Your SlideShare is downloading. ×
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත හේවගේ

355

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
355
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. කතෘ :ආචාර්ය සුජිත් නිශාන්ත ෙහේවෙග් 03.පරිච්ෙඡ්දය සංජානනය : ඉන්දීය ඥානය 3.1.දැනුම ෙගොඩනැෙඟන පිළිෙවල දැනුම ෙගොඩනැෙඟනුෙය් තමාට අනන මානසික හැඩතලයට අනුරූපවය.1ෙම් නිසාදැනුම ෙගොඩනැෙඟන පිළිෙවල පුද්ගලානුබද්ධව ෙවනස් මුහුණුවරක් ගනියි.දැනුම යනු සංඥා යම්කිසි පිළිෙවළකට අනුව මනස තුළම සංවිධානයවීමකි.2 එමඟින් ෙමොළෙය් නව ස්නායු ව හයන්හිදත්ත තැන්පත්වනුෙය් නිශ්චිත රටාවකට අනුවය. යම්කිසි දත්ත සමුදායක් ෙමොළෙය් ගබඩා වීඇත්ෙත් සංවිධානාත්මක ස්වරූපයකිනි.3 ෙම් සංවිධානාත්මක ස්වරූපය නිසා ෙමොළෙය් සංකීර්ණව හ ෙගොඩනැෙඟ්.4 ෙම් නව ව හ ෙගොඩනැඟීෙමන් ඒවා අතර නව අන්තර් සබඳතා ඇතිවීමසංශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දයක් අනුව සිදුෙව්.5සංශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දය යනු පවතින ෙදය අනුසාරෙයන්ඇති වන විවිධ දැනුම් ක්ෙෂේත ෙගොඩනැඟීමයි.එවිට අභිනව ක්ෙෂේත අර්ථකථනයවනුෙය්ද පවතිනක්ෙෂේත වලට සමානුපාතිකවය. ෙම් කමෙය් පබල ස්ථාන ෙමන්ම දුබල ස්ථානද තිෙබ්.6ෙමහි පබලස්ථාන නම් නිරතුරුව පවතින දැනුම ආශෙයන් නව දැනුම ෙගොඩනැෙගන නිසා දැනුම තහවුරුවීමට වැඩි ඉඩකඩක් සැලසිය හැකි බවයි.7එෙසේම පවතින දැනුම ඔස්ෙසේ නව දැනුම විචාරපූර්වකව සලකා බැලීමට ෙමහිදී වැඩි ඉඩක් හිමි ෙව්.8එෙසේම පවතින දැනුම සංස්කරණය කිරීම්වලට ලක්ෙව්.ඇතැම්විට පවතින දැනුම පිළිබඳව වැඩිදුර ව තිෙර්ක කරුණු පවා එක්රැස් කරගැනීමට ෙමකී කමෙව්දය ඔස්ෙසේ වැඩි ඉඩක් හිමිෙව්.9 එබැවින් ෙමබඳු අවස්ථාවන්හි පවතිනමූලික දැනුම තව තවත් තහවුරුවීමට අවකාශ සැලෙසේ.10 සංශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දෙය් දක්නට ලෙබන දුබලතාවය නම් පවතින දැනුමට ෙවනස් ෙද්සංජානනය වීෙම්දී පවතින දැනුම පතික්ෙෂේපවීමකට ලක්විය හැකි බවයි.11සාරධර්ම ෙලස කලකසිට පිළිගැනී පැවතුනු ෙදයක් තවත් අවස්ථාවකදී සාරධර්ම ෙනොවන ෙලස වැටහිය හැකිය.12ඒකීෙහේතුව නිසා මුලින් සාරධර්ම ෙලස සැලකූ ෙද්වල් අත්හැර දැමීමට පවා ඉඩ තිෙබ්.13ෙපොල්ෙතල්ආහාරයට ගැනීම නිසා රුධිරෙය් අන්තර්ගත ෙම්ද පමාණය වැඩිෙවතැයි යන දැනුම ලබයි.පසුඅවස්ථාවකදී ෙපොල්ෙතල් ආහාරයට ගැනීම එතරම් අෙයෝග ෙනොවන බවක්ද දැනගනියි. ෙපොල්ෙතල් ආහාරයට ගැනීම ෙනොව සත්ව ෙම්දය ආහාරයට ගැනීම අදාළ ෙරෝගී තත්වයට ෙහේතුව බවනිසැක ෙලස දැන ගනියි.ෙම් සමඟම ෙපොල්ෙතල් ශරීර ෙසෞඛ යට අහිතකර යන දැනුම පතිෙක්‍ෂේපෙව්. ෙම් නිසා යම් කිසි ෙදයක් පිළිබඳ ඇති පිලිගැනීම වඩාත් තහවුරුවීම ෙමන්ම පතික්ෙෂේපවීමයන පතිකියා ෙදකම සංශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දයතුළ විද මානබව පැහැදිලිෙව්.14 දැනුම ෙගොඩනැඟීෙම්දී භාවිතාවන අෙනක් ආකාරය නම් විශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දයයි.15ෙමහිදී දැනුම ෙගොඩනැෙඟනුෙය් විගහයතුළිනි.16විශ්ෙල්ෂණ කමෙව්දෙය් පබල බව නම් ෙමහිදීඋපෙයෝගී කරගන්නා දත්ත ගැඹුරින් විශ්ෙල්ෂණය කිරීමට ඇති හැකියාවයි.17ෙමහිදී තාර්කිකස්වරූපය භාවිතා කරන අවස්ථාද ඇතිෙව්.යමක මතුපිට ස්ථරෙය් සිට ඊට පහතින් පිහිටි යට ස්ථරකරා අනුකමිකව ගැඹුරට පිවිෙසමින් සිදුකරන විගහයන් මීට ඇතුළත්ය.නිදසුනක් ෙලස යම්විශාල සංඛ ාවක් තව ඊට වඩා කුඩා සංඛාවකින් ෙබදූවිට අවසානෙය්දී ලැෙබන දුරටත් ෙනොෙබදියහැකි සංඛ ාත්මක වූ පිළිතුර දැක්විය හැකිය.එෙසේම විසඳීමට දුෂ්කර ගැටළුවක පියවරගණනාවකින් පසුව විසඳුම ෙවත ළඟාවීමද නිදසුනකි.එෙසේම එක්වරම වටහාගැනීමට අසීරු යමක් 1
  • 2. කමික පියවර ගණනාවකට ෙබදා ඉන් අනතුරුව වටහාගැනීමට වෑයම් කිරීමද විශ්ෙල්ෂණකමෙව්දයයි.18 විශ්ෙල්ෂණ යන්න තුළ විගහ කිරීම අන්තර්ගතය.යමක් වටහාගැනීමට නම් ඒපිලිබඳ විගහයක ෙයදීම අවශ වනුෙය් ෙම්නිසාය. ෙමහිදී දැනුම ෙගොඩනැෙඟනුෙය් පියවර කමයටඅනුවය. ඒ අනුව මුලින් ඇති වූ දත්ත සංඥා වලටම පසුව ලැෙබන දත්ත සංඥා එක්වීම නිසා මූලිකහැඩෙය් සංකීර්ණත්වයක් විද මානෙව්.19එවිට මූලික හැඩයද පවා ෙවනස්වී යන අවස්ථා තිෙබ්.නිතරම දත්ත සංඥා විශ්ෙල්ෂණෙය්දී පියවරවල සමාන බව ෙමන්ම කමික බවද තිබිය යුතුය.ෙමහිදී ෙමොළෙය් ස්නායු ව හ ෙගොඩනැෙඟනුෙය් මුලික ව හ සියල්ල සම්බන්ධ කරෙගනෙනොෙව්. එහිදී සම්බන්ධ වනුෙය් අවසාන පියවරට ආසන්නතම පියවර ෙව්.ෙම් අනුව පියවරරාශියකින් සමන්විත ස්නායු ව හයක එක් එක් පියවර පාසා කමික සම්බන්ධ වීමක් ආසන්නතමපියවර තුළ ඇත.20එෙසේම මුල්පියවර සමඟ අවසානපියවර සෘජුව අසම්බන්ධිතය. අවසාන පියවෙර්සිට මුල් පියවරට යාහැකිවනුෙය් ඊළඟ ආසන්නතම පියවර ඔස්ෙසේ වීමද ෙමහිදී විද මාන එක්සුවිෙශේෂීත්වයකි.ෙම්කමයට අනුව දැනුම ජාලගතව සම්බන්ධවන බැවින් අවශ වන අවස්ථාවන්හිවිචාරපූර්වකව විකල්ප අවස්ථා කරා පහසුෙවන් ළඟාවිය හැකිය.ෙම් කමෙය්දී මුලික දැනුමෙදවනුවට ලබාගන්නා දැනුම මඟින් පතික්ෙෂේප ෙනොෙව්.එෙසේම දැනුම අනවශ පරිදි යළිඳුවාරයක් තහවුරුවීමක්ද ෙනොෙව්.ෙම් නිසා කිසිදු අධානගාහී බවක් ෙනොමැතිව මධ ස්ථව විචාරශීලීඅයුරින් කටයුතු කළ හැකිවීම ෙම් කමෙව්දෙය් විද ාමාන වාසි සහගත තත්වයකි.21 දැනුම ව හාත්මකව ෙගොඩනැෙඟන්නක්ය යන මෙනෝවිද ාඥයින්ෙග් පිළිගැනීම නූතනපර්ෙය්ෂණ නිසා ඇතැම්විට අභිෙයෝගයට ලක්වී තිෙබ්.22ෙම් පර්ෙය්ෂණ නූතන මෙනෝ විද ාත්මකහැඩතලෙය් සුවිශාල ෙපරලියක් ඇතිකිරීමට සමත්වී ඇත.23මන්ද අදාළ ව හයන්ෙගන් පරිබාහිරවපවා දැනුම ෙගොඩනැඟිය හැකිබව පැහැදිලිවී ඇති බැවිනි.24ෙමය මනෙසේ රසායනික දව වලසංකීර්ණ වූ පතිකියාවක් නිසා ඇතිවන්නක් බවට නුතන මෙනෝවිද ාඥයින් විසින් අර්ථදක්වනුලැෙබ්.25 මතකය, දැනුම හා ආවර්ජනය යන කියාවළි සිදුවනුෙය් සීඝ රසායනික පතිකියාවන්මඟින් බව ෙම් පිළිබඳව පර්ෙය්ෂණවලදී ෙසොයාෙගන තිෙබ්.26 දැනුම නිරතුරුව ලැබීම නිසා මනසතුළ සංකීර්ණ ව හ ෙගොඩ නැෙඟතැයි මුලින් විශ්වාස කරන ලදී.27 ෙමොළය විශාල පරිපථයක්ෙලස සැලකූ විට ඒ තුළ තව ක්ෂද පරිපථ ඇතිවීම දැනුම ගබඩාවීෙම්දී සිදුෙව්.සැබවින්මෙමොළෙයන් කුඩා විද ත් ධාරාවක් නිකුත්ව එය ෙසසු පෙද්ශ කරා ව ාප්තවී යයි.28අවදිෙයන්සිටීෙම්දී නිදාවට පත්වීෙම්දී නිදාෙව් විවිධ අවස්ථා වලදී, සිත සමාධිගතව පවතිද්දී ෙමොළෙයන්නිකුත් වන ෙමකී විද ත් ධාරාෙව් තරංග ආයාමය ඊට අනුරූප වන පරිදි සුසර කිරීමකට ලක් ෙව්.29ෙම් අනුව ෙමොළෙයහි කියාකාරීත්වය මැන ගැනීම සඳහා ෙමකී තරංග ආයාමය සුපරීක්ෂණයටලක් කිරීම ෙබොෙහෝවිට නූතන ෛවද විද ා පර්ෙය්ෂණවලදී සිදුෙව්.30ෙමොළයතුළ හා ඉන් පිටතටවිහිද යන ෙමකී විද ත් ධාරාව ෙමොළෙය් විවිධ ස්ථාන උත්ෙත්ජනය කිරීමට උපකාරී ෙව්.ෙමොළෙය් කියාකාරීත්වය නිෙරෝගීව පවත්වා ගැනීමට ෙමකී විද ත් ධාරාව ෙමොළය තුළව ාප්තවීම අවශ ය.31එෙසේ ෙනොමැති වුවෙහොත් ෙමොළෙයහි හා ස්නායු කියාකාරීත්වෙයහි කටයුතුඅකර්මණ ය විය හැකිය.ඒ නිසා නිරතුරුවම ෙමොළෙයන් නිකුත්වන ෙමකී විද ත් ධාරාව එයනීෙරෝගීව පවතින අවස්ථාවලදී කිසියම් නියත මට්ටමකින් පැවතිය යුතුය.32 එහි නියත අගය අඩුවැඩි වීම ෙමොළය නිසි ආකාරෙයන් කියා ෙනොකරන බවට සාධකයකි. එෙසේම ෙමොළෙය් ෙමකීවිද ත් කියාකාරීත්වය ෙමොළයතුළ ඇති ස්නායු සම්ෙපේෂණ සංඥා දත්ත ගබඩාවීම හා යළි අවශ වූවිට ඒවා සිහි කැඳවීම ආදී ෙබොෙහෝෙද් සමඟ සම්බන්ධය.33 ෙම් විද ත් ධාරාව සමඟ ෙමොළයකියාත්මක වීෙම්දී ෙමොළෙය් ව හවල රසායනික පතිකියා ෙලස ගබඩාවී තිෙබන දැනුමදෙමොළයට අවශ අවස්ථාවලදී විටින් විට කැඳවාගැනීමද සිදුෙව්.34දැනුම ෙගොඩනැඟීෙම් කියාවළියසිදුවන්ෙන් ෙමෙසේ ආපසු මතක ගබඩා වලින් කැඳවනු ලැබූ මතක දත්ත හා ෙමොළය ෙවත අලුතින්සම්ෙපේෂණය වූ සංඥා දත්ත අතර සමාෙයෝජනය නිසාය.ෙමොළෙය් ඇති සංකීර්ණ කියාවළිය නම්ෙමකී සමාෙයෝජනයයි. 35 අපට ෙලෝකෙය් ජීවත්වීෙම්දී අවශ කරන්නා වූ සෑම දැනුමක්මලැෙබන්ෙන් ෙම් සංකීර්ණ සමාෙයෝජන කියාවළිය හරහාය.ඉෙගනීම,දැනුම ලැබීම පුරුදු පුහුණුවෙලස සාමාන ව වහාරය අනුව හදුන්වනු ලබන්ෙන් ඉතා සංකීර්ණව ෙමොළය තුළදී සිදුවන ෙම් 2
  • 3. සමාෙයෝජන කාර්යභාරයටය.36ෙම් සමාෙයෝජන කාර්යභාරය සරළ බෙව් සිට සංකීර්ණ බව දක්වාවිවිධ පරාසවලින් යුක්තය.යම්කිසි දත්ත සම්ෙපේෂණයක් ෙමොළයට ලැබීෙම්දී ෙමොළය ඒ පිලිබඳවඅදහසක් ඇති කරගන්ෙන් මීට ෙපර අවස්ථාවකදී අදාළ සංඥාවට ෙහෝ ඊට සමාන දත්ත සංඥාවන්ෙමොළය ෙවත ලැබී එය මතකෙය් ගබඩාකර තිබුණෙහොත් පමණි.එවිට ෙමොළය ඒපිළිබඳ සුපරීක්ෂාකර අදාළ මතකය තැන්පත්ව ඇතිනම් යළිආපසු කැඳවාගැනීම සිදුකරයි.37ෙමෙසේ ආපසු කැඳවාගනු ලැබූ මතකය ආගන්තුක දත්ත සංඥාව හා මනා ෙසේ සසඳා බැලීමකට ලක් කරයි.ෙමහිදීආගන්තුක දත්ත සංඥා ෙමෙසේ ආපසු කැඳවාගනුලැබූ මතක දත්තවලට සමාන නම් ෙමොළය විසින්අදාළ ආගන්තුක දත්ත සංඥා හඳුනාගැනීමකට ලක්ෙකෙර්.අනතුරුව දත්ත වර්ගීකරණයදෙකෙර්.38 ෙමොළෙය් තැන්පත්වූ දත්ත යළි සිහිකැඳවීම හා සැසඳීම වැනි කියාවළි මඟින් යමක් පිළිබඳහඳුනාගැනීමට අවශ මූලික පුහුණුවක් ඇතිෙව්.39හඳුනාගැනීම පිළිබඳ ඇතිවන ෙම් මුලික පුහුණුවඉතා සංකීර්ණ ඉෙගනුමක පාථමික හැඩතලයයි.40පුහුණුව නිසා ඉෙගනීමද, ඉෙගනීම නිසාපුහුණුවද ලැෙබ්.41පුහුණුව ඉෙගනීෙම්ම ෙකොටසකි.42චර්යාෙව් ඇතිවන ෙවනස්වීම ඉෙගනීමකි.43ෙමය සිදුවනුෙය් පුහුණුව නිසාය.44ෙම් අනුව එම පුහුණුව ඕනෑම ආකාරයක ෙදයක් විය හැකිය.ආකල්ප පිළිබඳ ඇති කළ පුහුණුවක් විය හැකිය.එවිට එය ආකල්ප ඉෙගනීමකි.එෙසේම ආෙව්දනයහා චර්යාව පිළිබඳව ද මීට සමාන පුහුණුවක් ඇති කළ හැකිය.එවිට එබඳු පුහුණුකිරීම ආෙව්දනඉෙගනීමක් හා චර්යා ඉෙගනීමක් බවට පත්ෙව්.යෙමකු යම්ෙදයක් ඉෙගනීම නිසා ලැෙබනපුහුණුව එපරිදි විවිධ හැඩතල වලට අයත්ෙව්.45ඕනෑම පුහුණුවක් ආකල්ප, ආෙව්දන හා චර්යා යනෙතෙකොටසකට ෙබෙද්. පළමුව දත්ත සංඥා නිසා මනෙසේ ඇතිවනුෙය් ආකල්පයි.ෙමය සූක්ෂමය.ෙත්රුම් ගැනීම තරමක් අපහසුය. ෙම් සඳහා ජීවිවිද ාත්මක වර්ධනයක් ලබා තිබිය යුතුය.ළමාවිෙය්දී ආකල්ප පුහුණුව තරමක් දුරට දුෂ්කරය.මන්ද දරුවාෙග් ෙමොළය ඊට සරිලන ෙලස ජීවවිද ාත්මක වර්ධනය වී නැති බැවිනි. වයසින් වැෙඩත්ම ආකල්ප පුහුණුවට දරුෙවකු ෙයොමුකළහැකිය.46 ආෙව්දන පැතිකඩ අපෙග් චිත්තෙව්ග හා සම්බන්ධය.හැඟීම් දැනීම්වලට සම්බන්ධකරපතිචාර ඇති වනුෙය් ෙම් අංශයන්ෙගන් සිදුවන දැනුම සංසරණය මඟිනි.නිදසුනක් ෙලස මිතශීලීආකල්පමය දැනුම ලැබීම නිසා සිතට පීතියක් ඇතිෙව්. තමාට සිදුවූ පාඩුවක් පිළිබඳ දැනුමකදීසිතට දුකක් ඇති ෙව්. තමා දරා සිටින අදහසක් අනුන් විසින් විෙව්චනය කරනු ඇසූ විට තරහව,ෙදොම්නස ෙහෝ කළකිරීම ඇති විය හැකිය. ෙම්වා හැඟීම් ආෙව්ග වැනි සිෙත් භාවාත්මක පැතිකඩහා සම්බන්ධ දැනුමකි.එම නිසා ෙම්වා හැඟීම් ඉෙගනීම යනුෙවන් ද හැඳින්ෙව්.47 විෙශේෂෙයන්මකුඩාදරුවන්ෙග් ආකල්ප පිළිබඳ වටහා දීම අසීරුය.එබැවින් ඔවුන්හට ඉගැන්විය යුතු වන්ෙන්දඉගැන්වීමට වඩාත් පහසු වන්ෙන්ද ආෙව්දන පැතිකඩ මඟිනි.ෙමහිදී ඇති වන ගැටළුවක් නම් කුඩාදරුවන්ෙග් මනස සංකල්ප, ආකල්ප වැනි වියුක්ත අදහස් ෙත්රුම්ගැනීමට තරම් ෙමෝරා වැඩීෙනොතිබීමයි.48 වියුක්ත සංකල්ප යනු බාහිර ෙලෝකෙය් විද මාන සම්මුති, පඥප්ති ආදියට සෘජුවසම්බන්ධ ෙනොවන අදහස්ය.එනම් කාලය, දුර, ගුණිතය වැනි සංකල්පයි.ෙම්වා වුවද වැඩිහිටියන්ටඑතරම් ගැඹුරු ෙද් ෙනොෙව්.නමුදු නිවන බඳු ෙදයක් වැඩිහිටිෙයකුට පවා ෙත්රුම්ගත ෙනොහැකිය.49මන්ද එය ෙත්රුම්ගැනීමට තණ්හා, දෘෂ්ටි, මාන ආදිෙයන් කිළිටිවූ සාමාන පෘථග්ජන මනසකටෙනොහැකි බැවිනි.50ඊට සුවිෙශේෂී සංජානන කුසලතා කමානූකූලව වර්ධනය කරගත යුතුය.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී සිදුකරනුෙය් ෙමකී සංජානන කුසලතා කමානූකූලව වර්ධනය කිරීමකි.එහිදීදැනුම ලබාෙදනුෙය් අභ න්තර කුසලතා අවධි කර ගැනීම සඳහාය. ෙපොත්පත්වල ඇති ෙද්ධාරණය කර ගැනීමද දැනුමකි.ඇසීමද දැනුමකි. නමුදු ෙමබඳු දැනුම මඟින් සිදුවනුෙය් විෂයකරුණු රැසකින් මනස පුරවා දැමීම පමණකි. තිපිටක සූතෙද්ශනාද අෙයකුට ෙමබඳු දැනුම ලැබීමසඳහා භාවිතා කළ හැකිය. එවිට සිදුවනුෙය්ද එෙසේ ලැෙබන දැනුම නිසා මනස විෂය කරුණු වලින්පිරවීයාම පමණකි. ඊට අමතරව අධ ාපන සහතික ෙගොන්නට තවත් සහතික එකතුවීම පමණි.නමුදු අවශ නම් අෙයකු හට තිපිටක සූත ෙද්ශනා අභ න්තර කුසලතා අවධිකරන දැනුම ලැබීමපිණිසද භාවිතා කළ හැකිය.51 3
  • 4. ළදරු පාසැල්වල දරුවන්ට එක්වරම අකුරු ඉලක්කම් නූගැන්විය යුත්ෙත් ඔවුන් ඉක්මනින්එබඳු ඉගැන්වීම් වලින් ෙවෙහසට පත්වන නිසාය. එෙසේ කිරීම ඵලදායකද නැත. ඉගැන්වීමසමබරව යා යුතුවන්ෙන් ඔවුන්ෙග් ජීවවිද ාත්මක වර්ධනයට අනුකූලවය.52එෙසේ ෙනොවුවෙහොත්පසු කාලීනව එය ඔවුන්ෙග් මනසට හානිකර ෙලස බලපෑ හැකිය. කුඩාදරුෙවකු තුළ බිළිඳු විෙය්දීවර්ධනය වීමට පටන් ගනුෙය් ආෙව්දන පැතිකඩ වන නිසාය.කුඩාදරුෙවකු සිය අවශ තා වැඩිහිටිසමාජය ෙවතට සන්නිෙව්දනය කරනුෙය් හැඬීම මඟිනි. දුක, ෙව්දනාව, ෙනොරිස්සීම, මානසිකකායික අපහසුතා බඳු අවශ තා සිය මවට සන්නිෙව්දනය කිරීම සඳහා කුඩාදරුෙවෝ හැඬීම එක්තරාමාධ යක් කරගනිති. හැඩීම නම් චිත්තාෙව්ග සම්බන්ධ ජීවවිද ාත්මක ශාරීරික කියාවළියකි.ෙම්නිසා කුඩා දරුවන්ෙග් මුල්ම පුහුණුව හැඬීමයි.53 එය මනුෂ ළඳරුවා ජන්මෙයන්ම ලබනදායාදයක් වැනිය. මන්ද කිසිෙවකු හැඬීම ළඳරුවන්ට පුහුණු ෙනොකරවන බැවිනි. 54 නමුදුජන්මෙයන් ලද හැඬීම සිය අවශ තා පකාශයට පත්කිරීම පිණිස මාධ යක් කරගැනීමට හුරුවීමත්සමඟ ළඳරුවන් එය පුහුණු වන බව ෙපෙන්.55ෙමය ළඳරුවන්ෙග් මුල්ම ඉෙගනීමයි. ෙම් ෙහේතුවනිසා කුඩාදරුවන්ට පුහුණු කරවීම පහසු චිත්තෙව්ගික වූ කරුණු බව පැහැදිලිය. ඔවුන්ෙග්ෙමොළෙය් චිත්තෙව්ගාත්මක ෙකොටස වඩාත් ෙව්ගවත්ව වර්ධනය ෙව්.එෙසේම කුඩාදරුවන් චලනයසම්බන්ධ කියාකාරකම් පහසුෙවන් පුහුණුෙව්.ෙමොළෙය් චලනයට සම්බන්ධ පෙද්ශ වර්ධනයවීමආරම්භවනුෙය් දරුෙවකුෙග් කුඩා කාලෙය්දීමය. අත්පාවලින් යම්කිසි ෙදයක් අල්ලා බලමින්චාලක කුසලතා වර්ධනය කර ගැනීමට කුඩාදරුෙවෝ දැඩි උනන්දුවක් ගනිති.56 චර්යා පැතිකඩ හඳුන්වනු ලබන්ෙන් මෙනෝචාලක අංශය වශෙයනි.57අතහුරු කුසලතාවයවශෙයන්ද ෙමය හැඳින්ෙව්.58ෙමොළෙය් යාන්තික හැකියාවට සම්බන්ධ ෙකොටෙසේ සිදුවන වර්ධනයඇති වනුෙය් මෙනෝචාලක අංශය නිසාය.59ෙමය ෙබොෙහෝවිට චර්යාවට සම්බන්ධය.විෙශේෂෙයන්මකාර්මික හැකියාව වැඩි අය තුළ ෙම් අංශය පබලව වර්ධනය වී තිෙබ්.කුඩා දරුෙවකුෙග් ෙමොළයවැඩීෙම්දී පළමුව වර්ධනයවන එක් කුසලතාවයක් නම් මෙනෝචාලක අංශයයි. 60 ෙම් නිසාදරුෙවකුට වැඩීෙම්දී කමානූකූලව සිය ඇඟිලි හුරුකර ගැනීම සඳහා කතුෙරන් කැපීම, වැලි පීලිමත ලිවීම, ඇඟිල්ෙලන් ඇඳීම ආදී කියාකාරකම් පවරා ෙදනු ලැෙබ්.ලමුන් ෙමහිදී මෙනෝචාලකඅංශය දැඩිව වර්ධනය කර ගනිති.61 සාමූහික කියාකාරකම්, කණ්ඩායම් හැසිරීම් මඟින් ලබනදැනුම අයත් වන්ෙන් ෙමකී මෙනෝචාලක අංශයටය.ෙමමඟින් ලබන දැනුම වඩාත් තහවුරුවනුෙය්ශාරීරික කියාකාරීත්වය සමඟ මනස එක් වී කියාත්මකවීම තුළින් ෙමම දැනුම ලබන බැවිනි.මෙනෝචාළක අවධියතුළ දරුෙවකුෙග් වර්ධනය වඩාත් අධික අවදියයි.ෙම් අවදිෙය් අදාළ මෙනෝචාළක හැකියාව වැඩිදියුණු කර විය හැකි පුහුණුවක් ලබාදීම ඉතා වැදගත්ය. මන්ද දරුවාතුළසැඟව ඇති නිර්මාණශීලී කුසලතාව මතුවනුෙය් නිසිෙලස එබඳු පුහුණුවක් ලබාදුනෙහොත් පමණක්බැවිනි. 62 පසුකාලයකදී නීෙරෝගීමත් සමබර ෙපෞරුෂයකින් සමන්විත දරුෙවකු බිහිවීමටදරුෙවකුෙග් මෙනෝචාළක කුසලතාව නිසි අයුරු පුබුදු කළයුතුය.එය ෙවනස් කිරීමට ෙහෝ යටපත්කිරීමට වෑයම් කිරීම නිසා අහිතකර ලක්ෂණ දරුවා වැඩීෙම්දී මතුවිය හැකිය.63එබැවින් ළඳරුපාසැල් වලදී දරුවන්ට අකුරු, ඉලක්කම් ඉගැන්වීමට ඉක්මන් ෙනොවී මූලිකව අවශ මෙනෝචාළකකුසලතාවය පමණක් ලබා ෙදන ෙලස උපෙදස් සපයනු ලැෙබ්.64 යම් දරුෙවකු කමානූකූලවවැඩීෙම්දී අදාළ එක්එක් වයස් පියවෙරහිදී ඒ වැඩීමට අදාළ පුහුණුව පමණක් ලබාදීම ඉතාවැදගත්ය.මන්ද මානසික ෙසෞඛ සම්පන්න නීෙරෝගී දරුෙවකු බිහිකරගත හැක්ෙක් එෙලසටකියාකිරීම මඟින් පමණක් වන ෙහයිනි.දරුෙවකුෙග් වයස් මට්ටම අනුව බුද්ධි හැකියාව වර්ධනයවන බැවින් එය ෙනොතකා කරන ඉෙගනීම ෙහෝ පුහුණුව ඵලදායී ෙනොෙව්.බුද්ධිය,නිර්මාණශිලීබව,මතකය,දැනුම ෙගොඩ නැඟීෙම් පිළිෙවල ආදී අංශ එක්එක් වයසට අනුකූලව තීරණයවී තිෙබ්.ෙමයෙනොතකා වයසට වඩා බලෙයන් දැනුම පැටවීමටයාම නිසා දරුවාෙග් නිර්මාණශීලීහැකියාව ෙමොටවී දරුවා ඵලදායී ෙනොවන පුද්ගලෙයකු බවට පත්විය හැකිබව අවෙබෝධ කරගත යුතුය.65 දැනුම ෙගොඩනැෙඟන පිළිෙවළ අවෙබෝධ කරගැනීෙම්දී උපෙයෝගී වන ෙමම ලක්ෂණසියල්ලම සැලකිල්ලට ගැනීම අවශ ය.දැනුම නිතරම යාවත්කාලීන ෙව්.එෙසේම යථාවත් කිරීෙමන් 4
  • 5. තහවුරු කරගත යුතුය.ෙකෙනකු උපන් ෙමොෙහොෙත් සිට මියයන තුරුම ෙමම කියාවළිය අඛණ්ඩවසිදුෙව්.ෙම් අනුව දැනුම ෙගොඩනැඟීම සරළ ෙර්ඛීයව සිදුවන්නක් ෙනොවන බව අවෙබෝධ කරගතයුතුය. ෙමොළෙය් දත්ත තැන්පත් වන්ෙන් නිශ්චිත රටාවකටය.එයද මනෙසේ ඊට අදාළ ව හ ෙගොඩනැඟී ඇති අන්දමටය.සංජානනය පිළිබඳ මූලධර්ම දැනට ෙගොඩනැඟීෙම් පිලිෙවලට බලපානුලබනබව දැක්විය යුතුය.දැනුම ෙමොළෙය් අදාළ ව හතුළ ගබඩාවීෙම්දී එය තැන්පත්ව ඇති පිළිෙවළතුළගැබ්වන කිසියම් නිශ්චිත ෙපොදු රටාවක් පිළිබඳ අවධානය ෙයොමුකළ හැකිය.ෙම් ෙපොදුරටාව තුළඅදාළ සංජානන දත්ත වලින් ෙනොහැඟෙවන තවත් ලක්ෂණ පිළිබඳවද ඉෙගනීමට ලැෙබ්.එෙසේමෙමම ෙපොදු සමානකම පවතිද්දී ඊට ෙවනස්වන ස්ථානද හමුෙව්.එහිදී ඒ ෙපොදු සමානකමට පිටින්ෙවනස්වන අවස්ථා පිළිබඳ විකල්ප අවස්ථාවන්හි ලබන දැනුම ෙලස හැඳින් ෙව්.ෙමය යම්දැනුමක් ෙගොඩනැඟීෙම්දී දැනුමට සාෙප්ක්ෂකව ෙමන්ම නිරෙප්ක්ෂකව ඇති වන දැනුමකට පවාදෙහේතුෙව්. නිදසුනක් ෙලස 1 යන සංඛ ාව තව 1 සංඛ ාවකට එකතුකළ විට පිළිතුර ෙලස 2ලැෙබ්(1+1=2).66 ෙමය සාෙප්ක්ෂ ෙලස ලබන දැනුමකි.මීට ෙවනස් අවස්ථා ආකාර වලින්ද ෙම්දැනුම පකාශ කළ හැකිය.එනම් 1 සංඛ ාවට 1 සංඛ ාව එකතුකළ විට 11 ලැබීමද (1+1=11), 1 ක්තව 1 කට එකතු කළවිට 1 ෙගොඩක් ලැබීමද(1+1=1) විකල්ප දැනුම ඇතිවීෙම් අවස්ථා ෙලසදැක්විය හැකිය.ෙමහිදී පළමු ඉෙගනීම හැෙරන්නට ෙසසු සියළු ඉෙගනීම් කම ගණිතෙය් මූලිකමූලධර්මවලට විෙරෝධීබව ෙකෙනකුට ෙපනී යා හැකිය.67නමුදු ඒවාද දැනුම ලැබීෙම් නව විකල්පහා නිරෙප්ක්ෂ අවස්ථා ෙපන්නුම් කරනබව වටහාගත යුතුය. 68 පළමුකමය නිවැරදි යැයිසලකනුෙය් සමාජ සම්මතය අනුව එය නිවැරදිබවට ෙපොදුපිළිගැනීමක් අති බැවිනි. ෙදවැනිවිකල්ප කමෙදකම ෙපොදු සම්මතෙයන් බැහැර නිර්මාණශීලි ඉෙගනුම් ෙව්.මින් අදහස් වනුෙය්ඉෙගනීෙම්දී දැනුම ලැබීෙම් පිළිෙවළ ෙගොඩ නැඟී ඇත්ෙත් හුෙදක් සම්මත රටාවට අනුවපමණක්ම ෙනොවන බවයි.69විවිධ පුද්ගලයින් සතුව විවිධ මට්ටම්වල නිර්මාණශීලී ආකල්පපවතිනුෙය් ඔවුන්තුළ ඇති ෙමබඳු ස්වභාවයට අනුකූලවය. සාරධර්ම සම්බන්ධෙයන්ද මීට සමානරටාවක් කියාත්මකෙව්.70මිනිස් මනස හැඩගැසී ඇත්ෙත් කිසියම් බාධකයක් පැනනැඟුණු විටකදීඊට පරිබාහිරව ඇති විකල්ප අවස්ථා පිළිබඳව ෙසොයා බැලීමටය.අදාළ සංඛ ාව එක් එක් පුද්ගලයාසංජානන කර ගනුලබන ස්වරූපය හා අර්ථකථනවල ෙවනස්බව අනුව විසඳුම විවිධාකාර ස්වරූපගන්නාබව පැහැදිලිෙව්.71 නිර්මාණශීලී පුහුණුව නම් ෙමයයි.එකම හැඩෙය් ෙහෝ එකම අච්චුවකඉගැන්වීමක් ෙහෝ පුහුණුවක් නිසා නිර්මාණශීලිබවක්ද ඇති ෙනොෙව්.නිර්මාණශීලීබව වර්ධනයකළහැක්ෙක් එක්එක් පුද්ගලයාෙග් විභව ශක්තීන් හඳුනා ෙගන ඊට අනුගතව ලබාෙදන විධිමත්ශික්ෂණයකිනි.සියළු ෙදනාටම එකම අච්චුෙව් ඉගැන්වීමක් කර නිර්මාණාත්මක කුසලතාවර්ධනය කළ ෙනොහැකිය.72 සත අවෙබෝධෙය්දී දැනුම ලබන පිළිෙවළද පුද්ගල ෙභ්දෙයන් විවිධ වියහැකිය.විදර්ශනාභාවනාෙව් අර්ථය පුද්ගලයාතුළ ඇතිවන සංජානන කියාවළිය නිවැරදිව ෙත්රුම්ගැනීමට උත්සාහගැනීමයි.එෙසේ ෙත්රුම්ගැනීමට වෑයම් කිරීම මඟින් වැරදි අවෙබෝධෙයන් මිඳීමට හැකියාව ලැෙබ්.ෙම් වැරදි අවෙබෝධය නිසා සිතු තුළ ඇතිවන ෙකෙළස් නමින් හැඳින්ෙවන සෘණාත්මක මානසිකතත්වයන්ෙගන් මනස අපිරිසිදුෙව්.එය යළි පිරිපහදු කළ හැක්ෙක් විදර්ශනා භාවනාව වැඩීෙමනි.ෙම් සෘණාත්මක මානසික ආකල්ප ෙකෙළස්, පංච නීවරණ, දශ සංෙයෝජන ආදී විවිධ නම්වලින්දඅවස්ථාෙනෝචිතව ෙම්වා හැඳින්ෙව්.ෙම්වාෙය් විද මාන ඉතා සියුම් ෙවනස්කම්ද තිෙබ්.නමුදු ෙපොදුවශෙයන් සැලකූ විට ෙම්වා සෘණාත්මක මානසික ලක්ෂණ ෙලස සැලකිය හැකිය.සාමාන ෙයන්එක්එක් මාර්ගඵලමට්ටම් පිළිබඳ නිශ්චිතව දැක්වීෙම්දී පහාණය කරන සංෙයෝජන ධර්ම කුමක්දැයිසඳහන්වන බැවින් වැඩි අවධානයක් දශසංෙයෝජන ධර්ම ෙකෙරහි ෙයොමුකර ඇතිබව සැලකිල්ලටගැනීම ෙමහිදී වැදගත්ය.ෙමමඟින් අදාළ මාර්ගඵල මට්ටම්වලදී සිෙත් ෙකබඳු පිරිසිදු බවක් ඇතිවීදැයි දැනගත හැකිය.එෙමන්ම සිෙත් පිරිසිදුවීම මඟින් කුමන මාර්ගඵල මට්ටමක පසුෙව්දැයි ඉතාමපහසුෙවන් වටහාගත හැකිය.73 5
