• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Scriptie politie, twitter en gezag. oktober 2011
 

Scriptie politie, twitter en gezag. oktober 2011

on

  • 811 views

 

Statistics

Views

Total Views
811
Views on SlideShare
807
Embed Views
4

Actions

Likes
0
Downloads
6
Comments
0

1 Embed 4

http://socialmediadna.nl 4

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Scriptie politie, twitter en gezag. oktober 2011 Scriptie politie, twitter en gezag. oktober 2011 Presentation Transcript

    • Strategisch Leidinggevende Leergang 7 Ellen Boverman • Leen van Duijn • Peter de Graaf • Jasper Ritzema NL POLITIE NEDERLAND POLITIE, TWITTER EN GEZAG
    • Ellen Boverman Leen van Duijn Peter de Graaf Jasper Ritzema Strategisch Leidinggevende Leergang 7 Begeleider: prof. dr. V.J.J.M. Bekkers Warnsveld, oktober 2011
    • 1Politie, Twitter en gezag Voorwoord Het overkoepelende afstudeerthema van de zevende Strategische Leidinggevende Leergang (SLL7) is de actuele gezagspositie van de Nederlandse politie. Onderzoek naar de huidige stand en een ver- kenning van de mogelijkheden om het gezag van de Nederlandse politie te versterken is van groot belang, aangezien de legitimiteit van de organisatie direct geraakt wordt, als het gezag van de politie onder druk staat. Wij hebben er voor gekozen om met ons onderzoek op zoek te gaan naar de positieve beïnvloeding van het politiegezag, door als organisatie bewust gebruik te maken van social media. De explosieve groei, de kansen en “scherpe kantjes” van de verschillende social media gaan niet ongemerkt aan de politie voorbij, integen- deel de politie doet volop mee, vooral op Twitter. We hebben het onderzoek naar het gebruik van Twitter onder wijkagenten met veel enthousiasme voor zowel de inhoud als het proces uitgevoerd. Literatuuronderzoek naar de begrippen beeldvorming, gezag en leiderschap heeft ons perspectief ten aanzien van onze positie als strategisch leidinggevende verder verbreed. Het daarop volgende veldonderzoek was een uitdaging. Hoe konden we de relatie tussen beeldvor- ming, gezag en social media concretiseren en meetbaar maken? We menen daar uitstekend in geslaagd te zijn door gebruik te maken van vier verschillende onder- zoeksmethoden. De lessen van twee jaar SLL zijn voor ons van grote waarde geweest en we hebben getracht een scriptie af te leveren die daar recht aan doet. We zijn dan ook enorm trots op het eindresultaat. Maar we hadden dit resultaat niet bereikt zonder de hulp en ondersteuning van een aantal mensen die we hier graag noemen. Om te beginnen wees prof. dr. Victor Bekkers ons op deskundige wijze de weg in het doen van wetenschap- pelijk onderzoek. Daarnaast inspireerde hij ons door zijn positief kritische feedback en zijn volharding in het doorleven van de robuuste theorieën. Verder zijn we de wijkagenten Bas Slutter en Arnoud Grootenboer dankbaar voor hun optimale medewerking. We hadden geen betere hoofdrolspelers kunnen kiezen voor ons veldonderzoek. Natuurlijk willen we ook de experts en leidinggevenden bedanken die hebben meegewerkt aan de focusgroep en de gesprekken, die we hebben gehad om het thema scherp te krijgen. We hebben in al deze gesprekken gemerkt dat er veel belangstelling is voor ons onderzoek, dus we verwachten dat de uitkom- sten van deze eindscriptie zeker gebruikt gaan worden in de politiepraktijk. Oktober 2011, Ellen Boverman, Leen van Duijn, Peter de Graaf en Jasper Ritzema
    • 2 Politie, Twitter en gezag
    • 3Politie, Twitter en gezag Inhoudsopgave Samenvatting 5 1. Inleiding 9 1.1 Aanleiding 1.2 Probleemstelling 1.2.1 Doelstelling 1.2.2 Centrale onderzoeksvraag 1.2.3 Deelvragen 1.3 Maatschappelijke en theoretische relevantie 1.4 Theoretische positionering 1.5 Onderzoeksopzet 2. Beeldvorming en social media 15 2.1 Inleiding 2.2 Beeldvorming 2.2.1 Inleiding 2.2.2 Sociale constructie van de werkelijkheid 2.2.3 Kenmerken beeldvorming 2.3 Invloed media op beeldvorming 2.3.1 Inleiding 2.3.2 Frames 2.3.3 Discursieve macht van de media 2.3.4 Frame alignment 2.4 Social media en Twitter 2.4.1 Inleiding 2.4.2 Social media 2.4.3 Twitter 2.5 Relatie beeldvorming en Twitter 2.6 Conclusie 3. Gezag en leiderschap 23 3.1 Inleiding 3.2 Gezag 3.2.1 Gezagsgronden 3.2.2 Politiegezag 3.3 Leiderschap 3.3.1 Kenmerken van leiderschap 3.3.2 Strategisch politieleiderschap 3.4 Conclusie 4. Theoretisch kader en onderzoeksstrategie 31 4.1 Inleiding 4.2 Theoretisch kader 4.2.1 Inleiding 4.2.2 Theoretisch kader 4.2.3 Onderzoeksmodel 4.3 Onderzoeksstrategie 4.3.1 Inleiding 4.3.2 Methoden en technieken van onderzoek
    • 4 Politie, Twitter en gezag 4.3.3 Betrouwbaarheid en geldigheid 4.4 Analysekader 4.5 Conclusies 5. Onderzoek en analyse 39 5.1 Inleiding 5.2 Deel A: inhoudsanalyse tweets 5.2.1 Inleiding 5.2.2 Bevindingen inhoudsanalyse tweets 5.2.3 Deelconclusie inhoudsanalyse tweets 5.3 Deel B: enquête en interviews 5.3.1 Inleiding 5.3.2 Bevindingen en analyse enquête 5.3.3 Deelconclusie enquête 5.3.4 Bevindingen en analyse interviews wijkagenten 5.3.5 Deelconclusie interviews wijkagenten 5.4 Deel C: focusgroep 5.4.1 Inleiding 5.4.2 Uitkomsten en analyse focusgroep 5.4.3 Deelconclusie focusgroep 5.5 Conclusies 5.5.1 Inleiding 5.5.2 Effecten van Twitter 5.5.3 Consequenties voor politieleiderschap 6. Conclusies en aanbevelingen 65 6.1 Inleiding 6.2 Beantwoording deelvragen 6.2.1 Deelvraag 1 en 2 6.2.2 Deelvraag 3 en 4 6.2.3 Deelvraag 5 6.2.4 Deelvraag 6 6.2.5 Deelvraag 7 6.3 Beantwoording centrale vraag 6.4 Aanbevelingen Literatuurlijst 73 Bijlagen 77 1. Matrix selectie wijkagenten 2. Turflijst inhoudsanalyse tweets WijkagentSassem 3. Turflijst inhoudsanalyse tweets PRRGrootenboer 4. Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 5. Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 6. Lijst @mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 7. Lijst @mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 8. Analyse / topiclijst interviews 9. Factsheet focusgroep
    • 5Politie, Twitter en gezag Social media kunnen worden gezien als een uitbreiding van de publieke ruimte en juist daar dient de politie zich te manifesteren ter bestrijding van de onveilig- heid, maar ook om haar gezag te verkrijgen van de burger. Om gezag te verkrijgen is het van evident belang dat de politie optimaal in verbinding staat met haar omgeving. De politie kan namelijk niet automa- tisch terugvallen op de traditionele gezagsgronden. Juist in de interactie tussen burgers en politie kan de symbolische macht van de politie gestalte kan krijgen en het gezag van de politie betekenis. Hiermee is de vraag relevant wat het effect van social media is op het gezag van de politie. Dit levert de volgende onder- zoeksvraag op: Wat is het effect van het gebruik van Twitter door wijkagenten op de beeldvorming over het gezag van de politie, hoe kan dat worden verklaard en welke consequenties heeft het voor strategisch politieleiderschap? Om tot een antwoord te komen op de geformuleerde onderzoeksvraag is literatuurstudie verricht. Een aantal sleutelbegrippen uit de onderzoeksvraag is nader be- studeerd. Het gaat om de begrippen: gezag, beeldvor- ming en strategisch leiderschap. Gezag is niet iets dat iemand of een organisatie van zichzelf heeft. Gezag moet worden verkregen vanuit de gemeenschap, de samenleving. Dit betekent dat de po- litie zal moeten aansluiten bij de beelden die er bestaan in de samenleving ten aanzien van een gezaghebbende politie. In dit onderzoek is aansluiting gevonden bij de theorie van Berger en Luckmann (1966), daarmee is ge- kozen voor een sociaal-constructivistische positionering. Door intensieve interactie die in de samenleving plaats heeft, worden beelden geconstrueerd die worden gepercipieerd als werkelijkheid. Beelden ontwikkelen zich op deze manier tot heersende waarden. Dit geldt dus ook voor hoe een gezaghebbende politie eruit zou moeten zien. Politiegezag ontstaat en bestaat dus bij de gratie van beeldvorming. Temeer omdat gezag zich laat representeren via symbolen, die per definitie een product zijn van beeldvorming. Om gezag te verkrijgen zal de politie zich bewust moeten zijn van haar potentiële rol in het proces van beeldvorming wat betreft haar gezag. Het verkrijgen van gezag via het proces van beeldvorming levert een strategisch vraagstuk op voor de politieorganisatie: “Hoe geven strategisch leidinggevenden vanuit hun po- Samenvatting Eén van de meest opvallende ontwikkelingen van deze tijd is de opkomst van social media. Burgers zoeken contact en interacteren intensief in virtuele netwerken. Meedoen aan de hedendaagse sa- menleving vindt voor een belangrijk deel plaats via deze sociale netwerken.
    • 6 Politie, Twitter en gezag sitie betekenis aan het gezag van de politie?” Het ant- woord op deze vraag wordt gevonden door invulling te geven aan, en het in stand houden van, een opti- male relatie met de omgeving die in overeenstemming is met de daar heersende waarden met betrekking tot het gezag van de politie, te weten bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit. Om een antwoord te vinden op de onderzoeksvraag is naast literatuuronderzoek ook empirisch onderzoek gedaan met als concrete vraag wat het veronderstelde effect is van het gebruik van Twitter op de beeldvor- ming over het gezag van de politie. Het onderzoek be- stond uit vier onderdelen: een inhoudsanalyse van de twitterberichten van twee wijkagenten; een enquête onder de “volgers” van de wijkagenten; interviews met de twee wijkagenten en een bijeenkomst van een door de onderzoekers samengestelde “focusgroep”. Uit de vier onderzoeksmethoden zijn opvallende inzichten naar voren gekomen en door het combineren van de vier methoden is de betrouwbaarheid van het onder- zoek vergroot. Uit de inhoudsanalyse is gebleken dat de twitterende wijkagent aan framebuilding doet; hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt welke aspecten van dat nieuws benadrukt dienen te worden in een twitterbe- richt. Opvallend is dat de tweets waarin de wijkagent actief aan framebuilding doet veelal te relateren zijn aan de gezagsgronden zichtbaarheid, aanspreekbaar- heid en effectiviteit. De tweets hebben effect op de informatieverwerking, de attitude, en het gedrag van de volgers. Regelmatig worden de tweets van de wijkagent “geretweet”. Door de actieve interactie via Twitter kunnen volgers hun beeldvorming over het gezag van de politie bijstellen. Uit de enquête is gebleken dat meer dan 80 procent van de volgers behoefte heeft aan meer informatie van de politie via Twitter. Dit biedt kansen om de beeld- vorming over het gezag van de politie te beïnvloeden via dit medium. In ieder geval is het zo dat de volgers de politie als meer “zichtbaar” ervaren door het gebruik van Twitter. De volgers zien het gebruik van Twitter niet als middel om invloed uit te oefenen op de politie. Het gaat hen klaarblijkelijk meer om een eigenstandige behoefte aan informatie van de politie. In de interviews gaven de wijkagenten aan dat zij in de tweets uitleggen wat de politie en meer specifiek de wijkagent doet. Burgers worden door de wijkagenten bij het politiewerk betrokken met als achterliggende gedachte de beïnvloeding van de beeldvorming over de politie. Twitter is open, laagdrempelig en snel. Daar- naast is de expansieve kracht een belangrijk kenmerk van Twitter en maakt het op een zeer eenvoudige manier sociale interactie mogelijk. Door deze interac- tie via Twitter worden individuele beelden aan elkaar gekoppeld (“frame alignment”) en kan een gedeeld beeld ontstaan ten aanzien van een bepaalde situatie. Dus ook ten aanzien van politiegezag. Uit de focusgroep komt naar voren dat verbinding met en nabijheid tot de maatschappij een absolute noodzaak en een kernwaarde voor de politie is. Aan- wezigheid van de politie in de publieke ruimte, dicht bij de burger is essentieel voor het bestaansrecht van de politie. Twitter is een middel om die aanwezigheid en nabijheid vorm te geven. Een politie die middenin de maatschappij wil staan moet gebruikmaken van de media die door velen worden gebruikt. Vooral jongere en toekomstige generaties zijn hierin richtinggevend. Voor de politietop is het de uitdaging om bij te blijven bij de enorme ontwikkelingssnelheid van social media. Strategisch leidinggevenden dienen ruimte te geven aan activiteiten die er op gericht zijn aansluiting te krijgen en te houden bij deze ontwikkelingen. Twit- ter is een communicatiemiddel waarmee de politie zich kan positioneren in de samenleving. Dit heeft strategische implicaties: het vraagt om een nationale visie ten aanzien van dit onderwerp. Echter, voor het sturingsvraagstuk dat hieronder ligt is vooral “bottom up” kracht nodig. Immers, de verbinding tussen politie en samenleving krijgt vorm en vindt zijn verankering op het lokale niveau. De politietop zal daarom ruimte moeten geven aan die “bottom up” benadering. Dus geen krampachtige sturing van bovenaf, maar de ontwikkeling van het gebruik van Twitter overlaten aan de gebruikers. Hetgeen aansluit bij het wezenskenmerk van social media. Uit het onderzoek zijn een aantal belangrijke aanbeve- lingen te destilleren: • Om optimaal en adequaat Twitter te kunnen inzet- ten zal een organisatiecultuur nagestreefd moeten worden waarin ruimte is om het gebruik van social media, Twitter, verder te ontwikkelen. Laat deze ontwikkeling van het twittergebruik over aan de gebruikers zelf omdat dit aansluit bij het wezens- kenmerk van social media.
    • 7Politie, Twitter en gezag • Formuleer (bij voorkeur op landelijk niveau) wie of wat de politie wil zijn, aansluitend op de waarden / beelden die er in de samenleving bestaan ten aan- zien van politiegezag. Organiseer dat deze beelden ook via onder meer social media worden uitgedra- gen. • Richt vanuit het besef dat de politie het ver- trouwen en de informatie van de burger nodig heeft, het gebruik van Twitter vooral op de lokale netwerksamenleving. Daar is de interactie met de burger het meest intensief en dus het effect van de beeldvorming op het politiegezag het grootst. • Gebruik Twitter doelgericht voor specifieke doel- groepen en niet als een “one size fits all” commu- nicatiemiddel. Stimuleer het bouwen aan online relaties, maar organiseer dat in samenhang met fysiek contact in de lokale netwerksamenleving (de wijk). De combinatie van twittercontact en fysiek contact geeft de burger het gevoel betrokken te zijn bij het politiewerk. Dit zorgt voor een gecom- mitteerde burger die de politie gezag toekent. • Twitter stelt de politie in staat positie in te nemen dicht bij de burger. Bewaak daarin goed de balans. Gezag bestaat óók bij de gratie van afstand. Uit het onderzoek is gebleken dat Twitter een middel is om de beelden over het gezag van de politie positief te beïnvloeden. Twitter heeft natuurlijk ook negatieve kanten; een onjuist of onbedoeld bericht kan door het karakter van het medium snel en grote (imago)schade aanrichten. Juist van deze effecten lijkt de politielei- ding zich bewust. Het is essentieel om vooral de kansen van social media te zien zonder de “scherpe kantjes” uit het oog te verliezen. Social media zijn er en zullen naar verwachting een dominante positie blijven innemen in de samenleving. Interactie is een voorwaarde voor het succesvol toepas- sen van Twitter. Het medium leent zich niet voor een- richtingsverkeer, maar vereist een actief contact met de geïnteresseerde en betrokken volgers. Interactie is daarmee de belangrijkste factor om aan gezag te win- nen. Het is niet uit te sluiten dat een actieve wijkagent die met zijn tweets en reacties een groot aantal volgers uit verschillende relevante doelgroepen aan zich weet te binden, meer effect sorteert in “de buitenwereld” dan een districts- of korpschef.
    • 8 Politie, Twitter en gezag
    • 9Politie, Twitter en gezag 1 Inleiding 1.1 Aanleiding “De opkomst van social media en de gebrekkige manier waarop publieke organisaties omgaan met nieuwe media spelen een rol bij het afnemen van het vertrouwen in de overheid”, aldus een citaat uit het rapport “Zelf Vertrouwen”1 van de Nationale DenkTank 2010, een multidisciplinair team dat bestaat uit ongeveer 20 jonge academici. De Nationale DenkTank buigt zich jaarlijks over een maatschappelijk probleem en heeft in 2010 onderzoek gedaan naar de vraag hoe publieke organisaties de interactie met burgers zodanig kunnen vormgeven dat er een omslag gerealiseerd kan worden van een afha- kende en wantrouwende burger naar een betrokken en vertrouwende burger. Kenmerkend voor de huidige netwerksamenleving is dat burgers elkaar niet alleen opzoeken in de fysieke publieke ruimte, maar elkaar steeds meer “treffen” in virtuele netwerken. Dit gebeurt vooral via social media, waarvan Twitter, Facebook, Hyves en LinkedIn de meest sprekende voorbeelden zijn. Het lijkt er op dat de publieke ruimte is uitgebreid met deze “internet- based” sociale netwerken. Burgers hebben hierin intensief contact met elkaar; ze organiseren, communi- ceren, mobiliseren en wisselen informatie uit via deze sociale netwerken. Deelname aan de hedendaagse samenleving vindt voor een belangrijk deel plaats via deze social media. De vraag of de politie zichtbaar aanwezig moet zijn in deze netwerken, de “nieuwe” publieke ruimte lijkt zichzelf dan ook te beantwoorden. Het onderzoek van de Nationale DenkTank (2010) wijst uit dat 62 procent van de burgers vindt dat publieke organisaties meer gebruik moeten maken van de nieuwe media. Publieke organisaties gebruiken volgens de DenkTank de moge- lijkheden van social media tot op heden onvoldoende. Veel websites van publieke organisaties zijn zo ingericht dat de communicatie slechts eenzijdig plaatsvindt. Door de mogelijkheid tot gesprek en discussie te geven, via bijvoorbeeld social media, heeft de burger meer directe invloed en voelt zich meer betrokken. De politie moet sneller en beter inspelen op signalen uit de samenleving en mensen proactief benaderen. De politie kan niet zonder meer rekenen op het gezag van het blauwe uniform, aldus de Nationale DenkTank (2010). Een publieke organisatie als de politie ontleent haar legitimiteit aan het feit dat zij namens en ten behoeve van de samenleving haar taken uitoefent. Om de politietaak goed en met gezag uit te kunnen voeren en om haar legitimiteit te behouden, heeft de politie het vertrouwen van de burger nodig. En om dat vertrouwen te krijgen en te behouden zal de politie voor de burger zichtbaar moeten zijn. Het rapport “Actieve Wederkerigheid”2 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties stelt dat de burger behoefte heeft aan contact met de politie. De burger wil gehoord worden, bij een beroep op hulp of ondersteuning, maar ook wanneer men informatie kwijt wil. Wanneer de politie te vaak niet thuis geeft dan ondermijnt dit het gezag van de politie. Dit werpt de vraag op waar en hoe de politie op een ef- fectieve manier in contact kan komen met de burger en wel op een manier dat het gezag van de politie positief beïnvloed wordt. De aangewezen plaats daarvoor leek tot voor kort de fysieke publieke ruimte. In de huidige samenleving lijkt het accent te verschuiven naar de pu- blieke ruimte die door social media wordt gecreëerd. Dit is niet zonder gevolgen voor de relatie tussen de politie 1 Stichting de Nationale DenkTank (2010) Zelf Vertrouwen, Amsterdam 2 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2005) Actieve Wederkerigheid, Den Haag
    • 10 Politie, Twitter en gezag en de burger. De overheid gaat in het contact met de burger tra- ditioneel uit van hiërarchische gezagsverhoudingen: een wereld die verticaal is georiënteerd, waar gezag bestaat bij de gratie van afstand, zo ook bij de politie. Ambtelijke loyaliteit wordt nog steeds nadrukkelijk verwacht van de politieambtenaar en hoewel de politie dicht bij de burgers staat is er tot op zekere hoogte nog altijd sprake van professionele distantie. Al was het alleen maar omdat de wet de politie haar het ge- zag geeft, denk aan het geweldsmonopolie. In de we- reld van social media is echter geen sprake van verticale gezagsverhoudingen, de werking is vooral horizontaal: iedereen in het netwerk is gelijk, zo wordt veronder- steld. Een omgeving waar het meer lijkt te gaan om aanwezigheid en populariteit dan om positie, kennis of macht. Informatie verspreidt zich op het internet mede onder invloed van de social media razendsnel. In- cidenten zijn direct en landelijk zichtbaar. Schrijnende voorbeelden zijn de rellen bij het publieksevenement in 2009 op het strand van Hoek van Holland en de wijkproblemen in 2010 tussen de Molukse en de Ma- rokkaanse gemeenschap in Culemborg. De politie vindt het lastig om goed te reageren op negatieve beeldvor- ming via de media. Het werken in de “spotlights van (social) media” lijkt voor de politie een ingewikkelde opgave. Uiteraard zijn de actuele incidenten rondom het ge- bruik van social media door de politie ons niet ontgaan; ze dienen als inspiratiebron voor ons onderzoek. De worsteling die de strategische top van de politie door- maakt in de zoektocht naar een meer actieve houding binnen de netwerksamenleving heeft zich misschien wel het meest duidelijk geuit in het uitblijven van reacties en sturing rondom “uitglijders” op Twitter van leidinggevenden. Uiteraard tekent zich hier de schijnbare tegenstelling af tussen enerzijds de brede discretionaire bevoegdheid van de politiefunctionaris zoals we die gewend zijn en het meer dwingend opleg- gen van richtlijnen en sturen op gedrag door de top van de politieorganisatie. Naast de negatief geladen voorbeelden werden wij ook getroffen door prachtige initiatieven en pilots van twitterende wijkagenten. Hieruit blijkt volgens ons ook de potentie van het ge- bruik van social media. Een kant van de social media die wij nadrukkelijk willen verkennen. De uitdaging is om de interactie tussen politie en bur- gers zodanig vorm te geven dat het de vertrouwensre- latie versterkt. De politie heeft de taak om een manier te vinden hoe zij op een gezaghebbende manier kan participeren in de netwerksamenleving met gebruik van social media. Hier ligt onze fascinatie voor het onder- werp van deze scriptie. 1.2 Probleemstelling 1.2.1 Doelstelling De beelden, in het jargon ook wel “frames” genoemd, die traditioneel in de media ontstaan en worden toege- past zijn bepalend voor hoe de burger naar de wereld en dus ook naar de politie kijkt. De afgelopen jaren zijn de zogenaamde social media op internet daar bijgekomen. De overheid is initieel verrast door de kracht van de social media. De snelheid, de grenzeloosheid, het open karakter, het verbindend vermogen en de krachtige “framing” binnen social media lijken de overheid veelal op achterstand te zetten (Bekkers e.a., 2009). Voor de politie is dit niet anders. Daar komt bij dat er nog weinig is nagedacht over wat de politieorganisatie wil met social media. Wij vragen ons af in hoeverre de politie social media kan gebruiken om haar gezag positief te beïnvloeden. Het gezag van de politie is niet alleen toe te schrijven aan formele gezagsgronden, gebaseerd op door de wet toebedeelde taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. Een ander perspectief gaat er vanuit dat gezag moet wor- den verdiend en stelt dat de werkelijkheid een sociale constructie is (Berger & Luckmann, 1966). Op basis van dit leerstuk kan verondersteld worden dat het “gezag” van de politie niet een gegeven is, maar iets wat door de maatschappij aan de politie kan of moet worden toegeschreven. Het gezag van de politie is op grond van dit leerstuk gebaseerd op het gedeelde beeld dat in de maatschap- pij ontstaat over de wijze waarop de politie haar taken uitvoert, haar verantwoordelijkheden opneemt en bevoegdheden uitoefent. Dit gedeelde beeld komt tot stand door interactie in de samenleving, tussen individuen onderling, maar ook door interactie met de politie. Op basis van dit uitgangspunt kan de vraag gesteld worden of dit proces, de sociale constructie van het politiegezag, te beïnvloeden is. Als dat het geval is, kan de politie social media dan als sturingsinstrument gebruiken? En als de politie de beeldvorming over de eigen organisatie zelf kan “framen”, kan zij dan daar- mee haar gezag versterken?
    • 11Politie, Twitter en gezag De meeste korpsen maken inmiddels gebruik van social media voor het verspreiden van persberichten, het doen van getuigenoproep en het adviseren over preventie. Vooral de microblogging-dienst Twitter wint snel aan populariteit; een groeiend aantal politie- ambtenaren twittert. Met name onder wijkagenten neemt het gebruik een grote vlucht. Wij willen met deze thesis onderzoeken of de politie middels het gebruik van Twitter door wijkagenten de beeldvor- ming over de politie kan beïnvloeden teneinde haar gezag te versterken. Aangezien dit onderwerp de positionering van de politie direct raakt zal daarnaast onderzocht worden wat het gebruik van social media betekent voor strategisch politieleiderschap. 1.2.2 Centrale onderzoeksvraag Uit de doelstelling is de centrale onderzoeksvraag waarop deze thesis een antwoord probeert te geven en aanbevelingen tracht te doen, te herleiden. De onderzoeksvraag luidt als volgt: Wat is het effect van het gebruik van Twitter door wijkagenten op de beeldvorming over het gezag van de politie, hoe kan dit worden verklaard en welke consequenties heeft dit voor strategisch politieleiderschap? 1.2.3 Deelvragen Om tot beantwoording van de onderzoeksvraag te ko- men en om recht te doen aan de doelstelling zijn een aantal deelvragen geformuleerd. Met behulp van lite- ratuurstudie, waarin een verkenning van de relevante theorieën centraal staat, wordt getracht een antwoord te vinden op de volgende vier deelvragen. 1. Wat is beeldvorming en hoe wordt beeld- vorming beïnvloed door de media? Beeldvorming is een proces waarin een subjectief beeld van “de werkelijkheid” wordt gecreëerd, de media heb- ben een voorname rol in dit proces. De eigen waarne- mingen en persoonlijke ervaringen van mensen leggen het af tegen de stroom van meningen en opinies in de media (Bovens, ‘t Hart & Van Twist, 2007). De aangebo- den beelden of “frames” lijken daarbij vaak belang- rijker dan feiten. Social media spelen bij het creëren en verspreiden van beelden een voorname rol, vandaar de volgende deelvraag. 2. Wat is kenmerkend voor social media in het algemeen, en voor Twitter in het bij- zonder? De opkomst van de “internet-based” sociale netwerken, de zogenaamde web 2.0 toepassingen, maakt dat de fysieke publieke ruimte is uitgebreid met een virtuele publieke ruimte. Deelname aan de moderne samen- leving vindt voor een belangrijk deel plaats via de zo- genaamde social media. Een belangrijke exponent is de microblogging-dienst Twitter. Het beeld dat met behulp van Twitter over de politie wordt gecreëerd of ontstaat, is mogelijk van invloed op het gezag van de politie. Dit leidt tot de volgende deelvraag. 3. Wat is gezag en wat is bepalend voor de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren? De theorie van Weber over gezag kent verschillende objectieve bronnen van gezag, te weten: gezag op grond van traditie, charisma of op grond van kenbare en rationeel ontworpen regels (De Jong, 1997: 128-133). Naast deze klassieke benadering van gezag bestaat er ook een ander perspectief dat uitgaat van de gedachte dat de werkelijkheid een sociaal construct is (Berger & Luckmann, 1966). Dit maakt dat het gezag van de politie afhankelijk is van het gedeelde beeld dat in de samenleving over de politie bestaat als gevolg van soci- ale interactie en communicatie. Leiderschap speelt een belangrijke rol in deze interacties.
    • 12 Politie, Twitter en gezag 1.3 Maatschappelijke en theoretische rele- vantie De samenleving lijkt steeds afhankelijker te worden van internet en social media (Castells, 2009). Social media beïnvloeden de beeldvorming over de politie en voeden de maatschappelijke discussie over het afnemende gezag van de politie. De politie is tot op heden onvol- doende in staat geweest om zich afdoende te verhou- den tot deze maatschappelijke ontwikkeling. Er is een dringende behoefte om het nieuwe fenomeen social media beter te begrijpen en te benutten. Dit onder- zoek kan een bijdrage leveren aan die zoektocht. In dit licht is het van belang om onderzoek te doen naar het gebruik van Twitter in relatie tot de beeldvorming over de politie en de effecten op het gezag van de politie. Het gebruik van Twitter is relatief nieuw bij de overheid en dus ook bij de politie, maar groeit exponentieel. Het twittergedrag van Nederlandse politieambtena- ren is inmiddels als gevolg van een aantal incidenten onderwerp van discussie in eigen kring en in de media. Een discussie die niet los te zien is van de brede maat- schappelijke discussie over het gezag en de legitimiteit van de politie. Dit geeft het onderwerp tevens een strategische lading. Politieleiders op strategisch niveau kunnen met behulp van de uitkomst van dit onderzoek hun strategie en beleid voor het gebruik van Twitter en andere social media mede bepalen. Het gebruik van social media door de politie en de invloed van social media op de beeldvorming over het gezag van de politie is nog nauwelijks wetenschap- pelijk onderzocht. Ook is er nog weinig onderzoek verricht naar het gebruik Twitter. Social media bieden de mogelijkheid voor een nieuwe stijl van communiceren die past bij deze tijd. Het is transparant, simpel, snel, participatief, direct, altijd bereikbaar, niet hiërarchisch en overal. De theoretische relevantie van deze scriptie komt tot uitdrukking in het onderzoek naar de relatie tussen deze moderne vorm van communicatie en de beeldvorming over het gezag van de politie. 4. Wat is kenmerkend voor strategisch poli- tieleiderschap? De beeldvorming over de politie en politiegezag raakt de externe positionering van de politie en daarmee ook haar legitimiteit. Dit maakt dat het strategische onderwerpen zijn, die een nadere uitwerking van de kenmerken van strategisch politieleiderschap recht- vaardigen. Na de beantwoording van bovenstaande deelvragen volgt een uitwerking van de volgende drie deelvragen die de basis vormen van ons empirisch onderzoek. 5. Wat is het veronderstelde effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag de politie en hoe kan dit worden onderzocht? Op basis van de verkregen theoretische inzichten wordt een onderzoeksmodel gepresenteerd dat de sa- menhang tussen de verschillende theoretische deelvra- gen in beeld brengt. Aan de hand van dit theoretisch kader zal de onderzoeksstrategie worden bepaald. 6. Wat is het feitelijke effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie in de politiepraktijk en hoe kan dit worden verklaard? Dit onderzoek beoogt vast te stellen wat er feitelijk gebeurt in de politiepraktijk op het gebied van de inzet van social media. Onderzocht wordt of er in de praktijk een relatie is tussen het gebruik van Twitter door wijkagenten en de beeldvorming over het gezag van de politie. 7. Als er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie, welke con- sequenties heeft dit dan voor strategisch politieleiderschap? Als uit het onderzoek blijkt dat het gebruik van social media effect heeft op de beeldvorming over het gezag van de politie is het gezien de directe relatie met de externe positionering van de politie van belang om de consequenties voor het strategisch leiderschap van de politie in beeld te brengen.
    • 13Politie, Twitter en gezag of “frames” staan centraal. In hoofdstuk 3 worden de begrippen gezag en politie- leiderschap gedefinieerd. Hierbij wordt met behulp van de theorie over het sociaal-constructivisme de invloed van beeldvorming op gezag uitgewerkt. De heersende ideeën over politieleiderschap worden beschouwd in de context van de netwerksamenleving en de opkomst van social media. De begrippen en theorieën hebben een robuust karakter en zullen ook als zodanig beschreven worden, waarnodig verduidelijkt met prikkelende, ver- helderende voorbeelden uit de actualiteit. Onderzoek In hoofdstuk 4 wordt het theoretisch kader vertaald naar een conceptueel model waarin de relatie tussen de centrale begrippen social media, beeldvorming en gezag tot uitdrukking wordt gebracht. Daarnaast zal de onderzoeksstrategie worden geformuleerd. In hoofdstuk 5 wordt het onderzoeksmodel getoetst met behulp van empirisch onderzoek. Hiertoe wordt in hoofdstuk 4 eerst een analysekader gepresenteerd. Hoofdstuk 6 tenslotte, completeert het onderzoek en behelst een weergave van de conclusies en aanbevelin- gen. De onderzoeksopzet wordt schematisch weergegeven in onderstaand figuur: figuur 1.1 onderzoeksopzet 1.4 Theoretische positionering De beeldvorming over de politie wordt voor een be- langrijk deel bepaald door de manier waarop de media over de politie berichten. De media geven betekenis aan belangrijke ontwikkelingen in de samenleving door de manier waarop beelden worden gepresen- teerd en gepositioneerd. De media hebben daarmee invloed op de manier waarop er door de samenleving naar de werkelijkheid wordt gekeken. Wij vinden in deze thesis aansluiting bij de theorie van Berger en Luckmann (1966), daarmee kiezen we voor een sociaal- constructivistische benadering. Berger en Luckmann stellen dat ieder mens kennis op een eigen wijze construeert, waarbij men sterk wordt beïnvloed door de reacties en opvattingen in de sociale omgeving. Het sociaal geconstrueerde beeld van de werkelijkheid dat zo ontstaat, is de resultante van de interactie tussen de verschillende actoren in de maatschappij. Social media worden gekenmerkt door deze interactie en collectieve oordeelsvorming en dragen als zodanig bij aan het gepercipieerde beeld over de politie en dus ook het gezag van de politie. Gezag is daarmee niet een gegeven, maar iets wat aan de politie wordt toegekend of toegeschreven. Strategische leiding- gevenden van de politie moeten zich bewust zijn van dit effect van (social) media op het beeld over het politiegezag. De politietop is immers verantwoordelijk voor het positioneren van de politieorganisatie in de samenleving om zo haar betekenisvolle rol blijvend in te kunnen nemen. 1.5 Onderzoeksopzet Na dit inleidende hoofdstuk worden onze centrale onderzoeksvraag en de deelvragen uitgewerkt langs de navolgende opzet. Theoretisch kader De beantwoording van de deelvragen over beeldvor- ming, social media, gezag en politieleiderschap krijgt gestalte met behulp van literatuuronderzoek. In hoofdstuk 2 staan beeldvorming en social media centraal. Het begrip beeldvorming wordt uitgewerkt. Vervolgens wordt stilgestaan bij wat kenmerkend is voor de hedendaagse beeldvorming en de rol van de media. Het begrip social media en het fenomeen Twit- ter worden toegelicht. De macht van de media in het proces van beeldvorming en het gebruik van beelden
    • 14 Politie, Twitter en gezag
    • 15Politie, Twitter en gezag these questions we adopt some “world picture”. Hawking (1988) beschrijft in deze quote het belang van het heb- ben van een “beeld” voor mensen om orde te schep- pen in de chaos. Er wordt een gezamenlijk beeld van de werkelijkheid afgesproken om de rust enigszins te herstellen. Pirsig (1974) stelt dat de werkelijkheid is opgebouwd uit ideeën die groeien naarmate we zelf groeien. Onze perceptie van de werkelijkheid wordt beïnvloed door bijvoorbeeld onze ervaring, achtergrond, leeftijd en sexe. Daarom is onze waarneming van de feiten (mits we feiten gelijkschakelen met de werkelijkheid) nooit waardevrij. Je neemt jezelf als het ware altijd mee in de waarneming van datgene wat je ziet, voelt, denkt. Daarom komt Pirsig ook niet tot de conclusie dat de werkelijkheid niet bestaat. Hij denkt dat die wel dege- lijk bestaat als een op zichzelf staand iets. Het is echter de niet waardevrije waarneming van de werkelijkheid die maakt dat we allemaal een andere werkelijkheid zien. Hij zegt dat dit ook sterk te maken heeft met de waarde die je toekent aan iets dat je gewaarwordt. Zo redeneert hij verder dat een gestructureerde werkelijkheid wordt voorgeselecteerd op basis van de waardebron waaruit deze wordt verkregen. Vind je iets bijvoorbeeld mooi of lelijk, belangrijk of onbelangrijk, veilig of bedreigend. In onderzoek naar beeldvorming is dit spanningsveld niet te vermijden: een analyse van “de werkelijkheid” en hoe er over de werkelijkheid gesproken, geschreven en gedacht wordt, maakt duidelijk dat er niet één wer- kelijkheid bestaat. Dat maakt het noodzakelijk om te bestuderen welke werkelijkheid gepresenteerd wordt als belangwekkend, met andere woorden welke beeld- vorming dominant is. In de navolgende subparagrafen wordt nader ingegaan op het proces van betekenisge- ving, oftewel beeldvorming. 2.1 Inleiding Om tot beantwoording van de centrale onderzoeks- vraag te komen zijn in hoofdstuk 1 de volgende deel- vragen benoemd: Wat is beeldvorming en hoe wordt beeldvor- ming beïnvloed door de media? Wat is kenmerkend voor social media in het algemeen en voor Twitter in het bijzonder? Gelet op het belang van beelden en de zeggings- kracht die er veelal vanuit gaat is het essentieel voor ons onderzoek dat we dieper ingaan op het begrip beeldvorming en de rol van de media in het proces van beeldvorming. Hierbij komen met name de factoren die bijdragen aan het construeren van een beeld of “frame” aan de orde. Een van meest bepalende begrippen rondom beeldvorming is “framing”, een proces van betekenisgeving dat veelal in de media plaatsvindt. De kenmerken van “frames” en de rol van “framing” in en door de media worden beschreven in paragraaf 2.3. Wat social media zijn wordt behandeld in paragraaf 2.4. Ook wordt ingegaan op Twitter als populaire represen- tant van social media. In de afsluitende paragraaf 2.5 komen beide deelvragen samen. In paragraaf 2.2 volgt echter eerst een uitwerking van het centrale begrip beeldvorming. 2.2 Beeldvorming 2.2.1 Inleiding “We find ourselves in a bewildering world. We want to make sense of what we see around us and ask; what is the nature of the universe? What is our place in it and where did we come from? Why is it the way it is? To try to answer 2 Beeldvorming en social media
    • 16 Politie, Twitter en gezag die we vervolgens produceren. Aan beeldvorming liggen immers keuzes ten grondslag: wat wel en niet afgebeeld wordt, wie in- of uitgesloten wordt in be- paalde beelden en teksten en hoe iets wordt afgebeeld. Taal is hierin geen neutrale factor. Berger en Luckmann (1966) zeggen zelfs dat “language the most important sign system of human society” is. Dat blijkt al uit het feit dat de betekenis van woorden in de loop van de tijd kan veranderen en per context kan verschillen. Een woord krijgt dus betekenis en een lading in een bepaalde context, in relatie tot andere woorden en betekenissen. Deze (ver)beeldende werking van taal wordt beeldvor- ming genoemd. Servaes en Tonnaer (1992) definiëren beeldvorming als een proces waarbij op basis van contacten en relaties met de omgeving de werkelijkheid wordt geïnterpre- teerd. Het “beeld” dat wordt aangereikt wordt aan het eigen referentiekader en de eigen reeds bestaande “werkelijkheid” getoetst. Volgens Berger en Luckmann (1966) is dit een automatisch proces. We zijn ons er niet van bewust dat we voortdurend leren hoe de werke- lijkheid eruitziet. Daarom twijfelen we vaak ook niet aan onze opvattingen. Ons beeld van de werkelijkheid wordt daarnaast sterk beïnvloed door onze rol, afkomst en status in de maatschappij (Maeseele, 2003). We ken- nen de wereld dus zoals we die waarnemen en onze waarnemingen zijn gebaseerd op aangeleerde interpre- taties. Het proces van betekenisgeving is daarmee voor een belangrijk deel verankerd in patronen en gewoon- tes, gevormd door ons verleden en vastgelegd in taal en gedrag (Sprenger, 2005). We interpreteren gebeurtenis- sen dus op onze eigen manier en vormen op die manier een beeld van de werkelijkheid. Onze individuele perceptie wordt echter sterk beïnvloed door ons sociaal functioneren; in de interactie tussen verschillende mensen worden betekenissen uitgewis- seld. Beeldvorming is daarmee, zo bleek al, vooral een proces van sociale interactie (Adoni & Mane, 1984). De sociaal geconstrueerde werkelijkheid die via dit proces ontstaat, kan onderhevig zijn aan veranderingen. Het proces verplicht immers niet om alles zomaar aan te nemen (Berger & Luckmann, 1966). Er is niet één waar- heid, maar er zijn er zoals Pirsig (1974) al stelde vele naast elkaar. De subjectiviteit van menselijke waarne- ming en oordelen verwordt daarmee tot uitgangspunt. Er is weliswaar een gemeenschappelijke betekeniscon- structie mogelijk, maar deze is niet vanzelfsprekend en slechts onder bepaalde condities realiseerbaar. De beel- 2.2.2 Sociale constructie van de werkelijk- heid De sociologen Berger en Luckmann stellen in “The Social Construction of Reality” (1966) evenals Pirsig dat we constant indrukken opdoen die we veralgeme- niseren tot kennis over de werkelijkheid. De werkelijk- heid die mensen ervaren of waarnemen wordt sterk beïnvloed door de reacties en opvattingen in de sociale omgeving. Berger en Luckmann (1966) geven aan dat we op basis van de sociale interactie die plaatsvindt in het dagelijkse leven “afspraken” maken over hoe de werkelijkheid in elkaar steekt. Het sociaal geconstrueerde beeld van de werkelijkheid dat zo ontstaat is de resultante van de interactie tussen de verschillende actoren in de maatschappij. Een proces van betekenisgeving dat leidt tot een gemeenschappe- lijk en gedeeld beeld van de sociale werkelijkheid. De beelden die ons bereiken krijgen dus vooral op basis van sociale interactie betekenis. De sociale werkelijk- heid die als gevolg van dit proces van betekenisgeving ontstaat, kan gezien worden als een geïnterpreteerde, gedefinieerde en dus geconstrueerde realiteit. Het gedeelde beeld van de werkelijkheid stolt niet alleen in gezamenlijke waarden, normen en opvattin- gen, maar ook in symbolen op grond waarvan allerlei regelgeleide praktijken ontstaan die we instituties noe- men. Instituties als het gezin, de school, de kerk, maar ook de politie. Deze instituties beïnvloeden ons denken en handelen en dragen als zodanig bij aan de totstand- koming van het gedeelde beeld van de werkelijkheid. Deze invloed vindt dus vooral plaats via een proces van socialisatie. Via deze socialisatie leert elk individu zijn plaats in de maatschappij kennen. Het individu leert dat de wereld is, hoe het zelf de wereld ziet (Berger & Luckmann, 1966). In de volgende subparagraaf wordt het individuele proces van betekenisgeving nader verkend door een verdere uitwerking van het centrale begrip beeldvorming. 2.2.3 Kenmerken beeldvorming Beeldvorming verwijst zowel naar de tekstuele en visuele beelden die ons dagelijks omringen als naar gedachten, overtuigingen, associaties, gevoelens en ervaringen. Bovendien beïnvloeden deze beide vor- men van beeldvorming elkaar wederzijds: plaatjes en teksten hebben invloed op denkbeelden, en andersom beïnvloeden deze denkbeelden de plaatjes en teksten
    • 17Politie, Twitter en gezag 2.3.2 Frames Journalisten laten ons door kaders of “frames” naar de werkelijkheid kijken. Een dergelijk “frame” geeft betekenis aan de (verbeelde) gebeurtenis (Van Twist e.a., 2010: 24). “Frames” bemiddelen en verbinden feiten, waarden, acties en interpretaties waardoor een bepaalde (vaak losse) ordening ontstaat waarmee een ambigue werkelijkheid beheersbaar en dus interpre- teerbaar wordt gemaakt (Bekkers e.a., 2009: 51). Schön en Rein (In Hajer & Lawes, 2006: 257) definiëren een “frame” in deze context als: “a schemata of interpretation that enables individuals to locate, perceive, identify, and label occurences within their life space and their world at large rendering events meaningful and thereby guiding action”. Met schemata worden persoonlijke rangschikkingen van subjectieve betekenissen van objecten, situaties of gebeurtenissen bedoeld (De Boer & Brennecke, 2009: 228). Entman (1993) omschrijft “framing” als een selectiepro- ces dat leidt tot een bepaalde interpretatie van de wer- kelijkheid: “framing is selecting some aspects of a perceived reality and make them more salient in a communicating text, in such a way as to promote a particular problem definition, causal interpretation, moral evaluation, and/or treatment recommendation for the item described”. In het uitdragen van een probleem of vraagstuk als een relevant onderwerp, definiëren en herdefiniëren mensen dus de vorm en inhoud. Dit proces van defini- ëren en herdefiniëren wordt “framing” genoemd: het creëren en reproduceren van bepaalde referentiekaders waarmee individuen bepaalde onderwerpen interpre- teren als zijnde relevant of niet relevant (Bekkers e.a., 2009: 51). Op maatschappelijk niveau kan een “frame” gezien worden als een “account of ordering that makes sense in the domain of policy and that describes the move from diffuse worries to actionable beliefs” (Hajer & Lawes, 2006: 256-257). Een categorisering en/of tegenstelling tussen allochtonen en autochtonen is hier een voorbeeld van. “Frames” maken het dus mogelijk dat mensen een gemeenschappelijke taal ontwikkelen die helpt een gedeelde interpretatie van de beleefde werkelijkheid te creëren. De media hebben een voorname rol in dit pro- ces (Snow & Benford, 1988; zie ook Weick, 1969). In het gebruik van “frames” komt de zogenaamde discursieve macht van de media tot uitdrukking. Deze discursieve macht van de media wordt in de volgende subparagraaf toegelicht. den die door mensen er op na worden gehouden en zich “vastzetten” komen dus tot stand door ervaringen die ze zelf meemaken of doordat ze bestaande opvat- tingen en houdingen geheel of gedeeltelijk overne- men. Dit maakt beeldvorming een proces waarin een subjectief beeld van “de werkelijkheid” wordt ge- creëerd. De media hebben invloed op dit proces, het- geen beschreven wordt in de volgende paragraaf. 2.3 Invloed media op beeldvorming 2.3.1 Inleiding De media, in onze hoogtechnologische samenleving, maken een substantieel deel uit van het in de vorige paragraaf beschreven socialisatieproces door hun ver- mogen om beelden van gebeurtenissen en ervaringen te tonen, die de meesten onder ons wellicht nooit zelf zullen ervaren (Maeseele, 2003). We leven in een “me- diated reality”: “de schaarse rechtstreekse waarnemingen en persoonlijke ervaringen leggen het af tegen de stroom van beelden en opinies die dagelijks via de media worden gepresenteerd” (Bovens, ‘t Hart & Van Twist, 2007). De media beïnvloeden sterk wat “nieuws” is. De media bieden een gemeenschappelijke ervaring en gedeeld beeld over onze samenleving en binden deze door “de bevestiging van de werkelijkheid”. Ze verzorgen de framing, scripting en casting waartegen gebeurtenis- sen zichtbaar worden en betekenis krijgen (Van Twist, 2010). “Feiten” worden omgevormd tot betekenisvolle verhalen (framing). Via een script wordt het verhaal op het publiek overgebracht (scripting) met behulp van personen die het verhaal vertellen (casting) (Van Twist e.a., 2010: 27-28). De media hebben derhalve een belangrijke rol in het proces van betekenisgeving, in casu beeldvorming. Zij leveren de beelden op basis waarvan het socialisatieproces plaatsvindt en maken zelf onderdeel uit van dat proces. De media beïnvloe- den wat we lezen, zien en horen; naast bijvoorbeeld de onderwerpkeuze en gekozen invalshoek kunnen de media ook bijdragen aan de beeldvorming van mensen door het aantal malen dat aandacht wordt besteed aan een bepaald onderwerp. Kenmerkend voor de hedendaagse beeldvorming in de media is het gebruik van “frames”. In de volgende subparagraaf worden de begrippen “frames” en “framing” uitgewerkt.
    • 18 Politie, Twitter en gezag de “frames” die mensen al hadden. Vandaar dat sommigen stellen dat de macht van de media vooral een discursieve macht is (Bekkers e.a., 2009: 60). De media duiden en koppelen “frames” die door bepaalde mensen als betekenisvol worden ervaren en door anderen juist niet. Of zoals Street (2001) stelt: “media help individuals to pick up particular versions of rea- lity. They help to construct people’s identities and interests, and hence their relationship with ‘reality’. Hence, the power of the media is primarily perceived as discursive power, in the power to create specific frames and to create the alignment between frames. However, the way in which these frames (identities and images) are adopted, is also dependent on the resources and skills of people, their own culture, the practices in which they are involved”. “Framing” heeft dus volgens Street (2001) niet al- leen betrekking op de productie en reproductie van bepaalde referentiekaders (“frames” die iets zeggen over de aard en omvang van een bepaald probleem en mogelijke oplossingsrichtingen) maar ook op de wijze waarop “frames” worden aangepast omdat verschillen- de actoren hun referentiekaders aan elkaar koppelen. 2.3.4 Frame alignment Door het koppelen van “frames”, oftewel “frame align- ment”, worden individuele referentiekaders dus aan elkaar gekoppeld zodat een gedeeld begrip ontstaat van een bepaalde situatie; een gedeeld begrip over de aard en oorzaken van een probleem, mogelijke aanpak- ken of over de wijze waarop mogelijke medestanders kunnen worden gewonnen. Alleen door dit gedeelde begrip kan iemand zich als individu identificeren met een groep en delen de leden van deze groep een beeld met elkaar over nut en noodzaak van bijvoorbeeld (politieke) actie (Snow e.a.,1986). Het oppikken en kop- pelen van deze frames zorgt ervoor dat de aandacht voor een vraagstuk steeds groter kan worden (Bekkers e.a., 2009: 74 en 207). “Frame alignment” is dus een noodzakelijke voor- waarde voor de expansie van een onderwerp naar een breder publiek. De media vervullen hierin een belang- rijke rol (Bekkers e.a., 2009: 51-52). De discursieve macht van de media komt tot uitdrukking in dit proces. Snow en Benford (1988) maken in dit licht onderscheid tussen drie soorten “framing”. In de eerste plaats spre- ken Snow en Benford (1988) van “diagnostic framing”. Deze vorm heeft betrekking op het identificeren en afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als pro- 2.3.3 Discursieve macht van de media De media “framen” het nieuws en beïnvloeden daar- mee de definiëring van maatschappelijke vraagstukken en problemen. De Boer en Brennecke (2009) stellen dat dit een tweeledig proces is, waarbij onderscheid ge- maakt kan worden tussen framebuilding en framesetting. Framebuilding duidt op de wijze waarop een onderwerp wordt gepresenteerd in de media. De media selecteren voor het publiek welk nieuws belangrijk is en welk nieuws niet en bepalen het kader en de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp benadrukt wor- den. Dit proces wordt beïnvloed door in- en externe factoren. Het gepresenteerde beeld krijgt vorm door de (individuele) waarden en normen van de journalist, diens routine en opvattingen, maar bijvoorbeeld ook door de gekozen bronnen en geraadpleegde voorlich- ters en woordvoerders (De Boer & Brennecke, 2009). Framesetting heeft betrekking op de effecten die kun- nen uitgaan van de “frames” afkomstig van de media. De ontvangers van het mediabericht of de mediabood- schap kunnen de “frames” overnemen, inkaderen en het onderwerp op basis van het aangeboden “frame” interpreteren. De interpretatie van een onderwerp door de media helpt het publiek om het probleem of onderwerp te definiëren. Het “frame” kan het perspec- tief bepalen voor de manier waarom het publiek het onderwerp bekijkt. Op individueel niveau kan frameset- ting effect hebben op het proces van informatiever- werking en de attitude en het gedrag ten opzichte van een onderwerp veranderen. Op maatschappelijk vlak kunnen “frames” sociale processen beïnvloeden. Hierbij moet gedacht worden aan politieke socialisatie, beleidsbeslissingen en collectief gedrag (De Boer & Brennecke, 2009). Veel onderzoek naar de invloed van de media bouwt voort op het eerder geintroduceerde idee dat we leven in een geconstrueerde werkelijkheid (Bekkers e.a., 2009: 60). Veel (sociale) problemen of (maatschappe- lijke) crises zijn immers niet een objectief gegeven, ze moeten eerst als zodanig worden gepercipieerd. De opvattingen van mensen over bijvoorbeeld politiek en samenleving worden hierbij overigens sterk bepaald door de “frames” die ze zelf hanteren, door hun eigen mens- en wereldbeelden, hun eigen interpretaties en opvattingen. De media helpen mensen om bepaalde opvattingen over hoe de wereld in elkaar steekt, te selecteren; een selectieproces dat gestuurd wordt door
