Your SlideShare is downloading. ×
DvhN facebookrellen
DvhN facebookrellen
DvhN facebookrellen
DvhN facebookrellen
DvhN facebookrellen
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

DvhN facebookrellen

1,244

Published on

Achtergrondartikel ProjectXharen

Achtergrondartikel ProjectXharen

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,244
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 03 november 2012 , pag. 1 zaterdag 3 november 2012 Z PROJECT X Acht pagina’s reconstructie rellen in Haren >> 6-13
  • 2. 03 november 2012 , pag. 6 PROJECT XFEESTJERECONSTRUCTIE RELLEN IN HARENHaren leek op bijna alles voorbereid, die 21ste sep-tember. Toch overspoelden, aangewakkerd door eenFacebook-oproep, duizenden jongeren het dorp.Waarna de avond uitliep op rellen, vernielingen enplunderingen. Wat ging er zo verschrikkelijk mis? Door Arnoud Bodde en Goos de Boer (beiden RTV Noord), Henk Blanken, Jantina Russchen, Bas van Sluis en Mick van Wely. De foto’s zijn van Kees van de Veen. og weinig lijkt er loos als districtschef Cor de jongeren voelen dat en laten zich van de kruising wegdu- Maartens College. Verdient wat bij in de supermarkt. Ze is een miljard wereldburgers dus. de advertentiesite Craigslist en een lokaal radiostation. filmpjes die oproepen naar Haren te komen, zoals de 35N Lange op het gemeentehuis van Haren een verontrustend telefoontje krijgt: op straat loopt het toch nog uit de hand. Op zijn kamer zagen burgemeester Rob Bats en enkele ledenvan het crisisteam even eerder nog een zingende en joelen-de menigte jongeren, bij De Wereld Draait Door nota benelive in beeld gebracht door ’jakhals’ Jelte. Presentator Mat- wen. Sommigen schieten angstig een tuin in, waar ze door bewoners van de Jachtlaan uit weggejaagd worden. Tegelij- kertijd stellen galeriehouder Hein Frima en ondernemer Rik-Jan Wesselink vast dat andere jongens bivakmutsen, capuchons en witte plastic maskers over hun hoofd trek- ken en juist naar de kop van de Stationsweg toelopen. Daar klinkt de enorme knal van zwaar vuurwerk. Alsof vijftien jaar oud, bijna zestien. Een meisje in een keurig Gronings dorp dus, dat op donderdag 6 september rond half tien ’s ochtends al haar vrienden uitnodigt voor haar sweet 16 party. Twee weken later zijn Merthe en haar feestje wereld- nieuws. In een plantsoen op de hoek van haar straat verzorgt een Als een vriend van een vriend ook al zijn vijfhonderd vrienden uitnodigt voor Merthes feestje, loopt het storm. In plaats van tientallen vrienden en vriendinnen, worden duizenden onbekenden uitgenodigd. Heel even ziet Merthe er nog de humor van in. "Wordt een gezellig feestje, de 21ste, maar 3500 mensen", twittert ze. Maar dan verwijdert ze de uitnodiging van Facebook. Meer dan duizend jongeren komen opdagen bij de villa. Meisjes duiken topless het zwembad in. Er is drank, veel drank. En stampende muziek. Als een kapotgeslagen tuin- kabouter vol blijkt te zitten met xtc-pillen, gaan alle rem- men los. Een woeste lilliputter rijdt een Mercedes het zwembad in. Voordat de politie kan ingrijpen, wordt de villa gesloopt. seconden lange clip van de 18-jarige ex-student en vakken- vuller Jasper Slofstra uit Roden. Het aantal uitnodigingen voor Merthes feestje loopt al snel in de tienduizenden. Duizend jongeren klikken aan dat ze zullen komen; na een week zijn het er al 2400. Als Merthe vraagt of Hobson het Facebook-event uit de lucht wil halen, weigert de Nieuw- Zeelander botweg: "Eat shit." Eet poep.thijs van Nieuwkerk maakte zich er onuitstaanbaar vrolijk het zo afgesproken is, vliegt een eerste dranghek door de roedel satellietwagens live-reportages. Ruim 1,1 miljoen Vrijwel meteen nadat Hobson Merthes feestje heeft Tot de oude media, kranten, radio en televisie, of deover: en dat allemaal, zei hij, "om de burgemeester te stan- lucht. Circa vijftien agenten ’met platte pet’ trekken zich mensen zien jakhals Jelte inbreken bij DWDD. Via interna- Project X Haren gekaapt – als een soort digitale joyrider – is ’Project X Ha- nieuwssite Nu.nl, dringt het allemaal gelukkig nog nietgen". terug. Ze krijgen een regen van flessen, fietsen en verkeers- tionale persbureaus haalt Merthe de headlines van Spanje ren’ een hit. "Hier gaan we heen", schrijft Boudewijn. "NO- door. Of toch wel? Op de derde verdieping aan het Raadhuisplein geeft die borden op zich af. Doodsbenauwd roepen ze om verster- tot Nieuw Zeeland. CNN bericht over haar. Kranten van Vrijdag 7 september DIG AL JE VRIENDEN UIT", tikt Delano. "Heb 300+ mensenburgemeester, de pas vier maanden eerder benoemde king. Ze kunnen amper voorkomen dat de horde de Stati- Londen tot Moskou schrijven over Merthe. Jesse Hobson heeft geen benul wie Merthe is. Hobson is uitgenodigt", noteert Pieter. "Ik ga hier ook gewoon sws Onder welke steen leef jij?VVD’er Bats, even na acht uur toestemming de mobiele onsweg in dendert. "En ik ben niet eens op vrijdag jarig", twitterde ze nog, een winkelbediende en computerfanaat in Christchurch, heen. Ik wil echt weten wat voor chaos dat word daar",eenheid in te zetten. Tien minuten later verlaat politiechef In zijn tuin op de hoek van de straat schreeuwt huisarts vlak nadat alles begon. Nieuw-Zeeland. Op verzoek van ’een Nederlander’ die hij reageert Sjaak. Jongeren jutten elkaar op. Willen weten of Zaterdag 8 septemberRon Schaftenaar het crisiscentrum. Hij wil weten wat er op Bert Vries – hockeystick in zijn handen – het uit: "Waar Wanneer alles