  • 6. විදර්ශනා භාවනාෙව්දී සප්ත විශුද්ධිය නාමෙයන් ගැෙනන අවස්ථා සතක් පසුකරයි.ෙමහිදීසීල, දිට්ඨි, චිත්ත, කංඛාවිතරණ, මග්ගාමග්ගඤාණදස්සන, පටිපදාඤාණදස්සන, ඤාණදස්සන ආදීවිශුද්ධි සතක් ආදී ෙලස අවස්ථා 7ක් අනුව අනුපිළිෙවළින් ගමන්කර සංජානන හැකියාව විෙශෝධකරණයකට ලක්කරනු ලැෙබ්.භාවනානුෙයෝගියාට විදර්ශනා භාවනාෙව්දී භාවිතාවන තාක්ෂණවිධික්රමය පිළිබඳව ෙමහිදී සෘජු වැටහීමක් ලබාෙනොෙද්.ඒ ෙවනුවට ලබාෙදනුෙය් අදාළ කමෙව්දයනිසි ෙලස භාවිතා කිරීමට අවශ පුහුණුවකි.මුල්කාලීනව ඒ අවෙබෝධය ලබාදුන් අතරපසුකාලීනව සිටි ශාවක පිරිස් ධර්මාවෙබෝධය සඳහා මුල් ශාවක පිරිස් පමණට දැඩි වෑයමක්ෙනොදැරූ බැවින් එෙසේ අවෙබෝධය ඇතිකරවීම එතරම් පතිඵලදායී ෙනොවූවා විය හැකිය.ඒ ෙවනුවටසෘජුව භාවනාකමෙය් අන්තර්ගත තාක්ෂණික විධිකමය වටහාදීමට වෑයම් ෙනොකර අදාළ කමෙව්දය පුහුණුකිරීම සඳහාම පුද්ගලයා ෙයොමුකර ඇති ආකාරය ෙමහිදී පැහැදිලිව ෙපනී යයි. නමුදුපථම ශාවක පිරිසට අයත්වූ උපතිස්ස,ෙකෝලිත පරිවාජක ෙදපළට, පසුවග මහණුන්ට, යසකුලපුතයා ඇතුළු ඔහුෙග් යහළුවන් 54 ෙදනා ආදී පිරිස්වලට බුදුරදුන් හුෙදක් විදර්ශනා භාවනාකමෙව්දය පුහුණු කරවීම ෙවනුවට එහි අන්තර්ගත තාක්ෂණික කමෙව්දය වැටහීමට සලස්වාඑතුළින් නිවන් අවෙබෝධය ලබාදීමට වෑයම් කර ඇති ආකාරය තිපිටක ෙද්ශනාතුළ විද මානය.විදර්ශනා භාවනා තාක්ෂණික කමෙව්දය කුමක් දැයි වටහාදීම හා ඒ අවෙබෝධයතුළින් නිවන්දැකීමට සැලැස්වීම එක් කමයකි.විදර්ශනා භාවනාෙව් තාක්ෂණික කමෙව්දය කුමක්දැයි වටහාදීමට වෑයම් ෙනොකර අදාළ කමෙව්දය පුහුණූකරවීමතුළින් නිවන් අවෙබෝධයට මඟ සලසා දීමඅෙනක් කමයයි.ෙබොෙහෝවිට මුල්කාලීන ශාවක පිරිසට පළමුව දැක්වූ කමයටද, පසුකාලීන ශාවකපිරිසට ෙදවනුව දැක්වූ කමයටද නිවන් අවෙබෝධය පිණිස මඟ සලස්වා තිෙබ්.74ෙමහිදී දැක්වියයුත්ෙත් විදර්ශනා භාවනාෙව්දී භාවිතාවන තාක්ෂණය පිළිබඳ දැනුම නැතිව වුවද, අදාළ නිෂ්ඨාවෙවත ළඟාවිය හැකි බවයි. ෙමහිදී විදර්ශනාව භාවනා කමයක් අන්දමට වර්ධනය කළයුතුය.නිශ්චිත කාල ෙව්ලාවක් තුළ නියමිත පිලිෙවත් අනුගමනයකර නිශ්චල අයුරින් එක්තැනකටවී සිදුකරන භාවනාවක් ෙලස ෙමහිදී විදර්ශනා භාවනාව සිදුෙව්.භාවනාෙයෝගියාටදභාවනා තාක්ෂණය පිලිබඳ දැනගැනීෙම් වුවමනාවක් ඇතිෙනොෙව්.එෙසේම ෙමහි ඵලදායීතාව අඩුය.භාවනා කරන්නන්ට තමාෙග් භාවනාව මනා සුදුසුකම් සහිත ගුරුවරෙයකු ෙසවෙන් සිටම කළයුතුෙව්.එෙසේම භාවනාෙව්දී සිදුවිය හැකි අත්වැරදීම් සංඛ ාවද අධිකය.ඒවා නිවැරදි කරගනිමින් මුලිකපුහුණුව ගුරු ෙසේවනතුළින්ම ලැබිය යුතුය.තමාෙග් භාවනාව නිවැරදි මාර්ගෙය් ගමන්ගන්ෙන්දැයිදැන ගැනීම සඳහා ගුරුවරයාෙග් උපෙද්ශනය නිරතුරු ලැබීම ෙම් තත්වයතුළ අවශ ම ෙව්.ධර්මයඇසීමතුළින් නිවන් අවෙබෝධයට පත්වීෙම් හැකියාව ෙම්කමෙව්දයතුළ මියයාමට සලස්වා ඇත75. බුදුන් ධරමාන කාලෙය්දී එනම් මුල්බුදු සමයතුළ භාවිතයට ගනුලැබු කමෙව්දය මීට වඩාපාෙයෝගිකය.එහිදී ෙමෙසේ එක්තැන්ව නිශ්චලව භාවනා වැඩීෙමන් සත ය අවෙබෝධ කිරීමට වඩාෙකෙනකුෙග් අවෙබෝධය පුළුල්කිරීම මඟින් නිරායාසව විදර්ශනාව ෙගොඩනැඟීම අරමුණුවී තිබිණ.ෙමහිදී ඇස, කණ, නාසය, දිව, සම යන පසිඳුරන්ෙගන් හා මනසින් ලබාගන්නා ඉන්දිය ඥානෙයහිපවිතතාවය සලකා තිෙබ්.ෙමහිදී මනස මෙනෝ ඉන්දියට හා මනස හැර ෙසසු පංෙච්න්දියන් කායිකඉන්දියන් ෙලසටත් සලකා ඇත.එවිට ඉන්දිය සයකි.ෙම් ෂඩ් ඉන්දියන්ෙගන් ලබන අරමුණු දැනීමනිසා ඇතිවන ෂඩ්විධ සංජානන මමත්වෙයන් දූෂිතවීමට ඉඩෙනොදී තිලක්ෂණ අනුව සලකා බැලීමතුළින් සෘජුව සංජානන විශුද්ධියක් ඇතිකර ගත හැකිය.76ෙමහිදී සප්ත විශුද්ධිෙය්දී ෙමන්සවිස්තරව උපායමාර්ගිකව සංජානන විෙශෝධන කියාවළියකට භාජනය ෙනොවී සෘජුව සිත පිරිසිදුකරගැනීමට ලැෙබ්.ෙමම කමෙව්දය බුදුරදුන් බාහියදාරුචිරිය ෙතරුන්ට ෙද්ශනා කර ඇති අයුරුදක්නට ලැෙබ්. උන්වහන්ෙසේ ෙම් ගාථාව අසා ඒ ක්ෂණෙයන් සියළු ෙකෙලසුන් ෙකෙරන් මිදීඅර්හත්වයට පත් වූ බව සඳහන්ය.77ඉන් පැහැදිලි වනුෙය් හුෙදක් එක් තැනකට වී විදසුන් වඩා සිතසමාධිගත කරමින්ම නිවන් අවෙබෝධය ලැබීමට අවශ ෙනොවනබවයි.ෙමහිදී සප්ත විශුද්ධියවැඩීම සිදුවුවද ක්ෂණකව එය සම්පූර්ණෙව්.සප්ත විශුද්ධිය වැඩීම තුළින් සිදුවන ෙදයම පඥාවෙමෙහයවා ගැඹුරු නුවණින් විමසීම තුළින්ද සිදුවන බවයි.නමුදු ෙමබඳු කමෙව්දයක් භාවිතා කළහැක්ෙක් අධික පඥාවක් හිමි බුද්ධිමතුන්ට බවද අමතක ෙනොකළ යුතුය.78 6
  • 7. ෙමහි තව විධිකම ෙබොෙහොමයක්ම ඇත.බුදුන්වහන්ෙසේ චූලපන්ථකෙතරුන්ට වදාළ කර්මස්ථානයද එබඳු එක් කමෙව්දයකි.එනම් සංජානනය අපවිතවන ආකාරය ෙරදි කඩක් උපෙයෝගීකරගනිමින් උන්වහන්ෙසේටම වැටෙහන්නට සැලැස්වූ ෙසේක."රෙජෝ හරණං" යන පාඨයද උච්චාරණයකරමින් එය සුදුෙරදි කෙඩ් තැවෙරන ගතරැඳී දහදිය ෙතල් කුණු ආදී අපවිතදෑ මඟින් එය අපිරිසිදුවූඅයුරු නිරීක්ෂණයකරන ෙමන් ෙද්ශනාකර වදාෙල් උන්වහන්ෙසේෙග් වැසී තිබූ පඥාව අවධිකිරීෙම්අරමුණිනි.ෙමහිදී දුවිලි පිස දමමි යනුෙවන් සංජානනය මමත්වෙයන් වරදවා ගැනීමතුළින් සුදුෙරදිකඩ අපවිත වනබව චූලපන්ථක හිමියන් නිරීක්ෂණය කළහ.මමත්වෙයන් සැලකීම නිසා සිය සිතදඅපවිතවන බව උන්වහන්ෙසේට කල්පනා විය.ෙමහිදී සුදුෙරදි කඩ මඟින් පභාෂ්වර සිත සංෙක්තවත්කර තිෙබ්.නිසර්ගෙයන්ම තිබිය යුතු පිරිසිදු සංජානනය පභාෂ්වර සිතයි.ආගන්තුක ෙකෙළස් නිසාපභාෂ්වර සිත කිළුටුවීම යනුෙවන් අදහස්වනුෙය් සාවද සංජානනය නිසා පකෘති පිරිසිදු මානසිකපසුබිම අඳුරුවී යාමයි.ෙමය සිදුවනුෙය් සංජානනෙය්දී මමත්වය බලපෑම නිසාය.ෙමය අපූරු ෙලසසුදුෙරදි කඩ හා එය සිරුෙර් දහදිය ෙතල් කුණු නිසා අපවිතවීම මඟින් නිරූපණය කරතිබීම ෙමහිදීදක්නට ලැෙබන සුවිෙශේෂීත්වය ෙලස දැක්විය හැකිය.චූලපන්ථක හිමියන් සසෙර සිදුකළ පින් ඇතිඅෙයකි.නමුදු කුඩා අකුසල කර්මයක බලපෑමට හසුවීම නිසා එම පුණ ශක්තිය වැසී තිබිණ.ෙමකීසුළු කර්මස්ථානය මඟින් එම පාප ශක්තිෙය් අඳුරු වැස්ම ඉවත්කර ඒතුළ වැසී පැවති සසර පුණශක්තිය මතුකරගැනීමට හැකිවිය.79 තමන්ටවත් අවෙබෝධ ෙනොවුණු ෙදයක් ෙවන අෙයකුට පහදාදිය ෙනොහැකිය.ඒ නිසා තමාපළමුව ෙහොඳින් ධර්මාවෙබෝධය ලැබීම වැදගත්ය.ධර්මය ඉතා සියුම්ය.අති සූක්ෂමය.වචන වලින්මධර්මය නිවැරදිව ෙත්රුම්කරදිය ෙනොහැකි තරමට භාෂාෙව්වචනවල අර්ථය ෙගොෙරෝසුය.ෙලෞකිකසීමාවලින් සීමිතවී තිෙබ්.ඒ නිසා ඉතා සියුම් සූක්ෂම ගැඹුරු ධර්මය තවත් අෙයකුෙග් අවෙබෝධයපුබුදු කළ හැකි අයුරින් සන්නිෙව්දනය කිරීම ඉතා අපහසු කටයුත්තකි.80බුදුරදුන් බුද්ධත්වයටපත්වූ විගස, තමන්වහන්ෙසේ අවෙබෝධ කරගන්නා ලද සූක්ෂම ගම්භීර ධර්මය අනුන්ට ෙද්ශනාකළනමුදු ඔවුන් එය මැනවින් අවෙබෝධ කර ෙනොගන්නා නිසා එබඳු ෙදයක නිරතවීම සිය ෙවෙහසපිණිසම පවතින්ෙන් යැයි සිතා දුර්මුඛවූ බව සඳහන්ය.81එයට ෙහේතුව ෙම් ධර්මය නිසි අයුරින්වටහාගැනීමට තරම් නිරවුල් මනසක් ඇති සියුම් සිතක් ඇති සංෙව්දී මිනිසුන් සමාජෙය් අති දුර්ලභබැවිනි.යම්කිසි ෙහයකින් එබඳු අය සිටියෙහොත් එබඳු අය ගිහිසමාජයට වඩා පැවිදි සමාජයතුළගණනින් අධිකවිය හැකිය.මන්ද ගිහිසමාජෙය් සමාජ පතිමානවලට වඩා පැවිදි සමාජෙය්සමාජපතිමාන සියුම් ධර්මතා වටහාගැනීමට රුකුලක් වන බැවිනි.පැවිදි සමාජ පසුබිම සකස්වඇත්ෙත්ද ෙම් අවෙබෝධය මත රැඳී සිට කියාකිරීම අනුවය.එෙසේම පැවිදි සමාජ පතිමානවල අරමුණපවා ෙම් අවෙබෝධය ලැබීම පිණිස පැවිදි සමාජයට පෙව්ශවන්නන්ට සුදුසු මෙනෝකායික පසුබිමක්සකස්කර දීම බව ෙපනී යයි.82 3.2.දැනුම ලබා ගන්නා ශිල්ප කමෙව්ද දැනුම ලබා ගැනීම සඳහා ෂඩ් ඉන්දියන් භාවිතා කිරීෙම්දී ඇතිවන සංජානනෙය් ෙවනස්බවමත එහි ශිල්ප කමෙව්ද ෙගොඩනැඟී තිෙබ්.ඇසින් රූප බැලීෙම්දී ඇස,රූප,ස්පර්ශය,රූප විඤ්ඤාණයන අවස්ථා තුළද, කණින් ශබ්ද ඇසීෙම්දී කණ,ශබ්ද,ස්පර්ශය, ශබ්ද විඤ්ඤාණ යන අවස්ථා තුළද,නාසෙයන් ආඝාණය දැනීෙම්දී නාසය, ආඝාණ, ස්පර්ශය, ආඝාණ විඤ්ඤාණ යන අවස්ථා තුළද,දිවට රස දැනීෙම්දී දිව, රස, ස්පර්ශය, රස විඤ්ඤාණය යන අවස්ථා තුළද, සමට ස්පර්ශ දැනීෙම්දීසම, ෙව්දනා, ස්පර්ශය, ෙව්දනා විඤ්ඤාණය යන අවස්ථාතුළද සංජානනය ෙගොඩනැෙඟ්. ෙම් පංචඉන්දියන් කායික පැතිකඩ හා සම්බන්ධය.ජීවිෙයකුට කායික පැතිකඩ ෙසේම මානසික පැතිකඩක්දතිෙබ්.83එනම් මෙනෝඉන්දියයි.මෙනෝඉන්දියටද සෘජුව ෙසසු ඉන්දියන්ෙගන් බාහිරව අරමුණුදැනීම් ඇත.මෙනෝඉන්දියට අරමුණු පැමිණීෙම්දී මනස,ධම්ම,ස්පර්ශය, මෙනෝවිඤ්ඤාණ යනඅවස්ථාතුළ සංජානනය ෙගොඩනැෙඟ්.ෙම් අනුව ෂඩ් ඉන්දියන්හි කියාකාරීත්වය එක හා සමානබව 7
  • 8. පැහැදිලිය.ෙම් ඉන්දයන්ෙගන් අරමුණු ලබාගැනීම යනු දැනීම ලබාගැනීමයි.දැනුම ලබා ගැනීෙම්දීභාවිතාවන ශිල්පකමෙව්ද යනුෙවන් අදහස්වනුෙය් උපතින් උරුමව ඇති ජීවවිද ාත්මක පැතිකඩඔස්ෙසේ නව දත්ත මානව ෙමොළය කරා සම්ෙපේෂණවීෙම් කියාවළිෙය් ගැබ්වන සුවිෙශේෂීවූ හැඩතලඅධ යනයයි. ෙමකී අධ යනය මඟින් කිසියම් ඉන්දියක් ෙවතින් ලබාගන්නා දැනුම ෙහවත් දත්තසම්ෙපේෂණය මඟින් ෙමොළයතුළ ඇතිවන සංජානන ව හයන් පිළිබඳව පැහැදිලි අවෙබෝධයක්ලබාගත හැකිය.84 ඉන්දියන් මඟින් දැනුම ලැබීෙම්දී ෙමොළයතුළ එම දැනුම දත්ත අයුරින් සංවිධානාත්මකඅනුපිළිෙවලකට තැන්පත්ෙව්.ෙම් අනුපිලිෙවල අනුව දත්ත අතර සම්බන්ධතා ෙගොඩනැෙඟ්.ෙමමසම්බන්ධතා රටා හඳුනාගැනීම මඟින් අවෙබෝධය ඇතිෙව්.එෙසේම හඳුනාගත් සම්බන්ධතා රටා නවසම්බන්ධතා ෙපළගැස්වීමටද උපකාරීෙව්.පවතින දැනුම ආශිතෙකොටෙගන නව දැනුම නිර්මාණයකර ගැනීමට ෙමය ආධාරයකි.දැනුම ලැබීෙම්දී ෙමොළය ආශිතව ෙගොඩනැඟී පවතින දැනුම ඔස්ෙසේනව දැනුම එක්රැස්ෙව්.85පවතින දැනුමට නව දැනුම එකතුෙව්.එෙසේම පවතින දැනුමට සමානබවක් ගන්නා දැනුම නිසා පවතින දැනුම වඩාත් ෙපෝෂණයෙව්.දැනුම අතීත,වර්තමාන හා අනාගතෙලස වර්ගවී පවතී.මනසට ලැබී තැන්පත්ව ඇති දැනුම අතීත දැනුමයි.ඒ ආශිතව නව දැනුම එක්රැස්වීම වර්තමාන දැනුමයි.එක්රැස්වී ඇති අතීත දැනුම,ලැෙබන වර්තමාන දැනුම යන දැනුම් වර්ගෙදකට සාෙප්ක්ෂකව නව දැනුම උත්පාදනය ෙහෝ එෙසේ උත්පාදනයවීෙම් පිලිෙවළ අනාගතදැනුමයි. ෙම් අයුරින් දැනුම ලැබීෙම් හා එය කමවත්ව සංවිධානගතවීෙම් කමෙව්ද දක්නට තිෙබ්.ෂඩ් ඉන්දියන්ට වර්තමාන දැනුම සංජානනය ෙනොවුවද අතීතෙය්දී ලැබූ දැනුම පිලිබඳසංවිධානාත්මක සටහන් මතු විය හැකිය.එෙසේ මතුවීෙම්දී එය මතුවනුෙය් සත දැනුමක් ෙලසෙනොව ඡායාමාතයක් ෙලසය.ෙම් අයුරින් මෙනෝඉන්දියට ෙගෝචරවන දැනුම පිලිබඳ සෑමඅෙයකුටම ෙහොඳ අවෙබෝධයක් ඇත.එනම් සාමාන ව වහාරය අනුව කල්පනා කිරීම යනුෙවන්හඳුන්වන කියවළිය සම්පූර්ණෙයන් මනෙසේ කියාවළියකි.එහිදී මානව මනසතුළ තැන්පත්ව ඇතිඅතීත මතකෙගොනු පිරික්සා බැලීෙම්දී ඇතිවන සටහන් ෙපළක් මනසට අරමුණුෙව්.ෙම්තුළෙකෙනකුට සැබවින්ම ජීවත්විය හැකිය.එම පුද්ගලයා එවිට ජීවත්වනුෙය් අතීතයතුළය.ෙම්අයුරින්ම අතීතය හා වර්තමාන දැනුම පාදක කරෙගන ඕනෑම අෙයකුහට අනාගතය පිලිබඳ දළසටහනක් මනසතුළ ෙගොඩනඟා ගතහැකිය.86අනාගත සැලසුම්ගත ඉදිරි ඉලක්ක පිලිබඳ සිහිනමැවිය හැකිය.එහිදී ඒ පුද්ගලයා ජීවත්වනුෙය් අනාගතෙයහිය.නමුදු ඒ කියාවළියතුළ පුද්ගලයාඅත්දකිනුෙය් සැබෑව ෙනොව පරිකල්පනයයි.පරිකල්පනය හා සැබෑව අතර ඇත්ෙත් පරතරයකි.ඇතැම් අවස්ථාවකදී ෙම් පරතරය අඩුවැඩි වියහැකිය.නමුදු පරතරය එෙසේ අඩු වැඩි වුවදපරිකල්පනය කිසිවිෙටක සැබෑවක් ෙනොෙව්.පරිකල්පනය සැබෑවක් කරගැනීමට ඕනෑම අෙයකුෙවෙහසන බව සත යකි.නමුදු පරිකල්පනය යන අදහසතුළම ගැබ්වනුෙය් තවම සැබෑවක් බවටපත්ෙනොවූ යන අදහසමය.ඒ නිසා පරිකල්පිත දැනුම කිසිවිටක සෑබෑයැයි සැලකීම සාවද ය.87 පුද්ගලෙයකුෙග් මනස තුළ ඇති දැනුම අඩුවැඩි ෙලසට අතීතය, වර්තමානය හා අනාගතයයන කාලතය සමඟ සබඳතා දක්වයි.ෙමහිදී අප සැලකිලිමත් විය යුත්ෙත් එම දැනුම අතරින් කුමක්සැබෑද යන කරුණ පිලිබඳවය.එහිදී අතීත දැනුම යනු තව දුරටත් සජීව ෙලස ෙනොපවතින දැනුමක්බව පැහැදිලිය.එෙසේම අනාගතයද උදාෙනොවූ පරිකල්පනයකි.එම නිසා එයද අජීවීය.වර්තමානෙය්ඇතිවන දැනුම නම් සජීවීය.එබැවින් කාලතය තුළදී සජීවීව පවතින එකම දැනුම වර්තමාන දැනුමබව පැහැදිලි විය යුතුය.සජීවීබව නිවැරදි බව සමඟද සම්බන්ධෙව්.එෙසේම පාෙයෝගිකබවත් සමඟදසම්බන්ධ ෙව්. යමක් සජීවීව පවතිනුෙය් එය සැබෑෙලෝකය හා සමීපවසම්බන්ධවන විටදීය. ෙම්අනුව ඕනෑම දැනුමක් සෑබෑෙලෝකය හා සම්බන්ධව පවතිද්දී නිවැරදිව උකහාගැනීමට නම් එයපවතින සෑබෑ ස්වරූපයට අනුව ගහණය කරගත යුතුය.එහි ෙවනස්කම් සහිතව උකහාගතෙහොත්එහි සජීවී ස්වරූපය බිඳවැෙට්.ෙම්අනුව ෂඩ් ඉන්දියන්ෙගන් ගහණය කරගන්නා දැනුම ෙලෝකෙය්පවතින්නා වූ යථා ස්වරූපයවීම වැදගත්ය.පිටතින් ෂඩ් ඉන්දියන්ෙගන් ලබාගන්නා දැනුමඅභ න්තරය ෙවතට පැමිණීෙමන් පසුව යම්කිසි විකෘතිවීමකට,සංස්කරණයකට ලක්වුවෙහොත් එහි 8
  • 9. පවතින සජීවීභාවය බිඳවැෙට්.එෙසේම එහිදී නිවැරදි සංජානනයක් කියාත්මක ෙනොෙව්.එහිපවතිනුෙය් සංස්කරණයකළ විකෘතිවීමකට ලක්වූ හැඩතලය.එය ගහණයකරෙගන ඊට අනුගතවබාහිර ෙලොව පිලිබඳ නිවැරදිවූ විගහයකට එළඹිය ෙනොහැකිය.වර්තමාන දැනුම ඒ අයුරින්මඉන්දියන් ෙගන් ලැබීම නිසා ඇතිවන සංජානනය පවිතය.එය සෘජුව ෙමොළය ෙවතට පෙව්ශවනඅතර ගබඩාකිරීම් හා පරිකල්පනෙයන්ද ෙතොරය.නමුදු ෙමහිදී පුද්ගල දෘෂ්ටිය වැදගත්ය.මන්දපුද්ගල දෘෂ්ටිය සංජානනෙය්දී වැදගත්කාර්ය භාරයක් ඉටුකරන බැවිනි.ඇතැම් අවස්ථාවලසංජානන කියාවලියට පුද්ගල දෘෂ්ටිය යම් බලපෑමක් සිදු කරන බව පැහැදිලිවී තිෙබ්.ෙමබඳුඅවස්ථාවල සංජානන කියාවළිෙය් ෙවනස්කම් ඇතිවීමට ඉඩ කඩ තිෙබ්.එය සංජානන කියාවළිෙය්පවිතත්වයට හානිකරය. සංජානනෙය්දී දත්ත සම්ෙපේෂණයට බාධා ඇතිවීම නිසා සංස්කරණයවූඅදාළ දත්ත මඟින් නිවැරදි අවෙබෝධයක් ලැබීමට අසීරු බැවිනි. ෙම් සංස්කරණෙය්දී පුද්ගලඅභිලාෂ,සිතුම් පැතුම්, පූර්ව නිගමන ආදිය නිසා දත්ත වලට බලපෑමක්ද ඇතිවිය හැකිය.එබඳුබලපෑමක් සිදුවී සම්ෙපේෂණය වන දත්ත මඟින් ලැෙබනුෙය් තමාෙග් අභිලාෂ අනුව සකස්කරගත්ෙදයකි. එවිට බාහිර දැනුම යනුෙවන් ගහණය කර ගනුෙය් අභ න්තරෙය්ම ඇති සිය පුර්වවිනිශ්චයන් කීපයක් පමණි. ෙම් නිසා ෙලෝකය පිලිබඳ නිසි අවෙබෝධයක් එබඳු සංජානනඇසුෙරන් ෙනොලැෙබන බව වටහා ගැනීම වැදගත්ය.ෙම් නිසා දැනුම ලැබීෙම් ශිල්පකමෙව්දෙයහිදීදත්ත සම්ෙපේෂණවලට බාධාකාරී වන ලක්ෂණවලින් වැළකීමට පයත්න දැරිය යුතුය. ඒ සඳහාඑයට බාධා ඇතිකරවන පූර්ව නිගමන ආදී තමාෙග් පරිකල්පන බැහැරෙකොට මනස පවිතකරවියයුතුය. ඒ සඳහා ෙමබඳු පූර්ව නිගමන ආදී පරිකල්පන බැහැර කරවන කමෙව්ද තිෙබ්.එවැනිකමෙව්දයන් භාවිතා ෙකොට දත්ත සම්ෙපේෂණයට බාධා ඇතිකරවීෙම් අවස්ථා හැකිතාක් මඟහරවාගත යුතුය.88 පවිත මනසට බාධාකරවීමට සමත්වනුෙය් සිතතුළම තැන්පත්ව ඇති ඇතැම් දත්ත සටහන්බව සැලකිල්ලට ගැනීමට වැදගත්ය.එෙසේම මානසික කියාවළියට බාධා පමුණුවනුෙය් නිවැරදිෙසේවටහා ෙනොගැනීම නිසා ඇතිවන සාවද මානසික තත්වයන්ය.ෂඩ් ඉන්දියන් නිසා සංජානනය වනදත්ත සම්ෙපේෂණ කාර්යය ෙකෙරහි පුද්ගලත්වාෙරෝපණයෙකොට සැලකීමද සංජානනය නිවැරදිවගහණය කරගැනීමට බාධාවකි.එය නිවැරදිව ගහණය කරගැනීමට නම් පුද්ගලත්වාෙරෝපණෙයන්බැහැරව සැලකිය යුතුය.ෂඩ් ඉන්දියන්ෙගන් සිදුවන ලැෙබන දැනුම පුද්ගලත්වාෙරෝපණය සමඟමයම් විකෘතිවීමකට ලක්ෙව්.ඉන් ලැෙබනුෙය් සාවද සංජානනය.නිදසුනක් ෙලස ඇස,රූප,ස්පර්ශ,රූප විඤ්ඤාණ යන මඟින් ඇතිවන දැනුම එක්තරා කියාවළියකි.ෙම්තුළ පුද්ගලත්වාෙරෝපණයක්නැත.නමුදු සිදුවනුෙය් නැති පුද්ගලත්වාෙරෝපණයක් ඇතැයි සැලකීමකි.එහිදී රූප දකින අෙයකුවනිර්මාණය ෙකෙර්.ඉන්දියන්හි සමස්ත කියාවළිය පුද්ගලෙයකුට පවරාදීමක් මින් සිදුෙව්.ෙම් වැරදිඅයුරින් සංජානනය කිරීමකි.එෙසේම එහිදී ලැෙබන දත්ත සම්ෙපේෂණය පවා අපවිතවීමකට ලක්ෙව්.ෙම් දත්ත සම්ෙපේෂණය අපවිතවීම නිසා එහි පතිවිපාකය පවා අයහපත් ලක්ෂණ ගන්නාබව ෙපනීයයි.ෙබොෙහෝවිට සාමාන ව වහාරය අනුව දශ සංෙයෝජන නමින් අර්ථදක්වන ලක්ෂණ එෙලසටඇතිවන අයහපත් ලක්ෂණෙව්.දත්ත සංජානනය නිවැරදිවීමට සිදුකළ යුත්ෙත් එකී දත්ත ආෙව්ගයමමත්වෙයන් ගැනීම වැළකීමයි.ඇස,කණ,නාසය,සම,දිව හා මනස යන කිසිදු ඉන්දියක් මම යනාදීපුද්ගලත්වයකින් ෙතොරය.එහි ජීව ස්වභාවයක් ගැබ්වනබව ෙවනම කරුණකි.ෙමකී ජීව ස්වභාවයවුවද සකස්ව ඇත්ෙත් ෙහේතුපත කියාවළියක බලපෑම නිසාය.ඒ මිසක ෙම් ජීව ස්වභාවයතුළ වුවදසත්ව,පුද්ගල,ආත්ම යන ස්වභාවයක් නැත.මම වශෙයන් යම් ෙකෙනකු සලකනුෙය් ෙහේතුපත යසමවාය අනුව සකස්වී පවතින මෙනෝකායික ඉන්දිය ස්වභාවයක් පමණි.ෙම් මෙනෝකායික ඉන්දියස්වභාවය නිසා බාහිර පරිසරයතුළින් අභ න්තරයට දැනුම සංජානනය ෙව්.ඒ දැනුම නිරතුරු වැරදිදෘෂ්ටියකින් ආවරණයවී සංජානනයෙව්.ඒනිසා ෙහේතුපත මඟින් සකස්වූ මෙනෝකායික ස්වභාවයමම,මාෙග් යැයි දැඩිව ගහණය ෙකෙර්.ඉඳුරන්ෙගන් අරමුණු ගැනීම හා ඒඅනුව පතිකියාදැක්වීෙම්දීමම යැයි දැඩිව දෘෂ්ටිගහණය කර තිබීම නිවැරදිව සංජානනය කිරීමට බාධාවකි.දෘෂ්ටිෙයන් මනසආවරණයවී පවතිනවිට ඇතිවන දැනුම සංජානනය විකෘතියකි.එවිට සියළු සංජානන මමත්වෙයන්විකෘතිවී තිෙබ්.89 9
  • 10. දැනුම ඉන්දිය අනුසාරෙයන් ලබාගැනීෙම්දී බාහිර ෙලෝකය සංජානනය කරන ආකාරයවැදගත්ය.මන්ද සැබවින්ම අපෙග් ආකල්ප, ආෙව්දන, හා චර්යා සකස්වීමට බලපාන්ෙන් බාහිරපරිසරය ෙනොව බාහිර පරිසරය සංජානනය කරගන්නා ආකාරයබව පැහැදිලිව ෙපනී යයි.අෙයකුෙකතරම් දුෂ්කර පරිසරයක් මැද වුවද ස්වකීය අභිෙයෝග ජයගැනීමටද,තව අෙයකුට එබඳු පසුබිමක්බාධා, අවහිරතා ෙසේ දැක ඒ ෙකෙරහි උකටලීවීමද බලපානු ලබන්ෙන් එකී පුද්ගලයාෙග් සංජානනපැතිකඩයි.අෙයකුට වස තව අෙයකුට රස වන්නා ෙසේ සෑම විටම එකම පරිසර පසුබිම සමානෙලසපතිඵල ඇතිකරන්ෙන් නැතිබව වටහාගැනීම වැදගත්ය.ෙලෝකය විවිධ,විචිතවත්වීමට සාෙප්ක්ෂවපුද්ගල සංජානන පැතිකඩද විවිධ හා විචිතවත්ෙව්.නිර්මාණශීලීත්වය ෙගොඩනැඟීමට ෙමය ඉතාමවැදගත් ෙමෙහයක් ඉටුකරන්නකි.මානව සමාජය නානත්ත කාෙය් නානාත්ත සංඥා වනුෙය් ෙමකීවිවිධ හා විචිතත්වය නිසාය.බාහිර පරිසරය ඇසුරින් දැනුම උකහාගැනීෙම්දී හා එෙලස ලැබූ දැනුමව වහාරිකව කියාත්මක කිරීෙම්දී සෑම විටකදීම මානවයා කියාකරනුෙය් සමාන අයුරින් ෙනොෙව්.බාහිර පරිසරය විවිධ ෙලස සංජානනය කරගැනීෙම්දී යම් පුද්ගලෙයකු තුළ උපතින්ම පිහිටා ඇතිසංජානන හැකියාව වැදගත් ෙමෙහයක් ඉටුකරයි.ඇතැම් පුද්ගලයින්ෙග් සංජානන හැකියාව අඩුය.ඇතැම් පුද්ගලයින්ෙග් ෙම් හැකියාව වැඩිය.තවත් ෙකොටසෙග් සම තත්වෙය් පවතී.පුද්ගල ෙභ්දයඅනුව සංජානන හැකියාව අඩුවැඩි වියහැකිබව ෙම් අනුව වටහාගත හැකිය.ඇතැම් අය ඉතා ෙකටිකාලයක් තුළදී ෙවනත් අයට වඩා වැඩි සංජානනයක් අත්පත් කරගන්නා අතර සමහරු ෙසසු අයටවඩා අඩු සංජානනයක් අත්පත් කර ගනිති.පුරාණෙය් විසූ එක්විද්වත් පුද්ගලෙයකුට සිය පෙද්ශෙය්විසූ සෑම අෙයකුෙග්ම ජීව දත්ත එක්වරක් ඇසූ පමණින් කටපාඩමින් කිවහැකි දක්ෂතාවක් තිබිණ.ෙමය ඒ විද්වතාෙග් සංජානන පබලතාව නිසා ලැබූ දක්ෂතාවයකි.තව පුද්ගලෙයකුට මහමඟ යද්දීතමා පසුකර යන ජෙනල් කවුළුවකින් දර්ශනයවන ෙවළඳ සංකීර්ණයක්තුළ අෙලවියට තබා ඇතිසියළුම ෙවළද භාණ්ඩ මතකෙයන් පැවසිය හැකි අපූරු හැකියාවක් පිහිටා තිබිණ.90ඔහුෙග්හැකියාව පිළිබඳ විස්මය පළකළවිට ඒ පිළිබඳ ඔහුෙග් අදහසවූෙය් එහි කිසිම අපූර්වත්වයක්ෙනොමැති බවයි. එනම් මහමඟ ගමන්කරද්දී තමා පසුකර යන ස්තියක් ඇඳ පැළඳ සිටින ආකාරයසංජානනය කරන තවත් ස්තියක ඇෙග් සියළු ෙතොරතුරු එක බැල්මකින් උකහාගැනීමට වඩාතමාෙග් ෙම් හැකියාව කිසිෙසේත් අරුම පුදුම ෙදයක් ෙනොවනබව ෙම් පුද්ගලයාෙග් අදහසවිය.ස්තියකට තව ස්තියකෙග් ඇඳුම් පැළඳුම් පිළිබඳ සංජානනය කිරීෙම් පුදුම හැකියාවක්නිර්සගෙයන්ම පිහිටා ඇත.තමා පසු කර යන ස්තිය හැඳපැළඳ සිටි ඇඳුම් පැළඳුම්වල සියළු සූක්ෂ්මස්වභාවය පවා අපූරුවට සංජානනය කිරීෙම් මනා හැකියාවක් තවත් ස්තියකට උපතින්ම ලැබීතිෙබ්. ඇතැම් අවස්ථාවලදී ඇය ඇඳ සිටි ඇඳුම් පැළඳුම්වල වර්ණය,වර්ගය,නිෂ්පාදිත රට,මිළගණන් ආදී සියළු ෙතොරතුරුද, ආභරණයක් නම් එම ආභරණය සකස් කිරීම සඳහා භාවිතාකරනලද රත්රන් පමාණය පවා ආසන්න ෙලසින් පැවසීෙම් පුදුම හැකියාවක් ෙවනත් ස්තියකට ඇත.ඇය හැඳ සිටිෙය් අතින් වියන ලද වස්තයක්ද ෙනොඑෙසේ නම් යන්තයකින් වියනලද්දක්දැයිපැවසීමට තරම් ෙම් දැනුම සූක්ෂමය.දැඩිව මත්පැන් පානය කරන පිරිමිෙයකුට ආඝාණය වන මත්පැන් වල ගන්ධය අනුව අදාළ මත්පැන්වල පදම, මිළ, වර්ගය,නිෂ්පාදිත රට,මධ සාර සාන්දණය,බීෙමන් පසු ඇතිවන මෙනෝකායික උත්ෙත්ජනය,විවිධ සංකූලතා, ෙරෝගාබාධ ආදී විවිධ ෙද්එක්වර සංජානනය ෙව්.ධර්මය අසා පළපුරුදු උගත්,බහුසෘත ධර්මධර සිල්වෙතකුට යම් සුළු ගාථාපදයක් ෙහෝ සූතයක් ශවණයවීෙමන් වුවද ෙසසු අයට අවිෂය වන ඉතා ගැඹුරු වැටහීමක් ඒ පිළිබඳඇති විය හැකිය.දැනුම සංජානනයවීෙම්දී පුද්ගල ෙභ්දය අනුව සංජානන හැකියාව ෙවනස් වන බවමින් මනාව පැහැදිලි ෙව්.91 කිසියම් සුවිෙශේෂි සංජානන හැකියාවක් පගුණ කිරීම මඟින් ෙසසු අයට සාෙප්ක්ෂකව එබඳුෙද් වර්ධනය කරගත හැකිබව විවිධ අය විසින් පගුණකරන ලද සුවිෙශේෂී සංජානන හැකියා අනුවපැහැදිලිෙව්.සංජානනය මඟින් ලබාගන්නා දැනුම විවිධවූ ස්වරූප හා හැඩතල ගනියි. පත ෙපොතින්ලබනදැනුම එකකි.පාෙයෝගික ව වහාරය අනුව ලබන දැනුම අෙනකකි.යමක් පිළිබඳ යෙමකු කීපමණින් නැතෙහොත් පතෙපොතක තිබූ පමණින් පිළිගැනීම විශ්වාසය මත සිදුෙව්.නමුදු එම දැනුමතමාෙග් කරගැනීම තුළින් එය වඩාත් පාෙයෝගික දැනුමක්බවට පත්කරවාගත හැකිය. දැනුම 10
  • 11. වඩාත් පාෙයෝගික වූ විට එය තමාෙග්ම දැනුමක් බවට පත්ෙව්.ෙමම පාෙයෝගික දැනුම තමාෙග්අවශ තා සඳහා භාවිතා කළහැකිය.තමාෙග් අවශ තාවයන් අනුව දැනුම වඩාත් ෙහොඳින් ගලපාගත හැකිය. නමුදු පතෙපොතින් ලබන දැනුම පාෙයෝගික දැනුමට සාෙප්ක්ෂව වඩාත් අස්ථිරය.අස්ථිර බවකින් යුතු දැනුම ෙකොපමණ තිබුණද එහි ඵලදායීතාවය හීනය.ෙලෝකය ෙකතරම් විශාලදැනුමකින් පිරී ඇතත් සැබවින්ම ඵලදායී වනුෙය් තමාෙග් කරගන්නා ලද සුළු දැනුම් ෙකොට්ඨාශයපමණි.එම නිසා ෙම් ෙහේතුව මත හැකිතාක් දැනුම ලබාගැනීමට ෙමන්ම දැනුම තමාෙග්ම දැනුමක්ෙසේ තහවුරුකර ගැනීම ෙමහිදී ඉතා වැදගත්බව මතක තබාගත යුතුය.ජීවිතෙය් ෙබොෙහෝ ගැටළු හාඅභිෙයෝගවලට විසඳුම් සපයාගත හැකිවනුෙය් එෙසේ පාෙයෝගිකබවට පත් කර ගන්නා ලද දැනුමතුළින්ම පමණකි.92 දැනුම ලබාගන්නා ශිල්පකමෙව්ද අතර ගැටළුවක් විසඳීමතුළින් ලබන දැනුම වඩාසුවිෙශේෂීෙව්.එහිදී පුද්ගලයාට ලැෙබනුෙය්ද වඩාත් පාෙයෝගික දැනුමකි.එෙසේම විසඳීෙම්දී විකල්ප අවස්ථානිරීක්ෂණය කිරීෙම්දී මනෙසහි ව හාත්මක කියාකාරීත්වය දත්ත සුපරීක්ෂකයක (Scanner) ඇතිකියාවළියට සමානය.ෙමොළෙය් දත්ත සුපරීක්ෂණයකරමින්(Scanning) අදාළ විසඳුම පාෙයෝගිකවලබාගැනීම සඳහා දැනට ඇති දත්තවලින් වඩාත්ම ගැලෙපන දත්ත සමූහය ෙතෝරාගැනීමක් සිදුෙව්.අනතුරුව ෙතෝරාගත් දත්ත අවසාන විසඳුම කරා පියවර ගණනක් අනුව ජාලගතව සම්බන්ධකරයි.ෙම් එක් එක් පියවරතුළදී ලැෙබන අවසාන විසඳුෙම් යම්කිසි පතිශතයක් විසඳීම කරා ෙමෙහයෙව්.ෙම් අනුව සමස්ත ගැටළුෙව් සිට අවසාන විසඳුම කරා නිශ්චිත පියවර ගණනක් සමන්විත යම්කිසිසාධනීකරණ දත්ත ජාලයක් ෙලස දැනුම ෙමොළය කරා සම්ෙපේෂණය ෙව්.ඇතැම්විට ෙමහිදී අවශදත්ත බාහිරින් ලබාගැනීමට සිදුවිය හැකිය.ඇතැම් දත්ත ෙමොළයතුළ ගබඩාවීඇති දත්ත වියහැකිය.ෙකෙසේ ෙහෝ දත්ත ෙපළගැස්වීම ඔස්ෙසේ පියවර අනුපිළිෙවළින් අවසාන විසඳුම කරා පුද්ගල මනසෙමෙහයෙව්.ෙම් කමෙව්දය මූලික ගණිත ගැටළු විසඳීෙම් සිට සංකීර්ණ ජීවන ගැටළු විසඳීම දක්වාම එක හා සමානව අදාළ ෙව්.ෙම් මඟින් දත්ත සංශ්ෙල්ෂී හා විශ්ෙල්ෂී කමෙව්ද ෙදක අනුවම ෙපළගැස්වීමට හැකිය.ෙම් අනුව ෙකෙනකු පටිච්ච සමුප්පාදය ෙත්රුම්ගැනීෙම්දී දැනුම ලැෙබනුෙය් ෙම්සංශ්ෙල්ෂී හා විශ්ෙල්ෂී කමෙව්ද ෙදක අනුවමය.පත ෙදකක් අතර ෙහේතුපත සබඳතාව දැකීෙම්දීසංශ්ෙල්ෂී න ාය අනුවද, ෙහේතුපත ඇතිවීෙම් ගැඹුරින් විශ්ෙල්ෂණය කිරීම නිසා විශ්ෙල්ෂී න ායඅනුවද දැනුම ලැබිය හැකිය.පටිච්චසමුප්පාද න ාය අනුව ගැඹුරින් විදර්ශනා නුවණ ෙමෙහයවීෙම්දී සංශ්ෙල්ෂී හා විශ්ෙල්ෂී කමෙව්ද ෙදකම එකහා සමානව කියාත්මක ෙව්.ෙමහි අවසානඉලක්කයට පැමිණීෙම් වීර්යය සමතාවය,උපාය ෙකෞශල ඥාණය, සතිය, සමාධිය ආදී ගුණධර්මවිදර්ශනාෙව්දී වර්ධනයෙව්.එෙසේම විචාරපූර්වක කුසලතාවයද වැඩි දියුණු ෙව්. සතර වැදෑරුම්නාමස්කන්ධය සමඟ එක්වූ අට විසි රූපස්කන්ධය මුළුමනින්ම ඉවත ෙහලා සිත නිදහස් කරගැනීමට ඇති හැකියාෙව් අඩු වැඩිකම මත මාර්ගඵල අවෙබෝධෙය් විවිධ මටටම් තීරණය ෙකෙර්.මුලික දාර්ශනික හැකියාව පළමු ආර්ය මාර්ගඵලය වන ෙසෝතාපත්ති මාර්ගඵලය ලැබීෙම්දී ඇතිකර ගත හැකිය.අර්හත්වය දක්වාම පසුව අනුකමිකව වැඩිදියුණු කරනුෙය්ද මුල්ම පියවර ෙලසලැබූ ෙම් ආධ ාත්මික පසුබිම මය.93 නිර්මාණශීලී කාර්යයක නිරතවීම තුළින් දැනුම ලැබීම තවත් එක් ශිල්ප කමෙව්දයක් ෙසේදැක්විය හැකිය.ෙමහිදී නිර්මාණශීලී හැකියාව ඇතිවීමට තුඩු ෙදන සාධක පිළිබඳව විමසිලිමත්වීමදවැදගත්ය.ෙකෙනකුතුළ උපතින්මද නිර්මාණශීලී හැකියාව පිහිටා තිෙබ්.උපතින් ලැබී ඇති ෙමබඳුනිර්මාණශීලී හැකියාවක් සතතාභ ාසය නිසා දියුණු තියුණු විය හැකිය.නිර්මාණශීලීව සිතීමට පවාෙපළඹවීම, හුරුවීම ආදිය මඟින්ද නිර්මාණශීලීත්වය ෙරෝපණය කරගත හැකිය.ෙම් නිර්මාණශීලීහැකියාව කලා, සාහිත කටයුතුවලදී අතිශය වැදගත්ය.එෙසේම ගණිතය,විද ාව ආදී ශුද්ධ විද ාක්ෙෂේතයන්හිදීද නිර්මාණශීලීත්වය වැදගත්ෙව්.ෙමහිදී ශුද්ධ විද ා ක්ෙෂේතවලදී දත්ත සංශ්ෙල්ෂණකාර්යයට වඩා උපෙයෝගීවනුෙය් දත්ත විශ්ෙල්ෂීකාර්යයි.කලා, සාහිත වැනි කටයුතුවලදී දත්තඋපෙයෝගීවනුෙය් දත්ත විශ්ෙල්ෂී කාර්යයන්වලට වඩා දත්ත සංශ්ෙල්ෂී කාර්යයන්ය.නමුදු මානවෙමොළයතුළ ෙමබඳු කිසිම කාර්යකදී ශුද්ධ වශෙයන් එකම කියාදාමයක් පමණක් කියාත්මක වන 11