    • 19Politie, Twitter en gezag 2.4.2 Social media Zoals we ook in de voorgaande paragrafen hebben beschreven, gaat de werking van media veel verder dan het simpelweg doorgeven van informatie. John B. Thompson betoogt in “The Media and Modernity” (1995) dat de media nieuwe vormen van actie en interactie in de sociale werkelijkheid mogelijk maken. De media creëren nieuwe soorten sociale verbanden en nieuwe manieren om ons met de ander en onszelf te verstaan (Beunders & Muller, 2005: 37). Massamedia kunnen worden omschreven als een mediavorm die gericht is op en ontworpen is om een zeer groot publiek te bereiken. Massamedia kenmerken zich door het feit dat ze vaak min of meer identieke boodschappen verzenden. Voor- beelden van massamedia zijn de klassieke media zoals kranten, tijdschriften, radio en televisie (Bekkers e.a., 2009: 59). Naast de klassieke media kennen we door de opkomst van internet inmiddels de verschillende social media. De overgang naar het digitale tijdperk is ingrijpend: internet begon als een communicatienetwerk voor een aantal universiteiten en heeft zich ontwikkeld tot een wereld op zichzelf. In december 2010 waren volgens de website Internet World Stats meer dan 1,9 miljard mensen online3 . Een groot deel van hen is met elkaar verbonden in sociale netwerken, waar ze onderling communiceren, spelen, handel drijven, etc. Er is een on- eindig web van onderlinge contacten en verbindingen, dat opereert zonder tussenkomst van organisaties. Dit laatste punt is het kenmerkende verschil tussen de klassieke media en social media. Bij klassieke media is sprake van een “top-down aanpak”; het creëren en distribueren van kennis, informatie of een boodschap vindt plaats via professionals en organisaties (“de media”) die de kennis, productievoorzieningen en infra- structuur bezitten om dit te doen. Dit in tegenstelling tot de “bottom-up aanpak” van social media; waarbij de gebruiker, en dus veelal niet een professionele organisa- tie, informatie kan verspreiden. We zien dat de toegang tot de media verandert; daarom is het ook van belang om aandacht te schenken aan de toegangsmacht die media kunnen bieden aan personen of organisaties. bleem, daarbij verwijzende naar de oorzaken ervan of naar degene die schuldig is aan het ontstaan van het probleem. Een tweede vorm is “prognostic framing”, waarin voorstellen naar voren worden geschoven die mogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het probleem, alsmede welke strategieën en tactieken vereist zijn om deze oplossing te laten werken (Snow & Benford, 1988; zie ook Bekkers e.a., 2009: 51). Tenslotte is er “motivational framing”, hetgeen betrekking heeft op de activiteiten die nodig zijn om mogelijke medestanders te verleiden om zich achter een bepaald doel te scharen (Snow & Benford, 1988; zie ook Bekkers e.a., 2009: 51). Het dominante beeld dat als gevolg van “frame alignment” ontstaat, is over het algemeen een cruciale factor bij het bepalen van de handelingsopties en de strategische ruimte bij de aanpak van een vraagstuk (Van Twist e.a., 2010: 22). Cobb en Elder (1972) wijzen op het belang van krachtige beelden en symbolen, aansprekende metaforen, van retoriek om een aan- sprekend en inspirerend verhaal te kunnen vertellen dat voldoende beeldend is c.q. tot de verbeelding spreekt. Burgers en politici laten zich hierdoor sneller en gemakkelijker inspireren. Het vergemakkelijkt het proces van identificatie en “frame alignment” (Bekkers e.a., 2009: 55). Het creëren, oppikken en koppelen van “frames” lijkt bij uitstek een functie of mogelijkheid van social media. In de navolgende paragraaf worden social media nader geintroduceerd, in het bijzonder de microblogging-dienst Twitter. 2.4 Social media en Twitter 2.4.1 Inleiding Om het effect te kunnen onderzoeken van het gebruik van Twitter door wijkagenten is het noodzakelijk om de begrippen social media en Twitter te definiëren en beschrijven. In subparagraaf 2.4.2 wordt de opkomst van social media toegelicht en aansluitend in subpara- graaf 2.4.3 het fenomeen Twitter. 3 Bron www.internetworldstats.com
    • 20 Politie, Twitter en gezag Social media als Hyves, Twitter en YouTube zijn de afgelopen jaren explosief gegroeid tot communicatie- platformen die niet meer weg te denken zijn. De politie kan, door social media te benutten, aansluiten op het nieuwsconsumptiegedrag van burgers. Social media, en met name Twitter, stellen partijen in staat om snel en gericht mensen te informeren en te mobiliseren. In de volgende paragraaf werken we de kenmerken van Twit- ter nader uit. 2.4.3 Twitter Twitter is opgericht in 2006 en werd in het begin vooral gebruikt door fans die “hun ster” of idool wilden volgen. Inmiddels twitteren naast individuen, ook be- drijven en organisaties, journalisten en actiegroepen. In maart en april 2011 werd in de klassieke media gesteld dat de opstanden in de Arabische wereld “twitterrevo- luties” waren. Dissidenten en rebellen maakten volop gebruik van social media als Twitter, door “real time” beelden en teksten rond te sturen, mensen te mobili- seren, hulp te organiseren en bewijzen te leveren over het regeringsgeweld 4 . Kenmerkend voor Twitter is het gebruik van zogenaam- de microblogs, een variant op weblogs. Een weblog is een verslag of beschrijving van iets wat de gebruiker bezig houdt en wil delen met anderen die daar vervolgens op kunnen reageren (Van Berlo, 2009). Een blog is dus fei- telijk een digitale column, waarbij reacties voor ieder- een zichtbaar zijn. Op die manier wordt er een netwerk of een community gecreëerd rond specifieke onder- werpen. Microbloggen is hetzelfde als bloggen, maar de lengte van de berichten is kort en veelal beperkt. Weblogs worden voornamelijk gebruikt voor het schrijven van korte essays en gedachtegangen, terwijl microblogs met name gebruikt worden voor het delen van updates, ideeën en korte berichten (Ebner & Schief- ner, 2008). Er wordt veel gebruikgemaakt van draadloze communicatieapparatuur, zoals een mobiele telefoon. Twitter kan omschreven worden als een vorm van microblogging; een gratis internetdienst waarbij gebruikers korte berichtjes (zogenoemde tweets) van maximaal 140 karakters publiceren. Als gebruiker geef je via je computer of mobiele telefoon publiekelijk antwoord op de vraag: “What’s happening?”. Twitter is Dat geldt zeker voor social media. Street (2001) stelt: “access power refers to the way in which the operation of mass media controls the range of voices or interests, thereby using various formats and media. The kind of media that is being used, creates specific barriers to actors who want to push forward their ideas and frames, thereby influencing the access of the ideas to a larger public” (Street, 2001: 234- 235). De keuze voor een bepaald medium en de wijze van communiceren heeft invloed op het bereik en bepaalt de wijze en inhoud van bepaalde boodschap- pen en daarmee de “frames” die naar voren worden gebracht (Bekkers e.a., 2009: 61). Door de mogelijkhe- den van social media hebben naast de klassieke media ook individuen “mediamacht” gekregen. Social media is een verzamelterm voor online com- municatievormen en -technieken / sociale netwerken waarbij samenwerking tussen gebruikers en het delen van informatie door gebruikers centraal staan (Fris- sen e.a., 2008). Onder social media wordt specifieker verstaan: platforms op internet waar gebruikers zich kunnen organiseren, samenwerken, vriendschappen onderhouden, delen, ruilen, handelen en/of creëren; die open toegankelijk zijn en decentraal georgani- seerd, waardoor een actieve inbreng van gebruikers mogelijk is en waar alles wat op die platforms gebeurt maximaal geëxploiteerd wordt. De drie belangrijkste kenmerken die in deze definitie besloten zitten zijn: open, sociaal en een centrale positie van de gebruiker (Van Berlo, 2008). Social media laten zich verder kenmerken door: - “user generated content”; het draait vooral om de rol van de website-bezoeker; die zorgt namelijk zelf voor de inhoud door artikelen te maken, te bewer- ken, beeldmateriaal toe te voegen, enz.; - “real time”; er zijn veel actieve gebruikers en daar- mee is een social media-website altijd actueel; - “persoonlijk”; social media brengen mensen in con- tact met elkaar; - “interactief”; de interactie komt van twee kanten, men is bezoeker, maar bepaalt ook mede de in- houd van de website; - “subjectief”; aangezien de invulling door gebruikers gebeurt en bronnen daardoor veelal diffuus zijn (Frissen e.a., 2008). 4 In Brabants Dagblad, 7 april 2011
    • 21Politie, Twitter en gezag informatie en kennis is vervangen door tweerichtings- verkeer. Gebruikers zijn daardoor niet alleen consument maar vooral ook coproducent (Boulos & Wheelert, 2007; Bekkers e.a., 2009: 55). Beeldvorming is eerder gedefinieerd als een proces van sociale interactie (Adoni & Mane, 1984). Het leren van en te midden van anderen is een sociaal proces resulterend in een gedeeld beeld van de werkelijkheid. De individuele perceptie van de twitteraar heeft invloed op de totstandkoming van de geconstrueerde werke- lijkheid in het netwerk; op basis van de contacten en relaties in het digitale netwerk wordt de werkelijkheid door de gebruikers geïnterpreteerd. Het beeld dat daar- door ontstaat wordt door de gebruikers aan het eigen referentiekader en de eigen reeds bestaande “werke- lijkheid” getoetst (Servaes & Tonnaer, 1992). Surowiecki beschrijft in zijn boek “The wisdom of crowds” (2004) dat informatie, welke is verzameld door passievolle groepen, vaak van betere kwaliteit is dan informatie die is verzameld door een individu of zelfs door experts. Nu zijn lang niet alle groepen vanzelf “wijs”. Volgens Surowiecki geldt een aantal basisvoorwaarden voor het benutten van collectieve wijsheid. De belangrijkste voorwaarde is dat leden betrokken moeten zijn bij het onderwerp. Verder moeten zij in staat zijn zich zo goed mogelijk een onafhankelijke mening te vormen zonder teveel beïnvloed te worden door anderen. Daarbij moeten de opinies binnen de groep voldoende divers zijn en worden ze idealiter decentraal gevormd. Boven- dien moeten mensen zich kunnen specialiseren en zelf informatie kunnen toevoegen. En als laatste moet er een mechanisme zijn dat er voor zorgt dat individuele meningen samengebundeld worden in collectieve be- slissingen. Dit mechanisme zorgt voor een selectie en fil- tering. Wanneer aan deze voorwaarden voldaan wordt, dan is de optelling en middeling van individuele kennis heel accuraat. Twitter lijkt te voldoen aan de genoemde voorwaarden van Surowiecki. De “frames” die op Twit- ter gedeeld worden verbinden feiten, waarden, acties en interpretaties waardoor een bepaalde (vaak losse) ordening ontstaat waarmee een ambigue werkelijkheid beheersbaar en dus interpreteerbaar wordt gemaakt (Bekkers e.a., 2009: 51). De “frames” die gedeeld wor- den in de twitterstroom maken het mogelijk dat volgers een gemeenschappelijke taal ontwikkelen die helpt een gedeelde interpretatie van de beleefde werkelijkheid te creëren (Snow & Benford, 1988; Weick, 1969). De tweets zijn korte, snelle en vaak impulsieve berichten waarin een communicatiemiddel dat zowel beeld als tekst snel kan verspreiden naar één of meer personen, of naar (groepen) personen wereldwijd. De berichten worden getoond op de gebruikerspagina en eveneens bij an- dere gebruikers die hebben opgegeven deze te willen ontvangen. Men kan dus tweets volgen van wie men maar wil, waardoor een groot netwerk ontstaat. In vergelijking tot “standaardweblogs” heeft de microblog-dienst Twitter het kenmerk dat er simpele en snelle notificaties worden gedeeld, waardoor er la- gere eisen zijn aan de kant van de gebruiker in termen van investering in tijd en denken voor het creëren van nieuwe inhoud. De update-frequentie is mede hier- door hoog vergeleken met een gewoon weblog. Verder is bij mircobloggen de onderlinge verbondenheid bij gebruikers veel groter dan bij gebruikers van gewone weblogs (Java e.a., 2007). Twitter biedt dus een nieuwe wijze van communiceren: transparant, simpel, snel, participatief, direct, altijd be- reikbaar zijn, niet hiërarchisch en overal. Het heeft een open karakter en er is een lage drempel om iemand een tweet te sturen. 2.5 Relatie beeldvorming en Twitter Een mediaboodschap heeft pas effect als mensen met die boodschap zijn geconfronteerd. Hoe meer mensen over een gebeurtenis horen, hoe groter het potenti- ële effect kan zijn (Deutschmann & Danielson, 1960). Media-inhoud waaraan een individu zich heeft bloot- gesteld heeft een belangrijke invloed op de interper- soonlijke communicatie (De Boer & Brennecke, 2009: 140). Massamedia bereiken een groot deel van het publiek, en de bereikte mensen verspreiden het nieuws verder via interpersoonlijke communicatie. Social media maken het mogelijk om op een andere manier om te gaan met kennis, informatie of “nieuws”. Social media in het algemeen en Twitter in het bijzonder bieden geen centrale bron van informatie; de gebruikers delen hun kennis rechtstreeks en onderling in hun netwerk (Koeleman, 2009: 29-30). Er is hierdoor een verschui- ving van macht in communicatie ontstaan; gebruikers kunnen kiezen wat ze wanneer willen zien én gebrui- kers zijn daarmee deelnemers geworden. Social media hebben het individu toegangsmacht en discursieve macht gebracht. Internetgebruikers zijn dus niet langer passieve consumenten die gewillig de inhoud die aan hen wordt aangeboden verteren: het vroegere eenrich- tingsverkeer in het toegankelijk maken van specifieke
    • 22 Politie, Twitter en gezag taal geen neutrale factor is. De woorden krijgen bete- kenis en een lading in de betreffende context. Het is het proces van de (ver)beeldende werking van (twitter) taal. De volger leert, conform de theorie van Berger en Luckmann (1966), hoe hij de wereld ziet. De werkelijk- heid van de volger kan gezien worden als een geïn- terpreteerde, gedefinieerde en dus geconstrueerde realiteit. Via Twitter wordt een gedeeld beeld van de sociale werkelijkheid geconstrueerd. 2.6 Conclusie Concluderend kunnen we stellen dat de media een voorname rol hebben in het proces van betekenisge- ving en daarmee invloed hebben op de beeldvorming. De media selecteren wat “nieuws”, oftewel relevant, is en definiëren, “framen”, de nieuwsfeiten. De Boer en Brennecke (2009) maken onderscheid tussen framebuil- ding en framesetting. Framebuilding duidt op de wijze waarop een onderwerp wordt gepresenteerd in de media (De Boer & Brennecke, 2009). Framesetting heeft betrekking op de effecten die kunnen uitgaan van de “frames” afkomstig van de media. De ontvangers van het mediabericht of de mediaboodschap kunnen de “frames” overnemen, inkaderen en het onderwerp op basis van het aangeboden “frame” interpreteren. De interpretatie van een onderwerp door de media helpt het publiek om het probleem of onderwerp te definië- ren (De Boer & Brennecke, 2009). De interactie en de dialoog tussen de gebruikers on- derling, het samen produceren en delen, zijn typerend voor social media in het algemeen en Twitter in het bijzonder. Dit specifieke karakter van social media en de vrije toegang hebben het individu “mediamacht” gegeven. De relatie tussen het gebruik van Twitter en het proces van beeldvorming komt tot uitdrukking in “frame alignment”. In dit proces worden individuele referentiekaders aan elkaar gekoppeld zodat een gedeeld begrip ontstaat van een bepaalde situatie (Street, 2001). Dit is precies wat er in de “twitter- stroom“ gebeurt; de totstandkoming van een gedeeld begrip over het onderwerp waarover getwitterd wordt. Het beeld dat zo ontstaat is volgens Van Twist (2010) een cruciale factor om tot handelen te kunnen komen. Het beeld bepaalt de handelingsopties en de verdere strategische ruimte.
    • 23Politie, Twitter en gezag 3.2 Gezag 3.2.1 Gezagsgronden Weber (1947) maakt onderscheid tussen macht en ge- zag. Macht is het opleggen van een “wil” aan iemand anders. Het maakt daarbij niet uit wat de wensen/be- hoeften van de ander zijn. En of die ander weerstand biedt. De wil wordt hoe dan ook opgelegd. Dit maakt macht relationeel. Het vereist namelijk iemand die domineert en een ander die zich onderwerpt en luistert naar degene die de macht uitoefent. Macht uitoefenen betekent niet per definitie dat er wordt gehoorzaamd. Weber betoogt dat er drie manieren zijn om macht uit te oefenen. Door directe fysieke macht, door te belonen of te straffen en door het beïnvloeden van de opinie. Vaker wordt macht meer via indirecte dwang uitgeoe- fend; een combinatie van belonen en straffen door het gebruik van argumentatie, debat en retoriek (De Jong, 1997). Gezag daarentegen geeft macht een positieve lading. Het verbetert als het ware de kwaliteit van macht. Dat is iets anders dan dat gezag een vorm van macht zou zijn. Dus de macht die iemand heeft als autoriteit is in deze context geautoriseerd door de groep die onderworpen is aan die macht. Autoriteit komt van het werkwoord autoriseren. De termen autoriteit en gezag gebruiken we als synoniemen voor elkaar. Het Neder- landse “gezag” staat namelijk voor “auctoritas” en daar is weer het woord “autoriteit” van afgeleid. Volgens Weber is legitimiteit de lijm die een gemeenschap en de afzonderlijke lagen/systemen die de gemeenschap vor- men aan elkaar bindt. Er moet dus sprake zijn van een zeker geloof in de autoriteit van degenen die het voor het zeggen hebben anders werkt het niet binnen de ge- meenschap of het systeem. Weber onderkent hierin drie ideaal typen van autoriteit: rationeel-legale autoriteit, traditionele autoriteit en charismatische autoriteit (De Jong, 1997). 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk worden de derde en vierde onder- zoeksvraag dieper behandeld. De in hoofdstuk 1 genoemde en nog openstaande deelvragen zijn: Wat is gezag en wat is bepalend voor de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren? Wat is kenmerkend voor strategisch politie- leiderschap? Voor de beantwoording van de eerste vraag kiezen we voor een perspectief dat aansluit op het eerder door ons gekozen theoretische perspectief van het sociaal-constructivisme. Het gezag van de politie is niet alleen gebaseerd op een aantal formele gronden, maar is vooral gebaseerd op de interactie tussen politie en samenleving. Hieruit ontstaat een gedeeld beeld over wat politiegezag is. De effecten van de interactie maken de relatie tussen politie en samenleving tot een vraagstuk van strategisch (politie)leiderschap. Het raakt namelijk direct aan de legitimiteit van de politie als organisatie. De vraag die hieruit voortvloeit, is wat de kenmerken van strategisch (politie)leiderschap zijn. In paragraaf 3.2 definiëren we de begrippen gezag en politiegezag en werken we de relatie uit tussen de politie en samenleving vanuit het perspectief van het gezag van de politie. Aansluitend wordt in paragraaf 3.3 de relatie gelegd met leiderschap en politieleider- schap. Strategisch politieleiderschap heeft onder meer betrekking op de wijze waarop de interactie tussen politie en samenleving vorm moet krijgen, met het oog op een gezaghebbende politie. Daarmee vervult leider- schap een belangrijke rol in de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren. 3 Gezag en leiderschap
    • 24 Politie, Twitter en gezag ongelijkheid te bewerkstelligen en te verduurzamen. Echter, als niemand deze traditionele autoriteit uitdaagt is de kans groot dat het een dominante autoriteit blijft. Volgens Weber betekent dit dat de ontwikkeling naar een rationeel-legale vorm van autoriteit geblokkeerd wordt, omdat het systeem vanuit zichzelf niet verandert of evolueert. Het bestendigt dus eerder een status quo (De Jong, 1997). De charismatische autoriteit is gebaseerd op vermeende buitengewone karakteristieken van iemand. Mensen worden geraakt door - en reageren op deze vorm van autoriteit omdat ze daarnaast geloven dat deze persoon een speciale roeping heeft. Mensen voelen een sterke emotionele band met een charismatisch leider. Of die buitengewone gaven en krachten daadwerkelijk be- staan is irrelevant. Het gaat erom dat de gemeenschap erin gelooft. Charismatische autoriteit wordt gevonden in de leider wiens missie en visie het is anderen te inspi- reren. Enkele voorbeelden: Martin Luther King, John F. Kennedy en Nelson Mandela. Volgens Weber is de basis voor charismatische autoriteit de erkenning en acceptatie door de gemeenschap van datgene waar de leider aanspraak op maakt (De Jong, 1997). Charismatische autoriteit kan revolutionair van aard zijn, het kan traditionele autoriteit uitdagen en soms zelfs rationeel-legale autoriteit. Tegelijkertijd kan deze vorm van autoriteit verworden tot traditionele autoriteit wanneer de macht wordt uitgeoefend door de “incrowd” van de charismatisch leider. Bovendien is het lastig voor charismatische leiders om de autoriteit te behouden. De gemeenschap moet namelijk continu de autoriteit legitimeren. Daarom is het voor de charisma- tisch leider noodzakelijk constant te presteren. Het gaat hierbij om de garantie voor het telkens weer opnieuw verkrijgen van de legitimiteit van zijn autoriteit (De Jong, 1997). Gezag als sociale constructie Naast deze vormen van formeel gezag bestaat echter ook het gezag als een sociaal construct. Berger en Luck- mann (1966) stellen dat ieder mens kennis op een eigen wijze construeert en hierbij sterk beïnvloed wordt door reacties vanuit de sociale omgeving. Anders gezegd, het geconstrueerde beeld van de werkelijkheid is het resul- taat van de interactie tussen de verschillende actoren in de maatschappij. Hierop doorredenerend betekent dit dat het toekennen van en betekenis geven aan gezag op dezelfde manier tot stand komt. Er wordt dus een Drie typen van formeel gezag De rationeel-legale autoriteit behelst het geloof in een formalistisch normenstelsel, in de kracht van de wet en de heersende bindende normen en waarden. Het gaat hier dus niet om onderwerping aan een specifieke individuele leider, maar aan een verzameling uniforme principes. Leiders hebben het recht te handelen, hun macht uit te oefenen, wanneer ze hun positie hebben verkregen op een procedureel juiste wijze. Autori- teit ligt hier voornamelijk dus bij diegenen die door regelgeving legaal verkregen maatregelen kunnen uitvaardigen/effectueren (De Jong, 1997). Een goed voorbeeld, volgens Weber (1947), van een legale-ratio- nele autoriteit is de bureaucratie. Een politiek systeem van: wet en regelgeving, veel geschreven documenten, een grote verscheidenheid aan diensten en afdelingen, gereguleerde vormen van vertegenwoordiging, re- gelmatige verkiezingen en politieke procedures. Deze vorm van autoriteit ziet men vaak bij moderne staten, stadsbesturen en bij publieke en private corporaties waarbij het vaak draait om vakkennis. De bureaucratie verkrijgt haar machtspositie door de enorme vakken- nis. Omdat eigenlijk alles via die bureaucratie verloopt, verwerft de bureaucratie steeds meer kennis en inzicht. Daarmee bestendigt ze in toenemende mate haar posi- tie als rationeel-legale autoriteit. Voor de traditionele autoriteit is de legitimiteit geba- seerd op gewoonte. Legitimiteit en de mogelijkheid macht uit te oefenen is verkregen vanuit het verleden. Vaak door overerfelijkheid (Weber, 1947). De traditio- nele rechten die hieruit voortvloeien ten behoeve van de autoriteit worden door de gemeenschap geac- cepteerd, of in ieder geval niet kritisch beoordeeld. Het gaat hier om het geloof in “de goede oude tijd”, in traditie, in wat men gewoon is te doen. Mensen eerbiedigen het verleden en hebben een stellig geloof dat werkwijzen die in het verleden hun waarde heb- ben aangetoond ook voor nu het beste zijn (De Jong, 1997). Traditionele autoriteiten zijn bijvoorbeeld vorsten, stamhoofden, familiehoofden, dominante elites of een bepaalde dominante cultuur. Traditionele autoriteiten worden ondersteund door symbolen zoals: vlaggen, kruizen, vaste gewoontes en/of informele regels of mythes. Of er is een vermeende connectie met “het Hogere”. Structuren en instituties ondersteunen het voortbestaan van de traditionele autoriteit. Volgens Weber (1947) is traditionele autoriteit een middel om
    • 25Politie, Twitter en gezag staande voortvloeit, is dat gezag niet meer automatisch en voor altijd wordt toegeschreven (“ascribed”). Gezag wordt onder invloed van beeldvorming door inspan- ning verworven (“achieved”) en in stand gehouden. In de volgende subparagraaf wordt beschreven wat dit betekent voor het gezag van de politie. 3.2.2 Politiegezag In de voorgaande subparagraaf hebben we de gezags- gronden in algemene zin beschreven. Vervolgens is het relevant te beschrijven wat de gronden zijn voor het gezag van de politie in het bijzonder. Kenmerkend voor de politie is dat zij de belichaming is van het gewelds- monopolie van de staat. De politie als institutie staat in het teken van het geweldsmonopolie. De basis hiervoor werd gelegd door Thomas Hobbes (1588-1679). Deze Engelse filosoof had, door de wetteloosheid en het geweld van zijn tijd, een somber perspectief op een staat zonder gezag. De mens zou dan zijn overgeleverd aan een “strijd van allen tegen allen”. Om dit niet te laten gebeuren moeten burgers in overeenstemming met elkaar macht en gezag overdragen aan een derde partij. Dit zou een vorst of soeverein kunnen zijn die verregaande bevoegdheden heeft om de woelende krachten in toom te houden. Een “sociaal contract” waarbij burgers gezamenlijk de macht overdragen. In de zienswijze van Rousseau (1712-1778) over het “so- ciaal contract” doet elk individu een stap terug ten be- hoeve van datgene dat bijdraagt aan het voortbestaan van de gemeenschap. Omdat Rousseau van mening was dat burgers vooral naar zichzelf toerekenden, moesten zij daar in opgevoed worden. Uit deze denkbeelden kan wettelijk gezag opgevat worden als: 1. het resultaat van een afspraak van burgers onder- ling, het “sociaal contract”; 2. een onafhankelijke scheidsrechter die conflicten beslecht; 3. een geweldsmonopolie. Deze denkbeelden gaan vooral over staatsvorming en -inrichting. Het derde punt, het geweldsmonopolie, positioneert de staat als maatschappelijke institutie. De staat beschikt over het alleengebruik van geweld namens en voor de samenleving (Weber, 1947). Ver- bijzonderd naar de situatie binnen de grenzen van Nederland heeft de politie het monopolie van legitieme geweldsuitoefening in handen. Het geweldsmonopolie bepaalde waarde aan het gezag toegekend. Of zoals Castells (2009) het heeft verwoord: gezag in de net- werksamenleving komt vooral tot uitdrukking doordat mensen ergens waarde aan toedichten. Vanuit het beeld dat gezag een sociaal construct is heeft Zijderveld zijn visie op gezag, als aanvulling op Weber, beschreven. Weber bekijkt gezag meer vanuit het perspectief van een organisatie of institutie. Hij spreekt in dit verband bijvoorbeeld van de bureaucra- tie, dominante elites en charismatische autoriteiten, die op zichzelf welhaast ook als instituties zijn te bestempelen. Zijdervelds perspectief op gezag heeft meer het individu als vertrekpunt. Iemand met gezag wekt bewondering op, dwingt respect af en heeft moreel overwicht. Dit gebeurt dan op een manier dat het invloed heeft op het handelen van mensen (Zijderveld, 1985). De waarden die Zijderveld in verband brengt met gezag zijn expliciet afhankelijk van de vorming van een gedeeld beeld. Dit gedeelde beeld komt tot stand als gevolg van sociale interactie in de samenle- ving. Eenvoudiger gezegd, er is pas sprake van respect afdwingend gezag als mensen een gedeeld beeld of opvatting hebben over welke vorm dat dan aan zou moeten nemen. Pas dan is gezag ook legitiem. Vanwege deze redenering voegt Zijderveld twee gezagsgronden toe aan de gezagsgronden van Weber. Namelijk gezag dat voortkomt uit de publieke opinie en gezag dat is gebaseerd op professionele competen- tie. Deze twee gezagsgronden zijn volgens Zijderveld dynamisch van aard, omdat ook de publieke opinie dynamisch van aard is. Het is juist die dynamiek in onze moderne samenleving die de trigger vormt voor een steeds vaker veranderende beeldvorming. Dit betekent dat de sociaal geconstrueerde werkelijkheid met betrekking tot gezag aan verandering onderhevig is. Legitiem gezag is onder de invloed van beeldvorming dus tijdelijk van aard. Tegelijkertijd is hiermee gezegd dat gezag voorwaardelijk is, het moet aan bepaalde voorwaarden voldoen. Gezag moet zich voortdurend waarmaken en tastbare effecten sorteren in de samen- leving. Daarmee lijkt gezag een meer contractuele relatie te zijn geworden. Dit betekent dat er voort- durend moet worden geschoold om de competenties op peil te houden om het gezag niet te verliezen. Het gevolg hiervan is dat gezag zich steeds verder speciali- seert. Uitgesproken vakkennis wordt steeds belangrij- ker. Hierdoor versmalt het gezag. Men weet meer over minder. De notie van Zijderveld (1985) die uit boven-
    • 26 Politie, Twitter en gezag aan een ernstig gebrek aan flexibiliteit, responsiviteit, ondernemingsgeest en effectiviteit (Noordegraaf, 2004). Effectiviteit en efficiency zijn daardoor leidende thema’s op de politiële beleidsagenda. Het bedrijfsleven en de daar bestaande/veronderstelde vormen van leiderschap, sturing, prestatie- en kwaliteitsmanagement wordt ge- zien als voorbeeld en geprobeerd wordt dit te imiteren in de veronderstelling gezag te verwerven (Boin e.a., 2003). Onder invloed van het bedrijfsmatige denken verschuift het gezag van de politie naar zogenoemd consequen- tieel gezag (Suchman, 1995). Hierbij verkrijgt de politie haar gezag door het realiseren van output en prestaties. Dit komt in de buurt van de opvatting van Zijderveld: expertises die zich moeten bewijzen in succesvolle out- put. Volgens Terpstra (2010) is het voor politieorganisa- ties vaak moeilijk gezag te herwinnen door de aanpak van criminaliteit en wanorde zelf. Een belangrijke reden hiervoor is dat de burger vooral verlangt dat de politie tegen de ander optreedt. Terpstra (2010) merkt op dat de politie eerder symbo- lische legitimiteitstrategieën inzet om haar gezag te tonen. Symbolische aspecten nemen een belangrijke plaats in bij het politiewerk. Denk hierbij aan het uni- form, de insignes, het logo, de politieauto en de slogan: “Waakzaam en Dienstbaar”. Volgens de filosoof Paul Moyaert (2007) zijn mensen veel meer symboolgevoe- lig dan rationeel. Symbolen worden gebruikt om een complexe werkelijkheid te percipiëren. Ze dienen om de werkelijkheid begrijpbaar te maken. Zo beschouwd bestaan symbolen bij de gratie van beeldvorming. Zij- derveld (1985) zegt in dit verband dat gezag an sich niet waarneembaar is. Het wordt zichtbaar via de represen- tanten, de symbolen van het gezag. Manning (1977) onderscheidt echter andere strategieën waarmee de politie probeert haar missie, mandaat en activiteiten te presenteren. Zoals haar professionaliteit, de bureaucratische onpersoonlijke uitstraling, de inzet van moderne strategieën en het gebruik van crimi- naliteitscijfers. Het bedrijfsmatige denken werkt een meer instrumentele opvatting van het politiewerk in de hand. Het lijkt te hebben geleid tot de ontmythologi- sering van de politie waarbij de symbolische macht van de politie wordt ondermijnd en daarmee haar gezag (Hoogenboom, 2006). Andere gezagsgronden zijn hierdoor onder druk komen te staan, zoals bereikbaar- heid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaar- heid en effectiviteit. Deze waarden staan symbool voor is daarmee het bestaansrecht van de politie. De politie kan interveniëren in het domein van de burger door inbreuk te doen op diens grondrechten. Dit geeft de politie een verregaande potentiële machtspositie. Die machtspositie dient te worden gecontroleerd. Dit gebeurt in eerste aanleg door het bevoegd gezag (Rosenthal, 2007). Burgers hebben echter, naast het bevoegd gezag, steeds meer een rol gekregen, zich een rol toegeëi- gend, in het controleren van de politie. Terpstra (2010) noemt in zijn boek “Het Veiligheidscomplex” een aantal factoren die hebben bijgedragen aan het tanende gezag van de politie. Zoals de opkomst van proteste- rende jeugdbewegingen, de ontzuiling, het stijgende onderwijsniveau, de wens van “hoger geplaatsten” tot meer egalitaire verhoudingen en het ontstaan van een stedelijke onderklasse waarvan de jeugd zich niet zo gemakkelijk voegt naar de regel en gezag. Daarnaast zijn sinds de jaren ‘90 burgers zich meer zorgen gaan maken over veiligheid, vooral op het gebied van over- last, criminaliteit en terrorisme. De burger verwacht van de overheid oplossingen op deze terreinen. De politie moet zich dus op een andere manier gaan verhouden tot haar omgeving. Het gezag op basis van ongelijkheid en onderschikking is daardoor niet meer vanzelfsprekend. De taak van de politie kan daarom niet langer meer worden opgevat als louter wetshand- having. Het optreden van de politie is derhalve niet zondermeer gelegitimeerd. De burger eist daadwer- kelijke bescherming en veiligheid van de overheid (Terpstra, 2010). Het antwoord op deze vermeende gezagscrisis is gezocht in “service”: van een gezagsrelatie van on- gelijkwaardigen naar een dienstverleningsrelatie van gelijkwaardigen (Terpstra, 2010). Met deze paradigma- wisseling vat de veronderstelling post dat de legiti- miteit van de politie in belangrijke mate afhangt van het aantoonbare productieniveau. Het streven naar een grotere bedrijfsmatigheid en servicegerichtheid als mogelijk antwoord op het afnemende gezag van de politie. Veel van die hervormingen om te komen tot een meer bedrijfsmatige politieorganisatie zijn ontleend aan het New Public Management. Het boek “Reinventing Government” van Osborne en Gaebler (1992) is hierin trendsettend geweest. Volgens Osborne en Gaebler heeft de eenzijdige fixatie op regels, proce- dures en hiërarchische sturing de publieke sector opge- blazen, spilziek en traag gemaakt. De sector zou leiden
    • 27Politie, Twitter en gezag samenleving. Een proces dat in dit verband van belang is, is attributie: het toeschrijven van de oorzaken van gebeurtenissen aan mensen, omstandigheden of dingen (Heider, 1958). Heider beschreef in zijn theorie de wijze waarop mensen het gedrag van zichzelf en van anderen verklaren in termen van oorzaak en gevolg en hoe dit van invloed is op hun motivatie. Heider deed onderzoek en stelde vast dat mensen vrijwel automatisch attri- bueren wanneer zij gedrag van anderen waarnemen en daaraan conclusies verbinden (Heider, 1958). De attributietheorie is van belang om te bezien of dat wat de politie wil zijn ook in die mate wordt toegeschreven door de samenleving. 3.3.2 Strategisch politieleiderschap In subparagraaf 3.2.2 hebben we geschreven over de veranderde relatie tussen politie en samenleving. Onder invloed van beeldvorming die ontstaat in de omge- ving van de politie wordt haar gezag op een bepaalde manier gepercipieerd. We schreven dat het gezag van de politie gestalte kan krijgen door tegemoet te komen aan belangrijke sociale waarden van de burger. Dat betekent dat zichtbaarheid, aanspreekbaarheid, bereikbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit “instru- menten” zijn om de beeldvorming ten aanzien van het gezag van de politie positief te beïnvloeden (Terpstra, 2010; Stichting Maatschappij, Veiligheid en Politie, 2002; Boin, e.a., 2003; Ministerie van Binnenlandse Za- ken, rapport Actieve Wederkerigheid, 2003). Tegelijkertijd bestaan ze bij de gratie van beeldvorming. Of vrij naar Zijderveld: deze gezagsgronden bestaan alleen maar via datgene waardoor ze worden gerepresenteerd. Dit maakt de vraag hoe de politie het beste de relatie met de omgeving aan kan gaan om haar gezag positief te beïnvloeden tot een strategisch politievraagstuk. In het algemeen kan strategisch politieleiderschap worden opgevat als het optreden en handelen van hooggeplaatste politiefunctionarissen voor zover dat is gericht op structurele en duurzame (verbetering van de organisatorische) kwaliteit in het politiekorps (Boin e.a., 2003). Structurele en duurzame kwaliteit van het korps is mede afhankelijk van de relatie die de politie heeft met haar omgeving, de burgers. Hiermee ontstaan twee dimensies in het strategisch politieleiderschap: richting geven aan het korps en inbedden van het korps in de maatschappelijke politieke context. Een heldere inspirerende visie is nodig om richting te politiegezag en ontstaan vanuit beeldvorming. Het gaat er niet om of de burger er nu wel of niet terecht ontevreden over is. In dit geval doet de notie van Tho- mas (1928) opgeld: “when men define situations as real, they are real in their consequences”. Voor de politie is het daarom van belang dat zij zich meer richt op de eisen die de burger aan haar stelt teneinde haar gezag meer gestalte te geven. Juist in de interactie tussen burgers en politie kan de symbolische macht van de politie vorm krijgen en krijgt het gezag van de politie betekenis. Uit het voorgaande blijkt dat het van belang is dat de politie investeert in een optimale relatie met de omgeving. Politieleiderschap in deze context is dan ook niet iets wat los gezien kan worden van de relatie met de samenleving. De positie en het gezag van de politie worden ontleend aan de samenleving, of beter, worden haar gegund door de samenleving. Het hangt in sterke mate of van de beel- den die de samenleving heeft, of krijgt voorgeschoteld, van en over de politie. De volgende paragraaf gaat dan ook over de rol van leiderschap in dit proces. 3.3 Leiderschap 3.3.1 Kenmerken van leiderschap Met betrekking tot het begrip leiderschap wordt een groot aantal definities gehanteerd. Stoker en Kolk (2003) komen tot de volgende definitie van leider- schap: leiderschap is het beïnvloeden van het gedrag van (een groep) medewerkers, door een persoon die ten opzichte van die medewerkers een formele positie inneemt. Dit beïnvloeden van gedrag gebeurt door gebruik te maken van bepaalde leiderschapsstijlen, eigenschappen en motieven en door het uitvoeren van verschillende activiteiten (Stoker & Kolk, 2003). In deze definitie staat de effectiviteit van de leider centraal. Dat is een te eenzijdige benadering. Het gaat om meer dan effectiviteit. Met name de persoon van de leider is onderbelicht. Van Loon (2006) voegt aan de leider- schapsdefinitie de visie van de leider toe en het feit dat leiderschap zich afspeelt binnen een bepaalde context (de organisatie binnen een maatschappelijk krachten- veld). Hij definieert leiderschap als: het vanuit een visie van de leider dingen gedaan krijgen voor, door en met mensen binnen de context van de organisatie in het maatschappelijk krachtenveld (Van Loon, 2006). Politieleiderschap is in deze context dan ook niet iets wat los gezien kan worden van de relatie met de
    • 28 Politie, Twitter en gezag de burger zal de politie moeten sturen om haar gezag te verstevigen. Immers, de burger is een belangheb- bende partij die van essentieel belang is voor het gezag van de politie. Om op de hoogte te zijn van de feitelijke omstandigheden, gevoelens en opvattingen van burgers en daar scherp op te kunnen sturen, is de interactie tus- sen politie en samenleving van groot belang. Hier valt uit op te maken dat de sociale waarden van de burger tevens een middel zijn om de interactie tussen politie en samenleving inhoud te geven. Het wezenlijke belang van die interactie is dat deze sociale waarden van de burger als kernwaarden van en door de politie worden geïncorporeerd en vervolgens goed voor het voetlicht worden gebracht. Zodat de beeldvorming omtrent het gezag van de politie positief wordt beïnvloed. Maar het is bijzonder moeilijk om aan te geven in welke mate er wel of niet gehoor moet worden gegeven aan de roep om een meer zichtbare, bereikbare, aan- spreekbare, herkenbare en effectieve politie. Bij te veel gehoor, dan dreigt de politie te worden gezien al een leiderloze, opportunistische organisatie die met alle winden meewaait. Bij te weinig gehoor, ontstaat het beeld van een recalcitrante organisatie die het allemaal zelf wel weet. De politie heeft tegenwoordig constant te maken met bestuurlijke, politieke en maatschappe- lijke opdrachtgevers en belanghebbenden die kritiek hebben en de koers van de politie nadrukkelijk willen meebepalen. In dit spanningsveld is het van belang dat de autonomie van de politieorganisatie behouden blijft. Hierin zal de strategische politieleider steeds positie moeten kiezen. Het vereist evenwichtskunst van strate- gisch leidinggevenden. Dit impliceert de volgende eisen aan strategisch politieleiderschap om de relatie met de omgeving vorm te geven (Boin e.a.,2003): - Zorg dat de geïnteresseerde buitenwacht een ade- quaat beeld van de organisatie heeft; - Leg uit wat de visie inhoudt en laat zo veel zien als mogelijk over het feitelijk functioneren van de organisatie; - Onderhoud structureel contacten met betrokkenen en geïnteresseerden in het politieke, maatschap- pelijke, bestuurlijke, wetenschappelijke en media kringen; - Geef fouten toe, leg uit hoe en waarom deze zijn ontstaan en welke lessen de organisatie eruit zal trekken. Aan de ene kant heeft de strategisch politieleider te maken met een organisatie waar de interne cohesie kunnen geven aan een korps. Die visie moet zodanig worden gecommuniceerd dat alle korpsleden weten wat de te behalen doelen zijn en waarom dat van belang is. Bovendien zal de visie in overeenstem- ming moeten zijn met de geldende maatschappelijke waarden. Dit geldt ook voor politiek-bestuurlijke eisen aan de politie. Dit betekent vooral dat de politie zich inspant om aansluiting te vinden bij de eisen die de burger stelt aan een effectieve, efficiënte politie (Boin e.a., 2003). Om op een verantwoorde manier invulling te geven aan het bovenstaande onderscheiden Boin, Van der Torre en ’t Hart drie kernfuncties voor strategisch leidinggevenden die de basis vormen voor effectief leiderschap. Leiderschap wordt gedefinieerd als de uitvoering van de volgende drie kernfuncties (Boin e.a., 2003): • Het formuleren en uitdragen van een visie op de realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- matige functie. • Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin organisatieleden hun werk effectief en efficiënt kunnen verrichten. De organisatorische functie. • Het bewaken van relaties met belanghebbende partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- timiteit van een publieke organisatie. De diploma- tieke functie. Vooral de diplomatieke functie, die uitgaat van het bewaken van relaties, geeft aan dat interactie met de omgeving of samenleving ter beïnvloeding van de beeldvorming cruciaal zijn voor een strategische poli- tieleidinggevende. De belangrijkste symbolische waarde en daarmee ook de belangrijkste taak van de politie is volgens Paul Frissen (2007): “er simpelweg te zijn”. Blijkens de door de burger belangrijk gevonden sociale waarden wil zij het gevoel hebben dat de politie er is. En daarvoor moet de politie onder meer bereikbaar, aanspreekbaar, zichtbaar, herkenbaar, en effectief zijn. De burger wil namelijk haar informatie kwijt kunnen aan de politie en wil de politie zien in de buurt omdat dat een veilig gevoel geeft. De burger wil de politie aan kunnen spre- ken op haar resultaten, op haar effectiviteit. De politie moet herkenbaar zijn door te laten zien wat de burger van de politie kan verwachten. Hierbij gaat het om een eenduidige, consistente werkwijze. Een politie die laat zien betrokken te zijn bij de problemen waar de burger tegen aan loopt. Op deze verwachtingen van
    • 29Politie, Twitter en gezag stemming met deze daar heersende waarden. Voor strategisch politieleiderschap levert het richting geven aan deze noties een strategisch vraagstuk op. Concreet betekent het dat het korps ingebed dient te worden in de heersende maatschappelijke context. Door het beïnvloeden van de beeldvorming vanuit haar diplomatieke functie, op een zodanige wijze dat de samenleving vindt dat de politie haar gezagsrol heeft verdiend. Dit maakt het interessant om nader te onderzoeken hoe strategische politieleiders omgaan met dit spannings- veld. Is er een heldere visie, een boodschap, wat de poli- tie wil uitstralen? En levert dat een congruent beeld op in de externe omgeving, bij de burgers. Daarnaast is het interessant te onderzoeken welke leiderschapsstijlen daarbij worden ingezet. Kortom, hoe geven strategisch leidinggevenden vanuit hun positie betekenis aan het gezag van de politie? Terug naar de twee hoofdvragen van dit hoofdstuk. Vooral beeldvorming van en door de burger is bepalend voor de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren. Waarbij gezag zo dicht mogelijk in de buurt dient te komen bij de geldende sociale waarden in de samenleving. Dit komt met name tot uitdrukking in eisen zoals bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, ef- fectiviteit, zichtbaarheid en herkenbaarheid. Deze eisen worden vooral zichtbaar en krijgen vooral betekenis door “er te zijn”. Het kenmerkende van politieleiderschap hierin is dat het in staat dient te zijn de organisatie aan te laten sluiten op het beeld dat de samenleving heeft van een gezaghebbende politie. Maar hierbij is het voor politieleiders tevens van belang daarin te waken voor een goede balans opdat de politieorganisatie haar autonomie behoudt. gewaarborgd moet zijn om te voorkomen dat ze ten prooi valt aan allerlei grillen vanuit de samenleving waar op geacteerd moet worden. Het gevaar daarbij is dat de politieorganisatie te veel op zichzelf is gericht en als instituut wegdrijft van haar omgeving. Aan de andere kant trekt de omgeving aan de orga- nisatie omdat die allerlei eisen aan de politie stelt en invloed wil hebben op de koers van de politie. Hier zal de politie op adequate wijze op moeten reageren omdat zij haar gezag verkrijgt door beeldvorming die in de samenleving tot stand komt. 3.4 Conclusie In onze risicosamenleving wordt de roep om “law and order” steeds luider. De traditionele gezagsgronden zijn niet meer de gezagsgronden die de burger de politie toedicht. Gezag is niet iets wat iemand of een organi- satie van zichzelf heeft. Gezag wordt toebedeeld aan een persoon of organisatie. Gezag wordt dus verkre- gen van de ander. De burger rekent op een politie die zichtbaar, aanspreekbaar, bereikbaar, herkenbaar en effectief is. Een politie die “er is”, verkrijgt gezag van de burger. De burger bepaalt of de politie als gezag- hebbend wordt ervaren. Wanneer de politie weinig werk maakt van beïnvloeding van de beeldvorming op deze gezagsgronden wordt ze als nauwelijks zichtbaar ervaren en zal ze weinig gezag krijgen van de burger. Gezag laat zich representeren door/via symbolen. Sym- bolen kunnen alleen maar ontstaan bij de gratie van beeldvorming. Door interactie met de burger ontstaat een proces van beeldvorming. Dit betekent dat de politie door interactie met de burger haar symbolische macht, het fundament van haar gezag, vorm moet geven. Om het gezag van de politie te vergroten volstaat een meer bedrijfsmatige, servicegerichte aanpak niet. Door het sturen op louter output is de symbolische waarde van de politie voor een belangrijk deel verlo- ren gegaan en is er daarmee afbreuk gedaan aan de fundamenten van het gezag van de politie. Het is voor de politie daarom belangrijk te handelen in overeen- stemming met de heersende waarden in de samenle- ving wat betreft een gezaghebbende politie, te weten: bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit. De diplomatieke func- tie van strategisch politieleiderschap, het bewaken van relaties met belanghebbenden, moet invulling geven aan een optimale relatie met de omgeving in overeen-
    • 30 Politie, Twitter en gezag
    • 31Politie, Twitter en gezag 4 Theoretisch kader en onderzoeksstrategie 4.1 Inleiding Op basis van de in hoofdstuk 2 en 3 verkregen theo- retische inzichten wordt in dit hoofdstuk een onder- zoeksmodel gepresenteerd dat de samenhang tussen de verschillende theoretische deelvragen in beeld brengt. Aan de hand van dit theoretisch kader zal de onderzoeksstrategie worden bepaald. De volgende deelvraag staat daarbij centraal: Wat is het veronderstelde effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag de politie en hoe kan dit worden onderzocht? In paragraaf 4.2 wordt het theoretisch kader nader uit- gewerkt en het onderzoeksmodel geïntroduceerd. In paragraaf 4.3 volgt de uitleg over de onderzoeksstra- tegie. De operationalisatie van het theoretisch kader komt tot uitdrukking in het analysekader in paragraaf 4.4. Het hoofdstuk wordt afgesloten met de conclusies in paragraaf 4.5. 4.2 Theoretisch kader 4.2.1 Inleiding In de voorgaande hoofdstukken zijn een aantal theore- tische inzichten verzameld die ons behulpzaam kunnen zijn bij de verdere uitwerking van de probleemstelling. De kennis over de relevante begrippen, gehanteerde leerstukken en theorieën is daarbij van belang, maar om tot beantwoording van de centrale onderzoeks- vraag te komen is bovenal inzicht in de relatie tussen de verschillende begrippen een vereiste. De samen- hang tussen de begrippen zal beredeneerd worden in subparagraaf 4.2.2 en komt vervolgens tot uitdrukking in het conceptueel model in subparagraaf 4.2.3. 4.2.2 Theoretisch kader In hoofdstuk 2 zijn de kenmerkende eigenschappen van social media beschreven. In algemene termen kon gesteld worden dat door de komst van social media individuen “mediamacht” hebben gekregen. De discur- sieve en toegangsmacht die traditioneel bij de klassieke media lag, is deels verschoven naar het individu (Street, 2001). Social media zijn vrij beschikbaar, gemakkelijk toeganke- lijk, interactief (sociaal) en vragen slechts een geringe investering (een internetverbinding en een eenvoudig “platform” zijn voldoende) (Van Berlo, 2008). Dit maakt dat social media een groot bereik kennen en zeer popu- lair zijn. Eigenschappen waarin de toegangsmacht van social media tot uitdrukking komt. Social media hebben daarnaast discursieve macht en maken het voor een ieder mogelijk om een beeld of kader aan te reiken en daarmee zelf “nieuws” te maken. De beeldvorming over een bepaald onderwerp wordt daardoor rechtstreeks beïnvloed of bepaald door een individu of groepen van individuen. Voor Twitter geldt deze invloed op het proces van beeldvorming in het bijzonder. De microblogging-dienst is bij uitstek een instrument om snel en bondig een beeld te delen (Van Berlo, 2008). Met behulp van Twitter kunnen eenvoudig korte notificaties (van maximaal 140 tekens) worden geplaatst op internet. Er zijn lage eisen aan de kant van de gebruiker in termen van de investering in tijd en denken. Dit maakt de drempel voor het creëren van nieuwe inhoud in de vorm van een twitterbericht, een zogenaamde tweet, laag. Bovenstaande eigenschappen zorgen ervoor dat de update-frequentie hoog is en de interactie tussen gebruikers groot (Java e.a., 2007). De manier waarop een beeld wordt gedefinieerd en geïnterpreteerd is in hoofdstuk 2 beschreven in termen van “framing” (De Boer & Brennecke, 2009; zie ook Bekkers e.a., 2009). De Boer en Brennecke (2009) maken