begon? kent van een internetgame en die schuilgaat achter de er nog een afterparty komt. In de stad Groningen worden Haren, een paar kilometer onder Groningen, is een dorpstraat speelt, hij wil naar zijn mensen toe, naar het kruis- blijft die ME nou? Ze zijn met veel te weinig." In de media wordt Merthe getypeerd als het onhandige naam ’Ibe der Fuhrer’ of ’Peter Petersen’, maakt Hobson op flyers verspreid. Er hangt iets in de lucht dat zweemt naar met 18.454 inwoners en twee huis-aan-huis-bladen. Heinpunt van de Stationsweg en de Jachtlaan, waar de jolige Het is vrijdagavond, 21 september, 20.49 uur. wicht dat ’vergat’ de uitnodiging voor haar feestje op ’privé’ Facebook een event aan voor Merthe. een rel. ’Wreed’ vinden ze het, of ’bruut’, zo’n feest dat Bloemink is hoofdredacteur en enig verslaggever van Harensfeer blijkt om te slaan. Een knul met stekelhaar sloopt een te zetten. Dat klinkt naïef, maar klopt niet. Hobson doopt de pagina ’Project X Haren’. Dat verwijst niemand geeft maar er toch komt. de Krant. Op zaterdag 8 september krijgt hij per email eenstraatnaambordje. Zwaar vuurwerk knalt. Een brandje laait Sweet 16 Op Facebook staan uitnodigingen standaard op ’privé’. Je naar de Amerikaanse speelfilm Project X, die op 1 maart in Ook op Twitter gaat het virus rond. Eerst vooral rond tip van een bezorgde moeder die door haar dochters ("dieop. Andere jongens rukken aan een lantaarnpaal die heen moet ervoor kiezen om ze ’openbaar’ te maken. Dat doet Nederland in première ging. In de film geven drie sullige Groningen, maar al snel van Zeeuws-Vlaanderen tot Hee- het wel spannend vinden") op Merthes feestje is gewezen.en weer zwiept. Donderdag 6 september Merthe als ze met het aanklikken van een vinkje haar vrienden een feestje dat gierend uit de hand loopt – overi- renveen. Elke dag komen er tweehonderd nieuwe berichten Bloemink begrijpt maar half wat er aan de hand is, en belt Ineens is het grimmig. Honderden op elkaar gepakte Merthe Weusthuis is een Harens meisje. Ze gaat naar het feestje zichtbaar maakt voor iedereen op Facebook, voor gens niet omdat ze sociale media gebruiken; ze werven via of reacties op Facebook bij, soms verwijzend naar YouTube- >
  • 3. 03 november 2012 , pag. 8 PROJECT X> Redactiechef Jet Salm ziet er wel een verhaal in, maar vindtzijn eigen dochter. "Ze vond het gek dat ik nog van niks het nog wat speculatief: er is immers nog niet écht iets aanwist", aldus Bloemink later. "Onder welke steen leef jij ei- de hand. De scoop van Klaas Gunter belandt de volgendegenlijk, vroeg ze." dag op pagina 7: ’Facebook-oproep lokt duizenden naar Op zijn website meldt Haren de Krant die avond dat dui- Gronings puberfeestje’.zenden mensen worden uitgenodigd voor een feest aan de Daarmee verandert alles. Gratis krant Spits schrijft hetStationsweg: "Maar het feest vindt niet plaats en de ge- verhaal van Gunter over voor zijn website. De Telegraaf ennoemde familie is helemaal niet van plan het feest te ge- Het Parool brengen het diezelfde middag. Via het ANPven. Met een beetje pech staan 21 september honderden dringt het door tot alle andere nieuwsmedia in Nederland,feestgangers voor de deur. We kennen nog niet de diepere waarna ook NU.nl het overneemt, net als NOSop3. RTVachtergronden van dit fenomeen en willen hierover graag Noord pikt het ook op. Dagblad van het Noorden een dagmeer weten. Is het humor, is het terreur, is het pesten?" later. Wat eerst nog een ’dingetje’ is op Facebook, waarover Na het weekend tipt Bloemink de buurtagent, Peter journalisten – net als Rob Bats - hooguit hun kinderenBoekweg – overigens net als veel Groningse collega’s een horen praten, is nu nieuws omdat het nieuws is, omdatenthousiaste twitteraar. Boekweg reageert laconiek: "Leuk, ’iedereen’ erover bericht – wat karakteristiek is voor eenwat is de dresscode?" Een paar dagen later klinkt hij be- mediahype. En het is serieus nieuws omdat Haren al overzorgder. een noodverordening praat. Terwijl het onder jongeren tamelijk populaire inter- Dat die noodverordening in de pers komt, is onhandig.netmagazine VKMAG over Merthe bericht, en Project X Burgemeester Bats heeft zich immers net voorgenomenHaren dus al wat wordt uitgetild boven de sociale media, Project X ’klein te houden’. Maar bij Trouw heeft Klaaszoeken de ouders van Merthe contact met de politie. Gunter die maandag de gemeente Haren om commentaarBuurtagent Boekweg kaart het aan bij collega’s en wat later verzocht. Denkt het dorp de ME in te zetten, vraagt Gunter.dringt het ook door tot burgemeester Rob Bats. Niet via een Dat lijkt de voorlichtster "een hele zware maatregel". Harenformeel kanaal, overigens. Bats hoort het van zijn 18-jarige heeft nog nooit zoiets meegemaakt, zegt ze. "Er kunnenzoon Joost, student in Groningen. twee mensen op afkomen of tweehonderd." Wat het dorp Aan het eind van de week praat de burgemeester met er tegen kan doen? "Een noodverordening of samenscho-Coen Weusthuis. Bats stelt de vader van Merthe gerust. De lingsverbod is een mogelijkheid, maar dat is wel een helegemeente heeft een duidelijk beeld van de situatie, schrijft zware maatregel."Weusthuis in een brief waarin hij zijn buurtgenoten vertelt De voorlichtster probeert het feestje te relativeren. Maarwat hem overkomen is. Nadat Merthes feestje gekaapt is, met de ’noodverordening’ geeft zij de pers een legitimatie.heeft hij overal aangeklopt, "bij het nationale cybercrime Een feestje op Facebook kàn