  • 12. අවස්ථා ඉතා අවමය.බහුලව සිදුවනුෙය් දත්ත සංශ්ෙල්ෂණය පධාන ෙකොටගත් කාර්යකදී අපධානෙලස දත්ත විශ්ෙල්ෂණයත්, දත්ත විශ්ෙල්ෂණය පධාන ෙකොටගත් කාර්යකදී අපධාන ෙලස දත්තසංශ්ෙල්ෂණයත් සිදුවීමයි.දත්ත අතර සබඳතාෙව් ස්වරූපය විමර්ශනය කරන ආකාරය අනුව දත්තපිරික්ෙසනුෙය් සංශ්ෙල්ෂණයවද ෙනොඑෙසේනම් විශ්ෙල්ෂණයවදැයි යන කරුණ තීරණයෙව්.මානවඉන්දියන්ට යම්විෂයගත අරමුණක් අරමුණුවීෙම්දී එමඟින් ඇතිවන ස්නායු සම්ෙපේෂණ ස්නායුදිෙග්ෙමොළය කරා සම්පාප්තෙව්.ඒවා පැමිෙණනුෙය් හුෙදක් නියුෙරෝන ආෙව්ග වශෙයනි.ආෙරෝපිතවනඅංශු ධාරාවල චලිතය සිහිපත්කරන ෙම් නියුෙරෝන පවාහයට ස්නායු මාධ යක්ෙව්.එකිෙනක යාවීඑක ෙපළට බිඳි බිඳී පැමිෙණන විද ත් සංඥා සමූහයක් පරිද්ෙදන් ෙමොළය කරා ෙමකී දත්ත ගමන්ගනියි.ෙමොළයට ෙම් දත්ත ලැබුණුවිට ෙමොළය එය අවෙබෝධ කරගැනීමට පයත්න දරයි.දත්ත යම්ෙලසකට සංවිධානාත්මකව ෙපළගැස්වීම දත්ත අවෙබෝධයට ඉතා වැදගත්ය.ෙමොළෙය් අදාළ දත්තවලට සංෙව්දී ස්ථාන ස්ථාන ෙවනම ඇත.ෙම් අනුව ෙපනීම, ආඝාණය, ගන්ධය, ස්පර්ශය, කථාවආදී ෙද් සඳහාම ෙවන්වූ නිශ්චිත ස්ථාන තිෙබ්.94 දත්ත කමිකව සංවිධානයවී තිබීම ඒවා අතර නවසබඳතා රටා හඳුනාගැනීමට උපකාරයකි.දැනුම ලැබීෙම් ශිල්ප කමෙව්ද ෙගොඩනැඟී ඇත්ෙත් ෙම් දත්ත ෙගොනැඟීම් හා සංවිධානයවීම් අතරවිද මාන රටාවලට අනුරූප වන ෙලසය.පරිකල්පනය යනු සැබෑ ෙලෝකෙය් ෙනොමැති ෙද් ඇතැයිකිසියම් උපකල්පනයක් ෙගොඩනඟා ගැනීමකි.නිර්මාණශීලිත්වයද පරිකල්පනයට ඉතාම සමානය.පරිකල්පනය හා නිර්මාණශීලිත්වෙය් සියුම් ෙවනස්කම්ද තිෙබ්.පරිකල්පනය මනඃකල්පිත ස්වභාවඇසුරු කර පවතින්නකි.නිර්මාණශීලිත්වය යනු සැබෑම ෙලොව ඇසුරින් චිත්තරූප ෙගොඩනැංවීමය.නිර්මාණශීලිත්වය තුළද පරිකල්පනය ගැබ්විය හැකිය.පරිකල්පනය වඩාත්ම ආකර්ශනීය වනුෙය්ඒ තුළ ගැබ්වූ නිර්මාණශීලිත්වය නිසාය.එෙසේම නිර්මාණශීලිත්වයද ඒ තුළ ගැබ්වන පරිකල්පනයනිසා වඩාත් අපූර්වත්වයක් ගනියි.පරිකල්පනය මනඃකල්පිතය. ෙබොෙහෝවිට මානව දැනුම පියවරගණනින් ඉදිරියට තැෙබනුෙය් පරිකල්පනය නිසාය.මන්ද නැති ෙදයක් ඇති ෙලසට ඉන් මවාපානබැවිනි.තිෙබන ෙදයට වඩා හාත්පසින්ම ෙවනස් ෙදයක් වුවද ෙම් අනුව පරිකල්පනය කළ හැකිය.නිර්මාණශීලිත්වය යනු පවතින දැනුම ආශිතව නව දැනුම නිර්මාණය කිරීමයි.නමුදු පරිකල්පනයඑෙසේ ෙනොෙව්.පරිකල්පනය නිශ්චිත සාධක ෙනොමැතිව වුවද හුදු උපකල්පනය මතම සිද්ධි,අවස්ථාෙගොඩනඟා ගනිමින් ඉදිරියට ගමන්කළ හැකි ෙදයකි.පරිකල්පනය ෙබොෙහෝවිට පුද්ගල මානසිකනිර්මිතයකි.පරිකල්පිත ෙද්වල් සැබෑවන අවස්ථාද තිෙබ්.පරිකල්පනයට සීමාමායිම් කිසිවක් නැත.පරිකල්පනෙය්දී ඒ සඳහා අවශ වනුෙය් පවතින දත්ත අතර අසංවිධිත සබඳතාෙව්.නිර්මාණශීලීබවෙගොඩනැෙඟනුෙය් පවතින සංවිධිත දත්ත සබඳතා පදනම් කරෙගනය. නමුදු පරිකල්පනය ෙගොඩනැඟී ඇත්ෙත් පවතින අසංවිධිත දත්ත සබඳතා මඟිනි.අසංවිධිත දත්ත අතර සබඳතා ෙගොඩනැඟීමසංවිධිත දත්ත අතර සබඳතා ෙගොඩනැඟීමට වඩා තරමක් අසීරුය.පෙව්ශම් සහගතව සිදුකළ යුතුවූකාර්යයකි. මානව පරිකල්පන හැකියාෙව් අඩුවැඩිකම්ද පවතී. ෙබොෙහෝවිට නූතන ෙලොව කාර්මිකක්ෙෂේතෙය් නව නිපැයුම්වලට වැඩි වශෙයන්ම ඉවහල්වී ඇත්ෙත් මානව පරිකල්පනික හැකියාවයි.පරිකල්පනය මඟින් මානව ෙමොළය ෙවත පැමිෙණන හා එහි ගබඩාවී ඇති ෙතොරතුරු දත්ත අතරසබඳතා ෙගොඩනංවා ගන්නා අයුරු උගනියි.එය ඉෙගනීම පිළිබඳ පුහුණුවකි.නිර්මාණශීලීත්වෙයන්පරිකල්පනය ෙවනස්වනුෙය් පරිකල්පනෙය් පවතින ව ාජ,මායාමය ෙනොසිදුවනස්වරූපය අනුවය.පරිකල්පනෙය්දී පුද්ගල මනස තුළ මැෙවන මායාව සැබෑවක් බවට පත්කිරීමට නිර්මාණශීලිත්වයඋපකාරීෙව්.ෙම්නිසා නිර්මාණශීලීත්වය ෙනොමැතිව පරිකල්පනයට හුදකලාව පැවතිය ෙනොහැකිය.බාහිර ෙලෝකය තුළ දව ාත්මක ෙද් සමඟ සබඳතා පරිකල්පනය ෙගොඩනඟනුෙය් නිර්මාණලීත්වයමඟිනි.එක් අංශයකින් නිර්මාණශීලිත්වය දව ාත්මකය.එෙසේම පරිකල්පනය ආධ ාත්මකය.නමුදුෙමහිදී දව ාත්මක හා ආධ ාත්මික යන්න ව වහාර කර ඇත්ෙත් ෙලෞකික, ෙලෝෙකෝත්තර අරුතඅනුව ෙනොවනබවද පැහැදිලිව වටහාගත යුතුය.95 සමබර මානසික ෙපෞරුෂයක් සඳහා පරිකල්පනය හා නිර්මාණශීලීත්වය යන අංශ ෙදකමඑක සමානව වැදගත්ය.නිර්මාණශීලිත්වෙය් ගැබ්වන සැලසුම් සහගත ස්වරූපය පරිකල්පනය තුළ 12
  • 13. නැත.පරිකල්පනය තුළ සැලසුම් සහගත ස්වරූපයක් නැත.පරිකල්පනෙය් ගැබ්ව ඇත්ෙත් යම්කිසිෙකෙනකුෙග් මෙනෝව හයතුළ ජීව විද ාත්මකව උරුමකරෙගන පැමිණි පෙව්ණිගත හැඩතලයයි.ෙම් ෙහේතුව නිසාම පරිකල්පනික හැකියාව අඩුවැඩි පුද්ගල ෙපෞරුෂත්ව මානව සමාජයතුළ බහුලවදක්නට ලැෙබ්.සෑම අෙයකුටම කිසියම් සුළු පමාණයකට ෙහෝ පරිකල්පනික හැකියාව තිබීම ඉතාඅවශ ය. නමුදු පරිකල්පනික හැකියාව ෙමෙහයවා කටයුතු කරන්නන් ඉතා දුර්ලභය.එයට ෙහේතුවීඇත්ෙත් නූතන සමාජ රටාව ෙබොෙහෝවිට පරිකල්පනික හැකියාව වඩවාගැනීමට ෙනොව ෙමොටකරගැනීමට ආධාරලබා ෙදන්නක් වී ඇති බැවිනි. නිදසුනක් ෙලස පතෙපොත පරිශීලනය පරිකල්පනයවැඩීමට ආධාරයකි.නමුදු රූපවාහිනියට ඇබ්බැහිවීම පරිකල්පනය ෙමොටවීමට ෙහේතුවකි. මන්දකිසිදු ෙදයක් සිතාමතා ෙගොඩනැඟීමට රූපවාහිනයට ඇබ්බැහිවූවන්ට අවශ ෙනොවන නිසාය. පතෙපොත පරිශීලනෙය්දී කියවීමතුළ අදාළ ෙද් මනසතුළ මායාමය ෙලස පතිනිර්මාණය කර ගැනීමක්සිදු ෙව්. නමුදු රූප භාවිතය ඉතා තියුණු හා අධික රූපවාහිනය වැනි මාධ යකදී එබඳු මායා චිත්තජරූප මැවීමක් සිදුෙනොවන නිසා පරිකල්පනය බිඳ වැෙට්.නිදසුනක් ෙලස නවකතාවක් කියවීෙම්දීඑහි මැෙවන චරිත හා සංසිද්ධි පුද්ගලයාට ඔහුෙග් මනසතුළ පතිනිර්මාණය කර රසවිඳීමට සිදුෙව්.එවිට ඔහුෙග් පරිකල්පන හැකියාව වර්ධනය ෙව්.නමුදු රූපවාහිනිය නැරඹීෙම්දී සියළුම ෙද් ලබාෙදන බැවින් තව දුරටත් පරිකල්පනය කිරීමට ෙදයක් ඉතිරි ෙනොෙව්.ෙම් තත්වය පරිකල්පනයටහානිකරය. පරිකල්පනෙය්දී දුෂ්කරතා, බාධක, ගැටළු, අභිෙයෝග, ආදියට මුහුණපෑෙම්දී මනෙසහිඅසංවිධිත ව හමය රටා අතර සබඳතා ෙගොඩ නැඟීම පුද්ගල ෙපෞරුෂ වර්ධනයට හිතකරය.96බාධක, දුෂ්කරතා,ගැටළු, අවහිරතා පැමිණීෙම්දී සිදු වනුෙය් ෙම් කියාවලියයි. ෙම් නිසා පශ්න,බාධානිසා මනස ඒවායින් කළකිරීමට පත්කරවා ගැනීමට වඩා ඒවා අභිෙයෝගෙසේ සලකා සාර්ථකවමුහුණ දීම ඉතා වැදගත්ය. පුද්ගල ෙපෞරුෂ වර්ධනයට එය විශාල පිටිවහලක්දෙව්. පහසුෙවන්ෙනොකැළෙඹන, අකම්පිත, ශාන්ත, ඉවසිලිවන්ත පුද්ගල ෙපෞරුෂ රටා සකස්වීමට ෙමෙසේ ජීවිතගැටළු, අභිෙයෝග සෑෙහන පමාණයකට මුහුණපා සිටීම මහත් උපකාරයකි.අසංවිධිත දත්ත අතරසබඳතා අවිධිමත්වූ ඉෙගනීමකදී ද උපකාරීෙව්. ජීවිතෙය් ෙනොෙයකුත් අවස්ථාවලදී පාෙයෝගිකවඅවශ වන කටයුතුවල නිරතවීෙම්දී වඩාත් ෙගොඩනැෙඟනුෙය් ෙමොළෙය් අසංවිධිත දත්තසබඳතාය. අසංවිධිත දත්ත හඳුනා ගැනීම නිසා ජීවිතෙය් කිසිදු විටක මුහුණ ෙනොදුන් දැඩිඅභිෙයෝගකාරී අවස්ථාවලට පවා ෙහොඳින්ම මුහුණ පෑමට අවශ මානසික පසුබිම ෙගොඩනැෙඟ්.ඇතැෙමකුට සංවිධිත දත්ත අතර සබඳතාහඳුනා ගැනීමට වඩා අසංවිධිත දත්ත අතර සබඳතාපහසුෙවන් හඳුනාගත හැකිය. අසංවිධිත දත්ත සබඳතා වුවද විශාල පමාණයක් හඳුනා ගැනීමතුළින් පසු කාලීනව එම අභිෙයෝගවලට යළි යළි මුහුණ පෑෙම්දී අවශ අවස්ථාවලදී ඒවා විධිමත්දත්ත අයුරින් භාවිතා කිරීමට අවස්ථාවක්ද ලැෙබ්.දැනුම ලැබීමට භාවිතාවන කමෙව්දය සංවිධිතදත්තමත පදනම්වන අවස්ථාවලදී ලැෙබන අවෙබෝධය යම් විෂයක මතුපිට සීමාව ඉක්මවාෙනොයයි. නමුදු එෙසේ දැනුම ලැබීමට භාවිතාවන කමෙව්දය අසංවිධිත දත්ත මත පදනම්වනඅවස්ථා වලදී ලැෙබන අවෙබෝධය විචාර පූර්වක ලක්ෂණ වලින් යුතුය.යමක් පිළිබඳ විචාර පූර්වකනිගමන වලට එළඹීමට සුදුසුම කමෙව්දය නම් අසංවිධිත දත්ත මඟින් ලබාගන්නා වූ දැනුම භාවිතාකිරීම බව ෙම් අනුව පැහැදිලි ෙව්.මන්ද අධානගාහී,පුර්ව විනිශ්චය මත පිහිටා කටයුතු කිරීම බඳුඅහිතකර ලක්ෂණ කිසිවක් ෙම් කමෙව්දය තුළ අන්තර්ගත ෙනොවන බැවිනි.97 පුද්ගල ෙපෞරුෂයට සම්බන්ධ ඉතා වැදගත් ඉෙගනුම් න ායක් පරිකල්පනය වටා ෙක්න්දගතවී තිෙබ්.පුද්ගල මානසික පැතිකඩ අතර පරිකල්පන හැකියාව ඉතා පබල ලක්ෂණයක් ෙලසසලකනු ලැෙබ්.සැබෑව හා මායාව අතර සබඳතා වර්ධනය කිරීමට පරිකල්පනය වැදගත්ෙව්.ඒ නිසාපරිකල්පනයට ජීවවිද ාත්මක පැතිකඩ පබලව උපකාරීවන බව ෙම් ජීවවිද ා පැතිකඩට අනුරූපවූදත්ත ව හ ෙගොඩනැංවීම පරිකල්පනයතුළින් සිදුෙව්.පරිකල්පනික හැකියාව පුහුණුවතුළින් වඩාත්වර්ධනයෙව්.නව සැලසුම්,පර්ෙය්ෂණ හැකියාව, පරිකල්පනික හැකියාව නිසා මුවහත්ෙව්.සැබෑවහා පරිකල්පනික හැකියාව අතර පරතරය සුළු පමාණවලින් විස්තරකිරීම නිර්මාණශීලීත්වය මඟින්පකාශයට පත්ෙව්.නිර්මාණශීලී හැකියාෙව් අතිරික්තය පරිකල්පනයයි.යම්කිසි පුද්ගලෙයකු යමක්ෙත්රුම් ගන්ෙන් සංජානනය ඇසුරින් වුවද ඒතුළ පරිකල්පනික හැකියාවද ගැබ්වී තිබිය හැකිය.ඒ 13
  • 14. පරිකල්පනය උපතින් ෙගනා ෙදයක් විය හැකිය.නැතෙහොත් පසුව පුහුණුවූවක් වියහැකිය.යම්කිසිෙදයක් පිළිබඳ තමාෙග් පූර්ව මතය රැස්කරගනු ලැබූ ෙද් ඔස්ෙසේ කියාත්මකවීෙම්දීද පරිකල්පනිකහැකියාව ඉස්තුමතු විය හැකිය.පරිකල්පනය සංජානනයට අමතරව පුද්ගලෙයකුතුළ විද මානවනහැකියාවකි.සංජානනෙය්දී අර්ථකථනය කරගනු ලැබූ ෙද් අදහස් ෙනොෙවතත්,පරිකල්පනෙයහිදී ඒසියලු ෙද්ම ඇතුළත් වියහැකිය.සංජානනෙය්දී යමක් එෙලසින් ගහණයකරගත්තද,පරිකල්පනෙය්දී විසිතුරු කිරීම්ද අන්තර්ගතය.පරිකල්පනය යම්කිසිවක් අර්ථකථනය කරගනු ලබන ආකාරයයි.ෙමෙලොව විද මාන සෑම ෙදයක්ම පරිකල්පනය කිරීෙම්දී සාමාන ෙයන් අප හුරුපුරුදුව සිටිනුෙය්එය අපෙග් සිතිවිලි, මතක, පුරුදු, අත්දැකීම් ආදී අර්ථකථනවලට අනුරූපව ඒවා විසිතුරුකිරීමටය.එකම ෙදයක් පිළිබඳ ෙදෙදෙනකුෙග් පරිකල්පන එක සමාන ෙනොවනුෙය් ෙම් නිසාය.පරිකල්පිතවූවස්තුව ෙහෝ අරමුණ එකම වුවද ඒ පිළිබඳ ෙදෙදෙනකුෙග් සිතුම් පැතුම්,හැඟීම් රටා,ආකල්ප ආදියෙවනස් ස්වරූපයක් දරණ බැවිනි.ෙම් නිසා පරිකල්පනය පුද්ගල ෙපෞරුෂ ලක්ෂණවලට අදාළවනෙදයක්බව සැලකිය හැකිය.පරිකල්පනයතුළ පුද්ගල අනන තා ලක්ෂණ ගැබ්වනුෙය්ද ෙම් නිසාය.එකම ෙදයක් පිළිබඳ වුවද එකම පුද්ගලයා අවස්ථා ෙදකකදී ලබන පරිකල්පනය ෙවනස් හැඩතලගන්නාබව ෙපනී යයි.එකම පුද්ගලයා වුවද ඔහුෙග් ෙභෞතික හා මානසික පැතිකඩ ෙවනස්වීම මතපරිකල්නය ෙවනස්වනබවට ෙමය කදිම සාධකයකි.යම් අෙයකු තුරුණුවිෙය්දී යමක් පිළිබඳ දරණලද පරිකල්පනයක් මැදිවිෙය්දී ෙවනස්වීමද,මහළු විෙය්දී ඊටත් වඩා ෙවනස්වීමද මීට නිදසුනක් ෙසේදැක්විය හැකිය.සාහිත ,කලා නිර්මාණවල පරිකල්පනය බහුලව අන්තර්ගතය.ඒවා පරිශීලනෙයන්පුද්ගලෙයකුතුළ පරිණත ලක්ෂණ බිහිෙව්.මීට ෙහේතුව ඒවා පරිශීලනය කරන්නාතුළ පරිකල්පනිකහැකියාව වර්ධනය කිරීමට ඒවා ආධාරවන බැවිනි.පරිකල්පනික හැකියාව සංජානනය දියුණුවීමටෙහේතුවකි. එෙසේම අහිතකර චිත්තෙව්ග පාලනයකර චර්යා ශික්ෂණය ඇතිකරගැනීමටද ආධාරෙව්.98 දැනුම ලැබීෙම් ශිල්ප කමෙව්දයක් ෙලස පරිකල්පනෙය් ඇති සුවිෙශේෂී හැකියා සාහිත යහා කලාවතුළ වඩාත් බහුලව අවධාරණයවී තිෙබ්.ආනන්දෙයන් පඥාවට යන අදහෙසේ අර්ථය පරිදිචිත්ෙත්ෙව්ගික, භාවමය ගතිලක්ෂණවල අන්තර්ගල සුඛනම ගුණය උපෙයෝගීකර ගනිමින් ඒවාසුදුසු පරිදි බුද්ධිමය කාර්ය පිණිස භාවිතාකිරීම පරිකල්පනයතුළ ගැබ්ව තිෙබ්.පරිකල්පනය මානවවිභවතා සංවර්ධනය කිරීමට උපෙයෝගී කරගැෙන්.අධ ාපනය හා පුහුණුව මඟින් ලැෙබන දැනුමටවඩා පරිකල්පනික හැකියාව තුළින් ලැෙබන දැනුම නිර්මාණශීලීය.අධ ාපනය හා පුහුණුව තුළින්ලැෙබන දැනුම එක්තරා අයුරකින් ෙභෞතික කරුණුමත රඳා පවතින්නකි.ආධ ාත්මික ගතිලක්ෂණඅධ ාපනය හා පුහුණුවතුළින්ම ෙගොඩනැංවිය ෙනොහැකිය.විධිමත් අධ ාපනය හා පුහුණුව මඟින්මයෙමකු බුද්ධිමෙතකු ෙහෝ පඥාවන්තෙයකු කළ ෙනොහැකිය.පරිකල්පනය තුළින් පුද්ගලෙයකු සතුබුද්ධිය හා පඥාව අවධිකළ හැකිය.අවිධිමත් අධ ාපනය හා පුහුණුව පරිකල්පනයට අයත් එක්තරාපැතිකඩකි.ගැටළුවක් විසඳීම සඳහා ඇති නිශ්චිත සාධක හඳුනාගැනීම හා ඒවා න ායානුකූල ෙලසකමවත්ව භාවිතා කිරීම විධිමත් අධ ාපනයට හා පුහුණුවට අයත්ය.එෙසේම ගැටළුක් විසඳීම සඳහාඇති විකල්ප අවස්ථා,සාධක මැනවින් හඳුනාගැනීම හා ඒවා අවස්ථාෙනෝචිතව උපායශිලීව භාවිතාකිරීම අවිධිමත් අධ ාපනයට හා පුහුණුවට අයත්ය.ජීවත්වීම යනු පාෙයෝගික ජීවිතයතුළ ගැටළු හාඅභිෙයෝගවලට මුහුණදීමකි.එහිදී ඇතිවන විවිධ ගැටළු විසඳීම සඳහා නිශ්චිත සාධක හඳුනාගැනීමහා ඒවා න ායානූකූල ෙලස විසඳීමට උත්සාහගැනීම පමණක් පමාණවත් ෙනොවිය හැකිය.මන්ද ඒඅවස්ථාවලදී උද්ගතවන ෙබොෙහෝ බාධක,ගැටළු,අභිෙයෝග පහසුෙවන් සම්මත කමෙව්දයක් අනුවවිසඳීමට ෙනොහැකි ඒවා වන බැවිනි.ෙමහිදී පිහිටට පැමිෙණනුෙය් පුද්ගලයා සතුව පවතින විකල්පඅවස්ථා හඳුනාගැනීම හා අවස්ථාෙනෝචිතව උපායශීලීව භාවිතාකිරීම යන අවිධිමත් අධ ාපනයටහා පුහුණුවට අදාළ පරිකල්පනික හැකියාවයි.ෙම් අනුව පාෙයෝගික ජීවිතෙය්දී පුද්ගලෙයකුට වඩාඋපකාරීවනුෙය් විධිමත් අධ ාපනයට වඩා අවිධිමත් අධ ාපනයතුළින් ලත් පුහුණුව බවපැහැදිලිය.ෙනොවිධිමත් අධ ාපනය ෙමොළෙය් නිර්මාණශීලී නව ව හ රටා පවා සකස්වීමට ආධාරෙව්.පංති කාමර අධ ාපනය ෙනොලැබූ පුද්ගලෙයකු වුවද නිර්මාණශීලී වියහැක්ෙක් ෙම් නිසාය.එමනිර්මාණශීලීබව උපතින් උරුම කරෙගන ඇති යම් යම් ජීව විද ා සාධක මතද ඇතැම් අවස්ථාවල 14
  • 15. දී තීරණය ෙකෙරන බව දැක ගැනීමට ලැෙබ්.ෙකෙසේ වුවද පුහුණුව මඟින් නිර්මාණශීළීත්වය ඇතිකළ ෙනොහැකිය.ෙමොළෙය් බුද්ධිමය හැකියාව ෙමන්ම නිර්මාණශීලීත්වයද පුද්ගල ස්වභාවයකි.99 3.3.ස්මරණය සම්බන්ධ න ායයන් ස්මරණය යනු ෙමොළෙය් තැන්පත්ව ගබඩා වී ඇති මතක දත්ත යළි ආපසු කැඳවීෙම් කියාවලියයි.ෙම් ආපසු කැඳවීෙම් කියාවළිෙය් හැකියාව අඩුවැඩි අය මානව සමාජයතුළ ෙවෙසන බවදෙපනීයයි.ෙම් හැකියාව අඩුවැඩිවීමට විවිධ ෙහේතු සාධකද ඉවහල්ෙව්.ජීවවිද ාත්මක පැතිකඩ,විවිධපරිසර පසුබිම තත්ව,ඇබ්බැහිවීම්,වයස,රැකියාෙව් ස්වභාවය,දැනඋගත්කම ආදී විවිධ ෙහේතුසාධකනිසා ස්මරණ හැකියා විවිධ පරාස ගන්නාබව පැහැදිලිවී තිෙබ්.එෙසේම ක්ලමථය,මානසික ආතතියවැනි මානසික ෙහේතු නිසා ස්මරණ හැකියාව අඩුවිය හැකිය.එෙසේම ධනාත්මක අභිෙපේරණ,සතුටටපත්වීම,පීතිමත් ජීවිතය වැනි මානසික ෙහේතු නිසා ස්මරණ හැකියාව වැඩිවිය හැකිය.ෙම් අයුරින්මමත්පැන්,මත්දව භාවිතය බඳු කායික ෙහේතු නිසා ස්මරණ හැකියාව අඩුවිය හැකිය.එෙසේම කායිකසුවතාව,නීෙරෝගීබව,ව ායාම,නිවැරදි චර්යාව වැනි කායික ෙහේතු නිසා ස්මරණ හැකියාව වැඩිවියහැකිය.එෙසේම මෙනෝකායික ෙරෝගබාධ නිසාද ස්මරණ ශක්තිෙය් බිඳ වැටීම් නිරීක්ෂණය වියහැකිබව දැනගැනීම වැදගත්ය.විෙශේෂෙයන්ම ස්මරණය මනසට ෙබොෙහෝදුරට සම්බන්ධවන බැවින් එහිඅඩුවීම කිසියම් මානසික දුබලතාවයක ෙහේතුවක් ෙසේ සැලකිය හැකිය.ස්මරණය අතීතය අනාගතයහා වර්තමානය යාකරන පුරුකක් ෙලසද සැලකිය හැකිය.ෙම් පුරුෙක් යම්යම් ස්ථාන බිඳවැටීම් හාකඩෙතොළුවීම් සිදුවීම නිසා කාලතය අතර සබඳතාව බිඳවැටියහැකිය.ෙබොෙහෝවිට ජීවවිද ාත්මකවූයම්යම් ෙහේතු නිසාද,ෙරෝගී තත්ව නිසාද,කම්පනය,ආතතිය,පීඩනය වැනි මානසික ෙහේතුද,කායිකෙරෝගී තත්වයන් නිසාද ස්මරණය දුර්වලවී යාහැකිය.එවිට කාලතය පිළිබඳව සබඳතා බිඳවැටීෙමන්පුද්ගලයාට සමාජෙය්දී නිවැරදි පැවැත්මක් ඇතිකරගැනීෙම් හැකියාව අහිමිවිය හැකිය.සමාජෙය්දීවිවිධ මානසිකමට්ටම්වල පුද්ගලයින්ෙග් කියාකාරීත්වය ඔවුන්ට අනන ස්වරූපයකින් ෙගොඩනැඟීඇත්ෙත් ෙම් නිසාය.පුද්ගල සබඳතා පැවැත්වීෙම්දී හා සමාජ සබඳතා පැවැත්වීෙම්දී යම් අවස්ථාවලගැටළුකාරී තත්වයන්ට මුහුණපෑමට සිදුවනුෙය් ස්මරණහැකියා පිළිබඳ ඇති ෙම්විවිධත්වය නිසාය.මෙනෝ අභ ාස මඟින් පුද්ගලෙයකුෙග් ස්මරණහැකියාව ඉහළ මට්ටමකට සංවර්ධනය කළහැකිය.100 ස්මරණය යනු යම් ෙතොරතුරක් ගහණය කිරීම, ගබඩා කිරීම හා ආවර්ජනය ෙලස පියවරතුනකින් සමන්විත කියාවළියක්බව මෙනෝවිද ාෙව් සඳහන්ය.එෙසේම ෙමම කියාවළිය වර්ගතුනක්යටතට ෙගොනුකළ හැකිය.එනම් මුලික මතකය (Sensory Memory), ෙකටි කාලීන මතකය(ShortTerm Memory) හා දිගු කාලීන මතකය (Long Term Memory) ආදී වශෙයනි.සාමාන ෙයන්සංෙව්දී ඉන්දියන් විසින් ගහණය කරගන්නා සුළු ශබ්ද, දර්ශන ෙහෝ ෙවනත් එබඳු සංෙව්දන තත්වවැනි ඉතා ෙකටි කාලයක් මතක තබාගත යුතු ෙද්වල් මතකෙය් රඳාගැනීෙම් කාර්ය මුලික මතකයවිසින් ඉටුකරයි.ඊට වඩා වැඩි කාලයක්, ෙබොෙහෝවිට මිනිත්තු කීපයක් අදාළ ෙතොරතුරු මතකෙයහිරඳවා තබාගැනීෙම් කාර්යය ෙකටිකාලීන මතකය මඟින් ඉටුකරනු ලබයි.නමුදු පාඩම්කටයුතුවලදීඋපකාරීවන ෛදනික කාර්යයන්හි අපට අවශ වියහැකි ෙබොෙහෝ ෙතොරතුරු ෙහෝ ෙවනත් ඕනෑමකල්පවතින අෙනකුත් සියළුම මතකයන්ට ෙහේතුවනුෙය් දිගුකාලීන මතකයයි.ෙමහිදී තැන්පත්වනෙතොරතුරු ස්ථිර වශෙයන්ම ගබඩා වන අතර අවශ විෙටක ආවර්ජනය කළ හැකිය.ෙමොළයතුළමරසායනික පතිකියා මඟින් දත්ත තැන්පත්කර තැබීම අවශ වනුෙය් ෙමබඳු ස්මරණ සඳහාය.101 මිනිස් ෙමොළෙය් සංවර්ධිත ස්වරූපය හා හැඩය අනුව ෙසසු සත්ව විෙශේෂයක ෙමොළයකටවඩා ස්මරණ හැකියාව මානව ෙමොළෙය් අධිකබව ෙපනීයයි.බුද්ධිය,තර්කන හැකියාව,ස්මරණය,නිර්මාණශීලිත්වය බඳු ෙද් අතින් මානව ෙමොළය ෙබොෙහෝ ෙසේ ඉදිරිෙයන් සිටී.මානව ස්මරණයටබලපාන ගැටළු ෙබොෙහොමයක් ඇතිවනුෙය් මිනිසුන්ෙග් ආකල්ප,ගැටළු,අදහස් ආදිෙය් ඇති ෙවනස් 15
  • 16. කම් මතය.එයට ජීවවිද ාත්මක ෙහේතුද ඇතැම්විට එක්ෙව්.සමහර අවස්ථාවලදී ෙරෝගීතත්ව නිසාදස්මරණ ගැටළු ඇතිවිය හැකිය.ෙම් ෙරෝගී තත්ව අතර කායික ෙමන්ම මානසික ෙරෝගී තත්වයන්දතිබිය හැකිය.වියපත්වීම සමඟ ෙමොළෙය් ෛසල කමිකව මියයාම ඇතැම් අයතුළ විද මාන ෙරෝගීතත්වයකි.ෙමය ඇල්ෂයිමර් (Alzheimer’s disease) ෙරෝගය ෙලස හැඳින්ෙව්.එම ෙරෝගී තත්වයටලක්වූ අෙයකුෙග් ස්මරණ හැකියාව ෙරෝගය වැඩිදියුණුවීම සමඟ කමිකව නැතිව යයි.එෙසේම යම්අයට වැළෙඳන ඇතැම් මානසික ෙරෝගී තත්වයන් නිසාද ස්මරණ හැකියාව අඩුවී යයි. ෛවද වරුඅතර ස්මරණ හැකියාව පරීක්ෂා කරන විවිධ කමෙව්ද පවතී.ෙම් අනුව ෙරෝග ලක්ෂණ පරීක්ෂාකරකුමන ෙරෝගය වැළඳී ඇතිදැයි නිවැරදි ෙරෝග විනිශ්චයන්ට එළඹීෙම් හැකියාව තිෙබ්.පෙව්ණිගතවඑන ඇතැම් ජාන දුබලතා නිසාද ස්මරණ හැකියාව අඩු දරුෙවෝ උපදිති. විෙශේෂ අවධානයක්දැක්විය යුතු විෙශේෂ අවශ තා ඇති අය ෙලස ෙමබඳු දරුවන් හැඳින් ෙව්. ෙමබඳු දරුවන්ට සාමානදරුවන් සමග සමෙසේ පංතිකාමර අධ ාපනය ලැබීමට අපහසුය. ෙම් නිසා ෙමබඳු දරුවන්ට ෙවන්වූවිෙශේෂිත පාසැල් ඇත.ෙම්වාෙය් ෙමබඳු දරුවන්ට ගැලෙපන ඉෙගනුම් කමෙව්දයක් ඇත.ඉෙගනීම,පුහුණුව මඟින් ෙබොෙහෝ දුරට ෙමබඳු දරුවන්ෙග් ස්මරණ දුබලතා අවමකරගත හැකිය.ෙවනත්ඉන්දියන්හි පවතින දුබලතා නිසාද ඇතැම් දරුවන් තුළ ස්මරණ දුර්වලතා විද මානෙව්.ශවණහැකියාව අඩුකම ෙමබඳු දුර්වලතා අතරින් පධානෙව්. ඇතැම් දරුවන්තුළ අවධානය අඩුකම,සිතඑක අරමුණුක රඳවා ගැනීෙම් අපහසුකම ආදී මානසික දුර්වලතා නිසා ස්මරණ හැකියාව අඩුකමවිද මානෙව්.කියාශීලී බව අධික හා එය අවම මට්ටමක ඇති දරුවන්තුළ ෙමබඳු මානසික දුබලතාබහුලව දක්නට ලැෙබ්.102 ස්මරණෙය්දී විවිධ අයතුළ පවතින ෙවනස්කම් නිසා යමක් නිවැරදිව ස්මරණයවූවා යැයිසෑහීමකට පත්විය ෙනොහැකිබව ෙපෙන්.ස්මරණ කියාවළියට ෙනොෙයක් ෙහේතු නිසා බාධා ඇති වියහැකිය.එෙසේම ස්මරණ කියාවළිය වඩාත් තීව කරවන ෙද් ඇතිවිය හැකිය.යම් ස්මරණයකට වඩාපබල පතිවිෙරෝධී ස්මරණයක් මඟින් මුල් ස්මරණ හැකියාව අඩුවී යාහැකිය.යම් ස්මරණයකට වඩාපබල සමාන ස්මරණයක් මඟින් මුල් ස්මරණ හැකියාව තීවවී යාහැකිය.ස්මරණ අදාළ පුද්ගලයාටබලපාන ස්වරූපය අනුව ඒවා පතිජානනාත්මක ෙහෝ පතිෙශේධනාත්මක දැයි තීරණය ෙකෙර්.එහිදීඅදාළ පුද්ගලයා කැමති,රුචිකරන ස්මරණ පතිජානනාත්මක ෙලස තීරණ ෙකෙර්.එෙසේම අකමැති,අරුචිකරන ස්මරණ පතිෙශේධනනාත්මක ෙලස තීරණය ෙකෙර්.නිදසුනක් ෙසේ යම් පුද්ගලෙයකුටසිය මවෙග් පියාෙග් විෙයෝව ෙව්දනාවකි.එබැවින් එය පතිෙශේධනනාත්මක ස්මරණයකැයි ෙකෙර්.එෙසේම තමා ඉහළ විභාගයකින් සමත්වීම,ඉහළ තනතුරක් ඇති රැකියාවක් ලැබීම වැනි ෙහේතු සිතටසතුටක් පෙමෝදයක් ඇතිවන අවස්ථාය.එබැවින් එබඳු ෙද් පතිජානනාත්මක ස්මරණ ෙසේ සැලෙක්.මිනිසුන්ට වඩාත් ෙව්දනාකාරී හා පෙමෝදය ඇතිවූ අවස්ථා පහසුෙවන් මතකෙය් තැන්පත්ෙව්.එබඳුඅවස්ථා පතිජානාත්මක ෙහෝ පතිෙශේධනාත්මක ෙහෝ වියහැකිය.පතිජානාත්මක ස්මරණ නිසා සිතසතුටින් පිෙර්.පතිෙශේධනාත්මක ස්මරණ නිසා සිත දුකින් පිෙර්.පතිෙශේධනාත්මක ස්මරණ මනසටඇතිවනුෙය් පීඩාවකි.ආතතියකි.එබැවින් එබඳු ස්මරණ යළියළි ස්මෘතියට නැඟීම නිසා මානසිකවඇද වැටියහැකිය.ඇතැම් අවස්ථාවලදී ෙම් තත්ව වර්ධනයවීම විෂාදය (depression) බඳු මානසිකෙරෝගයන්ටද ෙහේතුවක් විය හැකිය.සතුට වුවද පෙමෝදය යන නමින් හඳුන්වන ඉහළ තීව මට්ටමක්දක්වා සිතතුළ හටගැනීම මානසික ෙසෞඛ යට අහිතකරය.හදිසි කම්පනයට පත්වීෙමන් හෘදෙරෝගීඅවස්ථාවලට ලක්වීමට පවා සිදුවියහැකිය.ෙම් නිසා සතුට ෙහෝ දුක වුවද තීව ආෙව්ගවලට ලක්වීමනිසා ස්වභාවික ස්මරණ කියාවළියට බාධා ඇතිවීම එතරම් ෙයෝග ෙදයක් ෙනොවනබවපැහැදිලිය.103 ස්මරණය වනුෙය් ගැටීමක් පිළිබඳ නම් අදාළ ස්මරණෙය් තීවතාෙව් පමාණයට පතිවිරුද්ධආකල්පයක් සිෙත් ඇති විට අදාළ හැඟීම් ස්මරණයට බාධා ඇතිවන බව නිරීක්ෂණය කළහැකිය.ආෙව්ගශීලී පිරිසක් මැද සිටින විටකදී ඔවුන් ෙකෙරන් දිස්වන කළහකාරී ස්වරූපය නිසා ස්මරණයවනුෙය් මානසික ආතතියයි.නමුත් ස්වභාවෙයන්ම තැන්පත් පුද්ගලෙයකුෙග් මනසට එම ආතතිස්වභාවය ස්මරණයවනුෙය් කිසියම් බාධාකාරී බවකට යටත්වය.ඒ නිසා ෙමබඳු ශාන්ත තැන්පත් 16
