Interacties cART en hormonale anticonceptiva             Digitale leerweek Soa HIV Seks                31-10-2012 t/m 8-11...
Inhoud• Farmacokinetiek hormonale anticonceptiva• Hoe veroorzaken HIV middelen interacties?• Interacties hormonale anticon...
Keuze aan hormonale anticonceptiva• Meest gebruikt is nog steeds een orale combinatie van  oestrogeen en progestageen, bij...
Farmacokinetiek van hormonale anticonceptiva•   Zowel oestrogenen als progestagen zijn substraten van CYP450    systeem, w...
Hoe veroorzaken HIV middelen interacties?• Ritonavir-gebooste HIV-proteaseremmers remmen  CYP3A• Ritonavir-gebooste HIV-pr...
NNRTIs & de pil• Efavirenz en nevirapine verlagen spiegels van alle orale  anticonceptiva die getest zijn; alleen de prikp...
Ritonavir-boosted PIs & de pil• Alle ritonavir-boosted PIs verlagen spiegels van orale  anticonceptiva met zowel oestrogee...
Nood-anticonceptie• Algemene voorkeur voor levonorgestrel (Norlevo®) boven  (2 x 2) Yuzpe-methode• Spiegels levonorgestrel...
Nuttige bronnen• Nederlandse interactietabel: www.knmp.nl; typ bij zoeken  “hiv” in• Liverpool website: www.HIV-drugintera...
Literatuur•   Cohn et al. Clin Pharmacol Ther 2007; 81: 222-7•   Carten et al. Inf Dis Obstet Gynecol 2012; 137192•   Stua...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Cursus11 pps burger

395 views
266 views

Published on

Interacties cART en hormonale anticonceptiva
Prof. Dr. David Burger
Ziekenhuisapotheker/klinisch farmacoloog
UMC St Radboud

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
395
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
106
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Cursus11 pps burger

  1. 1. Interacties cART en hormonale anticonceptiva Digitale leerweek Soa HIV Seks 31-10-2012 t/m 8-11-2012 Soa Aids Nederland & V&VN Prof. Dr. David Burger Ziekenhuisapotheker/klinisch farmacoloog UMC St Radboud d.burger@akf.umcn.nl
  2. 2. Inhoud• Farmacokinetiek hormonale anticonceptiva• Hoe veroorzaken HIV middelen interacties?• Interacties hormonale anticonceptiva – HIV medicatie• Nuttige bronnen
  3. 3. Keuze aan hormonale anticonceptiva• Meest gebruikt is nog steeds een orale combinatie van oestrogeen en progestageen, bijv.: • Ethinylestradiol + levonorgestrel (Microgynon 30®/Stediril 30®) • Ethinylestradiol + drosperinon (Yasmin®)• Sub-30 pillen mogelijk minder betrouwbaar bij interacties• Vaginale ring (Nuvaring®) werkt ook door afgifte hormonen aan bloed• Prikpil: alleen progestageen (medroxyprogesteron)• Hormoonspiraaltje (Mirena®): werkt wel lokaal; niet gevoelig voor interacties
  4. 4. Farmacokinetiek van hormonale anticonceptiva• Zowel oestrogenen als progestagen zijn substraten van CYP450 systeem, waaronder CYP3A (fase-1 metabolisme)• Daarnaast worden de hormonen ook geglucuronideerd via UDG- glururonosyltransferase (UDP-GT, fase-2 metabolisme)• Veel onderzoek met anticonceptiepillen wordt in de VS uitgevoerd met preparaten die wij niet hebben → extrapolatie?• Welke verandering in spiegels van hormonen is klinisch relevant? Bijv. daling in spiegels >20%: pil minder betrouw dus gebruik andere niet-hormonale methode zoals condoom, spiraaltje OF neem zwaardere pil (bijv. Microgynon 50®)
  5. 5. Hoe veroorzaken HIV middelen interacties?• Ritonavir-gebooste HIV-proteaseremmers remmen CYP3A• Ritonavir-gebooste HIV-proteaseremmers induceren UDP-GT• NNRTIs (efavirenz, nevirapine, etravirine): induceren CYP3A & UDP-GT• Raltegravir, rilpivirine, maraviroc, NRTIs: geen effect op CYP3A of UDP-GT
  6. 6. NNRTIs & de pil• Efavirenz en nevirapine verlagen spiegels van alle orale anticonceptiva die getest zijn; alleen de prikpil kan en Mirena®• Etravirine staat ook bekend als enzyminducer maar had geen effect op pil die wij in Nederland niet hebben (Ortho-Novum ®); advies?• Rilpivirine staat niet bekend als enzyminducer en had ook geen effect op spiegels van de pil
  7. 7. Ritonavir-boosted PIs & de pil• Alle ritonavir-boosted PIs verlagen spiegels van orale anticonceptiva met zowel oestrogeen als progestageen • Mechanisme waarschijnlijk inductie van UDP-GT • Mirena® en prikpil kunnen wel of condoom/spiraaltje• Atazanavir/r is waarschijnlijk een uitzondering door remming van UDP-GT door atazanavir; advies is om een zwaardere pil te nemen met minimaal 35 μg oestrogeen• Atazanavir zonder ritonavir: verhoogt spiegels van orale anticonceptiva door remming van CYP3A & UDP-GT • Gebruik sub-50 pil, bijv. Microgynon-30®
  8. 8. Nood-anticonceptie• Algemene voorkeur voor levonorgestrel (Norlevo®) boven (2 x 2) Yuzpe-methode• Spiegels levonorgestrel verlaagd door efavirenz en waarschijnlijk ook ritonavir-boosted PIs• Dubbele dosis? Toch (2x2) Yuzpe-methode?
  9. 9. Nuttige bronnen• Nederlandse interactietabel: www.knmp.nl; typ bij zoeken “hiv” in• Liverpool website: www.HIV-druginteractions.org• DHHS richtlijn (VS): www.aidsinfo.nih.gov/guidelines/html/3/perinatal- guidelines/0/• Interactieboekje:
  10. 10. Literatuur• Cohn et al. Clin Pharmacol Ther 2007; 81: 222-7• Carten et al. Inf Dis Obstet Gynecol 2012; 137192• Stuart et al. JAIDS 2011; 58: e40-43• Vogler et al. JAIDS 2010;55:473-82• Sevinsky et al. Antivir Ther 2011;16:149-56• Sekar et al. Antivir Ther 2008;13:563-9• Zhang et al. Antivir Ther 2011;16: 157-64

×