nieuws worden. Een noodver-meldpunt, het rijks juridisch loket, het pestweb en vraag- ordening in Haren ís nieuws. Zeker als NOSop3 ’s middags nieuw huis van bouwen." Haren al een dag door de media dendert, nog andere sores Aan het begin van de week opperde Jong nog om Merthe "Kom vrijdag niet naar Haren", zegt Rob Bats, bij elke gele-hetdepolitie.nl" – maar niemand kan helpen: "Het is bijna te per abuis meldt dat die noodverordening al is afgekondigd. "Jeetje", doet Perlin verbouwereerd. "Vind je dat niet een aan zijn hoofd. De voorafgaande weken is zijn gemeente in een taxi te zetten en bij De Wereld Draait Door te laten genheid die hij krijgt. De burgemeester zit in een lelijkebizar voor woorden." De maatregel zal pas vrijdag van kracht worden, maar de beetje overdreven? Ze nemen het allemaal zo serieus. Het opgeslokt door de naweeën van een bestuurscrisis die in vertellen dat het feestje niet doorgaat. Nieborg raadde het spagaat. Hij wil de bevolking van Haren laten zien dat Na het weekend duikt de brief op bij de opinie- en debat- geest gaat niet meer terug in de fles. gaat toch om een geintje op Facebook?" het voorjaar losbarstte. Sinds een paar dagen hebben VVD af. Als Project X doordringt tot de traditionele massamedia, gemeente en politie zich grondig voorbereiden, maar het issite JOOP.nl van de VARA, en vist de Groningse lokale Voordat Trouw het nieuws naar de oude media tilde, heb- "Dat klopt", zegt Merthe. "Maar het is toch best serieus. Ben en PvdA een nieuwe coalitie gesmeed met GroenLinks en is het helemaal niet meer te houden. Zodra het zo ver is, net alsof zijn woorden averechts uitwerken. Naarmate hijtv-zender OOG op Facebook naar meer informatie. Project ben zich op Facebook een kleine vijfduizend jongeren aan- ik trouwens op de radio op het moment?" ChristenUnie. In het gevangenismuseum in Veenhuizen staat voor Jong vast dat ’Haren’ niet zal overwaaien. Project X serieuzer neemt, neemt ook de pers het serieuzer.X Haren sluimert nog, maar de mediahype is niet ver weg gemeld voor Project X. Die dinsdag verdubbelt hun aantal, "Jaaah", joelt Perlin. "Op 3FM. Merthe!" zou het nieuwe college portefeuilles verdelen. Maar van die Hoewel zich op Facebook inmiddels 13.000 mensen heb- En hoe stelliger Bats beweert dat er geen feestje komt, hoemeer. en elk volgend duizendtal wordt gevierd alsof het winnen- Kort voor middernacht op woensdag 19 september – Pro- hei-sessie komt weinig terecht, omdat Bats steeds wordt ben aangemeld, gaan Bats, Fahner en De Lange er woens- meer jongeren zich voor dat feestje aanmelden op Face- de rondetijden zijn. Zie je wel dat het kan. Cool. De toon is ject X Haren is trending topic op Twitter – hebben zich weggeroepen. dagmiddag in de ’lokale driehoek’ van uit dat de komst van book.’In beginsel geen feestje’ vrolijk, tegendraads, een beetje anarchistisch. 3FM, 538 en twintigduizend mensen aangemeld voor het feest. Nog een Vroeg in de middag vergadert de burgemeester voor het een paar honderd mensen een realistisch scenario is. Ze Als Bats ’passende maatregelen’ aankondigt, ’om te voor- Q Music pikken het op. SLAM FM maakt een ’leader’ over etmaal later zijn het er 26.000. Op de dag van het feest eerst met ’de lokale driehoek’ over Project X. Met officier zijn op hun hoede, dat wel. Officier van justitie Fahner komen dat het uit de hand loopt’, groeit de onrust in hetDinsdag 18 september ’the party that will bring an entire nation to the ground’; het loopt dat op tot boven de 31.000. van justitie Corien Fahner en districtschef Cor de Lange suggereert dat hooligans het feestje kunnen aangrijpen om dorp. Ondernemers aan de Rijksstraatweg, de belangrijksteKlaas Gunter is vierdejaars student journalistiek aan de wordt een topfeest, twittert SLAM-dj Daniël Lippens. De Op Facebook verschijnen nu niet tweehonderd berichtjes vraagt hij zich af waarop Haren zich moet voorbereiden. De te rellen. We houden ze in de gaten, zegt politiechef De winkelstraat in het dorp, beginnen zich af te vragen of deHogeschool Windesheim. Met vijf medestudenten loopt hij jongerenstations zien de humor in van een klein, rijk en per dag over Haren, maar enkele honderden per uur. Waar dag ervoor hebben ambtenaren zich die vraag gesteld. Bij Lange, we volgen Z-siders van FC Groningen, maar aanwij- koopavond vrijdag kan doorgaan. Bloemenkweker Henkstage bij dagblad Trouw in Amsterdam. In een ’laboratori- vast wel burgerlijk dorp dat zich geen raad weet met jonge- gaan we slapen, is er muziek, daar hebben ze het over. dat overleg was ook veiligheidsadviseur Sigrid Bos-Ketting. zingen dat die naar Haren komen hebben we niet. van der Mei schrikt zich rot als hij wordt geattendeerd opum’ mogen ze proberen de krant leuker te maken voor rencultuur en sociale media. Komt Kraantje Pappie, zoals een gerucht op Twitter wil? En Die heeft sinds vrijdag 14 september telefonisch contact Om feestgangers te ontmoedigen, weet Bats, moeten we een plattegrond op Facebook van het braakliggende terreinjongeren, "voor hun leeftijdsgenoten dus", zal hoofdredac- In de Coen & Sander Show, ’s middags om vier uur bij BNN Yellow Claw? En Ruud de Wild? En soms – in 230 van de met Wouter Jong, adviseur crisisbeheersing en crisiscom- uitstralen dat het feest niet doorgaat. Vrijdagavond moet achter zijn woning. Dat stuk grond meet 8000 vierkanteteur Willem Schoonen later schrijven in een commentaar op 3FM, maakt deejay Timur Perlin zich ook vrolijk over 