  • 17. පුද්ගලෙයකුට ආතති පරිසරයක් මැද විසුවද පහසුෙවන් පෙකෝපයට පත්කළ ෙනොහැකිය.නිරතුරුවසෘණාත්මක අහිතකර මානසික ආෙව්ගයන් මැඩ පවත්වා ෙවෙසන අෙයකුට සිය පැවැත්මට අනුවෙසසු අය ෙකතරම් වෑයම් කළද පහසුෙවන් පෙකෝප ගැන්වීමට අපහසු පුද්ගලෙයකුබවට පත්ෙව්.බුදුදහෙම් විගහවන අටෙලෝ දහෙමහි අකම්පිත පුද්ගලයා නිර්මාණයවනුෙය් ෙමෙසේ උෙප්ක්ෂාවටමනස හුරු පුරුදුකර ගැනීම මඟිනි.සිතට ඇතිවන අසහනකාරී ස්මරණ මැඩපැවැත්වීම සඳහා සිතටසුවෙගන ෙදන සතුටුදායක ස්මරණ ෙමෙනහිකරන ෙලස උපෙද්ශනෙය්දී උපෙදස්දී තිෙබ්.මනසටදැෙනන අසහනකාරී ස්මරණ කිසි කෙලකත් ස්ථාවර මතකෙයන් ඉවත්කළ ෙනොහැකිය.ෛදනිකජීවිතෙය්දී අප සිදුකරන සියළු කාර්යයන් මනෙසේ ස්මරණ ෙලස තැන්පත්ෙව්.මින් යළිත් ස්මරණයකළ හැක්ෙක් එකී සියළු මතක අතරින් සුළු ෙකොටසක් පමණි.එයද වඩාත් පබලව මතකෙය් ගබඩාවී ඇති ස්මරණෙව්.ෛදනික ජීවිතයට වඩාත් අවශ යම්යම් චාලක කාර්යයන් පුරුදු පුහුණුවීම් ෙසේස්ථාවර මතකයතුළ තැන්පත්ෙව්.ඒවා යළියළිත් අවශ වන බැවින් නිරායාසෙයන්ම ස්මරණය වනපරිදි මානව මතකය හැඩගැසී තිෙබ්.නිදසුනක් ෙලස රිය පැදවීම පුහුණුවීම ආරම්භෙය්දී එය වෑයම්කර සිත තබාගැනීම සිදුකළ යුතුය.පසුකාලෙය්දී රිය පැදවීෙම්දී අවශ ස්ථානවලදී අවශ ෙවනස්වීම් වලට උචිත පරිදි හසුරවමින් සංඥා ලබාෙදමින් රිය ධාවනය කිරීමට හැකියාව ලැෙබ්.ඊට අදාළසියළු ස්මරණ ඇවැසි විට සැෙනකින් ලබා ෙදමින් ස්මරණය සිදුකරනුෙය් අමිල ෙමෙහයකි.පදවනුලබන රිය තමාෙග් සිරුෙර්ම ෙකොටසක් බවට පත්වනතාක් රිය පැදවීෙම් පවීණෙයකු බවට පත්වියෙනොහැකිය.එක්තරාඅවස්ථාවකදී ෙනොසිතාම අවශ සියළු චලන සිදුකළ හැකි මට්ටමට පත්වීෙම්දීරිය පැදවීෙම් පවීණෙයකු බවට පත්ෙව්.ෙම්සඳහා අඛණ්ඩව අදාළ කාර්යෙය් නිරතෙවමින් ෙහොඳින්පුහුණු විය යුතුය.ෙමය ස්මරණය හා ෙමොළෙය් චාලක හැකියාව අතර සමාෙයෝජන කාර්යට අදාළපුහුණුවකි. අදාළ කාර්යය උපරීම කාර්යක්ෂමතාවයකින් ඉටුකළ හැකිවීම එහි පවීණතාවලැබීමයි.104 ස්මරණ කාර්යය වඩා ෙහොඳින් ඉටුවීමට සීලෙය් උපෙයෝගීතාවය වැදගත්ෙව්.සීලය මඟින්කය, වචන සංවර ෙව්.භාවනාව මඟින් මනස සංවර ෙව්.සමාධිය වැඩීම මඟින් රාගය,ද්ෙව්ෂය ආදීඅහිතකර මානසික ආෙව්ග තදඞ්ග විෂ්කම්භන වශෙයන් යටපත්ෙව්.විදර්ශනා භාවනාව වඩා මාර්ගඵල ලැබීෙම්දී සමුච්ෙඡ්ද පහාණෙයන් ෙමෝහ මානසික ආකල්පය දුරුකර හැරීමට සමත්ෙව්.එෙසේමවිදර්ශනා භාවනාව වැඩීම මඟින් රාග,ද්ෙව්ෂ හා ෙමෝහ යන අහිතකර මානසික සංකීර්ණ(MentalComplex) පුපුරවා ෙදදරවා හැර ක්ෂය කරනු ලබයි.ෙබෞද්ධ භාවනා කමයක් වූ විදර්ශනා භාවනාකමය හැර ෙවනත් එකදු භාවනා කමයක්වත් ෙමම අහිතකර මානසික සංකීර්ණ ෙමෙලස පුපුරවාහැරීමට සමත් ෙනොෙව්.ෙමය ෙබෞද්ධ භාවනා කමෙයහි විද මාන සුවිෙශේෂීවූ අනන තා ලක්ෂණයෙලස ෙපන්වා දිය හැකිය.බුද්ධ කාලයට ෙපර පටන් සිත සමාධිගත කිරීම මඟින් ෙකෙළස් යටපත්කළහැකි සමථ භාවනාකම ෙකොෙතකුත් තිබුණද එන් ලැබිය හැකි අවසාන නිෂ්ඨාව ෙලස සලකනලද්ෙද් අෂ්ට සමාපත්ති උපදවා තදඞ්ග වශෙයන් යම් කාලයකට ෙකෙළස් යටපත් කිරීම පමණකි.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී කරනුෙය් ඒ යටපත් කළ ෙකෙළස් යළි කවදාවත් ඇතිෙනොවන පරිදි දුරකරදැමීමට දාර්ශනික ස්ථාවරයක් හඳුන්වාදීමයි.ෙමමඟින් මානසික මට්ටෙම් ෙවනසක් ඇතිකිරීමතුළෙකෙළස් ඇතිවීමට බලපාන මානසික ෙහේතු ඉවත්කර දැමීමක් සිදුෙකෙර්.ෙකෙළස් දුරුකර රහත්බවට පත්වූ උතුෙමකුට ෙපරතිබූ ෙකෙළස් කුමන ස්වරූපෙයදැයි කියා ස්මරණය මඟින් පවා යළිඳුවටහාගත ෙනොහැකිය.අහිතකර මානසික සංකීර්ණ පුපුරවා හැරී පමණට යළි එබඳු ආකාර ෙපේරණමනෙසේ හටගැනීම සඳහටම නැතිව යයි.ක්ෙල්ශ සමුච්ෙඡ්ද පහාණයවනුෙය් ඒ කමයටය.ස්මරණයසම්බන්ධ ෙපර කී න ායය ෙමහිදී අෙහෝසිවී යනබවක් ෙපෙන්.මින් පැහැදිලිවනුෙය් ස්මරණයවීමසඳහා කුසල් ෙහෝ අකුසල් පාක්ෂික උපස්ථම්භන අවශ වන බවයි.මාර්ගඵල ලැබීම නිසා අකුසලපාක්ෂික උපස්ථම්භනවල බලපෑම නැතිවී යන බැවින් ෙකෙළස් ඇතිෙනොෙව්.105 ඉන්දීය කියාකාරීත්වය නිසා සංෙව්දී දත්ත ෙසේ ෙමොළයට ලැෙබන නියුෙරෝන ආෙව්ගයන්ෙමොළෙයහි ගබඩා වනුෙය් රසායනික පතිකියාවකට ලක්වීෙමන් පසු රසායනික ව හයක් ෙලසයි.ෙම් රසායනික ව හය ෙමොළෙය් විද මානවූ අති සංකීර්ණ ක්ෂුද විද ත් පරිපථවලට සමානත්වයක් 17
  • 18. දක්වයි.ෙමහි සුවිෙශේෂීත්වය නම් ෙමය නූතන ඩිජිටල් තාක්ෂණය හා ඊට වඩා ඉතා සියුම් නැෙනෝතාක්ෂණයටච වඩා සූක්ෂමවීමයි.ෙම් යටෙත් පමාණය කළ ෙනොහැකි අති විශාල දත්ත සංඛ ාවක්ෙමොළෙයහි ගබඩාකළද කිසිවිෙටකත් ඉන් ෙමොළෙය් මතක ධාරිතාවට කිසිදු අවම බලපෑමක් ෙහෝඇතිෙනොවීමයි.ෙම් තාක්ෂණය මානව ෙමොළ ව හයතුළ පමණක් අන්තර්ගතවූවකි.කිසිදු දිෙනකඅති දියුණු කිසිදු යාන්තික ෙමවලමකට ෙහෝ අති නවීන සුපිරි පරිගණකයකට ලබාදිය ෙනොහැකිවූමතක ධාරිතාවයකි.යෙමකු ජීවත්ව ඉන්නාතාක් දත්ත පමණක් ෙනොව භවය පුරාම අනන්තවූ සසරසැරිසැරීෙම්දී මනසට උකහාගන්නා ලද පින්,පව්,කුසල හා අකුසල ආදී සියළු ස්මරණ දත්ත ගබඩාමානව ෙමොළෙයහි කිසිදු අපහසුවකින් ෙතොරව තැන්පත් කළහැකිය.එපමණක් ෙනොව ඉන් ඉදිරියටතවත් සසරසැරිසරා ෙකදිනක ෙහෝ නිවන් දක්නා ජාතිදක්වා යම්තාක්වූ ස්මරණ ෙවත්නම් ඒ සියළුස්මරණයන්ම දත්ත ෙලසින් ෙමොළෙයහි තැන්පත්කර තබාගත හැකි ෙලස මිනිස් ෙමොළෙය් ව හයනිර්මාණයවී තිෙබ්.ෙමහි සුවිෙශේෂීතාවය නම් අවශ විෙටක ෙම් ඕනෑම දත්තයක් යළි ස්මරණයටනඟාගත හැකි ෙලස රසායනික ව හ ෙලස ෙමොළෙයහි තැන්පත්ව ඇතිබවයි.ෙකෙනකු ෙමෝහනයකිරීෙමන් ගැඹුරු ස්වප්න නිදාවකට ලක්කිරීෙමන් ෙහෝ සිෙත් ගැඹුරු සමාධි මට්ටම්වලදී අවශ වූවිෙටක ෙම් ස්මරණ දත්ත යළි ආවර්ජනා කිරීමට හැකිය.රසායනික පතිකියා මඟින් නිර්මාණයවනසියුම් රසායනික ව හ නිසා සුළු ඉඩකඩක විශාල ස්මරණ දත්ත පමාණයක් පහසුෙවන් ගබඩාකළහැකිය.ෙකෙනකු වියපත්ව මියයන ෙතක්ම හැකි උපරීම ස්මරණ දත්ත පමාණයක් මස්තිෂ්කයතුළගබඩා කළද,ෙමොළෙයහි සැබෑ හැකියාෙවන් ඒසඳහා වැයෙවනුෙය් 1/100,000 ත් අඩු පමාණයක්බව සාමාන පිළිගැනීමයි.ෙමොළය උපරීම කාර්යක්ෂතාවයකින් කියාකරද්දී වැයෙවනුෙය් ඒ තරම්සුළු පමාණයක් නම්,ෙමොළෙය් සෑබෑ ධාරිතාව සිතාගත ෙනොහැකි තරම් සුවිශාලබව පැහැදිලිෙව්.මස්තිෂ්කයතුළ පිහිටි අති සියුම් ස්නායු ෙක්ශ නාලිකා තුළින් ස්නායු ආෙව්ග සම්ෙපේෂණය වනුෙය්සංඥා ෙලසය.එෙසේ වුවද ස්නායු ආෙව්ග සංඥා පරිද්ෙදන් අදාළ ස්නායු තුළින් ගමන්කරනුෙය් එහිඅගකරා ළඟාවන ෙතක් පමණි.ස්නායු අග අතර කුඩා පරතර ඇති ෙසේ ඒවා පිහිටා ඇත.ෙම් පරතරඅතරින් තවදුරටත් ස්නායු සම්ෙපේෂණ සංඥා ෙසේ ගමන් ෙනොගනී.ඒ ෙවනුවට සිදුවනුෙය් ෙම් සංඥාරසායනික පතිකියා බවට පරිවර්තනයවීමකි.ෙම් සඳහා අවශ රසායනික දව එම ස්නායු නාළිකාඅගවල කුඩා කුටීරවල පිහිටා තිෙබ්.ස්නායු ආෙව්ගයක් පැමිණිවිට ෙම් කුටීර විවරව රසායනිකදවනිදහස්ෙව්.මස්තිෂ්කෙය් කියාවළිය නියමාකාරෙයන් සිදුවීමට ෙම් රසායනිකදව සමබරව පැවතියයුතුය.යම් ෙහයකින් රසායනික දව වල ඌණතාවයක් ඇතිවුවෙහොත් මානසික සමබරතාවය බිඳීයයි.සරළව අර්ථ දැක්වූ විට මානසික ෙරෝගී තත්වයක් ෙලස හැඳින්ෙවනුෙය් ෙමබඳු අවස්ථාවකි.ෙමබඳු රසායනික දව යන්හි අසමබරතාවය පැහැදිලිව විද මාන වන අවස්ථාවක් නම් ස්මරණයටවිවිධ ගැටළු,බාධාකාරී තත්වයන් පැන නැඟීමයි.මනෙසහි අසමබරතාවයක් ඇතිවූ විටකදී ස්මරණකියාවළිෙයහි පැහැදිලි බිඳ වැටීමක් නිරීක්ෂණයවනුෙය් ෙම් ෙහේතුව නිසාය.ස්මරණය මනාව තිබීමසමබර මානසික ෙසෞඛ තත්වයකින් පසුවන බවට පැහැදිලි සාධකයකි.106 මානව ස්මරණයට සැසෙඳන ධාරිතාවයක් සහිත කෘතිම බුද්ධියක් කිසිදිනක ෙනොනිපදවියහැක්ෙක් ඒ සුවිශාල ධාරිතාවට නමශ ශීලී අයුරින් සැකසිය හැකි ෙවනත් ෙමවලමක් නැති බැවිනි.ෙමය එතරම් ආශ්චර්යමත්ය.ෙමොළෙයහි පධාන කියාවළි සෑම එකක්ම පාෙහේ පාලනය කරනුෙය්දස්මරණය මඟිනි.ස්මරණය යනු තාර්කික (Logical) පැතිකඩක් හා රසායනික පතිකියා අන්තර්ගතපැතිඩක් යන ෙදයාකාර සැකසුමක් ඇති ෙදයකි. ස්නායු තන්තු තුළින් සංඥා සම්ෙපේෂණය වනුෙය්තාර්කික පිළිෙවලටය.ෙමහි තාර්කික පිළිෙවල (Logical System) නම් තඹ කම්බියක් දිෙග් විදුලියගමන් කිරීෙම්දී සිදු වන ඉෙලක්ෙටෝනවල ගමනාගමනය ෙමන්වූ කඩින් කඩ සිදුවන සංඥා ගමන්කිරීමයි. ඩිජිටල් කමෙව්දෙයහිදී සැකසූ විද ත් පරිපථවල අන්තර්ගතය තාර්කික පෙව්ශ (LogicGates)මඟින් අවශ වූ සංඥාව විද ත් සංඥාවක් බවට පරිවර්තනයෙකොට එය සම්ෙපේෂණය ෙව්.ෙම්පරිපථ ෙවත සංඥා ඇතුළුවීම(Inputs)හා පිටවීම(Outputs)අතරතුර අවස්ථාව වන එනම් පරිපථයතුළදී සංඥාව විද ත් සංඥාවක් බවට පරිවර්තනය වීම සිදු ෙව්.ෙමහිදී සිදුවන කාර්යය සුළු වුවදඒසඳහා භාවිතාකළ යුතු විද ත් ෙමවලම් සංඛ ාව අධිකය.එය සකස්කිරීමට හා ගබඩාකිරීමටවිශාල ඉඩකඩක් අවශ ෙව්.ඒ සඳහා වැයෙවන පමාණයට සාෙප්ක්ෂකව ඉන් ලැබිය හැකි 18
  • 19. පෙයෝජනය අල්පය.එෙසේම මුලික සරළ පරිපථ (Basic Circuits) අති විශාල පමාණයක් ඇතුළත්කර සැකසූ විශාලිත අන්තර්පරිපථ ( Integrated Circuits) පවා අවශ ෙව්.ෙමබඳු පරිපථයක්හැඳින්ෙවනුෙය්ද චිපයක්(Chips)ෙලසය.පරිගණකයක හදවත ෙසේ සැලෙකන මයිෙකොෙෆොසරය(Microprocessor) පවා ෙම් අයුරින් තැනූ දැවැන්ත චිපයක් ෙසේ සැලකිය හැකිය.ෙලෝකෙය් දැනටනිෂ්පාදිත නවීනතම මයිෙකොෙෆොසරයටද වඩා ෙනොසිතියහැකි ස්මරණ ධාරිතාවක් මානවමස්තිෂ්කෙයහි අන්තර්ගතය.107 ෙබොෙහෝවිට මානවයාෙග් තාවකාලික ස්මරණය තර්කනය ආශිත ෙකොටෙගන සකස්වනඅතර දිගුකාලීන ස්මරණ රසායනික පතිකියා පාදක කරෙගන සකස්ෙව්.ෙමොළෙය් ස්මරණ ගබඩාවීම හා ගබඩාවූ ස්මරණ මතකය (Memory) ෙලසද සාමාන ෙයන් හැඳින්ෙව්.ෙම් ස්මරණ යළි සිහිකැඳවීම ආවර්ජනය (Reflection) නම් ෙව්.බුදුදහෙම් මනසිකාර (Reflexion) යනුෙවන් දක්වනුෙය්ද ෙම් ස්මරණ ආවර්ජන කියාවළියයි.එෙසේම ෙමය ධ ානාංගයක් වූ විචාර (Deliberation) නැමැතිචිත්ත ගති ස්වභාවයට තරමක් ආසන්න ස්වරූපයක් ෙපන්වයි.විදර්ශනා භාවනාව වැඩීෙම්දී චිත්තඒකගතාව ඇති කරෙගන සමාධිය දියුණුවීෙම්දී ඇතිවන අධිචිත්තය (Contemplation) තුළද සිහිය,ස්මරණ හැකියාව පබලව කියාත්මක ෙව්.සමාධි සිෙත් ඇතිවන චිත්ත ඒකාගතාව(Concentration)විදර්ශනා සමාධිය ෙලස හැඳින්ෙවන ඛණක සමාධිෙය්දී (Prompt Concentration) වඩාත් පබලය.ෙම් ඛණක සමාධිය නිසා සිතට කඩිනමින් නිවන් අරමුණුවීෙම් කාර්යය ඉටුවන බැවින් එය අපමාදී(Immediate) විහරණයකි.ෙම් හැකියාව ඇති බැවින් බුදුදහෙමහි විගහවන ෙම් විදර්ශනා භාවනාවසාන්දෘෂ්ටිකබව පිළිගැෙන්.එහි අරුත කල් ෙනොයවා විපාක ෙගනෙදන බවයි.එෙමන්ම විදර්ශනාභාවනාව මඟින් ලැබියහැකි පතිඵල අකාලිකය( Timeless)බව දක්වා ඇත.ෙම් අකාලික යන වදනතුළ සදාකාලික හා කාල මුක්ත යන අර්ථ ෙදකම ගැබ්ෙව්.ෙමහි දැක්ෙවන විදර්ශනා භාවනාකමයඑක් කාලයකට පමණක් සීමාවූ ෙදයක් ෙනොෙව්.බුදුදහම ගැඹුරින් විගහකිරීෙම්දී එහි මතුපිට අරුතෙවනුවට ඊට වඩා ෙබෙහවින් උසස් දාර්ශනික පැතිකඩක් දැකිය හැකිය.බුදුදහම පතිෙව්ධ කිරීෙම්දීඅවෙබෝධ කරගනුෙය් ෙම් පැතිකඩයි.බුදුරදුන් ෙද්ශනාකර ඇති ගැඹුරු මෙනෝවිද ාත්මක කරුණුසාමාන විස්තර කිරීමකදී පහසුෙවන් මඟහැරී යාහැකිය.පිරිනිවන් පෑමට ආසන්නවූ අවස්ථාෙව්දීබුදුරදුන් ෙද්ශනාකරන ලද සංස්කාරධර්ම අනිත බැවින් අපමාදීවන්න යන අවවාදෙය් ගැබ්වනුෙය්ගැඹුරු අරුතකි.ෙමහි අපමාද යන ව වහාරෙයන් දැක්වී ඇත්ෙත් සාමාන ෙලෝක සම්මතය තුළදීභාවිතාකරන අපමාදය යන අදහස ෙනොෙව්.ස්මරණය සිහිනුවණ එක්වූ සිෙත් ඉතා ඉහළ වැඩිදියුණුඅවස්ථාවක් ෙම් අපමාදී යන්ෙන් දාර්ශනික අර්ථයයි.ස්මරණය සම්බන්ධීකාරකයකි.ෙව්දනා,සංඥා,සංඛාර හා විඤ්ඤාණ යන අවස්ථා සතරතුළ සිෙත් විවිධ ගතිලක්ෂණ විද මානය.ෙම් සිව් ස්කන්ධෙකොටස් අතර සබඳතාව ඇතිකරනුෙය් ස්මරණය මඟිනි.රූපෙය් දැෙනන ස්වභාවය ෙහොඳින් වටහාගතහැකි පුද්ගලයින් අරමුණුෙකොට කායානුපස්සනාව ෙද්ශනාකර තිෙබ්.ෙව්දනාෙව් ස්වරූප මනාෙලස වටහාගත හැකි පුද්ගලයින් අරමුණුෙකොට ෙව්දනානුපස්සනාව ෙද්ශනාකර ඇත.චිත්තගතිකස්වභාවය මනාව වටහාගත හැකි පුද්ගලයින් අරමුණුෙකොට චිත්තානුපස්සනාව ෙද්ශනාකර තිෙබ්.එෙසේම මානව මානසික පැවැත්ෙමහි සියළු ගතිලක්ෂණ මනාව වටහාගත හැකි පුද්ගලයින් උෙදසාධම්මානුපස්සනාව ෙද්ශනාකර තිෙබ්.පුද්ගල විවිධත්වය සලකා සිව්වැදෑරුම්ෙකොට දක්වා තිබුණදසතර සතිපට්ඨානයම විදර්ශනා භාවනාව සඳහා ෙයෝග බව සැලකීම වැදගත්ය.108 ස්මරණය සිහිය නමින් සැලකීෙම්දී එය විකෘතිවූ ස්වරූපෙයන් බැහැරවූබව අදහස් ෙකෙර්.සිහිය ෙහවත් සතිය පිරිසිදු ස්මරණය හැකියාවයි.ස්මරණය විකෘති වියහැක්ෙක් යමක් පවතින්නාවූහැඩතලයට වඩා ෙවනස් ස්වරූපයකින් මනසට ගැනීම නිසාය.මනසට ලැෙබන ඉන්දියාරම්ම්ණයවිකෘති කිරීමකින් ෙතොරව පිරිසිදු පකෘති ස්වභාවෙයන්ම ස්මරණයතුළ ෙගොනුවීම පිරිසිදුවූ සිහියයි.ඉන්දියාරම්මණ ආශ්වාද වශෙයන් ගැනීමක් ෙහෝ දෘෂ්ටි වශෙයන් සැලකීමක් ෙහෝ සිදුෙනොෙකොටමඑයි පවතින සැබෑ පකෘති ස්වරූපෙයන් ගැනීම අපමාදී බවයි.ෙමෙසේ සැලකීම කාලතෙයන් වියුක්තවූවකි.එවිට සිෙත් කියාකාරීත්වය පවතිනුෙය් ෙම් දැන් ෙම් ෙමොෙහොතතුළ පමණකි. අතීත, අනාගතයන කාලසීමාවලින් වියුක්ත තත්වයක් එවිට මනසට අරමුණුෙව්.වර්තමානය පවා ක්ෂණික ෙලසට 19
  • 20. ෙවනස්වන අසුරු සැණක කාලයකි.එයද පවතින්ෙන්ද ෙනොපවතින්ෙන්දැයි ෙනොකියහැකි පමණටක්ෂණික වරින් වර ඉතා සීඝව විපරිණාමයකට ලක්ෙව්.ෙම් තත්වය මත වර්තමානය පවා සම්මතයඅනුව සකස්කරන ලද්දක් මිස සැබවින්ම කාලතයම මායාවක්බව වැටෙහේ.ෙම් මට්ටෙම්දී පිරිසිදුවූස්මරණය සිහිය නමින් සිෙත් පවතී.එවිට සිත ඇලීම් ගැටීම්වලින් ෙතොරය.ශාන්තය.ඉතා නිශ්චලය.එෙසේම සිහිය පවතිනුෙය් පවත්නා ෙම් කාලය ඇසුරු ෙකොටය.එහි වර්තමානෙය් ෙමොෙහොතක ෙහෝපැවැත්මක් නැත.සිහිය පවතිනුෙය් වර්තමාන කාලය ඇසුරුෙකොට යැයි සාමාන ව වහාරය අනුවහැඳින්වුවද,එහි සඳහන් වර්තමානය වනාහී පැවතීමක් පිළිබඳ කාලසීමාවක් ෙලස සැලකීම වැරදිය.එහි ඇත්ෙත් නිපැවැත්මකි.ෙහවත් බිඳි බිඳීයාමකි.හටගැනීමකි.බිඳීමකි.හටගනිමින්ම බිෙඳයි.බිඳීමතුළම හටගැනීම හා යළි බිඳීම ෙව්.ෙමය ෙවනස්වීම ෙහවත් අනිත ලක්ෂණ යැයි දැක්වීම වඩාත්මනිවැරදිය.ෙම් බිඳීෙම් ෙවනස්වීෙම් කියාවළිෙය් දෘෂ්ටිෙයන් අල්ලාගැනීමට කිසිදු ස්ථානයක් නැත.සිත අලවා තැබීමට,අරමුණු කිරීමට,නිමිති වශෙයන් ගතහැකි කිසිවක් නැත.එනිසා ෙමය අනිමිත්තනම් ෙව්.ෙමහි සඳහන් අනිමිත්ත නම් නිවන් අරමුණු කිරීමයි.සැබවින්ම ගනිෙතොත් නිමිතිවශෙයන්ගැනීම වැරදි බැවින් එය අත්හැර දැමීම නිවනට පෙව්ශයෙව්.මානව මනසතුළ නිවැරදි ස්මරණයක්සිදුවන අවස්ථාව නම් ෙමෙසේ අනිමිත්ත වශෙයන් මානසික පැතිකඩ සකස්වීමයි.109 ආවර්ජනෙය්දී රසායනික පතිකියාව සිදුවූ අතට පතිවිරුද්ධ දිශාවට යළි ඒ පතිකියාවම සිදුෙව්. ෙමහිදී වරක් සිදුවූ පතිකියාව යළිත් වරක් ආපස්සට ගමන්කිරීමක් සිදුවන බව සැලකියහැකිය. ෙමොළෙයහි ස්නායු තන්තු අතර පවතින කුඩා ඇසුරුම් කුටීර බඳු ස්ථාන ආශිතව ඇතිරසායනික දව ස්නායු සම්ෙපේෂණයට ෙමන්ම ස්මරණ කාර්යයට උපකාරීෙව්.ඇතැම් අයෙග්ස්මරණය ඉතා ඉහළය.ෙමබඳු අයෙග් ෙමොළය තුළ සිදුවන රසායනික පතිකියා ඉතාපබල මට්ටමකින් හා ඉහළම කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුක්තය.ෙමොළෙයහි රසායනික දව වලසංයුතිය ෙවනස්වීම, දුර්වලවීම ආදී ෙහේතු නිසා යෙමකුෙග් මානසික සමබරතාවය වුවද ගිලිහී යාහැකිය. ෙමොළෙය් ස්මරණය ආදී විවිධ කියාවන්හි නිවැරදි බවට හා හා ෙමොළෙය් සමබරකියාකාරීත්වය සඳහා අවශ වන රසායනික දව පමාණවක් සංයුතියකින් තිබීම සමබර මානසිකපැවැත්මක් සඳහා අත වශ කරුණකි.ෙමහි යම් කිසි ඌණතාවයක් ඇතිවුවෙහොත් ඒපුද්ගලයාෙග් මානසික කියාකාරීත්වෙයහි සමබරතාවය ගිලිහී යා හැකිය. එහි නිරීක්ෂණය කළහැකි එක් අංගයක් ෙලස ස්මරණ දුර්වලතාවය ඇතිවිය හැකිය. එහිදී ස්මරණ දුර්වලතාවනිරීක්ෂණය කිරීෙමන් ෙමොළෙයහි රසායනික දව වල හිඟකම හා පතිකියාවල අඩුපාඩුකම් පිළිබඳවඩාත් නිවැරදි විනිශ්චයකට පැමිණිය හැකිය.ෙමොළෙයහි ෙම් රසායනික දව වල දුබලතාව මතවිවිධ මානසික ෙරෝග හා මානසික ෙරෝග ඇතිවීෙම් පවණතා පිළිබඳ ෙතොරතුරු දැන ගත හැකිය.මෙනෝ ෛවද විද ාව මනාව උගත් මෙනෝ ෛවද වරෙයකුට අදාළ ෙරෝගිෙයකුෙග් ෙරෝගලක්ෂණ පරීක්ෂා කිරීම මඟින් කුමන රසායනික දව වල අසමතුලිතාවක් දැයි පරීක්ෂාකර බලා ඒපිළිබඳ නිවැරදි ෙරෝග විනිශ්චයන්ට එළඹිය හැකිය.ෙමොළෙය් රසායනික දව වල සමතුලිත බවබාහිරින් විද මාන වනුෙය් සිහිමඳ ගතිය, ස්මරණ ශක්තිය දුබලවීම, කල්පනාව නැතිවීම, මායාවහා විවිධ භාන්ති ආතති අවස්ථා ඇතිවීම තුළිනි.ෙරෝග ලක්ෂණ අනුව නිවැරදි ෙරෝග විනිශ්චයන්ටඑළඹ අවශ කරන රසායනික දව ඖෂධ මඟින් ලබාදීමට අවශ කරන අවස්ථාද ඇතැම්විටදීඇති වියහැකිය. මූලික මට්ටෙම්දී මෙනෝඋපෙද්ශනය හා ඇතැම් චර්යා පතිකාර මඟින් අවශකරන්නා වූ රසායනික දව ෙමොළයතුළම ස්වභාවික නිෂ්පාදනයවීෙම් කියාවළියට රුකුල් දියහැකිය. චර්යාව මඟින් ස්වභාවිකව රසායනික දව නිෂ්පාදනයවීෙම් ෛජව කියාවළිය ඇතැම්විටඋත්ෙත්ජනය ෙව්.110 සමහර අවස්ථාවලදී බාහිර ෙහේතුවල බලපෑම නිසාද ස්මරණකියාවළිය අඩපණ වියහැකිය.ස්මරණයට අත වශ රසායනික පතිකියාවලට බාධා ඇතිකරවීමට සමත් ඇතැම් රසානික ඖෂධවර්ග, විෂ සහිත රසායනික දව ආදී බාහිර ෙහේතු සාධක නිසාද ස්මරණ ශක්තිය දුබලව යාහැකිය.ස්වභාවික මානසික කියාකාරීත්වය සමබරව සිදුවීමට අවශ ජීවවිද ාත්මක කියාවළියට බාධාවන්ඇතිකරවන විවිධ රසායනික සංෙයෝග උපදවන රසායනික දව නිෂ්පාදනයවීම නිසාද ස්මරණයට 20
  • 21. බාධා ඇතිවිය හැකිය.අධික ෙකෝපය,මානසික ආතතිය නිසා මානව සිරුරතුළ අධිකව නිපදවන්නාවූ ඇනඩලීන් වැනි ෙහෝෙමෝනවර්ග නිසාද ස්නායු සම්පෙපේෂණ කාර්යය විකෘතිවී යාහැකිය.එවිටදස්මරණයට බාධා ඇතිෙව්.එෙසේම ෙටස්ෙටස්ටෙරෝන් වැනි ලිංගික ෙහෝෙමෝනවල අධිශාවය නිසාදස්මරණ කාර්යයට බාධා ඇතිෙව්.ස්මරණය නිවැරදිව පවතිනුෙය් මානව ෙමොළෙය් ෛජව පැතිකඩසමතුලිතව පවත්නා අවස්ථාවලදීය.යම්කිසි ෙහෝෙමෝනයක ෙහෝ රසායනික දව යක අධිකියාකාරීබව නිසා ෙම් සමතුලිතතාවය බිඳීයන අවස්ථාවලදී ඊට අනුකූලව ස්මරණශක්තිය දුබලවී යාහැකිය. එෙසේම බාහිරින් සිරුරට ලබාගන්නා විවිධ රසායනික සංඝටක නිසාද ස්මරණ ශක්තිෙය්බිඳ වැටීම් ඇතිවිය හැකිය.මත්පැන්,මත්දව හා දුම්පානය වැනි ෙහේතු නිසා සිරුරට එක්වන විෂරසායන දව නිසා ෙමොළෙය් කියාකාරීත්වයට බාධා පැමිණවීෙමන් ස්මරණ ශක්තිය අඩපණෙව්.111 මිනිසුන්තුළ මුල්බැස ඇති විවිධ දෘෂ්ටිද ඇතැම්විට ස්මරණයට බාධක ෙලස කියාකරනබවෙපනීයයි.එනම් පූර්ව විනිශ්චයන්,පූර්ව නිගමන,දෘෂ්ටිගතිකබව ආදී මානසික ෙහේතු නිසා ස්මරණයදුබලෙව්.නිදසුනක් ෙසේ යෙමකු ස්වකීය විරුද්ධවාදිෙයකු ෙලස හැඟීමක් ඇතිකරගත් පුද්ගලෙයකුතමාෙග් දර්ශනපථයට හසුෙවත්ම නිරායාසෙයන්ම ක්ෂණික ෙකෝපයක් සිතට නැඟිය හැකිය. ඊටෙහේතුව ඒ පුද්ගලයා ස්වකීය විරුද්ධවාදිෙයකු ෙලස කල්තබා ඇතිකරගත් පූර්ව විනිශ්චය නිවැරදිවූස්මරණ කාර්යයට බාධාකරමින් සිෙතහි ඉස්මතුවීමයි.මීට සමානව යෙමකු ස්වකීය මිතෙයකු යැයිඋපකල්පනය කරෙගන සිටින පුද්ගලෙයකුෙග් විෙයෝව පිලිබඳව ආරංචියක් ඇසූ විටදීම ක්ෂණිකෙලස සිතට දුකක් ඇතිෙව්.මීට ෙහේතුවනුෙය් ඒ පුද්ගලයා පිළිබඳව සිෙත් ඇති පූර්ව විනිශ්චයන්ෙව්.ෙම් නිසා මිතෙයකු යැයි ෙගොඩනඟා ඇති පුර්ව නිගමනය සිෙත් ස්වභාවික ස්මරණ කාර්යයට බාධාඇතිකරවා විකෘති දැනීමක් ලබාෙද්.නමුදු මධ ස්ථ පුද්ගලෙයකුට සිදුවූ ඕනෑම සිදුවීමකදී ඒ තුළින්අපට දුකක් ෙහෝ සතුටක් ඇතිෙනොවනුෙය් ඒ පිළිබඳව සිතතුළ ෙගොඩනැඟී ඇති පුර්ව නිගමන නැතිබැවිනි.එවිට පමණක් නිවැරදිව ස්මරණය කියාත්මකෙව්.යම් ෙහයකින් සතුරු මිතුරු අය ෙලස අපවිසින් දැනට හඳුනාගනු ලබන පුද්ගලයින්ද මධ ස්ථ අය ෙලස සැලකිය හැකිනම් එවිට ඒ පිළිබඳවනිවැරදි ස්මරණ ලබාගත හැකිබව ෙම් අනුව පැහැදිලි වියයුතුය.ෙමහිදී ස්වභාවික ස්මරණයට බාධාඇතිවනුෙය් මිතුරු සතුරු බව පිළිබඳ ඇතිකරගත් පූර්ව නිගමන දෘෂ්ටියක් ෙලස කියාත්මකවී දත්තසම්ෙපේෂණ කාර්යය අඩපණ කරන බැවිනි.දෘෂ්ටිය නිසාම ස්මරණය පහසුෙවන් ෙවනස්ෙව්.එෙසේමස්මරණ විකෘතිකිරීමකට ලක්ෙව්.සිත අපිරිසිදුවීම නිසා මතක ශක්තිය අඩුවීමට ෙහේතුවක්වනුෙය්දෙම් නිසාය.ස්මරණය දුර්වල අෙයකුට කමිකව මානසික අභ ාසවල නිරතවීම මඟින් යළි ස්මෘතියපකෘතිමත් තත්වකට පත්කරවා ගත හැකිය.ස්මරණය දුබලවීම ජීවවිද ාත්මක ෙහෝ මානසික ෙහේතුමත සිදුවන්නක් බව මින් පැහැදිලිය.ස්මරණෙය්දී දත්ත සම්ෙපේෂණය,දත්ත තැන්පත්වීම සිදුවනුෙය්රසායනික පතිකියා මඟින් බැවින් රසායනික පතිකියා නිසි පරිදි සිදුවීමට අවශ ඉඩකඩ තිබිය යුතුෙව්. ඇතැම් අවස්ථාවලදී යම් යම් රසායනික දව යන්හි අඩුපාඩුකම් ඇතිවන විට හා උපතලැබීෙම්දීම ෙමොළෙය් රසායනික දව වල අඩුපාඩුකම් සහිතව උපත ලබාතිබීම වැනි ෙහේතු ඉවහල් වන විටස්මරණ කියාවළිෙය් පවා එකී දුබලතා අඩුපාඩුකම් දැකිය හැකිවනු ඇත.112 එෙසේම විවිධ මානසික අභිෙපේරණ (Motivation) නිසා ඇතිවන මානසික උත්ෙත්ජන නිසාස්මරණය අඩුවැඩි කර ගත හැකිය.අපසන්න සිදුවීම් පිළිබඳ මනෙසහි සටහන්ව ඇති ස්මරණපහසුෙවන් යටපත්කරදැමීම සඳහා පබල පසන්න ස්මරණ අභිෙපේරණයක් ෙලස භාවිතා කළහැකිය. මෙනෝඋපෙද්ශන කාර්යය සාර්ථක කරගැනීම සඳහා වෘත්තීමය මෙනෝඋපෙද්ශකවරුන්විසින් ෙබොෙහෝවිට ෙමබඳු උපකම භාවිතා කරනබව දක්නට ලැෙබ්.එහිදී යම්යම් අය තුළ ඇතිදුස්සමාහිත චර්යා ෙවනස්කිරීම සඳහා පසන්න ස්මරණ අභිෙපේරණ ෙලස භාවිතයට ගනු ලැෙබ්.ඉන් ධනාත්මකව උත්ෙත්ජිතවූ දුස්සමාහිත චර්යා (Maladjusted Behavior) ඇති අයට ස්වකීයදුස්සමාහිත චර්යා සාර්ථකව යටපත්කරගැනීමට හැකියාව ලැෙබ්.අභිෙපේරණයද ස්මරණය අභිමතඅයුරින් ෙවනස් කිරීම සඳහා නූතනෙය් බහුලව භාවිතා ෙකෙර්.කළමනාකරණය විෂය ක්ෙෂේතයටඅයත් ෙබොෙහෝ කාර්යන් පහසුෙවන් ඉටුකරගැනීම පිණිස අභිෙපේරණය සාර්ථක මෙනෝ විද ාත්මක 21
  • 22. ෙමවලමක්බව පිළිගැනී ඇත.පාසැල්,ආයතන,වැඩබිම්,පිරිස් කළමනාකරණයට අවශ මූලධර්මවිශාල පමාණයක් අභිෙපේරණය ඇසුරින් ෙගොඩනැඟී තිෙබ්.ස්මරණය රුචිකත්වය ආදී මෙනෝමූලිකසාධක ෙවනස් කිරීම මඟින් කාර්යක්ෂමතාව (Efficiency) ළඟාකරගත හැකිබව මූල ධර්මයකි.එෙසේම නායකත්ව කුසලතා (Developing of Leader-ship Skills ) සංවර්ධනයට අදාළ මූලික මඟෙපන්වීම සඳහා ස්මරණය ලබා ෙදන්නා වූ දායකත්වය අසීමිතය. 113 3.4.දැනුම හා පර්යාප්තිය පතෙපොත මඟින් ලබන අවෙබෝධය දැනුම (Knowledge) ෙලස හැඳින්විය හැකිය.පර්යාප්තිය(Sufficiency)ෙසේ හැඳින්ෙවන්ෙන්ද පතෙපොත ඇසුරින් බහුශැතබව නිසා ලබන සුතමය ඥාණයයි.හුෙදක් පතෙපොත මඟින් ලබන දැනුම අවෙබෝධය ෙනොෙව්.සුතමය දැනුම විෂය කරුණු පිළිබඳ යම්නිශ්චිත දත්ත පමාණයක් එක්රැස් කිරීමයි.ෙම් දත්ත සටහන් ෙමොළෙයහි ගබඩාවීම විෂය දැනුමක්අත්පත් කරගැනීම ෙලස හැඳින්ෙව්.ඇස,කණ,නාසය,දිව,සම හා මනස මඟින් සම්ෙපේෂණය වන්නාවූ බාහිර ෙලෝකය පිළිබඳ දත්ත ෙමොළය කරා ළඟාවීෙමන් පසුව ඒවා මැනවින් හඳුනාෙගන අවශදත්ත ගබඩාකර තැෙබ්.ෙම් අනුව ඉන්දිය සය මඟින්ම රැස්කරගනු ලබන දත්ත මඟින් අපට අවශෙතොරතුරු ෙබොෙහෝ පමාණයක් සපයා ගැනීමට හැකිව තිෙබ්.බාහිර ෙලෝකය පිළිබඳ අප හඳුනාගනුලබන සෑම ෙදයක්ම ෙමෙසේ ඉන්දිය සය මඟින් ෙමොළය කරා සම්ෙපේෂණය කරනු ලබන දත්ත ෙව්.ෙම් දත්ත ෙමොළය කරා සම්ෙපේෂණයවීෙම්දී ඊට විවිධ දෑ එකතුෙව්.එනම් පූර්ව විනිශ්චයන්,දෘෂ්ටිය,පරිකල්පනය,තාර්කික ස්වරූපය අනුව බැසගත් නිගමන,යමක් පිළිබඳ ෙපර තැන්පත්ව ඇති දත්ත,පුර්ව භව පුරුද්ද අනුව සකස්වූ ෙමොළෙය් රසායනික ව හයන් ආදී විවිධ ෙහේතු බලපෑම නිසා දත්තසංස්කරණයවීමකට ලක්ෙව්.ෙම් නිසා ඉන්දිය සය මඟින් සම්ෙපේෂණය වන දත්ත ෙමොළය ෙවතටසමීපවීෙම්දී එම දත්ත සංස්කරණයවීම නිසා විකෘතිවීමකට ලක්වනබව පිළිගත යුතුය.ෙම් ෙහේතුවනිසා එකම ෙදයක් පිළිබඳව වුවද ෙදෙදෙනකුට ඇතිවන දැනුම එකම ස්වරූපයක් ෙනොදරන බවදපැහැදිලි දක්නට තිෙබ්.ෙම් ෙහේතුව නිසා අප දැනුම වශෙයන් හඳුනාගන්නා ෙද්තුළ යමක් සැබෑගතිස්වභාවය ඒ අයුරින්ම පවතිතැයි සිතීම අපහසුය.ෙම්නිසා දැනුම නමින් අප උකහාගන්නා ෙබොෙහෝදෑ වල පවතිනුෙය් සංස්කරණයවූ හා විකෘතිවූ ස්වරූපයක් බව ෙපනී යයි.දැනුම නමින් උකහාගනුලබන ෙද් සෑබෑ දැනුම ෙනොව පවතින සැබෑ දැනුෙම් ස්වරූපෙයන් සංස්කරණයවූ අනුරුවක් ෙලසගත හැකිය.පතෙපොත ඇසුරින් ලබන දැනුමතුළ පවා පවතිනුෙය් ෙම් තත්වයයි.පතෙපොත කියැවීමදෘෂ දත්ත සම්ෙපේෂණයකි.ෙම් දෘෂ සම්ෙපේෂණය මඟින් ෙපොත්පත්වල සටහන්වූ අකුරු කියැවීමසිදුෙව්.ෙම් අකුරු යනු දෘෂ සටහන් ෙපළක් කියැවීමකි.ෙම් සටහන් ෙමොළය ෙවතට සම්ෙපේෂණයෙව්.ෙමොළයතුළ අදාළ අකුරු සටහන් මඟින් කියැෙවන අදහස අන්තර්ගත ව හ පිහිටා ඇත.ෙමහිදීසටහෙන් ඇති අකුරුවල අන්තර්ගත අදහස ෙමොළය විසින් නිසි පරිදි හඳුනාගනු ලැෙබ්.පත්ෙපොත්හිඅන්තර්ගත අදහස ෙමොළය මඟින් අර්ථවත්ව ගහණයකරගනුෙය් එපරිදිය.114 කණ,නාසය,දිව,සම හා මනස යන ෙසසු ඉන්දියයන් මඟින් ලබාගන්නා දත්ත සම්ෙපේෂණ පවාෙමොළය මඟින් හඳුනාගනු ලබන්ෙන් ඉහත සඳහන් ආකාරයටමය.ෙමොළෙයහි ෙම් සඳහාම ෙවන්වූනිශ්චිත පෙද්ශ පිහිටා තිෙබ්.එබඳු ස්ථානයකට සිදුවූ ආබාධයකදී ෙහෝ හදිසි අනතුරකින් සිදුවූ යම්බරපතල හානිවීමකදී ෙමොළෙය් එම නිශ්චිත පෙද්ශයට අදාළ හැකියාව පුද්ගලයාතුළින් ගිලිහීයනබව පැහැදිලිව දැකගැනීමට ලැෙබ්.ෙම් අනුව ෙපනීම,කථනය,ඇසීම ආදී හැකියා අහිමිවීම එබඳු වූස්ථානවලට සිදුවූ හානිවීමකදී දැකගත හැකිය.මින් පැහැදිලිවනුෙය් දැනුම සම්ෙපේෂණය,රැස්කිරීම,හඳුනාගැනීම,ගබඩා කිරීම ආදී සියළු කියාවළි සංවිධානාත්මකව ෙමොළය මඟින් ඉටුකරන බවයි.ඒසංවිධානාත්මකබව ෙමොළෙය් ව හ ෙගොඩනැඟීමතුළ දක්නට ලැෙබ්.ෙම් අනුව ඉන්දිය සය භාවිතාකිරීම තුළින් උකහාගන්නා දැනුම හුෙදක් දත්ත ගබඩා මතම රැඳී ඇති ෙදයක් බව සැලකිය හැකිය.කමවත්ව,පැහැදිලිව,සංවිධානාත්මකව දත්ත ෙපළ ගැස්වීමට මානව ෙමොළයට ඇති හැකියාව මතෙම් දැනුම රැස්කිරීම,පෙයෝජනයට ගැනීෙම් කාර්යය රඳා ඇතිබව පැහැදිලිෙව්.ෙම් දැනුම පරිබාහිර 22
