Veranderende vrijwillige inzet en                                                   hoe ermee om te gaan                  ...
Maatschappelijke veranderingen.•   Culturele evoluties     –   Individualisering                                          ...
Evoluties in het verenigingsleven.• Opvallende trends in verenigingsleven (VRIND, 2010)       • Stabiel aantal afdelingen ...
Veranderende stijlen van vrijwilligerswerk.• Lichterman (2006, 2009)   – ‘Club  style’-volunteering   – ‘Plug  in’-volunte...
Diversiteit aan vrijwilligersstijlen.               Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011   5
Nieuwe trends.• “Geleid  vrijwilligerswerk”    Arbeidszorg,  maatschappelijke  stages,…• “Werknemersvrijwilligerswerk”• I...
Participatie aan verenigingen.• SCV-survey (1995-2009)        • Anno 2009: ½ Vlamingen is actief lid van 1 of meer verenig...
Types van verenigingen.• Naar activiteitensector• ‘Expressive’  versus  ‘service’  organisaties• Naar plaats en rol van vr...
Vrijwilligerswerk in België.• SCV-survey (1995-2009) (Carton, Gijselinckx & Hustinx, 2011)   – Vrijwilligerswerk       • l...
Profiel van vrijwilligers in België•   Geslacht     –   Meer mannen dan vrouwen     –   Vrouwen meer informele zorg dan ma...
Veranderende vrijwillige inzet- Veranderende motivaties en verwachtingen van  vrijwilligers   •   Vraag naar afgebakend en...
Veranderende vrijwillige inzet- Specifiek m.b.t. secularisering  • Blijvend sterk effect van kerkpraktijk op participatie ...
Veranderende vrijwillige inzet- En  hoe  organisaties  hiermee  omgaan…  • Organisatie  als  vereniging  ‘van’  en  ‘met’ ...
Veranderende vrijwillige inzet-   En  hoe  organisaties  hiermee  omgaan…    • Belang van persoonlijke netwerken en organi...
Kansengroepen en vrijwilligerswerk• Kansengroepen worden ontdekt door meer en meer  vrijwilligersorganisaties    – Diversi...
Aandachtspunten voor het werken metkansengroepen• Uit  “Vrijwillig  werkt”  (Matthijssen et al., 2009)    –   Kansengroepe...
RondetafelWat betekent het nieuwe type van vrijwilliger voor de wijze waarop je met  motivatie, recrutering en werving aan...
ContactDr. Caroline GijselinckxOnderzoeksleider Middenveld & Sociaal en Coöperatief OndernemenHIVA – K.U.LeuvenParkstraat ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Veranderende vrijwillige inzet en hoe ermee om te gaan

3,406 views
3,265 views

Published on

PPT getoond op UCSIA Rondetafel 'Uitdagingen voor een vrijwilligersbeleid' van 9/12/2011

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
3,406
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2,220
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Veranderende vrijwillige inzet en hoe ermee om te gaan