50.000 berichten – vraagt er iemand naar ’de kabouter’, municatie van het Nederlands Genootschap van Burge- de politie dan de sfeer peilen, zodat ’bij een omslagpunt’ de meter. Er ligt van alles: stenen, ijzer, hekken. Het grenstover de rol van de media rond ’Haren’. De zes jonge journa- burgemeester Bats. Die heeft gezegd dat er ’in beginsel want ze zijn niet van plan alleen maar ranja te drinken. En meesters. Maar ook Jong heeft nooit eerder zoiets bij de hulp van de ME kan worden ingeroepen. Later zal blijken aan de achtertuin van de familie Weusthuis. Op internet islisten mogen "bedenken en maken wat ze willen, verhalen geen feest in Haren’ is. "In beginsel", jent Perlin, "is het feest die noodverordening dan? Zegt niets, schrijft Misha. Je hand gehad. dat politie en burgemeester zich door dat omslagpunt vol- het rood omcirkeld. "Genoeg plaats voor iedereen", staatvoor de krant, blogs voor de websites en wat al niet". "De ook niet op de Stationsweg en in beginsel rijden er ook niet kunt gefouilleerd worden, maar als je die pillen nou maar Op internet oriënteerde Jong zich en las hij over Face- komen laten verrassen. erboven.vruchten publiceren we, de misbaksels gooien we weg. En twee keer per uur treinen van Groningen naar Assen, die in je ondergoed opbergt. "En gedraag je gewoon. Niet bus- book-feestjes in de VS, Frankrijk, Australië en Duitsland. Aan het eind van de middag schuift Bats in Veenhuizen Als alleen Merthes straat wordt afgesloten, kan de meuteintussen leren we." ook niet stoppen in Haren." hokjes naar de tering schoppen of elkaar kapot knallen of Soms liepen die goed af. Soms ook niet. Dit is nieuw, weet aan bij zijn wethouders Remco Kouwenhoven, Theo Sieling zo bij hem het terrein oplopen, realiseert Van der Mei zich.Omdat Gunter en een andere student uit Groningen ko- De dj belt Merthe. "Hoe laat begint het", vraagt Perlin. "Leu- steken what ever. Liefdevol mensen. LIEFDEEE". Jong. En apart. En dus schakelt hij op zijn beurt de sociale en de net benoemde Theo Berends. Ze dineren in het ge- Hij haast zich naar het politiebureau. "Weten jullie dat ditmen, hebben ze van Merthe en het feestje gehoord. Ze zijn ke vraag", antwoordt Merthe, "maar ik mag er niks over mediaspecialist dr. David Nieborg van de Universiteit van vangenismuseum en blijven in Veenhuizen slapen. op Facebook staat?" Het is bizar genoeg nog niet tot dezelf op Facebook uitgenodigd. Om kwart voor elf die maan- zeggen." Nog twee keer herhaalt ze dat het feest niet door- Andere sores en scenario’s Amsterdam in. Samen komen ze tot de conclusie dat heel politie doorgedrongen; nog niemand heeft eraan gedachtdagochtend, als tijdens de nieuwsvergadering van Trouw gaat, maar Perlin doet alsof hij dat niet kan geloven. "Je had lastig in te schatten is hoeveel mensen naar Haren kunnen Genoeg plaats voor iedereen het terrein ontoegankelijk te maken. De agent achter dehet echte nieuws al aan de orde is geweest, vertellen ze dat zesduizend cadeautjes kunnen krijgen", oppert de dj. Dat Woensdag 19 september komen. Dat kunnen er driehonderd zijn. Maar ook vijfdui- balie nodigt Van der Mei uit voor een bijeenkomst ’s avondsze iets leuks hebben. Een feestje dat als een virus rondgaat. zou leuk zijn, reageert Merthe, "maar daar kan ik geen Burgemeester Rob Bats heeft die woensdag, als Project X zend. Donderdag 20 september >
  • 4. 03 november 2012 , pag. 10 PROJECT X> u bellen met 0900-8844 – het landelijk telefoonnummer Rob Bats geeft die avond een persconferentie. Hij komt afgelast. Maar verder wijst nog niets erop dat er meer aan zaam zichtbaar. Op de Stationsweg zoekt NOS-verslaggever geconsolideerd’ moet zijn. Dat gaat prima als rond etenstijdmet bewoners van de Stationsweg. voor de politie voor niet-dringende gevallen. Gealarmeerd onzeker over. Op veel vragen heeft de burgemeester geen de hand is dan een dag eerder, of op alle andere dagen van Jeroen Wollaars met een camerateam naar jongeren die het aantal nieuwsgierigen wat lijkt af te nemen. Maar de Ook uit de mail die burgemeester Bats om 12.30 uur naar klinkt de wethouder niet. ander antwoord dan dat het crisisteam ’alle scenario’s ach- het jaar. ’voor Merthe’ komen. Hij maakt nog geen item voor het media gaan niet weg, en langzamerhand wordt het weerde gemeenteraad stuurt, blijkt dat gemeente en politie zich Bloemenkweker Van der Mei meldt zich bij de bijeen- ter de hand houdt’. Hij vertelt, het verrast de aanwezige Behalve in het gemeentehuis. Die vrijdagochtend komt nieuws van 13.00 uur. "Er waren een paar nieuwsgierigen drukker. Steeds meer vrolijke en zingende jongeren meldenconcentreren op de Stationsweg en de woning van Merthe. komst met zestig bewoners van de Stationsweg. Hij mag pers, dat er ’alternatieve opvang’ wordt geregeld. Op de daar de lokale driehoek weer bijeen, Bats, Fahner van het en wij wilden niet de ophef en het vertier verzorgen waar zich, sommigen met feesthoedjes, een enkeling met eenZe hebben de beelden van de film Project X op het netvlies, niet naar binnen – Van der Mei woont om de hoek. Als hij voormalige voetbalvelden van de VV Gorecht, aan de ooste- OM en politiechef De Lange. Nog steeds willen ze ’het ze zo naar op zoek waren. We registreren het nieuws, we Ik-ben-erbij-T-shirt. Net Koninginnedag, denken ze.honderden feestgangers die een villa slopen. Zoiets willen het verhaal over zijn braakliggende terrein vertelt, wordt lijke rand van het dorp. klein houden’, low