  • 23. ෙහේතු සාධක මත රඳා පවතින්නකි.පරිකල්පනය හා නිර්මාණශීලීත්වය පවා ෙමබඳු දත්ත ඇසුරින්සිදුකරනුෙය් දත්ත සංවිධානය කිරීෙම් දක්ෂතාව මතබැව් සැලකිය යුතුය.නමුදු පරිකල්පනය තුළදීගබඩාවී ඇති දැනුම් දත්ත නව රටා හා ව හ අනුව යථාවත් කිරීමක් (Adjustment)සිදුෙව්.එෙසේමමායාව හා නව උපකල්පන මත පිහිටා නව දැනුම නිර්මාණය කිරීමක් සිදුෙව්.ෙබොෙහෝවිට සාහිතහා කලා නිර්මාණවලදී මානසික ස්වභාවය හුරුවී ඇත්ෙත් ෙමොළෙය් පවතින දත්ත යම් මායාවකටඅනුව දත්ත කමිකව ෙපළ ගැස්වීමකටය.ෙම් මායාව නම් සැබෑෙවන් මුළුමනින්ම ෙතොරවූ හුදුමනඃකල්පිතයක්ම ෙනොෙව්.සැබෑව හා මුසුවූ ගති ස්වභාවයකි.පරිකල්පනය පවා දැනුමට අයත්ය.එෙමන්ම එය මනස තුළ බිහිවන දැනුමකි.හුෙදක් ෙසසු ඉන්දියන්ෙගන් ලබාගත් දත්ත ඇසුරින්පසුඅවස්ථාවකදී ෙසසු ඉන්දියන්ෙගන් පරිබාහිරව මනසතුළම නිර්මාණය වන නව දැනුමපරිකල්පනය නමින් හැඳින්ෙව්.115 දැනුම යනු මනස ඇසුරින් නිර්මාණය වන්නක් වන බැවින් දැනුම මනෙසේම නිර්මාණයක් බවදපිළිගැනීමට සිදුෙව්.දැනුමට ෙගොඩනඟා ගැනීමට අවශ ෙබොෙහෝ සාධක බාහිර පරිසරය ඇසුරින්මඋකහා ගන්නා බව සැබෑවකි.නමුදු අවසාන විගහෙය්දී දැනුම නිර්මාණය වනුෙය් මනසතුළය.එහිදීමානසික ගති ලක්ෂණ හා අනන තාව පැහැදිලිව පකාශයට පත්ෙව්.මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරඇති ෙබොෙහෝ ෙද්වල මිනිස් මානසික ගති ලක්ෂණවල යම් යම් ඡායාවන් පිළිබිඹු වනුෙය් එබැවිනි.ෙමහිදී මිනිසුන් ෙබොෙහෝවිට මුළාවට පත්වන ස්ථානයක් නම් මනස විසින් ෙගොඩනඟා ගනු ලබනදැනුම මඟින් සැබෑ යථාර්ථය පිළිබිඹු වන බවයි.බාහිර පරිසරය අර්ථකථනය කරගනු ලබන හැඩයඅනුව බාහිර පරිසරය ඇසුරින් ලබාගන්නා දැනුම විවිධෙව්.ෙම් දැනුම බාහිර පරිසරය පිළිබඳ සැබෑදැනුමක් ෙනොව,සැබෑව ඇසුරින් අර්ථකථනය කරගන්නා අනුරුවක් පමණක්බවද වටහාගත යුතුය.නිදසුනක් ෙසේ හරි අඩක් ජලය පිරවූ වීදුරුවක් ඔබ ඉදිරිෙය් ඇතැයි සලකන්න.එවිට ඔබට ඒ වීදුරුවෙපෙනන ආකාරය අනුව ඔබ එය අර්ථකථනය කරගන්නා ස්වරූපය ෙවනස්ය.ධනාත්මක හැඩෙය්මානසික මට්ටමක් ඇති ෙකෙනකු නම් ඒ වීදුරුව හරි අඩක් ජලෙයන් පිරවූ වීදුරුවක් ෙලස දකිනුඇත.සෘණාත්මක මානසික මට්ටමක් ඇති අෙයකුට එය ෙපෙනනුෙය් හරි අඩක් ජලෙයන් හිස්වුණුවීදුරුවක් ෙලසය.ස්පර්ශ වන පරිදි ළංව සිටින ෙදෙදෙනකුෙග් මුහුණු ෙදකක ඉදිරිපස දර්ශනයක්ඇස ගැෙටද්දී එය මල්බඳුනක් ෙලසට දැකිය හැකි අයද සිටිති.මින් පැහැදිලිවනුෙය් අපට ලැෙබනදැනුම හා සැබෑව අතර යම් පරතරයක් පවතින බවයි.විවිධ අයෙග් මානසික ෙපෞරුෂ සාධක අනුවඉන්දියානුසාරෙයන් ලැෙබන දැනුම හා සැබෑ ෙලෝකය අතර පරතරය කමිකව අඩුවැඩි වියහැකිය.ඉන්දියන් මඟින් බාහිර ෙලෝකෙය් අරමුණු උකහාගැනීෙම්දී පමණක් ෙනොව එෙලස උකහාගන්නාලද දැනුම ෙමොළය විසින් අර්ථකථනය කිරීෙම්දී පවා දැනුම විවිධ අවස්ථාවල සංස්කරණයවීමකටලක්විය හැකිබව දැනගැනීම වැදගත්ය.ෙම් අනුව යම්කිසි ෙදයක් පිළිබඳව යෙමකුට ඇති දැනුෙම්විවිධ පරාස ඇතිවිය හැකිබව පැහැදිලිය.එෙසේම ලැබූ දැනුම වුවද අවස්ථානූකූලව ෙවනස්වීම්වලටලක්විය හැකිය.ෙමය නව දැනුම ෙගොඩනැඟීෙම් කාර්යෙය්දී ඉතා වැදගත්වන මූලධර්මයකි.ෙවනස්වීම නව දැනුම ෙසොයා යාෙම් එක්තරා පබල පැතිකඩකි.ෙවනස්වීම ෙනොතිබිණි නම් නව දැනුමක්ෙනොපවතිනු ඇත.දැනුම සම්ෙපේෂණයවීෙව්දී ඒ දැනුම නිරතුරුව යාවත්කාලීනවීම්වලට ලක්ෙව්.116 දැනුම නිසා මානව චර්යා ෙවනස්වීම්වලට බඳුන් ෙව්.චර්යාෙව් සිදුවන ෙවනස්වීම දැනුම ෙගොඩනැඟීෙම් කාර්යයතුළ නිරීක්ෂණය කළහැකි සුලබ සිදුවීමකි.ඉෙගනීම යනු මානව චර්යාෙව් සිදුවනසුවිෙශේෂී ෙවනස්වීම්බව අධ ාපන මෙනෝවිද ාෙව් සඳහන්වනුෙය් එබැවිනි.චර්යාවතුළ සිදුවන සෑමෙවනසක්ම දැනුම සම්ෙපේෂණයවීම නිසාම ෙනොසිදුෙවතත්,දැනුම නිසා චර්යාෙව් ඇතිවන ෙවනසඉතා පබල ෙවනසක්බව දැක්විය යුතුය.ආකල්ප යනුද දැනුම සම්ෙපේෂණෙය් එක්තරා ලක්ෂණයකි.ෙම් අනුව දැනුම ලැබීමට සමගාමීව පුද්ගල ආකල්ප සකස්වීමක්ද සිදුෙව්.චර්යා ෙවනස්වීම කායිකෙවනසකි.ආකල්ප ෙවනස්වීම මානසික ෙවනසකි.ෙම් මෙනෝකායික ෙවනස්වීම යහපත් අතට සිදුවනුෙය් දැනුම නිසාය.පතෙපොත මඟින් ලබන දැනුම පර්යාප්තිය ෙලස හැඳින්ෙව්.දැනුෙම් මූලිකමඅවස්ථාව පර්යාප්තියයි.පර්යාප්ති දැනුම එතරම් දැඩි එල්බගැනීමක් ෙනොමැති ෙදයකි.මන්ද ෙමබඳුදැනුම ස්වකීය කරෙගන ෙනොමැති බැවිනි.දැනුම ස්වකීයවීම යනු දැනුම පාෙයෝගිකව භාවිතා කිරීම 23
  • 24. මඟින් වඩාත් තහවුරු කරගැනීමයි.එහිදී දැනුම පිළිබඳ ෙමොළෙය් ෙගොඩනැඟී ඇති ව හ ෙපරට තිබූමට්ටමට වඩා ගැඹුරින් සටහන්වීමයි.එෙසේම යම්කිසි දැනුමක් ස්වකීය කර ෙනොගන්නා තාක් එබඳුදැනුම් ෙකොටසක් පවතිනුෙය් ෙමොළෙය් ෙනොගැඹුරු ස්ථර ආශිතවබව වටහාගත හැකිය.ඒ ෙකෙසේවුවද පර්යාප්තිය දැනුෙම් මුලික අවස්ථාවතුළ ඉතා වැදගත් ෙමෙහයක් ඉටුකරනු ලබයි.එනම් හැකිතාක් විෂය කරුණු පිළිබඳ පමාණාත්මක දත්ත සමුදායක් මනසට උරාගැනීමට පර්යාප්තිය ඉවහල්ෙව්.පසුකාලයකදී අදාළ විෂය පෙද්ශය පිළිබඳ වඩා පවීණ දැනුමක් ලැබීමට ඉවහල් වියහැකිවූ ෙද්සියල්ල උකහාගැනීමට පර්යාප්තිය නිසා ඉඩකඩ ලැෙබ්.ඒනිසා පර්යාප්තිය ඉෙගනීෙම්දී වැදගත්ය.ඉෙගනීම යනු යමක් පිළිබඳ ඇතිකරගනු ලබන මූලික හුරුවකි.ෙම් හුරුව මුලික අවස්ථාෙව්දී ලබාගත හැකිවනුෙය් පර්යාප්තිය ඇසුරිනි.දැනුම සටහන්කර තැබීම පිණිස භාවිතාවනුෙය් ෙපොත්පත්බඳුෙද්ය.නූතනෙය් ලබා ඇති තාක්ෂණික දියුණුව මත ඒ සඳහා විවිධ ෙද් උපෙයෝගීෙව්.සංයුක්ත තැටි(CD,DVD), පරිගණක දෘඪ තැටි(Hard Disk),පෑන් මතක තැටි(Pen Drives),ජංගම අන්තර්ජාල(Dongle),මතක චීප(Memory Chips),මතක පතුරු(Memory Card),ෆ්ෙලොෆි තැටි(Floppy Disk)ආදී ඕනෑම පමාණයක දත්ත සටහන් කිරීෙම් උපකරණ විශාල පමාණයක් තාක්ෂණික දැනුම නිසාමානව සමාජයට ලැබී තිෙබ්.මිනිස් මනසද දත්ත සටහන් කිරීෙම් උපකරණයක් ෙලස සැලකූවිටදීමිනිස් මනසට සාෙප්ක්ෂකව ෙමබඳූ උපකරණවල ධාරිතාව ෙනොගිණිය හැකි තරම් කුඩා වුවද ෙම්උපකරණවල වැදගත්කම නූතන සමාජයට වඩාත් තදින් දැෙන්.117 ආදී කාලීනව මානව සමාජය තුළ පැවතිෙය් මුදල් හා ෙගොඩනැඟිලි වැනි ෙභෞතික වූ සම්පත්පාග්ධනය (Capital Investment) ෙලස සැලකූ යුගයකි.නමුදු වර්තමානය වනවිට ෙම් ආකල්පවලසෑෙහන ෙවනසක් සිදුවී තිෙබ්.මන්ද අද වනවිට පාග්ධනය ෙලස මානව සමාජය සලකනුලබනුෙය්මුදල් ෙහෝ ෙගොඩනැඟිලි වැනි ෙභෞතික සම්පත් ෙනොව දැනුමයි.ෙම් අනුව දැනුම පාග්ධනය ෙලසටනූතන සමාජයතුළ සැලෙක්.මානව සමාජය කමිකව සංවර්ධනයවීෙම්දී ඊට සරිලන ෙලස ආකල්පවශෙයන් පරිවර්තනයක්ද සිදුවී තිෙබ්.ෙම් අනුව මුදල් හා ෙගොඩනැඟිලි වැනි ෙභෞතික සම්පත් ළඟාකරගත හැකි මුලික ෙමවලමක් වන දැනුම ෙකෙරහි නූතන මානවයාෙග් අවධානය ෙයොමුවී තිෙබ්.ෙම් යටෙත් සංවර්ධනයවූ රටවල දැනුම ඇති මානව සම්පත ෙසසු කිසිදු ෙභෞතික සම්පතකට වඩාඅගය කිරීමකට බඳුන්වන බව දක්නට ලැෙබ්.ෙම් ෙහේතුව නිසා වඩාත් ඒ අංශයට අභිෙපේරණය ලබාස්වකීය දැනුම,ආකල්ප හා කුසලතා සංවර්ධනයට මිනිසුන් උත්සාහවන්තවීම එබඳු රටවල සුබලසිදුවීමකි.එහි අරමුණු නම් දැනුම ඇති පුද්ගලයාට නිසි කළමනාකරණයතුළින් සියළු ෙභෞතික ෙද්ළඟා කරගත හැකිවීෙම් පරමාදර්ශය අනුව කටයුතු කිරීමට එබඳු රටවල වැසියන්ද ෙපළඹී සිටිමයි.දැනුම යනු තවම යථාර්ථයබවට පරිවර්තනය ෙනොවූ දත්ත සටහන් සමුදායකි.දැනුම ෙකදිනකෙහෝයථාර්ථය බවට පත්වීෙම්දී අවශ සියළුම උපාංග ඒතුළම අඩංගුවිය යුතුය.කියවීම දැනුම ලැබීෙම්එක් මඟකි.ඒ නිසා කියවීෙමන් මිනිසා සම්පූර්ණ ෙව් යන පිරුළ ෙගොඩනැඟී තිෙබ්.ෙමහි අරුත නම්කියවීෙමන් ලැෙබන දැනුමතුළ පසුකාලයකදී පාෙයෝගික බවට පත්කරෙගන ජීවිතය සාර්ථක කරගැනීමට ඉවහල්වන සියළු ෙද් කියවීමතුළ අන්තර්ගත වන බවයි.පර්යාප්තිය ෙලස දක්වා ඇත්ෙත්ද කියවීමතුළින් ලබන දැනුමයි.ඒ නිසා පර්යාප්තියතුළින් ලබන දැනුමතුළද ඇත්ෙත් ජීවිතය ෙගොඩනඟා ගැනීමට අවශ මූලික සටහන් ෙගොන්නයි.පසුකාලීනව එම දැනුම පාෙයෝගිකව භාවිතා කිරීමතුළින් තමා අභිමත ඕනෑම කාර්යයක් සාර්ථකව ඉටුකරගත හැකිබව මානවයාට අවෙබෝධ ෙවත්මමානව සමාජය වඩාත් පර්යාප්තිය ලැබීම පිණිස ෙයොමුවූ බව සැලකිය හැකිය.118 යෙමකු ලබන පර්යාප්තිෙය් අන්තර්ගතවනුෙය් තවම යථාර්ථයක් බවට පත්කරගනු ෙනොලැබූදැනුමයි.එහි පාෙයෝගික ෙලස කියාත්මක කරගත යුතුවූ පතිපත්ති සඳහන්ෙව්. එම පතිපත්ති වලටඅනුව කටයුතුකර අවෙබෝධ කරගත යුතු පරමාර්ථද එහි අන්තර්ගතය.ෙම් සියළු ෙද් පර්යාප්තියතුළඅන්තර්ගත වනුෙය් පාථමික දත්ත සටහන් වශෙයනි.කිසියම් භාෂාවක අක්ෂර වශෙයනි.එම අකුරුභාෂාෙව් ව ාකරණ නීතිරීති වලට අනුව සංවිධානාත්මක ෙපළ ගස්වා අවශ අදහස් ඉදිරිපත්කිරීමමඟින් ෙසසු අය ෙවත සන්නිෙව්දනය ෙකෙර්.පර්යාප්තිය සංවිධානාත්මකව ෙපළ ගස්වා ඇති ෙම්අක්ෂර කියවූ විට යෙමකුට ගහණය කරගැනීමට හැකියාව ලැෙබනුෙය් සමස්ත අදහෙසන් 10%ට 24
  • 25. වඩා අඩු අර්ථයකි.එම අක්ෂර ෙපළ ගස්වන්නාවූ පුද්ගලයා අදාළ කරුණ පිලිබඳ ලබා ඇති දැනුමෙහෝ අවෙබෝධයද ඊට ඉවහල්ෙව්.ෙමම දැනුම ෙදවන,ෙතවන,සිව්වන ආදී වශෙයන් අනුකමික ෙසේවිවිධ පාර්ශව කරා සන්නිෙව්දනයවීෙම්දී පවතින සැබෑ දැනුමින් සම්ෙපේෂණයවනුෙය් ඉතා සුළුතරෙකොටසක් බව මින් පැහැදිලිය. 119 නමුදු පර්යාප්තිය වුවද හැකිතාක් එහි නිවැරදිම අර්ථයපෙරස්සමින් කියවා ෙත්රුම්ෙගන ෙසසු අයට ඉදිරිපත් කරන්ෙන් නම් ෙබොෙහෝ දුරට සැබෑදැනුමට හැකිතාක්ම ආසන්න ස්වරූපෙයන් අන යන් ෙවතට සාර්ථකව එය සන්නිෙව්දනයකිරීමට හැකියාව ලැෙබ්.ඒ ෙකෙසේ වුවද අක්ෂර වින ාසය,භාෂාව,ව ාකරණය,සම්මත භාෂා රටා,යළි යළි පිටපත් කිරීෙම්දී සිදු වියහැකි ෙදෝෂ,පුනරුක්ත,සංජානන ගැටළු ආදී ෙද්වල බලපෑමටනතුවීම නිසා සැබෑ දැනුමක් වුවද ෙදවන,ෙතවන පාර්ශව ෙවත සන්නිෙව්දන කිරීෙම්දී විකෘතිවීමකට ලක්වීම ස්වභාවයකි.ෙම් අනුව කවර දැනුමක් වුවද හුෙදක් පරම්පරා ගණනාවක් තිස්ෙසේපවත්වා ගැනීෙම්දීද යම් ෙවනස්කම්වලට ලක් වන බව අපට පිළිගැනීමට සිදුෙව්.ලිඛිතසන්නිෙව්දනෙයහිදී ෙම් ෙවනස්කම් ඇතිවනුෙය් අඩු මට්ටෙමනි. නමුදු වාචික සන්නිෙව්දනෙයහිදීෙම් ෙවනස්කම් ඉතා බහුලව ඇතිවියහැකිය.මන්ද මුඛ පරම්පරාගතව පැමිණිෙම්දී ෙකතරම් එයපිරිසිදුව පවත්වා ගැනීමට ෙවෙහසක් දරනුලැබුවද නියම අදහස සන්නිෙව්දනය වීමට වඩාඅත්තෙනෝමතික ෙද් ඒතුළ ගැබ්වීෙම් වැඩිඅවස්ථාවක් ඇති බැවිනි. ෙම් නිසා යමක් මුඛපරම්පරාගතව කඩපාඩමින් ආරක්ෂා කරගැනීමට ෙවෙහසීමට වඩා එය ලිඛිත මාධ යට හරවාආරක්ෂා කරගැනීමට පයත්න දැරීම වඩා පශස්ත කාර්යයක් බව වටහා ගත හැකිය.120 යමක් කියවා හුෙදක් කටපාඩම් කිරීමකින් ෙතොරව එහි අදහස මතක තබා ගතෙහොත් කල්ගතවුවද, වචනවල ෙත්රුම් කාලානුරූපව ෙවනස්වුවද අදහස සිෙත් පවතින බැවින් යම් දැනුමක ඇතිමූලික ස්වරූපය පහසුෙවන් ෙවනස් ෙනොෙව්.නමුදු යමක් නිසිවටහාගැනීමකින් ෙතොරව හුෙදක් එහිගැබ්ව ඇති අක්ෂර රටාව පමණක් කටපාඩම් කර ධාරණය කර ගැනීෙම්දී ෙමොළය එහි අන්තර්ගතවූ අදහස පිළිබඳ සකීය අවෙබෝධයක් ලැබීමට වෑයම් ෙනොෙකෙර්.ෙමහිදී සිදුවනුය් වාර්තා හැඩතලයටෙත් සටහන්වූ ලියවිල්ලක අක්ෂර රටාව මතක තබා ගැනීම පමණි.මානවයාෙග් මානසික කියාවළිය මීට වඩා ෙබොෙහෝ කාර්යක්ෂම හා ඵලදායී අයුරින් භාවිතා කළ හැකිය.එෙසේම ෙම් නිසා එහිඅන්තර්ගතය පිළිබඳ බුද්ධිමය විමසිල්ලක නිරතවීමට අවකාශ මඳෙව්.යමක් ධාරණය කරගැනීමටපූර්ණ අවධානය ෙයොමුකිරීම නිසා විචාරපූර්වකව සිතා බැලීමට ෙනොෙපළෙඹ්.එෙසේම මනෙසේ ඉතාවිශාල ඉඩකඩක් මතකය ගබඩා කරගැනීමට ෙයදවීමත්,වරින් වර එෙසේ ගබඩාකරගත් මතකය යළිසිහි කැඳවා ආවර්ජනය කරමින් ආරක්ෂාකරගැනීමට කටයුතු කිරීමත් නිසා අන්තර්ගතය ස්වාධීනෙලස සලකා බැලීෙම් අවස්ථාව මඟහැරී යයි.නමුදු එදා පැවති සමාජ ආර්ථික පසුබිම මත එබඳු ෙද්වල නිරතවීෙම් අවශ තාව මතුව තිබිණ.මන්ද ගන්ථ රචනා කිරීම, ලිඛිත කටයුතුවල නිරතවීම ආදීෙද් සඳහා භාවිතා කළහැකි සුදුසු අමුදව වල හිඟතාවයක් පවතිනි.මන්ද පුරාණෙයහිදී ෙපොත් පත්දඑතරම් සුලබ ෙනොවීය.කඩදාසි ෙසේ පුරාණෙය්දී භාවිතා කරන ලද්ෙද් හුෙදක් වියළාගත් තල්ෙකොළඑකතුෙකොට මිටි වශෙයන් බැඳ සකස් කරගැනීෙමනි.ෙමෙසේ වියළා පදම්ෙකොට සකස් කර ගනුලැබූ තල්ෙකොළ මිටියක් එකල පුස්ෙකොළ ෙපොතක් ෙලස ව වහාරවිය.තල්ෙකොළ ලබාගැනීම,ඒවාසුදුසු ෙලස පදම්කර වියළා සකස්කිරීම,පන්හිඳ භාවිතා කර එය මත අකුරු සටහන් කිරීම, යළි කළුමැදීම, ආරක්ෂා කිරීමත්,කල්පැවැත්මත් සඳහා ෙතල්වර්ග ගැල්වීම,තල්ෙකොළ එකට තබා ෙපොත්කම්බා වශෙයන් ලීවලින් ආවරණයක් ෙයොදා ෙපොත් වශෙයන් සකස්කර නූල්ෙයොදා ගැටගසාතැබීම ආදී කටයුතු සඳහා විශාල පමාණයක් පුස්ෙකොළ ෙපොතක් වශෙයන් පිළිෙයළි කිරීෙම්දීකිරීමට සිදුවී තිබිණ. ෙම්වා සඳහා වශෙයන් මිනිස් ශමය වුවමනා වීම හා ඒ සඳහා දැඩි ෙවෙහසක්ගත යුතුවීම වැනි කරුණු නිසා එකල අද ෙමන් සුලභව ෙපොත්පත් පකාශයට පත්කිරීම දුෂ්කර විය.නූතනෙය් දී නම් එක ෙපොතක පිටපත් 10 000 ක් වැනි විශාල පමාණයක් මුදණය කිරීම සඳහානවීන මුදණාල තාක්ෂණය භාවිතාෙකොට යාන්තිකව ඒ සියළු කටයුතු කඩිනමින් හා පහසුෙවන්ඉටුකරගත හැකිය. පරිගණක තාක්ෂණය ආශිතව ඇසට පියමනාව ෙපනුමක් ඇතිවන පරිදි ඉතාසුමට ෙලස මුදණය කරගත හැකිය.නමුදු ෙමරදී පුස්ෙකොළ ෙපොතක් පිටපත් කරගැනීමට වුවමනාවූ විට විශාල වෑයමක් දරා ඒ කාර්යෙයහි නිරතවිය යුතු වින.ඒ කාර්යය වුවද අද ෙමන් මුදණාල 25
  • 26. යන්ත කියාකරුෙවකු ලවා මුදණ යන්තයක් කියාකර යාන්තිකව මුදණ පිටපත් මුදණය කරවීමටවඩා දුෂ්කර විය.එකල පුස්ෙකොළ ෙපොත් පිටපත් කිරීෙම් කාර්යෙයහි නිරතවූෙය් ඒසඳහා මනාදැනුමක් ලැබූ පවීණ විද්වත් පිරිසකි.ෙබොෙහෝවිට එකල ගිහි සමාජයට වඩා පැවිදි සමාජය බහුශැතවිද්වත් පිරිසක් විය.ආගමික දැනුම ඉතා ඉහළින් ලබා තිබුෙණ් ෙබෞද්ධ යති සමාජය පමණි. ෙම්අනුව පුස්ෙකොළ රචනා කිරීෙම් කටයුත්ත ඉටුකරන ලද්ෙද් පුස්ෙකොළ ගන්ථ පිටපත් කිරීෙම්කලාව මනාව දත් භික්ෂූන්වහන්ෙසේ නමක විසින්ම දිවා රාති ෙවෙහස ෙනොබලා ෙවෙහස වීමතුළිනි.ෙම් අනුව එක් පුස්ෙකොළ ෙපොතක් පිටපත් කිරීම දින, මාස, වසර ගණනක් තිස්ෙසේ දිවා රාතීෙනොබලා මහත් ෙවෙහසක් දරා කළ යුතු අතිශය බැරෑරුම් කාර්යයක් වී තිබිණ.ෙම් ෙහේතුව නිසාඑකල පුස්ෙකොළ ෙපොතක අන්තර්ගතව ඇති ධර්මය කටපාඩමින් පවත්වාෙගන පැමිණීම එකලපැවති සමාජපසුබිම අනුව වඩා පහසු,ඵලදායී වූ ෙදයක් විය.ෙම් ෙහේතුව මත භාණක පරම්පරාමඟින් එක් එක් පිටකයන්ට අයත් පුස්ෙකොළ ෙපොත් කටපාඩමින් රැකෙගන පවත්වාෙගන යාමටවගබලා ගැනීම එකල පැවති සමාජ අවශ තාවයකි.121 ෙමම සමාජ අවශ තාවය නිසාම එකල ෙබොෙහෝවිට යමක් විචාර පූර්වකව වටහාගැනීමට වඩාඅවශ ව තිබුෙණ් ආරක්ෂාකර සුරක්ෂිතව ගබඩා කරගැනීෙම් අවශ තාවයකි.ෙම් නිසා එකල රචිතකෘතිවල පවා පධාන අරමුණ වී තිබුෙණ් යමක් ඇසූ ස්වරූපෙයන්ම අක්ෂරබවට පරිවර්තනය කරහැකිතාක් එහි ෙපෞරාණික හැඩය සුරක්ෂිත වන පරිදි වාචික ෙහෝ ලිඛිත කමයකට ආරක්ෂා කිරීමපමණි. ෙම් ෙහේතුව නිසා යමක ෙපෞරාණික ස්වරූපය ආරක්ෂා කිරීමට ෙපරවිසූ යති සමාජයවෑයම් කළ බව තිපිටකයට රචනා කරන ලද අට්ඨකථා,ටීකා,ටිප්පණි,ෙකෝෂ ගන්ථ ආදී ලිඛිතසාහිත යට අනුව සැලකිය හැකිය.ෙමය එකල පැවති ආගමික හා සමාජ අවශ තාවයක් බැවින්එය නිවැරදි බව එකල විසූ යතිවරයන් වහන්ෙසේලා හා සාමාන ජනතාව විශ්වාස කළහ.ෙමහිදීවිචාර පූර්වක ෙලස සලකා බැලීෙම් අර්ථය ෙම් කියාව ෙහළා දැකීම ෙනොවනබව කාරුණිකවසැලකිය යුතුය.ෙම් කියා පිළිෙවත ෙනොමැත්ෙත් වී නම් අද අපට තිපිටකය දැකගැනීමටවත්ෙනොලැෙබනු ඇත. ෙමකල ෙපර ෙමන් තිපිටක ධර්මය සුරක්ෂිතව පවත්වාගැනීෙම්දී ෙපර ෙමන්ඒ සඳහා අධික ෙවෙහසක් දැරීමට සිදුෙනොෙව්.මන්ද අද නවීන තාක්ෂණික දියුණුව නිසා පරිගණකගත කළ තිපිටකය අන්තර්ජාලෙය් ෙවබ් පිටු,දෘඪ තැටි,සංයුක්ත තැටි ආදී වශෙයන් පරිශීලනයකිරීෙම් පහසුකම් තිෙබ්.එෙසේම මුදණය තාක්ෂණය භාවිතෙයන් ඇණවුම්කළ ෙමොෙහොතකින්අවශ ඕනෑම පමාණයකින් තිපිටකය ෙපොත් සියල්ලම වුවද විහාරස්ථානයට ෙහෝ නිවසටමෙගන්වාගත හැකිය.ෙපරදී පුස්ෙකොළෙපොත් සියල්ල ගබඩාකර තැබීමට ඉතා විශාල ඉඩකඩක්අවශ වුවද අද පසුම්බිෙය් දමාෙගන යාහැකි පරිදි සැකසූ අට්ඨකථා සහිත තිපිටකයම ඉතා කුඩාවිද ත් පෑනක්(Pen Drive) තුළ ගබඩාකර ෙගනයාහැකිය. ෙම් ෙහේතුව නිසා ෙම් යුගෙයහිෙවෙසන ජනතාවට පර්යාප්තිය සම්බන්ධෙයන් පැරණි කාලසීමාව තුළ තිබූ දුෂ්කරතා අපහසුකම්කිසිවක් නැත.පාලි භාෂාෙවන් තිබූ තිපිටකය ෙම් වන ෙලෝකෙයහි ෙබොෙහෝ පධාන භාෂාවලටපරිවර්තනයවී තිෙබ්.අද ව වහාර සිංහල භාෂාවන් මුළුපාලි තිපිටකයම පමණක් ෙනොව අට්ඨකථාපවා කියවීමට හැකියාව ලැබී තිෙබ්.ෙම් ෙහේතුව නිසා ෙපරදී යතිසමාජය තුළ පමණක් සීමාවී පැවතිතිපිටක දැනුම අද කිසිදු ෙභ්දයකින් ෙතොරව ගිහි සමාජයතුළද නිදහෙසේ සංසරණය ෙවමින්තිෙබ්.ෙමහි ෙහොඳ ෙමන්ම නරක පැතිකඩද තිෙබ්.තිපිටක දහම ගිහි පැවිදි කිසිදු ෙභ්දයක් නැතිවඉෙගනීමට හැකියාව සැලසී තිබීම ෙමහි දක්නට ලැෙබන ෙහොඳ පැතිකඩකි.එහිදී යම් යම්පාෙයෝගික ගැටළු නිසා පැවිදි සමාජයට පෙව්ශවීමට අවකාශ ෙනොලද,එෙහත් නිර්මල බුදු දහමගැඹුරින් අධ යනය කිරීෙම් අවශ තාව දැඩිව ඇති ගිහි පිරිසට සිය ධර්ම අවශ තාව සංතෘප්තකරගැනීමට ෙම් මඟින් අවකාශ සැලසීම ඉතා වැදගත් කාෙලෝචිත කාර්යයකි.122 ඕනෑම අෙයකුට තිපිටක දහම පහසුෙවන් පරිශීලනය කළහැකිවීෙම් අන්තරාය නම් යටි අදහස්ෙපරදැරිව කටයුතු කරන ඇතැම් විෂම පුද්ගලයින්ට දහම පහසුෙවන් විකෘතිකිරීමට අවස්ථාව හිමිවීමයි.ෙපර කාලෙය්දී තිපිටකය පාලි භාෂාෙවන් පුස්ෙකොළ ෙපොත්පත්වල සුරක්ෂිතව පැවතී කාලයතුළ යෙමකුට තිපිටක දහම පිළිබඳ දැනගැනීමට අවශ නම් මුලින්ම යති සමාජයට පෙව්ශවියයුතු 26
  • 27. විය.පසුව පාලි භාෂාව ගුරු ඇසුෙර් හිඳ මනාව පගුණකර,ඉන් අනතුරුව පුස්ෙකොළ ෙපොත්හි ලියැවීඇති තිපිටක කියවා,අට්ඨකථා ඇසුරින් ෙත්රුම්ගත යුතුය.ෙම් සාම්පදායික කමෙව්දයයි.ෙමහිදී යම්අෙයකුට තිපිටක දහම පිළිබඳව පමණක් ෙනොව ෙථේරවාදී සම්පදාය පිළිබඳවද මනාව දැනුමක් හිමිෙව්.ෙමය පුද්ගලෙයකු ශාස්තීය ශික්ෂණය ලැබීෙම් කාර්යයට අනුගතවීමකි.ෙම් නිසා ෙමෙසේ දහමපිළිබඳ මනාව දැනඋගත් අෙයකුෙග් අතින් කිසිදු අවස්ථාවකදී දහමට අනතුරක් සිදුෙනොෙව්.දහෙම්පිරිසිදු පැවැත්ම සඳහා ෙපරකාලවලදී ෙම් කමෙව්දය අකුරටම රැකගැනීම අත වශ කරුණක් වීතිබුෙණ් ෙම්ෙහේතුව නිසාය.පර්යාප්තිය බුදුසසුෙන් පළමු අංගය ෙලස සලකන ලද්ෙද් ෙම් කියාවලපදනම පිරිසිදු තිපිටක දහම ආරක්ෂා කිරීමත්,අධ යනය කිරීමත් යන අංග ෙදකම එක සමාන ෙසේෙම් මඟින් මනාව ඉටු වූ බැවිනි.එෙසේම සාම්පදායික කමෙව්දයතුළ බුදුදහම අර්ථකථනය කරනුෙය්අට්ඨකථාවල න ායය අනුවය.එය අත්තෙනෝමතිය බැහැරකර බුදුදහම් පිරිසිදුබව සුරක්ෂිත කිරීමටඉවහල් විය.එකම න ායානූකූල සම්පදායකට අනුව අර්ථ විගහකිරීම නිසා විවිධ අයෙග් විකෘති වූඅදහස් පිරිසිදු බුදුදහමට ඇතුළුවීම වැළකිණ.මහ රහතන්වහන්ෙසේලාෙග් කාලෙය් පටන් පැවතඑනෙථේරවාදී ආචාර්ය ගුරුකුල සම්පදාය අනුවම අර්ථකථන සැපයීම මඟින් බුදුදහෙම් නිර්මලබව ඉතාෙහොඳින් ආරක්ෂා විය.ෙමහිදී කාලනුරූපව සිදුවන කියාවළියක් තිෙබ්.එනම් කාලයාෙග් ඇවෑෙමන්භාෂාවක වචනවල හා අක්ෂර වින ාසෙය් යම්යම් ෙවනස්කම් සිදුවන බවය.එයට සමානුපාතිකවඅර්ථකථා සම්පාදනය කළ බැවින් ෙමහිදී සිදුවූ හානිය අවම කරගැනීමට හැකියාව ඇතිවිය.එනමුදුකාලයාෙග් ඇවෑෙමන් සිදුවූ ෙවනස්කම් කළමනාකරණය කරගනිමින් අවමකරගැනීමට මිසක ඒෙවනස්වීම් මුළුමනින්ම නතර කරගැනීමට ෙම් මඟින් ෙනොහැකිවූ බවද ඒ සමඟම වටහාගතයුතුය.123 පාලි භාෂාව,වාග් විද ාත්මක ස්වරූපය,අට්ඨකථා සම්පාදනය වැනි විවිධ උපකම තුළින් දහමසුරක්ෂිත කරගැනීමට යති සමාජය දක්වන ලද උනන්දුව හා කැපකිරීම නිසාම අද දිනද පර්යාප්තිදහම ෙම් අයුරින් සුරක්ෂිතව පැවතීම පිළිබඳ යති සමාජයට ඒ ෙගෞරවය හිමිවිය යුතුය.අද තිපිටකදහම නැතිෙවතැයි බිෙයන් පුරාණෙය්දී ෙමන් සුරක්ෂිතව ගබඩාකර තැබීමට පමණක්ම අවධානයෙයොමුකිරීම ෙත්රුමක් නැති ෙදයක්වී ඇත්ෙත් තිපිටකට ගබඩාකර තැබීමට යාන්තික ෙමවලම්තුළඅවශ පහසුකම් සැකසී ඇති බැවිනි.ෙම්ෙහේතුව නිසා නූතන සමාජය ෙබොෙහෝවිට අවධානය ෙයොමුකරනුෙය් තිපිටක බුද්ධ ෙද්ශනාවවල ගැබ්වී ඇති දාර්ශනික යථාර්ථය වඩාත් සිය ජීවිතය සමීපවනඅයුරින් ඉස්මතු කරගැනීමටය.ෙමය ඉතා පෙව්ශමින් සිදුකළ යුතු කාර්යයක් වී තිෙබ්.මන්ද බුදුදහමෙම් වන අන්තර්ජාතිකව ලබා ඇති කීර්ති නාමය,ජනපියත්වය දඩමීමා කරගනිමින් ඒ ඔස්ෙසේ විවිධලාභ පෙයෝජන ලැබීෙම් පරමාර්ථෙයන් ෙම් ෙවත ළංවන විවිධ පවිටු අදහස් ඇති විෂම පුද්ගලයින්සමාජෙය් ඉතා බහුලව ෙවෙසන බැවිනි.ඔවුන් ෙබොෙහෝවිට සිදුකරනුෙය් කුමක් ෙහෝ ඉතා ක්ෂණිකඅයුරින් ජනපියවීෙම් යටිඅදහස් ෙපරදැරිව නිර්මල බුදුදහම විකෘතිකර සිය අත්තෙනෝමතික මතවාදපිරිසිදු බුදුදහෙම් ස්වරූපෙයන් සකස් කිරීමයි.ෙමය අද වංසගතයක් හා පිළිලයක් ෙලස සමාජයපුරාෙව්ගවත්ව ව ාප්තවී තිෙබ්.ෙම් යටෙත් ඇතැම්විට විශාල ජන සන්නිෙව්දන මාධ අනුගහයක් පවාෙමබඳු පහත් පවිටු පුද්ගලයින්ට හිමිව තිබීම ඉතා අවාසනාවන්ත ෙදයක්බව කිවහැකිය.තිපිටකය,තදනුබද්ධ ෙබෞද්ධ සාහිත ය හා පාලි භාෂාව ගැඹුරින් ෙනොහදාරා,සිංහල භාෂාෙවන් පමණක් පළවී ඇති බුද්ධ ෙද්ශනාවල ස්වරූපය උපෙයෝගී කර ගනිමින් ඒවා විගහකිරීෙම්දී හුෙදක් අධානගාහීවසිය අත්තෙනෝමතික මතවාද ධර්ම විශ්ෙල්ෂණ ෙලස ඉදිරිපත් කරමින් සමාජෙය් වැඩිඋගත්කමක්නැති පිරිස පහසුෙවන් මුළාවට පත් කරන බව පැහැදිලිව ෙපනී යයි.සමාජෙය් වැඩි වැඩිඉඩකඩක්ද හිමිවනුෙය් නිවැරදිව තිපිටක ධර්මය විගහකරන පුද්ගලයන්ට ෙනොව කුමක් ෙහෝෙවනස් ෙදයක් සන්නිෙව්දන මාධ තුළින් පකාශයට පත්කර මිනිසුන්ෙග් ආකර්ශණය පහසුෙවන්හා ෙව්ගවත්ව දිනාගැනීමට සමත් දැකුම්කළු රූපයක්,මිහිරි කටහඬක් හිමි අයටම බවද පැහැදිලිවදක්නට තිෙබ්. ෙම් නිසා ෙමකල තිපිටක ධර්මය සාමාන සමාජයතුළ ෙබොෙහෝ ජනපියපැවතියද,එය පවතිනුෙය් නිවැරදි ස්වරූපෙයන් යැයි අපට සෑහීමකට පත්වීමට ෙනොහැකිය.ෙම්නිසා සාමාන සාමාජය තුළ පවතින බුදුදහම හා විද්වත් සමාජයතුළ පවතින බුදුදහම යනුෙවන්තිපිටක ධර්මෙය් විවිධ හැඩතල පවා දක්නට ලැෙබ්.විශ්වවිද ාල,උසස් අධ ාපන ආයතන, 27