    • 32 Politie, Twitter en gezag 3 aangegeven dat naast de objectieve bronnen van gezag, onder andere tot uitdrukking komend in het ge- weldsmonopolie, gezag ook te definiëren is als sociaal construct (Berger & Luckmann, 1966). Zijderveld (1985) stelt dat het gezag van de politie in dit licht afhankelijk is van haar professionaliteit en relatie met de samenle- ving. Politiegezag is daarmee uit te drukken in termen van herkenbaarheid, zichtbaarheid, aanspreekbaarheid, bereikbaarheid en effectiviteit. Bovenstaande notie zorgt er voor dat het relevant is om te onderzoeken wat het effect is van tweets (oftewel “frames”) van wijkagenten (en/of volgers van wijkagen- ten) over het professioneel handelen van de politie en haar relatie met de burger. Dit maakt “frames” óver het gebruik van Twitter door de politie ook interessant. Wat zijn met andere woorden de dominante “frames” die ontstaan door en als gevolg van het “twittergedrag” van wijkagenten en wat betekent dit voor de beeldvor- ming over het gezag van de politie? Tenslotte is het van belang om te onderzoeken wat de consequenties van bovenstaand proces zijn voor het strategische politieleiderschap. Het dominante beeld over het gezag van de politie en de veranderingen in tijd zijn immers strategische onderwerpen die de positi- onering van de politie raken, zoals eerder is betoogd in hoofdstuk 1. Deze consequenties voor het strategisch leiderschap kunnen geordend worden langs de volgende drie kern- functies van politieleiderschap (Boin e.a., 2003): • De beleidsmatige functie: het formuleren en uitdra- gen van een visie; • De organisatorische functie: het ontwerpen van een effectief en efficiënt organisatiepatroon; • De diplomatieke functie: het bewaken van relaties met belanghebbende partijen die van essentieel belang zijn voor de legitimiteit van de organisatie. Vooral deze laatste functie geeft aan dat interactie met de omgeving of samenleving van cruciaal belang is. Op basis van bovenstaand theoretisch kader kunnen het onderzoeksmodel, de onderzoeksstrategie en het analysekader worden gepresenteerd. daarbij onderscheid tussen framebuilding en frame- setting. Framebuilding duidt op de wijze waarop een onderwerp wordt gepresenteerd of ingekaderd. Snow en Benford (1988) hanteren daarbij een driedeling en spreken over “diagnostic framing”, “prognostic framing” en “motivational framing”. Framesetting heeft betrekking op de effecten die kunnen uitgaan van de “frames”. De ontvangers van het mediabericht of de mediaboodschap kunnen de “frames” overnemen en het onderwerp op basis van het aangeboden “frame” interpreteren. “Framing” heeft derhalve niet alleen betrekking op de productie en reproductie van bepaalde beelden of referentieka- ders, oftewel “frames”, maar ook op de wijze waarop die frames aan elkaar worden aangepast omdat verschillende actoren hun referentiekaders aan elkaar koppelen. Dit proces is eerder beschreven in termen van “frame alignment” (Bekkers e.a., 2009). Het oppik- ken en koppelen van deze “frames” kan er toe leiden dat de aandacht steeds groter wordt. Juist dit proces wordt door het karakter en de (technische) eigenschap- pen van Twitter gefaciliteerd. Berichten kunnen op Twitter eenvoudig worden gereproduceerd (middels retweets) en eventuele reacties zijn makkelijk te volgen. Dit zorgt er in voorkomend geval voor dat de bericht- geving op Twitter ook wordt opgepikt door de klas- sieke media en daarmee een brede lokale, nationale of zelfs internationale werking krijgt. Daarmee komen we op een andere factor, namelijk de expansie van de aandacht naar een grotere groep. In dit proces van expansie vindt de definiëring van referentiekaders steeds opnieuw plaats wat uiteinde- lijk kan resulteren in een breed gedeeld of dominant beeld over het onderwerp in de samenleving (Berger & Luckmann, 1966). Samenvattend kan gesteld worden dat Twitter via de productie en reproductie van beelden of “frames”, de zogenaamde “twitterstroom”, invloed kan uitoefenen op de beeldvorming. De microblogging-dienst leent zich hier gezien haar eigenschappen uitermate goed voor. Dit werpt vervolgens de vraag op of politiemedewer- kers - en meer specifiek wijkagenten die twitteren - de beeldvorming over bijvoorbeeld het gezag van de poli- tie kunnen beïnvloeden door hun handelen of gedrag op Twitter, zoals dat wordt beleefd of ervaren door de volgers van deze wijkagenten. Hiertoe is in hoofdstuk
    • 33Politie, Twitter en gezag 4.2.3 Onderzoeksmodel Aan de hand van het redeneerpatroon in de vorige subparagraaf kan het onderzoeksmodel worden vast- gesteld en verbeeld. In het onderzoeksmodel (figuur 4.1) komt de veronderstelde relatie tussen de centrale begrippen tot uitdrukking. figuur 4.1 In de navolgende paragraaf zal de onderzoeksstrategie worden beschreven aan de hand waarvan het onder- zoek zal plaatsvinden. 4.3 Onderzoeksstrategie 4.3.1 Inleiding In deze paragraaf staat de strategie voor het empirisch onderzoek centraal. De onderzoeksstrategie is de over- koepelende opzet of logica van het onderzoek. Binnen een gekozen onderzoeksstrategie kunnen meerdere methoden van onderzoek worden ingezet (Van Thiel, 2010). Idealiter hangt de keuze voor een strategie af van het onderwerp van onderzoek, de stand van de wetenschap ten aanzien van het onderwerp en het doel van onderzoek (Van Thiel, 2010: 64). Ook de wetenschapsopvatting, ervaring en scholing van de onderzoeker of onderzoekers spelen een rol (Van Thiel, 2010: 64). Van Thiel onderscheid vier dominante onderzoeksstra- tegieën: het experiment, de enquête, de gevalstudie en het onderzoek van bestaand materiaal. Gezien het verklarende karakter van de probleemstelling en centrale onderzoeksvraag en het grote potentieel aan onderzoekseenheden (volgers van twitterende wijkagenten) ligt de keuze voor de onderzoeksstrate- gie enquête voor dit onderzoek voor de hand. Social media in het algemeen en Twitter in het bijzonder zijn echter relatief nieuwe onderzoeksdomeinen waarover nog weinig wetenschappelijke kennis beschikbaar is. Dit maakt het gebruik van statistische technieken om de informatie van een groot aantal respondenten kwanti- tatief te analyseren minder vanzelfsprekend (Van Thiel, 2010: 68). Het is hierdoor lastig een hoofdstrategie voor het onderzoek te benoemen. In dit onderzoek zal der- halve gebruik worden gemaakt van een combinatie van methoden, ook wel “mixed method design” genoemd (Van Thiel, 2010). Het ontwerp van deze combinatie van methoden wordt verduidelijkt in de navolgende subparagraaf. 4.3.2 Methoden en technieken van onderzoek Het theoretisch kader en gepresenteerde onderzoeks- model lenen zich dus voor een mix van onderzoeksme- thoden. Er is getracht om voor de factoren en veron- derstelde relaties uit het onderzoeksmodel passende methoden te selecteren. In deze subparagraaf worden de methoden achtereenvolgens geïntroduceerd en toegelicht. De voor- en nadelen van de verschillende methoden worden ook benoemd. Inhoudsanalyse In de eerste plaats zal een inhoudsanalyse worden verricht naar de tweets van een tweetal geselecteerde wijkagenten. De analyse richt zich primair op het proces van beeldvorming (“framing”) in relatie tot het gebruik van Twitter door de wijkagenten, een van de veronder- stelde relaties uit het onderzoeksmodel. De retweets en reacties van de volgers van deze wijkagenten worden bij de analyse betrokken. De twee wijkagenten worden geselecteerd op basis van hun frequente en duurzame (langdurige en consequente) gebruik van Twitter. Het aantal volgers van de betrokken wijkagent wordt ook betrokken bij de selectie. Tenslotte is het van belang dat de geselecteerde wijkagent inhoudelijk relevante berichten twittert over de politieprofessie en de relatie tussen de burger en politie, reacties krijgt van volgers en ook zelf reageert op berichten van volgers. Bij een inhoudsanalyse wordt de inhoud van bestaand materiaal bestudeerd (Van Thiel, 2010: 123). Het be- richtenverkeer van de twee geselecteerde wijkagenten zal over een periode van 2 weken aan de hand van het analysekader worden bezien en geanalyseerd. Het voordeel van deze methode is dat er veelal voldoende materiaal beschikbaar is en dat het een
    • 34 Politie, Twitter en gezag als gevolg van de onderzoekssituatie (Van Thiel, 2010). Ook bij de andere methoden in dit onderzoek kan deze storingsbron zich voordoen (Van Thiel, 2010: 61). Interview De derde methode die gebruikt zal worden is het interview. De twee geselecteerde wijkagenten zullen geïnterviewd worden. De interviews zullen een semige- structureerd karakter hebben, waarbij de interviewer het gesprek zal leiden met behulp van een interview­ handleiding. In deze handleiding zullen de onderwer- pen worden opgenomen waarover vragen gesteld worden en mogelijk een aantal voorgeformuleerde vragen staan (Van Thiel, 2010: 109). Aan de hand van het analysekader zal een lijst met te bespreken topics worden samengesteld. De uitkomsten van de inhouds- analyse en enquête zullen betrokken worden in het gesprek. De veronderstelde relaties uit het onderzoeks- model worden hierdoor met behulp van deze methode in samenhang beschouwd. Een groot voordeel van deze methode is de flexibele manier om informatie te verzamelen. Zo kunnen er tijdens het gesprek aanvullende (verdiepings)vragen worden gesteld om een gegeven antwoord beter te begrijpen. Een belangrijk nadeel is gelegen in de com- plexiteit. Een goed interview vereist de nodige vaardig- heden en gesprekstechnieken van de interviewer. Daar- naast kost een interview veel tijd. Dit geldt ook voor de analyse van de antwoorden (Van Thiel 2010: 108). Focusgroep Als laatste techniek is gekozen voor het gebruik van een focusgroep. Dit is feitelijk een interview met meerdere respondenten tegelijkertijd. Een focusgroep heeft het karakter van een open discussie over een aantal vooraf geselecteerde onderwerpen onder leiding van een gespreksmoderator (Van Thiel, 2010). De focusgroep zal samengesteld worden uit tactisch en strategisch leiding- gevenden van de politie, communicatiemedewerkers van een aantal korpsen en de twee geselecteerde wijk- agenten. De verbanden uitgedrukt in het onderzoeks- model worden bediscussieerd en de uitkomsten van de andere onderzoeksmethoden geanalyseerd. Hierbij is er extra aandacht voor de consequenties voor het strate- gisch leiderschap binnen de politie. Een belangrijk voor- of nadeel van deze techniek is dat de uitkomsten van de discussie beïnvloed worden door de groepsdynamica. Dit kan zowel een positief (con- textualiserend) als negatief (verstorend) effect hebben efficiënte en goedkope manier van onderzoek is (Van Thiel, 2010). Het belangrijkste nadeel is het operati- onalisatieprobleem. Bestaand materiaal is voor een ander doel geproduceerd dan waarvoor het in het onderzoek gebruikt zal worden. Als gevolg hiervan sluit de informatie in het materiaal niet altijd aan op de onderzoeksvragen (Van Thiel, 2010: 121). Enquête De tweede methode die gehanteerd zal worden is de enquête. Met behulp van de enquête wordt primair onderzocht hoe het gedrag van de wijkagenten op Twitter door de volgers wordt beleefd en of de beeld- vorming over het gezag van de politie wordt beïnvloed door het gebruik van Twitter. De volgers van de twee geselecteerde wijkagenten zullen gevraagd worden om een schriftelijke vragen- lijst in te vullen. Kenmerkend voor een enquête is de grootschaligheid; er zijn veelal veel respondenten en er is daardoor veel te analyseren informatie beschikbaar. Daarom wordt er meestal gebruikgemaakt van gestan- daardiseerde metingen, bijvoorbeeld antwoordschalen of numerieke antwoordcategorieën. In dit onderzoek wordt daar ook voor gekozen. Enquêtes kunnen gehanteerd worden voor het ver- zamelen van feitelijke gegevens, maar worden vooral gebruikt om informatie te verzamelen over de opvat- tingen van de respondenten over het onderzoekson- derwerp, zo ook in dit onderzoek (Van Thiel: 2010, 86). In tegenstelling tot de inhoudsanalyse wordt bij een enquête nieuwe informatie verzameld (Van Thiel, 2010). Op basis van het analysekader zal een vragenlijst met overwegend gesloten vragen worden samenge- steld. Een belangrijk voordeel van deze methode is de ef- ficiëntie, die het gevolg is van de standaardisatie. De hoeveelheid data maakt dat de uitkomsten veelal eenvoudig generaliseerbaar zijn (Van Thiel, 2010: 87). Een nadeel van de standaardisatie is dat het leidt tot een zekere oppervlakkigheid van de verzamelde informatie. Er gaat vaak veel informatie schuil achter de informatie die verzameld wordt middels de enquête (Van Thiel, 2010: 87). Een ander groot nadeel is het verschijnsel sociale wenselijkheid. Respondenten geven vaak het antwoord waarvan ze denken dat het wordt verwacht of een antwoord dat maatschappelijk gezien acceptabel is, ook bij anonieme vragenlijsten. Ook is bekend dat mensen bepaalde antwoordtendenties hebben; de neiging om het antwoord aan te passen
    • 35Politie, Twitter en gezag van het onderzoek. De scope van twee wijkagenten beperkt de mate waarin op basis van het onderzoek algemeen geldende uitspraken over de probleemstel- ling gedaan kunnen worden. De combinatie of mix van methoden verstevigt echter de mogelijkheid van analytische generaliseerbaarheid (Van Thiel, 2010; Bek- kers e.a., 2009). 4.4 Analysekader Aan de hand van het theoretische kader en met behulp van het conceptueel model kan een eensluidend en generiek kader voor de waarneming en analyse in dit onderzoek worden vastgesteld. Het analysekader garandeert de uniformiteit in het onderzoek en zorgt dat de onderzoeksresultaten systematisch met elkaar te vergelijken zijn, hetgeen gezien de combinatie van onderzoeksmethoden essentieel is. Hierdoor wordt bij- gedragen aan een betere mogelijkheid tot analytische generaliseerbaarheid. De relaties in het onderzoeksmodel liggen nauw in elkaars verlengde en zijn daardoor in empirische zin moeilijk van elkaar te onderscheiden. Daarom ligt het accent bij de operationalisatie van de belangrijkste begrippen uit het theoretische kader op de inzet van de verschillende onderzoeksmethoden en technieken die steeds een deel van het model bestrijken. Hieronder volgt de uitwerking van het analysekader met behulp van dit “watervalmodel” (figuur 4.2). figuur 4.2 en daarmee dus ongewenst invloed uitoefenen op de onderzoeksuitkomst (Van Thiel, 2010: 112). 4.3.3 Betrouwbaarheid en geldigheid Betrouwbaarheid en geldigheid zijn belangrijke crite- ria voor wetenschappelijk onderzoek en essentieel om steekhoudende conclusies te kunnen verbinden aan het onderzoek (Van Thiel, 2010: 57). Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid van onderzoek wordt bepaald door de elementen nauwkeurigheid en consistentie. Het element nauwkeurigheid stelt bovenal eisen aan de meetinstrumenten die ingezet worden. In dit onderzoek zal bij de samenstelling van de vragenlijst rekening moeten worden gehouden met dit element; bij de keuze van de vraagstelling, maar ook bij de vast- stelling van de verschillende standaardwaarden voor de beantwoording (Van Thiel, 2010). Consistentie gaat in essentie om herhaalbaarheid: on- der dezelfde omstandigheden zal dezelfde meting tot een gelijke bevinding leiden. Omdat mensen kunnen leren van eerdere ervaringen, zal herhaling van onder- zoek bij (dezelfde) personen niet altijd leiden tot de- zelfde uitkomst. Consistentie kan wel worden bereikt door onderzoek te doen onder grote groepen mensen. Het is dan ook van belang dat de enquête verspreid wordt onder een groot aantal onderzoekseenheden, oftewel volgers van de twee wijkagenten (Van Thiel, 2010: 57-58). De betrouwbaarheid neemt daarnaast toe door het onderzoeksmodel consistent te gebruiken bij de toepassing van de verschillende methoden. Geldigheid De geldigheid of validiteit van onderzoek behelst een tweetal hoofdvormen: interne en externe validiteit. Interne validiteit betreft de geldigheid van het daad- werkelijke onderzoek. De keuze om meerdere metho- den en technieken van onderzoek te gebruiken komt de interne validiteit van dit onderzoek ten goede. De verschillende methoden maken het mogelijk de uitkomsten te vergelijken en met elkaar te confronte- ren. Dit gebruik van meerdere methoden wordt ook wel “triangulatie” genoemd. Deze combinatie van meerdere technieken en verschillende bronnen voor- komt eenzijdigheid en maakt tevens de kans op “bias” kleiner (Van Thiel, 2010: 61) De externe validiteit betreft de generaliseerbaarheid
    • 36 Politie, Twitter en gezag men door de klassieke media? - Hoe wordt gereageerd op de tweets van de wijk- agent? Wordt in de reacties gerefereerd aan de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreek- baarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit? - Ontstaat er een gedeeld beeld over een issue of vraagstuk door de koppeling van tweets, retweets en reacties in de “twitterstroom” van de wijkagent, oftewel is er sprake van “frame alignement”? - Blijkt uit de reacties van de volgers hoe er gedacht wordt over het gebruik van Twitter door de wijkagent? Zijn de volgers overwegend positief of negatief over het gebruik van Twitter door de wijkagent? Wordt daarbij verwezen naar de vijf gezagsgronden? Deel B: enquête en interviews De enquête is gericht op het vaststellen van de relatie tussen de kenmerken van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie gezien vanuit het perspec- tief van de volgers van de wijkagenten op Twitter. De interviews richten zich op dezelfde relatie, maar dan vanuit het perspectief van de wijkagenten. Onderzoeksvragen: • Wat is volgens de wijkagenten en de volgers de relevantie en betekenis van het gebruik van Twitter voor de politie? Vanuit het perspectief van toegangsmacht: - Is de wijkagent die gebruikmaakt van Twitter in de optiek van de volgers voldoende aanwezig op Twitter? Wat zijn de verwachtingen van de volgers ten aanzien van de beschikbaarheid van de wijkagent op Twitter en voldoet de wijk- agent aan deze verwachtingen? Welk beeld heeft de wijkagent zelf over zijn aanwezigheid op Twitter? - Reageert de wijkagent in de optiek van de volgers tijdig op vragen, signalen en/of reacties? Welk beeld heeft de wijkagent zelf hierover? Vanuit het perspectief van discursieve macht: - Wie zijn de volgers van de wijkagent? Volgen de klassieke media de wijkagent ook? Wat is het motief van de volgers om de wijkagent op Twitter te volgen? Is de volger van mening dat Deel A: inhoudsanalyse Met behulp van de inhoudsanalyse wordt onderzocht hoe in de “twitterstroom” het gezag van de politie wordt “geframed” in termen van: 1 de vijf gezagsgronden van de politie: bereikbaar- heid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herken- baarheid en effectiviteit; 2 het gebruik van Twitter door de wijkagent in rela- tie tot deze vijf gezagsgronden. Onderzoeksvragen: • Framebuilding: - Over welke onderwerpen gaan de tweets? Zijn dat ook onderwerpen die te relateren zijn aan de vijf gezagsgronden van de politie? - Hoe selecteert de wijkagent de nieuwsfeiten, vraagstukken of standpunten die hij gebruikt voor zijn tweets? Welke factoren zijn van in- vloed op zijn keuze? - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er sprake is van “diagnostic framing”? Oftewel zijn tweets te duiden als “frames” die een bepaald onderwerp identificeren en afbakenen als issue en verwijzen naar de oorzaak en/of de veroorzaker. - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er sprake is van “prognostic framing”? Dit zijn “frames” waarin voorstellen of voorspellingen worden gedaan met betrekking tot de oplos- sing of aanpak van een issue. - Blijkt uit de tweets van de wijkagent dat er sprake is van “motivational framing”? Dit zijn “frames” die gericht zijn op het verwerven van medestanders voor een bepaald vraagstuk of standpunt. - Gaan de tweets die te duiden zijn in termen van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing” (impliciet of expliciet) over één van de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreek- baarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit? Waaruit blijkt dat? • Framesetting: - Wordt er door de volgers gereageerd op de tweets van de wijkagent? - Nemen de volgers de berichten van de wijk- agent over? Bijvoorbeeld middels een retweet? - Worden de tweets van de wijkagent overgeno-
    • 37Politie, Twitter en gezag Deel C: focusgroep Met behulp van de focusgroep wordt onderzocht welke consequenties het gebruik van Twitter heeft voor het strategisch leiderschap binnen de politie. Welke positieve en/of negatieve effecten zijn waarneembaar ten aanzien van de drie kernfuncties van strategisch leiderschap en welke maatregelen worden noodzakelijk of gewenst geacht. Onderzoeksvragen: • Wat is volgens de strategisch leiding- gevenden het effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie? • Als er een relatie tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie wordt onderkend, welke consequenties heeft dit dan voor het stra- tegisch politieleiderschap? - Wat is het effect op de beleidsmatige functie in termen van visievorming en beleidsbepaling? - Wat is het effect op de uitwerking van de or- ganisatorische functie in termen van logistieke, personele en financiële implicaties? - Wat is het effect op de uitwerking van de diplo- matieke functie in termen van het bewaken en onderhouden van de relaties in de samenleving die van essentieel belang zijn voor de legitimi- teit van de organisatie? • Welke maatregelen zijn gewenst of nood- zakelijk als antwoord op het effect van het gebruik van Twitter op de drie kernfunc- ties? hij invloed heeft op het optreden van de wijk- agent? Hoe belangrijk vindt de volger dit? - Wat is het motief van de wijkagent om gebruik te maken van Twitter. Wie volgt hij en waarom? Is de wijkagent van mening dat hij invloed kan uitoefenen op het handelen en gedrag van de volgers? - Wat is de “twitter-frequentie” van de wijk- agent? Hoe ervaren zijn volgers dit? Hoe groot is, gebaseerd op het aantal volgers en het aan- tal reacties en retweets op Twitter, het bereik van de wijkagent op Twitter? • Heeft het gebruik van Twitter volgens de wijkagenten en de volgers invloed op de beeldvorming over het gezag van de poli- tie? - Hoe wordt de interactie in de “twitterstroom” door de wijkagent en zijn volgers beleefd? Overwegend positief of negatief? - Wat is volgens de wijkagenten en de volgers het effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaar- heid, herkenbaarheid en effectiviteit? - Wat ligt volgens de wijkagenten en de volgers ten grondslag aan het veranderende beeld over de bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit van de politie, als blijkt dat de beeldvorming over het gezag van de politie wordt beïnvloed door het gebruik van Twitter? Vanuit zowel het perspectief van de toegangsmacht als het perspectief van de discursieve macht van het gebruik van Twitter. • Heeft het gebruik van Twitter door de wijkagent de mening van de volgers ver- anderd over het gezag van de politie? En wat is het standpunt van de wijkagent? - Hebben de tweets in de optiek van de wijkagen- ten en de volgers effect op de relatie tussen de politie en de burger in algemene zin? - Is er iets veranderd in de relatie tussen de wijk- agent en de burger sinds de wijkagent twittert? Is het beeld van de volgers over het functione- ren van de wijkagent veranderd sinds men hem volgt op Twitter?
    • 38 Politie, Twitter en gezag In onderstaand figuur (4.3) worden de drie onder- zoeksdelen geprojecteerd op het onderzoeksmodel. figuur 4.3 4.5 Conclusies In dit hoofdstuk is het antwoord op de vraag wat het veronderstelde effect is tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie geconceptualiseerd. Dit heeft geresulteerd in het theoretisch kader. Dit kader is vervolgens verduidelijkt in het onderzoeksmodel. Aansluitend is stilgestaan bij de onderzoeksstrategie en de daaruit volgende keuze voor een combinatie van methoden en technieken van onderzoek. Tenslotte is op basis van het theore- tisch kader en conceptueel model een analysekader vastgesteld. De richting en inrichting van het empirisch onderzoek is daarmee gewaarborgd.
    • 39Politie, Twitter en gezag 5 Onderzoek en analyse gezag van de politie in de politiepraktijk en hoe kan dit worden verklaard? En de daaruit voortvloeiende deelvraag: Als er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het ge- zag van de politie, welke consequenties heeft dit dan voor strategisch politieleiderschap? De beantwoording van de eerste deelvraag staat cen- traal in de delen A en B van het model (figuur 5.1). Deel C behelst de tweede deelvraag. In paragraaf 5.2 wordt stilgestaan bij de bevindingen en analyse van de inhoudsanalyse. In paragraaf 5.3 worden de enquête en de interviews behandeld en in paragraaf 5.4 de uitkomsten van de focusgroep. De deelvragen worden beantwoord in de afsluitende paragraaf 5.5. 5.2 Deel A: Inhoudsanalyse tweets 5.2.1 Inleiding Over een periode van twee weken, van 1 tot en met 14 juni 2011, zijn de tweets en retweets van een tweetal ge- selecteerde wijkagenten en de reacties van hun volgers geanalyseerd. Om beïnvloeding van de “twitterstroom” te voorkomen zijn de betreffende wijkagenten pas na de analyseperiode op de hoogte gesteld van het feit dat zij onderwerp van onderzoek waren. De wijkagenten zijn geselecteerd op basis van de volgende criteria: 1. Het aantal verzonden tweets; 2. Het aantal volgers; 3. De mate waarin de wijkagent “in gesprek” is met zijn volgers; 4. De mate van inhoudelijke relevantie van verzonden tweets. 5.1 Inleiding In het voorgaande hoofdstuk is de onderzoekstrategie beschreven die ten grondslag ligt aan het empirisch onderzoek. In dit onderzoek worden de bevindingen en analyses gepresenteerd. Dit hoofdstuk volgt het analysekader en kent een indeling langs de lijn van het eerder in hoofdstuk 4 geïntroduceerde “watervalmo- del” (figuur 5.1). figuur 5.1 Deze indeling wordt gekozen omdat de relaties in het onderzoeksmodel (figuur 4.1) nauw in elkaars ver- lengde liggen en daardoor in empirische zin moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. De volgende deelvragen staan bij de uitwerking centraal: Wat is het feitelijke effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het
    • 40 Politie, Twitter en gezag Deze twee onderwerpen zijn ten behoeve van de ana- lyse vertaald naar de volgende vragen: 1. Hoe komt een tweet tot stand? 2. Waarover gaan de tweets van de wijkagenten? 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “moti- vational framing” door de wijkagent in zijn tweets? 4. Is er sprake van interactie tussen de wijkagent en zijn volgers? 5. Is er expansie van de tweet c.q. het beeld in de tweet van de wijkagent? 6. Is er sprake van tevredenheid over het gebruik van Twitter door de wijkagent? Door de wijkagenten zijn tijdens de analyseperiode res- pectievelijk 69 tweets door WijkagentSassem verzonden en 121 tweets door PRRGrootenboer. In totaal hebben we derhalve 190 tweets geanalyseerd op bovenstaande onderzoeksvragen. Er is per wijkagent gewerkt met de eerder genoemde analyse-turflijst waarmee we de “twitterstromen” hebben gevolgd en geanalyseerd. 1. Totstandkoming van een tweet Op grond van de inzichten uit hoofdstuk 2 kan veron- dersteld worden dat de wijkagent discursieve macht heeft door het maken van tweets; hij kan daarmee im- mers een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Geanalyseerd is hoe een tweet tot stand komt. Autonoom door de wijkagent of betreft het een reactie naar aanleiding van een incident (in de wijk), een retweet of een reactie op een @mention van een ander? In hoofdstuk 2 is ook uitleg gegeven over het medium Twitter. Voor de analyse hebben we de volgende defini- ties van de begrippen retweet en @mention gebruikt: Een retweet (RT) is de herhaling van een tweet van een ander. Wanneer de wijkagent een interessante tweet leest kan hij deze doorsturen aan zijn eigen volgers. Door van een bericht een retweet te maken kan hij snel het bericht verzenden en geeft hij de afzender (de oorspronkelijke zender) “credits” voor de inhoud van het bericht. Een @mention is een tweet van een ander waarin de wijkagent wordt genoemd; bijvoorbeeld @WijkagentSas- sem of @PRRGrootenboer. De wijkagent krijgt een mel- ding wanneer hij een @mention ontvangt. Deze tweet Voor de criteria 1 en 2 is het “Overzicht Twitteraccounts Politie” 5 gebruikt. Het aantal verzonden tweets en het aantal volgers maakt deel uit van dit geraadpleegde overzicht. Voor de criteria 3 en 4 zijn alle twitterac- counts van wijkagenten uit het genoemde overzicht, welke het hoogste scoren op de eerste twee criteria, geraadpleegd. Bij deze scan bleek dat er veel wijkagen- ten weliswaar een twitteraccount hebben, maar (nog) niet erg actief zijn op Twitter. Op basis van bovenstaan- de selectiecriteria is gekozen voor de twitteraccount WijkagentSassem van Bas Slutter (korps Hollands-Mid- den) en de twitteraccount PRRGrootenboer van Arnoud Grootenboer (korps Rotterdam-Rijnmond) 6 . Door alle tweets van de geselecteerde wijkagenten te lezen en te analyseren aan de hand van een turflijst is in het onderzoek gezocht naar antwoorden op de onderzoeksvragen. Zie de “Turflijst inhoudsanalyse” die daarbij gebruikt is en welke als bijlagen 2 en 3 zijn bijgevoegd. Ook zijn de ‘twitterstromen” en de “@mentions-lijsten” van beide wijkagenten als bijlagen 4 t/m 7 bijgevoegd. In de “twitterstromen” staan de tweets van de wijkagenten, welke ten behoeve van de inhoudsanalyse zijn genummerd. Bij het gebruik van voorbeelden in onderstaande subparagrafen wordt naar desbetreffende nummering verwezen. 5.2.2 Bevindingen Inhoudsanalyse tweets Met behulp van de inhoudsanalyse is onderzocht of en hoe in de “twitterstroom” het gezag van de politie wordt “geframed” in termen van de vijf gezagsgron- den van de politie (bereikbaarheid, aanspreekbaar- heid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit). Dezelfde vraag is gesteld in relatie tot het feitelijke gebruik van Twitter door de wijkagent. Zoals ook in het “watervalmodel” (figuur 5.1) is aange- geven, gaat het bij de inhoudsanalyse derhalve om de volgende twee onderwerpen: A. “frames” over het gezag van de politie; B. “frames” over het gebruik van Twitter door de poli- tie. 5 Het “Overzicht Twitteraccounts Politie” is samengesteld door A.J. Meijer (Universiteit Utrecht, mei 2011). Dit overzicht is te raadplegen via de website “Politie 2.0”. Uit dit overzicht blijkt dat er d.d. 31 mei 2011 416 twitteraccounts in gebruik waren bij de Nederlandse politie. 6 Zie de “Matrix van het onderzoek naar de wijkagent” die als bijlage 1 is bijgevoegd.
    • 41Politie, Twitter en gezag De wijkagenten hebben verder 91 tweets reactief (48%) verzonden naar aanleiding van een tweet of een @mention van een ander. Twee voorbeelden van een reactieve tweet welke zijn verzonden naar aanleiding van een tweet of een @mention: “Het is zelfs (inmiddels een belangrijk) onderdeel van mijn werk! RT @BNRpeptalk Mag u twitteren op uw werk van de baas?” (tweet WijkagentSassem #6) “@jaapstronks ik weet wel dat er teams zijn, maar hoe ze precies georganiseerd zijn weet ik niet. Zal het navragen. Veel is gedrag.” (tweet PRRGrootenboer #56) Van de door WijkagentSassem verstuurde tweets zijn 76% een reactieve tweet naar aanleiding van een tweet of een @mention van een ander. Bij PRRGrootenboer was dit in 31% van zijn tweets het geval. Samenvattend, van de 190 geanalyseerde tweets zijn 37 tweets autonoom gestart door de wijkagent en 153 reactief gestart. De totstandkoming van tweets van de wijkagenten tijdens de analyseperiode was daarmee als volgt: 19% van de tweets is autonoom gestart en 81%, het merendeel, van de tweets is een reactie op een incident in de wijk of een reactie op een tweet van een ander. 2. Onderwerpen van de tweets van de wijk- agenten Op basis van de theorie uit voorgaande hoofdstukken doet de wijkagent aan framebuilding met het verzen- den van een tweet; hij selecteert welk nieuws belang- rijk is en bepaalt het kader en de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden met bijvoorbeeld een zogenaamde hashtag (# teken). Gaat de tweet over algemene onderwerpen als een persbericht, een preventieadvies, een getuigenoproep of informatie uit de wijk? Of gaan de tweets over de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit? We hebben ook voor dit onderdeel alle 190 tweets bestudeerd voor de analyse, welke door de wijkagen- ten zijn verstuurd in de periode van 1 tot en met 14 juni 2011. In onderstaande tabel is te lezen waarover de tweets uit de “twitterstroom” van de wijkagenten gaan. Bij dit onderdeel van de analyse kon per tweet op meerdere aspecten gescoord worden (N=197). gaat als het ware over hem en hij kan de tweet beantwoor- den of verder verspreiden onder zijn volgers. In de volgende tabel wordt de totstandkoming van de tweets in cijfers uitgedrukt: tabel 5.1 Van de totaal 190 verstuurde tweets hebben de wijkagen- ten samen 37 tweets autonoom (19%) gestart, dus geheel op eigen initiatief. Er is op dit onderdeel enig verschil tussen de wijkagenten: WijkagentSassem heeft 13% van zijn tweets autonoom verzonden en PRRGrootenboer 23%. Wat een autonome tweet is of kan zijn, wordt inzichtelijk gemaakt met de volgende voorbeelden. Twee voorbeelden van autonome tweets: “Vandaag een late dienst ivm de avondopenstelling van bureau Sassenheim #receptiedienst” (tweet WijkagentSassem #46) “Nog even twee getuigenverklaringen opgenomen van een eerder gepleegde mishandeling. Wordt een moeilijk oplosbare zaak.” (tweet PRRGrootenboer #37) De wijkagenten hebben 62 tweets reactief gestart (dat is 33%) naar aanleiding van een incident in de wijk; waarbij opgemerkt moet worden dat deze tweets veelal eveneens een autonoom karakter hebben. Op dit onderdeel is een verschil gemeten: WijkagentSassem heeft 10% van zijn tweets reactief verzonden naar aanleiding van een incident in zijn wijk en bij PRRGrootenboer was dat bij 45% van de tweets het geval. Twee voorbeelden van reactieve tweets naar aanleiding van een incident in de wijk: “Bezig met een zaak waarin een man heel #Sassenheim afloopt om geld te lenen. Leen niet zomaar geld uit, trap niet in smoes- jes!” (tweet WijkagentSassem #47) “De dienst begint goed met de mededeling dat er een straat- rover is aangehouden van de week. Helaas 1 van m’n jongeren #adoptie.” (tweet PRRGrootenboer #23) N=190 Totstandkoming van een tweet Autonoom Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. door wijkagent een incident een tweet of in de wijk @mention Verdeling tweets 19% 33% 48%
    • 42 Politie, Twitter en gezag verdachte rechtmatig is aangehouden. Chef v dienst is tevens hulpofficier van justitie.” (tweet PRRGrootenboer #95) Bij de analyse naar het antwoord op de vraag “Waarover gaan de tweets?” is ook gekeken of de tweets van de wijkagenten een relatie hebben met de vijf gezagsgronden: bereikbaarheid, aanspreekbaarheid, zichtbaarheid, herkenbaarheid en effectiviteit. Er is bij dit onderdeel gemeten dat PRRGrootenboer vaker tweets stuurt over “effectiviteit politie” dan WijkagentSassem. In aantallen betrof dit 9 tweets met een relatie naar “effectiviteit politie” door WijkagentSassem en 28 tweets door PRRGrootenboer. Voor de overige onderwerpen was verhoudingsgewijs in de meting weinig verschil tussen de wijkagenten te zien. De volgende voorbeelden betreffen tweets over de vijf gezagsgronden. Voorbeeld van een tweet over bereikbaarheid politie: “Even contact gehad op het proefpark de punt met de nieuwe beheerder. Gelijk gegevens uitgewisseld.” (tweet PRRGrootenboer #25) Voorbeeld van een tweet over aanspreekbaarheid poli- tie: “Meneer meneer, “welke taal bent u”. Je bedoelt zeker, waar komt u vandaan. #opvoeden” (tweet PRRGrootenboer #14) Voorbeeld van een tweet over zichtbaarheid politie: “Surveillance op de Kaag. Druk met zeilboten van scouting. Mooi! Ook veel boten van @Tjardasassem http:…” (tweet WijkagentSassem #5) Voorbeeld van een tweet over herkenbaarheid politie: “politieRR …Politie houdt alcoholcontrole http:…..” (tweet PRRGrootenboer #87) Voorbeeld tweet over effectiviteit politie: “Een andere autoriteit, in dit geval oudere chef van dienst, helpt bij be- paalde culturen beter om toch je doel te bereiken. #opvoe- den” (tweet PRRGrootenboer #73) tabel 5.2 De categorie “overige” omvat 83 tweets. 39% van dat aantal gaat over de politie of het politiewerk. 31% van de “overige” tweets betreft het uitwisselen van algemene informatie (bijvoorbeeld het maken van een afspraak of een vraag over een algemeen onderwerp). Verder bleek 16% van de categorie “overige” te gaan over het gebruik van Twitter of social media door de politie. Er is een verschil tussen de tweets van de wijkagenten over “info uit de wijk” gemeten. WijkagentSassem heeft 25% van zijn tweets gebaseerd op informatie uit de wijk en bij PRRGrootenboer is dit in 59% van zijn tweets het geval. WijkagentSassem heeft meer tweets verstuurd over de onderwerpen “preventie” en “getuigenop- roep”: samen 17% van zijn tweets; tegenover 1% van de verzonden tweets daarover door PRRGrootenboer. Voor de overige onderwerpen was verhoudingsgewijs in de meting weinig verschil tussen de wijkagenten te zien. Met onderstaande voorbeelden worden de verschillende soort tweets geïllustreerd. Voorbeeld van een persbericht-tweet: “Klasse, wat een snelheid met officieel persbericht. RT @politieRR Overvaller aangehouden na achtervolging http….” (tweet PRRGroot- enboer #64) Voorbeeld van een preventie-tweet: “Tips zijn lastig te geven. Zorg dat je auto geen mooi en makkelijk doel is. Verlicht parkeren, geen waardevolle spullen.” (tweet Wijk- agentSassem #33) Voorbeeld van een getuigenoproep die is geretweet door de wijkagent: “Onze auto is vannacht #gestolen! Een grijze Renault Megane (station). Kenteken …. Omgeving Duiven. Plz. RT” (tweet WijkagentSassem #24) Voorbeeld van een tweet met info uit de wijk: “Beken- de riag klant zat voor z’n portiek te schreeuwen. Uiteindelijk naar binnen gepraat. #sneu bericht aan hulpverlener volgt”. (tweet PRRGrootenboer #43) Voorbeeld van een tweet uit de categorie “overige”: “Zojuist meegekeken met een voorgeleiding. Toetsen of N=197 Algemene onderwerpen Persbericht- Preventie Getuigen- Info uit Overige info oproep de wijk Verdeling tweets 6% 5% 2% 45% 42%
    • 43Politie, Twitter en gezag late diensten in de wijk. Geef gerust tips of aandachtspunten door. #doetmaarmelden #Delsfhaven.” (tweet PRRGrooten- boer #20) Bovenstaande analyse heeft een beeld gegeven over de onderwerpen waarover de tweets van de wijkagenten gaan. Geconcludeerd kan worden dat het merendeel van de tweets die de geselecteerde wijkagenten sturen gaan over relevante politieonderwerpen: 58% van de tweets gaat over een persbericht-info, preventie, getui- genoproep of informatie uit de wijk. In de 190 door de wijkagenten verzonden tweets is 123 keer een relatie te leggen naar één van de gezags- gronden (let wel: één tweet kan te relateren zijn aan meerdere gezagsgronden). De tweets van WijkagentSas- sem zijn 49 keer te relateren aan één of meer van de vijf gezagsgronden. Bij PRRGrootenboer kwamen de gezagsgronden 74 keer in een tweet terug. Hieruit blijkt dat de vijf gezagsgronden tot uitdrukking komen in de “twitterstroom” van beide wijkagenten. 3. Aard van de “framing” door de wijkagent In hoofdstuk 2 is de theorie over “framing” uitgewerkt. Conform de inzichten van Snow en Benford (1988) wordt in dit onderzoek het onderscheid gemaakt tussen de drie soorten “framing”: “diagnostic”, “prognostic” en “motivational framing”. Bij dit deel van de inhouds- analyse stellen we vast of er sprake is van één van deze soorten “framing” in de verzonden tweets door de wijkagent. Voor dit deel van de meting hebben we alle 190 tweets bestudeerd uit de geselecteerde periode. In na vol- gende tabel is te lezen of er in de verzonden tweets van de wijkagenten sprake is van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing”. In aantallen was dit in 41 tweets van de wijkagenten het geval; dus in 22% van het totaal aantal tweets is sprake van één van de ge- noemde soorten “framing”. Uit tabel 5.4 blijkt dus dat de bewuste “framing” door de wijkagenten beperkt is. Voor de tweets die een relatie hebben met politiege- zag (N=123) is de onderlinge verdeling over de vijf gezagsgronden opgenomen in onderstaande tabel. De uitkomst is in percentages weergegeven. tabel 5.3 In hoofdstuk 2 is uitgelegd dat framebuilding duidt op de wijze waarop een onderwerp wordt gepresenteerd in de media. De wijkagent kan zijn framebuilding kracht bijzetten of benadrukken door gebruik te maken van een hashtag (#teken) in zijn tweet. Gebruikers van Twitter kunnen een zoekopdracht plaatsen naar onderwerpen waarbij het teken is gebruikt. Het bereik van de verzonden tweet wordt daarmee groter, omdat hiermee geïnteresseerde twitteraars buiten de groep volgers van de wijkagent het bericht eerder zullen lezen. WijkagentSassem heeft in zijn 69 geanalyseerde tweets 33 keer een hashtag gebruikt en PRRGrootenboer in zijn 121 tweets 60 keer. Deze meting hebben we gedaan door het turven van de hashtags. De wijkagenten gebruiken voornamelijk een hashtag bij het vermelden van locaties (plaatsnaam, straat) een thema (bijvoor- beeld “loverboys”) en bij het benoemen van partners (bijvoorbeeld Jeugdzorg, GGD). Hashtags worden door de beide wijkagenten ook gebruikt bij woorden die verwijzen naar één van de gezagsgronden. Bij de analyse van de 190 tweets was dit 14 keer het geval. Met een analysetool van het programma Twitter hebben we bekeken bij welke woorden de wijkagenten een hashtag hebben gebruikt. Hierna volgen enkele voorbeelden daarvan. Voorbeelden van deze met een hashtag gebruikte woorden zijn: politie, betrokkenheid, durftemelden, durf- tevragen, geweld, imago, trots, vertrouwen, burgernet, bur- gerpanel, controle, goedbezig, wijkagent en zelfoplossen. Voorbeeld van een tweet met daarin het gebruik van een woord in relatie tot een gezagsgrond, met vermelding van een hashtag: “Vanmiddag het begin van 4 N=123 Gezag gerelateerde onderwerpen Bereikbaar- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effectivi- heid baarheid heid baarheid teit Verdeling tweets 9% 37% 15% 9% 30%
    • 44 Politie, Twitter en gezag 4. De interactie tussen de wijk- agent en zijn volgers Omdat het gedeelde beeld (voor dit onderzoek met name het beeld over het gezag van de politie) tot stand komt als gevolg van sociale interactie in de samenleving, is ook het proces van in- teractie onderzocht in deze analyse. De tweets die op Twitter gedeeld worden door de wijkagent, verbinden feiten, waarden, acties en interpretaties, waardoor verdere beeldvorming ont- staat. Het geconstrueerde beeld over het politiegezag dat door het twitteren ontstaat of kan ontstaan, is het resultaat van de interactie in de “twitterstroom”. We hebben aan de hand van de inhoudsanalyse vast- gesteld dat er in de “twitterstroom” van de wijkagent sprake is van interactie. Er is niet alleen sprake van zenden (bijvoorbeeld de eerder genoemde “autonome tweets”), maar ook van het beantwoorden van volgers of het reageren op volgers. De interactie is niet altijd goed waarneembaar in de “twitterstroom” omdat het contact met de volgers grotendeels verloopt via zogenaamde “direct-messages”; deze (persoonlijke) be- richten staan niet in de “twitterstroom” en zijn slechts zichtbaar voor de ontvanger. Opmerking onderzoekers: in de interviews gaven beide wijkagenten aan dat de meeste interactie met de volgers plaatsvindt via “direct- messages”. Uit de inhoudsanalyse blijkt dat er in de periode 1 tot en met 14 juni 2011, 72 @WijkagentSassem-mentions zijn geplaatst en 110 @PRRGrootenboer-mentions. Deze “@mentions-lijsten” van beide wijkagenten zijn als bij- lagen 6 en 7 bijgevoegd. Hierna volgen twee voorbeel- den van @mentions. Voorbeeld: “@wijkagentSassem Wat kost dat aan een scoo- ter hangen #durftevragen. Meningsverschil met dochterlief.” (@mention WijkagentSassem #59) Voorbeeld: “@PRRGrootenboer Jij lult wat af op zn dag :-) Hoe was het Rotterdamse spreekwoord ook al weer? Niet lul- len maar poetsen :-)” (@mention PRRGrootenboer #28) In de “twitterstromen” en in de “@mentions-lijsten” hebben we waargenomen dat de wijkagent soms open- lijk antwoord geeft op een “direct-message”; deze tweets zijn dan voor al hun volgers zichtbaar. Bovenstaande voorbeelden van @mentions zijn daar een illustratie van. De antwoorden van en aan de volgers waren, zoals tabel 5.4 Voorbeeld van een tweet met “diagnostic framing”: “Vanmorgen gesproken met een coordinator jeugd. Onze concl. is toch wel dat we als politie behoorlijk achterlopen qua digitale kennis/aanpak.” (tweet PRRGrootenboer #92) Voorbeeld van een tweet met “prognostic framing”: “Goed gesprek gehad met eigenaar @Prinses Theater over feest en andere zaken. #lunapark #Delfshaven wordt een mooi feestje.” (tweet PRRGrootenboer #53) Voorbeeld van een tweet met “motivational framing”: “Net item op #editieNL over in beeld brengen inbrekers versus #privacy. Wat mij betreft verspeel je dat recht als je inbreekt!” (tweet WijkagentSassem #20) Als bij de analyse bleek dat de tweet te duiden was als één van deze vormen van “framing”, dan hebben we vervolgens geanalyseerd of desbetreffende tweet te relateren was aan de vijf gezagsgronden. In 11% (aantal 21) van het totaal aantal verzonden tweets bleek dat er sprake was van “framing” over één van de vijf gezags- gronden. Voorbeeld: “Met extra “autoriteit” vader aangesproken op zijn gedrag. Tevens uitgelegd dat hij op andere manieren moet/kan opvoeden.” (tweet PRRGrootenboer #72) Samenvattend kan gesteld worden dat in 41 tweets van de wijkagenten sprake is van “framing”; oftewel in 22% van het totaal aantal verzonden tweets wordt daadwer- kelijk “geframed” door de wijkagent. Er is dus slechts in beperkte mate sprake van bewuste “framing”. Wel is uit de inhoudsanalyse gebleken dat van de 41 tweets waarin sprake was van één van de genoemde soorten “framing”, het geconstrueerde “frame” in 51% van de tweets te relateren was aan één of meer van de vijf gezagsgronden. Ook is vastgesteld dat de drie soorten “framing” (“diagnostic”, “prognostic” en “motivatio- nal framing”) worden toegepast in de tweets van de wijkagenten. Gebleken is dat in lichte mate “diagnostic framing” en “motivational framing” plaatsvindt en dat “prognostic framing” nauwelijks wordt toegepast. N=190 Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motiva- tional framing” door de wijkagent in zijn tweet? “Diagnostic “Prognostic “Motivational framing” framing” framing” Verdeling 11% 3% 8% tweets (20 tweets) (5 tweets) (16 tweets)
    • 45Politie, Twitter en gezag onderwerp. Eén tweet kan te relateren zijn aan meer- dere gezagsgronden; we hebben in de 16 tweets die “geretweet” zijn 23 keer een relatie met één van de vijf gezagsgronden vastgesteld. Op grond van de inhoudsanalyse van de tweets kon niet worden vastgesteld of de tweets van de wijkagenten overgenomen zijn door de klassieke media. De namen van de twitteraccounts zijn namelijk nagenoeg niet te herleiden naar een specifiek persoon of organisatie, zoals bijvoorbeeld een klassiek medium. We hebben vervolgens gekeken welke soorten tweets van de wijkagenten wel “geretweet” worden en welke minder? tabel 5.5 Uit deze analyse blijkt dat voornamelijk de tweets van de wijkagent met “informatie uit de wijk” worden “geretweet” door de volgers. Hierna volgen enkele voorbeelden van tweets van wijkagenten die zijn “ge- retweet”. Voorbeeld tweet met informatie uit de wijk: “Gesprek met moeder die de opvoeding bij mij neerlegt. “U moet les geven in groep 2 om te zeggen dat kinderen niet op auto’s mogen lopen.” (tweet PRRGrootenboer #44) Voorbeeld: ‘Moeder wil zoon met 4000 euro aan boetes belonen met een auto. “Dan stopt hij met zeuren”.” (tweet PRRGrootenboer #92) Voorbeeld van tweet met persbericht-info: “96-jarige vrouw bekent moord uit 1946.” (tweet WijkagentSassem #37) Uit deze analyse blijkt dat de tweets die een speciaal of bijzonder bericht uit de wijk bevatten, meer “gere- tweet” worden dan andere, meer algemene, berichten. Van de 30 berichten die “geretweet” zijn, waren er 16 tweets (53%) waarin sprake was van een relatie met de vijf gezagsgronden. Retweets die te relateren zijn aan de gezagsgronden aanspreekbaarheid en effectiviteit eerder onderkend, voor ons niet altijd zichtbaar in de “twitterstroom” doordat veelvuldig gebruik wordt gemaakt van “direct-messages” (DM). Zie hierna twee voorbeelden daarvan. Voorbeeld van een antwoord aan de volger: “@fdirk Klopt, heb er ook een belbericht over gekregen. Zie DM” (tweet PRRGrootenboer #98) Voorbeeld: “@4duckie2see @jojanneke buurtbewoner. Heel vaak is het niks. Maar de locatie, tijdstip en manier waarop maakte het op dat moment vaag.” (tweet PRRGrootenboer #17) In dit onderdeel van de analyse waren verhoudingsge- wijs weinig verschillen tussen de wijkagenten te zien. We hebben met behulp van de de inhoudsanalyse van de “twitterstromen” en “@mentions-lijs- ten” kunnen vaststellen dat er frequent contact is tussen de wijkagenten en hun volgers. De wijkagenten beantwoorden vragen die aan hen worden gesteld veel- al middels de “@mention-functie” van Twitter. Uit dit deel van de inhoudsana- lyse blijkt dus dat er interactie is tussen de wijkagenten en hun volgers. De “korte lijn” tussen wijkagent en volgers die zo ontstaat, vergroot de aan- spreekbaarheid en bereikbaarheid van de wijkagent. 5. Expansie van de tweet c.q. het beeld in de tweet van de wijkagent Het oppikken en koppelen van tweets (“frame alignment”) zorgt voor expansie van het beeld. Dit is beschreven in de theorie van hoofdstuk 2. Er is gekeken of er in de geselecteerde onderzoekspe- riode expansie was van beelden in de “twitterstroom” van de geselecteerde wijkagenten. Wij hebben geteld hoeveel tweets van de wijkagenten zijn opgepakt of versterkt door een volger (bijvoorbeeld middels een retweet). Van de 69 verzonden tweets van WijkagentSassem zijn 9 tweets “geretweet” door zijn volgers; dit is 13% van zijn tweets. Van de 121 verzonden tweets van PRRGroo- tenboer zijn 21 tweets “geretweet” door zijn volgers; dit is 17% van zijn tweets. Voor de beide wijkagenten samen betekent dit dat er 30 tweets (is 15%) van de 190 tweets zijn “geretweet” door hun volgers (N=30). Van de 30 tweets die zijn “geretweet”, zo blijkt uit de inhoudsanalyse, waren er 16 tweets (53%) waarin sprake was van een relatie met een gezag gerelateerd N=30 Welke soorten tweets van de wijkagent worden “geretweet” door hun volgers? Persbericht- Preventie Getuigen- Info uit Overige info oproep de wijk tweets Verdeling retweets 27% 3% 3% 60% 7%