profile. Maar wat betekent dat voor de willen er geen onderdeel van worden", zal Wollaars later Het loopt zo’n vaart misschien niet, moet de overheersendeze voorkomen. Maar hoe het zal gaan als duizenden jonge- Van der Mei alsnog binnengelaten. De bewoners van de Dat Gorechtplan zal in het water vallen. En verder zegt aanpak? Een dag eerder is een Staf Grootschalig & Bijzon- verklaren. gedachte zijn in het crisiscentrum. Nog steeds rekenen zeren ondanks alles naar Haren komen, en zich voor de Stationsweg krijgen het advies hun auto’s binnen te zetten Bats wat hij al dagen zegt. Er komt geen feest. Maar nie- der Politieoptreden (SGBO) in het leven geroepen, die de Dat verandert pas als gemeenteambtenaren straatnaam- op ’een leuk feestje’. Het is de vraag of het crisisteam aandranghekken verzamelen, wordt minder goed uitgewerkt. en tuinmeubilair weg te halen. Vrouwen en kinderen kun- mand lijkt de burgemeester helemaal serieus te nemen. strategie bepaalt en het politieoptreden coördineert. Som- bordjes aan de Stationsweg verwijderen, niet omdat ze het begin van de avond wel goed zicht heeft op wat erHet zal ze opbreken. nen beter vertrekken. De vrouw van huisarts Vries ver- Hoe vaak Bats het ook zegt. migen in het korps zijn kritisch. Ze verbazen zich erover daarmee de laan onvindbaar willen maken, maar omdat die werkelijk gebeurt. Er zijn scenario’s opgesteld van het aan- Rob Bats is vastbesloten ’het klein te houden’. Hij blijft trouwt het dan al niet, en zal paspoorten en fotoalbums bij dat Marion Latour, die onervaren heet te zijn, het com- bordjes geliefd roofgoed kunnen worden. Met andere jour- tal te verwachten feestgangers – maar dat zullen er meerzijn mantra herhalen: er komt geen feest. Ook geen alter- vrienden in bewaring geven. Platte pet mando krijgt over het SGBO. Ook vinden ze dat er een nalisten neemt Wollaars ook een kijkje op het Gorechtter- blijken te zijn. Ze mogen geen alcohol drinken op straat,natief feest. Daar is wel even sprake van als ondernemer Dan legt Van der Mei uit dat ook een zijstraat moet wor- cordon om het dorp moet worden gelegd, maar de ’drie- rein, waar de gemeente vroeg in de middag vier bij Bo-rent maar geen agent lijkt dat te willen of te kunnen handhavenChris Garrit, de nachtburgemeester van Groningen, zich den afgesloten, de Poorthofsweg, om te voorkomen dat Vrijdag 21 september, 11.00 uur hoek’ heeft eerder besloten het dorp niet af te sluiten. Wel gehuurde mobiele lichtmasten laat plaatsen. Als dat nieuws – het zou de uitgelaten sfeer geen goed doen. Slijterij Mitrameldt. Voor 51.000 euro wil hij alles regelen, dj’s, podium, feestgangers via de binnentuinen alsnog bij het huis van Vrijdagochtend is het stil in Haren, net zo stil als anders. komt er een noodverordening, naar de tekst moeten juris- via internet rond gaat, wordt dat op Facebook onmiddellijk en supermarkten C1000 en Albert Heijn zijn van tevorenbeveiliging, EHBO. Op een weiland langs de A28; hij heeft Merthe kunnen komen. De politie zal een dag later een Mooi weer ook voor eind september. Op sommige plaatsen ten nog kijken. uitgelegd als ’er komt dus toch een alternatief feest’, waar- niet benaderd door de gemeente. Ze weten niets van eenzelfs al toestemming van de eigenaar. Het weiland is groot grote bouwlamp op zijn terrein zetten. De zijstraat wordt staan dranghekken. Om de pallets met stenen op het opge- Nu adviseert Fahner ’op te schalen’ naar GRIP3 – de derde na de geruchtenstroom aanzwelt. Kraantje Pappie. Yellow drankverbod, alhoewel burgemeester Bats later tegen degenoeg voor drieduizend mensen, maar de grond is zom- afgesloten. En Van der Mei zal zich erover verbazen dat de broken Raadhuisplein zijn hekken geplaatst. In de Stations- fase van de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Claw. Ruud de Wild. Feestje. raad zegt dat de gemeente heeft laten vragen ’prudent’ ompig, de veiligheid kan niet worden gegarandeerd en zo’n politie op zijn terrein geen peloton ME paraat houdt – "dan weg lopen enkele agenten. Op dringend advies van de poli- Procedure. In die regeling ligt vast wie het bij rampen voor Tot laat in de middag is in het dorp niet bijster veel aan te gaan met drankverkoop.feest kan nòg meer mensen lokken, zegt het operationeel ben je binnen een minuut op de plaats van het onheil", zegt tie verlaat de familie Weusthuis het dorp. Een voor die het zeggen heeft, om zo hulpverleners beter te kunnen de hand. Op de hoek van de Stationsweg hangt schooljeugd Hoe het ook zij, de politie legt feestgangers met AH-karre-team tegen de lokale driehoek. hij nog tegen zijn vrouw Gea. avond geplande ’vossenjacht’ en de ’hogehakkenrace’ zijn laten samenwerken. Een beperkt incident waarbij verschil- rond. Bakker Haafs verkoopt koekjes in de vorm van een X, tjes vol bier geen strobreed in de weg. Het wordt steeds Moeten we opschalen, vraagt die driehoek zich later die lende hulpverleningdiensten moeten overleggen, krijgt de de Burger King in Groningen een ’Project X Menu’. Sommi- drukker en op straat drinken jongeren wodka uit flessen.middag af. Het hoeft niet. Moet het dorp vrijdag helemaal status GRIP1. Als er gevolgen voor ’de omgeving’ zijn, ge Hareners zien ’Golfjes’ door het dorp rijden die ze anders Er komt zelfs een biertaxi het dorp inrijden. En bij de vis-worden afgesloten? Niet nodig, besluiten ze, want er zijn wordt het GRIP2. Wordt het welzijn van grote groepen van nooit zien, met ’jeugd die hier