  • 28. ජාත න්තර සංවිධාන,බහුශැත විද්වතුන් ඇසුෙර් පවතින බුදුදහෙම් දාර්ශනික ස්වරූපයට වඩාෙවනස් බාල ජනපිය ෙමොඩලයකින් සාමාන ව වහාරික සමාජෙය්දී විද්වතුන් ෙලසෙනොසැලෙකන පුද්ගල ෙකොට්ඨාශ අතර බුදුදහම ව ාප්තව පවතී.ධර්ම සන්නිෙව්දකයින් වුවදබුදුදහම සන්නිෙව්දනය කරනුෙය් එකී සමාජ තරාතිරම සලකා බවද පැහැදිලිව ෙපෙනන්නටතිෙබ්.සාමාන ෙපොදුජන සමාජය තුළ බුදුදහෙම් පර්යාප්තිය ඇත්ෙත් ෙල්ඛනගත වූ ස්වරූපයකටවඩා ශවණ, දර්ශන ස්වරූපයකිනි.එෙසේම විද්වත් සමාජෙය්දී බුදුදහෙම් පර්යාප්තිය බහුලවදක්නට ඇත්ෙත් ෙල්ඛනගත ස්වරූපයකින්බව දැකගත හැකිය. එෙසේම විද ත් මාධ මූලාශ,අන්තර්ජාලය ඇසුෙර්ද විද්වත් සමාජය විසින් බුදුදහෙම් ෙල්ඛනගත ස්වරූපය පිළිබඳ දැඩිකැපවීමකින් පර්ෙය්ෂණය කරන බව පැහැදිලිව ෙපෙන්.124 3.5.දැනුම හා ඉන්දීය ඥානය දැනුම යනුෙවන් හඳුන්වනුෙය් ෙමොළෙය් දත්ත සටහන්වීෙම් කියාවළියයි.ඇස,කණ,නාසයදිව,සම හා මනස යන ඉන්දිය සය මඟින් ගනුලබන විවිධ ස්නායු සම්ෙපේෂණ දත්ත ෙමොළය ෙවතටෙගනයෑෙම් කියාවලිය ස්නායු තන්තු හා ෙමොළෙය් රසායනික දව මඟින් ඉටුකරනු ලැෙබ්.ෙමොළව හතුළ ඉන්දීය කියාකාරීත්වය මඟින් ලබාගනුලැබූ දත්ත සටහන්වීෙම්දී ඒ දැනුම ඉන්දීය ඥානයෙලස හැඳින්ෙව්.ෙම් අනුව ඉන්දීය ඥානය ඇතිවීමට ෂඩ් ඉන්දියන්හි කියාකාරීත්වය නිවැරදි ෙලසතිබිය යුතුබව මින් පැහැදිලි ෙව්.දැනුම ලබාගනුෙය් ෂඩ් ඉන්දීය ඥානය මඟිනි.ෂඩ් ඉන්දීය ඥානයමඟින් ලබා ගන්නා දත්ත ෙමොළය කරා සම්ෙපේෂණයවීෙමන් පසුව ෙමොළය එය හඳුනාගනියි.ෙමහිදී පූර්ව ආකල්ප,ෙමොළෙය් ෛජව විද ා සැකැස්ම,සසර පුරුදු,කර්ම ඵල විපාක පිළිබඳ ෙමොළෙයහිරසායනික ව හ ෙලස තැන්පත්වූ දත්ත සටහන්,රුචි අරුචිකම්,මම ෙවමැයි යන දෘෂ්ටිය ආදි ෙහේතුවල බලපෑමද ඉන්දීය ඥානය මඟින් ලබාගන්නා දැනුම සමඟ එකතුෙව්.ඒ නිසා ෙමොළයට ලැෙබනසංඥා දත්ත සටහන් නිසා ඇතිවන දැනුම මඟින් ෙලෝකය සෑබෑ ෙලසට අවෙබෝධකරගත හැකියැයිනිශ්චය කිරීමට අපහසුය.මන්ද ෙම් දැනුම පිරිසිදු දැනුමක් ෙනොවන බැවිනි.විවිධ ආගන්තුක කරුණුනිසා ෂඩ් ඉන්දීය ඥානය අපිරිසිදු වියහැකිය.ඉන්දීය ඥානයට අනිසි බලපෑමක් කරන ආගන්තුකවූකරුණු ඉන් ඉවත්කර සිත පිරිපහදුකිරීමකට ලක්කළෙහොත් ඇතැම්විට පිරිසිදු දැකීමක් ඇතිකරගතහැකිවනු ඇත.පුහුදුන් සෑම අෙයකුෙග්ම සිෙත් ගැඹුරු ස්ථරයතුළ මම ෙවමැයි යන ආකල්පය ඉතාතදින් දෘෂ්ටියක් ෙලස නිදන්ව පවතී.ඒ නිසා සෑම සිතිවිල්ලක්තුළම ෙම් දෘෂ්ටිය ගැබ්ව පවතී.ෙමයදුරු කළ හැකිනම් අපට ඕනෑම ෙදයක් පිළිබඳව යථාර්ථවාදී අයුරින්, යමක් ඇති සැටිෙයන්දැකීමට හැකියාව තිෙබ්.සිෙතහි නිදන්ව සිට සිත කියාකාරීවන විට සෑම සිතිවිල්ලක් පාසාම මුසුවීඇතිවන ෙම් මම ෙවමැයි යන දෘෂ්ටිය ඉතාමත් සියුම්ය.ඉතා ගැඹුරින් පරීක්ෂාකාරීවූ විටක පවාදැකගැනීමට ලැෙබනුෙය් කළාතුරකිනි.ෙමම දෘෂ්ටිය දැකගන්නා හා ඉන්පසුව එය දුරුකිරීමටඋපෙයෝගීකරගනු ලබන කමෙව්දය විදර්ශනා භාවනාව නමින් හැඳින්ෙව්.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී සිදුකරනුෙය් සිතතුළ සැඟව ඇති මම ෙවමි යැයි පවතින දෘෂ්ටිය තියුණු සැතකින් කපා ඉවත්කරන්නාක් ෙසේ පෙව්ශමින් දුරුකිරීමයි. 125 ෙමය බටහිර මෙනෝවිද ාවට තවම හසුෙනොවන්නකි.බටහිර මෙනෝවිද ාව තවම ෙමකී සියුම් ස්ථරය ෙවත පෙව්ශව නැත.බටහිර මෙනෝවිද ාව උපරීම මානසික ෙසෞඛ ෙසේ සලකනුෙය් රාග,ද්ෙව්ෂ,ෙමෝහ ආදී අයහපත් සිතිවිලි මැඩපැවැත්වීම පමණි.ෙම් මැඩ පැවැත්වීම යටපත් කරවා දැමීමකි.අවස්ථාවක් ලද විගස යළිත් වරක්එබඳු අහිතකර සිතිවිලි සිෙත් ඇති ෙව්. ෙම් ෙහේතුව නිසා බටහිර මෙනෝවිද ාෙව් සඳහන්වන ෙම්යටපත්කිරීම,මැඩ පැවැත්වීම උපරීම මානසික දියුණුව ෙසේ සැලකීම තරමක් අපහසුය.මන්ද ඕනෑමඅවස්ථාවකදී මානසික ෙරෝගී අවස්ථාවකට පත්වීෙම් යම්වූ සම්භාවිතාවක් ෙම් මානසික ෙසෞඛපසුබිමතුළ වුවද ඕනෑම අෙයකුට පිහිටා තිබීම නිසාය.ෙමබඳු මානසික ෙසෞඛ යක් ඉතාඉක්මනින්ම අස්ථාවරවීෙම් ඉඩකඩ වැඩිය.මානසික ෙරෝගී අවස්ථාවක් යනු සිෙත් රාග, ද්ෙව්ෂ,ෙමෝහ ආදී ෙහේතු නිසා හට ගැෙනන තරහව,ඊර්ෂ ාව,ෙකෝධය,මානය,රාගය වැනි අහිතකරමානසික ආෙව්ග ඇතිවීමයි. ඖෂධ මඟින් ෙම්වා තාවකාලිකව යටපත් කළහැකිය.126 28
  • 29. ෙම් ෙහේතුව නිසා බටහිර අර්ථකථනතුළ සඳහන්වන ඉන්දීය ඥානය හා ෙබෞද්ධ විගහයන්තුළ සඳහන්වන ඉන්දීය ඥානය එකසමාන නැත.ෙබෞද්ධ විගහයන්තුළ සඳහන්වන ඉන්දීය ඥානයෙමම දෘෂ්ටි ගාහය බැහැරකර ඇති ෙදයකි.නමුදු බටහිර මෙනෝවිද ාෙව් සඳහන්වන පරිදි දැනුෙමහිදෘෂ්ටි ගාහය පවතී.බටහිර දැනුම් පද්ධතියම ෙගොඩනැඟී ඇත්ෙත් ආත්මදෘෂ්ටිය ෙක්න්දකරෙගනය.එහි ෙද්ව නිර්මාණවාදී දෘෂ්ටිය සැඟව පවතී.ආත්මවාදය බිහිවීමට ෙම් නිර්මාණවාදී චින්තන දැක්මපදනම් වී තිෙබ්.ෂඩ් ඉන්දීයානුසාරෙයන් ලබාගන්නා දැනුම අවිද ාව නිසා බිහි වූ මම යන දෘෂ්ටියසමඟ මුසුවී බටහිර දැනුම් පද්ධතිය ෙගොඩනැඟී තිෙබ්.ෙම් ෙහේතුව නිසා බටහිර දැනුම් පද්ධතිෙයහිපදනමතුළ මම යන දෘෂ්ටිය සැඟව පවතී.බටහිර දැනුම් පද්ධතිය පාදකවූ ඕනෑම විෂය ෙක්ෂ්තයකෙම් තත්වය විද ාමනබව පැහැදිලිව දැකගත හැකිය.සාමාන පුහුදුන් පුද්ගලයාතුළ මම යනුෙවන්හැඟීමක් පවතී.එය සක්කායදිට්ඨිය පදනම් කරගත් ෙසසු සංෙයෝජන තුළ අන්තර්ගතය.ෙම් දෘෂ්ටියඉන්දියානුසාරෙයන් අප ලබන දැනුෙමන් ෙවන්කර සැලකිය ෙනොහැකිවූ ෙලසට අපෙග් සාමානඉන්දීය ඥානය හා තදින් මුසුව බද්ධව පවතී.මින් අදහස්වනුෙය් යම්කිසි දැනුමක් ලැබීෙම්දී දැනුමදසමඟ මම යන ආත්ම දෘෂ්ටියද අපතුළ එක්විටම ඇතිවන බවයි.ෙමය අපට ෙනොවැටෙහනුෙය් එහිගැබ්වන සාද ස්වරූපය වටහාගැනීමට තරම් දියුණු සිහි නුවණක් අප සතුව ෙනොමැති නිසාය.ෙමහිආදීනව ෙලස ෙකෙළස්,දශ සංෙයෝජන ධර්ම නමින් අප හඳුන්වන සෘණාත්මක මානසික ලක්ෂණරැසක් අපතුළ ඇතිෙව්.සත වශෙයන්ම රාග,ද්ෙව්ෂ,ෙමෝහ ෙහේතු මුල්වීෙමන් අපතුළ ඇතිවූ සියළුඅහිතකර මානසික අභිෙපේරණ වලට ෙහේතුව අවිද ාවයි.අවිද ාව ෙරෝගයක් ෙලස සැලකූවිට ඒනිසාඇතිවන ෙරෝග ලක්ෂණ දශ සංෙයෝජන,ෙකෙළස් ෙලස සැලකිය හැකිය.ෙම් ෙහේතුව නිසා ෙරෝගයනිසි ෙලස හඳුනාෙගන එය සුවෙනොකර,ෙරෝග ලක්ෂණ යටපත් කිරීමට පමණක් පතිකර්ම කිරීෙම්නිෂ්ඵලබව බුදුදහම ෙපන්වා ෙද්.බටහිර මෙනෝඋපෙද්ශන හා පතිකාර විධි සැකසී ඇත්ෙත් ෙරෝගයසුව ෙනොකර ෙරෝග ලක්ෂණ යටපත් කිරීමට පමණක් ප්රතිකර්ම ෙයොදන අයුරිනි.ෙම් ෙහේතුවනිසාම බටහිර මෙනෝවිද ාවට අනුව සමබර මානසික ෙසෞඛ යකින් පසුෙවතැයි නිගමනය කරනපුහුදුන් පුද්ගලයාතුළ පවා මානසික ෙරෝග ඇතිවීෙම් ෙහේතු යටපත්ව පවතී.කිසියම් අවස්ථාවක ඒමානසික ෙරෝග ඇතිවීෙම් ෙහේතු යළි මතුකිරීමට පබල ෙහේතුවක් ඉදිරිපත්වූ විටක නීෙරෝගී යැයිසම්මත අයද මානසික ෙරෝගී අය බවට පරිවර්තනය වියහැකිය.පුහුදුන් යැයි සම්මත සෑමපුද්ගලෙයකු තුළම ෙම් ලක්ෂණ අඩුවැඩි වශෙයන් පවතී.ෙම් නිසා ෙබෞද්ධ මෙනෝවිද ාව සෑමපුහුදුන් පුද්ගලෙයකුම යම් මානසික ෙරෝගයකින් පීඩාවිඳින අය ෙලස සලකාතිෙබ්.යටපත්කරනලද මානසික ෙරෝගී ලක්ෂණ අවස්ථාව ලැබූ විගස මතුව ආ හැකි බැවිනි.ෙම්මානසික ෙරෝගී ස්වභාවය ඇතිවීෙම් අවස්ථා පුහුදුන් පුද්ගලයින් තුළ නිරීක්ෂණය කළහැකි ෙහොඳමකමය ඒ පුද්ගලයාතුළ ඇති මම යන දෘෂ්ටිය පිළිබඳ අවධානය ෙයොමුකිරීමයි.යම් පුද්ගලෙයකුතුළඇති මම යන දෘෂ්ටිෙයහි අඩුවැඩිබව මත මානසිකව ෙරෝගීවියහැකි සම්භාවිතාෙව් අඩුවැඩිබවතීරණයවන බව සැලකිය යුතුය.ෙසෝවාන් අවස්ථාෙව් සිට අර්හත්ව අවස්ථාව දක්වා එක් එක්මාර්ගඵල මට්ටම්වලදී මම යන දෘෂ්ටිෙයහි සිදු වන අඩුවැඩිතාව සංෙයෝජන ධර්ම හටගැනීෙම්අඩුවැඩිතාව ෙකෙරහි ඉවහල්වන බව සැලකීම වැදගත්ය. මම ෙවමියි යන දෘෂ්ටිය සෑම පුහුදුන්සිතකම පවතී.ෙම් නිසා සෑම පුහුදුන් පුද්ගලෙයකු තුළ උමතුබව ඇතිවීෙම් හැකියාව සැඟවපවතී.ෙම් උමතුබව නම් රාග,ද්ෙව්ෂ හා ෙමෝහ යන අයහපත් මානසික ආකල්වල බලපෑම නිසාමනස ගිලන්වීමයි.සිෙත් ඇති ෙම් මම යන දෘෂ්ටිය ඉවත්කිරීම මඟින් යෙමකුෙග් සිත තුළතැන්පත්ව ඇති මානසික ෙරෝග හටගැනීමට ෙහේතුවිය හැකි ධර්මතාවය ඉවත් කළ හැකිය.127ෙමය මානසික ෙරෝගිෙයකු සුවපත් කිරීෙම් කියාවළියට සමානය. සාමාන සමාජ ව වහාරයඅනුව එබඳු සාමාන අෙයකු මානසික ෙරෝගිෙයකු ෙලස ෙනොසැලෙකතත්,ආර්ය විනය අනුව ඒපුද්ගලයාතුළ සැඟව ඇති අයහපත් මානසික තත්ව නිසා උමතු ෙරෝගිෙයකු ෙලස සලකා තිෙබ්.ෙම්නිසා ඇතැම් විට සාමාන මිනිසුන් විසින් සිදුකරන සිනාසීම ආර්ය විනෙයහි හැඬීමකටද,නර්තනයඋමතුෙවන් සිදුකරන දැඟලීමකටද උපමාකර තිෙබ්.එෙසේ උපමාකර ඇත්ෙත් ෙම් සෑමඅවස්ථාවකදීම මමත්වය නිසා සිත විකෘතිවීමකට ලක්ව ෙමෙසේ කියාකරන බැවිනි. මමත්ව දෘෂ්ටි 29
  • 30. සිතින් ඉවත්කරගත් ආර්ය උතුෙමකුට ෙමබඳු කියා උමතුෙවන් කරන විකාරරූපී චර්යාවකටසමානව දිස්වනබව පැහැදිලිය.128 සංෙයෝජන ධර්ම ඇතිවීමට ෙහේතුවනුෙය් මම යන දෘෂ්ටිය හා මුසුවූ ඉන්දීය ඥානයයි.129ෙමම දෘෂ්ටිය සිතින් ඉවත්කිරීම සඳහා විදර්ශනා භාවනාව උපකාරී ෙව්. විදර්ශනා භාවනාවබුදුරදුන්ෙග්ම ෙසොයා ගැනීමකි. බුදුරදුන් පහළවීමට ෙපරකාලවල සිටම සමථ භාවනා කමෙලෝකෙය් පැවතිනි.එහි පරම නිෂ්ටාව වූෙය්ද හුෙදක් ෙලෞකික ධ ාන සමාපත්ති,අභිඥා,සෘද්ධිවිධපාතිහාර්ය කිරීම පමණි. එෙසේම හැකිතාක් උපරීම මට්ටෙමන් ෙකෙළස් යටපත් කිරීම මඟින් විවිධඅධි මානසික හැකියාවන් උපදවා ගතහැකිව තිබිණ.130නමුදු ඉඩක් ලැබූ විගස යළි ආපසු ෙකෙළස්ඇති වීෙමන් ෙම් හැකියාවන් සියල්ල අෙහෝසීවී මානසික තත්වය පිරිහීමට කරුණු සැලසීතිබිණ.131 ෙකෙළස් ෙකතරම් යටපත්වුව ද මම යන සංඥාව,දෘෂ්ටිය සිෙත් ඉතිරිවී පවතී.ඒ නිසාමම යන සංඥාව මඟින් යටපත් කළ ආෙව්ග, සංෙයෝජන යළි සිෙත් ඇතිවීෙම් හැකියාව පවතී.ෙම්ෙකෙළස්, සංෙයෝජන යළි ඇති වීෙම් හැකියාව සම්බන්ධවන්ෙන් මම යන දෘෂ්ටිය සමඟය.ෙම්නිසා මම යන දෘෂ්ටිය ඉවත්කළ හැකි නම් ඉන්පසු කවර අවස්ථාවකදීවත් යළිත් වරක් සංෙයෝජනධර්ම හටෙනොගනී.132ෙම් සඳහා සිදුකළ යුත්ෙත් සිතට අරමුණු ගන්නා ෙමොෙහොෙත්දීම ඉන්දීයඥානයතුළදීම මම යන දෘෂ්ටිෙයන් ෙතොරව සංෙව්දනයන් ලබාගැනීමයි.ෙමය කළ ෙනොහැකි අසීරුෙදයක් ෙලස මුලදී වැටහිය හැකිය. නමුදු පෙව්ශෙමන් හා කැපවීෙමන් සිදුකරෙගන යන අඛණ්ඩභාවනා පුහුණුව මඟින් මම යන දෘෂ්ටිය සිෙතන් ඉවත්කළ හැකිය.ෙමහිදී භාවනාව යනුෙවන්හඳුන්වන ලද්ෙද් ජීවිතෙයන් පළා ෙගොස් වනගතව සිදුකරන්නා වූ අති දුෂ්කර බවුන්වැඩීමක්පිළිබඳව ෙනොෙව්.ඇතැම් අවස්ථාවලදී ඒ ඒ චරිත ලක්ෂණවලට අනුව සමහර පුද්ගලයින්ට එබඳුෙද් අවශ වියහැකිය.නමුදු ඒ සෑම ෙදයක්ම සෑම පුද්ගලෙයකුට එකහා සමානව අදාළ ෙනොවනබව දැනසිටීම වැදගත්ය.ෙකෙනකුට අවශ නම් මනාව සිහිය හා අවධානය දැඩිව ෙයොදා සිදුකරනධර්ම ශවණයක් පවා ෙම් සඳහා පමාණවත්ය. බුදුරදුන් ජීවමාන කාලෙය්දීද ෙබොෙහෝ පිරිසක්ධර්මාවෙබෝධයට පත්වූෙය් ධර්ම ෙද්ශනා ශවණයකිරීෙම්දීය.133තිපිටක ධර්මෙයහි ෙම් තත්වයනූතන යුගෙය් පවා එකහා සමානව ජීවමානව පවතී.අවශ තාව තිෙබ් නම් කවෙරකුට වුවදතිපිටක සූතෙද්ශනා අර්ථ හඳුනා ගනිමින් කියවා ෙහෝ ශවණය කර මඟඵල අවෙබෝධයට පත් වීෙම්හැකියාව තිෙබ්.134තිපිටක සූතෙද්ශනා පාලි භාෂාෙවන්ම කියවා එහිගැබ්වූ අර්ථය ගහණය කළහැකි නම් වඩාත් ෙයෝග ය.135මන්ද ඇතැම්විට පාලි භාෂාෙවන් ඇති සූතෙද්ශනා සිංහල ෙහෝෙවනත් භාෂාවකට පරිවර්තනය කරන විට, පරිවර්තකයාෙග් අදහස් ආකල්ප සමඟ මූලික සූතෙද්ශනා මිශවී ගැඹුරු අර්ථය ලිහිල්වී යාහැකි බැවිනි.136 ෙම් අනුව පාලි තිපිටක සූතෙද්ශනාපරිවර්තනය කිරීම ෙහෝ ඒවාට අර්ථකථන සැපයීමට වඩා ඒවා පාලි භාෂාෙවන්ම තැබීම වඩාෙයෝග පිළිෙවතක්බව ෙමහි දී පැවසිය යුතුය.137මන්ද නිවැරදිව එය කළ ෙනොහැකිවී නම් එවිටබුද්ධ ෙද්ශනාෙව් ගැඹුරු දාර්ශනික අර්ථය ඉන් ෙකෙළසී යන ෙහයිනි.138ෙබොෙහෝවිට පාලිතිපිටකෙයහි එක් පිටුවක් පාලි භාෂාෙවන් හා අෙනක් පිටුව එහි අර්ථය සිංහල භාෂාෙවන් දක්වාතිෙබ්.එහි පාලි පකාශය සිංහලට පරිවර්තනය කර තිෙබනුෙය් වචනාර්ථය සැලකීෙමන් විනා පාලිෙද්ශනාෙව් දාර්ශනික ගැඹුර නිසි පරිදි ඉස්මතු වන අයුරින් ෙනොෙව්.139 මූලික පාලි බුද්ධෙද්ශනාෙව්දී බුදුන්වහන්ෙසේ අසන්නාෙග් ආකල්පතුළ නිදන්වන මම යන දෘෂ්ටිය ෙද්ශනා මාධ යතුළදීම සියුම්ව ඉවත්ව යන අයුරින් ඉදිරිපත් කර තිෙබ්. ෙම් බවක් වැටෙහනුෙය් එම සූත ෙද්ශනාකමානූකූලව ගැඹුරින් පරීක්ෂා කිරීෙම්දීය.140 ෙමහිදී ඇතැම් විට භාෂාව පිළිබඳ ගැටළුවලටපරිවර්තකයාට මුහුණපෑමට සිදුවිය හැකිබව පිළිගත යුතුය.141 බුදුදහම පිළිබඳ පමාණික දැනුමක් සහිත දැනඋගත් හිමිවරුන්ෙග් මැදිහත්වීම ඇතිව ෙමමපරිවර්තන කාර්යය සිදුවී තිෙබ්.බුද්ධ ෙද්ශනාවක අන්තර්ගතවන සෑම වචනයක් පාසාම ව ාකරණලක්ෂණ,අර්ථ ව ංජන ආසන්න වශෙයන් ඉතා නිවැරදිව අර්ථ දැක්වීමට ඉතා දැඩි ෙවෙහසක් දරාතිෙබ්.142පුහුදුන් අය තුළ ෙකතරම් උසස් දැන උගත්කම් තිබුණද එහිදී සම්මා සම්බුදුවරයන්වහන්ෙසේ නමකෙග් බුද්ධි පරිපාකෙයන් ෙසොෙළොස්වන කළාෙවන් එකකටවත් එය අලගු තැබිය 30
  • 31. හැකි ෙදයක් ෙනොෙව්.බුද්ධ ෙද්ශනාවක අඩංගු නියමදාර්ශනික අර්ථය, ව ාකරණ, අර්ථ ව ංජනෙම් සෑම ෙදයක් පාසාම නිසි පරිදි සමතුලිතව අර්ථ දැක්වීම එක් පුද්ගලෙයකුට ෙනොව විද්වතුන්මණ්ඩලයකට පවා ෙබෙහවින් අසීරු ෙදයකි.143යම් කිසි ෙහයකින් පාලි තිපිටකෙයහි එක් සූතෙද්ශනාවක් ෙම් ලක්ෂණ සියල්ෙලන් යුතුව අර්ථදැක්වීමට වෑයම්කළෙහොත් ඒ සඳහා ඇතැම්විටසියළු පාලි අට්ඨකථා ෙපොත් එක් කළද ඊට වඩා වැඩි ෙපොත්පත් පමාණයක් රචනාකිරීමට සිදුවියහැකිය.144 ෙම් නිසා ෙමහි දුෂ්කර බවද වටහාගත යුතුය.ඒ නිසා බුද්ධ ෙද්ශනාවක නියම අර්ථයවටහා ගැනීමට ඇති ෙහොඳම කමය පාලි භාෂාව ඉතා ෙහොඳින් පගුණකර පාලි භාෂාෙවන්ම එමබුද්ධ ෙද්ශනාව කියවා බැලීමබව ෙම් අනුව තහවුරුෙව්.බුද්ධ ෙද්ශනාවකදී බුදුන්වහන්ෙසේ භාවිතාකර ඇති වචනවල ස්වරූපය පවා ස්ථාෙනෝචිත ෙසේ ගලපමින් අඩු වචන සංඛ ාවක් භාවිතා කරසිතට හැකි තරම් තදින් ගැඹුරින් කාවදින ෙලස දාර්ශනික හරයද ඉදිරිපත් කර ඇති ආකාරය ඉතාපශස්තය.145එම ෙද්ශනාව ශවණය කරන්නා තුළ ක්ෂණික සමාධියද ඇතිෙවමින් විදර්ශනාභාවනාව වැඩී යන පරිද්ෙදන් සියළු සූත ෙද්ශනා ඉදිරිපත්ව තිෙබ්.146 ඇතැම්විට බුදුරදුන්ෙග්අනුමැතිය ලැබූ ශාවක භාෂිතවල පවා ෙම් ගුණය විද මානය.147ෙම් සූතෙද්ශනාවල මූලිකහැඩතල ෙලස අඩංගු වනුෙය් ආරම්භක පියවරතුළ සිට කමිකව ගැඹුරු අවෙබෝධය කරා ලඟාවනපරිදි නිසි පිළිෙවලක් අනුව සකස්කරනලද දැනුම් පද්ධතියකි. ආරම්භක පියවෙරහිදී සාමානඉන්දීය ඥානය ඇසුෙරන් ලැබිය හැකි දැනුම පරමාර්ථ අවෙබෝධය කරා ළඟා වියහැකි අයුරින්ෙමහිදී ඉදිරිපත්ව තිෙබ්.ෙමහි දැකිය හැකි විෙශේෂ ලක්ෂණයක් නම් සූතෙද්ශනා අර්හත්වයශාක්ෂාත් කළ උතුමන් විසින් ඉදිරිපත් කර තිබීමයි.ඒ නිසා සූතෙද්ශනාවල අන්තර්ගතවනුෙය්ෙලෞකික දැනුම ලැබීමට උචිත මාර්ගයක් ෙනොෙව්. තමන් වහන්ෙසේලා විසින්ම ශාක්ෂාත් කරනලද උතුම්වූ ෙලෝෙකෝත්තර දැනුම කරා යාහැකි කමික මඟ සූත ෙද්ශනාතුළ දක්වා තිෙබ්.ආරම්භකපියවර වලදී ශද්ධා, දාන, සීල, සග්ග කථාවන්හි සුගතිගාමී පතිවිපාක දක්වා තිෙබනුෙය් ෙමයශවණය කරන පුද්ගලයින් තුළ යම් ධනාත්මක අභිෙපේරණයක් ඇතිවන පරිදිය.148ඉන්දීය ඥානයමඟින් ලබන දැනුම තුළින්ම නිවැරදිබව ඇති කර ගැනීෙම් නිසි මාර්ගය ෙපන්වාදීම ෙමහි අරමුණෙසේ සැලකිය හැකිය.149සූතෙද්ශනාවක ඇති ෙදවන ස්ථරය ෙසේ සැලකිය හැක්ෙක් කාමෙයහිආදීනව මැනවින් දැක්වීමයි.ෙම් නිසා ශාවකයා තුළ කාමය ෙකෙරහි කළකිරීමක් ඇතිෙව්.කාමවස්තු පිළිබඳව කළකිරීමක් ඇති ෙනොකරවා චතුරාය සත ය ෙද්ශනා කළ ෙනොහැක.මන්දචතුරාය සත යට පදනම වැටී ඇත්ෙත් කාමෙයන් නික්මීම මඟින්ම වන ෙහයිනි.ෙමය බුදුදහෙම්සඳහන්වනුෙය් ෙනක්ඛම්ම සංකල්පය ෙලසයි.ගිහි බෙවන් පැවිදිබවට ෙයොමුවීම ෙනක්ඛම්මසංකල්පෙයහි එක්ෙකොටසක් සම්පූර්ණවීමකි.සිතතුළ විතරාගී බව ඇතිකර ගැනීම ෙනක්ඛම්මසංකල්පය සම්පූර්ණ වශෙයන් ඇතිකර ගැනීම ෙලස සැලකිය හැකිය.150 ෙම් ෙලෝකෙයහි විද මාන කාමවස්තු නම්වන ෙභෞතික දව ාත්මක ෙසේ තදින් මානසිකවගහණය කරගනුෙය් මමත්ව දෘෂ්ටිය නිසා ඇතිවන තණ්හාෙව් බලපෑෙමනි.මමත්ව දෘෂ්ටිය අවිද ාපාක්ෂිකය.එබැවින් අවිද ාව ෙලස හඳුන්වා ඇත්ෙත්ද ෙම් මමත්ව දෘෂ්ටියබව සැලකිය හැකිය.ෙම්මමත්ව දෘෂ්ටිය උමතු පුද්ගලෙයකුෙග් සිෙතහි ඇතිවන විපරීත දෘෂ්ටියකට සමානය.විපරීත දෘෂ්ටියනිසා සිතට ඇතිවන සෑම ෙදයක්ම විපරීතව ෙපෙන්.මීට සමාන ආකාරයකින් පුහුදුන් පුද්ගලෙයකුහට ෙලෝකෙය් ඇති සෑම අරමුණක්ම වැටෙහනුෙය් මමත්වෙයන් දූෂිතවය.සෑම ඉන්දීය ඥානයක්මමමත්ව දෘෂ්ටිය හා මුසුව ඇතිෙව්.මමත්ව දෘෂ්ටිය සමඟ මුසුවීම නිසා සංෙයෝජන ධර්ම හටගනියි.ඒසංෙයෝජන ධර්ම නිසා සසරට පුද්ගලයා සංෙයෝජනයෙව්.ශාස්වත,උච්ෙඡ්ද දෘෂ්ටි බිහිවීම මමත්වයදෘෂ්ටිය නිසා සිදුෙව්.කායික පසුබිම මමත්ව දෘෂ්ටිෙයන් සැලකීම උච්ෙඡ්ද දෘෂ්ටිය බිහිවීම පිණිසද,මානසික පසුබිම මමත්ව දෘෂ්ටිෙයන් සැලකීම ශාස්වත දෘෂ්ටිය බිහිවීමටද ෙහේතුවකි.151මනස හාකය යන ෙදකම මුළුමනින්ම අත්හැරීම මඟින් පමණක් මමත්ව දෘෂ්ටිය පහාණය කරගැනීමටහැකියාව ලැෙබ්.ඇතැම්විට භාවනානුෙයෝගීන්ෙග් භාවනාව අසාර්ථකවනුෙය් නියම අයුරින් මනසහා සිරුර යන ෙදකම අත්හැරීමට ෙනොදැනීම නිසාය.භාවනාෙව්දී කායානුපස්සනාව වැඩීෙම්දීකායිකපසුබිම පමණක් අත්හරින්නාෙග් සිත කායික පසුබිම ෙකෙරහි කළකිරීමට පත්වන නමුදුමානසික පසුබිම ෙකෙරහි ඇෙලයි.බැෙඳයි.එවිට සිතතුළ ශාස්වත දෘෂ්ටිය උපදියි.භාවනාෙව්දී 31
  • 32. චිත්තානුපස්සනාව, ෙව්දනානුපස්සනාව, ධම්මානුපස්සනාව වැඩීෙම්දී මානසික පසුබිම පමණක්මඅතහරින්නාෙග් සිත මානසික පසුබිම ෙකෙරහි කළකිරීමට පත් වන නමුදු කායික පසුබිමෙකෙරහි ඇෙලයි.152 බැෙඳයි.ඒ අවස්ථාෙව්දී සිත තුළ උච්ෙඡ්ද දෘෂ්ටිය උපදී.ෙම් අවස්ථා ෙදකමඅතිශයින්ම සියුම් බැවින් වැටහීමට ෙබොෙහෝ කාලයක් ගතෙව්.ෙකොතරම් විදර්ශනා භාවනා කළදනිසි පතිඵලයක් ලබා ගැනීමට අපහසු වීමට ෙමබඳු ෙහේතුද ඉවහල්විය හැකිය.සමථ භාවනා කමෙලෝකෙය් බහුලව ව ාප්ත වූ භාවනාකම ෙව්දයකි.බුදුරදුන් පහළවීමට පථම පවා ෙම් භාවනාවෙලෝකෙය් පචලිතව තිබිණ. එබැවින් සමහරු සමථ භාවනාකම වඩා ඒ පළපුරුදුකම් මත කායිකපැතිකඩ ෙකෙරහි සිත කළකිරීමට පත්කර ඉන් නිවන් පරමාර්ථය අවෙබෝධ කිරීමට වෑයම්කරති.එවිට සිත ශාස්වත පක්ෂයට නැඹුරුවනවා මිසක නියම අයුරින් විදර්ශනා භාවනාව සාර්ථකෙනොෙව්.ඇතැම් අවස්ථා වලදී සිෙත් ෙකෙළස් යටපත් වී යාමට ඉඩ ඇත.එහිදී තමා මඟඵල ලබාඇතැයි භාවනානුෙයෝගියා රැවටීම හසුවීමට පවා ඉඩ ඇත. ෙමබඳු අවස්ථාවලදී මඟඵල ලබාඇතැයි වරදවා වටහාෙගන භාවනාව නවතා දැමුවෙහොත් යළිසුළු කලකින් යටපත්ව තිබූ ෙකෙළස්අනුකමිකව ඉස්මතුවිය හැකිය.ඊට ෙහේතුව විදර්ශනා දර්ශනෙයන් මමත්ව දෘෂ්ටිය තවමත් මනසින්නිසි ෙලස ඉවත්ව ෙගොස් නැතිකමයි.153 විදර්ශනාෙව්දී සමථභාවනාව මඟින් සිෙත් යටපත්ව ඇතිෙකෙළස් යළි ඇති ෙනොවන පරිදි මමත්ව දෘෂ්ටිය උපුටාදැමීමක් සිදුෙව්. ෙම් මමත්ව දෘෂ්ටියඉවත්කර දැමීෙම් කාර්යය නිසි පරිදි සිදුවිය යුතුය.එෙසේ ෙනොවුවෙහොත් සමථය වැඩීෙමන් සිෙත්ෙකෙළස් යටපත්කිරීෙම් කිසිදු අර්ථයක් නැත.සමථ භාවනාෙවන් සිෙත් ෙකෙළස් යටපත්කරනුෙය් විදර්ශනාව මඟින් මමත්ව දෘෂ්ටිය ඉවත්කිරීමට ආධාරයක් වශෙයනි.සැත්කමක්සිදුකිරීෙම්දී නිර්වින්දනය කිරීමට සමාන කියාවළියක් ෙමහිදී සිදුෙව්.සැත්කම සිදුකිරීමට නම් ෙම්නිර්වින්දනය කිරීම අවශ ය.නමුදු නිර්වින්දනයෙකොට සැත්කමක් සිදුෙනොවන්ෙන් නම් නිර්වින්දනකියාෙව් අර්ථයක් ෙනොමැත. එෙසේම සැත්කම සිදුකිරීමට නිර්වින්දනය කිරීම අනිවාර්ය කරුණක්දෙනොෙව්.නමුදු නිර්වින්දනය ෙකොට සැත්කමක් කිරීෙම්දී සිහිෙයන් එය සිදුකිරීෙම්දී ඇතිවනෙව්දනා කාරී කායික මානසික අපහසුතා විඳීමට සිදුෙනොෙව්.සමථ භාවනාකමවලින් ෙකෙළස්සංසිඳුවමින් විදර්ශනා වැඩීෙම් කියාවළියද මීට සමානය.සමථ භාවනාෙවන් ෙකෙළස් යටපත්ෙනොකරම වුවද යෙමකුව විදර්ශනා වැඩිය හැකිය.එහිදීද විදර්ශනා භාවනාෙව් මුලික පියවරතුළසමථභාවනාෙවන් සිදුවන කාර්යයට සමාන කියාවළියක් විදර්ශනා භාවනාෙවන්ද සිදුෙව්.එනම්පඥාව පාදකකරමින් ෙකෙළස් යටපත්වීමයි.ෙම් අවස්ථාෙව්දී සිෙතහි තදබල චිත්ත සමාධියක්ඇතිෙව්.ෙම් සමාධිමට්ටම ෙලෞකික ධ ාන අනුව සිව්වන ධ ාන මට්ටම තරම් පබල වූවක් බවදැක්ෙව්.ෙමය ඛණක සමාධිය නමින් හැඳින්ෙව්.ෙම්සමාධි අවස්ථාෙව්දී සිෙත් දෘෂ්ටි දුරුවීම සමඟසිත ෙකෙළසුන්ෙගන් ඉවත්වීම එක් විටම සිදුෙව්.එෙසේම ෙමහිදී සිෙත් ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයටඅයත් මාර්ගාංග වර්ධනය ෙව්.154 කායික පසුබිම ෙකෙරහි සිත කළකිරවිය හැකි පමණටම මානසික පසුබිම ෙකෙරහිද සිතකළකිරවීම තරමක් අපහසුය.මන්ද සියල්ල සිදුකරනුෙය් සිත මඟින් වන නිසාය.සියල්ල අත්හැරියනමුදු සිත තමා ෙකෙරහි බැඳී එහිම එල්ලී සිත් පවත්වාගැනීමට පුදුමාකාර ආශාවක් දක්වයි.ෙමයදසිෙත්ම ස්වභාවයකි.ෙම් නිසා ෙලෞකික ධ ාන සමාපත්තිලාභී සෘෂිවරුන් පවා ශාස්වත දෘෂ්ටියතුළසිරගතවී සිටිති.සාමාන ව වහාරය අනුව කල්පනාකිරීම යනුෙවන් අදහස්කරන්ෙන්ද සිත සිෙතහිබැඳී සිත්පහළ කරගනිමින් සිටීමයි.සාමාන ෙයන් සිත යනුෙවන් හැඳින්ෙවනුෙය්ද ෙහේතුපත කියාවළිය නිසා ඇති වූ සකස් වූ සංස්කරණය ෙවමින් පවතින එක්තරා විද ත් ශක්තියක් බඳු වූ ෙදයකි.එය ෙත්රුම්ගැනීම ඉතා අපහසුය.ෙම් නිසා සිත තදින් උපාදානය කරගැනීම පුහුදුන් සිෙත් ගතියකි.අවසානෙය්දී ආත්ම දෘෂ්ටිය, මමත්ව දෘෂ්ටිය වශෙයන් ගහණය කරගනුෙය් ෙම් සිෙත් ස්වභාවයයි.සැබවින් සිත යනුෙවන් පවතින ෙදයක් නැත.සිත යනු ෙව්ගවත්ව ෙවනස්වන විද ත්කියාෙව්ගයකි.ෙම් ෙවනස්වීම ඇතිවීම හා නැතිවීම වශෙයන් දැනීමට හසුවීම වුවද ඒ කියාෙව්ගෙය් සැබෑලක්ෂණෙනොෙව්.සිත සකස්වඇත්ෙත් ෙව්දනා,සංඥා,සංඛාර හා විඤ්ඤාණ යන ස්ථර සතරක් එකතුවීෙමනි.ෙම් ස්ථර සතර ෙවන් ෙවන් වශෙයන් සැලකූවිට මායාවක් මිස පවතින ෙදයක් නැතිබව අවෙබෝධකරගැනීමට හැකිය.ෙහේතු පත නිසා,ආහාර ලැබීම නිසා ෙම් ස්ථර පවතිනබවක් හැෙඟ්.ආහාරමය 32