  1. 1. Veranderende vrijwillige inzet en hoe ermee om te gaan Inzichten uit onderzoek naar vrijwilligerswerk Dr. Caroline Gijselinckx HIVA-K.U.LeuvenDesign Charles & Ray Eames - Hang it all © Vitra Rondetafel UCSIA  Workshop  ‘Volunteering, Religion and Social Capital’ Antwerpen, 9 december 2011
  2. 2. Maatschappelijke veranderingen.• Culturele evoluties – Individualisering Kansen – Secularisering , ontkerkelijking – Reflexieve moderniteit zowel als – Culturele diversiteit en scheidingslijnen uitdagingen• Demografische evoluties – Veroudering – Eenouder-, samengestelde gezinnen, alleenstaanden Voor – Migratie• Structurele evoluties verenigingen – Hoger opleidingsniveau en voor – – Tweeverdienersgezinnen Flexibele arbeid vrijwilligers – Structurele kansarmoede• Technologische evoluties (mobiliteit, internet, sociale media) Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 2
  3. 3. Evoluties in het verenigingsleven.• Opvallende trends in verenigingsleven (VRIND, 2010) • Stabiel aantal afdelingen van sociaal-culturele verenigingen • Toename van afdelingen van landelijk erkende migrantenverenigingen • Toenemende participatie aan sportverenigingen• Stad-platteland (Hooghe & Botterman, 2010) • Stabiliteit van verenigingsparticipatie in steden zowel als op platteland • Maar in steden: – ouderenverenigingen, vrouwenverenigingen en gezinsverenigingen zijn minder sterk vertegenwoordigd – meer gediversifieerd aanbod van verenigingen – Hier kan aan toegevoegd worden (CG): lage participatie van in steden sterk aanwezige kansengroepen aan traditioneel verenigingsleven• Sociale media Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 3
  4. 4. Veranderende stijlen van vrijwilligerswerk.• Lichterman (2006, 2009) – ‘Club  style’-volunteering – ‘Plug  in’-volunteering• Lammertyn et al. (1997) – Oude en nieuwe stijlen van vrijwilligerswerk• Nuancering door Hustinx (2004) – Continuüm van stijlen Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 4
  5. 5. Diversiteit aan vrijwilligersstijlen. Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 5
  6. 6. Nieuwe trends.• “Geleid  vrijwilligerswerk”  Arbeidszorg,  maatschappelijke  stages,…• “Werknemersvrijwilligerswerk”• Initiatieven  om  “volunteerability”  verhogen:    vrijwilligersvoordelen• onderling vrijwilligerswerk en solidariteit:  LETS, tijdbanken en andere vormen van complementaire munten• Professionalisering, privatisering, terugtredende overheid Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 6
  7. 7. Participatie aan verenigingen.• SCV-survey (1995-2009) • Anno 2009: ½ Vlamingen is actief lid van 1 of meer verenigingen (1/5 is lid van minstens 2 verenigingen) • Stabiel ten opzichte vorige jaren • Vergrijzing (cf. vergrijzing bevolking en mensen blijven langer actief lid) • Kerkpraktijk nog steeds positief effect op socio-culturele verenigingen en politieke verenigingen (negatief effect voor sportverenigingen) • Meer mannen dan vrouwen • Minder bij lager opgeleiden• Vergelijking  Vlaanderen  en  andere  landen/regio’s  (VRIND,  2010) • Vlaamse participatie aan verenigingen hoger dan Europees gemiddelde (aansluitend bij kopgroep: Scandinavische landen, Nederland, Duitsland, Oostenrijk) • Vlamingen participeren meer aan verenigingen dan Walen Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 7
  8. 8. Types van verenigingen.• Naar activiteitensector• ‘Expressive’  versus  ‘service’  organisaties• Naar plaats en rol van vrijwilligersVrijwilligersorganisaties Organisaties die werken met vrijwilligersEnkel vrijwilligers voornamelijk vrijwilligers; voornamelijk beroepskrachten; beroepskrachten onder- vrijwilligers ondersteunen steunen Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 8
  9. 9. Vrijwilligerswerk in België.• SCV-survey (1995-2009) (Carton, Gijselinckx & Hustinx, 2011) – Vrijwilligerswerk • langjarig gemiddelde :17,3% van de Vlamingen is vrijwilliger • stabiel over de jaren • dalend aantal uren vrijwilligerswerk • hoofdzakelijk op het terrein van – hulpverlening aan bejaarden, personen met een handicap, en zieken (23,1%), – binnen de recreatieve domeinen van sport (23,5%), culturele verenigingen (20,0%) en jeugdbewegingen (20,2%) • types van taken: – voornamelijk de organisatie van activiteiten (32,6%) – hulpverlening, verzorging en ondersteuning (25,0%) • 1/10 Vlamingen is bestuursvrijwilliger Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 9
  10. 10. Profiel van vrijwilligers in België• Geslacht – Meer mannen dan vrouwen – Vrouwen meer informele zorg dan mannen – Vrouwen ook meer in georganiseerde zorgverlening – Mannen meer in bestuursfuncties• Leeftijd – Vergrijzing• Arbeidsmarktpositie – Meer onder de voltijds en deeltijds werkenden dan onder inactieven• Sociaal-economische status – Meer onder hoger opgeleiden – Meer onder hogere inkomenscategorieën• Kerkpraktijk – positief verband met vrijwilligerswerk Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 10