niets te zoeken heeft’. En winkel in het centrum wordt openlijk cocaïne verhandeld,geen aanwijzingen dat er relschoppers komen; het publiek de bevolking binnen één gemeente bedreigd? GRIP3. raadslid Sloot hoort dat vijf of zes auto’s met Ajax-hool- die in zakjes op de picknickbank ligt uitgestald.dat wel komt, zal ’gezellig’ zijn. Het aanbod van Garrit, dat Hoewel de driehoek een dag eerder GRIP2 nog onnodig igans op weg zijn naar Haren (later zal een woordvoerder Op het plattelandsstation van Haren komen grotere groep-eerst als een mooie oplossing werd omarmd, wordt ook Gorechtterrein vond, stelt Fahner nu dat Haren een kleine gemeente is die van de Ajax-supporters zeggen dat hij de geruchten kent, jes aan, met tassen vol drank, die wat bedremmeld om zichafgewezen, omdat ze het risico van verstoring van de open- wordt geconfronteerd met een onbekend fenomeen. We maar dat er geen Ajax-fans georganiseerd naar Haren zijn heen kijken. Op het perron staan agenten en NS-medewer- Oobare orde niet wil lopen. moeten opschalen naar GRIP3, stelt zij. De politietop vindt gegaan). De ene na de andere satellietwagen van omroepen kers, vijf in getal. Hoewel burgemeester Bats een avond ste Raadsleden zijn er niet gerust op en vragen meer infor- van niet. Die wil uitstralen dat er weinig aan de hand is, komt aanrijden; de meeste stellen zich op in het plantsoen eerder nog heeft verklaard dat jongeren linea recta zullen rw Rijkmatie. Vanaf 17.00 uur praat Bats de fractievoorzitters een voorkomen dat het beeld ontstaat dat Haren zich voorbe- aan de westkant van de Stationsweg. Alleen RTV Noord worden teruggestuurd, lopen de jongeren het perron af en e g sstrhalf uur bij. In het beste geval, vertelt hij, komen er vrijdag reidt op een ramp. De discussie is stevig. Bats moet de kiest de oostkant, bij de Oosterweg, en zal daar met ge- het dorp in. Ke rkl aatpakweg honderd jongeren naar Haren, en loopt het toch knoop doorhakken: hij besluit tot GRIP3. Daarmee neemt mengde gevoelens op terug kijken, als blijkt dat de rellen Iets later loodst een motoragent een groep van honderd tot ana wenog met een sisser af. Maar het is realistischer, zegt Bats, oog Station hij formeel ook de leiding; bij GRIP2 zou de politiechef de zich die avond afspelen in de dorpskern aan de westkant. tweehonderd jongeren van het station naar het Gorechtter- lleb gom uit te gaan van vijfhonderd tot duizend bezoekers. En eE leiding hebben gehad. rein, in de plannen van Bats de ’alternatieve opvanglocatie’.dan is er nog een derde, worst-case-scenario: enkele duizen- Gemeentehuis mm Terughoudend en geconsolideerd Kro In het gemeentehuis wordt een crisiscentrum ingericht. "Waar is dat feestje", scanderen ze. Op de Oosterweg kijkenden feestgangers. Molenweg Aan de Sontweg in Groningen wordt een operationeel team ze verbouwereerd naar de uitgestorven grasvelden, de ge- Kr. E En hooligans? Moeten we rekening houden met rel- Huis Merthe ter ondersteuning opgezet met uiteindelijk circa zestig Vrijdag 21 september, 18.00 uur improviseerde verlichting, en de weilanden verderop. llebschoppers, vraagt een raadslid aan politiemensen. Op Face- mensen, onder wie twee of drie specialisten van de regio- Met wat vrienden drinkt de 40-jarige Groninger Arnold D. Waar dat feestje is? o t ogbook hebben zich – ook voor de politie zichtbaar - enkele eg ors nale inlichtingendienst RID, die nu permanent de sociale in een café in de stad Groningen een biertje als ze op de Niet hier, besluiten ze, en maken rechtsomkeert, terug naarnotoire voetbalfans gemeld. Maar als een raadslid aanwij- an onsw delh media in de gaten houden. In het gemeentelijk beleidsteam radio horen over het feestje in Haren. Op Facebook heeft het dorp. lla Stati Midzingen zegt te hebben dat er vierhonderd hooligans naar n de raa t de (GBT), dat ’s middags voor het eerst bijeenkomt, wordt hij onder zijn bijnaam ’Beer’ al vanaf het eerste begin be- Als Danny ten Hoove even na acht uur met twee vrienden Vo kst OuHaren komen, wordt dat weggewuifd. Van zo’n groep is Ker geopperd de feestgangers door te sturen naar de binnen- richten geplaatst op de pagina Project X. Hij reageerde op op het Gorechtterrein aankomt, staan daar jongeren dieniets bekend. En de politie kan niet reageren op wat er niet Terrein stad van Groningen. Er komt niets van terecht, alhoewel de posts van ’GHC’ (wat staat voor Groningen Hooligans steeds pissiger worden omdat ’er hier een alternatief feest Mi ddis. bloemenkweker gemeente Haren om 19.20 uur nog zal twitteren dat er geen Crew), een leidende figuur van de harde supporterskern zou zijn’. Met een bus vol geluidsapparatuur is Danny uit Albert Heijn elh Na afloop van de bijeenkomst zijn niet alle raadsleden er Van der Mei feest is in Haren: "In Groningen ben je welkom." van FC Groningen, de Z-side, die later toegeeft dat hij met Hoogezand gekomen. Hij wil muziek draaien op het ter- Jac or htlagerust op. Op internet circuleren kaartjes met ’drankroutes’. Rond de middag luncht Max van den Berg, commissaris wat kameraden in Haren was: "Maar we hebben niet mee- rein, maar heeft geen toestemming. En de sfeer wordt ste rwMariska Sloot (Gezond Verstand Haren) heeft al opgepikt van de Koningin in Groningen, op kinderboerderij Mikkel- gedaan met de rellen, dat is het enige wat we zeggen." steeds grimmiger. an egdat op Facebook grote groepen met elkaar afspreken bij het horst in Haren met raadsleden. Zijn geplande bezoek aan Het