  • 33. පත ලැබීම නිසා යළි යළි සකස්ෙවමින් පවතිනබවක් දැෙන්.යම් ෙහයකින් ෙම් ආහාරමය පත යලබාදීම නැවතුවෙහොත් සිතට ෙමෙසේ හටගැනීමට ඉඩකඩ ෙනොලැෙබ්.තණ්හාව හා අවිද ාව මඟින්ද සිෙත් අඛණ්ඩ පැවැත්ම සඳහා ආහාරමයපත සැපයීෙම් කාර්යයක් සිදුෙව්.පටිච්චසමුප්පාදයතුළදක්වා ඇත්ෙත් එකි ආහාරමය ෙහේතුපත සබඳතාව පිළිබඳවය.ෙම් අනුව මෙනෝකායික පසුබිමක්යනු ෙහේතු පත සබඳතාවක් නිසා ඇතිවන හා පවතින ෙදයක් මිස ආත්මයක්,ජීවයක්,සත්වපුද්ගලස්වභාවයක් ෙනොෙව්.එෙසේම ඒනිසා ඒෙහේතුපත කියාවලිය මත යැෙපන ස්වභාවයක් මමත්වෙයන්සැලකීම නුදුසුසුය. 155 විදර්ශනා භාවනා පුහුණුෙව්දී සිදුකරනුෙය් ෙයෝගාවචරයාහට ෙමකීඅවෙබෝධය ලබාදීමට වෑයම් කිරීමයි.මාර්ගඵල ලාභීයා යනු ෙම් අවෙබෝධය ලබාගැනීමට හැකියාවලැබූ උතුමා ෙව්.ෙම් දැනුම ලබාගැනීමට ඇති හැකියාෙව් අඩුවැඩි ස්වභාවය මත මාර්ගඵල ලාභීහුසිව්ෙදෙනකු සිටිති.ෙසෝවාන් මාර්ගඵල ලාභියා යනු ෙම් මූලික දාර්ශනික අවෙබෝධය ලබාගත්පළමු උතුමාෙව්. ෙසෝවාන් මාර්ගඵල ලාභියාට හුෙදක් දෘෂ්ටි පතිලාභය මිස ෙවනත් කිසිදු සුවිෙශේෂීහැකියා කිසිවක් නැත.ෙසෝවාන්වීෙම්දී ලැබූ දෘෂ්ටි පතිලාභය නිසා ෙම් උතුමා යළි කවරදාවත්අපායගාමී ආදී දුගති ස්ථානයක ෙනොඋපදී.නමුදු රාග ද්ෙව්ෂ සිත් ඇතිෙව්.ෙම් ෙහේතුව නිසාෙසෝවාන් උතුමා පුහුදුෙනකු ෙගන් ෙවනස්වනුෙය් හුෙදක් ෙමකී දෘෂ්ටි පතිලාභය අනුව බවපැහැදිලිය.ෙම් දෘෂ්ටි පතිලාභයවුවද සුළු ෙදයක් ෙනොෙව්.මහත් අසීරුෙවන් වෑයම්කර ලබාගතයුතුබැරෑරුම් ෙදයකි.ෙම් දෘෂ්ටිපතිලාභය ලැබූ උතුමාට ඉන්පසුව යළි කවරදාක ෙහෝ ෙසසුමාර්ගඵලඅවෙබෝධය පහසුෙවන් අත්පත් කරගත හැකිවීම ධර්මතාවයක් ෙලස ෙමහිදී දක්වා තිෙබ්.ෙසසුමාර්ගඵල අවෙබොධය ලැබීමට සිෙත් සමාධි ගුණය වර්ධනයවී තිබිය යුතුය.ෙමහිදී නැවත වරක්සමථ භාවනාෙව් අගය ඉස්මතුෙව්.ඒකග්ගතාව වැඩී තිබීම සමාධිය ලැබීමට රුකුලකි.සමාධියදියුණුවීමට සමථ භාවනාම වැඩිය යුතු නැත.පඥාව මඟින් වුවද සමාධිය ඇතිකරගතහැකිය.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී මූලික ඇතිවන ඛණක ඒකග්ගතාව සමාධි අවස්ථාවක් ෙලසසැලකිය හැකිය.ෙමය පඥාව පාදකවූ සමාධියකි.ෙසෝවාන් මාර්ගඵල ලාභී උතුමා තුළ ෙශේෂවීපවතින රාග,ද්ෙව්ෂ අකුසල දුරුකිරීමට පබල සමාධියක් අවශ ෙව්.සකෘදාගාමී මගඵලය හාඅනාගාමී මඟඵලය වශෙයන් අවස්ථා ෙදකක් රාග,ද්ෙව්ෂ සමුච්ෙඡ්ද පහාණය සඳහාම ෙවන්කරදක්වා ඇත්ෙත් එබැවිනි.දියුණු සමාධි සිතකින් ෙසෝවාන්බව ලැබූ උතුමාට සුළු වෑයමක් දැරීෙමන්සකදෘගාමි හා අනාගාමී යන ෙසසු මාර්ගඵල ෙදකද ලැබිය හැකිවනුෙය් ෙම් අනුවය.156 පුහුදුන් පුද්ගලෙයකුෙග් ඉන්දීය ඥානය හා අර්හත්වයට පත් උතුෙමකුෙග් ඉන්දීය ඥානයඅතර ඇති ෙවනස නම් දෘෂ්ටිගතවූ විට සිෙත් ඇතිවන ෙකෙළස්ය.ඒ හැර සාෙවකු ඉබ්ෙබකු පරිදිවූසුවිෙශේෂ දැක්මක් පුහුදුන් පුද්ගලයා හා අර්හත්ව ශාවකයා අතර නැත.විමුක්තියට පත් උතුමා ෙමකීෙලෝකය දකින අයුරින්ම පුහුදුන් පුද්ගලයාද ෙම් ෙලෝකය දකී.ෙවනස ඇත්ෙත් ඒ උතුමාෙග් සිෙත්පමණි.පිවිතුරු සිතකින් ෙලෝකය දකින විට මාන,දෘෂ්ටි හා තණ්හා වශෙයන් ෙලෝකය හා ඇලීමටගැටීමට ෙනොයයි.අකම්පිත වූ හදවතකින් යුතුව මධ ස්ථව ෙලෝකය සලකයි.ෂඩ් ඉන්දීයන් තුළින්මලබාගන්නා දැනුම මමත්වෙයන් ෙතොරව සංජානනය කරගනියි.ෙම් ෙහේතුව නිසා ඒ ලබන දැනුෙම්මමත්වය ගැබ් ෙනොෙව්.මමත්වෙයහි ෙදෝෂ ගැබ් ෙනොෙව්.ෙම් ෙලෝකෙයහි ෙබොෙහෝ ගැටළු සඳහාමමුල්වනුෙය් මමත්වය ෙක්න්දෙකොටෙගන ෙලෝකය සංජානනය කිරීමයි.ෙම් නිසා ඇලීම හා ගැටීමදඅවිද ාව හා තණ්හාවද ජනනය ෙව්.157එෙසේ ෙනොවූකල ඇතිවන ඉන්දීය ඥානයතුළ දැනුමඅඩංගුවුවද ඒ දැනුම මමත්වෙයන් ෙතොරය.ඒ නිසාම ඒ දැනුම නිවැරදිය.මමත්වෙයන් දූෂිත ඉන්දීයඥානෙයන් අත්පත් කරගනුෙය් පිරිසිදු දැනුමක් ෙනොෙව්.බටහිර සෑම දැනුම් පද්ධතියක්මආත්මවාදී බෙවන් යුතු වනුෙය් මමත්වය මුසු ඉන්දීය ඥානය මඟින් අත්පත් කරගනු ලැබූ දැනුමක්වන ෙහයිනි.නමුදු බුදුදහම තුළ අන්තර්ගත වනුෙය් මමත්වෙයන් ෙතොර දැනුමකි.ඉන්දීය ඥානයපවා සකසාගත යුතු වනුෙය් මමත්වෙයන් ෙතොරව බව බුදුදහෙම් සඳහන්ය.ෙවනත් ආගමිකසම්පදායන්හි ඉන්දීයන්ෙග් වැසුණුබව ෙහවත් අරමුණු ෙනොගන්නාබව උසස් ෙලස සලකා තිෙබ්.නමුදු ඒ ආකල්පය සාවද ය. මන්ද ඒ අදහසට අනුව ෙලෝකෙය් උසස්ම දෘෂ පාරිශුද්ධියට පිළිපන්තැනැත්තා ජාතිඅන්ධයා විය යුතුය.මන්ද ජාති අන්ධයා උපෙත්දී පටන්ම රූප සංජානනයෙනොකරන බැවිනි.ෙම් අනුව බුදුදහෙම් වැරදිබව දක්වා ඇත්ෙත් ඉන්දීයඥානය ලැබීම ෙනොෙව්. 33
  • 34. ඉන්දීය ඥානය ලැබීෙම්දී මනස කියාකරන ආකාරයයි.ඉන්දීය ඥානය ලැබීෙම්දී මනස පිරිසිදුමට්ටමක පවතී නම් ඒ ඇසුරින් බිහිවන දැනුමද නිවැරදිවන බව බුදුදහෙම් සඳහන්ය.ෙම් අනුවඉන්දීය ඥානය මඟින් අත්පත් කරගනු ලබන දැනුම නිවැරදි කරගැනීෙම් වගකීම පුද්ගලයා මතපැවෙර්. බාහිර කිසිදු ෙහේතුවක් ෙම් සඳහා උපස්ථම්භක ෙනොෙව්.පුද්ගල ස්වච්ඡන්දතාවයට බුදුදහෙම් ලබාදී ඇති ස්ථානය සමකාලීන ෙවනත් කිසිදු සමය වාදයක ෙනොදැක්ෙවන තරම් උසස්ය.බුදු දහම මානසික පවිතතාවට ඉන්දීය ඥානය භාවිතා ෙකෙර්.158 3.6.ඉන්දීය ඥානය හා ෙලෝක සම්මුතිය ෙලෝක සම්මුතිය නම් මානව සමාජය විසින් එකඟත්වයකට පැමිණි යම් යම් ෙදවල්ය.ෙම්ෙලෝකයතුළ මානව සමාජය විසින් ෙපොදු එකඟත්වයකට පැමිණි විවිධ ෙද් තිෙබ්.සමාජ සාරධර්ම,නීතිය,චර්යා රටා,ඇවතුම් පැවතුම්,අභිචාර විධි,සමාජ පතිමාන,පවුල් ඒකකය වැනි විවිධ එකඟතාමානව සමාජයතුළ පවතී.ෙම් ෙපොදු එකඟතාවල පරමාර්ථය නම් සෑම පුද්ගලෙයකු විසින්ම ෙමකීෙපොදු එකඟතාවලට ගරුකරමින්,සාමූහික තීරණවලට සහය දක්වමින් කටයුතු කිරීමයි.සමාජෙය්දීසාමූහිකත්වය ආරක්ෂා කරගැනීම පිණිස ෙමෙසේ කිරීමට සෑම පුද්ගලෙයකුට බලකර තිෙබ්.සමාජඒකාබද්ධතාව සුරක්ෂිත කිරීම පිණිස සමූහයා අතර යම්යම් ෙපොදුඑකඟතා ඇතිකරගැනීමට මානවසමාජය අතීත කාලවකවානුවල පටන්ම කියාකර තිෙබ්.ෙගෝතික සමාජවල සිට දියුණු යැයි සම්මතනූතන සමාජය දක්වා ෙම් අදහස කමිකව සමාජයතුළ විකාශයවී ඇත.සමාජය දියුණුවීම යනුෙවන්අදහස්වනුෙය් සමාජය ෙපරයුගවලට වඩා සංකීර්ණ හැඩතල ගැනීමයි.ෙම් අනුව සමාජ එකඟතාවපවා නූතනෙය් ෙබොෙහෝ සංකීර්ණ හැඩතල ෙගන ඇතිබව මනාව පැහැදිලි ෙව්.එෙසේම සමාජෙයහිපවතින ෙපොදු එකඟතාව ඉතා සීඝව වරින්වර ෙවනස්කම්වලට බඳුන්ෙව්.නිදසුනක් ෙසේ නීතිය ගතහැකිය.වරින්වර නීතිමය පතිපාදන ෙවනස්කම්වලට බඳුන්ෙව්.එෙසේම විවිධ අතිෙර්ක නීතිව වස්ථාඅලුතින් ෙකටුම්පත් ෙකෙර්.මානව චර්යාව විවිධ සංකීර්ණ හැඩතලවලට විෂමවීමට සාෙප්ක්ෂකවඊට අදාළ සාවද චර්යාද පකටවන බැවින් ඒවා නිවැරදි කිරීම පිණිස නීතිය වරින්වර සංෙශෝධනයකිරීමට සිදුවීම ස්වභාවිකය.ෙමෙසේ ෙපොදු සම්මුතිය පවා මානව අවශ තාවලට අනුකූලව වරින්වරසංෙශෝධනය කිරීමට සිදුවන බව පැහැදිලිය.ෙමෙසේ ෙපොදු සම්මුතියක අවශ තාව මානව සමාජෙය්සාමුහිකත්වය මනාව පවත්වාගැනීමටය.ඒසඳහා ෙම් ෙපොදුසම්මුතියට සෑම අෙයකුෙග්ම එකඟතාවඅත වශ ය.මන්ද සාමූහිකත්වය සුරැෙකනුෙය් එවිට බැවිනි.සමාජෙය් ෙපොදු සම්මුතියක් පවතිද්දීමඊට අනුගත ෙනොවී සාමූහිකත්වය කඩෙකොට අත්තෙනෝමතිකව කියා කිරීමට ඉඩක් නැත.යෙමකුටඑෙසේ කිරීමට වුවමනා නම් එවිට සාමූහිකත්වෙය් ෙපොදු වගකීමක් කඩකළ පුද්ගලෙයකුට ෙගවීමටසිදුවන වන්දිය ඒ තැනැත්තාහට දැරීමට සිදුෙව්.ඇතැම්විට ෙම් වන්දිය මුල මය වන්දියක් ෙනොවියහැකිය.ඒ තැනැත්තා භුක්ති විඳින යම් සමාජයීය වරපසාදයක් අහිමිකිරීම ෙමකී වන්දියවියහැකිය.159 ෙමහිදී දැක්විය යුතු විෙශේෂ කරුණක් වනුෙය් සමාජෙය් පැණවී ඇති ෙමකී ෙපොදු සම්මුතියඇතැම්විට සාධාරණ ෙහෝ අසාධාරණය වූවක් වියහැකි බවයි.නිදසුනක් ෙලස කුලය සැලකූ විටකදීඑය ෙපොදු සමාජ සම්මුතියකි.නමුදු දැනට වැඩවසම් සමාජ කමය බිඳවැටී ඇතිබැවින් සමාජෙය් එළිපිට කුලවාදය පිළිගැනී නැතත්,යටි ස්ථරයතුළ සැඟව ඇතිබව පිළිගැනීමට සිදුෙව්.කුලවාදී ආකල්පකළඑළි බසිනුෙය් ජීවිතෙය් යම්යම් සුවිෙශේෂී අවස්ථා මතුවූ විටකදීය.එනම් යෙමකු පැවිදි කිරීෙම්දී,විවාහයකට එළඹීෙම්දී වැනි සුවිෙශේෂී අවස්ථාවලදී සමාජෙය් සැඟව ඇති කුලවාදී ආකල්ප මතුපිටස්ථරය ෙවත පැමිෙණන බව දැකගත හැකිය.ඇතැම් අවස්ථාවලදී මිනිසුන් ෙම් බැව් එළිපිට පකාශෙනොකරතත්,ඔවුන්ෙග් හැසිරීම් රටාව පිරික්සා බැලූවිට,යටි සිතතුළ ෙමබඳු ආකල්ප සැඟව පවතිනබව ඔවුන්ෙග් කියාකාරකම් අනුව පැහැදිලිෙව්.කුලවාදී ආකල්ප හිසින් දරා කියාකරන ඇතැම් අයමතුපිටින් නම් ෙබොෙහෝ සමාජශීලී රැඩිකල් මතධාරීන්බව පකාශ කරන්නන් වියහැකිය.එබඳු චරිතලක්ෂණ දරන ෙබොෙහෝඅය සිය පවුලට විවාහය මඟින් නව සාමාජිකෙයකු එක්වීෙම්දී ඔහුෙග් ෙහෝ 34
  • 35. ඇයෙග් වාසගම ෙකෙරහි දක්වන අසීමාන්තික සැලකිල්ල පිටුපස ෙමබඳු අයෙග් සැඟවුනු කුලවාදීආකල්ප ඇතිබව ඔවුන් ෙනොදැනුවත්වම පකාශයට පත්ෙව්.යම්කිසි පුද්ගලෙයකුෙග් ගතිගුණවලටවඩා කුලය ෙකෙරහි අතිමාත සැලකිල්ලක් දැක්වීම කිසිෙසේත් සදාචාර සම්පන්න ෙදයක්ද ෙනොෙව්.ෙම් අනුව කුලය යන පිළිගැනීම එක් කලක කළ රැකියාව අනුව ඔවුන්ව හැඳින්වූ එක් සම්මුතියක්පමණි.කුලය සමාජ සම්මුතියක් බව සැබෑය.නමුදු එය සදාචාර සම්පන්න ෙදයක් ෙනොෙව්.ඒ නිසාමයෙමකු කුලවාදී ආකල්ප හිසින් දරා කටයුතු කරන්ෙන් නම් සමාජ සම්මුතිය සලකා ඊට අනුගතවීකියාකිරීම බුදුදහම අනුමත ෙනොකරයි.මන්ද ෙකෙනකු බාහ්මණෙයකු ෙහෝ වසලෙයකු වන්ෙන් ඒපුද්ගලයාෙග් කියාව මත මිස කුලය අනුව ෙනොවනබව බුදුරදුන් පැහැදිලිව පකාශ කර ඇතිබැවිනි.160 ෙම්අනුව සමාජෙය් ෙපොදුසම්මුතිය සාධාරණ වියහැකි අවස්ථා ෙමන්ම අසාධාරණ වියහැකිඅවස්ථාද එළඹිය හැකිබව සිහිෙය් තබාගැනීම වැදගත්ය.පුරාණෙය් භාරතීය බමුණු දහම අනුව යම්ස්තියකෙග් සැමියා මියගිය විට,සැමියාෙග් චිතකය දැල්ෙවන දරසෑයට පැන සිය දිවි නසා ගැනීෙම්සිරිතක් සමාජෙය් පැවතින.එහිදී යම් ස්තියක් සිය කැමැත්ෙතන් ෙම් චාරිතය ඉටු ෙනොකළ ෙහොත්ඒ ස්තියව බලහත්කාරෙයන්වුවද ඔසවා සිය සැමියාෙග් මෘතෙද්හය ගිනිෙගන දැෙවන දරසෑයමතට බුර බුරා නැෙඟන ගිනිදැල් අතරින් විසිකිරීම එදා හින්දූන් අතර පැවති ෙපොදු සම්මුතියක් වීතිබිණ. ෙම් ෙපොදු සම්මුතිය සති පූජාව ෙලස හින්දු සමාජෙය් මහත් හරසර ලැබූ සමාජ සම්මතපිලිගැනීමක් විය.ෙම් චාරිතය මනාව ඉටුකිරීෙමන් ඒ ස්තිය සුගතිගාමී වනබවට සමාජ ආකල්පයක්හින්දූ දහම විසින් ඇතිකරනු ලැබ තිබිණ.ඒ නිසා පුරාණ භාරතීය සමාජෙය් ෙම් සිරිත අඛණ්ඩවචාරිතානූකූලව ඉටුවිය.එය ඉටුකිරීම මඟින් අදාළ ස්තියෙග් මියගිය සැමියාට හා ඇයට ෙමෝක්ෂයලැබියහැකිබවද හින්දු සමය සාරධර්මවල සඳහන් විය.නමුදු වර්තමානෙයහි ශිෂ්ට සම්මතෙලෝකෙයහි ෙම් සිරිතට එතරම් ඉහළ පිළිගැනීමක් ෙනොලැෙබ්.මන්ද සමාජ ආකල්ප සංවර්ධනයවීෙම්දී අශිෂ්ට පිළිගැනීම්ද කමිකව ෙවනස්වන්නට වූ බැවිනි.ෙම් අනුව සිය කැමැත්ෙතන් සියදිවිනසා ගැනීම ෙහෝ අනුන්ෙග් පාණය නැසීමට ආධාර අනුබල ලබාදීම පාණඝාත අකුසලයක් ෙලසසැලෙක්.එෙසේම සියදිවි නසා ගැනීම ෙමන්ම අනුන්ෙග් දිවි ෙතොර කිරීමද මනුෂ ඝාතන වරදක්ෙලස නීතිය හමුෙව් පිළිගැෙන්. ෙම් අනුව සියදිවි නසා ගැනීම හා සාවද මනුෂ ඝාතනය නීතියහා සමය සාරධර්ම අනුව වරදක් ෙලස සැලෙකන බව ෙපෙන්. ෙමය ෙපොදු ජන සම්මතෙයහි සිදුවූෙවනස්වීමකි.161 සමාජ අවශ තාවය අනුව සමාජ සම්මතය ෙවනස්වී ආකාරය පිළිබඳ ෙමබඳු සිද්ධි ඇසුරින්වටහාගත හැකිය.කාලානූරූපව ඕනෑම ෙදයක් ෙවනස්වන බැවින් ඒ සිද්ධාන්තය සමාජ සම්මතයසම්බන්ධෙයන්ද සත වන වාතාවරණයක් ෙමහි ඇතිබව ෙපනී යයි.සමය,අධ ාපනය,සංස්කෘතිය,සමාජය ආදී විවිධ ස්ථරයන්ට අනුකූලව සාරධර්ම ෙවනස්වන බව සඳහන්ය.එය සාරධර්මවල ඇතිෛනසර්ගික ලක්ෂණයකි.කිසිදා ෙනොෙවනස්වන සාරධර්මයක් නැත.ෙවනස්වීම එහි ස්වභාවයකි.ෙම් ෙහේතුව නිසා සාරධර්ම එය වලංගුවන පසුබිමට පරිබාහිරව අර්ථකථනය කළෙනොහැකිය.එනම්සාරධර්ම වලට එය වලංගු පසුබිමින් වියුක්ත පැවැත්මක් නැත.ෙම්නිසා සාරධර්ම සාෙප්ක්ෂෙදයක් බව වටහා ගත යුතුය.සාරධර්ම සාෙප්ක්ෂ වනුෙය් සාරධර්ම ෙනොවන ෙද් සමඟය.සාරධර්මෙනොවන ෙද් ෙනොපවතින්ෙන් නම් සාරධර්ම යනුෙවන් හැඳින්වියහැකි ෙදයක් ඉතිරි ෙනොවනබවදදත යුතුය. සාරධර්ම වියුක්තව ගත්කල වටිනාකමක් නැතිවුවද වියුක්ත අගයක් ඇති ෙදයක් ෙලසටසදාචාරය සැලකිය හැකිය.සදාචාරය නම් විශ්වමය වටිනාකමක් ඇති ෙදයකි.මීට ෙහේතුව ඉහතදීසඳහන් කළ සමය, අධ ාපනය, සංස්කෘතිය,සමාජ ආදී කිසිදු පසුබිමක ආධාරයක් රහිතවඅර්ථකථනය කළහැකි වීමයි.මින් කියැෙවනුෙය් සදාචාරයට ඇත්ෙත් සාෙප්ක්ෂවූ අගයක්ෙනොවනිරෙප්ක්ෂ අගයක් බවයි. ෛමතිය, කරුණාව, පෙරෝපකාරය, සංෙව්දීබව, සාමූහිකත්වය ආදීපුද්ගල හා සමාජ ස්වභාව ලක්ෂණ සදාචාරය ෙලස අර්ථදැක්විය හැකිය.ෙම් මානවගුණ ඕනෑමසමාජ පසුබිමක් සඳහා අර්ථ සම්පන්න ෙව්.ඕනෑම සමාජ පසුබිමකට වලංගුෙව්.සමාජ පසුබිෙම් සිදුවන ෙවනස්වීමට සාෙප්ක්ෂව එහි අගය අඩු ෙහෝ වැඩි ෙනොෙව්.එෙසේම සදාචාරයද ෙපොදු 35
  • 36. සම්මතියකි. එය සාරධර්ම වලින් ෙවනස්වන පධාන කරුණ වනුෙය් පවතින සමාජ පසුබිමටඅනුකූලව විචලනය ෙනොවන ස්වභාවයයි.සාමාන සමාජ ව වහාරය අනුව ෙලෝක සම්මුතියයනුෙවන් හැඳින්ෙවනුෙය්ද ෙම් ෙපොදු සම්මුතිය බව ෙම් අනුව පැහැදිලිය.සාරධර්මවල ෙපොදුසම්මුතිය ෙවනස්වන නමුදු සදාචාරෙය් ෙපොදු සම්මුතිය කාලානූරූප ෙලස ෙවනස් ෙනොෙව්. ෙම්අනුව සාරධර්මවල සාෙප්ක්ෂකව සදාචාරය ස්ථාවර ස්වභාවයක් ගන්නා බව පැහැදිලි ෙව්.සාරධර්ම විචලනය වන බැවින් ෙපොදු සම්මුතියක් වශෙයන් මිස ෙලෝකසම්මුතියක් වශෙයන් එයසැලකිය ෙනොහැකිබව ෙම් අනුව වැටහිය යුතුය.ෙලෝක සම්මුතිය යනු විශ්වමය අගය ගැබ් වීමයි.සාමාන ව වහාරය අනුව ෙලෝක සම්මුතිය විචලනය ෙනොවනබව සැලකූවද හුෙදක් එය පරමාර්ථධර්මයක් ෙලස සැලකිය ෙනොහැකිය.සාමාන ෙලෞකික ව වහාරෙයන් බාහිරව පවතිනෙලෝෙකොත්තර ව වහාරයතුළ ෙලෝක සම්මත සත්ව, පුද්ගල පඥප්ති සැබවින්ම විද මාන ෙනොෙව්.ඒ අනුව සත්ව, පුද්ගල පඥප්ති ෙකන්දකර ගනිමින් ෙගොඩනැඟී ඇති ෙලෝක සම්මුතිය හුෙදක්තවත් එක් සම්මුතියක් ෙලස මිස පරමාර්ථමය සත්තාවක් ෙලස සැලකිය ෙනොහැකිබව ෙම් අනුවවැටහිය යුතුය. නමුදු පරමාර්ථ සත්තාව අවෙබෝධ කරගත් උතුෙමකු වුවද සාමාන ෙලෝකසම්මුතිය අනුව පැවතිය යුතුය.මන්ද ෙලෝකසම්මත ව වහාරයට අනුව ෙලෝක සම්මුතියදසත යකැයි පිළිගැෙනන බැවිනි.ෙම් නිසා ෙලෝක සම්මුතිය හුෙදක් ව වහාර මාතෙයන් පමණක්භාවිතා කිරීමද වැරදි නැත. ඉන්දිය ඥානය මඟින් අපට ලැෙබන සෑම ෙදයක්ම ෙලෝක සම්මුතියකි.ඉන්දීය ඥානය අර්ථ විගහ කිරීෙම්දී ඒතුළ දැකගත හැකි සියළු ෙද් අයත්වනුෙය් ෙලෝකසම්මුතියටය. ෙම් නිසා ඉන්දීය ඥානය වනාහී පරමාර්ථමය සත්තාවක් ෙනොව සම්මුති සත යක්බව ෙත්රුම් ගත යුතුය.ඉන් ඉන්දීය ඥානය ෙකෙරහි පමණට වඩා විශ්වාස කර අසීරුතාවයටපත්වීෙම් අවස්ථා වැළකී යයි.ඉන්දීය ඥානයතුළ දැකගැනීමට ලැෙබනුෙය් මායාවකි.මායාවසත යකැයි පිළිගැනීම සාවද දෘෂ්ටියකි.නමුදු ඉන්දීය ඥානය මුලාවක්බව දැන එයපමාණාත්මකව ඇසුරු කිරීම මුළාවීමක් ෙනොෙව්.ජීවත්ව සිටිතා තාක් ඉන්දීය ඥානය පරිහරනයකිරීෙම් අවශ තාවය පුහුදුන් ආර්ය ෙභ්දයක් නැතිව සෑම අෙයකුට එක හා සමානව ඇතිෙව්.මන්දඉන්දීය ඥානෙයහි කළකිරුනද එහි උපකාරය ෙනොමැතිව ෙමෙලොව සිය පැවැත්ම පහසුෙවන්ෙගනයා ෙනොහැකි බැවිනි.ඉන්දීය ඥානෙයහි යම් උපෙයෝගීතාවයක්ද තිෙබ්.162 සම්මා සම්බුදුවරු ධර්ම ෙද්ශනා කිරීෙම්දී භාවිතා කරනුෙය් ව වහාර භාෂාෙව් සංඥා මාතෙව්.ෙම් සංඥා මාත පරමාර්ථ සත ෙනොෙව්.නමුදු ධර්ම ෙද්ශනාව සියල්ලන්ටම පහසුෙවන් වැටහීයා යුතු බැවින් සියළු ෙදනාටම අවෙබෝධ වියහැකි කමයකින් ෙද්ශනාව සිදුකිරීෙම් අවශ තාවයක්ඇත.එබැවින් ඒ අවශ තාව පහසුෙවන් තෘප්තකරගැනීම පිණිස බුදුවරු වුවද ඉන්දීයඥානය භාවිතාකරති.ඉන්දීය ඥානය උපෙයෝගීකර ගනිමින් ව වහාර භාෂාෙව් සංඥා මාතවලට පරිවර්තනය කරපරමාර්ථ සත්තාව කමානූකූලව අවෙබෝධය කරා යන ෙසේ ඉදිරිපත් කිරීම බුදුවරුන්ෙග් සම්පදායයි.ඉන්දීය ඥානය ඇසුරින් ඉදිරිපත් ෙකෙරන පරමාර්ථමය සත්තාව බුද්ධිෙයන් ගහණය කරගැනීමදෙමහි අභිපායයි.පරමාර්ථ සත්තාව ෙකෙරන් ඥාණය,පඥාව උපදින්ෙන් ඒ අයුරිනි.ඉන්දීය ඥානයවුවද අභිමත අයුරින් අභිමත කාර්යය සඳහා භාවිතා කිරීමට මනා පුහුණුවක් ලද්ෙදකුට පරමාර්ථයවුවද සම්මුතිය ඇසුරින් සාර්ථකව පකාශ කළහැකිය.පරමාර්ථය සම්මුතිය ඇසුරින් පකාශකිරීෙම්දීසැබවින්ම එය අවෙබෝධ වූෙවකුට හුෙදක් පකාශන ශක්තිෙයහි ඌණතාවය හා භාෂාව භාවිතෙය්දීපැන නඟින ගැටළු හැරුණුවිට ඒ පිළිබඳව ඇතිවන ෙවනත් දුෂ්කරතාවයක් නැත.ෙම් ෙහේතුව මතමෙබොෙහෝවිට ධර්මාවෙබෝධය ලැබූ පුද්ගලයන්තුළ පවා විවිධ ෙපෞරුෂ ස්වභාව ඇතිබව ධර්මෙය්මසඳහන්ය.සම්මා සම්බුද්ධ හා පච්ෙචක බුද්ධ යන අවස්ථා ෙදෙකහි ෙවනස පකාශන ශක්තිෙය් ඇතිඌණතාවයබව පැහැදිලිෙව්.එෙසේම සාමාන අර්හත්වය හා සිව් පිළිසිඹියාව සහිත අර්හත්වය අතරපවතින ෙවනස පවා ෙගොඩනැඟී ඇත්ෙත් පකාශන ශක්තිෙයහි ඌණතාව මතබව ඒ පිලිබඳ දක්වාඇති අර්ථකථනවල සඳහන්ය.බුදුවරුන් අතර පකාශන ශක්තිය අධික උතුමා සම්මා සම්බුද්ධ යනනමින්ද අර්හත් ශාවකයින් අතර සිටින පකාශන ශක්තිය අධික උතුමා සිව්පිලිසිඹියා සහිත රහතුන්වහන්ෙසේ බවද සාමාන පිළිගැනීමයි.ෙම් හැර සිව් පිළිසිඹියා සහිත රහතන් වහන්ෙසේෙග් පවීණබව 36
  • 37. ඉන්දීය ඥානය පිළිබඳ ෙගොඩනඟා ගනුලැබූ අවෙබෝධය මත පදනම්ව ඇතිබව දහම අනුවදැක්ෙව්.163 ෙම් අනුව වැටෙහනුෙය් ඉන්දීය ඥානය පරමාර්ථ සත්තාවක් ෙනොෙවතත්,එහි උපෙයෝගීතාලක්ෂණ පවතින බවයි.පරමාර්ථ සත්තාව පිළිබඳ අධ යනෙයහි ෙයදී අවෙබෝධ කරගන්නා ෙතක්ඉන්දීය ඥානය අනුව කටයුතු කළ හැකිය.මන්ද ෙලෝක සම්මුතිය වනුෙය් ඉන්දීය ඥානෙය් පවතිනස්වභාවය අනුව කටයුතු කිරීම වන බැවිනි.එවිට පරමාර්ථ වශෙයන් සැලකූ කල අසත ය වියහැකිෙද් වුවද ඉන්දීය ඥානයට අනුව සත ය ෙලස සැලකිය හැකි නිසාය.නිදසුනක් ෙලස සත්ව පුද්ගලපඥප්තිය සැලකිය හැකිය.සුනඛයා,ගවයා,මී මැස්සා ආදී වශෙයන් සලකනු ලබන්ෙන් ෙමකී සත්වපුද්ගල පඥාප්තියට අනුව ස්කන්ධ,ධාතු හා ආයතන තුළ ජීව සම්මතයක් දකින බැවිනි. ස්තී, පුරුෂස්වභාවය අනුව පතිවිරුද්ධ ලිංගික ආකර්ශණය ඇතිවනුෙය්ද සත්ව පුද්ගල පඥප්තියට අනුව විගහකරන නිසාය.ෙම් සියල්ලතුළ සැබවින්ම ඇත්ෙත් ෙහේතු පත නිසා කියාත්මක වන ධාතු ස්වභාවයපමණි.ෙම් ධාතු ස්වභාවය පැවතීමට ආහාර පත ෙයන් උපස්ථම්භක වන ෙද් නැතිව ගිය කල එයදෙනොපවතී.ධාතු ස්වභාවය පවතිනුෙය් ආහාර පත ය ලැබීම නිසාය.ආහාර කෘත ඉටු කරන ආහාරවර්ග සතරකි.එනම් කබලිකාහාර,ඵස්සාහාර,මෙනෝසංෙච්තනාහාර,විඤ්ඤාණාහාර යනුෙවනි. ෙම්ආහාර වර්ග සතර ෙහේතු පත වශෙයන් ධාතු ස්වභාවය පැවතීමට උපකාර ෙකෙර්. ආහාරෙය් ඇතිඕජාව නිසා ඉන් ශක්තිය උපදවා ගන්නා ධාතු ස්වභාවය අඛණ්ඩව පවතී.ඕජාව විටමින්(Vitamin)නමින්ද හැඳින්ෙව්.ෙමහි කබලිකාහාර යනු පඨවි,ආෙපෝ,වාෙයෝ හා ෙත්ෙජෝ ආදී සතර ධාතුෙවන්නිෂ්පාදනයවූ ආහාරයයි.ඵස්සාහාර යනු ඉන්දීයයන් අරමුණුවල ස්පර්ශවීමයි. නැතෙහොත් අරමුෙණ්ගැටීමයි.ඵස්ස ෛචතසිකයයි.මෙනෝසංෙච්තනාහාර යනු චර්යාවට පදනම ෙසේ ගැෙනන මානසිකපසුබිමවූ ෙච්තනාවයි. විඤ්ඤාණාහාර යනු අවිද ා තණ්හා නිසා ඇතිවන පටිසන්ධි විඤ්ඤාණයයි.ෙහවත් සිතයි.ෙම් අනුව සම්මුතිය පැවතීමට ආහාර පත ය ලැබීම අවශ බව පැහැදිලිෙව්.ආහාරයෙනොලැබී ගියවිට සම්මුතිය ෙනොපවතී.සම්මුතිය පවත්වා ගැනීමට කිසියම් ෙවනස්වීමක්,සකස්වීමක් උපස්ථම්භක ෙව්.ෙහවත් සංස්කරණ ලක්ෂණ සම්මුතිය තුළ පවතී. සම්මුතියතුළෙලෝකෙය් සත ය පැවැත්ම නැත.සම්මුතිය තුළ පවතිනුෙය් කෘතිමව ඇති කරන ලද ෙහේතුපතනිසා පවතින ෙදයකි. සියළු සම්මුති වලින් බැහැරවීම නිවන වන්ෙන් ෙම් නිසාය. නිවනසම්මුතියක් ෙනොව පරමාර්ථයකි. නිවන සම්මුතියක් ෙනොවන බැවින් එය පවත්වා ගැනීමටආහාරමය ෙහේතු පත ලබාදීම අනවශ ය. නිවන යනු ෙම් ෙලෝකෙය් පවතින පියවි ස්වභාවිකනිර්මල පවිත පරම පරමාර්ථමය ස්වභාවයයි.164 ෙම් සම්මුතිය පඥප්ති ධර්ම ෙලස අභිධර්මෙයහි සඳහන්ය.පඥප්ති නම් පැණවීමයි.ෙහවත්සියළු ෙදනා අතර ෙපොදු එකඟතාවක් ඇතිකර ගැනීමයි.ෙම් පඥප්ති අර්ථ පඥප්ති හා නාම පඥප්තියනුෙවන් ෙදවැදෑරුම් ෙව්.ෙමහි අර්ථ පඥ්ප්ති නම් පරමාර්ථ වශෙයන් සැලකූවිට නැති වුවද නමුදුඒ පරමාර්ථවලම ඡායාවක් වශෙයන් සිතට අරමුණුවන ෙද්ය.ෙම් අරමුණු විවිධ ස්වරූපෙයන් ඇත.එෙසේම ඒ විවිධ ස්වරූප ගණනය කළහැකිය.එබැවින් සංඛ ා නමින් හැඳින්ෙව්.එෙලස දැනගැනීමෙම් පඥප්තිවල විද මාන තවත් ලක්ෂණයකි.ෙම් නිසා එයට සමඤ්ඤා යයිද කියනු ලැෙබ්.එෙසේමව වහාර කිරීෙම් ලක්ෂණ අනුව පඥප්තිවලට ෙවෝහාර යයිද කියනු ලැෙබ්.පඥප්ති පැණවීමක් ඒලක්ෂණ අනුව එය පඤ්ඤත්ති යනුෙවන් හැඳින්ෙව්.පඤ්ඤත්ති විවිධ ස්වරූපවලින් සමන්විතය.ඒඅතර සමූහ පඤ්ඤත්ති,සණ්ඨාන පඤ්ඤත්ති,සත්ත පඤ්ඤත්ති,දිසා පඤ්ඤත්ති,කාල පඤ්ඤත්ති,ආකාස පඤ්ඤත්ති, නිමිත්ත පඤ්ඤප්ති පධානත්වෙයහිලා සැලකිය හැකිය.පඨවි ආදී මහාභූතවලපැතිරීම්, ඝන බව ආදී ෙභ්ද ඇති විවිධ ස්වරූප සලකා ව වහාරකරනු ලබන්ෙන් සමූහපඤ්ඤත්තිය. පඨවි භුතෙය් උපකාරෙයන් නිර්මිතව ඇති පෘථිවි,පර්වත,නදී,සාගර යනාදිය ෙමනි.එෙසේම ෙලෝහ, ලී, ෆයිබර්, තඹ ආදී උපකරණයන්ෙග් සටහන් ස්වරූපය සලකා ව වහාරකරනුලබනවිට එය නම් වනුෙය් සමූහ පඤ්ඤත්තිය වශෙයනි.ඉන් නිර්මිතව ඇති ෙමෝටර් රථ, ෙම්ස,පරිගණක, නිෙවස් ආදිය ෙමනි.ෙහේතුඵල පරම්පරා වශෙයන් පවතින විඤ්ඤත්ති ඉන්දිය සහිතස්කන්ධ පංචකය ජීවිෙයකුව සලකා ඊට සත්ව,පුද්ගල ව වහාරය පණවා ෙගන තිෙබ්.ෙමය සත්ත 37
  • 38. පඤ්ඤත්තියයි. පුරුෂ, පුද්ගල, දිව ,මනුෂ ,ව ාඝ ආදී වශෙයන් සැලෙකනුෙය් ෙම් සත්ව පුද්ගලපැණවීෙම් ස්වරූපයයි. චන්දයා සූර්යයා හා පෘථිවිෙය් ඉලිප්සාකාර ගමන්ස්වරූපය නිසා ඇතිවනදිසා ෙභ්දය ඇතිෙව්. බටහිර දිසාව නැෙගනහිර දිසාව ආදිය ෙමනි.ෙමය දිසාපඤ්ඤත්තියයි.එෙසේමහිරු ගමනයට අනුව උදෑසන,දිවා, රාතී කාල ෙභ්දය ඇති ෙව්. ෙමය කාලපඤ්ඤත්ති යයි.දවස,පැය, විනාඩි, තත්පර ආදී ෙභ්ද ඇතිවීමට ෙම් කාල පඤ්ඤත්තිය ඉවහල්ෙව්.ෙලෝකෙය් නානාවිධදව මය ෙද් සැකසී ඇත්ෙත් විවිධ අනුපාත වලින් එක් එක් රූප කලාපයන්ෙග් සංෙයෝගවීමඅනුවය.එෙසේම එක් එක් රූප කලාප අතර කිසියම් පරතරයක් තිෙබ්. ෙම් පරතරය සූක්ෂමස්වරූපවල සිට විවිධ පරාසවලින් අඩුවැඩි වශෙයන් දක්නට ලැෙබ්.රූප කලාප අතර පවතින ෙම්පරතරය ආකාසපඤ්ඤත්තිය ෙසේ හැඳින්ෙව්.ධ ාන අභිඤ්ඤා ඉපිදවූ සෘද්ධි බලය ලැබූෙයෝගාවචරයන් බිත්ති,පාකාර,පර්වත ආදී ඝන දව තුළින් ගමන් කිරීමට භාවිතා කරනුෙය් ෙම්ආකාස පඤ්ඤත්තියයි.සෘද්ධිබලෙයන් අධිෂ්ඨානෙකොට ෙම් ඝනදව නිර්මිත වී ඇති රූප කලාපඅතර පවතින පරතරය අභිමත අයුරින් අඩුවැඩිෙකොට පාලනය කිරීෙම් හැකියාව උපකාරී කරගනිමින් ඝනදව අතරින් ගමන්කිරීෙම් අවස්ථාව ඇති කර ගනියි. එෙසේම ජලයතුළ ඇති පඨවිධාතු රූප කලාප අතර පරතරය ඝන දව වල රූප කලාප අතර පවතින පරතරයට වඩා අධිකබැවින් ජලෙයහි මතුපිට ෙපොළව මතුපිට යමකට රඳා පැවතීම අපහසුය. ජලෙයහි අධිකආෙපෝධාතු රූප කලාපය. යෙමකුට ධ ාන බලෙයන් ජලෙයහි පඨවි ධාතු රූප කලාප අතරපරතරය අඩුෙකොට ඒ මත ෙපොළව මත ඇවිදයන්නාක් ෙසේ ඇවිද යාහැකිය. ෙමහි වැදගත්මෙනෝවිද ාත්මක සිද්ධාන්ත අන්තර්ගතය. මානසික ශක්තියට රූපෙයහි ශක්තිය අභිබවා යාහැකිබව මින් පැහැදිලිෙව්.165 පඤ්ඤත්තිවල ඊළඟ ෙකොටස අර්ථ පඥප්ති නමින් හැඳින්ෙවනුෙය් පරමාර්ථ ෙලස නැතිවුවද එහි ඡායාමාත වශෙයන් සිතට අරමුණුවන කසිණ මණ්ඩල ස්වභාව ආදී ෙභ්ද නැති මහා භූතනිමිතිද පරිකර්ම ආදී ෙභ්ද නැති භාවනා කම භාවිතෙයහිදී සිෙත් ඇතිවූ නිමිතිෙව්.ෙමබඳු නිමිතිනිමිත්තපඤ්ඤත්ති නමින්ද හැඳින්ෙව්.ෙම්වා පරිකර්ම නිමිත්ත,උද්ගහ නිමිත්ත ආදිෙයහිදී ඇතිෙව්.පරමාර්ථ ධර්ම අනුව තිලක්ෂණයට අයත්වන බැවින් ෙමබඳු නිමිති ෙනොපවතින නමුදු ධ ානයන්හිපවතින ලක්ෂණ වශෙයන් නිමිති ෙසේ ෙම්වා සිතට අරමුණුෙව්.එබැවින් ෙම්වා අර්ථ පඥප්ති නමින්හැඳින්ෙව්.නාම පඥප්ති ෙසේ හැඳින්ෙවන්ෙන් පරමාර්ථවලට ෙහෝ අර්ථපඥප්තියට ෙහෝ පනවනලදනම්ය.එය නාම,නාමකර්ම,නාමෙධය,නිරුක්ති,බ ඤ්ජන,අභිලාප යන නම් වලින් පවා හැඳින් ෙව්.ෙම් සියළු පඥප්ති විද මාන හා අවිද මාන ස්වරූපය අනුව තව අනු ෙකොටස් සයකට ෙබදියහැකිය.එනම් විද මාන පඥප්ති,අවිද මාන පඥප්ති,විද මානෙයන් අවිද මාන පඥප්ති,අවිද මානෙයන්විද මාන පඥප්ති,විද මානෙයන් විද මාන පඥප්ති,අවිද මානෙයන් අවිද මාන පඥප්ති යන්නයි.පරමාර්ථ වශෙයන් සැලකූවිට රූප,ෙව්දනා ආදිය ඇත.ඒ ඇති රූප ෙව්දනා ආදියට ඒ නම් ව වහාරකරනු ලැෙබ්.පරමාර්ථ වශෙයන් විද මාන එෙසේම සම්මුතියතුළ ඇති ෙමබඳු ෙද් විද මාන පඥප්තිනමින් හැඳින්ෙව්.පරමාර්ථ වශෙයන් සැලකූවිට භුමි,පර්වත ආදිය නැත.166ඒ නැති භූමි,පර්වතආදියට භූත සකස්වීෙම් ස්වරූප සලකා භූමි,පර්වත ආදී නම් ව වහාර කරනු ලැෙබ්. අවිද මානපඥප්ති ෙසේ දැක්ෙවනුෙය් ෙමබඳු පඥප්තිය.ෂඩ් අභිඥා උපදවා ගත් ෙයෝගාවචරෙයකු ෂඩ්අභිඥනමින් ව වහාර ෙකෙර්.පරමාර්ථ වශෙයන් අභිඥා ඇත.නමුදු ඒවා ලාභි පුද්ගලෙයකු යැයිකිවහැකිවූ අෙයකු නැත. සත්වපුද්ගල සම්මුතිය පරමාර්ථ වශෙයන් අසත යක් වනනිසාය.පුද්ගලෙයකු පරමාර්ථ වශෙයන් ෙනොදැක්වුනද ෂඩ්අභිඥා උපදවාගත් තැනැත්තාට ඒනමින් ව වහාර ෙකෙර්.ෙමය විද මානෙයන් අවිද මාන පඥප්තියයි. ස්තියකැයි පැවසුවදපරමාර්ථය ධර්ම අනුව නාමරූප මිස එහි එබඳු ෙදයක් නැත.නමුදු ෙලෝක සම්මත ව වහාර මාතඅනුව ස්තිය නමින් ශබ්දයක් ඇත.ෙමය අවිද මානෙයන් විද මාන පඥප්තියයි. චක්ෂුර් විඥානයයන හැඳින්වීමතුළ චක්ෂුද ෙමන්ම විඥානයද සැබවින් ඇත. එබැවින් ෙමය විද මානෙයන්විද මාන පඥප්තිය ෙලස හැඳින්ෙව්.ආචාර්ය උපාධිධාරියා කී කල්හී පරමාර්ථ වශෙයන් ආචාර්යඋපාධියක්ද නැත.එය ලැබූ උපාධිධාරියා යනුෙවන් හඳුන්වන අෙයකුද නැත.ෙම් ෙදකම ෙලෝකසම්මත ව වහාර මාත පමණි.එබැවින් ෙමබඳු වූ පඥප්ති අවිද මානෙයන් අවිද මාන පඥප්ති ෙලස 38