  11. 11. Veranderende vrijwillige inzet- Veranderende motivaties en verwachtingen van vrijwilligers • Vraag naar afgebakend engagement • Kritischer houding t.o.v. functie en organisatie • Eigen agenda (tijd, maar ook: persoonlijke behoeften) • In de directe leefomgeving • Op zoek naar: win-win & verbondenheid • Kosten-baten afwegen • Iets kunnen realiseren, impact kunnen hebben • Grote diversiteit aan vrijwilligerstypes Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 11
  12. 12. Veranderende vrijwillige inzet- Specifiek m.b.t. secularisering • Blijvend sterk effect van kerkpraktijk op participatie en vrijwillige inzet in verenigingen (uitgezonderd sport) • Vanuit sociale netwerken-perspectief (cf. Putnam):  Spill-over effect: participatie in 1 netwerk verhoogt kans op participatie in andere • Vanuit perspectief van groepsstijlen (cf. Lichterman):  Gelijkaardige stijlen: verwachtingen, normen, taal • Maar: • Ook belang van opvoeding, socialisatie, waardering voor vrijwillige inzet  (thuis,  op  school,  in  andere  verenigingen,…) • En: verenigingen zijn geen statische entiteiten, ze veranderen  Cf. supra: ook zogenaamd traditioneel verenigingsleven  Nieuwe en lossere, project-gebonden verbanden • Bij culturele minderheden? Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 12
  13. 13. Veranderende vrijwillige inzet- En  hoe  organisaties  hiermee  omgaan… • Organisatie  als  vereniging  ‘van’  en  ‘met’  (in  plaats  van  ‘voor’)  Fit tussen mens en organisatie-project  Eigenaarschap  Daadkracht (iets daadwerkelijk kunnen realiseren, een verschil maken) • Werken aan de inhoud van het verhaal  Groot verhaal (de  ‘vlag’)  is niet meer wat mobiliseert  Vanuit identiteit aan authentiek maatschappelijk project  Inspelen op verwachtingen en waarden van leden/vrijwilligers • Zoeken  naar  “unieke  positie” • Samenwerking met organisaties • Meer projectmatig werken, vanuit ervaringen van leden/vrijwilligers Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 13
  14. 14. Veranderende vrijwillige inzet- En  hoe  organisaties  hiermee  omgaan… • Belang van persoonlijke netwerken en organisationele netwerken • Vrijwilligers anders aanspreken  Vanuit fundamentele vraag waarom mensen zich zouden verenigen - welk nut, welke zin, welke hefboom voor welk doel?  Vanuit vraag wat mensen de vereniging te bieden en waarom ze dus worden aangesproken? - Lichterman:  “you can make a difference” • Vrijwilligerswerk op maat • Vrijwilligers binden  Ervaren waardering  Kwaliteit van de taak: zinvol, autonoom, verantwoordelijkheid&eigenaarschap, transparantie en feedback  Verbondenheid met de groep: persoonlijke impact, prestige van het project en sociaal netwerk • Drempels wegwerken Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 14
  15. 15. Kansengroepen en vrijwilligerswerk• Kansengroepen worden ontdekt door meer en meer vrijwilligersorganisaties – Diversiteitsbeleid – Iedereen kansen geven – Gebrek aan vrijwilligers• …  maar  er  tegelijkertijd  ook  moeilijk  door  bereikt – Veeleer ontwikkeling van samenwerkingen met organisaties van/voor kansengroepen – Eerder dan echte integratie Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 15
  16. 16. Aandachtspunten voor het werken metkansengroepen• Uit  “Vrijwillig  werkt”  (Matthijssen et al., 2009) – Kansengroepen moeten meer uitgenodigd worden tot vrijwilligerswerk – Vrijwilligerswerk  niet  denigrerend  voorstellen  (‘minder  waard  dan  echt  werk’) – Toegankelijkheid van het vrijwilligerswerk voor kansengroepen bewaken – Extra zorg aanbieden en verschillen bespreekbaar maken – Risico op dualisering in sterkere en zwakkere groepen vermijden – Bridging én bonding realiseren • Op niveau van individuen • Op niveau van organisaties – Ruimte geven om te groeien • in taken, vaardigheden en zijn – Goede afspraken maken • Op niveau van individue • Op niveau van organisatie – Goede communicatie met de vrijwilligers Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 16
  17. 17. RondetafelWat betekent het nieuwe type van vrijwilliger voor de wijze waarop je met motivatie, recrutering en werving aan de slag gaat?Hoe kan je kansengroepen betrekken?Dirk Huyghe (Rode Kruis Vlaanderen)Line Windey (Socius)En u ! Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 17
  18. 18. ContactDr. Caroline GijselinckxOnderzoeksleider Middenveld & Sociaal en Coöperatief OndernemenHIVA – K.U.LeuvenParkstraat 473000 LeuvenTel 016 32 33 28 (rechtstreeks)Tel 016 32 31 28 (secretariaat)Mailto: caroline.gijselinckx@hiva.kuleuven.beWebsite: www.hiva.be Rondetafel - UCSIA Workshop - Antwerpen - 9 december 2011 18

×