feestje in Haren lijkt ook Arnold – kaal hoofd, tattoo’s Danny belt de politie. "We hebben muziek bij ons en we nstation, niet ver van het huis van Merthe. En hoe kan het laa het dorp is afgezegd, maar de lunch gaat door, zonder bur- op zijn handen – wel wat. Even kijken. Uit nieuwsgierig- willen helpen." Maar de politie heeft wel iets anders te maeigenlijk dat er op het opgebroken plein voor het gemeen- Em gemeester Bats en loco-burgemeester Remco Kouwenho- heid. Met een taxi rijden Beer en een vriend naar Haren. doen. Danny geeft voor de zekerheid zijn 06-nummer. Harentehuis nog stapels stenen op pallets staan – is dat niet wat ven, maar in aanwezigheid van de wethouders Theo Sieling Onderweg kopen ze nog een krat bier. Volslagen lam zal hij Een half uur later belt een agent hem terug. Waar tot dus- Rijkonverstandig? en Theo Berends. Uiteraard gaat het aan de statafels over flessen gooien naar de politie, en een uur of wat later met ver stug was volgehouden dat er geen feestje in Haren was, sstr Die donderdagavond bezoekt wethouder Theo Sieling O Project X. Sommige raadsleden tillen er niet al te zwaar een grote hoofdwond en striemen op zijn rug wakker wor- hoort Danny nu dat ’we alle hulp kunnen gebruiken’. Als ze Afsluiting Stationsweg nneen ’buffetbijeenkomst’ van Ondernemend Haren. Sieling er aan. Anderen doen dat wel. D66-raadslid Marjan Bachman den in een cel. muziek willen draaien, moeten ze dat vooral doen. De ge- aat we wegherhaalt de boodschap van Bats: we weten niet wat we wèl Locatie zware geweldadigheden g zou die avond alleen thuis zijn, maar belt haar man om te Als Beer en zijn maat bij de Stationsweg aankomen, is het meente, zegt de politieman, heeft daar expliciet toestem-kunnen verwachten. En u bepaalt als winkelier zelf of u vragen of hij toch niet naar huis wil komen. "Op de een of laantje met dranghekken afgezet. Er staan enkele agenten ming voor gegeven. Prachtig denkt Danny, die inmiddels © DvhN 031012 | Harry Kasemir | kaart: maps4news.com/©Navteqtijdens de koopavond open blijft. Op de achterhand is poli- andere manier hing er iets in de lucht." ’met platte pet’. Het draaiboek dat ze om drie uur hebben contact heeft met de manager van Kraantje Pappie; dietie beschikbaar. En als het toch misgaat, zegt Sieling, kunt In de loop van de middag wordt wat komen gaat, lang- gekregen vermeldt dat hun optreden ’terughoudend en >
  • 5. 03 november 2012 , pag. 12 PROJECT X>moet later op de avond in Roden optreden, maar wil vooraf Het onderzoekwel naar Haren komen, gratis. Als Danny opmerkt dat hij geen stroom heeft, belooft de Voor deze reconstructie heeft een team verslaggeversagent voor een noodaggregaat te zorgen. Danny zal hem van Dagblad van het Noorden en RTV Noord vele tien-elk kwartier blijven bellen. "Komt eraan", hoort hij telkens. tallen betrokkenen gesproken. Burgers van Haren,Uiteindelijk zal om 22.47 uur een politiewagen het Go- winkeliers, ondernemers, politici, politiemensen. Nietrechtterrein oprijden; het aggregaat moest uit Friesland iedereen wilde aan het onderzoek meewerken; ook wijkomen. hebben niet alle vragen kunnen beantwoorden. Zo blijft bijvoorbeeld onduidelijk hoeveel bezoekers opHet regent kiezelstenen Project X afkwamen, de drie- tot vijfduizend waarover gemeente en politie spraken, of een veelvoud daarvan.Vrijdag 21 september, 20.49 uur De gemeente Haren gaf slechts summier informatie,"Waar blijft die ME nou", schreeuwt huisarts Bert Vries in ook nadat wij op 27 september een beroep deden op dezijn tuin aan de Stationsweg als kort voor negen uur de Wet Openbaarheid van Bestuur. De gemeente Gronin-rellen losbarsten. "Politie, politie, hoeren van justitie", werd gen wilde geen vragen beantwoorden over de rol vaner al geroepen. Door de mensenmassa in de Jachtlaan burgemeester Peter Rehwinkel. Het politiekorps Gro-wurmt zich een auto, met een team ’flex-ME’ers’, politie- ningen, ProRail en de Nederlandse Spoorwegen wildenmensen die zich even eerder hebben omgekleed, van platte evenmin meewerken omdat ze ’het onderzoek van depet naar mobiele eenheid. Ze vormen één lijn met de agen- commissie Cohen niet voor de voeten wilden lopen’.ten bij de dranghekken op de Stationsweg en staan doods- Die commissie rapporteert rond 1 april over de nachtangsten uit. "Kom ik ooit nog thuis", vraagt een van hen van Haren.zich af. Ze zijn met te weinig. De raddraaiers zijn met teveel. De versterking waarom de agenten roepen, rijdt op datmoment over de A28 en de N34, kilometers verwijderd vanHaren – de wagens worden gezien door twee jongens die aankomst vertrekken.zelf op weg zijn naar Haren. Korpschef Oscar Dros zal later In het crisiscentrum zelf wordt het wel steeds drukker;verklaren dat hij 250 man ME ’achter de hand’ hield. Maar in de loop van de avond zullen er 23 mensen zijn, onderdat betekent niet dat die eenheden om kwart voor negen in wie ook korpschef Dros die rond vijf voor tien binnenstapt.het dorp ook klaar staan om in te grijpen. In Haren bevindt Eerder zijn extra pelotons ME opgeroepen, uit Twente,zich dan één sectie – zestien man – van de noordelijke ME. Gelderland en Noord-Holland. Twee uur later, rond halfZestien andere flex-ME’ers vertrekken rond negen uur uit twaalf, zullen die eerste versterkingen aankomen.Emmen en Leeuwarden. Daar waren ze nodig bij de voet- zich terug in tuinen van de Hoflaan, en plundert de tabaks- niet kon weerstaan. Bats krijgt rond middernacht een sms van Ivo