    • 46 Politie, Twitter en gezag het kader en de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden. Uit de inhoudsanalyse blijkt dat in 41 tweets (uit een totaal van 190) sprake was van daadwerkelijke “framing”. Het geconstrueerde “frame” was in 51% van die tweets te relateren aan één van de vijf gezagsgronden. Kijkend naar het totaal aantal verzonden tweets door de wijkagenten betekent dit dat 11% (in aantal 21) kan worden aangemerkt als “frame” over één van de vijf eerder genoemde gezagsgronden. Door ons zijn bij de analyse ook “frames” waargenomen over het gebruik van Twitter door de wijkagenten. Uit de theorie over framesetting is gebleken dat er ef- fecten kunnen uitgaan van de “frames”. Op individueel niveau kan framesetting effect hebben op het proces van informatieverwerking en de attitude en het gedrag ten opzichte van een onderwerp veranderen. Vertalend naar deze inhoudsanalyse betekent dit volgens ons dat de tweets van de wijkagent effect hebben op de informatieverwerking, de attitude en het gedrag van de volgers. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking in de reacties op tweets van de wijkagenten en blijkt uit het feit dat de tweets van de wijkagent regelmatig “ge- retweet” worden. Dit laatste is voor 15% van de tweets het geval. De helft van deze tweets is te relateren aan de vijf gezagsgronden. De volgers kunnen door de veelvuldige interactie en het lezen van de tweets hun beeldvorming over bijvoorbeeld het gezag van de poli- tie bijstellen. Geconcludeerd kan worden dat de wijkagenten groten- deels reactieve tweets plaatsen. Ze reageren op gebeur- tenissen in de wijk, tweets, @mentions en “direct-messa- ges” van volgers. Uit de inhoudsanalyse is gebleken dat deze (indirecte) interactie met de burgers in de wijk vooral effect heeft op de bereikbaarheid en aanspreek- baarheid van de wijkagenten. Daarnaast blijkt dat het gebruik van Twitter invloed heeft op het beeld over de effectiviteit van de politie. Vooral de berichten over behaalde resultaten in de wijk kennen expansie; deze tweets worden opgepakt door de volgers en meermaals “geretweet”. ­scoren hierbij hoger dan de retweets over de drie an- dere gezagsgronden en kennen een grotere expansie. Het “retweeten”, het oppikken en koppelen van tweets, zorgt dus voor expansie van het beeld uit de tweets. Deze vorm van expansie is waargenomen in de “twitterstromen” van de wijkagenten. 6. Tevredenheid over het gebruik van Twitter door de wijkagent Uit de analyse van de “twitterstromen” blijkt dat er ook tweets geplaatst worden die betrekking hebben op het feitelijk gebruik van Twitter door de wijkagen- ten. Het scoren op een turflijst, van de vraag of de volger tevreden is over het gebruik van Twitter door de wijkagent, bleek echter geen betrouwbare uitkomst te genereren. De interpretatie van de antwoorden positief, negatief of neutraal op deze vraag is volgens ons subjectief en kan alleen vastgesteld worden in een interview met de wijkagenten en/of de volgers. Daarom wordt volstaan met de vermelding van enkele markante tweets over de tevredenheid over het ge- bruik van Twitter door de wijkagent: Voorbeeld: “Ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten / werkzaamheden.” (tweet WijkagentSassem #4) Voorbeeld: “Heeft wijkagent nwhout twitter? #jammer als dat er nog niet is.” (tweet WijkagentSassem #14) Voorbeeld: “Een terechte opsteker. Ben nog nooit zo goed op de hoogte gehouden van wel&wee in gemeente vanuit politiekant.” (tweet WijkagentSassem #34) Voorbeeld: “Mag ik nog even zeggen dat de #Twitcops echt goed zijn. Helpt de wijk! Zit mentions terug te lezen! @PRRGrootenboer @PRRBerenschot” (@mention PRRGroo- tenboer #106) Voorbeeld: “Mooie tweets van jouw kant en mooi werk!” (@mention PRRGrootenboer #65) Deze laatste vraag over de tevredenheid over het ge- bruik van Twitter door de wijkagent is tevens opgeno- men in de onderzoeksmethoden “interview wijkagen- ten” en “enquête onder de volgers”. 5.2.3 Deelconclusie inhoudsanalyse tweets Uit deel A van het empirisch onderzoek, de inhouds- analyse van de tweets, blijkt dat in ruim een op de vijf tweets van de wijkagenten sprake is van “framing”. De wijkagent doet met behulp van Twitter aan framebuil- ding. Hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt
    • 47Politie, Twitter en gezag omdat er gebruikgemaakt wordt van ingewikkelde formules. Daarom hebben wij een berekening gemaakt met behulp van een zogenaamde steekproefcalculator7 . Met een grootte van de populatie van tussen de 2.000 en 2.500 volgers van de twee wijkagenten samen resul- teert dat in een minimale steekproef van 66 ingestuurde enquêtes. Gezien de grote respons (N=179) hebben de twee wijkagenten na vier dagen de volgers, via een reguliere tweet, op de hoogte gesteld van het feit dat deelname niet meer mogelijk was. Zoals reeds gesteld is de enquête gericht op het vaststel- len van de relatie tussen de kenmerken van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie gezien vanuit het perspectief van de volgers van de wijkagen- ten op Twitter. De bevindingen worden in deze subpa- ragraaf kort beschreven en geanalyseerd. De in deze subparagraaf opgenomen opmerkingen van volgers komen uit de vrije tekstvelden in de enquête. In totaal zijn er 179 volledig en juist ingevulde enquêtes. Van deze respondenten volgen er 88 wijkagent Bas Slut- ter en 64 wijkagent Arnoud Grootenboer. 10 responden- ten volgen beide wijkagenten. De overige 17 respon- denten volgen de bewuste wijkagenten niet actief via Twitter, maar mogelijk een andere politieambtenaar uit de betrokken korpsen. Bijna de helft van de respondenten woont niet in Rotter- dam of Sassenheim, maar verspreid over Nederland. De verhouding man/vrouw is 60% tegenover 40%. 53% (96 respondenten) heeft een HBO of WO opleiding voltooid en 58% (104 respondenten) is tussen de 25 en 45 jaar oud zo blijkt uit figuur 5.2. 5.3 Deel B: enquête en interviews 5.3.1 Inleiding Deel B behelst de analyse van de enquête onder de volgers van de wijkagenten en de analyse van de in- terviews met de twee geselecteerde wijkagenten. Cen- traal staat de relatie tussen de kenmerken van Twitter en de aspecten van beeldvorming vanuit respectievelijk het perspectief van de volgers en de wijkagenten. 5.3.2 Bevindingen en analyse enquête Algemeen In de periode van vrijdag 1 juli tot en met maandag 4 juli 2011 bestond voor de volgers van de twee wijk- agenten de mogelijkheid om de enquête in te vullen. Via een tweet zijn de volgers van de wijkagenten door de wijkagent zelf gevraagd om deel te nemen aan de enquête. Deze is regulier uitgezet en zelfstandig opgemerkt door de volgers van de twee geselec- teerde wijkagenten. In de bewuste tweet was een link opgenomen naar een site waar de enquête online kon worden ingevuld. Door het CBS (Te Riele, 2002) is veel onderzoek gedaan naar vertekening in de uitkomsten van persoons- enquêtes en de ondervertegenwoordiging van be- paalde groepen bij de respons. Uitkomsten zouden nauwkeuriger kunnen worden als deze ondervertegen- woordiging wordt teruggebracht. Om dit te bewaken is als een van de algemene vragen (naast geslacht en leeftijd) in de enquête opgenomen wat de hoogst ge- noten opleiding van de respondenten is. Dit geeft een indruk van de maatschappelijke positie en is een indi- catie voor de non-respons. De wijkagenten is gevraagd om de volgers meerdere malen aan te sporen om de vragenlijst in te vullen. Dit is gedurende de periode dat de enquête actief was een aantal keren gebeurd met behulp van een tweet. Ten aanzien van de benodigde respons is het tevens van belang te weten dat de grootte van de benodigde geschikte steekproef veelal wordt bepaald door de grootte van de populatie. Het berekenen en bepalen van de steekproefgrootte is echter een vak apart, 7 Bron: www.marktonderzoek.punt.nl
    • 48 Politie, Twitter en gezag figuur 5.3 Kunt voor de volgende stelling aangeven in hoeverre u het hiermee eens of oneens bent? (N=179) De politie is meer zichtbaar geworden door het gebruik van Twitter. (absolute getallen) De waardering van de zichtbaarheid van de wijkagent laat eenzelfde, sterk positief beeld zien. Verscheidene volgers hebben de zichtbaarheid van de wijkagent be- commentarieerd, zowel in positieve als in negatieve zin. Opmerkingen respondenten: “Veel interessante berichten en erg actueel! Vooral het beeld dat de politie er voor je is, wordt versterkt.” “De officiële tweets van de politie voegen niks toe. De meer persoonlijke tweets (…) zijn leuk en nuttig tegelijk, met de nodige luchtigheid! “De twitterende agenten die ik volg zijn (…) allemaal goed in twitteren. De tweets hebben de juiste mix van leuke voorval- len, ernstige zaken, dagelijkse beslommeringen etc.” Naast de uitlatingen over de zichtbaarheid van de wijk- agenten op Twitter is het van belang om inzicht te heb- ben in de motieven om de wijkagent te volgen. Uit de enquête blijkt dat het voornaamste motief om de wijk- agent te volgen voortkomt uit een informatiebehoefte bij de volgers. Meer dan 80% van de volgers bevestigt meer informatie te willen van de politie (figuur 5.4). figuur 5.2 Leeftijdsopbouw respondenten in absolute getallen (N=179) De verdere analyse van de enquêteresultaten vindt achtereenvolgens plaats vanuit het perspectief van de toegangsmacht en discursieve macht van Twitter. Daarna richt de analyse zich specifiek op de beeldvor- ming over het gezag van de politie. Vanuit het perspectief van toegangsmacht In hoofdstuk 2 zijn de kenmerkende eigenschappen van social media beschreven. In algemene termen kon gesteld worden dat door de komst van social media individuen “mediamacht” hebben gekregen. Social media zijn vrij beschikbaar, gemakkelijk toegankelijk, interactief (sociaal) en vragen slechts een geringe investering en kennen daardoor een groot bereik (Van Berlo, 2008). Dit zijn eigenschappen waarin de toegangsmacht van social media tot uitdrukking komt en waardoor ze zeer populair zijn. Voor Twitter geldt dit in het bijzonder. In dit licht is het van belang om eerst vast te stellen of de wijkagent die gebruikmaakt van Twitter in de op- tiek van de volgers voldoende “aanwezig” en daarmee voldoende “zichtbaar” is op Twitter. Daarnaast is het relevant om te weten waarom de volgers interesse hebben in de tweets van de wijkagent. Het oordeel van de respondenten over de zichtbaar- heid van de wijkagenten op Twitter komt tot uitdruk- king in de volgende tabel (figuur 5.3). 83% van de volgers (148 respondenten) geeft aan het eens of zelfs helemaal eens te zijn met de stelling dat de politie meer zichtbaar is geworden door het gebruik van Twit- ter.
    • 49Politie, Twitter en gezag krijgen van informatie impliceert een mogelijkheid voor de politie om haar informatie kwijt te kunnen aan de volgers en biedt kansen om op die manier de beeldvor- ming over de politie te beïnvloeden. Vanuit het perspectief van discursieve macht Social media hebben daarnaast discursieve macht en maken het voor een ieder mogelijk om een beeld of kader aan te reiken en daarmee zelf “nieuws” te maken. De beeldvorming over een bepaald onderwerp wordt daardoor rechtstreeks beïnvloed of bepaald door een individu of groepen van individuen. Voor Twitter geldt deze invloed op het proces van beeldvorming in het bijzonder. De microblogging-dienst is bij uitstek een instrument om snel en bondig een beeld te delen (Van Berlo, 2008). Bovenstaande eigenschappen zorgen er- voor dat de update-frequentie hoog is en de interactie tussen gebruikers groot (Java e.a., 2007). Vanuit het perspectief van de toegangsmacht volgden overduidelijke cijfers met betrekking tot het motief om de wijkagent te volgen op Twitter. Dit gebeurt vooral vanuit een duidelijke behoefte om informatie van de politie te krijgen. Bij de analyse van de enquêteresulta- ten met als invalshoek de discursieve macht draait het vooral om deze interactie en de invloed op het proces van beeldvorming. Om zicht te krijgen op de interactie met de volgers is in de eerste plaats gevraagd naar de benaderbaarheid van de wijkagenten op Twitter. Bijna 90% van de volgers (160 respondenten) is het (helemaal) eens met de stel- ling dat de wijkagent op Twitter benaderbaar is (figuur 5.5). figuur 5.4 Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? (N=179) Ik ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik meer informatie van de politie wil. (absolute getallen) Verscheidene geënquêteerde volgers spreken zich uit over het effect van de verkregen informatie op de beeldvorming over het werk van de politie. Opmerking respondent 8 : “Twitter heeft mij een beeld ge- geven van wat de wijkagent en de politie allemaal doen. Ik zie nu pas hoe druk, veelzijdig en zwaar het werk is. Ik heb zeker meer respect gekregen voor de persoon en het werk.” Ook blijkt dat een aantal volgers vanuit een beroeps- matige inslag interesse heeft in de informatie van de wijkagenten. Opmerkingen respondenten: “Ik volg het ivm mijn werk. Zo weet ik wat er gaande is in Rotterdam. Ik werk als ge- zinsvoogd bij bureau jeugd zorg in Rotterdam.” “Doordat ik vaak Twitter (…) kan ik snel anticiperen op hun tweets, ik kan in onze surveillancerapport een reële invulling geven van waar de politie mee bezig is…” Samenvattend kan gesteld worden dat de volgers een positief oordeel hebben over de “aanwezigheid” van de wijkagent op Twitter. Ook zijn de volgers van mening dat de wijkagent tegemoet komt aan hun in- formatiebehoefte. Het gebruik van het medium heeft daarmee een positief effect op de zichtbaarheid van de politie. Het belang dat de volgers hechten aan het 8 Bron opmerkingen respondenten: ingevulde vrije tekstvelden in de enquête
    • 50 Politie, Twitter en gezag figuur 5.7 Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? (N=179) Ik ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik invloed op het handelen van de politie wil uitoefenen. (absolute getallen) Geconcludeerd kan worden dat de volgers de wijkagen- ten vooral vanuit een behoefte aan informatie volgen en veel minder omdat zij ook invloed willen uitoefenen op de politie. De volgers hebben niet de indruk dat zij deze macht hebben of kunnen uitoefenen. Het merendeel denkt overigens wel dat er door de politie geregeld handelend wordt opgetreden naar aanleiding van een melding van een volger, zo blijkt uit figuur 5.8. 39% (70 respondenten) heeft het idee dat de politie soms optreedt na een melding op Twitter en 26% (47 respondenten) meent zelfs dat de politie vaak handelt naar aanleiding van een tip of melding op Twitter. figuur 5.8 Heeft u het idee dat de politie naar aanleiding van uw tweets handelend optreedt? (N=179) (absolute getallen) figuur 5.5 Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? (N=179) De wijkagenten op Twitter is benaderbaar. (absolute getal- len) 62% (111 respondenten) van de volgers geeft aan daadwerkelijk in contact te willen zijn met de politie, oftewel interactie na te streven (figuur 5.6). Aan feite- lijke interactie lijkt derhalve een minder groot belang te worden gehecht. figuur 5.6 Kunt u voor de volgende uitspraak aangeven in hoeverre u het hiermee eens bent? (N=179) Ik ben de wijkagent via Twitter gaan volgen, omdat ik in contact wil zijn met de politie. (absolute getallen) Als de vraag gesteld wordt of de volger invloed wil uitoefenen op het handelen van de politie, neemt de score verder af. Slechts 24% van de volgers (43 respon- denten) geeft als motief om de wijkagent te volgen, de wens aan om invloed uit te oefenen op het handelen van de politie (figuur 5.7).
    • 51Politie, Twitter en gezag Naast deze meer impliciete stellingnamen over de ver- schillende gezagsgronden is de volgers ook de directe vraag gesteld of het gebruik van Twitter het gezag van de politie versterkt. Ruim 57% van de volgers (102 res- pondenten) stelt dat het gezag van de politie positief beïnvloed wordt door het gebruik van Twitter (figuur 5.10). figuur 5.10 Vindt u dat het gebruik van Twitter het gezag van de politie versterkt? (N=179) (absolute getallen) Ondanks deze hoge score heeft een aantal respon- denten zich ook kritisch uitgelaten over het effect van het gebruik van Twitter op het gezag van de politie, hetgeen blijkt uit de navolgende opmerkingen in de enquête. Opmerkingen respondenten: “Niet gezag versterkend maar wel verbindend (waardoor respect ontstaat, wat meer effect heeft dan gezag naar mijn mening)” “Het gezag wordt niet zozeer versterkt maar meer gewaar- deerd, omdat de activiteiten zichtbaarder worden.” “Gezag niet, wel bekendheid en acceptatie. Met name onder jeugd.” “Volgens mij gaat het niet om het vergroten van het gezag maar om het vergroten van de toegankelijkheid en van de mogelijkheid om laagdrempelig informatie te delen. Dat geldt voor beide kanten.” Afsluitend is gevraagd of de volgers menen dat hun beeld over het functioneren van de politie is veranderd sinds het gebruik van Twitter door de wijkagent. 67% van de volgers (120 respondenten) stelt dat het beeld over het functioneren in positieve zin is bijgesteld De volgers hebben zich andersom ook uitgesproken over de invloed van de wijkagenten op de volgers. 79% van de volgers geeft aan regelmatig of zelfs vaak te handelen naar een waarschuwing of verzoek van de wijkagent (figuur 5.9). figuur 5.9 Als de wijkagent een bericht met een verzoek of waarschu- wing via Twitter verstuurt, handelt u daar dan naar? (N=179) (absolute getallen) Naast het oordeel over de zichtbaarheid van de wijk- agenten op Twitter hebben de respondenten zich ook positief uitgesproken over het feitelijke handelen van de wijkagenten naar aanleiding van het berichtenver- keer op Twitter en daarmee over de aanspreekbaar- heid en bereikbaarheid van de politie. Ook kan gesteld worden dat de wijkagent met zijn tweets en reacties de beeldvorming en daarmee ook het handelen van de volgers beïnvloedt, dit blijkt vooral uit figuur 5.9. Dit heeft een positief effect op de beeldvorming over de effectiviteit van de politie. Vanuit het perspectief van beeldvorming over het gezag van de politie Bij de beschrijving van de eerdere resultaten in het ka- der van de toegangsmacht werd reeds duidelijk dat de algemene waardering over de interactie in de twitter- stroom positief is; de wijkagent is in de optiek van de volgers voldoende zichtbaar. Ook over de gezagsgron- den bereikbaarheid, aanspreekbaarheid en effectiviteit wordt positief geoordeeld. Een voorbeeld van een opmerking van een respondent over de zichtbaarheid van de politie: “Politie op Twitter draagt bij aan sociale cohesie in de buurt. Bewoners zien wie er in hun wijk wonen en voelen zich meer betrokken.”
    • 52 Politie, Twitter en gezag 5.3.3 Deelconclusie enquête Uit de enquête is gebleken dat meer dan 80% van de volgers behoefte heeft aan meer informatie van de politie via Twitter. Dit impliceert een mogelijkheid voor de politie om haar informatie kwijt te kunnen aan de volgers en biedt kansen om op die manier de beeldvor- ming over de politie te beïnvloeden. Met betrekking tot de vergroting van de zichtbaarheid van de politie op Twitter maken de uitkomsten duidelijk dat dit als zeer sterk wordt ervaren door de volgers. De waardering van de zichtbaarheid van de wijkagent laat eenzelfde, sterk positief beeld zien. De volgers hebben hierdoor een scherper beeld van het werk en de activiteiten van de politie. De algemene waardering over de interactie in de “twitterstroom” is eveneens positief, zo blijkt uit de vragen over de aanspreekbaarheid van de wijkagenten. Geconcludeerd kan worden dat de volgers de wijkagen- ten vooral vanuit een behoefte aan informatie volgen en veel minder omdat zij ook invloed willen uitoefenen op de politie. Andersom geldt dat de wijkagent met zijn tweets en reacties de beeldvorming en het handelen van de volgers beïnvloedt en daarmee ook het beeld over de effectiviteit van de politie. Dit heeft een positief ef- fect op de beeldvorming over het gezag van de politie. 5.3.4 Bevindingen en analyse interviews wijkagenten Algemeen De wijkagenten waarvan de “twitterstroom” is geana- lyseerd, Arnoud Grootenboer (PRRGrootenboer) en Bas Slutter (WijkagentSassem), zijn door ons ook geïnter- viewd. Deze interviews hebben plaatsgevonden met het oogmerk om de interpretatie van de inhoudsanalyse te toetsen en om de relatie tussen de kenmerken van Twit- ter en de beeldvorming over het gezag van de politie, gezien vanuit het perspectief van de twitterende wijk- agent, vast te stellen. In de interviews is gevraagd naar de achterliggende en diepere motivatie en beleving van de wijkagenten in relatie tot hun gebruik van Twitter en de beeldvorming die daaruit voortvloeit. Bij de analyse van de interviews zijn de antwoorden ge- analyseerd en geclusterd naar aanleiding van de ­topics uit het onderzoeksmodel. Na analyse van de beide interviews is gekeken welke thema’s relevant waren voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag en de deelvragen. De wijkagenten maken ongeveer twee jaar gebruik van (figuur 5.11). Dit geldt zowel voor wat betreft het functioneren van de politie in het algemeen, alsook het functioneren van de wijkagent, die gebruikmaakt van Twitter. figuur 5.11 Is uw beeld over het functioneren van de politie veranderd sinds u de wijkagent volgt op Twitter? (N=179) (absolute getallen) Exemplarisch voor het beeld onder volgers over het gebruik van Twitter door de wijkagent is de opmerking van de volgende respondent. Opmerking respondent: “Zo vind ik het interessant en fijn om te horen waar de politie mee bezig is en kan ik het beter relateren aan mijn werkelijkheid. Dat creëert betrokkenheid. Verder vind ik het prettig de mens achter de functionaris te zien, doordat er af en toe ook privézaken worden gemeld. Van mens tot mens communiceren heeft meer impact dan van functionaris naar functionaris. Ik denk dat mensen zich meer aangesproken voelen door wie ze zijn als mens in plaats van wie ze lijken te zijn door functie of handelen. Kortom; ik vind het een prima initiatief, de wijkagent op Twitter.” Het voorbeeld typeert de invloed van het gebruik van Twitter op de beeldvorming op het gezag van de politie en benadrukt het belang van zichtbaarheid en aanspreekbaarheid.
    • 53Politie, Twitter en gezag De wijkagenten doen zonder enige twijfel aan “framing”, zowel bewust als onbewust. Zij verbinden feiten, waarden, acties en interpretaties in hun tweets en geven hun eigen opvatting erin weer. Onderstaande quote illustreert het bewust “framen” door de wijk- agent. Quote wijkagent: “Een politieke partij sprak in de Tweede Kamer uit dat er meer geflitst moest worden in woonwijken dan op snelwegen. Ik heb daar in een tweet op gereageerd dat ik dit de onzin vond en dat het absoluut ondoordacht was. Ik ben namelijk van mening dat het in een woonwijk meer om infrastructurele aanpassingen gaat. Ik had een link toegevoegd naar het artikel, meer niet. Er werd door veel mensen op mijn tweet gereageerd”. De onderwerpen in de tweets van de wijkagenten ko- men voort uit hun werkzaamheden als wijkagent, maar zij gebruiken ook informatie uit bijvoorbeeld beleids- documenten. Zij twitteren veel over het imago van de politie en over de achterkant van het verhaal van het politiewerk, waarvan de volgende quotes een illustratie zijn. Quote wijkagent: “Een voorbeeld speelde zich af bij een uit de hand gelopen hockeyfeest. We stonden daar als een soort ME peloton te knokken tegen ventjes van amper 16 jaar. We stonden elkaar aan te kijken van “wat moeten we nu?”. Het was eigenlijk zielig om hen te slaan. Maar ja, we werden wel bekogeld met bierflessen en stenen. We hebben toen toch met gebruik van licht geweld opgetreden, maar het is zeker binnen de perken gebleven. De volgende dag op Twitter deugde dat politieoptreden van geen kant volgens die gasten. Toen ben ik de discussie met ze aangegaan, maar zo dat al mijn volgers mee konden lezen. Vervolgens gingen mijn volgers weer met die knapen in discussie en uitten hun ongenoegen over het gedrag van die jongens”. Quote wijkagent: “Als ik in mijn “twitterstroom” lees: “daar staan ze weer die belastinginners met hun lasergun”, dan Twitter ik terug dat we veel klachten hebben gehad en ik vermeld daar nog een paar snelheden bij die zijn gemeten. Dan begrijpen mensen waarom de politie daar staat”. De wijkagenten laten met hun tweets aan de volgers weten wat hun activiteiten als wijkagent zijn, maar zij geven ook bewust een beeld van de wijkproblematiek. Zoals bijvoorbeeld in deze tweet: “Ik word aangesproken door een Antilliaanse man op straat X over de stand van Twitter in hun werk. Ze zijn daarmee gestart omdat zij zichzelf en het werk van de wijkagent in de wijk meer zichtbaar willen maken voor de wijkbewoners. De wijkagenten hebben inmiddels (stand op 23 juni 2011) 1.306 volgers (PRRGrootenboer) en 1.160 volgers (WijkagentSassem), welk aantal met ongeveer 2 tot 5 volgers per dag groeit. Per week haken ongeveer 2 tot 5 volgers af. Onder de volgers zijn tal van doelgroepen vertegenwoordigd: wijkbewoners en volgers van bui- ten de wijk (zelfs woonachtig in het buitenland); jong en oud; netwerkpartners, landelijke en lokale politici, wetenschappers en de klassieke media. De wijkagenten twitteren over hun werk als wijkagent in de wijk in brede zin. Ook schrijven zij in hun tweets over beleidsonderwerpen (zoals bijvoorbeeld actieve wederkerigheid) en over de activiteiten van hun wijk- team. Beide wijkagenten maken hun tweets geheel zelf; zij starten nagenoeg alle tweets autonoom. Zij “retweet- en” alleen als zij berichten de moeite waard vinden en als zij zelf helemaal achter de ontvangen tweet staan én alleen als zij zeker weten dat dat ook geldt voor de politieorganisatie. De wijkagenten sturen gemiddeld 12 tweets per werkdag. In de analyse van de interviews is gekeken naar de volgende onderwerpen: • “framing”; • beeldvorming; • de twitterende wijkagenten en hun leidinggeven- den; • de effecten van het gebruik van Twitter door de wijkagenten. Deze onderwerpen worden achtereenvolgens uitge- werkt. Framing In hoofdstuk 2 is de volgende uitleg gegeven over “frames”: zij bemiddelen en verbinden feiten, waar- den, acties en interpretaties waardoor een bepaalde (vaak losse) ordening ontstaat waarmee een ambigue werkelijkheid beheersbaar en dus interpreteerbaar wordt gemaakt (Bekkers e.a. 2009: 51). In de interviews is onderzocht of de wijkagenten in hun tweets aan “framing” doen. En als dat het geval is, wat zijn dan de onderwerpen, welke soorten “framing” worden toege- past en is er ook sprake van “frame alignment”?
    • 54 Politie, Twitter en gezag over de rol die ouders hebben ten aanzien van de (hang)jeugd in de wijk. Er lijkt vooral sprake te zijn van “motivational framing” in de tweets van de wijkagenten. Zij geven adviezen, tips en verwijzen in hun tweets naar tal van zaken om de volgers te motiveren om problemen in de wijk te voorkomen en/of zelf op te lossen. Dit kan bijvoorbeeld gaan over een parkeerprobleem, maar ook andere pre- ventieberichten of een zwaarder onderwerp (bijvoor- beeld een geweldsincident). Zij maken de volgers attent op hun eigen rol in de aanpak van problematiek. Nu uit de analyse van de interviews is gebleken dat er sprake is van de verschillende soorten “framing” door de wijkagenten in hun tweets, is het relevant om te weten of die “frames” ook expansie kennen en gekop- peld worden. “Frame alignment” is het proces waarin individuele referentiekaders aan elkaar worden gekop- peld, zodat een gedeeld begrip ontstaat. In het gebruik van Twitter door de wijkagenten worden beelden zeker aan elkaar gekoppeld; de wijkagenten twitteren zelf over eigen “beelden” of zij “retweeten” het bericht van een ander. Ook de tweets van de wijkagenten worden door hun volgers doorgestuurd, al dan niet met een toevoeging van een tekst of eigen mening. Daarnaast gebruiken de klassieke media ook de tweets van de wijkagenten. Soms staat de tekst van een tweet van de wijkagent letterlijk in de krant. Soms geven de wijkagenten een “corrigerende reply” naar alle volgers als bijvoorbeeld iemand een bepaalde negatieve tweet over de politie heeft gestuurd die voor iedereen zichtbaar was. Maar vaak laten zij die zaken lopen, zij krijgen naar eigen zeggen soms hele vreemde, ongepaste tweets binnen. Samenvattend kan gesteld worden dat er sprake is van bewuste en onbewuste “framing”, zelfs van de drie soorten “framing” én van “frame alignment” in het gebruik van Twitter door de wijkagenten. De tweets waarin volgens de wijkagenten sprake is van “framing”, gaan volgens de wijkagenten voornamelijk over het feitelijke politiewerk en het imago van de politie. zaken van zijn aangifte”. Hiermee wil de wijkagent het beeld schetsen dat hij aanwezig is op die “overlastlo- catie”, maar ook dat de Antilliaanse mannen daar niet slechts doelloos hangen. Hij wil de volgers daarmee een reëler beeld schetsen van de wijk(-bewoners) en laten merken dat hij de overlastlocaties bezoekt. De tweets gaan volgens de wijkagenten dus groten- deels over hun werk als wijkagent. Beide wijkagenten sturen geen tweets die naar hun inschatting het gevoel van veiligheid van de volgers negatief kunnen beïn- vloeden. Zij maken bewuste keuzes over de onderwer- pen. Nu ze allebei ervaren twitteraars zijn, zoeken zij wat meer de “grens” op; zij durven wat meer scherpte te brengen in hun tweets. Bijvoorbeeld door te twit- teren over onderwerpen die de afdeling communicatie links laat liggen; bijvoorbeeld over een zedenzaak of een mislukte reanimatie. Zij letten er dan wel goed op dat de tweet niet te herleiden is naar een locatie en/ of slachtoffer. Of de wijkagent gebruikt een bedekte term; bijvoorbeeld “normafwijkend seksueel gedrag”. De wijkagent pakt dergelijke onderwerpen op in het kader van bijvoorbeeld preventie (zedenzaak) of om te laten merken wat het met hem als persoon doet (reanimatie). De wijkagenten zijn dus autonoom in het opstellen van hun tweets. Zij bepalen zelf de inhoud. Beide wijkagen- ten vinden het gebruik van humor belangrijk in hun tweets. In de volgende quote legt een wijkagent uit waarom de toon en de sfeer van een tweet belangrijk zijn. Quote wijkagent: “Een bericht moet origineel zijn en er moet eigenheid uit spreken. Geen saaie persberichten. Het moet leuk zijn om iemand te volgen. Het gaat om contact zoeken, contact maken en houden; om verbinding maken”. Nu uit de interviews is gebleken dat er sprake is van “framing”, is het vervolgens van belang om te weten of er ook sprake is van de verschillende soorten van “framing”, welke in hoofdstuk 2 geïntroduceerd zijn: “diagnostic”, “prognostic” en “motivational framing” (Snow & Benford, 1988). We hebben in de interviews voorbeelden gehoord van de drie typen: Van “diagnostic framing” is sprake in de tweets over bijvoorbeeld een incident van huiselijk geweld, waarbij de wijkagent heeft opgetreden, of het hiervoor ge- noemde voorbeeld over de snelheidscontrole. Een voorbeeld van “prognostic framing” is een tweet
    • 55Politie, Twitter en gezag lemaal doen in de wijk. Zij maken tweets over hun eigen werkzaamheden en die van collega’s in het wijkteam, over het imago van de politie en ook over de vijf gezagsgronden. Met het gebruik van Twitter willen de wijkagenten de beeldvorming over de politie positief beïnvloeden. De vijf gezagsgronden die we in het onderzoek in ver- band hebben gebracht met beeldvorming over gezag komen in de voorbeelden van de wijkagenten duidelijk naar voren. Zij twitteren omdat zij herkenbaar willen zijn voor de volgers uit hun wijk. Zij laten in hun tweets weten wat zij doen in de wijk, waar de politie voor staat en zij la- ten tevens regelmatig iets zien van zichzelf als persoon. De volgende quote is daar een voorbeeld van. Quote wijkagent: “Wanneer ik door de wijk loop dan word ik vaak spontaan aangesproken met mijn naam. Ik weet dan vaak niet wie het is: “Ja van Twitter, ik volg je via Twitter!”. Ook mensen die niet wekelijks of maandelijks met de politie of met mij in aanraking komen weten nu toch wie de wijk- agent is en wat hij doet, omdat ze me volgen”. Beide wijkagenten hebben de ervaring dat door de laagdrempeligheid van Twitter de politie makkelij- ker aanspreekbaar is. Mensen twitteren klachten van overlast bijvoorbeeld makkelijker aan hen door dan dat ze daar het algemene nummer van de politie voor bellen. Of men wil bijvoorbeeld bepaalde informatie over een delict wel aan de wijkagent twitteren via een “direct-message”, omdat men hem gevoelsmatig goed kent van Twitter. Er lijkt een band te ontstaan door het twitteren. Wanneer de wijkagenten een terugkoppeling geven over de aanpak van bepaalde klachten via Twitter, dan maken zij daarmee de politie ook meer zichtbaar in de wijk. De volgende quote gaat over het zichtbaar zijn in de wijk middels Twitter. Quote wijkagent: “Wanneer de politie een terugkoppeling geeft over de aanpak van klachten via Twitter, maakt het de politie ook zichtbaar. Dan proberen we daar dezelfde week nog naar te kijken. Dan organiseren we daar een controle. Maken er een foto van en samen met de resultaten zet ik dat op Twitter. Dit geeft heel veel tevredenheid bij de bewoners”. De zichtbaarheid van de politie blijkt ook uit de voor- beelden van de wijkagenten waarin zij over hun aan- Beeldvorming Uit de theorie, zoals is beschreven in hoofdstuk 2, blijkt dat beeldvorming een proces is van sociale interactie; het uitwisselen van beelden met elkaar. De wijkagen- ten zenden tweets met daarin hun belevenissen, hun mening en hun beelden, maar er is ook sprake van interactie. In het begin konden zij de volgers ook écht zelf volgen waardoor meer directe interactie mogelijk was. Door het grote aantal volgers dat zij tegenwoor- dig hebben (respectievelijk 1.306 en 1.160 volgers) is het voor hen niet meer mogelijk om alle tweets van de volgers te lezen en daar vervolgens op te reageren. De wijkagenten lezen de door hen ontvangen tweets nu alleen nog maar aan de hand van een actuele zoek- vraag die zij hebben ingesteld. Het lukt de wijkagenten nog wel om op de “direct- messages” te reageren en de @mentions te lezen en daar met regelmaat op te reageren. Er is dus zeker wel sprake van interactie met hun volgers. Uiteraard in de “twitterstroom”, maar zij worden ook in de wijk aangesproken over hun tweets; mensen kennen hen als de twitterende wijkagent en spreken hen makkelijker aan. Dat is ook een vorm van interactie als gevolg van het gebruik van Twitter. Dat de volgers erg betrok- ken zijn bij de wijkagenten blijkt uit het volgende voorbeeld: Voorbeeld: Een wijkagent had de volgende tweet gestuurd: “Wie wil er een dienst met de wijkagent mee- lopen?”. Deze actie vond plaats in het prille begin van het twitteren en toen waren een aantal mensen met hem meegelopen, wat zijn netwerk goed versterkt heeft. Hij heeft die actie recent herhaald, maar had toen binnen een half uur 40 volgers die graag een dienst met hem willen meelopen. Hij heeft toen met- een een tweet gestuurd dat er niet meer aanmeldingen mogelijk waren. In hoofdstuk 2 is theoretische uitleg gegeven over het begrip “beeldvorming”. Het gaat daarbij om zowel tekstuele als visuele beelden in het dagelijks leven, die ons omringen als gedachten, overtuigingen, associa- ties, gevoelens en ervaringen. Door de uitwisseling van beelden vindt beïnvloeding plaats van elkaars beelden. In dit deel van de analyse van de interviews beschrijven we of er sprake is van beeldvorming door de wijkagen- ten via Twitter. Met het gebruik van Twitter willen de wijkagenten aan hun volgers laten zien wat zij als wijkagent al-
    • 56 Politie, Twitter en gezag dat de beeldvorming over de politie positief wordt beïnvloedt. Uit de analyse blijkt dat beeldvorming als proces van so- ciale interactie plaatsvindt in de “twitterstroom”, door het verzenden van tweets, “direct-messages” en @mentions. De beeldvorming gaat over het politiewerk, het imago van de politie en over de vijf gezagsgronden. Het is de intentie van beide wijkagenten om het imago van de politie positief te beïnvloeden door het versprei- den van “beelden” in hun tweets. Volgers uiten zich tegen de wijkagenten erg positief over het gebruik van Twitter. De druk om te blijven twitteren is daardoor groot, want mensen reageren erg enthousiast. Het voorziet volgens de wijkagenten in een behoefte. De twitterende wijkagenten en hun leiding- gevenden Tijdens de interviews is ook gevraagd naar de rol van de leidinggevenden met betrekking tot het gebruik van Twitter door de wijkagent. Leidinggevenden in de om- geving van de wijkagent bemoeien zich niet of nauwe- lijks met het twitteren. De operationeel leidinggevende leest de tweets veelal wel als volger, maar bemoeit zich geheel niet met de inhoud. De chefs leveren geen bij- drage, wat in de ogen van de wijkagenten een gemiste kans is. De wijkagenten zien zelf wel mogelijkheden om Twitter ook in te zetten als tactisch hulpmiddel in het politiewerk. Er is echter nog geen inbedding van het gebruik van Twitter in de politieorganisatie. Aan wijkagent Slutter werd gevraagd of er in zijn korps (korps Hollands Midden) een richtlijn of beleidsstuk met kaders over het gebruik van Twitter bestaat. Volgens hem is er slechts één richtlijn, eigenlijk meer een vuist- regel: “Wat je thuis, aan je vrienden, op een feestje of in de kroeg niet vertelt dat meld je ook niet op Twitter”. Er zijn volgens de wijkagent Grootenboer slechts globale kaders gegeven door de regio Rotterdam- Rijnmond: geen tweets over onveiligheid en niet over TGO’s. Verder heeft de wijkagent in Rotterdam “carte blanche” van de organisatie voor wat betreft de inhoud van de tweets. Noot onderzoekers: van beide korpsen zijn de beleids- notities die betrekking hebben op het gebruik van social media besproken in de focusgroep. wezigheid twitteren op de probleemlocaties. Volgers hebben hen dan niet letterlijk gezien, maar hebben in de tweets wel “gezien” dat zij er waren, hetgeen blijkt uit de volgende quotes van de wijkagenten. Quote wijkagent: “In een tweet vroeg ik de volgers om aan te geven wat volgens hen vervelende problemen waren in de wijk. In korte tijd kreeg ik 60 reacties op mijn oproep via Twitter. Dit resulteerde in een aantal politieactiviteiten waar de volgers die de suggestie hadden gedaan bij aanwe- zig mochten zijn.” Doordat de wijkagenten hun volgers informeren over wat de politie doet wordt het voor de volgers, de bewoners van hun wijk, ook beter herkenbaar waarom de politie bepaalde acties onderneemt. Quote wijkagent: “Via een tweet van mij werd een vermist zwakbegaafd meisje snel terugvonden voordat haar situatie nog erger werd. In een halfuur tijd had ik 9.000 mensen bereikt met mijn tweet over de vermissing. Snel kwam er een reactie van een volger die het meisje had gezien in ge- zelschap van een bekende van de politie. Aan de hand van deze tip werd het meisje gevonden. Dit is een voorbeeld van effectief optreden van de politie door de inzet van Twitter.” De wijkagent verlaagt de drempel voor mensen om in contact te komen met de politie en hij maakt de politie meer zichtbaar. Quote wijkagent: “Een geluidsoverlast daar komt de nood- hulp nog zelden voor. Een tweet naar de wijkagent werkt, want die komt wel. Misschien wat later, maar hij komt”. Kijkend naar de overige gezagsgronden, dan blijkt dat er volgens de wijkagenten door hen regelmatig een tweet wordt gestuurd over het effectief optreden van de politie; de wijkagenten twitteren namelijk frequent over problemen die zij hebben opgelost en over zaken die zij hebben doorverwezen naar partners. Via Twitter zijn de wijkagenten makkelijker en snel- ler bereikbaar. De volgers twitteren ook regelmatig berichtjes over onderwerpen waar ze de politie anders niet snel voor zouden bellen. Zo verlagen de wijkagen- ten de drempel voor mensen om in contact te komen met de politie en maken zij de politie meer zichtbaar. Deze voorbeelden laten zien dat de vijf gezagsgronden volgens de wijkagenten zelf veelvuldig voorkomen in hun tweets. Zij versturen deze tweets met de intentie
    • 57Politie, Twitter en gezag Verder komen zaken via een tweet soms sneller bij de wijkagent dan wanneer mensen het “call centre” bel- len. De wijkagent krijgt namelijk door de reacties van volgers (“direct-messages” en @mentions) veel informa- tie over de wijk die hij anders niet had gekregen. Dit betreft ook andere informatie dan politie informatie; bijvoorbeeld politieke rapporten over onderwerpen die te maken hebben met politiewerk. (Opmerking onderzoekers: de politie moet zich bewust zijn van dit fenomeen en beslissen of zij Twitter willen gebruiken als extra “Intake-kanaal”). De volgende quotes gaan over het verkrijgen van informatie via Twitter, die waarschijnlijk via de reguliere intake-kanalen de wijkagent niet hadden bereikt. Quote wijkagent: “Er was sprake van de vorming van een bende. De jeugd plaatste foto’s van zichzelf op Twitter en ik kon, door hetgeen zichtbaar was op de achtergrond, zien dat het een jeugdbende in mijn wijk was.” Quote wijkagent: “Een jongen had een reclasseringsvoor- waarde lopen om geen contact te hebben met bepaalde vrienden van hem. Ik zag hem vervolgens twitteren met foto’s waaruit bleek dat er wél contact was. Deze informatie had ik zonder het gebruik van Twitter niet gekregen.” Het contact met netwerkpartners heeft negatieve en positieve effecten. Er is verdieping ontstaan door het twitter-contact, want men heeft de wijkagent en zijn werkzaamheden beter leren kennen, doordat zij hem volgen op Twitter. Maar er is soms ook wat angst dat hij te makkelijk concrete casuïstiek in zijn tweets opneemt. De wijkagenten lossen dit op door hierover met hen te praten en heel transparant te zijn. De volgende quote is een voorbeeld van het effect van het gebruik van Twitter door de wijkagent: zijn volgers zijn beter geïnformeerd. Quote wijkagent: “Ik wil graag positief bijdragen aan de veiligheid in de wijk. Om dat te bereiken maak ik ook gebruik van Twitter. Ik merk dat het twitteren een positief effect heeft in de wijk. Als voorbeeld kan ik noemen dat ik minder hoef uit te leggen in buurtvergaderingen omdat men in mijn tweets al heeft gelezen wat ik allemaal doe in de wijk.” Er is volgens de wijkagenten een nieuwe “laag” bij- gekomen: de “digitale wijk” bovenop de wijk. Ook is er verdieping ontstaan door het gebruik van Twitter in hun contacten in de wijk, met bewoners en met Beide wijkagenten zijn het er over eens dat zij goede apparatuur en programma’s nodig hebben voor het gebruik van Twitter in hun werk, zowel mobiele ap- paratuur als een bureau-PC met toegang tot Twitter. Het twitteren kan volgens het concept “learning by doing” geleerd worden, maar coaching helpt veel beter op weg. Bij die coaching kan ook aandacht besteed worden aan het “digitale-bewustzijn”. De wijkagenten koppelen met name politiek-bestuur- lijke informatie en klachten uit de “twitterstroom” terug aan hun leidinggevenden. Zo kon een wijkagent een keer zijn chef een bestuurlijke notitie geven die hij via Twitter gekregen had voordat deze gepubliceerd werd. Door het gebruik van Twitter is er een onderdeel van het werk van de wijkagenten bijgekomen, waar zijn leidinggevende geen directe controle of grip op heeft. Aan de andere kant maakt het het werk van de wijk- agenten ook voor de leidinggevende beter zichtbaar. De leidinggevende kan in de tweets van de wijkagent precies lezen wat hij in de wijk heeft gedaan die dag. Samenvattend kan gesteld worden dat de rol van de leidinggevenden zeer beperkt is. Effecten van het gebruik van Twitter door de wijkagenten De volgende effecten worden onderscheiden en be- schreven in dit deel van de analyse: het grote en snelle bereik van de wijkagenten, het effect op het beeld over de politie bij de volgers (de wijkagenten hebben de intentie om dat positief te beïnvloeden), er worden zaken opgelost met behulp van Twitter en Twitter blijkt in de praktijk een (extra) informatiekanaal tussen volgers en de wijkagenten. Tot slot kunnen de effecten genoemd worden die ontstaan in de contacten met de netwerkpartners. De wijkagenten zijn van mening dat hun volgers, waar- onder veel wijkbewoners, via hun tweets een beter beeld krijgen van wat er allemaal bij politiewerk komt kijken. Ook zijn zij allebei van mening dat hun bereik groot is en erg snel gaat; met ieder één tweet bereiken zij samen 2.466 volgers. Er zijn zaken opgelost met behulp van de “twitter- stroom”. Soms via een “direct-message” en soms melden getuigen zich naar aanleiding van de tweet van de wijkagent.
    • 58 Politie, Twitter en gezag geïnformeerd worden. Door de specifieke eigenschap- pen van Twitter (open, laagdrempelig, snel, expansieve kracht, sociale interactie) komt de politie dichter bij de volger en visa versa. De één op één beïnvloeding van de beeldvorming via Twitter vertaalt zich in een beter inzicht bij volgers over waarom de politie doet wat ze doet. Het effect van het gebruik van Twitter door de wijk- agenten is voor hun gevoel groot. Soms merken de wijkagenten die effecten bewust, maar het is ook niet altijd merkbaar voor hen. Kijkend naar de vijf gezagsgronden, dan zijn beide wijkagenten van mening dat het twitteren bijdraagt aan het versterken van de beeldvorming over het gezag van de politie. Door het gebruik van Twitter zijn zij naar eigen zeggen beter bereikbaar, makkelijker aan- spreekbaar, goed zichtbaar in de digitale wereld, meer herkenbaar en kunnen zij effectiever communiceren en optreden door de informatie-uitwisseling met de volgers. Een ander effect van het twitteren door de wijkagent is dat er zaken mee worden opgelost, er komt via Twitter informatie bij de wijkagenten binnen en er zijn nieuwe contacten ontstaan en bestaande contacten zijn geïn- tensiveerd. Kortom, er is een “digitale wijk” bovenop de wijk gekomen, waarin de wijkagent veel van zichzelf laat zien en direct contact heeft met zijn grote aantal volgers. Tot slot voorziet het twitteren volgens de wijkagenten in een behoefte. Zij ervaren tevredenheid bij zichzelf én bij hun volgers. netwerkpartners. De drempel om hem aan te spreken is lager geworden. De wijkagent heeft “extra oren, ogen én een mond” gekregen in zijn wijk en in zijn werk. 5.3.5 Deelconclusie interviews wijkagenten De toepassingsmogelijkheden van het gebruik van Twitter zijn volgens beide wijkagenten ruim. Zij geven door hun tweets de volgers een beeld van het politiewerk en het wijkagentenwerk. Hun bereik is groot; met één tweet hebben zij direct toegang tot respectievelijk 1.306 en 1.160 volgers uit verschillende doelgroepen. De interactie met volgers verloopt snel en is laagdrempelig. Door de verspreiding van de beelden in de tweets van de wijkagent (gemiddeld 12 tweets per werkdag) en door de interactie worden individuele referentiekaders van de volgers aan elkaar gekoppeld, zodat een ge- deeld beeld of begrip kan ontstaan van een bepaalde situatie. De wijkagenten leggen in hun tweets uit wat de politie doet en waarom zij dat doet. Zij betrekken door het twitteren de burgers bij het politiewerk met de intentie om de beeldvorming over de politie positief te beïnvloeden. Het oppikken en koppelen van de frames zorgt ervoor dat de aandacht voor een thema (het politiewerk en het politiegezag) steeds groter kan worden. De discursieve macht van de wijkagent komt tot uitdrukking in dit proces van “frame alignment”. De wijkagenten konden beide tal van voorbeelden noemen die volgens ons aansluiten bij de definiëring van “diagnostic”, “prognostic” en “motivational framing”. Het merendeel van deze voorbeelden is te classificeren als een vorm van “motivational framing”. De wijkagenten trachten te verduidelijken waarom wijkbewoners vooral zelf aan de slag moeten om pro- blemen in de wijk op te lossen of te voorkomen. De interactie met de volgers is volgens de theorie uit hoofdstuk 2 van groot belang voor beeldvorming; want juist in de interactie met verschillende mensen worden betekenissen uitgewisseld (Adoni & Mane, 1984). Het twitteren van de wijkagenten draagt bij aan de beeldvorming van de volgers. Ook ontstaat er “directe” interactie naar aanleiding van het twitteren; mensen spreken de wijkagenten daarover spontaan aan als ze hem tegenkomen. Volgers krijgen meer aandacht voor de politie omdat zij in de tweets van de wijkagent over het politiewerk
    • 59Politie, Twitter en gezag Eén van onderzoekers heeft opgetreden als gespreks- moderator. Bij de uitnodiging voor de bijeenkomst is de focusgroep, middels een “factsheet”, vooraf geïnfor- meerd over de belangrijke begrippen, de opzet van de focusgroep en de centrale onderzoeksvraag. Voor de start van de discussie is aan de leden uitgelegd wat deze onderzoeksmethode behelst en wat het exacte doel was van de bijeenkomst. De focusgroep is inhou- delijk geïnformeerd over de door ons geformuleerde en met elkaar samenhangende theorieën ten aanzien van: de kenmerken van Twitter, “framing”, beeldvorming over het gezag van de politie en strategisch politielei- derschap. Deze begrippen zijn toegelicht aan de hand van het onderzoeksmodel. In de volgende subparagraaf wordt ingegaan op de re- sultaten van de bijeenkomst in relatie tot de deelvraag: Als er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het ge- zag van de politie, welke consequenties heeft dit dan voor strategisch politieleiderschap? 5.4.2 Uitkomsten en analyse focusgroep Na de uitleg en de presentatie van de onderzoeksre- sultaten lag de nadruk in de discussie in eerste aanleg op het invullen van de diplomatieke functie (Boin e.a., 2003). Het belang van het bewaken van de relaties in het kader van de legitimiteit van de organisatie werd expliciet benoemd. Als gezamenlijke kernwaarde werd gesteld dat verbinding met en nabijheid tot de maatschappij een absolute noodzaak is voor de politie. De gebiedsgebonden functie van de politie en de aan- wezigheid in de publieke ruimte, dicht bij de burger, is essentieel voor het bestaansrecht van de politie. Quote: “Vertrouwen wordt opgebouwd vanuit relaties en contacten. Contacten zijn bepalend voor het verkregen gezag.” Al snel werd de link gelegd naar Twitter als een middel om de verbinding met de burger te maken in de nieuwe publieke ruimte van het internet en social media. Twitter is een middel om nabijheid vorm te geven. De politie dient het platform Twitter te gebruiken om relaties met burgers aan te gaan. Burgers overigens die vrij moeten kunnen kiezen of zij deze relatie op deze specifieke ma- nier willen aangaan. Aandacht dient er in dit verband te zijn voor specifieke doelgroepen. De politie zou in 5.4 Deel C: focusgroep 5.4.1 Inleiding Om de consequenties voor politieleiderschap te duiden is gekozen voor het organiseren van een bijeenkomst in de vorm van een focusgroep. De organisatie van de focusgroep lag in het verlengde van de drie andere gekozen onderzoeksmethoden (de inhoudsanalyse, en- quête en de interviews). Tijdens een bijeenkomst op 12 juli 2011 is bediscussieerd welke gevolgen het gebruik van Twitter heeft voor strategisch politieleiderschap. Er is besproken welke effecten er te bedenken of te voorzien zijn ten aanzien van de drie kernfuncties van strategisch (politie)leiderschap. Deze kernfuncties zijn al eerder door ons genoemd en beschreven (Boin e.a., 2003) en luiden: • Het formuleren en uitdragen van een visie op de realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- matige functie; • Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin organisatieleden hun werk effectief en efficiënt kunnen verrichten. De organisatorische functie; • Het bewaken van relaties met belanghebbende partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- timiteit van een publieke organisatie. De diploma- tieke functie. De concrete vraag die voorlag, is wat het gebruik van Twitter door de politie betekent voor de invul- ling van deze drie kernfuncties. Om de discussie in de focusgroep goed invulling te geven en mogelijke negatieve effecten in het groepsdynamische proces te voorkomen, is gekomen tot de volgende gemêleerde samenstelling: • Drie leidinggevenden op strategisch niveau, te we- ten Martine Vis (lid van de Korpsleiding Rotterdam- Rijnmond), Jaco van Hoorn (plaatsvervangend korpschef Hollands-Midden) en René Arends (direc- teur bedrijfsvoering Hollands-Midden); • Drie communicatie-experts, te weten Jelle Egas (woordvoerder namens de Raad van Korpschefs), Renate van der Elzen (communicatieadviseur Hollands-Midden) en Lisette Kaptein (communica- tieadviseur Brabant Zuid-Oost); • Twee wijkagenten die centraal hebben gestaan in dit onderzoek, namelijk Bas Slutter (korps Hollands-Midden) en Arnoud Grootenboer (korps Rotterdam-Rijnmond); • De vier onderzoekers.