  • 39. හැඳින්ෙව්.ෙබොෙහෝවිට ෙලෝකෙයහි විවිධ ගැටුම් ඇතිවනුෙය් පඥප්තිමාත සත වශෙයන් සලකාඒවාට අනවශ ෙලස ඇළුම්කිරීම නිසාබව පැහැදිලිය.පඥප්ති නිසා ඇති වූ දැනුම සම්මුතිෙය්මඡායා මාතයක් පමණි.එබඳු දැනුම ෙලෝකයට අයිති ජරා මරණ ව ාධි ආදී දුකට ෙහේතුවනස්වභාවයට අයත්ය.ඉන්දිය දැනුම ෙබොෙහෝවිට සමන්විතවනුෙය් ෙලෝක සම්මතෙයනි.167 ඉන්දියන්ෙගන් ගන්නා අරමුණු මනස ෙවත සම්ෙපේෂණයවනුෙය් දත්ත වශෙයනි.ෙමොළයෙවත ළඟාවූ පාථමික දත්ත ෙමොළයට පහසුෙවන් හඳුනාගැනීමට හැකිවන ෙසේ යම්කිසි සංස්කරණකියාවළියකට ලක්ෙකෙර්.ෙම් පරිවර්තන කියාවළියතුළ ෙබොෙහෝවිට සිදුවනුෙය් පාථමික දත්තවලස්වරූපය මුළුමනින්ම ෙවනස්කිරීම්වලට ලක්වීමයි.මන්ද ෙමොළයට හඳුනාගැනීමට හැකිවනුෙය් ඒඅයුරින් පාථමික දත්ත ෙවනස් කළෙහොත් පමණක් වන නිසාය.ෙම් නිසා ෙලෝක සම්මතය අනුව ඒදත්තවල පාථමික ස්වරූපය ෙවනුවට සිය අභිමතය පරිදි ෙවනස්කරගත් හැඩයකින් දත්ත හැඳිනීමපිණිස ඉදිරිපත් ෙකෙර්.ෙමහිදී පාථමික දත්ත හඳුනාගන්නා ස්වරූපයද පුර්වනිගමන මත රඳාපවතී.ෙකෙනකුට යම් දැනුමක් ලැබිය හැක්ෙක් ෙලෝක සම්මත ව වහාරය ඔස්ෙසේ පමණි.එයද ෙබොෙහෝවිට අධ හාරය මත රඳා පවතී.168ඉන් පරිබාහිර කිසිදු දැනුමක් ෙමොළයට ලැබීමට අසීරුය. මන්දෙමොළය පාථමික දත්ත වටහාගන්ෙන් මීට ෙපර ඒ දත්තවල ස්වරූපය පිළිබඳ ෙමොළයට යම්වැටහීමක් තිබුණෙහොත් පමණක්වන නිසාය.ෙම් නිසා ඒ දැනුම නිරතුරුව ෙමොළෙය් ගබඩාවී ඇතිපුර්ව දැනුම සමඟ සසඳාබැලීමකට ලක්ෙව්.169ෙම් සැසඳීෙම් කියාවළිය තුළ පාථමික දත්තෙවනස්කම් වලට බඳුන්ෙව්.එවිට පාථමික දත්ත යැයි වටහාගනුෙය් ඒ කිසිදු අයුරකින් පාථමිකදත්ත වලට අදාළ ෙනොවූ ස්වරූපයක් වියහැකිය.ඉන්දියන් ආශෙයන් අපට ලැබිය හැකි දැනුෙම්සැබෑ ස්වරූපය එපරිදිය.එබඳු දැනුමක් ලබා සියල්ල දත් ෙලසට කල්පනාවීම වරදවා වැටහීමක්ෙලස ෙපනීයයි.පරමාර්ථ දැකීමට හැකිවනෙසේ මානසික මට්ටම සකස් කර ගැනීම ඉතා දුෂ්කරකාර්යයකි. යෙමකු මහත් ෙවෙහසක් දරා අසීරුෙවන් වුවද මානසික මට්ටම ඒ අයුරින්පරිවර්තනය කිරීමට ෙවෙහස ගැනීෙම් කාර්යය විදර්ශනාභාවනා වැඩීම ෙලස සාමාන ව වහාරයඅනුව සැලෙක්.ෙමබඳු අවස්ථාවක් දක්වා මානසික මට්ටම පරිවර්තනය කරගැනීම පහසුෙවන් කළහැකි කාර්යයක්ද ෙනොෙව්.ෙවනත් සමථ භාවනා වැඩීමට සාෙප්ක්ෂකව විදර්ශනා භාවනා වැඩීමටතරමක් අපහසුතාවයක් ඇතිවනුෙය් ෙම් නිසාය. ෙබොෙහෝ ෙදෙනකු තුළ ඇත්ෙත් සමථ භාවනාවැඩූ පළපුරුද්දකි.ෙමරෙටහි වුවද පුරාණෙය් සිටම වැඩි ෙදෙනකු තුළ ඇත්ෙත් සමථභාවනා සිදුකර ලැබූ පළපුරුදුකම්ය.ඒ පළපුරුදුකම් පිටිවහල්ෙකොට විදර්ශනා භාවනා වැඩීෙම් අපහසුතාවයක්නැතද ඒ දැනුම වරදවාෙගන විදර්ශනාභාවනා වඩන්ෙන් යැයි මුලාවට පත්ව සමථ භාවනාවමවැඩීෙම් කිසිදු අර්ථයක් නැත.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී කමිකව පුරුදු කරනුෙය් අත්හැරීෙම් කියාවළියසාර්ථක ෙලස සිදුකරන ආකාරයයි.සමථභාවනා කමවලදී සිත මනාව පගුණකර සුවිෙශේෂී හැකියාලැබීමට ෙයොමු කරවනු ලැෙබ්.සමථ භාවනා කමවලදී ෙකෙළස් යටපත්වීම මිස විදර්ශනාභාවනාෙව්දී ෙමන් ඒවා දුරුකර දැමීමට කියා ෙනොෙකෙර්. විදර්ශනා භාවනා කම වඩාත්ගැලෙපනුෙය් ගිහි අයට වඩා පැවිදි පක්ෂයටය.නමුදු ෙපර ආත්මභාව වලදී විදර්ශනා භාවනා වඩාපළපුරුදුකම් ඇති ගිහි අයද සිටිති. ඒ අයට විදර්ශනා භාවනා කිරීමට ගිහි පැවිදි ෙභ්දයක්ද නැත.විදර්ශනා භාවනාෙව්දී ගිහියන්ට බාධාව ඇතිවනුෙය් කාම හැඟීම් සම්බන්ධ අවස්ථාවන්හිදීය.ගිහිෙයකුට වුවද කාම හැඟීම් ඉවත්කරගැනීෙම් අරමුණ ෙපරදැරිව විදර්ශනා භාවනාව වැඩියහැකිය. නමුදු එය ගිහියන් සියළු ෙදනාම උෙදසා වලංගු ෙනොෙව්. මන්ද ගිහි අයට ලිංගික ජීවිතයඅකැප ෙනොවන බැවිනි.එය ගිහියන්ෙග් සාමාන ෙලෝක සම්මුතියයි.170 ගිහි පැවිදි බව පවා ෙලෝක සම්මත ව වහාරයකි.ගිහි පැවිදි වුවද ඒතුළ ඇත්ෙත් නාමරූප වූස්කන්ධ සමුදායක්පමණි.භාවනා කරනවිට කියාකරනුෙය් පුද්ගලයාතුළ ඇති මනසයි.භාවනාවනම්පුද්ගලෙයකුෙග් අභ න්තරගත මානසික කියාවළියකි.ඒ කියාවළියතුළ නිවැරදිව නිරතවීම මඟින්සිය අෙප්ක්ෂාව සාර්ථකත්වය කරා ෙමෙහයවීෙම් හැකියාව පුද්ගලෙයකුතුළ පවතී.යමක් නිවැරදිෙලස කිරීම මඟින් අදාළ සාර්ථකත්වය ළඟාකරගත හැකිය.අවශ වනුෙය් ෙනොපසුබස්නා වෑයමක්දරා තමා අෙප්ක්ෂා කරන අරමුණ ඉටුකරගැනීමයි.විදර්ශනා භාවනාව පවා ආරම්භකරනුෙය් මුලික 39
  • 40. පියවරවූ ෙලෝක සම්මත ව වහාරය අනුකමෙයන් දුරුකිරීෙම් කමෙව්දයකට අනුවය.සප්තවිශුද්ධියනමින් හැඳින්ෙවන කියාවළිය තුළ කමික අයුරින් මානසික පසුබිමතුළ ෙගොඩනැඟී ඇති සම්මුතියදියකර හරිනු ලැෙබ්.ෙමය එක්වරම කළෙනොහැක්ෙක් සසර භවගමනතුළ ෙමබඳු සම්මුති ව වහාරඉතා විශාල පමාණයක් මානසික පසුබිමතුළ එක්රැස්ව පවතින නිසාය.තවත් ෙහේතුවක් නම් මනසටදෘෂ්ටීන් අල්ලාගැනීම හුරුපුරුව ඇතිබැවිනි.මනසට හුරුපුරුදු දෘෂ්ටිෙයන් මනස ඉවත්කළ විගසමකැළඹීමට පත්වන මනස පහසුෙවන් වික්ෂිප්තවීෙම් අවස්ථාවන් ඇතිෙව්.කමානූකූල අයුරින් ෙලසභාවනා පුහුණුෙව් නිරතවන භාවනානුෙයෝගී ෙගෝගාවචරයින්ට සිය අභ ාසය තහවුරුවීමත් සමඟඕනෑම මානසික තත්වයකදී ඊට පහසුෙවන් අනුගතවීමට හැකියාවඇතිෙව්.171භාවනාව මෙනෝකායික තත්වයකට සිත සහ සිරුර සූදානම් කරවීමකි.ඉන්දීය ඥානය නියම දැනුම ෙනොෙව්. නියමදැනුමක් ලැෙබනුෙය් ෙලෝකසම්මත ඉන්දිය ඥානය ෙවනුවට පරමාර්ථ ධර්ම අරමුණු කිරීම මඟිනි.දිගුකලක් ෙලෝක සම්මුතිෙය් ඇලී ගැලී එහිම සිරව තිබූ මනස ඉන් මුදවා ගැනීම අසීරුවුවද ඒ මුදවාගැනීෙම්දී මනසට වචනෙයන් කිව ෙනොහැකි තරම් සිසිලසක් දැෙනනුෙය් ෙම් නිසාය. ෙලෝකසම්මුතියට සිර ගතව කටයුතු කිරීමට වඩා ඉන් මිදිය හැකිවීමතුළ ඇතිවනුෙය් සිසිලසකි. නිවීමකි.විවිධ වූ න ායය, සිද්ධාන්ත සකස්කර ඒතුළට සමස්තය අදාළ කරගැනීමට වෑයම්කිරීමට වඩාපුද්ගල ෙව්මත්තතාව මත පදනම්ව පාෙයෝගිකව කටයුතු කිරීම මඟින් පහසුෙවන් සත ාවෙබෝධයකරා ළඟා විය හැකිය. ස්තිය,පුරුෂයා,ගිහි,පැවිදි ෙම්වා ෙලෝක සම්මුතිය.ෙහවත් බාහිරව විද මානෙභෞතික ෙද්ය.මනසට අරමුණුවන පරමාර්ථ ධර්ම සමඟ සම්මුතිය පටලවා ගැනීෙමන් නියමදැනුමක් ලැබිය ෙනොහැකිය. ඉන්දිය ඥානය තුළින් ලබන දැනුම හුෙදක් සුතමය ඥානයකට සීමාෙව්. දැනුම ෙලෝක සම්මුතිය අනුව ෙනොව පරමාර්ථය ඔස්ෙසේ ලැබීම හැඳින්ෙවනුෙය් පතිෙව්ධයයනුෙවනි.ෙම් අනුව ධර්මය ෙලෝක සම්මුතිය අනුව දැන ඉෙගනීෙම්දී ලබනුෙය් සුතමය දැනුමක්පමණක් වන අතර ඒ ධර්මය පරමාර්ථ වශෙයන් වටහාගැනීෙම්දී පතිෙව්ධ අවෙබෝධය ලැෙබ්.ආර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය ඇත්ෙත් කමිකව සිත පරමාර්ථ ධර්ම අවෙබෝධය ලැබීමට උචිතවනෙලස සුසර කිරීම පිණිසය.විදර්ශනා භාවනාව නම් සිත පරමාර්ථ ධර්ම දැනහැඳින ගැනීමටහැකියාව ලැෙබන පරිදි සුසර කිරීම් කියා වලියයි.මාර්ගඵල ඥාන ඇතිවීම නම් සිත සුසරකිරීෙම්කියාවලිය මඟින් සාර්ථකව පරමාර්ථ ධර්ම වටහාගැනීමට හැකියාව ලැබීෙම් අවස්ථාවයි.භාවනාෙව්දී උත්සාහ කරනුෙය් ෙලෝක සම්මුතිෙයන් මනස විනිර්මුක්තකරවමින් පරමාර්ථය කරාපැමිණවීමටයි. එහිදී තවමත් සිත ෙලෝක සම්මුතියතුළ සිරගත කරවා ගැනීමට වෑයම්කිරීෙම් කිසිදුපැහැදිලි අර්ථයක් නැත.විදර්ශනා භාවනාවට එළෙඹන ෙබොෙහෝ පුද්ගලයන්ෙග් භාවනාව සාර්ථකකර ගැනීමට බාධාකාරී වනුෙය් ෙමබඳු ආකල්ප රැසක් ඒ පුද්ගලයා තුළ තිබීමයි.ෙලෝක සම්මුතියතුළ විද මාන වන මීට අමතර තවත් වැරදි ආකල්ප රාශියකි.ඒසෑම ආකල්පයකින්ම සිදුවනුෙය්පරමාර්ථ ධර්මෙයන් සිත වඩාත් ඈත්ෙකොට ඉන්දිය ඥානය මඟින් ලැෙබන ෙලෝක සම්මුතිව වහාරය තුළම සිරගත කරවීමයි.172 3.7.ඉන්දීය ඥානෙය් දුබලතා ඉන්දිය ඥානය මඟින් ලබන දැනුෙම් විවිධඅඩුපාඩු විද මානවීමට ෙහේතුව ඉන්දීය ඥානෙය්පවතින දුබලතා ෙහේතුවී තිෙබ්.බාහිර ෙලෝකෙයන් විවිධ සංෙව්දන ලබාගැනීමට ඉන්දියන්තුළ ඇතිසීමා සහිතකම්ද මීට ඉවහල්ෙව්.නිදසුනක් නම් ඇස යන ඉන්දිය මඟින් ලබන දැනුම පදනම්වනුෙය්ෙපනීම මතය.එනම් දෘෂ සංජානනයයි.ඇස නමැති ඉන්දිය නිවැරදිව කියාත්මකවීමට නම් ඇෙසේජීව විද ාත්මක පිහිටීම ෙහොඳින් පැවතිය යුතුය.උපතින් ඇෙසේ ෙපනීෙම් දුබලතා තිබුණෙහොත් එහිදීනිවැරදි දෘෂ සංජානනයක් ඇති ෙනොෙව්.එෙසේම රූප දර්ශනයවනුෙය් රූප දර්ශනයවීමට උචිත වූආෙලෝක තත්වයක් පැවතුනෙහොත් පමණි.අඳුෙර් ෙකොපමණ රූප තිබුණද,ඉන් දෘෂ සංජානනයක්සිදුෙනොෙව්.ඇස හා දෘෂ වන රූප අතර පමාණවත් පරතරයක් පැවතිය යුතුය.ඒ පරතරය නිශ්චිතවූෙදයකි.ෙම් නිශ්චිත පරතරය අඩුවැඩිවීම මතද දෘෂ සංජානනය කියාත්මක ෙනොෙව්.173උපතින්ඇස නිවැරදිව පිහිටි අෙයකුෙග් පවා කල්ගතවී,වියපත්වීෙම්දී ඇෙසේ ස්නායු දුබලවීම මතද එහි 40
  • 41. කාචයට සම්බන්ධ ස්නායු නිසි ෙලස කියා ෙනොකරන මට්ටමට පත්විය හැකිය.එවිට ඇෙසේ කාචයරූපවල පරතරයට අනුව සීරුමාරු කරන ස්වභාවය ගිලිහී යයි.ෙමහි අනිවාර්ය පතිඵලය රූපදැකීමට උචිත පරතරයකට අනුව ඇෙසේ කාචය අනුවර්තනය ෙනොවීමයි.ඒ නිසා දෘෂ සංජානනමට්ටම අඩුවීයයි. වියපත්වීෙම්දී ඇස් ෙපනීම දුබලවී යනුෙය් ෙමබඳු ෙහේතු නිසාය.ෙම් දෘෂසංජානනෙය් අඩුවීම ළඟ ෙපනීෙම් දුබලතා ෙලස හා දුර ෙපනීෙම් දුබලතා ෙලස ෙකෙනකු තුළඇතිෙව්.ඇස් කණ්ණාඩිවල අවශ තාව මතුවනුෙය් එෙසේ ඇතිවන දුබලතා මඟහරවා ගැනීමපිණිසය.ෙම් ආකාරෙය් දුබලතාම ෙසසු ඉන්දියන්හිද මතුෙව්.ෙම් ෙහේතුව නිසා ඉන්දිය ඥානෙය්දුබලතා ඇතිවන බව හා සීමාසහිතවූ වපසරියකින් සමන්විත බව පැහැදිලිෙව්.ජීව විද ාත්මක ෙහේතුනිසා ෙම් අයුරින් ඉන්දීය ඥානෙයහි සීමා සහිතබව ඇතිෙව්.ෙපොදුෙව් මනුෂ ඉන්දියන්හි සංෙව්දීමට්ටමක් ඇත.ඊට වඩා සියුම් මට්ටම් වල ඇති සංජානන මනුෂ ඉන්දියන් මඟින් සංජානනය කළෙනොහැකිය.174 මනසද ඉන්දියක් ෙලස බුදුදහෙම් සඳහන්ය.එය මෙනෝඉන්දිය ෙසේ දැක්ෙව්.මෙනෝ ඉන්දියමඟින් ගනු ලබන අරමුණු ධම්ම ෙලස දක්වා තිෙබ්.ෙවනත් කිසිදු ඉන්දියක උපකාරය රහිතව තනිමෙනෝ ඉන්දියට පමණක් සෘජුව අරමුණු ගතහැකිය.ෙමහි මට්ටම් ෙදකක් තිෙබ්.පළමු මට්ටම ෙපොදුසාමාන ඉන්දිය කියාකාරීත්ව මට්ටමයි.ෙමය ඉන්දිය පත ක්ෂය ෙලස හැඳින්ෙව්.අෙනක ඉන්දීයපත ක්ෂය ඉක්මවූ අතීන්දිය පත ක්ෂයයි.අතීන්දිය පත ක්ෂෙයහිදීද ෙලෞකික හා ෙලෝෙකෝත්තරවශෙයන් පෙභ්ද ෙදකක් ඇත.ෙලෞකික ධ ාන අභිඥා සෘද්ධි බල උපදවා පාතිහාර්ය පෑෙම්දී ඇතිවූඅතීන්දිය පත ක්ෂය ෙලෞකික අතීන්දිය පත ක්ෂ පෙභ්දයයි.ෙදවැන්න මාර්ගඵලඥාන ඉපිදවීෙම්දීඇති වන අතීන්දිය පත ක්ෂය ෙලෝෙකෝත්තර අතීන්දිය පත ක්ෂ පෙභ්දයයි. ෙමහිදී සැලෙකනුෙය්ඉන්දීය පත ක්ෂය පිලිබඳවය.බුදුදහම ඉන්දීය පත ක්ෂය ඒකායන සත යක් ෙලස ෙනොපිලිගනියි.නමුදු ෙභෞතිකවාදී දර්ශනවල ඒකායන පරමාර්ථය ෙලස පිළිෙගන ඇත්ෙත් ඉන්දීය පත ක්ෂ නිසාඇතිවන ඉන්දීය ඥානය පමණි.ඉන්දීය ඥානෙය් පවතින ස්වභාවික දුබලතා නිසා සැමවිට එමඟින්ලැෙබන දැනුම සර්ව සම්පූර්ණෙයන්ම නිවැරදි ෙනොවනබව පිළිබඳ එබඳු ෙභෞතිකවාදී දර්ශන සෑමවිටකදීම නිහඬය.මන්ද ඉන්දීය ඥානය මඟින් ලැෙබනුෙය් හුෙදක් අසම්පූර්ණ දැනුමක් වන බැවිනි.ඉන්දියන්හි පවතින දුබලතාවලට අනුරූපව එමඟින් ලැෙබන ඥානයද හැඩගැෙසේ.සමහර අයට යම්යම් වර්ණ ෙනොෙපෙන්.ඇස ෙහොඳින් කියාකරතත්,ඇෙසේ වර්ණ දැකීෙම් හැකියාෙව් දුබලතා ඇතිවූඅය සිටිති.ඇතැම්විට ඇස ෙහොඳින් තිෙබතත්,එහි කිසිදු ජීව විද ාත්මක දුබලතාවයක් ෙනොතිබුණත්,අවස්ථානුරූපව ෙපනීෙම් ගැටළු ඇතිවියහැකිය.තදින් හිරු පායාඇති ගිනිමද්දහෙන් වැඩිෙව්ලාවක්එම හිරුආෙලෝකයට නිරාවරණයව සිට අෙලෝකය අඩුස්ථානයකට පැමිණි විගස ස්වල්පෙව්ලාවක්ගතවනතුරු අවට ෙපනීෙම් හැකියාව නැතිව පවතී.යළි ස්වල්ප ෙව්ලාවක් ගතවීෙම්දී ඇෙසේ ෙපනීමසාමාන තත්වයට පත්ෙව්.ලැෙබන ආෙලෝකයට අනුව කුඩා ෙහෝ විශාල ෙවමින් සීරුමාරුවීමතුළින් ඇසට ලැෙබන ආෙලෝක පමාණය පාලනය කිරීම මඟින් ඇසට ෙගෝචර වන පතිබිම්බයහඳුනාගැනීම ඇෙසේ කනිණිකාෙව් ස්වභාවයයි.ෙමහිදී වැඩි තීවතාවකින් ලැෙබන ආෙලෝකයට හුරුවූ ඇෙසේ කනිණිකාව විශාල ෙහෝ කුඩාබවට එක්වරම සීරුමාරුවීම අපහසුය.ෙම් නිසා ස්වල්ප කාලසීමාවක් ෙම් සඳහා වැයෙව්.තද ආෙලෝකයක් ලැබී පසුව මඳ අඳුරට එක්වරම හුරුවීම අපහසු නිසාෙමෙසේ සිදුෙව්.ෙසසු ඉන්දියන්හිද මීට සමාන දුබලතා දක්නට ලැෙබ්.ෙම් නිසා ඉන්දීය ඥානය සෑමවිටකදීම නිවැරදි යැයි සහතික විය ෙනොහැකිය.ඒ නිසා ඉන්දිය ඥානය ඉවහල්ෙකොට නිගමනවලටඑළඹීෙම්දී ෙම් පිළිබඳ සලකා බැලීමට සිදුෙව්.බටහිර ෛවද විද ා හා තාක්ෂණ ෙක්ෂ්තවල කරනපර්ෙය්ෂණ විශාල පමාණයක් ඉන්දීය ඥානය මත පදනම්ව සිදුවන බව ෙපෙන්.ෙම් සඳහා ෙබොෙහෝවිට සිය පියවි ෙදෙනත ෙවනුවට නවීන තාක්ෂණය මත පදනම්ව සකස්කළ විවිධ නවීන උපකරණභාවිතායට ගනුලැෙබ්.නවීන තාක්ෂණික උපකරණ වුවද භාවිතා කරනුෙය් ඉන්දීය ඥානයනිසාය.175 ස්වභාවික ඉන්දීයඥානය උපෙයෝගීෙකොටගනිමින් පමණක් විවිධ ෙද් පිළිබඳ නිගමනවලටඑළඹිය හැකි මට්ටමින් උසස් දැනුමක් ඇතිකර ගැනීමට ෙනොහැකිබව බටහිර විද ා ක්ෙෂේතවල සිදු 41
  • 42. කරන පර්ෙය්ෂණවල දී නවීන තාක්ෂණික උපකරණ භාවිතා කිරීමට සිදුවීම නිසාම ෙපනී යයි.මන්ද සත ය දැකිය හැකි මට්ටමක් ඉන්දීය ඥානෙය් තිබිණි නම් ෙම් බටහිර පර්ෙය්ෂණ කාර්යන්වලදී ෙමතරම් තාක්ෂණික උපකරණ භාවිතා ෙනොවීමට ඉඩකඩ තිබිණ.ෙම් නිසා ඉන්දිය ඥානෙය්සීමාසහිත බව ශුද්ධ විද ාව (Pure Science)තුළ පවා පිළිගැනී ඇතිබව පැහැදිලිෙව්.ඉන්දිය ඥානයඉන්දියන්හි පවතින ස්වභාවික ලක්ෂණ සමඟද බැඳී පවතී.එනම් ඒ ඒ ඉන්දියන් ඊට ආෙව්ණිකෛනසර්ගික ලක්ෂණ ගන්නා බවයි.ඇෙසේ ස්වභාවය රූප දැකීමයි.ඇසට ශබ්ද ෙනොඇෙසේ.කෙණ්ස්වභාවය ශබ්ද අසනබවයි.එයට රූප ෙනොෙපෙන්.දිෙව් ස්වභාවය රස දැෙනනබවයි.ඊට රූප ෙහෝශබ්ද සංජානන ලබාගත ෙනොහැකිය.ඒ අනුව සමට ස්පර්ශ දැෙනතත්,රූප ශබ්ද රස ෙහෝ ශවණදැනගැනීෙම් ශක්තියක් නැත.ෙම් අනුව ඒ ඒ ඉන්දිය සතුව සුවිෙශේෂී කාර්යභාරයක් ඇතිබවද,ඒකාර්යභාරයට ඔබ්ෙබන් ඇතිෙද් දැනගැනීමට ෙනොහැකි බවද පැහැදිලිය.මනසද ඉන්දියකි.නමුදුමනසට ෙසසු ඉන්දිය සියල්ෙලහිම කාර්යභාරය සිදුකිරීමට හැකිය.මනසට රූප,ශබ්ද,ගන්ධ,රස,ස්පර්ශ යන අරමුණු පමණක් ෙනොව ධම්ම නමැති මානසික අරමුණු දැනගැනීෙම් ශක්තියද ඇත.මනෙසහි පධාන කාර්යය නම් ධම්ම යන නමින් හැඳින්ෙවන අරමුණු දැන ගැනීෙම් කියාවයි. ෙසසුඉන්දියන්හි කියාකාරීත්වය නැතිව මනසට ඒ ඉන්දිය සියල්ෙල් කියා පවරාගත හැකිය.නමුදු මනසඒ ෙවනුෙවන් කිසියම් සුසර කිරීමට ලක්කළ යුතුය.ෙම් සුසරකිරීෙම් කියාව ෙලෞකික ධ ානසමාපත්ති, අභිඥා උපදවා ගැනීමක් ෙලස හැඳින්ෙව්.ෙලෞකික අභිඥා ලාභිෙයකුට පරසිත් දැකීෙම්,දුර ඇතිෙද් ඇසින් දකින්නාක් ෙපනීෙම් හැකියාව උපදවා ගතහැකිය.දුර ඇති ෙද් කණින් අසන්නාෙසේ ඇසීෙම් හැකියාව උපදවා ගතහැකිය.ෙම් ආදී වශෙයන් ඉන්දියන්ෙගන් ඉටුකරගන්නා සියල්ලෙලෞකික අභිඥා ලාභිෙයකුට මනසින් පමණක් ඉටුකරගත හැකිය.නමුදු ඊට අදාළ ඉන්දිෙයහි මනාකියාකාරීත්වය පැවතිය යුතුය.නිදසුනක් ෙලස ජාති අන්ධෙයකුට ෙලෞකික අභිඥා උපදවා දුර ඇතිෙද් දැකීෙම් හැකියාව ලැබිය ෙනොහැකිය.එෙසේම බිහිෙරකුට ෙලෞකික අභිඥා උපදවා දුර ඇති ශබ්දඇසීෙම් හැකියා උපදවාගත ෙනොහැකිය.ඉන්දිය සංජානන නිසි අයුරින් ෙමොළය ෙවත සම්ෙපේෂණයවී ෙමොළය එය හඳුනාගැනීෙම් කියාවළිය සම්පූර්ණවීමටනම් අවශ තා කීපයක් සම්පූර්ණවියයුතුය.පළමුව අවශ තාව නම් අදාළ ඉන්දිෙයහි කියාකාරීත්වය නීෙරෝගීව පැවතීමයි.ෙදවැන්න නම් එයටඅදාළ මස්තිෂ්කයතුළ පිහිටි පෙද්ශෙයහි කියාකාරීත්වය නිසි පරිදි පැවතීමයි.ෙම් අවශ තා ෙදකමඑක හා සමානව කියාත්මක වන්ෙන් නම් පමණක් අදාළ ඉන්දිය සංජානන නිසි අයුරින් කියාත්මකෙව්.ඇතැම් අවස්ථාවලදී බාහිර ඉන්දිෙයහි කියාකාරීත්වය නීෙරෝගීව පවතිද්දී පවා අදාළ ඉන්දිෙය්සංජානන හැකියාව නැතිව ෙගොස් ඇතිබව දැකගැනීමට ලැෙබ්.මීට ෙහේතුව ෙමොළයතුළ එයට අදාළපෙද්ශෙය් කියාකාරීත්වය අඩපණවී පැවතීමයි.බාහිර ඉන්දියන්හි කියාකාරීවයට සමගාමීව එයටමඅදාළ මස්තිෂ්ක කියාකාරීත්වයද නිසි පරිදි පැවතිය යුතුය.ෙම් අංශ ෙදකම එක සමානව සිදුවන්ෙන්නම් පමණක් අදාළ ඉන්දිය සංජානනය නිසි පරිදි සිදුෙව්.176 ඇස,කණ,නාසය,දිව,සම ආදී ඉන්දියන් මඟින් සිදුවනුෙය් අදාළවූ පෙද්ශවල සංෙව්දීතාවයඋපෙයෝගී කරගනිමින් ඊට අදාළ සංඥා දත්ත රැස්කරගැනීම හා ඒ සංඥා දත්ත ක්ෂණිකව ෙමොළයෙවත සම්ෙපේෂණය කිරීමයි.ෙමොළෙය් අදාළ පෙද්ශ ෙම් පාථමික සංඥා දත්ත නිසා උත්ෙත්ජිත ෙව්.ෙම් උත්ෙත්ජනය සමඟම එහි සිදුවන සංකීර්ණ රසායනික කියාවළිය මඟින් නිපදෙවන රසායනිකදව ෙමොළෙය් අභ න්තර පෙද්ශ කරා සම්ෙපේෂණය කරවනු ලැෙබ්.එෙසේම මධ ෙමොළය සමඟ වූස්නායු සම්බන්ධතාව උපෙයෝගී කරගනිමින් අදාළ ස්නායු සම්ෙපේෂණ මධ ෙමොළයට ෙත්රුම්ගතහැකි ෙලස පරිවර්තනය කර යවනු ලැෙබ්.177ෙමය පරිගණක ෙෆොන්ට පරිවර්තන මෘදුකාංගයකකියාකාරීත්වයට (Font Translation Software)සමානය.නිදසුනක් වශෙයන් ඇසට අදාළ පෙද්ශයතුළ කියාත්මකවීම නිසා ලැෙබන සංඥාවල මුලික යුනිෙක්ත (Unicode Translate) පරිවර්තනයක්සිදු ෙව්.ෙම්නිසා ඇසට සම්බන්ධ දෘෂ්ටි ස්නායුව මඟින් මධ ෙමොලය කරා යවන දෘෂ සංඥාදත්තවල සටහන පැහැදිලිව කියවා ෙත්රුම්ගැනීමට මධ ෙමොළයට හැකිෙව්.ෙම් දෘෂ යුනිෙක්තපරිවර්තන කාර්යය නිසි ෙලස සිදුෙනොවූ විට ඇෙසේ කියාව නිවැරදිව සිදුවුවද ෙමොළයට ලැෙබනදෘෂ සංඥාව කියවා ෙත්රුම්ගැනීමට අපහසුතා ඇතිෙව්.වර්ණාවලිෙය් ඇතැම් වර්ණ පිලිබඳෙනොවැටෙහන අය සිටිනුෙය් ෙම් ෙහේතුව නිසාය.178එෙසේම ඇතැම් අවස්ථා වලදී ඇසට ෙපෙනන 42
  • 43. රූපෙය් නිවැරදිතාවයට පවා බාධාකාරී ලක්ෂණ ඇතිවිය හැකිය. හානිකර විෂ රසායනික දවශරීරගතවීම,ෙමෝර්ෆීන් වැනි සංජානන කියාවළිය විකෘති කරන මත්දව වල බලපෑම, අධිකබීමත්කම නිසා ඇල්ෙකොෙහොල්වල ඇති හානිකර ලක්ෂණ ඉස්මතුවීම වැනි ෙහේතු නිසාෙමොළෙයහි දෘෂ සංජානන පෙද්ශ හානිවීමට ඉඩ තිෙබ්.179ෙමොළෙය් ඇති ෙසසුඉන්දීය සංජානනහා සම්බන්ධ පෙද්ශවුවද ෙමකී ෙහේතුවල බලපෑම මත ෙමබඳු අඩපණවීම්වලට ලක්විය හැකිය.එබඳු අවස්ථාවලදී ඊට සම්බන්ධ මස්තිෂ්ක පෙද්ශවල කියාකාරීත්වය අඩපණෙව්.එෙසේම එමඟින්ඇතිවන ඉන්දීය සංජානනය විකෘතිවීම්වලට බඳුන්ෙව්. ෙවනත් බාහිර ෙහේතුවල බලපෑම නිසාදෙමබඳු ලක්ෂණ ඉන්දීය ඥානයට සම්බන්ධ ෙමොළ පෙද්ශ වල හටගැනිය හැකිය.හදිසි අනතුරකදීෙමොළෙය් ෙමකී පෙද්ශවලට හානි සිදුවුවෙහොත් එවිටද ෙම් අයුරින් ෙමොළෙය් අදාළ පෙද්ශ නිසිෙලස කියාත්මක ෙනොවියහැකිය.එවිට අදාළ ඉන්දීය කියාකාරී බව නීෙරෝගීව පැවතුනද අදාළඉන්දීය ඥානය නිසිඅයුරින් ඇති ෙනොෙව්.ෙබොෙහෝවිට අදාළ ඉන්දීය පිළිබඳ විෙශේෂඥ දැනුමක්සහිත ෛවද වරෙයකු හමුවට පැමිණවීෙමන් පසුව ඒ ෛවද වරයා එහි පවතින ෙදෝෂමය තත්වයනිවැරදිව හඳුනාගැනීමට සමත්ෙව්.ඉන්පසුව උක්ත ෙදෝෂය ඉවත්කිරීමට අදාළ සුදුසුම පතිකර්මයසිදු කරනු ලැෙබ්.ෙමය ෙබොෙහෝවිට ෙමොළෙය් අදාළ පෙද්ශවල කියාකාරී බව වැළැක්වීමට ෙහේතු වූෙදය ඉවත්කිරීමට අදාළ ශල කර්මයක් ෙහෝ ෙවනත් සුදුසු පතිකාරයකි.180 ඇතැම් අයෙග්උපත්තිගත ෙහේතුසාධක පවා ඉන්දිය ඥානයට බලපාන ෙමොළ පෙද්ශ නිසි අයුරින් කියාත්මකෙනොවීමට ෙහේතුවී ඇත.ෙමබඳු ෙහේතු ෛවද පතිකාර මඟින් සුවපත්කළ හැකිබව ස්ථිර වශෙයන්පැවසීමට අපහසුය.ෙබොෙහෝවිට බිහිරි ෙහෝ මඳ ශවණාබාධිත අයෙග් කණට සම්බන්ධතා ඇතිඅභ න්තර ඉන්දියන් උත්පතින්ම නිසි ෙසේ පිහිටා ෙනොතිබීමද ඒ ආබාධයට ෙහේතුවක් සලකනුලැෙබ්.එවිට සිදුකරනුෙය් ඇතුළු කණට සම්බන්ධකර ඒ සඳහා විෙශේෂෙයන් නිපදවන ලද කෘතිමවිද ත් උපකරණයක් මඟින් බාහිරව ලැෙබන ශවණ සංඥා දත්ත අවශ අයුරින් ෙමොළයට ෙත්රුම්ගතහැකි ෙලසට පරිවර්තනය කර ලබාදීෙම් පතිකාරය නිර්ෙද්ශ කිරීමයි.181 කණ ෙවත ලැෙබන ශබ්ද සංඛ ාත හර්ට්ස් (Hertz) මිම්ෙමන් මනිනු ලැෙබ්.මිනිස් කණටඇෙසන ශබ්ද සංඛ ාත පමාණයක් තිෙබ්.ඊට වඩා උච්ච ෙහෝ අවම සංඛ ාත මිනිස් කණට ෙත්රුම්ගැනීමට අපහසුය.මිනිස් කණ මිනිස් කණට ෙයෝග සමතුලිත පමාණෙය් ශබ්ද සංඛ ාතවලට හැරෙසසු උච්ච ෙහෝ අවම සංඛ ාතවලට සංෙව්දී ෙනොවනබව පැහැදිලිය.කණ ෙවත බාහිරින් ලැෙබනෙම් ශබ්ද සංඛ ාත නිවැරදිව ගහණය කරෙගන ෙමොළෙයහි ඊට නියමිත පෙද්ශ කරා සම්ෙපේෂණයකරවනුෙය් ස්නායු මඟිනි.ෙමොළෙය් අදාළ පෙද්ශෙය්දී ශබ්ද සංඛ ාතවල යුනිෙකෝඩ පරිවර්තනයටඉඩකඩ ලැෙබ්.පරිවර්තනය කාර්යය නිමවීෙමන් පසුව එකී සංඛාත දත්ත සංඥා මධ ෙමොළය කරාසම්ෙපේෂණයෙව්.ෙමොළය ෙම් ශබ්ද සටහන් අවෙබෝධ කරෙගන ශබ්දය නිවැරදිව හඳුනාගැෙන්.182එම ශබ්ද හඳුනාගැනීෙම් කියාවලිය ශබ්ද සංජානනය නම්ෙව්.ශබ්දය හඳුනාගැනීම පමණක් ෙනොවඊට අදාළ දත්ත ගබඩා කර ඇත්නම් ඒවාට යළි කැඳවා සසඳා බැලීමකට ලක්ෙකෙර්.යමක් පිළිබඳයළි ආවර්ජනා කළහැකිවනුෙය් ඒ අනුවය.ශබ්දෙයහි ස්වභාවය අනුව කුමන ශබ්දයක්දැයි විමසියහැකි වනුෙය් ෙම් නිසාය.භාවනා කමවලින් ෙමොළෙය් ශබ්දවලට අදාළ ෙකොටස සුසර කර මිනිස්කණට සංෙව්දී ෙනොවන උච්ච හා අවම සංඛ ාතවල ශබ්ද තරංග පවා නිවැරදිව සම්ෙපේෂණය කළහැකිය. දිබ්බෙසෝත ඥානය මඟින් සිදුකරනුෙය් මීට සමාන කටයුත්තකි.ෙමහිදී ශබ්ද තරංගවලටබාධාකාරී ෙසේ සැලෙකන බිත්ති,පවුරු,ගංගා,ඇළෙදොළ,රික්තක ආදී ස්ථාන අතරින් පවා සූක්ෂමශබ්