Opstelten.balwedstrijden van FC Emmen en Cambuur. Bovendien zijn counter van de Albert Heijn in de Kerkstraat. De ME’ers, In het gemeentehuis mijdt het crisisteam de kantoren De minister steekt hem een hart onder de riem. Het doetna half acht alle andere in het Noorden beschikbare ME’ers, die geen briefing hebben gekregen, en amper weten waar aan de buitenkant van het gebouw. Die kamers hebben de burgemeester goed.nog eens zestien man, van huis opgeroepen. Ze verzamelen ze moeten zijn, zijn met te weinig om in te grijpen. Door glazen gevels en een systeem waardoor automatisch deop het bureau Schweitzerlaan in Groningen. problemen met C2000 kunnen politiemensen maar moei- lichten aangaan als er iemand binnenkomt, en dan min- Het was oorlog Kort na acht uur heeft burgemeester Bats formeel toe- lijk met elkaar in contact komen; het gewone mobiele tele- stens een kwartier blijven branden. Die enorme verlichtestemming gegeven de mobiele eenheid in te zetten. Een foonverkeer ligt plat. Klinkers en trottoirbanden vliegen ramen zouden relschoppers op een idee kunnen brengen. Zaterdag 22 september, 1.30 uuruur later keurt hij ook het gebruik van traangas goed. Dat door de lucht, het regent kiezelstenen. Waarna de rellen Wel zien de leden van het crisisteam op het dakterras met Het regent als de mobiele eenheid na middernacht de laat-zal niet worden ingezet, waarschijnlijk omdat er nog te zich golvend verplaatsen naar het dorpscentrum, de omge- eigen ogen wat er beneden op straat gebeurt. Hier hadden ste raddraaiers uit Haren verdrijft. Bij daglicht zal gezegdveel kinderen op straat lopen. Rond tien over negen stuift ving van de kerk. Twee auto’s gaan in vlammen op. Een ze niet op gerekend, honderden raddraaiers die komen om worden dat voor meer dan miljoen euro schade is aange-de eerste ME-wagen het kruispunt op. Genoeg om een schoenenwinkel wordt geplunderd. De ruiten van de Blok- te rellen. richt. De politie heeft 34 aanhoudingen verricht. Er zijn 36dubbele linie te vormen, te weinig om de straathoek ker worden ingetrapt. De eerste gewonden worden afge- Grootste zorg van het crisisteam: hoe voorkomen we dat mensen licht gewond geraakt. Haren heeft de angstigsteschoon te vegen. Een paar minuten later arriveert nog een voerd. er nóg meer mensen naar Haren komen. Moeten we het nacht in tijden beleefd.groep ME’ers, die, ondersteunt door twee hondenbrigades, Agenten in burger, die eerst vooral hun ME-collega’s te treinverkeer naar het Noorden stilleggen? De toegangswe- Maar waarom?de relschoppers van het kruispunt verjaagt. hulp moeten schieten, pikken er nu af en toe een relschop- gen vanaf de A28 zijn afgezet, maar over de Rijksstraatweg In het crisiscentrum tellen de verantwoordelijken hun Voor zijn woning aan de Jachtlaan ziet Rik-Jan Wesselink per uit. De 20-jarige Sebastiaan uit Assen bijvoorbeeld, die komen vanuit Groningen nog drommen aan; het blokkeren knopen. Politiechef Schaftenaar ("Het was oorlog") rappor-gebeuren waar hij al de hele dag bang voor is. Omdat alleen per trein naar Haren is gekomen, wat halve liters bier heeft van die straat, waartoe de politie had kunnen besluiten, is teert dat er vijfhonderd tot zeshonderd relschoppers actiefde Stationsweg afgesloten is, is voor zijn deur een fuik weggetikt, op het Gorechtterrein geen feestje aantrof, en in het crisisteam niet besproken. Kunnen we de trein van- waren. Dat moet inclusief de ’meelopers’ zijn, jongens alsontstaan. Uren eerder heeft hij de politie al gewaarschuwd, toen maar met wat vrienden naar het dorp ging, waar hij uit Assen niet aan ons voorbij laten gaan, suggereert het de natuurkundestudent Floris, die zich lieten ophitsen doormaar Wesselink kreeg het idee dat de agenten volstrekt wordt aangehouden voor het gooien van een blikje bier. Of operationeel team. Liever niet, vindt burgemeester Peter een harde kern van enkele tientallen, goed georganiseerdeniet wisten wat ze moesten doen. Even later verjaagt hij de 19-jarige Floris, student natuurwetenschappen uit Rehwinkel van Groningen, die kort na negen uur in het raddraaiers. Bonkige kerels, typeert korpschef Dros ze. Diemet een hockeystick raddraaiers van het platte dak van zijn Utrecht. Hij kijkt de agent-in-burger die bovenop hem zit gemeentehuis van Haren is aangekomen om mee te beslis- commando’s kregen van een hooligan op de Meerweg,keukenwinkel, aan de achterzijde van zijn woning. Waarom recht in de ogen aan. Ziet diens angst. "Dit ben ik niet. Wat sen over zaken die de openbare orde in zijn gemeente kun- vertelt districtschef Cor de Lange later.heb ik vrouw en kinderen niet weggestuurd, denkt Wesse- doe ik hier eigenlijk?", denkt Floris, die even eerder – na nen verstoren. In de stad Groningen is al helemaal geen ME Hadden we dat nou werkelijk niet zien aankomen, vra-link, vol zelfverwijt. "We wisten niks, ze hebben ons niets drie biertjes – een Te Koop-bord uit een tuin heeft getrok- meer beschikbaar. En als we jongeren gaan afvoeren met gen ze zich af, burgemeester Bats, korpschef Dros, hoofd-verteld", zal hij later zeggen. ken en naar de ME heeft gegooid. Floris zal later tegen de bussen, terug naar Stad, dan graag alleen ’welwillenden’ en officier Wessel Schuth, officier van justitie Fahner. Ze wa- De meute verplaatst zich naar de Kromme Elleboog, trekt rechter zeggen dat hij het ’spannend’ vond, de groepsdruk geen ’relschoppers’, oppert Rehwinkel. Hij zal twee uur na ren toch op alles voorbereid?

×