    • 60 Politie, Twitter en gezag organisatorische functie. De discussie ging over hoe er een organisatiepatroon ontworpen zou kunnen worden waardoor agenten effectief en efficiënt de verbinding met de maatschappij kunnen aangaan met behulp van social media en in hoeverre daarop gestuurd dient te worden. Het Rotterdamse korps benoemde hierin haar nieuw ontwikkelde visiedocument. De kern van dit beleids- stuk is dat er negen domeinen (persvoorlichting, crisiscommunicatie, opsporing etc.) zijn benoemd voor de toepassing van social media en dat daar vanuit een expertgroep op wordt toegezien. Er is in dit document een operationalisatie gemaakt van de doelen van het korps en het gebruik van Twitter is hierin ingebed. Quote: “Het is niet om te sturen, maar wel een manier om strakke regie te voeren.” Ook beschikt het Rotterdamse korps over een basis- gebruikshandleiding Twitter. Een deel van het twit- terbeleid is hierin verwoord. De kern van dit laatste document is dat twitteren geen doel op zich is, maar deel uitmaakt van het integrale communicatiebeleid en een rol speelt binnen het gebiedsgebonden politiewerk. Quote: “Je kunt wel beleid maken, maar als je geen volgers hebt, bereik je uiteindelijk helemaal niets.” Het korps Hollands Midden heeft een ontwikkelplan nieuwe media en stelt dat met het gebruik van social media het effect wordt beoogd dat bewoners eerder ge- neigd zijn om samen met politie Hollands Midden aan hun eigen veiligheid en leefbaarheid te werken. Alhoewel er een gedeelde visie is tussen de korpsen Rotterdam-Rijnmond en Hollands Midden over het aanbrengen van enige structuur, is het korps Hollands Midden veel minder geneigd regie te voeren op wie er twittert en wordt er meer nadruk gelegd op de profes- sionaliteit van de diender en zijn of haar discretionaire bevoegdheid. Hierbij werd vooral de intrinsieke moti- vatie van de politieagent benadrukt. De aanwezigheid van een intrinsieke motivatie waar de liefde voor het vak uit blijkt en waarin maatwerk naar de burger toe centraal staat. Quotes: “Twitter is slechts een middel. We hebben ook geen visiedocument over het gebruik van een dienstauto, dus waarom wel over Twitter?” “Twitter kan bijdragen aan de relatie met de burger en de voorkomend geval een beweging moeten maken naar specifieke doelgroepen toe. Twitter is daarvoor een middel, zeker voor een doelgroep als bijvoorbeeld de jeugd. Toch werden direct ook een paar aandachtspunten benoemd. Social media (en dus ook Twitter) hebben een groot - voor de zender niet te overzien - bereik en berichten komen zonder eventuele nuancering in de samenleving terecht. Hierdoor is het effect vaak on- voorspelbaar. Dit maakt het nodig extra alert te zijn op die gevolgen. Die extra alertheid is overigens, volgens de focusgroep, geen reden om er terughoudend mee om te gaan. Integendeel, een politie die middenin de maatschappij staat en die wil communiceren met de samenleving moet ook gebruikmaken van de media die door velen in die maatschappij gebruikt worden. Ook kwam ter tafel dat deze alertheid onderdeel moet zijn van de professionaliteit van de politieagent. Deze professionaliteit vormt, tezamen met vertrouwen, voor de leden van focusgroep de essentie en de basis voor het gezag van de politie. Quote: “Mensen willen gewoon graag weten dat de politie in de buurt is. Dat zij bereikbaar en betrouwbaar is. De mo- derne middelen zoals Twitter zijn eigenlijk de vervanger van het politiebureau in elk dorp zoals vroeger” Als belangrijke tegenhanger van het belang van het aangaan van relaties met de burger kwam de repres- sieve taak aan bod. Deze twee functies van de politie moeten met elkaar in balans zijn. Het risico bestaat dat gebiedsbonden politiewerk zich onvoldoende bezig- houdt met de repressieve taak omdat veel aandacht wordt besteed aan het opbouwen van een relatie met de buurtbewoners. Als er echter te veel aandacht uitgaat naar handhaving en de repressieve kant van het politiewerk, bestaat het gevaar dat de politie de verbinding met de burger verliest. Quote: “Het motto van de politie bestaat niet voor niets uit de kreten waakzaam EN dienstbaar. We moeten dus alle twee zijn”. Terug naar de eerder genoemde professionaliteit: met betrekking tot de denkbeelden om deze benodigde professionaliteit te ontwikkelen en centraal te stellen, tekende zich een tweedeling af. Een tweedeling in het licht van de tweede kernfunctie van Boin, namelijk de
    • 61Politie, Twitter en gezag visie en strategisch politieleiderschap. Ook werden de mogelijkheden om de publieke opinie te beïnvloeden besproken. Beeldvorming is belangrijk. Twitter kan gezien de kenmerken een krachtig hulpmiddel zijn en is dientengevolge belangrijk voor de politie. In relatie tot de centrale onderzoeksvraag werd door de focusgroep benadrukt dat zij de effecten van het gebruik van Twitter door de wijkagenten vooral in re- latie tot beeldvorming zien. De relatie met gezag werd vooral geduid in relatie tot de lokale, gebiedsgebonden functie en invulling. De rol van Twitter zou dus vooral lokaal liggen en ook gehouden moet worden. Het gaat hierbij vooral om communicatie met burgers en directe participatie in de netwerksamenleving. Hiervoor moet vooral in de responsiviteit op lokaal niveau worden geïnvesteerd. Iets wat aan de basis van de organisatie georganiseerd dient te worden. Op strategisch niveau heeft dit een ander effect. Politie- leiders moeten het gebruik van social media, en dus ook van Twitter, veel meer gaan stimuleren, maar daarover ook meer overeenstemming bereiken met elkaar. De politieleiders van de toekomst zullen moeten kunnen omgaan met de nieuwe generatie politiemensen die op- groeien met social media. Zonder krampachtige sturing van bovenaf, want dat werkt de ontwikkeling tegen. De opdracht voor strategisch politieleidinggevenden ligt veel meer in het werken aan de cultuur van de organisatie. Dus ruimte geven aan de ontwikkelingen en het wegnemen van scepsis en angsten in de organi- satie met betrekking tot het gebruik van social media. De politie moet een organisatie blijven die in alle haar- vaten van de samenleving zit. Met de nieuwe generatie dienders is dit onontkoombaar. De focusgroep stelt dat er vooral behoefte is aan visie en eenheid omtrent netwerkgedrag en digi-bewust- zijn. De vorming van de Nationale Politie zou bij het vormen van die eenheid kunnen helpen, maar er zou ook te veel sturing van kunnen uitgaan. De focusgroep vindt vooral dat de nadruk zou moeten liggen op het faciliteren van het aangaan van relaties met de burger en het vormgeven van nabijheid. Dit wel met inacht- neming van de repressieve taken, de notie dat gezag ook bestaat bij de gratie van afstand en de symbolische waarde van de politie: het “er zijn”. politie kan ermee “framen”. De politie moet relaties ook opbouwen voor het geval dat zij die ooit nodig heeft.” Het cultuuraspect kwam ook in de discussie naar voren. Er werd aangegeven dat er binnen de politiecultuur veel scepsis is tegenover Twitter. (Relatief) onbekend maakt in dit geval nog steeds onbemind. Het is echter wel zo dat de jonge instroom van nieuwe agenten wel thuis is in het gebruik van Twitter en andere social media. De beweging is dus niet te stoppen en onvermij- delijk. De focusgroep detecteert wel dat de strate- gische top van de politie waarschijnlijk de grootste moeite zal hebben om bij te blijven. Alleen al vanwege de generatiekloof kijken zij vanuit een ander para- digma naar de omgeving. Zij hoeven de slag zelf niet te maken, maar dienen wél de ruimte te geven voor de ontwikkeling ervan. Desalniettemin is coaching van beginnende twittergebruikers gewenst. Met name het digi-bewustzijn is van essentieel belang. De regie op het gebruik van Twitter moet volgens de focusgroep alleen liggen op dit digi-bewustzijn; niet op de inhoud van berichten, want dat staat haaks op de essentie van social media. Uiteraard werd ook de vorming van de Nationale Politie besproken. Deze discussie appelleerde direct aan de beleidsmatige functie van politieleiderschap. Oftewel het formuleren en uitdragen van een visie op de realiseerbare doelen van de organisatie. In hoofdstuk 3 is betoogd dat de politie haar gezag vooral verkrijgt vanuit haar omgeving. Het gaat daarbij met name ook om de rol van de strategische politielei- dinggevende om via visievorming betekenis te geven aan de interactie tussen de politie en haar omgeving en/of de samenleving teneinde de beeldvorming over het gezag van de politie te beïnvloeden. Uit het voorgaande blijkt dat het gebruik van Twitter door de wijkagent strategische implicaties heeft voor de politie. Twitter is een communicatiemiddel waarmee de politie zich positioneert in de samenleving. Daar is nu nog geen nationale visie op ontwikkeld. De inhoud van het twitterbericht lijkt daarbij cruciaal. Het is een manier om middenin de samenleving te staan en relaties aan te gaan met burgers en dit vereist, zo bleek al eerder, nabijheid. Een lokale verankering en inbedding lijkt dus essentieel. Hoe verder de politie afstaat van de burger, hoe minder de politie het gezag kan beïnvloe- den, aldus de focusgroep. Het sturingsvraagstuk heeft dus een prominente rol ingenomen in de discussie over
    • 62 Politie, Twitter en gezag twitterbericht lijkt daarbij cruciaal. Het is een manier om middenin de samenleving te staan en relaties aan te gaan met burgers en dit vereist, zo bleek al eerder, nabijheid. Een lokale verankering en inbedding lijkt dus essentieel. Hoe verder de politie afstaat van de burger, hoe minder de politie het gezag kan beïnvloeden, aldus de focusgroep. Het sturingsvraagstuk heeft dus een prominente rol ingenomen in de discussie over visie en strategisch politieleiderschap. Beeldvorming is hiervoor belangrijk. Twitter kan ge- zien de kenmerken een krachtig hulpmiddel zijn en is dientengevolge belangrijk voor de politie. De rol van Twitter zou dan vooral lokaal moeten liggen en ook gehouden moeten worden. Het gaat hierbij dus vooral om communicatie met burgers en het participeren in de netwerksamenleving. Hiervoor moet vooral op de responsiviteit op lokaal niveau worden geïnvesteerd. Daarvoor is “bottom-up-kracht” nodig, welke door stra- tegische leiders gestimuleerd moet worden. Dus geen krampachtige sturing van bovenaf, want dat werkt de ontwikkeling tegen. 5.4.3 Deelconclusie focusgroep In de focusgroep is als gezamenlijke kernwaarde gesteld dat verbinding met en nabijheid tot de maat- schappij een absolute noodzaak is voor de politie. De gebiedsgebonden functie van de politie en de aanwe- zigheid in de publieke ruimte, dicht bij de burger, is essentieel voor het bestaansrecht van de politie. Twit- ter wordt gezien als een middel om nabijheid vorm te geven waarbij er aandacht dient te zijn voor specifieke doelgroepen, zoals bijvoorbeeld jeugd. Een politie die midden in de maatschappij staat en die wil communiceren met de samenleving moet ook gebruik maken van de media die door velen in die maatschappij gebruikt worden. Alert en professioneel handelen vormt, tezamen met vertrouwen de essentie en de basis voor het gezag van de politie. De repressie- ve taak moet hierbij niet vergeten worden en in balans blijven met het aangaan van relaties met de burger. Alhoewel er een gedeelde visie is tussen de korpsen Rotterdam en Hollands Midden over het aanbrengen van enige structuur, is het korps Hollands Midden veel minder geneigd regie te voeren op wie er twittert en wordt er meer nadruk gelegd op de professionaliteit van de diender en zijn of haar discretionaire bevoegd- heid. Hierbij is vooral de intrinsieke motivatie van de politieagent benadrukt, met ruimte voor maatwerk naar de burger toe. Qua cultuuraspecten is er een beweging zichtbaar, die door de instroom van nieuwe, jonge politieagenten, niet te stoppen is. De focusgroep detecteert wel dat de strategische top van de politie waarschijnlijk de grootste moeite zal hebben om bij te blijven. Alleen al vanwege de generatiekloof kijken zij vanuit een ander paradigma naar de omgeving. Zij hoeven de slag zelf niet te maken, maar dienen wél de ruimte te geven aan de ontwikkeling van het gebruik van social media. Daarbij is ook coaching van beginnende twitterge- bruikers gewenst. Met name het digi-bewustzijn is van essentieel belang. De discussie over de vorming van de Nationale Politie appelleerde direct aan de beleidsmatige functie van politieleiderschap. Oftewel het formuleren en uitdra- gen van een visie op de realiseerbare doelen van de organisatie. Het gebruik van Twitter door de wijkagent heeft strategische implicaties voor de politie. Twitter is een communicatiemiddel waarmee de politie zich positioneert in de samenleving. Daar is nu nog geen nationale visie op ontwikkeld. De inhoud van het
    • 63Politie, Twitter en gezag 5.5.2 Effecten van Twitter Uit deel A en B van het empirisch onderzoek, respec- tievelijk de inhoudsanalyse, enquête en interviews is gebleken dat de beeldvorming over de vijf gezagsgron- den in positieve zin beïnvloed wordt door het gebruik van Twitter door de wijkagenten. Uit de analyses blijkt dat daar waar sprake is van “fra- ming” in de tweets van de wijkagenten, de inhoud in de helft van de gevallen te relateren is aan één van de vijf gezagsgronden. De wijkagent selecteert het nieuws dat hij belangrijk vindt en bepaalt autonoom hoe het beeld van een nieuwsfeit neergezet moet worden. Hierdoor worden tevens impliciet de kaders aangegeven van het nieuwsonderwerp dat de wijkagent met zijn volgers deelt. De twitterende wijkagenten laten hun volgers via hun “frames” - verpakt in twitterberichten - naar de werkelijkheid kijken. Uit de enquête is gebleken dat de volgers vooral op zoek zijn naar informatie van de politie die betrekking heeft op hun lokale netwerk, de wijk. Door daarover te twitteren krijgt de volger meer het gevoel bij het politiewerk betrokken te zijn. Het ge- voel van betrokkenheid wordt nog eens versterkt door de laagdrempeligheid en de grote expansiekracht van Twitter. Daardoor kan snel naar veel mensen worden gereageerd. Twitter wordt door de wijkagenten tactisch en strategisch gebruikt. Ten eerste om informatie te de- len en ten tweede om een beeld bij de volgers/burgers te “framen”, bijvoorbeeld ten aanzien van het gezag van de politie. Uit de enquête blijkt tevens dat de reacties van de vol- gers overwegend positief zijn over de interactie met de wijkagent. Met name door het delen van informatie via Twitter wordt de politie als meer zichtbaar ervaren door de volger. Een groot aantal volgers heeft behoefte aan meer informatie van de politie. Gesteld kan worden dat via twitterberichten, waarin de volger wordt geïnfor- meerd over feitelijk politiewerk, de gezagsgronden het best in positieve zin kunnen worden beïnvloed. Ook expliciet daarnaar gevraagd hebben de geënquêteerde volgers de overtuiging dat Twitter de beeldvorming over het gezag van de politie positief beïnvloedt. 5.5 Conclusies 5.5.1 Inleiding De onderzoeksbevindingen en analyse uit de voor- gaande paragrafen maken het mogelijk om de in pa- ragraaf 5.1 beschreven deelvragen te beantwoorden. Zoals aangekondigd worden deze vragen beantwoord langs het watervalmodel (figuur 5.1), oftewel langs de methoden van onderzoek. In deel A en B is onderzoek gedaan naar het feitelijke effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie en deel C behelst de relatie met strategisch poli- tieleiderschap. Het watervalmodel overlapt het onder- zoeksmodel en geprojecteerd op het onderzoeksmodel ontstaat de eerder gepresenteerde figuur: figuur 5.12 In subparagraaf 5.5.2 volgt de uitwerking van het ant- woord op de deelvraag: Wat is het feitelijke effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het ge- zag van de politie in de politiepraktijk en hoe kan dit worden verklaard? En in subparagraaf 5.5.3 de beantwoording van de vraag: Als er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie, welke consequenties heeft dit dan voor strategisch politieleider- schap?
    • 64 Politie, Twitter en gezag 5.5.3 Consequenties voor politieleiderschap Door de deelnemers van de focusgroep, deel C van het empirisch onderzoek, zijn verbinding en nabijheid benoemd als belangrijke kernwaarden van de politie. Dicht bij de burger zijn is essentieel voor het bestaans- recht van de politie. Twitter is daarbij een middel om die verbinding en nabijheid vorm te geven. Social media kan worden gezien als een extensie van de “traditione- le” publieke ruimte. In deze “nieuwe” publieke ruimte wordt vooral door de jongere generaties gecommuni- ceerd via Twitter. De politie moet dus wel mee in het gebruik van Twitter om ook dáár contact - verbinding en nabijheid - te organiseren. De sleuteltermen verbinding en nabijheid veronderstel- len een politie die zich manifesteert in de haarvaten van de meer lokale netwerken. Er bestaat behoefte aan een landelijk gedeelde visie die onderschrijft dat social media, Twitter, ingezet moet worden om de res- ponsiviteit op lokaal niveau via die “nieuwe” publieke ruimte vorm te geven. Tegelijkertijd zal er zo beperkt mogelijk sturingskracht van strategisch leidinggeven- den ingezet moeten worden. Het gebruik van Twitter zal door strategisch politieleidinggevenden moeten worden toevertrouwd aan de gebruikers. De intrinsiek gemotiveerde, alerte, professionele politieagent, opdat deze maatwerk kan bieden als het gaat om nabijheid zoeken en verbinding maken met de burger. Twitter is daar een middel voor. De focusgroep stelt dat de opdracht voor strategisch politieleidinggevenden veel meer ligt in het werken aan de cultuur in de organisa- tie. Dus ruimte maken en geven aan de ontwikkelingen en het wegnemen van scepsis en angsten rondom het gebruik van social media.
    • 65Politie, Twitter en gezag 6 Conclusies en aanbevelingen 6.2 Beantwoording deelvragen 6.2.1 Deelvraag 1 en 2 Wat is beeldvorming en hoe wordt beeldvor- ming beïnvloed door de media? Wat is kenmerkend voor social media in het algemeen, en voor Twitter in het bijzonder? Voor de beantwoording van deze deelvragen is litera- tuuronderzoek verricht. De uitkomsten van dit onderzoek zijn gedeeld in hoofdstuk 2. Beeldvorming is de beteke- nis of lading die woorden ontlenen aan de relatie die ze tot elkaar hebben, gebezigd of gebruikt in een bepaalde context. Afhankelijk van hoe de woorden zich tot de ge- geven context verhouden wordt een bepaalde werkelijk- heid geïnterpreteerd. De media organiseren die relatie tussen woorden en context. Op deze manieren selecteren, definiëren en “framen” de media het nieuws. De manier waarop het nieuws in de media onder de aandacht wordt gebracht, wordt framebuilding genoemd. De ontvangers van dit nieuws gaan daar op een bepaalde wijze mee om. Ze nemen het over, interpreteren het op een bepaalde manier of kaderen het in. Dit is framesetting. Het onder- werp wordt gedefinieerd. Het initiatief lag traditioneel vooral bij de klassieke media. Het kenmerkende van social media is dat iedereen deze “mediamacht” heeft en dus nieuws kan maken. Het wezen van Twitter is juist het samen produceren en delen van nieuws in de meest brede zin van het woord. Het is de reden van bestaan van Twitter. Iedereen heeft er in principe toegang toe en heeft daarmee de macht van het woord, ofwel discursieve macht: anderen kunnen laten geloven in datgene wat wordt gezegd of geschreven. Met Twitter kunnen zeer veel individuele referentie- kaders, “frames”, in korte tijd achterelkaar gekoppeld worden. Door deze “frame alignment” ontstaat er snel bij veel twitteraars een gedeeld begrip/beeld van een bepaalde situatie. 6.1 Inleiding In hoofdstuk 1 is geschetst dat publieke organisaties vooralsnog op een gebrekkige manier lijken om te gaan met de kracht van social media. We leven in een “mediated reality” en worden sterker beïnvloed door de beelden die we hoogfrequent via de media krijgen voorgeschoteld dan door onze eigen schaarse feitelijke waarnemingen. Het risico bestaat dat de overheid, de politie incluis, achter blijft bij deze maatschappelijke ontwikkeling met mogelijke gevolgen voor het ver- trouwen in de overheid. De vraag die we in dit licht hebben gesteld is, hoe de politie juist social media, en meer specifiek, Twitter kan gebruiken om de beeldvorming rondom haar gezag positief te beïnvloeden, danwel te versterken. Vervol- gens is onderzocht wat het gebruik van social media door de politie impliceert voor strategisch politieleider- schap. In dit laatste, afsluitende hoofdstuk wordt een ant- woord gegeven op de uit de probleemstelling herleide centrale onderzoeksvraag: Wat is het effect van het gebruik van Twitter door wijkagenten op de beeldvorming over het gezag van de politie, hoe kan dit worden verklaard en welke consequenties heeft dit voor strategisch politieleiderschap? Om deze vraag te beantwoorden worden de opgedane inzichten en bevindingen kort weergeven en conclusies verbonden aan de onderzoeksresultaten. In paragraaf 6.2 worden de antwoorden op de deelvragen beschre- ven en in paragraaf 6.3 het antwoord op de centrale vraag. Tenslotte worden in paragraaf 6.4 enkele aanbe- velingen beschreven die volgen uit de conclusies.
    • 66 Politie, Twitter en gezag 6.2.3 Deelvraag 5 Wat is het veronderstelde effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie en hoe kan dit wor- den onderzocht? In hoofdstuk 4 is het antwoord op deze vraag gecon- ceptualiseerd in het theoretisch kader en vervolgens verduidelijkt in het onderzoeksmodel (figuur 6.1). figuur 6.1 Aansluitend is stilgestaan bij de onderzoeksstrategie en de daaruit volgende keuze voor een mix van methoden en technieken van onderzoek. Het veronderstelde effect is dat wijkagenten door het gebruik van Twitter de beeldvorming over het gezag van de politie in positieve zin kunnen beïnvloeden. Om dit te kunnen onderzoeken zijn de sleuteltermen die zijn beschreven in de hoofdstukken 1, 2, en 3 in het onderzoeksmodel (figuur 6.1) met elkaar in verband gebracht. Om de veronderstelde verbanden te onder- zoeken is gekozen voor vier verschillende methoden van onderzoek. 1. Een inhoudsanalyse. Er is een inhoudsanalyse ver- richt op de tweets van twee geselecteerde wijk- agenten. Zij zijn geselecteerd op basis van hun aantal volgers, hun frequente en duurzame gebruik van Twitter, hun mate van interactie en tot slot de relevantie van hun berichten. De analyse heeft zich primair gericht op het proces van beeldvorming, waarbij ook de interactie met de volgers in de ana- lyse is meegenomen. 6.2.2 Deelvraag 3 en 4 Wat is gezag en wat is bepalend voor de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren? Wat is kenmerkend voor strategisch politie- leiderschap? Een weergave van het literatuuronderzoek dat voor de beantwoording van deze deelvragen is verricht staat uitgewerkt in hoofdstuk 3. Gezag is niet iets dat iemand of een organisatie van zichzelf heeft. Gezag wordt toebedeeld. Voor de politie geldt dat zij haar gezag niet (meer) af kan dwingen vanuit de tradi- tionele gezagsgronden. Gezag krijgt de politie van de burger. Maar dat gaat niet zomaar. Om dat gezag te verkrijgen zal de politie aan moeten sluiten bij de heersende waarden in de samenleving wat betreft de waarden die de burger een gezaghebbende politie toedicht. Die waarden zijn: zichtbaarheid, aanspreek- baarheid, bereikbaarheid, herkenbaarheid en effectivi- teit. Het gaat er hierbij om dat de politie werk maakt van beïnvloeding van de beeldvorming ten aanzien van deze gezagsgronden. Het proces van beeldvorming kan alleen op gang worden gebracht door interactie met de burger. Vanuit de diplomatieke functie van strate- gisch leiderschap (bewaken van relaties met belang- hebbenden, dus de burger) moet die interactie worden geïnitieerd. Alleen via deze weg kan de beeldvorming zodanig worden beïnvloed dat de politie haar gezags- rol verdient en krijgt toebedeeld van de burger. Dus, de beeldvorming van en door de burger bepaalt de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren. Meer concreet betekent dit dat het gezag van de politie aan moet sluiten bij de heersende waarden die gelden in de samenleving, ten aanzien van een gezaghebbende politie. De taak van de strategisch politieleidinggevenden is de politieorganisatie aan te laten sluiten bij die heersende waarden.
    • 67Politie, Twitter en gezag 6.2.4 Deelvraag 6 Wat is het feitelijke effect van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het ge- zag van de politie in de politiepraktijk en hoe kan dit worden verklaard? Voor de beantwoording van deze vraag is primair geput uit de analyses van de interviews, de enquête en de twitterberichten van de wijkagenten. Uit de analyses blijkt dat daar waar sprake was van “fra- ming”, er in de helft van de gevallen een tweet wordt verzonden waarvan de inhoud te relateren is aan één van de vijf gezagsgronden. De wijkagent selecteert het nieuws dat hij belangrijk vindt en bepaalt autonoom hoe het beeld van een nieuwsfeit neergezet moet wor- den. Hierdoor worden tevens impliciet de kaders aange- geven van het nieuwsonderwerp dat de wijkagent met zijn volgers deelt. Uit de inhoudsanalyse blijkt dat de beeldvorming over de vijf gezagsgronden van de politie in positieve zin wordt beïnvloed door het gebruik van Twitter. Dit geldt met name voor de gezagsgronden aanspreekbaar- heid en effectiviteit. Deze gezagsgronden komen het meest terug in de tweets en de berichten worden vaak “geretweet”. Verder blijkt uit de inhoudsanalyse dat de twitterende wijkagenten hun volgers via hun “frames” - “verpakt” in twitterberichten - naar de werkelijk- heid laten kijken. Beelden die door de ontvangers geïnterpreteerd worden. Dit proces heet framesetting. Een proces wat versterkt wordt door koppeling van de verschillende aan elkaar gerelateerde “beelden” die op Twitter worden verspreid. Deze “frames” worden als het ware achter elkaar gezet en met elkaar in verband gebracht in de “twitterstroom”. “Frame alignment” wordt dit genoemd. Het proces van “framing”, frameset- ting en “frame alignment” heeft invloed op de houding en het gedrag van de ontvanger. Tweets hebben daar- mee invloed op de informatieverwerking, attitude en het gedrag van volgers. Uit de analyse van de enquête is gebleken dat de vol- gers vooral op zoek zijn naar informatie van de politie die betrekking heeft op hun lokale netwerk, de wijk. Door daarover te twitteren, krijgt de volger meer het gevoel bij het politiewerk betrokken te zijn. Het gevoel van betrokkenheid wordt nog eens versterkt door de laagdrempeligheid en de grote expansiekracht van Twitter. Daardoor kan snel naar veel mensen worden 2. Een enquête. Met de enquête is onderzocht hoe het gedrag van de twee wijkagenten op Twitter door de volgers wordt ervaren. Met name of de perceptie van de geënquêteerden wat betreft het gezag van de politie werd beïnvloed door het pro- ces van beeldvorming via Twitter. 3. Interviews. Van de twee geselecteerde wijkagen- ten is een interview afgenomen. Dit is gedaan met behulp van een lijst met te bespreken topics; zoals de intentie van de wijkagenten, beeldvorming vanuit het perspectief van de wijkagent, de rol van leidinggevenden en de effecten van het gebruik van Twitter. Daarbij zijn de uitkomsten van de inhoudsanalyse in het interview meegenomen. 4. Een focusgroep. Eigenlijk is dit een interview / open discussie met meerdere respondenten tegelij- kertijd over vooraf geselecteerde onderwerpen. De twee wijkagenten, communicatiemedewerkers en strategisch leidinggevenden hadden zitting in de focusgroep. De focus van de discussie was de con- sequenties van de verbanden uit het onderzoeks- model voor strategisch politieleidinggevenden. Daarbij nadrukkelijk kijkend naar de drie functies van strategisch leiderschap (beleidsmatig, organisa- torisch en diplomatiek). Tenslotte is op basis van het theoretisch kader en het onderzoeksmodel een analysekader vastgesteld. Dit om de onderzoeksresultaten systematisch met elkaar te kunnen vergelijken en te analyseren, en om de unifor- miteit in het onderzoek te garanderen.
    • 68 Politie, Twitter en gezag 6.2.5 Deelvraag 7 Als er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het ge- zag van de politie, welke consequenties heeft dit dan voor strategisch politieleiderschap? De analyse van de focusgroep bijeenkomst is gebruikt voor de beantwoording van deze deelvraag. De discus- sie in de focusgroep is gevoerd tegen de achtergrond van de drie kernfuncties van strategisch leiderschap (Boin e.a., 2003). Uit de mix van onderzoeksmethoden is komen vast te staan dat er een relatie bestaat tussen het gebruik van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie. Op strategisch niveau is het van belang een gezamenlijke kernwaarde te formuleren die iets zegt over wie of wat de politie wil zijn. Verbinding en nabij- heid worden gezien als belangrijke kernwaarden van de politie. Dicht bij de burger zijn is essentieel voor de politie. Twitter is daarbij een middel om die verbinding en nabijheid vorm te geven. Social media kan worden gezien als een extensie van de “traditionele” publieke ruimte. In deze “nieuwe” publieke ruimte wordt vooral door de jongere generaties gecommuniceerd. De politie moet dus wel mee in het gebruik van Twitter om ook dáár contact - verbinding en nabijheid - te organiseren. De sleuteltermen verbinding en nabijheid veronderstel- len een politie die zich manifesteert in de haarvaten van de meer lokale netwerken. Er bestaat behoefte aan een landelijk gedeelde visie die onderschrijft dat social media, Twitter, ingezet moet worden om de respon- siviteit op lokaal niveau via die “nieuwe” publieke ruimte vorm te geven. Tegelijkertijd zal er zo beperkt mogelijk sturingskracht van strategisch leidinggeven- den ingezet moeten worden. Het gebruik van Twitter zal door strategisch politieleidinggevenden moeten worden toevertrouwd aan de gebruikers. De intrinsiek gemotiveerde, alerte, professionele politieagent, opdat deze maatwerk kan bieden als het gaat om nabijheid zoeken en verbinding maken met de burger. Twitter is daar een middel voor. De opdracht voor strategisch poli- tieleidinggevenden ligt veel meer in het werken aan de cultuur in de organisatie. Dus ruimte maken en geven aan de ontwikkelingen en het wegnemen van scepsis en angsten rondom het gebruik van social media. gereageerd over bepaalde onderwerpen. Twitter wordt door de wijkagenten tactisch en strategisch gebruikt. Ten eerste om informatie te delen en ten tweede om een beeld bij de volgers/burgers te “framen”, bijvoor- beeld ten aanzien van het gezag van de politie. De geënquêteerden spreken zich vooral positief uit over de gezagsgronden zichtbaarheid en effectiviteit. De wijkagenten houden overigens impliciet rekening met dezelfde gezagsgronden. Ze geven desgevraagd aan zodanig te twitteren dat de zichtbaarheid en effectivi- teit van de politie positief worden beïnvloed, zo bleek uit de interviews. Negentig procent van de geënquêteerden geeft aan van mening te zijn dat de wijkagent beter aanspreek- baar is geworden door het gebruik van Twitter. Ook stellen de volgers dat de activiteiten van de politie en/ of wijkagent meer zichtbaar worden door Twitter en dat de politie / wijkagent adequaat reageert op de pro- blematiek in de wijk. Uit de enquête blijkt tevens dat de reacties van de volgers overwegend positief zijn over de interactie met de wijkagent. Met name door het delen van informatie via Twitter wordt de politie als meer zichtbaar ervaren door de volger. In de interactie via Twitter gaat het dik- wijls (impliciet) over de vijf gezagsgronden. Een groot aantal volgers heeft behoefte aan meer informatie van de politie. Gesteld kan worden dat via twitterberichten waarin de volger wordt geïnformeerd over feitelijk politiewerk de gezagsgronden het best in positieve zin kunnen worden beïnvloed. Echter, expliciet daarnaar gevraagd, hebben de geënquêteerde volgers overigens niet de overtuiging dat Twitter de beeldvorming over het gezag van de politie beïnvloedt. De verklaring hiervoor kan zijn dat er sprake is van een “definition gap” wat betreft politiegezag, tussen geënquêteerde volgers en de onderzoekers. We concluderen dat het gebruik van Twitter door de wijkagenten met name een positieve invloed heeft op de beeldvorming over de gezagsgronden aanspreek- baarheid, zichtbaarheid en effectiviteit. Dit blijkt zowel uit de inhoudsanalyse als uit de interviews en wordt bevestigd in de enquête. Een interessante notie tenslotte is dat door het contact tussen de wijkagent en zijn volgers op Twitter de wijkagent ook letterlijk meer wordt herkend op straat. De relatie tussen volger en wijkagent blijft klaarblij- kelijk niet steken in de wereld van social media maar verplaatst zich naar de “echte wereld”.
    • 69Politie, Twitter en gezag zichtbaarheid, herkenbaarheid, aanspreekbaarheid, be- reikbaarheid en effectiviteit. Als de beeldvorming van de burger bepalend is voor de mate waarin de politie als gezaghebbend wordt ervaren, dan dient de politie werk te maken van beïnvloeding van die beeldvorming. De feitelijke effecten van het gebruik van Twitter op de beeldvorming over het gezag van de politie blijken uit de beschreven en toegepaste onderzoeksmethoden en zijn positief te noemen. Volgers vinden hun wijkagent makkelijker en beter aanspreekbaar door het gebruik van Twitter en achten de wijkagent, tot hun grote tevredenheid, meer benaderbaar. Dit sluit aan bij het belang dat de leden van de focusgroep hechten aan de nabijheid en de verbinding van de politie met de (lokale) samenleving. Dat de zichtbaarheid vergroot wordt blijkt vooral uit de enquête en wordt bevestigd door de ervaringen van de wijkagenten zelf. Ze krijgen positieve reacties op hun tweets en het aantal volgers groeit gestaag. De geën- quêteerden waarderen vooral de berichten over de ac- tiviteiten van de wijkagent. De volgers stellen hierdoor meer inzicht te krijgen in het werk van de politie en de wijkagent. Dit sluit naadloos aan op de focusgroep die van mening is dat de burgers een actieve politie in hun wijk willen; een politie die participeert in de (netwerk) samenleving. Ook de beeldvorming over de effectiviteit van de politie wordt positief beinvloed door het gebruik van Twitter door de wijkagent. Met de tweets kunnen de wijkagen- ten concreet en direct laten zien wat de politie in de wijk doet en welke resultaten er geboekt worden. Ook wordt er actuele informatie uitgewisseld tussen de wijkagent en zijn volgers; hierdoor dragen de volgers / burgers (indirect) bij aan het politiewerk in de wijk. De wijkagent bereikt met zijn tweets een grote schare volgers van diverse achtergrond en komaf en daarmee een verscheidenheid aan doelgroepen: wijkbewoners, bestuurders, lokale ondernemers, politici, wetenschap- pers, journalisten en andere hulpverleners. Twitter is daarmee een geschikt medium om de burgers / volgers meer bij het politiewerk te betrekken en zo de beeldvorming over het gezag van de politie te beïnvloe- den. Kortom, met Twitter kan de politie laten zien dat zij aansluit bij de beelden en de waarden die er bestaan in de samenleving ten aanzien van een gezaghebbende politie. 6.3 Beantwoording centrale vraag Wat is het effect van het gebruik van Twitter door wijkagenten op de beeldvorming over het gezag van de politie, hoe kan dit worden verklaard en welke consequenties heeft dit voor strategisch politieleiderschap? De hoofdvraag kan beantwoord worden door de deel- vragen in samenhang te bezien. Met behulp van Twitter zijn wijkagenten in staat een beeld te “framen” over het gezag van de politie. De wijkagent bepaalt zelfstandig de wijze waarop hij een bericht “neer wil zetten”. De wijkagent “timed”, for- muleert en communiceert op een zodanige wijze opdat de volger meer vanuit het perspectief van de wijkagent naar de werkelijkheid gaat kijken. In de “twitter- stroom” worden de verschillende “frames” of beelden veelal achter elkaar gezet en met elkaar in verband gebracht. Dit proces van “frame alignment” versterkt het effect en de invloed waarmee twitterberichten de blik op de werkelijkheid van de volgers beïnvloedt. Als het gaat om beïnvloeding van de beeldvorming (ten aanzien van het gezag van de politie) dan is intensieve interactie cruciaal. Door de laagdrempeligheid (ieder- een heeft toegang) en de grote expansiekracht veroor- zaakt Twitter deze intensieve interactie. Via “framing”, framesetting, “frame alignment” en intensieve interac- tie komt het proces van beeldvorming tot stand. Met Twitter is de politie dus in staat het proces van beeldvorming ten aanzien van haar gezag te beïnvloe- den. Op deze manier verkrijgt de politie discursieve macht ten opzichte van de volgers / de burgers en kan het beeld over het gezag van de politie worden “geframed”. De politie kan namelijk door de specifieke eigenschappen van Twitter sterke invloed uitoefenen op de keuze van de nieuwsonderwerpen die via Twit- ter worden gecommuniceerd. Daarnaast biedt het de politie de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op de discussie die via Twitter over die onderwerpen wordt gevoerd. Een cruciale voorwaarde om gezag te verkrijgen is dat de politie aansluit bij de heersende waarden die in de samenleving gelden ten aanzien van een gezagheb- bende politie. Gezag is namelijk niet iets dat de politie van zichzelf heeft of kan afdwingen vanuit de tradi- tionele gezagsgronden. Haar gezag moet zij toebe- deeld krijgen vanuit de samenleving. De heersende waarden in de samenleving over politiegezag zijn:
    • 70 Politie, Twitter en gezag 6.4 Aanbevelingen Hieronder is een aantal aanbevelingen beschreven naar aanleiding van dit onderzoek. De aanbevelingen zijn geformuleerd tegen de achtergrond van de drie kernfuncties van strategisch leiderschap: beleidsmatig, organisatorisch en diplomatiek (Boin e.a., 2003). • Uit de interviews met de wijkagenten en uit diverse richtlijnen en beleidsnotities komt een beeld naar voren van terughoudendheid, angst en scepsis wat het gebruik van Twitter aangaat. Om optimaal en adequaat Twitter te kunnen inzetten zal een orga- nisatiecultuur nagestreefd moeten worden waarin ruimte is om het gebruik van social media, Twitter, verder te ontwikkelen. • Twitter ontstaat en bestaat door de bijdrage van velen. Het is een vanuit zichzelf, van binnenuit, ontwikkelend medium. Een medium dat zich niet laat kenmerken door grenzen. Juist de onbegrensd- heid is een kenmerk van Twitter. Dit aan banden leggen amputeert Twitter als het ware van zijn kracht. Formuleer daarom geen strak beleid voor het gebruik van Twitter. Zeker niet wat de inhoud van de twitterberichten betreft. Maak medewerkers wel bewust van de pro’s en contra’s van het gebruik van social media. Laat de ontwikkeling van het ge- bruik van Twitter verder over aan de gebruikers zelf, omdat dit aansluit bij het wezenskenmerk van social media. • De politie heeft geen gezag van zichzelf en kan dat ook niet afdwingen vanuit de traditionele gezags- gronden. Gezag wordt de politie toebedeeld vanuit het beeld dat de samenleving heeft van een gezag- hebbende politie. Hiervan zal de politie zich op alle niveaus bewust moeten zijn. Formuleer daarom (bij voorkeur op landelijk niveau) wie of wat de politie wil zijn, aansluitend op de waarden / beelden die er in de samenleving bestaan ten aanzien van politie- gezag. En organiseer dat dat adequaat en professio- neel via onder meer social media wordt uitgedragen. • De burger heeft meer behoefte aan informatie van de politie. Het gaat dan om informatie die direct raakt aan de het dagelijkse leven van de burger in de lokale netwerksamenleving; de wijk, de buurt. Bovendien heeft de politie die informatie vanuit Voor politieleiders op strategisch niveau betekent dit dat invulling gegeven moet worden aan de diplo- matieke functie van strategisch leiderschap door een heldere visie te formuleren over wie of wat de politie wil zijn. Daarnaast mag van strategisch leidinggeven- den worden verwacht dat ze de politieorganisatie stimuleren om deze visie uit te dragen, ook met behulp van social media, waaronder Twitter. De politie ontleent haar bestaansrecht (en daarmee haar gezag) immers aan intensieve interactie met de burger tot in de haarvaten van de netwerksamenleving. Tegelijkertijd zal strategisch leiderschap zich in dit verband moe- ten laten kenmerken door een zo beperkt mogelijke sturingskracht. De ontwikkeling van het gebruik van Twitter zal moeten worden overgelaten aan de gebruikers zelf. Het wezenskenmerk van social media, en dus ook van Twitter, is namelijk dat het laagdrem- pelig is, tot interactie leidt, expansieve kracht kent en zich voortdurend en snel ontwikkelt. Dit verhoudt zich niet goed tot een sterke sturing van bovenaf. Het dient zichzelf te vormen door een bijdrage van allen. Strategisch politieleidinggevenden zullen de angst en scepsis in de organisatie ten aanzien van het gebruik van Twitter moeten wegnemen. Het gaat juist om het geven van ruimte aan de verdere ontwikkelingen van het gebruik van social media in het algemeen en Twitter in het bijzonder. Samenvattend kan gesteld worden dat de beeldvor- ming over het gezag van de politie positief wordt beïnvloed door het gebruik van Twitter door wijkagen- ten. Het twitteren is een middel om de beelden over de politie te “framen” en om de verbinding en nabijheid op lokaal niveau vorm te geven, in samenhang met het klassieke / fysieke contact in de wijk. Dit is een versterkend proces voor het politiegezag. De verdere ontwikkeling van het gebruik van social media in het politiewerk vraagt van de strategisch leidinggevenden invulling van de diplomatieke functie. Zij moeten de professie bovenal faciliteren en ruimte geven. Geen krampachtige sturing van bovenaf, want dat werkt de ontwikkeling tegen.
    • 71Politie, Twitter en gezag passen van Twitter. Het medium leent zich niet voor eenrichtingsverkeer, maar vereist een actief contact met de geïnteresseerde en betrokken volgers. Interactie is daarmee de belangrijkste factor om aan gezag te win- nen. Wij sluiten niet uit dat een actieve wijkagent die met zijn tweets en reacties een groot aantal volgers uit verschillende relevante doelgroepen aan zich weet te binden, meer effect sorteert in “de buitenwereld” dan een districts- of korpschef. het lokale niveau ook nodig. Richt daarom vanuit het besef dat de politie het vertrouwen en de informatie van de burger nodig heeft, het gebruik van Twitter vooral op de lokale netwerksamenle- ving. Daar is de interactie met de burger het meest intensief en dus het effect van de beeldvorming op het gezag van de politie het grootst. • Twitter is een relatief nieuw medium. Social media zijn iets van jongere generaties. Twitter is snel, makkelijk toegankelijk voor iedereen en het onder- scheidt zich door een specifiek taalgebruik. Voor velen maakt het onderdeel uit van het dagelijkse leven. Echter, lang niet voor iedereen. Communi- catie is maatwerk, en al helemaal als het dient om de beeldvorming te beïnvloeden. Gebruik daarom Twitter doelgericht voor specifieke doelgroepen en niet als een “one size fits all” communicatiemiddel. Stimuleer het bouwen aan online relaties, maar organiseer dat in samenhang met fysiek contact in de lokale netwerksamenleving (de wijk). • De combinatie van twittercontact en fysiek contact geeft de burger het gevoel betrokken te zijn bij het politiewerk. Dit zorgt voor een gecommitteerde burger die de politie gezag toekent. • Om de gezagsgronden van de politie positief te kunnen beïnvloeden zal de politie zich moeten laten zien. Vooral door intensieve interactie met de burger in de samenleving. Twitter stelt de politie in staat positie in te nemen dicht bij de burger. De drempel voor het contact met de politie wordt, door de eigenschappen van Twitter, voor de burger daardoor erg laag. Bewaak daarin goed de balans. Gezag bestaat óók bij de gratie van afstand. Uit ons onderzoek blijkt dat Twitter een middel is om de beelden over het gezag van de politie positief te beïnvloeden. Twitter heeft natuurlijk ook negatieve kanten; een onjuist of onbedoeld bericht kan door het karakter van het medium snel en grote (imago)schade aanrichten. Juist van deze effecten lijkt de politielei- ding zich bewust. Het is essentieel om vooral de kansen van social media te zien zonder de “scherpe kantjes” uit het oog te verliezen. Social media zijn er en zullen naar verwachting een dominante positie blijven innemen in de samenleving. Interactie is een voorwaarde voor het succesvol toe-
    • 72 Politie, Twitter en gezag
    • 73Politie, Twitter en gezag Aalberts, C. & Kreijveld, M. (2011) Veel gekwetter, weinig wol. De inzet van sociale media door overheid, politiek en burgers, Den Haag: SDU uitgevers Adoni, H. & Mane, S. (1984) Media and the social construction of reality, toward an integration of theory and re- search, In: Communication Research 11-3, p. 325 Amabile, T.M. & Khaire M. (2008) Creativity and the role of the leader, chpt: Growth. Harvard Business Review, Oct. 2008 Baarda, D.B. (2007) Basisboek Methoden en Technieken, Groningen: Noordhoff uitgevers Bekkers, V.J.J.M. e.a. (2009) De virtuele lont in het kruitvat, Den Haag: Lemma Bekkers, V.J.J.M., Edwards, A.R., Moody, R.F.I. & Beunders, H.J.G. (2008) New media, micro-mobilization and political agenda setting: how young people have used web 2.0 to change the education agenda in the Netherlands. Confe- rence: EGPA 2008 Permanent Study Group ICT and public administration: Rotterdam (3-5 september 2008) Berger, P.L. & Luckmann, Th. (1966) The Social Construction of Reality, Harmondsworth: Penguin books Berlo, Van D., (2008) Ambtenaars 2.0. Nieuwe ideeën en praktische tips om te werken aan een overheid 2.0, Den Haag: Media Groep Berlo, Van D., (2009) Ambtenaars 2.0. Actiepunten om te werken aan een overheid 2.0, Den Haag: Media Groep Beunders, H.J.G. & Muller, E. (2005) Politie en media, feiten, fictie en imagopolitiek, Politie en Wetenschap, Zeist: Kerkebosch Boer, C. de & Brennecke, S. (2009) Media en publiek, zesde, herziene druk, Amsterdam: Boom Boin, R.A., Torre, E.J van der & Hart, P. ‘t (2003) Blauwe Bazen, Apeldoorn: Politie en Wetenschap Bos, J., Veen, M. van der, Turk, K. (2010) Twitter in crisiscommunicatie. Een onderzoek naar de mogelijkheden van het gebruik van Twitter tijdens crises, COT Instituut voor Veiligheids- en crisismanagement en Aon Company Bovens, M.A.P. (2003) De Digitale republiek, Amsterdam: Amsterdam university Press Bovens M.A.P., ‘t Hart P., Van Twist M.J.W. (2007) Openbaar bestuur; beleid, organisatie en politiek, Deventer: Kluwer Boulos, K.M.N. & Wheeler, S. (2007) The emerging Web 2.0 social software: an enabling suite of sociable technologies in health and healthcare education, Health Information and Libraries Journal, Vol. 24, no. 1 Castells, M. (2009) Communication power, Oxford: University Press Cobb, R.W. & Elder C.D. (1972) Participation in American Politics: The Dynamics of Agenda-Building, Baltimore: The John Hopkins University Press Deutschmann, P. & Danielson, W. (1960) Diffusion of knowledge of the major news story, Journalism Quarterly, 37, pp. 345-358 Ebner, M. & Schiefner, M. (2008) Microblogging – more than fun? In “Proceding of IADIS Mobile Learning Conference 2008” pp. 155-159 Entman, R.M. (1993) Framing: toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43 (4) pp. 51- 58 Fijnaut, C.J.C.F., e.a. (2007) Politie. Studies over haar werking en organisatie, Deventer: Kluwer Literatuur
    • 74 Politie, Twitter en gezag Frissen, P.H.A. (2007) De staat van verschil, Amsterdam: Van Gennep Frissen, V., Staden, M. van, Huijboom, N., Kotterink, B., Huveneers, S., Kuipers, M., e.a. (2008) Naar een “User Genera- ted State?” De impact van nieuwe media voor overheid en openbaar bestuur; Delft, TNO Informatie- en communica- tietechnologie Hajer, M.A. & Lawes, D. (2006) Ordering through discourse. In R. Goodin, M. Rein & M. Moran (Eds.), Handbook of Public Policy pp. 250-268, Oxford: Oxford University Press Hartog D.N. den, Muijen, J.J. van, Koopman, P.C. (1996), Journal of Leadership and organizational studies. Vol. 3, 4 pp. 68-83 Hartog D.N. den, Koopman, P.C., Muijen, J.J. van (1997) Leiderschap en machtsuitoefening in organisaties: Inspireren, ruilen en consulteren. Gedrag en Organisatie, Schoonhoven: Academic Service Hawking, S.W. (1988) A brief history of time, Bantam books Heider, F. (1958) The psychology of interpersonal relations. New York: John Wiley & Sons Heifetz, R.H. (1994) Leadership without easy answers. Cambridge Mass. London, England: The Belknap press of Har- vard University Press Hoogenboom, B. (2006) Operationele betrokkenheid: prestatiesturing en bedrijfsvoering Nederlandse politie. Den Haag: Elsevier Java, A., Finin, T., Song, X., Tseng, B., (2007) Why we Twitter: Understanding microblogging Usage and Communities; gepubliceerd in “Proceedings of the 9th WebKDD and 1st SNA-KDD 2007 workshop on Web mining and social net- work analysis”, augustus 2007 Juran, J.M. (1992) Kwaliteitsmanagement – plannen, besturen, verbeteren. Deventer: Wolters Kluwer Jong, M.J. de (1997) Grootmeesters van de sociologie, Den Haag: Boom Koeleman, H. (2009) Twitteren op je werk en andere mogelijkheden van social media voor interne communicatie, Deventer: Kluwer Lanting, M. (2010) Connect, De impact van sociale netwerken op organisaties en leiderschap, Business Contact Lipsman, A. (2009) Changing demographics of Twitter; van het blog: http://blog.comscore.com/2009/09/changing_de- mographics_of_twitter.html Nationaal Crisiscentrum (2010) Social media en crisiscommunicatie, literatuuronderzoek Loon, E.J.P. van (2006) Het geheim van de leider. Zoektocht naar essentie, Assen: Koninklijke van Gorcum Maeseele, P.A. (2003) Cultivatie en de Sociale constructie van de Realiteit, Gent: Universiteit Gent (licentiaatsthesis) Manning, P.K. (1977) Police work: The social organization of policing, Cambridge Mass.: MIT Press Meershoek, A.J.J. (2000) hoofdstuk: Blauw, blauw: Het tanende gezag van de politie, in: Het gezag van de politie, Dordrecht: SMVP Merton, R.K. (1967) Social Theory and Social Structure, New York: Free Press Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (2005), Rapport: Actieve Wederkerigheid Mintzberg, H. (2010) Managing, San Francisco: Berret – Koehler Publishers Inc. Moyaert, P. (2007) Godsdienst als symbolische praktijk, Amsterdam: SUN Stoker, J.J. & Kolk N.J. (2003) Grip op leiderschap. Toegankelijke modellen en praktische inzichten, Deventer: Kluwer. Zaltbommel: INK Noordegraaf, M. (2008) Management in het publieke domein, Bussum: Coutinho Pirsig, R.M. (1974) Zen and the Art of Motorcycle Maintenance: An Inquiry into Values Riele, S. te (2002) Vertekening door non-respons. Hoe nauwkeurig zijn de uitkomsten van persoonsenquêtes? CBS Servaes, J. & Tonnaer, C. (1992) De Nieuwsmarkt. Vorm en inhoud van de internationale berichtgeving, Groningen: Wolters-Noordhoff Snow, D.A. & R.D. Benford (1988) Ideology, frame resonance, and participant mobilization, In B. Klandermans, H.P. Kriesi & S. Tarrow (Eds), International Social Movement Research 1 pp. 197-217, Greenwich: JAI Snow, D.A., Rochford, E.B., Worden, S.K. & Benford, R.D. (1986) Frame Alignment Processes, Micromobilization, and Movement Participation, American Sociological Review, 51 pp. 464-481 Sprenger, C. (2005) Sociaal-constructivisme: een verbindend kader, In: Opleiden en Ontwikkeling, nr.6 2005 pp. 11-15
    • 75Politie, Twitter en gezag Street, J. (2001) Mass media, politics and democracy, Houndsmills: Palgrave Stuurgroep Internetstrategie van de Nederlandse politie (2010) De politie Online Suchman, M.C. (1995) Managing Legitimacy: Strategic and Institutional approaches, The Academy of Managment Review, nr. 20, pp. 578-603 Surowiecki, J. (2004) The wisdom of crowds, Anchor Books Terpstra, J. (2010) Het Veiligheidscomplex, Den Haag: Boom Theorieën van Thomas Hobbes, John Locke & Jean Jacques Rousseau uit: Tijdschrift voor de politie. 2008, jrg. 70 pp. 22-26 Thomas, W.I. (1928) The Methodology of Behavior Study, The Child in America: Behavior Problems and Programs, p. 572. New York: Knopf Thiel, S. van (2010) Bestuurskundig onderzoek, Bussum: Coutinho Thompson, J.B. (1995) The media and modernity. A social theory of the media, Cambridge: Polity Press Twist, M.J.W. van, (2010) Over (on)macht en (on)behagen in de beleidsadvisering, Den Haag: Lemma Twist, M.J.W. van, e.a. (2010) Figureren in het verhaal van de ander, Den Haag: NSOB Tyler, T.R. (2004) Enhancing police legitimacy. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, p. 87 Vlist, T.R. van der (1991) Leiderschap in organisaties. Den Haag: Boom Weber, M. (1947) The Theory of Social and Economic Organization, New York: The free Press Weick, K. (1969) The Social Psychology of Organizing, Reading, MA: Addison-Wesley Zijderveld, A.C. (1985) De dynamiek van het gezag, Den Haag: VUGA
    • 76 Politie, Twitter en gezag
    • 77Politie, Twitter en gezag 1. Matrix selectie wijkagenten 2. Turflijst inhoudsanalyse tweets WijkagentSassem 3. Turflijst inhoudsanalyse tweets PRRGrootenboer 4. Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 5. Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 6. Lijst @mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011 7. Lijst @mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011 8. Analyse / topiclijst interviews 9. Factsheet focusgroep Bijlagen
    • 78 Politie, Twitter en gezag
    • 79Politie, Twitter en gezag Naam wijkagent Aantal tweets Aantal volgers Mate Relevantie Opmerking in gesprek PAA java knsm 998 402 +/- +/- Polvaassenzw 2905 383 +/- - polWwijkcentrum 1936 604 + + WijkagLeidenMid 1055 737 +/- +/- WijkagentSassem 2327 1126 ++ ++ WijkagVoorhout 1228 622 +/- +/- wa tilbwest05 1944 426 + + 2 wijkagenten voor 1 gebied met 1 account PRRGrootenboer 2849 1356 ++ ++ wijkag votulast 810 716 ? ? Geen tweets in juni 2011 wijkagut zuilen 735 891 ? ? Geen tweets in juni 2011 Bijlage 1 Matrix keuze wijkagent (d.d. 9-6-2011)
    • 80 Politie, Twitter en gezag
    • 81Politie, Twitter en gezag Bijlage 2 Turflijst inhoudsanalyse WijkagentSassem 1. Hoe komt een tweet tot stand? Betreft: het onderzoeken van de discursieve macht van de wijkagent; hij kan met een tweet een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Gemeten wordt hoe een tweet tot stand komt. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 1 01-06-2011 1 2 03-06-2011 1 3 03-06-2011 1 4 03-06-3011 1 5 03-06-2011 1 6 03-06-2011 1 7 03-06-2011 1 8 03-06-2011 1 9 03-06-2011 1 10 03-06-2011 1 11 03-06-2011 1 12 03-06-2011 1 13 03-06-2011 1 14 03-06-2011 1 15 04-06-2011 1 16 05-06-2011 1 17 06-06-2011 1 18 06-06-2011 1 19 06-06-2011 1 20 06-06-2011 1 21 06-06-2011 1 22 06-06-2011 1 23 07-06-2011 1 24 07-06-2011 1 25 07-06-2011 1 26 07-06-2011 1 27 07-06-2011 1
    • 82 Politie, Twitter en gezag Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 28 07-06-2011 1 29 07-06-2011 1 30 07-06-2011 1 31 07-06-2011 1 32 07-06-2011 1 33 07-06-2011 1 34 07-06-2011 1 35 07-06-2011 1 36 07-06-2011 1 37 08-06-2011 1 38 08-06-2011 1 39 08-06-2011 1 40 08-06-2011 1 41 08-06-2011 1 42 08-06-2011 1 43 08-06-2011 1 44 08-06-2011 1 45 08-06-2011 1 46 09-06-2011 1 47 09-06-2011 1 48 09-06-2011 1 49 09-06-2011 1 50 09-06-2011 1 51 09-06-2011 1 52 09-06-2011 1 53 09-06-2011 1 54 09-06-2011 1 55 09-06-2011 1 56 09-06-2011 1 57 09-06-2011 1 58 10-06-2011 1 59 10-06-2011 1 60 10-06-2011 1 61 10-06-2011 1 62 10-06-2011 1 63 10-06-2011 1 64 11-06-2011 1 65 11-06-2011 1 66 12-06-2011 1 67 14-06-2011 1 68 14-06-2011 1 69 14-06-2011 1 totaal 9 7 53
    • 83Politie, Twitter en gezag 2. Waarover gaan de tweets? De wijkagent doet aan framebuilding met het verzenden van een tweet; hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt het kader en de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden met bijvoorbeeld een hashtag (# teken). Waarover gaat de tweet; over algemene onderwerpen of over gezag gerelateerde onderwerpen? Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 1 1 2 1 1 3 1 1 1 1 4 1 1 1 5 1 1 6 1 1 1 7 1 1 1 8 1 1 1 9 1 10 1 11 1 12 1 13 1 14 1 1 1 15 1 1 1 16 1 17 1 1 1 18 1 19 1 20 1 21 1 22 1 1 23 1 24 1 1 25 1 26 27 1 28 1 1 1 1 29 1 1 1 30 1 1 1 31 1 1 32 1 1 33 1 34 1 1 1 1 35 1 36 1 37 1 38 1
    • 84 Politie, Twitter en gezag 39 1 1 1 40 1 1 1 41 1 42 1 43 1 44 1 45 1 46 1 1 1 47 1 1 48 1 1 1 49 1 50 1 1 1 51 1 52 1 1 1 1 53 1 1 54 1 1 1 55 1 56 1 57 1 58 1 1 1 59 1 1 60 1 61 1 62 1 1 63 1 64 1 65 1 66 1 67 1 68 1 69 1 totaal 6 9 3 17 38 8 19 6 7 9 Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid
    • 85Politie, Twitter en gezag 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing” door de wijkagent in zijn tweets? Is er in de tweet sprake van het identificeren en afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als probleem, daarbij verwijzende naar de oorzaken ervan of naar degene die schuldig is aan het ontstaan van het probleem (“diagnostic framing”)? Of doet de wijkagent in zijn tweet voorstellen die mogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het probleem, alsmede welke strategieën en tactieken vereist zijn om deze oplossing te laten werken (“prognostic framing”)? Of is er in de tweet van de wijkagent sprake van “motivational framing”, hetgeen betrekking heeft op de activiteiten die nodig zijn om mogelijke medestanders te verleiden om zich achter een bepaald doel te scharen? (conform de theorie van Snow en Benford (1988)) Tweet Diagnostic Prognostic Motivational Als de tweet te duiden is als één van deze vormen van “framing”, nr. framing framing framing gaat de tweet dan over één van de 5 gezags-gronden? 1 1 2 1 1 4 1 1 6 1 1 7 1 1 8 1 1 9 1 10 1 14 1 1 20 1 22 1 29 1 1 31 1 32 1 33 1 34 1 1 35 1 39 1 1 40 1 1 47 1 53 1 56 1 59 1 65 1 totaal 8 3 13 10
    • 86 Politie, Twitter en gezag
    • 87Politie, Twitter en gezag Bijlage 3 Turflijst inhoudsanalyse PRRGrootenboer 1. Hoe komt een tweet tot stand? Betreft: het onderzoeken van de discursieve macht van de wijkagent; hij kan met een tweet een beeld of kader verspreiden onder zijn volgers en/of nieuws maken. Gemeten wordt hoe een tweet tot stand komt. Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 1 01-06-2011 1 2 01-06-2011 1 3 01-06-2011 1 4 01-06-2011 1 5 01-06-2011 1 6 01-06-2011 1 7 01-06-2011 1 8 01-06-2011 1 9 01-06-2011 1 10 01-06-2011 1 11 01-06-2011 1 12 01-06-2011 1 13 01-06-2011 1 14 01-06-2011 1 15 01-06-2011 1 16 01-06-2011 1 17 01-06-2011 1 18 01-06-2011 1 19 02-06-2011 1 20 03-06-2011 1 21 03-06-2011 1 22 03-06-2011 1 23 03-06-2011 1 24 03-06-2011 1 25 03-06-2011 1 26 03-06-2011 1 27 03-06-2011 1
    • 88 Politie, Twitter en gezag Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 28 03-06-2011 1 29 03-06-2011 1 30 03-06-2011 1 31 03-06-2011 1 32 03-06-2011 1 33 03-06-2011 1 34 03-06-2011 1 35 03-06-2011 1 36 03-06-2011 1 37 03-06-2011 1 38 03-06-2011 1 39 03-06-2011 1 40 03-06-2011 1 41 03-06-2011 1 42 04-06-2011 1 43 04-06-2011 1 44 04-06-2011 1 45 04-06-2011 1 46 04-06-2011 1 47 04-06-2011 1 48 04-06-2011 1 49 04-06-2011 1 50 04-06-2011 1 51 04-06-2011 1 52 04-06-2011 1 53 04-06-2011 1 54 04-06-2011 1 55 04-06-2011 1 56 04-06-2011 1 57 05-06-2011 1 58 05-06-2011 1 59 05-06-2011 1 60 05-06-2011 1 61 05-06-2011 1 62 05-06-2011 1 63 05-06-2011 1 64 05-06-2011 1 65 05-06-2011 1 66 05-06-2011 1 67 05-06-2011 1 68 05-06-2011 1 69 05-06-2011 1 70 05-06-2011 1 71 05-06-2011 1 72 05-06-2011 1 73 05-06-2011 1
    • 89Politie, Twitter en gezag Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 74 05-06-2011 1 75 05-06-2011 1 76 05-06-2011 1 77 05-06-2011 1 78 05-06-2011 1 79 05-06-2011 1 80 05-06-2011 1 81 06-06-2011 1 82 06-06-2011 1 83 06-06-2011 1 84 06-06-2011 1 85 06-06-2011 1 86 06-06-2011 1 87 06-06-2011 1 88 06-06-2011 1 89 06-06-2011 1 90 06-06-2011 1 91 06-06-2011 1 92 06-06-2011 1 93 06-06-2011 1 94 06-06-2011 1 95 06-06-2011 1 96 06-06-2011 1 97 06-06-2011 1 98 07-06-2011 1 99 07-06-2011 1 100 07-06-2011 1 101 07-06-2011 1 102 07-06-2011 1 103 07-06-2011 1 104 07-06-2011 1 105 08-06-2011 1 106 08-06-2011 1 107 08-06-2011 1 108 08-06-2011 1 109 08-06-2011 1 110 08-06-2011 1 111 08-06-2011 1 112 09-06-2011 1 113 09-06-2011 1 114 09-06-2011 1 115 09-06-2011 1 116 10-06-2011 1 117 14-06-2011 1 118 14-06-2011 1 119 14-06-2011 1
    • 90 Politie, Twitter en gezag Tweet nr Datum Autonoom: Reactief: n.a.v. Reactief: n.a.v. start door een incident een tweet de wijkagent in de wijk of @mention van een ander 120 14-06-2011 1 121 14-06-2011 1 totaal 28 55 38
    • 91Politie, Twitter en gezag 2. Waarover gaan de tweets? De wijkagent doet aan framebuilding met het verzenden van een tweet; hij selecteert welk nieuws belangrijk is en bepaalt het kader en de aspecten die bij de behandeling van het onderwerp in zijn tweet benadrukt worden met bijvoorbeeld een hashtag (# teken). Waarover gaat de tweet; over algemene onderwerpen of over gezag gerelateerde onderwerpen? Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid 1 1 1 2 1 1 3 1 4 1 5 1 6 1 1 7 1 8 1 9 1 1 10 1 1 1 11 1 12 1 1 13 1 14 1 1 15 1 16 1 1 17 1 1 18 1 1 19 1 20 1 1 1 21 1 22 1 23 1 1 24 1 1 25 1 1 26 1 27 1 1 28 1 1 29 1 1 30 1 1 1 31 1 32 1 1 33 1 1 34 1 1 35 1 1 36 1 1 37 1 1 38 1 39 1 1
    • 92 Politie, Twitter en gezag 40 1 41 1 42 1 1 43 1 1 44 1 1 45 1 1 46 1 47 1 48 1 1 49 1 50 1 1 51 1 1 52 1 1 1 53 1 1 54 1 1 55 1 1 56 1 57 1 58 1 1 1 59 1 1 60 1 61 1 62 1 63 1 64 1 1 65 1 66 1 1 67 1 1 68 1 69 1 1 1 70 1 1 71 1 72 1 1 1 73 1 1 74 1 1 75 1 76 1 77 1 1 1 78 1 79 1 80 1 1 81 1 1 82 1 83 1 84 1 Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid
    • 93Politie, Twitter en gezag 85 1 86 1 87 1 1 1 1 88 1 1 1 89 1 1 90 1 1 91 1 92 1 93 1 94 1 95 1 1 96 1 97 1 1 98 1 99 1 100 1 101 1 102 1 103 1 104 1 1 105 1 106 1 107 1 1 108 1 1 109 1 110 1 111 1 1 1 1 112 1 113 1 114 1 115 1 1 116 1 1 117 1 118 1 119 1 120 1 1 1 121 1 totaal 7 1 0 71 44 3 27 12 4 28 Algemene onderwerpen Gezag gerelateerde onderwerpen Tweet Pers- Preventie Getuigen- Info uit Overige Bereik- Aanspreek- Zichtbaar- Herken- Effec- nr. bericht- oproep de wijk baar- baarheid heid baarheid tiviteit info heid
    • 94 Politie, Twitter en gezag 3. Is er sprake van “diagnostic”, “prognostic” of “motivational framing” door de wijkagent in zijn tweets? Is er in de tweet sprake van het identificeren en afbakenen van een bepaald feit of gebeurtenis als probleem, daarbij verwijzende naar de oorzaken ervan of naar degene die schuldig is aan het ontstaan van het probleem (“diagnostic framing”)? Of doet de wijkagent in zijn tweet voorstellen die mogelijkerwijs een oplossing kunnen bieden voor het probleem, alsmede welke strategieën en tactieken vereist zijn om deze oplossing te laten werken (“prognostic framing”)? Of is er in de tweet van de wijkagent sprake van “motivational framing”, hetgeen betrekking heeft op de activiteiten die nodig zijn om mogelijke medestanders te verleiden om zich achter een bepaald doel te scharen? (conform de theorie van Snow en Benford (1988)) Tweet Diagnostic Prognostic Motivational Als de tweet te duiden is als één van deze vormen van “framing”, nr. framing framing framing gaat de tweet dan over één van de 5 gezags-gronden? 2 1 5 1 9 1 10 1 1 14 1 23 1 37 1 1 48 1 1 53 1 1 64 1 1 69 1 1 72 1 1 73 1 1 81 1 1 90 1 118 1 1 120 1 1 totaal 12 2 3 11
    • 95Politie, Twitter en gezag 69 Rene_Arends Op dit moment schorsing in de OR. Het gaat over de plannen van de Dienst Informatie 14 Jun Favorite Undo Retweet Reply 68 ZwareJongens Opgepakt in de Marskwaker. Terwijl er duidelijk op het bordje stond: “BE- ZEM STELEN”! Mét spatie dus! #flauwhoor 14 Jun Favorite Undo Retweet Reply 67 Op naar Leiderdorp voor een overleg met de korpsleiding / OR. We bespreken belangrijke zaken over en in het belang van HM en perso- neel. 14 Jun Favorite Reply Delete 66 Mss @niekstra? RT @ERICFINMAN Gezocht en #dtv iemand die skeeler les kan geven rond nieuw vennep. RT als je wilt :-) 12 Jun Favorite Reply Delete 65 @Riesij @HotelBoerhaave is het handig om je vakantie te melden op twitter? @inbreker leest ook mee. 11 Jun Favorite Reply Delete 64 @Twittttim ik ben heel benieuwd. 11 Jun Favo- rite Reply Delete 63 wijkagLeidenMid Voor ieder tussen Sassen- heim en Leiden:Al meerdere keren is een man zomaar bij een automobilist ingestapt en eist dan nr Leiden gereden (1) 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 62 wijkagLeidenMid (2)te worden!Trap er niet in.Tot nu toe wil men geen aangifte doen. Signalement:breed postuur.ong 1.70m,rond gezicht,ong 43jr,exceem in z’n 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 61 wijkagLeidenMid (3)gezicht en op armen.Heeft ook vaak een hazewindhond bij zich. RT please. 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 60 Twittttim Onderzoek gereed: Politie, Sociale Media en Integriteit. Iedereen bedankt voor bij- drage! Resultaat gaat naar HGL en HM. http://t. co/bAQDkOf 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 59 @Lisbeth_impie dat ligt eraan. Het hangen opzich is niet strafbaar. Dat neemt niet weg dat het levensgevaarlijk is. 10 Jun Favorite Reply Delete 58 PolitieHM Vanochtend assisteerde een poli- tiehelicopter bij een onderzoek naar mogelijke brandstichtingen in Leiden; nadere informatie volgt. 10 Jun Favorite Undo Retweet Reply 57 @fransnederstigt @jwvdvijver nou dan mag het wel wat overzichtelijker haha. Succes nog even. 9 Jun Favorite Reply Delete 56 @jwvdvijver ik heb het idee dat jullie jezelf van het werk houden. #twittergemeenteraad. 9 Jun Favorite Reply Delete 55 Zie ondertussen mijn tijdslijn volstromen met Teylingse politici die elkaar verwijten maken over begrotingen... 9 Jun Favorite Reply Delete 54 Receptiedienst gebruikt voor een goed gesprek met twee inwoners. Nuttige zaken gehoord waar ik mee verder kan. Nu alles nog even op papier. 9 Jun Favorite Reply Delete Bijlage 4 Tweets WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011
    • 96 Politie, Twitter en gezag 41 politieaa Met de 5 eurotruc weten criminelen slinks een pinpas én de pincode te stelen. Het werkt als volgt: http://ow.ly/5cXUz 8 Jun Favo- rite Undo Retweet Reply 40 @royalfleur Gaat erom dat er iets vernield is, niet wat. Ze moeten gewoon van jouw spullen afblijven. Aangifte geeft ons een goed beeld. 8 Jun Favorite Reply Delete 39 @royalfleur aangifte doen. Kan via internet. Misschien een getuigeoproep via twitter? Ik retweet uiteraard 8 Jun Favorite Reply Delete 38 RvNetten Nou heb ik net de stemkastjes op het #VNG jaarcongres even bekeken. Maar de ‘ja-mits’ en ‘nee-tenzij’ knoppen zitten er niet op...... 8 Jun Favorite Undo Retweet Reply 37 96-jarige vrouw bekent moord uit 1946: http:// twurl.nl/5tggp1 8 Jun Favorite Reply Delete 36 RT @TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het hysterisch grappig maar eigenlijk is het diep- triest 7 Jun Favorite Reply Delete 35 Zit de slechtste chauffeur te kijken op #ned1. Wat een drama. Ik zeg rijbewijs afpakken en nooit meer teruggeven. #levensgevaarlijk. #dacvn 7 Jun Favorite Reply Delete 34 bouwmuller @Wijkagentsassem een terechte opsteker. Ben nog nooit zo goed op de hoogte gehouden van wel&wee in gemeente vanuit politiekant. 7 Jun Favorite Undo Retweet Reply 33 @Stefbuurman tips zijn lastig geven. Zorg dat je auto geen mooi en makkelijk doel is verlicht parkeren, geen waardevolle spullen. 7 Jun Favo- rite Reply Delete 32 @Stefbuurman vingerafdrukken van een auto nemen is bijna ondoenlijk gezien de vele afdruk- ken die erop staan. 7 Jun Favorite Reply Delete 31 Balen zeg, waar woon je? “@Stefbuurman voor de 3e keer in een jaar auto opengebroken en navi er uit. neem aan dat ik niet de enige ben? 7 Jun Favorite Reply Delete 53 @Nomit23 @Beanut83 Dat zou zomaar kunnen. Belangrijkste is dat iedereen oplet en weet dat dit soort mensen rondlopen 9 Jun Favorite Reply Delete 52 @Juut1971 Gaan we doen. 9 Jun Favorite Reply Delete 51 Wie van mijn (vrouwelijke) volgers heeft wijze levenslessen? Schrijf een brief en win plaatsing in een bijzonder Boek: http://t.co/6FyiFGX 9 Jun Favorite Reply Delete 50 Nav diverse klachten nu aan het controleren op de #zandsloot en #sassenheim. Is sinds kort eenrichtingsweg. 9 Jun Favorite Reply Delete 49 @wesleyfriedhoff Dat gaan we daar al doen. War kan ik jou vinden? 9 Jun Favorite Reply Delete 48 Op weg naar de #Akzo voor een kennismaking met het nieuwe diensthoofd van de beveiliging aldaar. #Netwerk #onderhouden 9 Jun Favorite Reply Delete 47 Bezig met een zaak waarin een man heel #Sas- senheim afloopt om geld te lenen. Leen niet zomaar geld uit, trap niet in smoesjes! 9 Jun Favorite Reply Delete 46 Vandaag een late dienst ivm de avondopenstel- ling van bureau Sassenheim. #receptiedienst 9 Jun Favorite Reply Delete 45 @Takietaak werkt prima. Succes ermee 8 Jun Favorite Reply Delete 44 @Takietaak everytrail 8 Jun Favorite Reply De- lete 43 @JaapdeKok Dat is waar. ben benieuwd naar de uitkomsten 8 Jun Favorite Reply Delete 42 @JaapdeKok is dit het grootste probleem daar? Oorzaak/gevolg. 8 Jun Favorite Reply Delete
    • 97Politie, Twitter en gezag 19 http://m.nrc.nl/nieuws/2011/06/06/opstelten- kiest-nationale-politietop-er-moest-absoluut- vrouw-in-de-leiding/ 6 Jun Favorite Reply Delete 18 RT @PolitieHM Sassenheim - Pas op voor zakken- rollers http://bit.ly/kK7lq2 6 Jun Favorite Reply Delete 17 BartZijp #Flitser” #Sassenheim Van Pallandlaan nabij #A44 #Lisse #laser 6 Jun Favorite Undo Retweet Reply 16 sanderallegro GEZOCHT: wegens afzeggen spre- ker is Amsterdamse senioren groep op zoek naar spreker over sociale media op di 7 juni 15:00 uur in Amsterdam 5 Jun Favorite Undo Retweet Reply 15 PZHZVroegh Er zijn weer #nepgoudverkopers aktief langs de #rijkswegen en bij #tankstations. Trap er niet in en bel altijd 0900-8844. Graag #RT 4 Jun Favorite Undo Retweet Reply 14 Helaas nog niet, hopelijk wil hij het wel in de toekomst. RT @Lisbeth_impie heeft wijkagent nwhout twitter? #jammer als dat er nog niet is 3 Jun Favorite Reply Delete 13 ‘Agent schiet twee mensen dood in Hoensbroek’ - Binnenland - AD http://t.co/EugV4b4 via @ AddThis 3 Jun Favorite Reply Delete 12 @DennisAtletiek Misschien @wijkagentLisse ?? 3 Jun Favorite Reply Delete 11 @DennisAtletiek Morgen kan ik helaas niet. Veel succes met jullie recordpoging. 3 Jun Favorite Reply Delete 10 MijnDenkTank @BNRpeptalk Sommigen durven PolitieTweets niet op persoonlijke titel te ret- weeten, bang voor repressailes. Zin of onzin? @ wijkagentsassem 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply 9 @MijnDenkTank @BNRpeptalk Tja,is een gevoel dus kan het naar mijn mening nooit onzin zijn, repressailes gebeuren niet zo snel. #trendge- voel? 3 Jun Favorite Reply Delete 30 RT @PolitieHM Voorhout, Noordwijk - Identiteit bekend van dode man langs spoor http://bit.ly/ iPrL32 7 Jun Favorite Reply Delete 29 RT @san0707 Even een opsteker. http://bit.ly/ lJxIVk Social Media maken communicatie tussen politie en burger gelijkwaardiger #goedbezig 7 Jun Favorite Reply Delete 28 Info? 0900-8844 RT @wijkagvoorhout in nacht van vr op za in de volkstuinen van #Elstgeest #Voorhout kuikentjes gedood en kip gestolen. RT! 7 Jun Favorite Reply Delete 27 @royalfleur ja, tot half 6 7 Jun Favorite Reply Delete 26 @royalfleur Ai. Das jammer. Zit in vergadering in Leiderdorp. 7 Jun Favorite Reply Delete 25 @royalfleur Lang zal ze leven in de Gloria! Gefeliciteerd! 7 Jun Favorite Reply Delete 24 ZZPassistent Onze auto is vanacht #gestolen! Een grijze renault megane (station). Kenteken 08-FB-FD Omgeving Duiven. Plz. RT 7 Jun Favo- rite Undo Retweet Reply 23 Na een leuk weekend waarin mijn zoon is gedoopt en een gezellige bbq nu op weg naar Leiderdorp voor de #ondernemingsraad. #me- dezeggeschap 7 Jun Favorite Reply Delete 22 janwillemvdpol Knevel meldt bij KvdB dat de politie bij inbraken vaak te laks is. Ongefun- deerde borrelpraat. Bah! Eigenlijk moet ik me niet meer ergeren... 6 Jun Favorite Undo Retweet Reply 21 RT @M_Leeuwerink de spijker op zijn kop! RT @ police20 “Zit jij al op Facebook?” column 6 juni www.smvp.nl. http://bit.ly/lLzWkJ #easycratie 6 Jun Favorite Reply Delete 20 rickdus Net item op #editieNL over in beeld brengen inbrekers versus #privacy. Wat mij betreft verspeel je dat recht als je inbreekt! 6 Jun Favorite Undo Retweet Reply
    • 98 Politie, Twitter en gezag 8 @BNRpeptalk En het werkt! Veel volgers her- kennen mij nu op straat als DE wijkagent van het dorp en spreken mij aan. Doel bereikt. 3 Jun Favorite Reply Delete 7 @BNRpeptalk Vooral om mijn wijk in te lichten, voor te lichten. Informatie brengen en halen en gewoon de wijkagent leren kennen. Wat doe ik! 3 Jun Favorite Reply Delete 6 Het is zelfs (inmiddels een belangrijk)onderdeel van mijn werk! RT @BNRpeptalk Mag u twit- teren op uw werk van de baas? 3 Jun Favorite Reply Delete 5 Surveillance op de kaag. Druk met zeilboten van scouting. Mooi! Ook veel boten van @ Tjardasassem http://yfrog.com/73idojj 3 Jun Favorite Reply Delete 4 AlexFurious @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten/ werkzaamheden 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply 3 Straks samen met de BOA van de gemeente Teylingen voor controle de Kaag op. Ook dat is natuurlijk mijn wijk.... 3 Jun Favorite Reply Delete 2 Vanmorgen gesproken met een coordinator jeugd. Onze concl. is toch wel dat we als politie behoorlijk achterlopen qua digitale kennis/aan- pak. 3 Jun Favorite Reply Delete 1 App helpt mensen in nood: http://twurl. nl/2lt12t ; ik ben benieuwd of het werkt!?! 1 Jun Favorite Reply Delete
    • 99Politie, Twitter en gezag 121 timmietovenaar dan sijpelt het via hem wel naar beneden. Nog nieuwe dingen gehoord? 11:35 PM Jun 14th via TwitBird in reply to tim- mietovenaar 120 PRRberenschot 
Straatroof in Botu, dader(‘s) vlak na de melding aangehouden. #wijkteam- botu goed zichtbaar aanwezig! 6:33 PM Jun 14th via Twitter for iPhone 
Retweeted by you 119 @timmietovenaar ben benieuwd hoe het was. Was dat met externe partners? Of vanuit de deelraad? 9:21 PM Jun 14th via TweetDeck in reply to timmietovenaar 118 PRRVis Mooie en goede “strategische notitie social media RR en ZHZ” gemaakt door @Su- deplu e.a., vrijdag bespreken met Expertgroep. Geeft energie! 1:00 PM Jun 14th via Twitter for BlackBerry® 
Retweeted by you 117 @MartinSpitholt heb ik gedaan... 3:56 PM Jun 14th via TweetDeck in reply to MartinSpitholt 116 Een lang weekend vrij. Samen met @PZHZGroo- tenboer er op uit. In beide regio’s 0900-8844 of 112 bij spoed. #1politie 8:14 AM Jun 10th via TwitBird 115 Toch nog even naar het werk. Een stuk op pa- pier zetten over een gezin. Op verzoek van de leiding. 8:21 PM Jun 9th via TwitBird 114 Help mee levens redden! Op AED4.EU vind je de dichtstbijzijnde AED en kun je zelf AED’s aanmelden - http://bit.ly/fvoBar 3:50 PM Jun 9th via AED4.EU for iPhone 113 Met een driekanten doek een “schaatsverband” aanleggen in juni! De leraar #BHV graaft diep in zijn geheugen. 3:35 PM Jun 9th via TwitBird 112 Vandaag BHV cursus in #Dordrecht samen met wijkagent Leo. Brandje blussen en EHBO. 8:59 AM Jun 9th via TwitBird 111 ‘Social media maken communicatie tussen politie en burger gelijkwaardiger’ - Commu- nicatie http://t.co/Jyc5NmW , met dank aan @ AnalPoetNL 8:49 PM Jun 8th via Tweet Button 110 Eerste wedstrijd gelijk verloren. Wel goed, an- ders worden de verwachtingen zo hoog. ;) 1:44 PM Jun 8th via TwitBird 109 Nu nog even ballen! #zandhappen - http:// moby.to/0l0hh1 12:54 PM Jun 8th via Mobypic- ture 108 Tijdens het rijden naar Ouddorp alle andere zaken gedaan. Lthg voor gezin 5 kinderen en jeugdigen overleggen. 12:52 PM Jun 8th via TwitBird 107 Aad en Leo van #Bouman en ik hebben jaren- lang samengewerkt als het om verslaafden ging op de locatie Spanjaardstraat. Korte lijnen. 10:07 AM Jun 8th via TwitBird 106 Afscheid van een ketenpartner Aad Sprokkereef van het Leger des Heils. - http://moby.to/4k0xyv 10:05 AM Jun 8th 1 05 Ondanks mijn verlofaanvraag ivm een beachvol- leybal toernooi vandaag toch nog 2 afspraken. 10:02 AM Jun 8th via TwitBird Bijlage 5 Tweets PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011
    • 100 Politie, Twitter en gezag 92 Moeder wilt zoon met 4000 € aan boetes belo- nen met een auto. “dan stopt hij met zeuren”. 6:29 PM Jun 6th via TwitBird 91 Huisbaas aanmelden bij het pandenteam. - http://moby.to/ov2oa0 5:20 PM Jun 6th via Mobypicture 90 Ook even een andere gesignaleerde zoeken. Schrijnende leefsituatie #schiedamseweg - http://moby.to/9jpw26 5:17 PM Jun 6th via Mobypicture 89 Gelijk langs een bewoonster waarvan haar zoon veel boetes heeft open staan. #bekeuring 5:15 PM Jun 6th via TwitBird 88 Na de mail beantwoord te hebben op de fiets de wijk in. #bospolder - http://moby.to/5d7tdm 5:05 PM Jun 6th via Mobypicture 87 politieRR Politie houdt alcoholcontrole http:// bit.ly/keo4iP 1:39 PM Jun 6th via twitter- feed 
Retweeted by you 86 Altijd goed om een proefschrift toegestuurd te krijgen. “dalende aantal verwijzingen HALT” - http://moby.to/1yw5lj 4:43 PM Jun 6th via Mobypicture 85 Uiteraard wisten @prrberenschot wat er te halen is. Toch ook oprechte felicitaties hoor ;) - http://moby.to/zo8koo 2:27 PM Jun 6th via Mobypicture 84 PRRberenschot 2 kanjers van het wijkteam #bospoldertussendijken worden bevorderd tot hoofdagent. Even ons gezicht laten zien. #trots 1:35 PM Jun 6th via Twitter for iPhone 
Retwee- ted by you 83 Pleinactiviteiten op het plein dr Woltjerschool. Dat is beter dan klimmen op het dakpark. - http://moby.to/kgaf4u 1:35 PM Jun 6th via Mobypicture 104 @DriehoekBrigade welkom ik ben weer erg benieuwd welke jongere dit is! Naast @Grosvos de volgende. Goed bezig! 11:48 PM Jun 7th via TwitBird 103 @TheWolt87 het is broer, vijf minuten ouder :) 11:44 PM Jun 7th via TwitBird 102 @timmietovenaar graag, maar is een langere weg dan gedacht #iphone4 7:23 PM Jun 7th via TweetDeck in reply to timmietovenaar 101 @pietertops GEFELICITEERD 7:22 PM Jun 7th via TweetDeck in reply to pietertops 100 Ik heb net “iPhone geen gevaar voor politie en defensie” via @volkskrant gelezen. http://s. vk.nl/2442646 4:21 PM Jun 7th via vk.nl mobile 99 @eijzelenberg ik weet niet of dat jouw boete er tussen zat ;) 4:04 PM Jun 7th via TwitBird 98 @fdirk klopt, heb er ook een belbericht over gekregen. Zie DM 12:25 AM Jun 7th via Twit- Bird in reply to fdirk 97 Auto is getakeld en wordt veilig gesteld op sporen. 4 jongens zijn er uit gerend nl. - http:// moby.to/wej4oq 11:31 PM Jun 6th via Mobypic- ture 96 Soms denk je alles gezien te hebben. Joyriding, hoe krijg ik de auto weg. - http://moby.to/ lxlhph 11:07 PM Jun 6th via Mobypicture 95 Zojuist meegekeken met een voorgeleiding. Toetsen of verdachte rechtmatig is aangehou- den. Chef v dienst is tevens hulpofficier van justitie. 10:01 PM Jun 6th via TwitBird 94 PRRTeamLoverboy Dit team is druk bezig om de daders die gebruik te maken van de loverboy-methodiek op te sporen in de regio Rotterdam #loverboys # politie 2:49 PM Jun 6th via web 
Retweeted by you and 7 others 93 Ook even bijpraten met de chef van dienst cq projectleider twitter op Marconiplein. 8:45 PM Jun 6th via TwitBird
    • 101Politie, Twitter en gezag 71 Vader schuift verantwoordelijkheid door naar omgeving, school en blackberry. Ook gelijk een corrigerende tik aan zoon waar ik bij sta. 10:24 PM Jun 5th via TwitBird 70 Had ik net een jongen (13 jaar) thuis gebracht. Zie ik hem nu al weer fietsen door de wijk. “ik zoek mijn moeder”. #zorgmelding 10:22 PM Jun 5th via TwitBird 69 Nog even alle pleinen langs en frisse lucht inademen. Aantal reacties van ouders onbegrij- pelijk en zeer zorgelijk. 10:10 PM Jun 5th via TwitBird 68 Alle ouders gesproken. Officier v Justitie heeft besloten om 50 euro boete te laten betalen p.p. 10:09 PM Jun 5th via TwitBird 67 6 jongens 10/15 jaar aangehouden voor poging inbraak cq vernieling. 3 andere alleen baldadig- heid. 7:38 PM Jun 5th via TwitBird 66 Een aantal jongens aangehouden voor baldadig- heid cq vernieling. 6:39 PM Jun 5th via TwitBird 65 Melding verdachte personen op het dakpark. - http://moby.to/jwebpu 6:25 PM Jun 5th via Mobypicture 64 Klasse, wat een snelheid met officieel persbe- richt. RT @politieRR Overvaller aangehouden na achtervolging http://bit.ly/j11j8q 5:40 PM Jun 5th via TwitBird 63 @Jeandaman daar moeten we straks nog even langs. We zijn daar snel naar buiten gerend. 4:48 PM Jun 5th via TwitBird 62 @elsekramer ja, het ging supersnel, maar mis- daad loont in dit geval niet! 4:24 PM Jun 5th via TwitBird in reply to elsekramer 61 @RTV_Rijnmond kunt u mij terugvolgen voor DM? 4:22 PM Jun 5th via TwitBird 60 @sander_sch zie tweets van gisteren 3:15 PM Jun 5th via TwitBird in reply to sander_sch 82 @PZHZGrootenboer bij ons was een poging suïcide, bleek op de 1e etage op het balkon te zitten, genietend van een ijsje. #tegenstellin- gen 9:52 AM Jun 6th via TwitBird 81 Ruud_Bakker Sterke daling auto- en wonin- ginbraken door o.a. persoonsgerichte aanpak veelplegers http://bit.ly/mtFpki #Paretoprincipe #in 7:59 AM Jun 6th via TweetDeck 
Retweeted by you and 7 others 80 Nu ook naar bed om morgenochtend vroeg ook de #opvoeding te kunnen doen! #Weltrusten, voor meldingen 0900-8844 of 112 bij spoed. 11:52 PM Jun 5th via TwitBird 79 @WILLIAMMIERO @liesbethg dank u wel! 11:44 PM Jun 5th via TwitBird in reply to WILLIAM- MIERO 78 @puurleven @Hermandaddy dank 11:41 PM Jun 5th via TwitBird in reply to puurleven 77 @puurleven uiteraard, dat is een vereiste. Vader zonder zoon aangesproken. 10:44 PM Jun 5th via TwitBird in reply to puurleven 76 @lopdb gebruik hem gerust! 10:40 PM Jun 5th via TwitBird in reply to lopdb 75 @GivernyakaGG vond het ook niet makkelijk, uiteindelijk ga ik met vader en zoon langs naar jongerenwerk. 10:37 PM Jun 5th via TwitBird in reply to GivernyakaGG 74 Met een jongere in gesprek over baantje bij de #KFC en geld verdienen voor vakantie #trots Geniet er van Serkan! 10:34 PM Jun 5th via TwitBird 73 Een andere autoriteit, in dit geval oudere chef van dienst, helpt bij bepaalde culturen beter om toch je doel te bereiken. #opvoeden 10:29 PM Jun 5th via TwitBird 72 Met een extra “autoriteit” vader aangesproken op zijn gedrag. Tevens uitgelegd dat hij op an- dere manieren moet/kan opvoeden. 10:26 PM Jun 5th via TwitBird
    • 102 Politie, Twitter en gezag 48 Dat wordt een hometeam aanvragen #GGD #lthg Al die verschillende hulpverlening op elkaar afstemmen. Met name in het belang van het kind. 8:19 PM Jun 4th via TwitBird 47 Onder de indruk van een moeder met 5 kin- deren, huiselijk geweld, geen verblijfstatus, geen inkomen. Probeert alle dubbeltjes om te draaien. 8:12 PM Jun 4th via TwitBird 46 Meneer geeft aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen komt hij met bewijzen. 5:38 PM Jun 4th via TwitBird 45 Nu weer in gesprek met een verslaafde man over gecontroleerd gebruik. Ervaringsdeskun- dige van de straat. #urbanprofessor 5:14 PM Jun 4th via TwitBird 44 Gesprek met moeder die de opvoeding bij mij neer legt. “u moet les geven in groep 2 om te zeggen dat kinderen niet op auto’s mogen lopen” 5:11 PM Jun 4th via TwitBird 43 Bekende riag klant zat voor z’n portiek te schreeuwen. Uiteindelijk naar binnen gepraat. #sneu bericht aan hulpverlener volgt. 5:00 PM Jun 4th via TwitBird 42 Verplicht op de foto met een vrijgezel. #voorha- ven - http://moby.to/uwqnge 4:44 PM Jun 4th via Mobypicture 41 @sharitagonesh stonden jullie op het balkon te- genover? 11:51 PM Jun 3rd via TwitBird in reply to sharitagonesh 40 @keesspruijt mooi filmpje, ben zeker benieuwd naar de hele uitzending. 11:47 PM Jun 3rd via TwitBird in reply to keesspruijt 39 Fikse ruzie in de huiselijke sfeer. Beide hebben hun handen niet thuis gehouden. Partijen ge- scheiden, zorgformulier voor het kind. 11:24 PM Jun 3rd via TwitBird 38 Mooie zonsondergang van een mooie avond in #bospolder - http://moby.to/jjw181 10:18 PM Jun 3rd via Mobypicture 59 Na bizarre achtervolging op de Nieuwe Binnen- weg en door het centrum is de dader aange- houden. 3:14 PM Jun 5th via TwitBird 58 Uit gesprek gegaan ivm overval op winkel Grote Visserijstraat. auto die betrokken was gezien op Schiedamseweg en doorgegeven aan collega’s 3:12 PM Jun 5th via TwitBird 57 Onderweg naar “enemy of the state”. Ik ben benieuwd. 2:30 PM Jun 5th via TwitBird 56 @jaapstronks ik weet wel dat er teams zijn, maar hoe precies georganiseerd zijn weet ik niet. Zal het navragen. Veel is gedrag. 11:59 PM Jun 4th via TwitBird in reply to jaapstronks 55 Jongeman @dantegrimlotus zegt, “shit joh, ik wist dat jullie geen machines zijn” #Delfshaven (we aten iets) 11:57 PM Jun 4th via TwitBird 54 Ook in de wijk het nodige parkeergedrag be- keuren. #verkeer #bospolder - http://moby.to/ qzh98k 11:44 PM Jun 4th via Mobypicture 53 Goed gesprek gehad met eigenaar @Prinses- Theater over feest en andere zaken. #lunapark #Delfshaven wordt een mooi feestje. 11:43 PM Jun 4th via TwitBird 52 Langs bij @PrinsesTheater vanwege feest #luna- park contact maken met de organisatie. 11:03 PM Jun 4th via TwitBird 51 Leuk gesprek !RT @AnneNoordzij Net buurt- agent @PRRGrootenboer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 11:02 PM Jun 4th via TwitBird 50 In gesprek met Bulgaarse bewoners die heerlijk genieten in park 1943 en de boel netjes achter- laten. 8:56 PM Jun 4th via TwitBird 49 Vrouwelijke collega heeft haar vervoermid- del naar huis uitgeleend om een vlieger uit de boom te halen. #held - http://moby.to/vlo1s0 8:44 PM Jun 4th via Mobypicture
    • 103Politie, Twitter en gezag 26 Via de chef van dienst opdracht gekregen om een meisje aan te houden die weg was gelopen uit de jeugdinrichting. 6:20 PM Jun 3rd via Twit- Bird 25 Even contact gehad op het proefpark de punt met de nieuwe beheerder. Gelijk gegevens uit- gewisseld. 5:06 PM Jun 3rd via TwitBird 24 Wat een verademing die schiedamseweg af. Nu heerlijk op de fiets door de wijk. 4:45 PM Jun 3rd via TwitBird 23 Dienst begint goed met de mededeling dat er een straatrover is aangehouden van de week. Helaas 1 van m’n jongeren #adoptie 4:18 PM Jun 3rd via TwitBird 22 @prrberenschot met de nieuwe wijkauto. Nu alle partners er in, #iPad ‘s (hetnieuwewerken) - http://moby.to/f6xve3 3:10 PM Jun 3rd via Mobypicture 21 RT @brigadierASTEN Nieuwe #campagne van Sire: #kinderen #scheiden niet.... Erg goede #boodschap, mooi gemaakt! http://bit.ly/ lQxfqQ. 11:02 AM Jun 3rd via TwitBird 20 Vanmiddag het begin van 4 late diensten in de wijk. Geef gerust tips of aandachtspunten door. #doetmaarmelden #Delfshaven 9:15 AM Jun 3rd via TwitBird 19 aliunal42 KVO schiedamseweg op gang geko- men met tevredenheid van vele ondernemers 11:42 AM Jun 2nd via Twitter for iPhone 
Ret- weeted by you and 1 other 18 Mooi initiatief van studenten #hro Hogeschool Rotterdam :App helpt mensen in nood: http:// twurl.nl/gsj6h3 Het nieuwe werken !!! 7:46 PM Jun 1st via NU iPhone 17 @4duckie2see @jojanneke buurtbewoner. Heel vaak is het niks. Maar de locatie, tijdstip en manier waarop maakte het op dat moment vaag. 4:57 PM Jun 1st via TweetDeck in reply to 4duckie2see 37 Nog even twee getuigenverklaringen opgeno- men van een eerder gepleegde mishandeling. Wordt een moeilijk oplosbare zaak. 10:02 PM Jun 3rd via TwitBird 36 Nog niet 3kwart de Watergeusstraat doorgelo- pen en al 3 verliefde stelletjes geteld. 9:26 PM Jun 3rd via TwitBird 35 Interessant welke discussie er ontstaat, lijkt wel een bivakmuts zegt de horeca eigenaar. Frap- pant is dat het de 1e x is dat ik het zie. 9:06 PM Jun 3rd via TwitBird 34 Met eigenaar horecagelegenheid in gesprek over een burka verbod. @PRRberenschot ging nl in gesprek met een vrouw gekleed in een burka. 9:04 PM Jun 3rd via TwitBird 33 Ilias (8 jaar) tegen @PRRberenschot “U bent toch meneer schaap?” 8:53 PM Jun 3rd via Twit- Bird 32 Een bewoonster heeft zichzelf buitengesloten, even kijken of dat we op een andere manier binnen kunnen komen. #Gijsingstraat 8:27 PM Jun 3rd via TwitBird 31 @fvkwnl niet in de briefing maar ik ken genoeg agenten die het weten. 8:23 PM Jun 3rd via TwitBird in reply to fvkwnl 30 In gesprek met jongeren oa @Grosvos drie- hoekplein. @PRRberenschot “ik ben er voor alle bewoners, ook jullie”. #tussendijken 8:16 PM Jun 3rd via TwitBird 29 2/2 kan ik gelukkig in de wijk blijven. Er ge- beurt weer genoeg! Mogelijk later meer. 6:26 PM Jun 3rd via TwitBird 28 Inrichting gebeld, halverwege richting En- schede wordt ze overgedragen. Eerst proces verbaal in orde maken. Gelukkig gaan collega’s mee. 1/2 6:25 PM Jun 3rd via TwitBird 27 Meisje bij haar biologische vader aangetroffen die niet de voogdij heeft. Meisje is 15 jaar. 6:23 PM Jun 3rd via TwitBird
    • 104 Politie, Twitter en gezag 5 Een man die allerlei diensten brieven en uit- werpselen stuurt. Complot theorieën en waan- beelden. Niet gevaarlijk maar super hinderlijk. 12:14 PM Jun 1st via TwitBird 4 Langer dan verwacht in gesprek bij de #GGD afdelingen lokaal zorgnetwerk en lokaal team huiselijk geweld. 12:13 PM Jun 1st via TwitBird 3 Even geleend materiaal terug brengen bij wijk- team Delfshaven. - http://moby.to/c7xuw3 10:33 AM Jun 1st via Mobypicture 2 De gastvrijheid van de wijk, Turkse thee met koekjes en verhalen over de familie. #diversiteit - http://moby.to/u3y9xv 8:42 AM Jun 1st via Mo- bypicture 1 Goedemorgen, eerst langs bij de jeugdcoordina- tor. Korte lijntjes en casuïstiek bespreken. 7:40 AM Jun 1st via TwitBird 16 @4duckie2see @Jojanneke het was alleen de vraag of dat hij dat aan het doen was. Plus mel- ding was van een verdacht persoon door een buurtw 4:56 PM Jun 1st via TweetDeck in reply to 4duckie2see 15 Na een “panna” gehad te hebben toch maar naar het bureau om de late dienst te briefen. (mooi excuus) 3:32 PM Jun 1st via TwitBird 14 Meneer meneer, “welke taal bent u”. Je be- doelt zeker, waar komt u vandaan. #opvoeden 3:24 PM Jun 1st via TwitBird 13 Na twee penalty’s gekeept te hebben snel het doel uit. (nu had ik ze nog) #Bospolderplein 3:22 PM Jun 1st via TwitBird 12 Bospolderplein: even kijken bij nationale #bui- tenspeeldag - http://moby.to/gzokin 3:15 PM Jun 1st via Mobypicture 11 Nog even een melding afgooien bij het Maat- schappelijk Werk van Delfshaven #signaleren en #adviseren 3:11 PM Jun 1st via TwitBird 10 Ondernemer uit zijn waardering naar alle partners. De betrokkenheid en warmte na de overval. Voelt zich zeer serieus genomen. #com- pliment 1:30 PM Jun 1st via TwitBird 9 Heftig verhaal van ondernemer die nog angstig is omdat ze zijn overvallen. Gelukkig heeft hij hulp gezocht. #ondersteunen 1:19 PM Jun 1st via TwitBird 8 Nu bij Keurmerk Veilig Ondernemen tezamen met ondernemers uit de horeca #schiedamse- weg en Stadsmarinier, deelgemeente #Delfsha- ven 12:43 PM Jun 1st via TwitBird 7 @Leand3r ja vanmiddag op Bospolderplein 12:40 PM Jun 1st via TwitBird in reply to Le- and3r 6 Ook een geweldzaak die ruim 9 jaar speelt. Hoe pakken we het aan en doen we nu de juiste stapjes maken. #evalueren omzetten in acties. 12:15 PM Jun 1st via TwitBird
    • 105Politie, Twitter en gezag 72 Teylinger @Rene_Arends @janpeters1964 @ Wijkagentsassem @henkvanvegten52 OR gaat met zn tijd mee toch? Substantieel is mijn aan- tal volgers minder :-( 14 Jun Favorite Retweet Reply 71 Dekkerplm @Wijkagentsassem Vooral ‘s avonds wanneer de doelgroep (kleuters) gaat slapen. Dit graag meer controleren en corrigeren. Omwonende wil #rust14 Jun Favorite Retweet Reply 70 Dekkerplm @Wijkagentsassem Ik word regelmatig aangesproken op vernielzucht in speeltuin Caleche. Jonge aanplant wordt ont- worteld. Te veel #hangjongen 14 Jun Favorite Retweet Reply 69 Rene_Arends Substantieel aantal van mijn volgers vandaag aanwezig in de OR: @janpe- ters1964 @Wijkagentsassem @henkvanveg- ten52 @Teylinger ... 14 Jun Favorite Retweet Reply 68 Niekstra Ik kan. Wanneer? RT @Wijkagentsas- sem: Mss @niekstra? RT @ERICFINMAN Gezocht en #dtv iemand die skeeler les kan geven rond nieuw vennep.12 Jun Favorite Retweet Reply 67 inbreker @Riesij @wijkagentsassem Persoonlijk geef ik de voorkeur aan een koekje...11 Jun Favorite Retweet Reply 66 TaaamJooo @wijkagLeidenMid @Wijkagentsas- sem Volgens mij stond ie net in Sassem, vlak bij zijn appartement..11 Jun Favorite Retweet Reply 65 Riesij @inbreker @wijkagentsassem Een koekje of een broodje bij de koffie? 11 Jun Favorite Retweet Reply 64 inbreker @Wijkagentsassem @riesij @hotelboer- haave Dank voor de tip Bas! 11 Jun Favorite Retweet Reply 63 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem @wijkag- Voorhout dus afhankelijk door wie je wordt aangehouden als je hangt aan scooter #niet- echtregelvoor 11 Jun Favorite Retweet Reply 62 cvdtogt @Wijkagentsassem maar je hebt dan toch geen helm op 10 Jun Favorite Retweet Reply 61 Noordwijk00 @Wijkagentsassem 1 richting zandslootkade vanaf Hoofdstraat borden dui- delijk. Maar kan bij verkl. linksaf volgens pijl op wegdek. Verwarrend 10 Jun Favorite Retweet Reply 60 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem hè dat is raar!!! Mijn meissie gewonnen! Dat is ook ba- len! 10 Jun Favorite Retweet Reply 59 Lisbeth_impie “@Lisbeth_impie: Wat kost dat aan een scooter hangen #durftevragen 58 @wijkagVoorhout meningsverschil met dochter lief!” @Wijkagentsassem 10 Jun Favorite Ret- weet Reply 57 jwvdvijver @Wijkagentsassem we stellen de kaders voor de komende jaren en daar ontstaat weleens discussie.. 9 Jun Favorite Retweet Reply Bijlage 6 @mentions WijkagentSassem 1 juni t/m 14 juni 2011
    • 106 Politie, Twitter en gezag 45 JaapdeKok @Wijkagentsassem Het moet wel een behapbaar thema zijn voor de student. Dus ... een afgeleide. Wel uitdaging voor anderen: imagoschade? 8 Jun Favorite Retweet Reply 44 RobvanLaere @Wijkagentsassem @royalfleur en misschien hebben ze nog we meer vernield. Aangifte helpt politie dan bij reconstructie 8 Jun Favorite Retweet Reply 43 royalfleur @RobvanLaere @wijkagentsassem das aan de huurbaas geloof ik, ik wil alleen m’n post 8 Jun Favorite Retweet Reply 42 RobvanLaere @royalfleur @wijkagentsassem als je schade wil verhalen is aangifte essentieel 8 Jun Favorite Retweet Reply 41 royalfleur @Wijkagentsassem ja aangifte voor n brievenbus? Weet ook niet wanneer t gebeurd is.. Krijg hm nu met geen mogelijkheid open #niethandig 8 Jun Favorite Retweet Reply 40 royalfleur @Wijkagentsassem onze brievenbus is gesloopt laatst.. Wat nu? 8 Jun Favorite Ret- weet Reply 39 TCATAndy RT @Wijkagentsassem: 96-jarige vrouw bekent moord uit 1946: http://twurl. nl/5tggp1 8 Jun Favorite Retweet Reply 38 RT @TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het hysterisch grappig maar eigenlijk is het diep- triest 7 Jun Favorite Reply Delete 37 fransnederstigt @Wijkagentsassem Nogal ja. Ik zit ook te kijken, maar ik krijg acuut straat- vrees van die oudere man en die jongen die he- le-maal NIETS ziet! 7 Jun Favorite Retweet Reply 36 TourDeJose @Wijkagentsassem ik vind het hys- terisch grappig maar eigenlijk is het dieptriest 7 Jun Favorite Retweet Reply 35 vdvtweets @Wijkagentsassem maar broccoli en tagiatelle sms-en tijden het sturen is ook niet makkelijk... #slechtechauffeurs 7 Jun Favorite Retweet Reply 56 fransnederstigt RT @Wijkagentsassem @jwvd- vijver Nee Bas, dit is natuurlijk gewoon een ma- nier om inwoners meer te betrekken. Inspraak per twitter. 9 Jun Favorite Retweet Reply 55 jwvdvijver @Wijkagentsassem sorry Bas. Willen je niet van je werk houden :-) 9 Jun Favorite Retweet Reply 54 Juut1971 @Wijkagentsassem en dan ook graag meteen op snelheid want sommige automobi- listen denken dat het hier een snelweg is.... 9 Jun Favorite Retweet Reply 53 royalfleur @Wijkagentsassem ik heb alleen t #twitterboeket wijze les, geef bloemen liefde 9 Jun Favorite Retweet Reply 52 Steven_de_Jong @Wijkagentsassem dank je wel voor de RT! 9 Jun Favorite Retweet Reply 51 Juut1971 goeie aktie!! Kom ook eens contro- leren in de hein baderstraat daar wordt ook nog steeds tegen het verkeer in gereden @ Wijkagentsassem 9 Jun Favorite Retweet Reply 50 san0707 @Wijkagentsassem Kijk dan ook ff naar de fietsers ri voorhout, die rechts geen voorrang geven #zandsloot #gevaarlijkesituatie 9 Jun Favorite Retweet Reply 49 Beanut83 @Nomit23 Zelfde gast die toen ook in de kroeg was? “@Wijkagentsassem: Bezig met zaak waarin een man heel Sassem afloopt om geld te lenen.” 9 Jun Favorite Retweet Reply 48 wesleyfriedhoff @Wijkagentsassem gezellig! Kom je nog een bakkie doen? #AkzoNobel 9 Jun Favorite Retweet Reply 47 FredMeijv @Wijkagentsassem heeeee bekend verhaal, hoorde onze buurtjes er ook al over, daar was ook iemand aan de deur geweest voor geld 9 Jun Favorite Retweet Reply 46 Takietaak @Wijkagentsassem oke Bas, die ga ik zoeken... 8 Jun Favorite Reply
    • 107Politie, Twitter en gezag 24 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem schandalig, moet je opletten als je straks een van die gasten verrot slaat, dan komen ze wel! 3 Jun Favorite Retweet Reply 23 CorGroen @PeterNiesen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem nu helaas niet 3 Jun Favorite Retweet Reply 22 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem kan je dat bord niet pikken en bij jou ophangen? Krijg je wel respons vd wijk- agent? In A’dam wel! 3 Jun Favorite Retweet Reply 21 PeterNiesen @CorGroen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem en het is al 2011! Ken je na- gaan! 3 Jun Favorite Retweet Reply 20 CorGroen @peterniesen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem Weet je wat zo gek is peet, bij het gemeentehuis hangt een bord na 2000 geen kabaal meer :/ 3 Jun Favorite Retweet Reply 19 GillyanJustMe @CorGroen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem Tot 20:00 uur toch?! ;) 3 Jun Favorite Retweet Reply 18 CorGroen @PeterNiesen @wijkagvoorhout @ wijkagentsassem echt niet normaal!! 3 Jun Favorite Retweet Reply 17 PeterNiesen @CorGroen @wijkagVoorhout @ Wijkagentsassem tot er een overspannen man met een bijl en een zwaard naar buiten rent ! 3 Jun Favorite Retweet Reply 16 CorGroen Tot hoelaat mag er als een bezetene tegen doeltjes worden getrapt met muziek aan? @wijkagVoorhout @Wijkagentsassem 3 Jun Favorite Retweet Reply 15 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem idd in noord- wijkerhout gebeurt ook nog wel het 1 en ander! Helaas!!!! Dus kom op wijkagent nwhout 3 Jun Favorite Retweet Reply 34 bouwmuller @Wijkagentsassem een terechte opsteker. Ben nog nooit zo goed op de hoogte gehouden van wel&wee in gemeente vanuit politiekant. 7 Jun Favorite Undo Retweet Reply 33 rtbuurman @Wijkagentsassem @politiehm 7 Jun Favorite Retweet Reply 32 joycemitch @Wijkagentsassem @Stefbuurman navigatie eruit halen?? Dan neem ik aan dat het niet meer gebeurd.. Bij mij werkt het inie- derigeval.. 7 Jun Favorite Retweet Reply 31 Stefbuurman @Wijkagentsassem geestburg sas- senheim. had al gebeld of de politie vinger af- drukken wilden nemen. misschien (cont) http:// tl.gd/av952c 7 Jun Favorite Retweet Reply 30 RobvanLaere The Rob van Laere Daily is out! http://bit.ly/lGpSbQ ▸ Top stories today via @ wijkagentsassem @ictzorgcom @ak_noordwijk @noortukker 7 Jun Favorite Retweet Reply 29 Stefbuurman @Wijkagentsassem voor de 3e keer in een jaar weer auto opengebroken en navi er uit. neem aan dat ik niet de enige ben? 7 Jun Favorite Retweet Reply 28 san0707 @Wijkagentsassem Even een opsteker. http://bit.ly/lJxIVk Social Media maken commu- nicatie tussen politie en burger gelijkwaardiger #goedbezig 7 Jun Favorite Retweet Reply 27 marjolente @jacquessmits @wijkagentsassem geeft je een kijkje in de keuken, maar alleen op de momenten dat het hem uitkomt...=> werkt dus wel.... 7 Jun Favorite Retweet Reply royalfleur @Wijkagentsassem de hele dag?? 7 Jun Favorite Retweet Reply 26 royalfleur @Wijkagentsassem ha! Bedankt! Vandaag geen pannekoeken maar taart! Tot zo;) 7 Jun Favorite Retweet Reply 25 FranciscusB @Wijkagentsassem van harte gefeliciteerd met de doop van je zoon! 7 Jun Favorite Retweet Reply
    • 108 Politie, Twitter en gezag 3 adlengkeek @Wijkagentsassem nog zo iets voor Iphone vind je hier http://goo.gl/UfRks #catastrophe #app / Lengkeek Fotografie 1 Jun Favorite Retweet Reply 2 rickdus Ik denk wel dat dit potentie heeft RT @ Wijkagentsassem: App helpt mensen in nood: http://twurl.nl/2lt12t ; ik ben benieuwd of het werkt!?! 1 Jun Favorite Retweet Reply 1 b0ll0cks @SweetMarien @wijkagentsassem 100% eens. Ik heb ook het fout gemaakt. 1 Jun Favorite Retweet Reply 14 Lisbeth_impie @Wijkagentsassem heeft wijk- agent nwhout twitter? #jammer als dat er nog niet is 3 Jun Favorite Retweet Reply 13 Me_vs_Dennis @Wijkagentsassem we gaan het vragen, bedankt 3 Jun Favorite Retweet Reply 12 Me_vs_Dennis @Wijkagentsassem doe u morgen ook mee met de wereldrecordpoging? http://www.spartaan.net/recordpoging/ 3 Jun Favorite Retweet Reply 11 MijnDenkTank @BNRpeptalk Sommigen durven PolitieTweets niet op persoonlijke titel te ret- weeten, bang voor repressailes. Zin of onzin? @ wijkagentsassem 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply 10 BNRpeptalk @Wijkagentsassem Op welke manier gebruik je twitter voor het werk? 3 Jun Favorite Retweet Reply 9 RUIGconcepts @Wijkagentsassem mooi werk! Oudste zit nu op t water. Veilig gevoel. #moe- dertweet 3 Jun Favorite Retweet Reply 8 jonkerjan Helemaal mee eens RT @AlexFuri- ous: @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht. 3 Jun Favorite Retweet Reply 7 nonammi @Wijkagentsassem we zwaaien!! 3 Jun Favorite Retweet Reply 6 guy_bosman @Wijkagentsassem zie je dan zo wel op de kaag. Werkse! 3 Jun Favorite Ret- weet Reply 5 RafkeS @Wijkagentsassem Vervelend natuurlijk met dit technisch weer... ;-) #kaag 3 Jun Favo- rite Retweet Reply 4 AlexFurious @Wijkagentsassem ik vind het al goede zaak dat jullie op Twitter te vinden zijn! Geeft toch wat inzicht in jullie activiteiten/ werkzaamheden 3 Jun Favorite Undo Retweet Reply
    • 109Politie, Twitter en gezag 110 timmietovenaar
@PRRGrootenboer We zijn nog ‘live’ bezig, het is met externe partners uit de Deelgemeente o.a ook jeugdcoordinator van de politie 14 juni 2011 21:30:35 via Seesmic in reply to PRRGrootenboer 109 MartinSpitholt @PRRGrootenboer wil je me svp volgen zodat ik je een DM kan sturen? BvD 14 juni 2011 09:34:51 via Twitter for Mac 108 winaliteelite 
@PRRGrootenboer http://t.co/ qWgw2Zp part 1 http://t.co/x4K94gU part 2 watch this amazing product and the home busi- ness opportunity. JOIN US 13 juni 2011 12:50:09 via web in reply to PRRGrootenboer 107 Lissie2311 
Wat moeten we toch zonder onze wijkagent op schiedamseweg! #subway @ PRRGrootenboer 11 juni 2011 17:39:19 via Twit- ter for iPhone 106 Reusweb Mag ik nog even zeggen dat de #Twitcops echt goed zijn.. helpt de wijk! zit mentions terug te lezen! @PRRGrootenboer @ PRRberenschot 10 juni 2011 23:10:51 via Tweet- Deck 105 PRRSepers @PRRGrootenboer veel plezier! 10 juni 2011 10:42:18 via web in reply to PRRGroo- tenboer 104 BigBossRobin

@PRRGrootenboer noorden iemand gezocht zoals jou. ik kan heel boekje open doen voor agent die promotie wil, nie- mand luisterd hier.. 10 juni 2011 10:38:01 via web 103 Marlonvd90
@PZHZGrootenboer @prrgroot- enboer heel veel plezier allebei! 10 juni 2011 10:15:25 via Twitter for iPhone in reply to PZHZ- Grootenboer 102 patron_maart_83 @PZHZGrootenboer @ PRRGrootenboer beide heren een weekend weg. Zal rustig worden op twitter 10 juni 2011 09:21:57 via Twitter for BlackBerry® in reply to PZHZGrootenboer 101 PZHZGrootenboer RT @PRRGrootenboer Een lang weekend vrij. Samen met @PZHZGrooten- boer er op uit. In beide regio’s 0900-8844 of 112 bij spoed. #1politie 10 juni 2011 09:04:29 via TwitBird 100 RobvdWoude 
@PRRGrootenboer @PZHZGroot- enboer Fijn weekend. En waar ga je met je broer naar toe dit Pinksterweekend? 10 juni 2011 08:16:58 via web in reply to PRRGrootenboer 99 PaddyLegrand

@Pam1979 @poolders @kwart- je55 @PRRGrootenboer @LonnyDrees bedankt voor het advies! Mevr. Legrand is er blij mee 9 juni 2011 11:28:59 via TweetCaster 98 Disputax

@HavanKevin @PRRGrootenboer ... leuk! Wil je Gemma ook van mij de groeten doen? 9 juni 2011 11:13:00 via web in reply to HavanKevin 97 HavanKevin
@PRRGrootenboer Doe Gemma van de planning de groeten van me... 9 juni 2011 11:11:35 via web in reply to PRRGrootenboer 96 RobvdWoude @PRRGrootenboer Welkom op ons mooie eiland :-) 9 juni 2011 09:03:24 via web in reply to PRRGrootenboer Bijlage 7 @mentions PRRGrootenboer 1 juni t/m 14 juni 2011
    • 110 Politie, Twitter en gezag 85 PZHZGrootenboer 

RT @PRRGrootenboer Ik heb net “iPhone geen gevaar voor politie en defensie” via @volkskrant gelezen. http://s. vk.nl/2442646 7 juni 2011 17:07:48 via TwitBird 84 Libel

RT @PRRGrootenboer: Ik heb net “iPhone geen gevaar voor politie en defensie” via @ volkskrant gelezen. http://s.vk.nl/2442646 7 juni 2011 16:23:59 via Seesmic twhirl 83 eijzelenberg


@PRRGrootenboer is toch van de zotten! 7 juni 2011 12:31:39 via Plume in reply to PRRGrootenboer 82 fdirk

@PRRGrootenboer Ok, thnx! 7 juni 2011 10:36:03 via web in reply to PRRGrootenboer 81 Rayenn

@PRRGrootenboer Mag je daar dan niet met de auto komen? Bospolderplein, ruimte zat ... 7 juni 2011 08:55:24 via web in reply to PRRGrootenboer 80 fdirk


LOL 1x @PRRGrootenboer was genoeg geweest, sorry 6 juni 2011 23:42:37 via web 79 fdirk

@PRRGrootenboer @PRRGrootenboer Wat was dat bloed vanmorgen aan de gijsingstraat?? De gehele portiek zat eronder volgens mij 6 juni 2011 23:41:51 via web in reply to PRRGrooten- boer 78 GivernyakaGG
@PRRGrootenboer waar gaat de wereld naar toe? #wateengekte 6 juni 2011 20:35:57 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer 77 AnneNoordzij Mijn zonen: jullie niet hoor! RT @PRRGrootenboer: Moeder wilt zoon met 4000€aan boetes belonen met een auto. “dan stopt hij met zeuren”. 6 juni 2011 20:05:58 via Echofon 76 fvkwnl 
Is ze bang of wil lief gevonden worden? @PRRGrootenboer Moeder wilt zoon met 4000€aan boetes belonen met auto. “dan stopt hij met zeuren”. 6 juni 2011 19:41:22 via web in reply to PRRGrootenboer 95 mpschilthuizen
@PRRGrootenboer: is erg leuk!, veel succes 9 juni 2011 09:02:44 via Echofon in reply to PRRGrootenboer 94 geertmolen

@PRRGrootenboer Leuke EHBO dag toegewenst 9 juni 2011 09:01:26 via web from Zwijndrecht, South Holland in reply to PRRGrootenboer 93 twittersuggests 

@DhrBarendse New suggesti- ons for you: @DonDiablo, @PRRGrootenboer and @DjZany. More at http://twitter.com/#!/ who_to_follow 8 juni 2011 21:31:35 via Real Time Who To Follow 92 V_vd_Pas

The Vincent van der Pas Daily is out! http://bit.ly/h7xjeK ▸ Top stories today via @ politierrwest @cnvonderwijs @prrgrootenboer @muiswerk 8 juni 2011 12:14:53 via Paper.li 91 AnalPoetNL 
@prrgrootenboer (korte lijnen) Dit al gelezen? “ #SocMed maken communicatie tussen #politie en #burger gelijkwaardiger “ http://ow.ly/5cMh6 8 juni 2011 10:15:15 via HootSuite in reply to PRRGrootenboer 90 RVHNL 
@PRRGrootenboer De valkuil van passie voor je werk hebben, suc6! 8 juni 2011 10:03:31 via web in reply to PRRGrootenboer 89 edwinkort @PRRGrootenboer is dan toch over- werk ;) 8 juni 2011 10:03:08 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 88 eijzelenberg @PRRGrootenboer hallo, hihi nee dat weet ik ook niét. Maar wat een instelling zeg van die moeder! 8 juni 2011 01:57:41 via Plume in reply to PRRGrootenboer 87 HannekeLukacs Dan twitter ik door ;-) RT @ PRRGrootenboer “iPhone geen gevaar voor politie en defensie” @volkskrant http://s. vk.nl/2442646 7 juni 2011 19:32:07 via TwitBird 86 timmietovenaar @PRRGrootenboer Dus nu als twitcop aan de...? #iphone 7 juni 2011 17:44:30 via Seesmic in reply to PRRGrootenboer
    • 111Politie, Twitter en gezag 66 GivernyakaGG 

@PRRGrootenboer goed idee we leven in 2011 we moeten nu wel beter weten 5 juni 2011 22:42:21 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer 65 liesbethg

@PRRGrootenboer mooie tweets van jouw kant en mooi werk! 5 juni 2011 22:41:24 via web in reply to PRRGrootenboer 64 WILLIAMMIERO @PRRGrootenboer veel respect voor jouw werkwijze 5 juni 2011 22:39:55 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 63 puurleven @PRRGrootenboer in de hoop dat de correctie uitgesproken is in de afwezigheid van zoon ivm gezag.Net als functioneringsgesprek ondet 4 ogen. 5 juni 2011 22:33:50 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 62 SjaakSeen @PRRGrootenboer goede aan- pak en ook mooi als reflectie middel 5 juni 2011 22:32:08 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 61 lopdb Kijk, dat is nog eens een scéne voor #for- maatwpd ! RT @PRRGrootenboer: Vader schuift verantwoordelijkheid doo… (cont) http://deck. ly/~GqLoE 5 juni 2011 22:27:25 via TweetDeck 60 GivernyakaGG 
@PRRGrootenboer oei dat zou ik wel lastig vinden 5 juni 2011 22:25:27 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer 59 SjaakSeen

@PRRGrootenboer dat betekent nog diverse gesprekken te voeren 5 juni 2011 22:18:31 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 58 edwinkort @PRRGrootenboer Schijnt normaal te zijn. Heb veel ouders horen zeggen ‘dat is toch van de gemeente...’ als je ze aansprak op vernielingen.. 5 juni 2011 22:12:48 via Tweet- Deck in reply to PRRGrootenboer 57 WILLIAMMIERO 
RT @PRRGrootenboer: 6 jongens 10/15 jaar aangehouden voor poging inbraak cq vernieling. 3 andere alleen balda- digheid. Compliments 5 juni 2011 22:03:59 via TweetDeck 75 geertmolen

@PRRGrootenboer z’n “moeder” wil idereen wel. de mijne zou mij voor gek verklaren. 6 juni 2011 18:36:57 via web in reply to PRRGrootenboer 74 PRRberenschot

@PRRGrootenboer het gebak hoort erbij. Gebak, bloemen, besluit en de nieuwe strepen. #traditie 6 juni 2011 16:06:06 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrooten- boer 73 V_vd_Pas 
The Vincent van der Pas Daily is out! http://bit.ly/h7xjeK ▸ Top stories today via @ prrgrootenboer @politierrwest @cnvonderwijs 6 juni 2011 12:14:18 via Paper.li 72 de_Staatsie 
@PRRGrootenboer Hij wilde als 1e bij de ijsboer te zijn door van het balkon te springen misbruik 112 0900 8844 ?? 6 juni 2011 11:06:26 via web 71 Pinokkio_meldt

@PRRGrootenboer @PZHZ- Grootenboer Helaas bij u familielid in ZHZ vol- gens berichten anders afgelopen. #tegenstel- ling #triest #verwerking 6 juni 2011 10:37:24 via web in reply to PRRGrootenboer 70 0900Alternatief

@PRRGrootenboer En bel je prepaid zoek dan een 0900-alternatief voor 0900-8844 via http://bit.ly/iExRKy #opvoeding #Weltrusten 5 juni 2011 23:55:05 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 69 Hermandaddy
@PRRGrootenboer jij ook en bedankt voor volgen. Volg je al langer compl. Voor inzet. Voor straks truste. #pluim 5 juni 2011 23:47:27 via Twitterrific in reply to PRRGrootenboer 68 puurleven
@PRRGrootenboer Trots! Compli- menten van tevreden werker/burger en @ Hermandaddy collega E’hoven! yes we can! ;-) 5 juni 2011 23:16:21 via Twitter for iPhone from Terneuzen, Zeeland in reply to PRRGrooten- boer 67 yvetboedjap

@PRRGrootenboer triest hoor!!! 5 juni 2011 22:49:02 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer
    • 112 Politie, Twitter en gezag 46 GuyRamos @PRRGrootenboer #NL 2011. Topje van ijsberg van de verborgen #armoede in de grote steden van NL. Wie zegt Nederland zegt EU #werkaandewinkel 5 juni 2011 06:42:59 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrooten- boer 45 renegerl 
al deze moeders in klas 2 en cursus opvoedenRT @PRRGrootenboer Gesprek met moeder die de opvoeding bij mij nee… (cont) http://deck.ly/~lkOz6 5 juni 2011 06:26:58 via TweetDeck 44 jaapstronks @PRRGrootenboer ps: ik wilde niet indruk wekken dat ik vind dat gemeente ervoor verantwoordelijk is - het is de schuld van de bewoners... 5 juni 2011 00:08:08 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 43 jaapstronks
@PRRGrootenboer klopt. Het is wat levendiger hier, dan krijg je dat ook. Heb net iig een melding doorgegeven via gemeente-site. 5 juni 2011 00:04:37 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 42 estherannemarie

@PRRGrootenboer je zou ze natuurlijk ook gewoon zelf op kunnen voeden als ouder........ 4 juni 2011 23:49:40 via web in reply to PRRGrootenboer 41 jaapstronks
@PRRGrootenboer in Oude Noorden waren er teams van mensen die afval opruim- den, zijn die er in Delfshaven soms niet, toeval- lig? 4 juni 2011 23:49:27 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 40 jaapstronks 
@PRRGrootenboer mij valt op dat in de Havenstraat altijd zoveel zwerfafval op straat ligt. In oude noorden was dat nooit zo, hoe komt dat? 4 juni 2011 23:47:23 via Twitter for iPad in reply to PRRGrootenboer 39 wenceslaus dit is politie 2.0 !!! RT @AnneNoord- zij Net buurtagent @PRRGrootenboer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 23:36:57 via web 56 Couriertje 
@PRRGrootenboer zag een leeg dak 5 juni 2011 18:28:12 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 55 DazedMusic
@PRRGrootenboer dakpark begint er mooi uit te zien! 5 juni 2011 18:27:50 via Twitter for Mac in reply to PRRGrootenboer 54 AnneNoordzij
@PRRGrootenboer je wilde geen rustige dienst! :-)))))) Top! 5 juni 2011 17:47:30 via web in reply to PRRGrootenboer 53 PZHZGrootenboer 
@BertSeinstra @prrgrooten- boer gelukkig hebben we hetzelfde werkweek- end. 5 juni 2011 17:04:13 via Twitter for iPhone in reply to BertSeinstra 52 Jeandaman
@PRRGrootenboer wat waren de bewijzen van de “enemy o/t state?” 5 juni 2011 16:46:37 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 51 elsekramer


@PRRGrootenboer heel goed. waren ze erg geschrokken? was het die toko op de hoek? 5 juni 2011 16:24:34 via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 50 BertSeinstra
@PZHZGrootenboer @PRRGroot- enboer Het blijft bijzonder. Twee broers die om 15:14 tweeten vanuit een andere politieregio. 5 juni 2011 15:30:42 via TweetDeck in reply to PZHZGrootenboer 49 PRRvanBree

#overvaller aangehouden “@ PRRGrootenboer: Na bizarre achtervolging op de Nieuwe Binnenweg en door het centrum is de dader aangehouden.” 5 juni 2011 15:21:59 via Twitter for Android 48 sander_sch
@PRRGrootenboer Film uit 1998? Of heb ik wat gemist? 5 juni 2011 14:43:46 via web in reply to PRRGrootenboer 47 GivernyakaGG 
@PRRGrootenboer ik ben ook benieuwd 5 juni 2011 14:35:47 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer
    • 113Politie, Twitter en gezag 28 RobvdWoude
@PRRGrootenboer Jij lult wat af op zn dag :-) Hoe was het Rotterdamse spreek- woord ook al weer? Niet lullen maar poetsen :-) 4 juni 2011 17:16:52 via web in reply to PRRGrootenboer 27 geertmolen

@PRRGrootenboer tuurlijk, ver- antwoording weer eens afschuiven 4 juni 2011 17:14:55 via web in reply to PRRGrootenboer 26 Yetvpk @PRRGrootenboer trieste moeders heb je er toch bij hé? 4 juni 2011 17:13:35 via Tweet- Deck in reply to PRRGrootenboer 25 TerrierBram

@PRRGrootenboer Deze Cannabis klant heeft hard gewerkt op de tuin, en gaat vers onder van de douche wat medisch preven- tieve kruiden dampen. 4 juni 2011 17:02:41 via web in reply to PRRGrootenboer 24 RobvdWoude @PRRGrootenboer Waarom ge- beurt mij dat nou nooit? #altijdgeluk 4 juni 2011 16:47:56 via web in reply to PRRGrootenboer 23 BernardKorfker
@PRRGrootenboer Love is in the air....everywhere you look around.... 4 juni 2011 10:07:43 via web in reply to PRRGrootenboer 22 sharitagonesh
@PRRGrootenboer ja dat waren @ramonsmits @sirolf84 en ik :) we riepen nog “je bent nog jong! Doe het niet!” 4 juni 2011 09:55:16 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 21 Nickyjansen73 
@PRRGrootenboer Arm kind. Vechtende ouders en t kind wordt geholpen met...een zorgformulier! 3 juni 2011 23:30:31 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 20 sharitagonesh @PRRGrootenboer je was me net voor met je foto. 3 juni 2011 22:20:59 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 19 sharitagonesh @PRRGrootenboer kom is van dat dak af joh ;) mooi uitzicht zeker? 3 juni 2011 22:19:08 via Twitter for iPhone 38 MiriamFianen 
Ben benieuwd! @PRRGroot- enboer RT @AnneNoordzij Net buurtagent @ PRRGrootenboer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 23:17:19 via Panoramic moTweets 37 PRRGrootenboer 
Leuk gesprek !RT @AnneN- oordzij Net buurtagent @PRRGrootenboer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugdzorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 23:02:35 via TwitBird 36 AnneNoordzij 
Net buurtagent @PRRGrooten- boer gesproken over zijn bijdrage bij #jeugd- zorg20 21 juni 2011 4 juni 2011 22:39:00 via Echofon 35 WichernM
Jaaajaaa..... RT @PRRGrootenboer Gesprek met een moeder. “U moet les geven in groep 2 om te zeggen dat kinderen niet op auto’s mogen lopen” 4 juni 2011 20:52:22 via Twitterrific 34 HavanKevin
@PRRGrootenboer haha 4 juni 2011 20:51:15 via Twitter for Android in reply to PRRGrootenboer 33 TheWolt87 @PRRGrootenboer Hahahah HELD! RT waard. 4 juni 2011 20:47:29 via web from Rotterdam in reply to PRRGrootenboer 32 Jeandaman 
“@PRRGrootenboer: Meneer geeft aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen komt hij met bewijzen.” hehe 4 juni 2011 19:41:15 via Twitter for iPhone 31 Leand3r @PRRGrootenboer heeft die meneer toevallig de naam “Will Smith” ? 4 juni 2011 18:15:20 via Twitter for Android in reply to PRRGrootenboer 30 Obliviator73 Hahahahahaha, pics or did’nt happen morgen RT @PRRGrootenboer Meneer geeft aan dat hij een “enemy of the state” is. Morgen komt hij met ... 4 juni 2011 17:41:04 via Twitterrific 29 lamerus @PRRGrootenboer dat is een goede moeder! 4 juni 2011 17:22:36 via web in reply to PRRGrootenboer
    • 114 Politie, Twitter en gezag alle partners er in, #iPad ‘s (hetnieuwewerken) - http://moby.to/f6xve3 3 juni 2011 15:25:31 via Snaptu 7 nathansakoetoe @PRRGrootenboer @prrberen- schot Een Porsche als nieuwe wijkauto? 3 juni 2011 15:13:42 via web from Rotterdam 6 V_vd_Pas The Vincent van der Pas Daily is out! http://bit.ly/fnun8U ▸ Top stories today via @ jufanja @kennisnet_so @prrgrootenboer @mees- tersipke 3 juni 2011 12:14:19 via Paper.li 5 Jojanneke @PRRGrootenboer Ah. Wat adviseer je me te doen? 1 juni 2011 17:32:22 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 4 edwinkort 
@PRRGrootenboer dan mag jij de politie zijn ;) #buitenspeeldag 3:17 PM Jun 1st via TweetDeck in reply to PRRGrootenboer 3 Leand3r @PRRGrootenboer gaat u nog wat doen vandaag in het kader van #nationalebui- tenspeeldag ? 11:53 AM Jun 1st via Twitter for Android 2 m_hoove 
@Jojanneke @PRRGrootenboer MO voor woninginbraken? Kun je met inbreken WIFI dan zien of er iemand thuis is? 7:17 AM Jun 1st via TweetDeck in reply to Jojanneke 1 PatrickMolenaar @PRRGrootenboer HOEZO is “de laptop vanuit de auto een bekende modus operandi voor woninginbraken”?????? http:// bit.ly/jtXSvB #snaptweetniet 12:03 AM Jun 1st via web in reply to PRRGrootenboer 18 alexdelgadofon Net @PRRberenschot en @ PRRGrootenboer tegen gekomen. Altijd on duty. 3 juni 2011 22:07:49 via UberSocial 17 richardvanboven @PRRGrootenboer Is er ook ‘n Sparta-burka? 3 juni 2011 21:13:14 via Mobile Web in reply to PRRGrootenboer 16 rooiesok 
@PRRGrootenboer Daar hoef je toch geen discussie over te voeren. Hij mag huisre- gels hanteren naar eigen goeddunken! #boer- kaverbod 3 juni 2011 21:11:25 via HootSuite 15 inja84

@PRRGrootenboer twittert de wijkagent van saftlevenstraat en omgeving ook? 3 juni 2011 21:06:51 via Twitter for BlackBerry® in reply to PRRGrootenboer 14 Terry_74

@PRRGrootenboer haha mooie actie-foto’s 3 juni 2011 20:58:36 via Twitter for iPhone in reply to PRRGrootenboer 13 PRRberenschot 
@prrgrootenboer als waaghals vanaf 3de etage, naar 2de. Bewoonster was sleutel vergeten. - http://moby.to/lr57h7 3 juni 2011 20:40:21 via Mobypicture 12 peebeenl 
@PRRGrootenboer blijft toch triest zo jong e. Dan tussen vuren zitten:( 3 juni 2011 19:24:52 via Osfoora for iPhone in reply to PRRGrootenboer 11 fvkwnl

Krijg jij @PRRGrootenboer in de brie- ving te horen dat Turkije vanavond kwalificatie wedstrijd EK speelt of weten alle agenten dat gewoon? 3 juni 2011 19:14:32 via web 10 Couriertje

@PRRGrootenboer dat word dan pijnlijk gesprekje zeker? 3 juni 2011 16:31:33 via Mobile Web in reply to PRRGrootenboer 9 AnalPoetNL @prrgrootenboer (helaas 1 van m’n jongeren #adoptie) Op ieder potje past een dekseltje - maar op iedere situatie niet een oplossing .. 3 juni 2011 16:22:13 via HootSuite in reply to PRRGrootenboer 8 PRRHarammotahar 
RT @PRRGrootenboer: @ prrberenschot met de nieuwe wijkauto. Nu
    • 115Politie, Twitter en gezag Inleiding Met de wijkagenten PRRGrootenboer (korps Rotter- dam-Rijnmond) en WijkagentSassem (korps Hollands Midden), waarvan de “twitterstromen” zijn geana- lyseerd, zijn tevens interviews gehouden. Dit betrof in beide gevallen een intensief gesprek tussen twee onderzoekers en de wijkagent met een semigestruc- tureerd karakter. De interviews met de wijkagenten hebben mede plaatsgevonden met het oogmerk om de interpretatie van de inhoudsanalyse te toetsen. Daarnaast waren de interviews gericht op het vaststel- len van de relatie tussen de kenmerken van Twitter en de beeldvorming over het gezag van de politie gezien vanuit het perspectief van de twitterende wijkagent. In de interviews is gevraagd naar de achterliggende en diepere motivatie en beleving van de wijkagent in relatie tot zijn gebruik van Twitter en de beeldvorming die daaruit voortvloeit. Voor de structuur van het gesprek is gebruik gemaakt van een vooraf opgestelde vragenlijst. Deze vragenlijst is opgesteld op basis van gekozen topics, waarbij is uitgegaan van de vraagstelling en het theoretische ka- der van het onderzoek. In de onderstaande vragenlijst / topiclijst staan onderwerpen en/of specifieke vragen met betrekking tot het onderzoeksonderwerp. Bij aanvang van de interviews is door de onderzoekers aan de wijkagenten uitgelegd wat het doel van het gesprek was. De onderzoekers hebben de wijkagenten geholpen om hun motivatie en beleving van het gebruik van Twitter te beschrijven zonder zelf invloed op de resultaten van het gesprek uit te oefenen. Methode van onderzoek van het in- terview Beide interviews zijn door twee onderzoekers afgeno- men. Bij het uitschrijven van de interviews werden de topics en vragen zoals opgenomen in het analysekader van hoofdstuk 4 als leidraad gebruikt. Om de betrouwbaarheid (zijn de uitkomsten niet afhan- kelijk van toeval) en de validiteit (meet de onderzoeker wat hij wil meten) te vergroten is in dit deel van het on- derzoek aandacht geschonken aan de volgende punten (Baarda, 2007): - De gekozen methode heeft zoveel mogelijk onder gelijke omstandigheden en op dezelfde wijze plaatsgevonden. - De verwerking en analyse van de gegevens hebben kort na de interviews plaatsgevonden omdat latere en/of indirecte registratie invloed kan hebben op de betrouwbaarheid van het onderzoek. - Er is bij de uitwerking en analyse gebruik gemaakt van de aantekeningen en de geluidsopname die zijn gemaakt tijdens de interviews. - Tijdens de interviews is het gesprek regelmatig samengevat op een open manier. Deze samenvattin- gen zijn gegeven om structuur in het interview aan te brengen, te toetsen of de wijkagent alles goed gehoord had en om de relatie te bevorderen. - De onderzoekers hebben getracht zoveel mogelijk vervolgvragen te stellen die uitsluitend ingingen op wat de wijkagent had geuit. Doorvragen is zoveel mogelijk op een neutrale manier gedaan zodat de wijkagent geen indruk zou kunnen krijgen of de onderzoekers het wel of niet met hem eens zouden zijn of dat een uitspraak “vreemd” gevonden werd. - Het non-verbale gedrag van de wijkagenten is be- trokken bij de vervolgvragen en het doorvragen. - De onderzoekers hebben suggestieve vragen verme- den. Bijlage 8 Analyse interviews wijkagenten
    • 116 Politie, Twitter en gezag 20. Wat heb je nodig van jouw leidinggevenden (of van de organisatie) om effectief uitvoering te kunnen geven aan het gebruik van Twitter? 21. Vind je dat jouw Korps je voldoende faciliteert om adequaat gebruik te maken van Twitter? 22. Geef je een terugkoppeling van de informatie uit je “twitterstroom”: aan je leidinggevende of collega’s? Heb je voorbeelden? 23. Is er verder nog iets dat je kwijt wilt? Analyse van de interviews De onderzoekers hebben hun voorkeuren en opvat- tingen over de onderzoeksvraag vooraf en tijdens het analyseren van de gegevens zoveel mogelijk uitgescha- keld. De interpretatie van de onderzoeksgegevens is beoordeeld en nagekeken door de twee andere leden van de afstudeergroep. Omdat de informatieterugkoppeling de betrouwbaar- heid en de validiteit van het onderzoek kan vergroten, zijn de samenvatting van de inhoudsanalyse van de “twitterstromen” en de interviews ook voorgelegd aan de focusgroep. Bij de analyse van het interviews zijn de antwoorden geanalyseerd en geclusterd naar aanleiding van de to- pics uit het onderzoeksmodel. Na analyse van de beide interviews is gekeken welke thema’s relevant waren voor het beantwoorden van de onderzoeksvraag en de deelvragen. De uitwerking van de interviews is opgeno- men in hoofdstuk 5. Vragenlijst / topiclijst interviews A: Twitter in het algemeen: 1. Hoe lang maak je al gebruik van Twitter in je werk als wijkagent? 2. Waarom ben je gebruik gaan maken van Twit- ter? 3. Wat / waarover Twitter je? 4. Wat is je frequentie van het gebruik van Twitter? 5. Hoe komt een tweet tot stand? 6. Zorg je zelf voor de inhoud van je tweets? 7. Kun je effecten / resultaten noemen die te relate- ren zijn aan jouw tweets? 8. Wanneer is er volgens jou sprake van een adequaat (effectief) gebruik van Twitter door de politie? B: Twitteren en volgers: 9. Wat doe je om volgers te krijgen en/of aan je te binden? 10. Is er volgens jou sprake van voldoende interactie tussen jou en je volgers? Ben je daar tevreden over? 11. Heb je het idee dat de burger jouw waarschuwin- gen / adviezen via tweets opvolgen? 12. Ben je door het gebruik van Twitter nu sneller en beter geïnformeerd over zaken die spelen in jouw wijk? C: Beeldvorming en Twitter: 13. Waarover twitter je veelal? 14. Is jouw beeld over de buurt veranderd sinds je twit- tert? 15. Denk je dat het beeld dat de volgers van jou heb- ben is veranderd sinds je twittert? 16. Vind je dat het gebruik van Twitter het beeld van de politie beïnvloed? Hoe heeft dat beeld zich dan ontwikkeld? (Noot: relateren aan de vijf gezags- gronden) D: De Twitterende wijkagent en zijn leiding- gevende: 17. In hoeverre bemoeit jouw leidinggevende zich met jouw gebruik van Twitter? Bemoeit de leidingge- vende zich met de inhoud van de tweets? 18. Heeft jouw korps en/of leidinggevende kaders aangegeven voor het gebruik van Twitter? 19. Ken jij, indien van toepassing, het beleid of de visie van je korps t.a.v. het gebruik van Twitter? Wat vind je van dat beleid en/of van die visie?
    • 117 Bijlage 9 Factsheet focusgroep Politie, Twitter en gezag Inleiding “De opkomst van social media en de gebrekkige manier waarop publieke organisaties omgaan met nieuwe media spelen een rol bij het afnemen van het vertrouwen in de overheid”, aldus een kritisch citaat uit het rapport “Zelf Vertrouwen” van de Nationale DenkTank 2010. Wij, een viertal studenten van de Strategische Leer- gang Leidinggeven 7 (SLL7), onderzoeken in het kader van onze afstudeerscriptie de invloed van het gebruik van social media op de beeldvorming over het gezag van de politie. Hierbij richten wij ons met name op het gebruik van Twitter door wijkagenten en het mogelijke effecten daarvan op het gezag van de politie. Onderzoeksvraag We leven in een “mediated reality”: De enorme hoeveelheid beelden die ons dagelijks overspoelen drukken als het ware onze eigen rechtstreekse waarne- mingen steeds verder weg. Deze beelden of “frames” beïnvloeden sterk hoe de burger naar de wereld kijkt. De vraag die wij ons stellen is of het beeld dat via deze “frames” tot stand komt te beïnvloeden is daar waar het om het gezag van de politie gaat. De centrale onderzoeksvraag die we hierbij hebben geformuleerd luidt als volgt: “Wat is het effect van het gebruik van Twitter door wijkagenten op de beeld- vorming over het gezag van de politie, hoe kan dit worden verklaard en welke consequenties heeft dit voor strategisch politieleiderschap?” Belangrijke sleutelbegrippen die uit deze onderzoeks- vraag naar voren komen zijn beeldvorming, gezag en strategisch politieleiderschap. Beeldvorming Onze individuele perceptie wordt beïnvloed door hoe we met elkaar omgaan. Mooier geformuleerd: In de in- teractie tussen mensen worden betekenissen uitgewis- seld. Dit is eenvoudig verwoord het proces van beeld- vorming (Berger & Luckmann, 1966). De media hebben een sterke invloed op dit proces van betekenisgeving. De media bepalen wat relevant nieuws is en definiëren, “framen”, de nieuwsfeiten (Van Twist, 2010). Beeld- vorming is dus “core business” van de media. Bij social media gaat het meer dan bij de klassieke media om de interactie en de dialoog tussen de gebruikers onder- ling. Het samen produceren en delen, zijn typerend voor social media in het algemeen en Twitter in het bijzonder. Dit betekent dat de macht in het proces van beeldvorming bij social media meer op het niveau van het individu ligt. Voordat we ingaan op de manier van onderzoek is het van belang de twee andere kernbegrippen, namelijk ge- zag en strategisch politieleiderschap, kort toe te lichten. Gezag Het gezag heeft de politieorganisatie niet vanzelf- sprekend gekregen (Zijderveld, 1985). Het kan niet per definitie worden ontleend aan het aan haar toebe- deelde geweldsmonopolie. Het wordt verkregen van een ander, namelijk de burger. En die burger wil een zichtbare, herkenbare, aanspreekbare, bereikbare en effectieve politie. Daarmee zijn deze begrippen belang- rijke gezagsgronden van de politie geworden. Wanneer de politie weinig werk maakt van beïnvloeding van de beeldvorming ten aanzien van deze gezagsgronden zal ze weinig gezag krijgen van de burger. Het behoeft weinig betoog dat dit implicaties heeft voor het strate- gisch politieleiderschap.
    • 118 Politie, Twitter en gezag Welke consequenties heeft het gebruik van Twitter voor het strategisch politieleider- schap? Het gaat er in de discussie om te komen tot het be- grijpen / interpreteren van het gebruik van Twitter in relatie tot een gezaghebbende politie. Dit tegen de achtergrond van de theorieën rondom beeldvor- ming, gezag en strategisch leiderschap. De verbanden uitgedrukt in onderstaand onderzoeksmodel worden door de focusgroep bediscussieerd en de uitkomsten van de andere onderzoeksmethoden geanalyseerd. De uitkomsten van de andere onderzoeksmethoden zullen aan het begin van de bijeenkomst van de focusgroep worden gepresenteerd. De voorgestelde agenda voor de bijeenkomst: 1. Opening 2. Welkom en voorstelronde 3. Presentatie theoretisch kader en onderzoeksmodel 4. Presentatie bevindingen inhoudsanalyse, enquête en interviews 5. Discussie over herkenbaarheid uitkomsten en conse- quenties politieleiderschap 6. Wat verder ter tafel komt 7. Afsluiting Ellen Boverman Leen van Duijn Peter de Graaf Jasper Ritzema Strategisch politieleiderschap Wij hanteren in ons onderzoek de navolgende drie cru- ciale functies van strategisch politieleiderschap (Boin e.a., 2003): 1. Het formuleren en uitdragen van een visie op de realiseerbare doelen van de organisatie. De beleids- matige functie. 2. Het ontwerpen van een organisatiepatroon waarin organisatieleden hun werk effectief en efficiënt kunnen verrichten. De organisatorische functie. 3. Het bewaken van relaties met belanghebbende partijen die van essentieel belang zijn voor de legi- timiteit van een publieke organisatie. De diploma- tieke functie. In het kader van ons onderzoek is de diplomatieke functie erg interessant. De nadruk ligt hier namelijk op de interactie met de omgeving om de beeldvorming te beïnvloeden. De strategische politieleider is in staat de politieorganisatie aan te laten sluiten op het beeld dat de samenleving heeft van een gezaghebbende politie. En daarvoor formuleert hij/zij een heldere visie, een cruciale taak voor de strategische politieleider. Methode van onderzoek Om een antwoord te vinden op onze onderzoeksvraag hebben we gekozen voor een mix van onderzoeksme- thoden: 1. Een inhoudsanalyse naar de tweets van twee gese- lecteerde wijkagenten. 2. Een enquête onder de volgers van de twee geselec- teerde wijkagenten. 3. Het afnemen van een interview van de twee gese- lecteerde wijkagenten. 4. Het organiseren van een focusgroep. U bent uitgenodigd om zitting te nemen in de focus- groep. Een focusgroep heeft het karakter van een open discussie over een aantal vooraf geselecteerde onderwerpen onder leiding van een gespreksmodera- tor. Uit ons onderzoek blijkt dat Twitter een communicatie- middel is waarmee de politie zich op allerlei manieren positioneert in de samenleving. Daarmee heeft het gebruik van Twitter door de wijkagent strategische implicaties voor de politie. De concrete vraag voor de focusgroep is: