การเขียนแผนภาพ DFD

81,480 views

Published on

0 Comments
17 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
81,480
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
117
Actions
Shares
0
Downloads
873
Comments
0
Likes
17
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

การเขียนแผนภาพ DFD

  1. 1. บทที่ 4 แผนภาพกระแสข ้อมูล(Data Flow Diagram) ิ ิ อาจารย์ ศรรัตน์ ตรงวัฒนาวุฒ ิ
  2. 2. เนือหา ้  ความหมายของแผนภาพกระแสข ้อมูล ั ี่ ้  สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ่ ้  กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล  ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูล  การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูล
  3. 3. วัตถุประสงค์ 1) ทราบความส าคั ญ และวั ต ถุป ระสงค์ข องแผนภาพกระแสข ้อมู ล (Data Flow Diagram) 2) เข ้าใจสั ญ ลั ก ษณ์ ต่ า งๆ และขั น ตอนการเขีย นแผนภาพกระแส ้ ข ้อมูล 3) สามารถวิเคราะห์และเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูลได ้
  4. 4. เอกสารแบบฟอร์ม ิ สร ้างแบบจาลองเชงตรรกะรายงาน (Logical Model) ับทสรุปการสมภาษณ์
  5. 5. ความหมายของแผนภาพกระแสข ้อมูล (Data Flow Diagram) แผนภาพกระแสข ้อมูล (Data Flow Diagram: DFD) หรือเรียกอีก อย่างหนึงว่า แผนภาพการไหลของข ้อมูล ่ ้ เป็ นเครื่อ งมือ ที่ใ ช เพื่อ แสดงการไหลของข ้อมูล และการประมวลผล ต่างๆ ในระบบ สมพันธ์กบแหล่งเก็บข ้อมูลทีใช ้ ั ั ่ เป็ นส ื่อ ที่ช ่ว ยให ้การวิเ คราะห์เ ป็ นไปได ้โดยง่ า ย และมีค วามเข ้าใจ ตรงกัน ระหว่า งผู ้วิเ คราะห์ร ะบบเอง หรือ ระหว่า งผู ้วิเ คราะห์ร ะบบกับ ้ โปรแกรมเมอร์ หรือระหว่างผู ้วิเคราะห์ระบบกับผู ้ใชระบบ
  6. 6. ้ประโยชน์ทได ้จากการใชแผนภาพกระแสข ้อมูล ี่ 1) มีค วามอิส ระในการใช งาน โดยไม่ ต ้องมีเ ทคนิ ค อื่น มาช ่ ว ย เนื่ อ งจาก ้ ้ ั ิ่ ่ ิ สามารถใชสญลักษณ์ตางๆ แทนสงทีวเคราะห์มา ่ 2) เป็ นสอทีง่ายต่อการแสดงความสัมพั นธ์ระหว่างระบบใหญ่และระบบย่อ ย ื่ ่ ึ่ ั ซงจะทาให ้เข ้าใจความสมพันธ์ตาง ๆ ได ้ดี ่ 3) เป็ นส อ ที่ช ่ว ยในการวิเ คราะห์ร ะบบให ้เป็ นไปได ้ง่า ย และมีค วามเข ้าใจ ื่ ตร ง กั น ระ ห ว่ า ง ผู ว ิ เ ค รา ะ ห์ ร ะบ บ ห รื อ ร ะ ห ว่ า ง ผู ว ิ เ ค ร า ะ ห์ ร ะ บ บ กั บ ้ ้ โปรแกรมเมอร์ หรือระหว่างผู ้วิเคราะห์ระบบกับผู ้ใช ้ ่ 4) ชว ยในการวิเ คราะห์ร ะบบให ้สะดวก โดยสามารถเห็น ข ้อมูล และขัน ตอน ้ ต่างๆ เป็ นแผนภาพ
  7. 7. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูลสัญลักษณ์ท ใช ในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ประกอบด ้วย ี่ ้ 4 ัสญลักษณ์ คือ ั1) สญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ั2) สญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol) ั3) สญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ั ิ่ ่ ่4) สญลักษณ์สงทีอยูภายนอก (External Entity Symbol)
  8. 8. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล
  9. 9. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol)การประมวลผล (Process) เป็ นการเปลียนแปลงข ้อมูลจากรูปแบบหนึง (Input) ่ ่ไปเป็ นอีกรูปแบบหนึง (Output) ่ ่เชน การคานวณรายได ้สุทธิของลูกจ ้างรายวัน จะต ้องประกอบด ้วยข ้อมูลนาเข ้า ั่ ั่ทีเป็ น ”อัตราค่าจ ้างต่อชวโมง” และ “จานวนชวโมงการทางาน” เมือผ่านการ ่ ่ประมวลผลแล ้วจะได ้ “รายได ้สุทธิ”
  10. 10. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ตัวอย่างการประมวลผล ได ้แก่ ั 1) คานวณค่าคอมมิชชน ั่ ื้ 2) ตรวจสอบใบสงซอ 3) ลงทะเบียน เป็ นต ้น
  11. 11. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ้ ั การใชสญลักษณ์การประมวลผล ้ ั ั 1) ต ้องใชสญลักษณ์การประมวลผล (Process) คูกับสญลักษณ์ กระแสข ้อมูล ่ ี้ (Data Flow) เสมอ โดยทีถ ้าลูกศรชเข ้าหมายถึงเป็ นข ้อมูลนาเข ้า ถ ้าลูกศร ่ ี้ ึ่ ชออกหมายถึงเป็ นข ้อมูลออกจากการประมวลผล ซง 1 Process สามารถมี ้ ้ ข ้อมูลนาเข ้ามากกว่า 1 เสน หรือข ้อมูลออกมากกว่า 1 เสนได ้ ข ้อมูลนาเข ้า ข ้อมูลออก
  12. 12. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ้ ั การใชสญลักษณ์การประมวลผล ้ ื่ 2) การตังชอของ Process ควรเป็ นวลีเดียวทีอธิบายการทางานทังหมดได ้ ่ ้ และควรอธิบายการทางานอย่างใดอย่างหนึงโดยเฉพาะมากกว่าทีจะอธิบาย ่ ่ ่ การทางานอย่างกว ้างๆ เชน หากแสดงถึงการประมวลผล “ตรวจสอบ รายการ” ควรจะระบุว่าเป็ น “การตรวจสอบรายการถอนเงิน ” หรือ ้ ั “ตรวจสอบรายการค่าใชจ่ายรายสปดาห์” เป็ นต ้น 3) แต่ละ Process จะมีแต่ข ้อมูลเข ้าอย่างเดียว หรือออกอย่างเดียวไม่ได ้
  13. 13. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์การประมวลผล (Process Symbol) ้ ั ตัวอย่างการใชสญลักษณ์การประมวลผล (Process)
  14. 14. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol)เป็ นเส นทางในการไหลของข ้อมูลจากส ่ว นหนึ่ง ไปยั ง อีก ส ่ว นหนึ่ง ของระบบ ้ ึ่สารสนเทศ โดยจะมีลกศรแสดงถึงการไหลจากปลายลูกศร ไปยังหัวลูกศร ซง ู ่ ้ข ้อมูลทีปรากฏบนเสนนี้จะเป็ นได ้ทังข ้อความ ตัวเลข รายการเรคคอร์ดทีระบบ ้ ่คอมพิวเตอร์สามารถนาไปประมวลผลได ้
  15. 15. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol)ตัวอย่างกระแสข ้อมูล ได ้แก่ ั่ ื้ ิ1) ใบสงซอสนค ้า2) ใบเสร็จรับเงิน ึ3) เกรดของนั กศกษา ่4) ใบสงของทีผานการตรวจสอบแล ้ว ่ ่เป็ นต ้น
  16. 16. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์กระแสข ้อมูล ้ ่ ิ่ ่ ่1) กระแสข ้อมูลสามารถใชคูกับการประมวลผล (Process), สงทีอยูนอกระบบ (External Entities) หรือแหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store) ก็ได ้ ขึนอยูกับ ้ ่ ้ ่ ้ ่ ระบบงานว่า ข ้อมูลนั นจะนาไปไว ้ทีไหน หรือข ้อมูลนั นจะนาออกจากสวนใด
  17. 17. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์กระแสข ้อมูล2) การตั ้ง ช ื่อ กระแสข อ มู ล โดยทั่ ว ไปจะตั ง ช ื่อ ด ว ยค าเพี ย งค าเดี ย ว ที่ ม ี ้ ้ ้ ความหมายชั ด เจนและเข ้าใจง่า ย ควรก ากั บ ช อ บนเส นด ้วย ค านาม เช ่น ื่ ้ ั่ ื้ ิ “เวลาทางาน”, ใบสงซอสนค ้า” เป็ นต ้น
  18. 18. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์กระแสข ้อมูล (Data Flow Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์กระแสข ้อมูล ้ ื่3) ควรตังช อ กระแสข ้อมูล ตามข ้อมูล ทีไ ด ้เปลีย นแปลงไปแล ้วหลัง จากออก ่ ่ ้ จากการประมวลผล เนื่องจากการประมวลผลหรือ Process ใชแสดงถึงการ ่ เปลียนข ้อมูล หรือการสงผ่านข ้อมูล ่ ้ ่ ื่ดังนั น Data Flow ทีออกจาก Process มักจะมีการเขียนชอกากับให ้แตกต่าง ออกไปจาก Data Flow ทีเข ้ามาใน Process เสมอ ่ ข ้อมูลนาเข ้า ข ้อมูลออก
  19. 19. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ่ ่ ้ ื่เป็ นสวนทีใชแทนชอแฟ้ มข ้อมูลทีเก็บข ้อมูล เพราะมีการประมวลผลหลายแบบ ่ ่ ่ ่ ้ทีจะต ้องมีการเก็บข ้อมูลไว ้เพือทีจะได ้นาไปใชภายหลัง ึ่ซงแหล่งเก็บข ้อมูลจะต ้องมีทังข ้อมูลเข ้าและข ้อมูลออก ้
  20. 20. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol)ตัวอย่างแหล่งเก็บข ้อมูล ได ้แก่1) แฟ้ มคนไข ้2) แฟ้ มพนั กงานเป็ นต ้น
  21. 21. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล1) ต ้องใชสัญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store) คูกับสญลักษณ์ กระแส ้ ่ ั ข ้อมูล (Data Flow) เสมอโดยที่ ถ ้าลูก ศรช ้เ ข ้าหมายถึง เป็ นข ้อมู ล น าเข ้าไปเก็ บ ยั ง แหล่ง เก็ บ (เพิ่ม -ลบ ี แก ้ไข) ถ า ลู ก ศรช ี้อ อกหมายถึง อ่ า นข อ มู ล จากแหล่ ง เก็ บ ข อ มู ล ไปใช ใ นการ ้ ้ ้ ้ ประมวลผล
  22. 22. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล ื่ ื่2) Data Store ต ้องเชอมต่อการประมวลผล (Process) เสมอโดยเชอมผ่าน กระแสข ้อมูล (Data Flow) ้ ิ่ ่3) เนื่องจาก Data Store ใชแทนสงทีเก็บข ้อมูลเกียวกับคน, สถานที, หรือ ่ ่ ิ่ สงของ ื่ ่ ิ ดังนั นควรเขียนชอกากับด ้วยคานาม เชน “แฟ้ มข ้อมูลสนค ้า”, “แฟ้ มเวลา ้ ทางานของพนั กงาน” เป็ นต ้น
  23. 23. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ้ ัตัวอย่างการใชสญลักษณ์แหล่งทีเก็บข ้อมูล (Data Store) ่
  24. 24. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ัสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol) ้ ัการใชสญลักษณ์แหล่งเก็บข ้อมูล ้ ้ ั4) ใชอักษรย่อ D1, D2 เป็ นต ้น เขียนด ้านซายมือของสญลักษณ์ เพือแสดงว่า ่ เป็ นแหล่ ง เก็ บ ข ้อมู ล อั น ที่ เ ท่ า ใด สามารถเขีย นซ้ า ในระดั บ ต่ า งๆ ของ แผนภาพกระแสข ้อมูลได ้ ้ ิ่ ่ ึ่5) Data Store ใชแทนสงทีเป็ นทีเก็บข ้อมูล ซงอาจเป็ นการทาด ้วยมือ หรือ ่ เก็บในรูปแบบคอมพิวเตอร์คอแฟ้ มข ้อมูลหรือฐานข ้อมูล ก็ได ้ ื
  25. 25. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ั ิ่ ่ ่สญลักษณ์ สงทีอยูภายนอก (External Entity Symbol) ่ ่ ้เป็ นสวนทีใชแทนคน แผนกภายในองค์กร และแผนกภายนอกองค์กร หรือระบบ ่ ่ ่สารสนเทศอืนทีเป็ นสวนทีจะให ้ข ้อมูลหรือรับข ้อมูล ่ ิ่ ่ ้สงทีอยู่นอกระบบนี้ใชแสดงถึงขอบเขตของระบบสารสนเทศ และแสดงถึงว่า ่ ึ ิ่ ่ ่ระบบทีศกษาอยูนี้จะติดต่อกับสงทีอยูภายนอกด ้วยวิธใด (นาข ้อมูลเข ้ามา หรือ ่ ีได ้ข ้อมูลออกไป)
  26. 26. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ั ิ่ ่ ่สญลักษณ์ สงทีอยูภายนอก (External Entity Symbol) ่ิ ่ ่ตัวอย่างสงทีอยูภายนอก ได ้แก่ ึ1) นั กศกษา ิ2) สนค ้าคงคลัง เป็ นต ้น ิ3) สมาชกเป็ นต ้น
  27. 27. ั ี่ ้สญลักษณ์ทใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ั ิ่ ่ ่สญลักษณ์ สงทีอยูภายนอก (External Entity Symbol) ้ ั ิ่ ่ ่การใชสญลักษณ์สงทีอยูภายนอก ้ ั ิ่ ่ ่ ่ ั ั1) ใชสญลักษณ์สงทีอยูภายนอกคูกบสญลักษณ์กระแสข ้อมูลเสมอ โดยที่ ้ี ่ ลูกศรชเข ้า หมายถึง เป็ นการนาข ้อมูลจากหน่วยงานภายนอกเข ้าสูระบบ ้ี ่ ลูกศรชออก หมายถึง สงข ้อมูลจากระบบไปให ้หน่วยงานภายนอก
  28. 28. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล การประมวลผล(Process) ในการประมวลผลจะมีข ้อมูลเข ้าอย่างเดียวไม่ได ้
  29. 29. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล การประมวลผล(Process) ในการประมวลผลจะมีข ้อมูลออกอย่างเดียวไม่ได ้
  30. 30. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล การประมวลผล(Process) ข ้อความที่บ รรจุ อ ยู่ ใ นการประมวลผลจะต ้องเป็ นค ากริย า หรื อ คานามทีแสดงถึงกริยาเท่านัน ่ ้
  31. 31. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล แหล่งเก็บข ้อมูล(Data Store) ไม่ ส ามารถส่ง ข ้อมูล โดยตรงจาก แหล่ง เก็ บ ข ้อมูล อั น หนึ่ง ไปยั ง แ ห ล่ ง เ ก็ บ ข อ มู ล อี ก อั น ได โ ด ย ต ร ง ข อ มู ล ต อ ง ผ่ า น ก า ร จ า ก ้ ้ ้ ้ ประมวลผลจึงจะไปที่ แหล่งเก็บข ้อมูลได ้
  32. 32. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล แหล่งเก็บข ้อมูล(Data Store) ไม่ส ามารถส่งข ้อมูล จากส งทีอยู่ภ ายนอก(External ิ่ ่ Entity)ไปยั ง แหล่งเก็บข ้อมูลได ้โดยตรง ข ้อมูลต ้องผ่านจากการประมวลผล ทีได ้รับ ่ ่ ข ้อมูลจากแหล่งข ้อมูลภายนอกแล ้วจึงสงต่อให ้ แหล่งเก็บข ้อมูล
  33. 33. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล แหล่งเก็บข ้อมูล(Data Store) ไม่สามารถส่งข ้อมูลจากแหล่งเก็บข ้อมูลไปยังสงทีอยู่ภายนอกระบบ ิ่ ่ ปลายทางได โ ดยตรง ต อ งส่ ง ผ่ า น การประมวลผลไปยั ง ส ิ่ง ที่ อ ยู่ ้ ้ ภายนอกระบบ
  34. 34. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล แหล่งเก็บข ้อมูล(Data Store) ข ้อความทีบรรจุอยูในแหล่งเก็บข ้อมูลต ้องเป็ นคานาม ่ ่
  35. 35. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล กระแสข ้อมูล(Data Flow) กระแสข ้อมูล จะมีทศทางการไหลของข ้อมูลเพียงทิศเดียวใน 1 กระแส ิ ข ้อมูล เนืองจากไม่มการทางานใดทีเกิดขึนพร ้อมกัน ่ ี ่ ้
  36. 36. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล กระแสข ้อมูล(Data Flow) การแยกของข ้อมูลออกจาก เสนกระแสข ้อมูล ไปสู่ การประมวลผล อืน ้ ่ ๆ พร ้อมกัน ต ้องเป็ นข ้อมูลเดียวกัน
  37. 37. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล กระแสข ้อมูล(Data Flow) การเช อ มข ้อมู ล จากข ้อมูล มากกว่า 1 แหล่ง เข ้าสู่ เส นกระแสข ้อมู ล ื่ ้ เดียวกันต ้องเป็ นข ้อมูลเดียวกัน
  38. 38. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล กระแสข ้อมูล(Data Flow) กระแสข ้อมู ล ไม่ ส ามารถไหลกลั บ เข ้าสู่ก ารประมวลเดิม ได ้โดยตรง จะต ้องมีการประมวลอย่างน ้อยหนึ่งอย่างมาจั ดการกับข ้อมูลดังกล่าว ก่อน สร ้างกระแสข ้อมูล อืน แล ้วจึงคืน ค่ากระแสข ้อมูลเดิมกลับมายั ง ่ การประมวลผลเริมต ้น ่
  39. 39. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล กระแสข ้อมูล(Data Flow) ข ้อความทีอยูบน Data Flow จะเป็ นคานาม ่ ่
  40. 40. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ิ่ ่ ่ สงทีอยูภายนอก(External Entity) ่ ิ่ ่ ่ ิ่ ไม่สามารถสงข ้อมูลโดยตรงจาก สงทีอยูภายนอกระบบอันหนึงไปยังสง ่ ที่ อ ยู่ ภ า ย นอ ก ร ะ บ บ อี ก อั น ไ ด โ ด ย ต ร ง ข อ มู ล ต อ ง ผ่ า น ก า ร จ า ก ้ ้ ้ ประมวลผลภายในระบบก่อ นจึง ส่ง ไปยั ง ส ง ที่อ ยู่ ภ ายนอกระบบภาย ิ่ ปลายทางได ้
  41. 41. ่ ้กฎทีใชในการเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูล ิ่ ่ ่ สงทีอยูภายนอก(External Entity) ่ ่ ิ่ ่ ่ ข ้อความทีบรรจุอยูในสงทีอยูภายนอกระบบต ้องเป็ นคานาม
  42. 42. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูล การเขียน DFD นันสามารถเขียนได ้ 2 แบบ คือ ้ 1) แบบตรรกะ (Logical Data Flow Diagram) แผนภาพนี้จ ะเป็ นการเน ้นในส่วนของธุร กิจ ว่าธุร กิจ มีการท างาน อย่า งไร มีเ หตุก ารณ์ อ ะไรบ ้างที่เ กิด ขึน , ้ ข ้อมูล ที่ต ้องการมี อะไรบ ้าง และได ้ข ้อมูลอะไรจากเหตุการณ์นันๆ แต่ไม่ได ้บอกว่า ้ ระบบจะถูกสร ้างอย่างไร 2) แบบกายภาพ (Physical Data Flow Diagram) แผนภาพนี้ จ ะบอกได ว่ า จะสร า งระบบอย่ า งไร ประกอบด ว ย ้ ้ ้ ฮาร์ดแวร์, ซอฟต์แวร์, แฟ้ มข ้อมูล และบุคคลใดทีเกียวข ้องบ ้างใน ่ ่ ระบบ
  43. 43. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูลข ้อแตกต่างระหว่างแผนภาพกระแสข ้อมูลแบบตรรกะ กับแบบกายภาพ  ขันตอนการประมวลผล ้ Logical DFD -> แสดงถึง ธุรกิจสามารถทีจะดาเนินการได ้อย่างไร ่ Physical DFD -> แสดงถึง ระบบสามารถทีจะทางานได ้อย่างไร ่ Logical DFD -> เป็ นกิจกรรมทางธุรกิจ Physical DFD -> เป็ นโปรแกรม หรือโมดูล หรือขันตอนการทางานที่ ้ ทาด ้วยมือ
  44. 44. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูลข ้อแตกต่างระหว่างแผนภาพกระแสข ้อมูลแบบตรรกะ กับแบบกายภาพ  แหล่งเก็บข ้อมูล Logical DFD -> เป็ นแหล่งทีเก็บรวบรวมข ้อมูลลักษณะใดก็ได ้ ่ Physical DFD -> เป็ น Physical File, Database และ Manual File  ชนิดของแหล่งเก็บข ้อมูล Logical DFD -> เป็ นการเก็บข ้อมูลแบบถาวร Physical DFD -> เป็ นการเก็บข ้อมูลทีแยกเป็ นแฟ้ มหลัก และแฟ้ ม ่ รายการ ต ้องการประมวลผลในเวลาทีแตกต่างกัน ่ ื่ ้ สามารถเชอมต่อกันได ้โดยใชแหล่งเก็บข ้อมูล
  45. 45. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูลข ้อแตกต่างระหว่างแผนภาพกระแสข ้อมูลแบบตรรกะ กับแบบกายภาพ  การควบคุมระบบ Logical DFD -> เป็ นการควบคุมทีเกียวข ้องกับธุรกิจ ่ ่ Physical DFD -> แสดงถึง การควบคุมสาหรับการป้ อนข ้อมูลที่ ถูกต ้อง
  46. 46. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูลประโยชน์ของการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลแบบตรรกะ (Logical DFD)1) ่ ื่ ้ ชวยให ้การสอสารระหว่างผู ้ใชงานให ้ดีขน ึ้2) ่ ชวยให ้ระบบมีความมั่นคงมากขึน ้3) ช ่ว ยให ้นั ก วิเ คราะห์ร ะบบมีค วามเข ้าใจกั บ การด าเนิน งานของระบบได ้ ั ชดเจน4) ่ ชวยในการบารุงรักษาและมีความยืดหยุนมากขึน ่ ้5) ชว ยลดความซับ ซอน และง่า ยต่อ การสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูล แบบ ่ ้ กายภาพต่อไป
  47. 47. ประเภทของแผนภาพกระแสข ้อมูลประโยชน์ของการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลแบบกายภาพ (Physical DFD)1) ขันตอนการประมวลผลนั นเป็ นการทางานด ้วยระบบมือ หรือระบบอัตโนมัต ิ ้ ้2) แผนภาพแบบกายภาพจะอธิบ ายรายละเอีย ดขั น ตอนการประมวลผลได ้ ้ ละเอียด3) มีการแสดงถึงลาดับขันตอนการทางาน ้
  48. 48. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูล 1) ก าหนดรายการกิจ กรรมต่า งๆ ของธุร กิจ และแยกออกมาว่า อยู่ใ น รูปแบบใด (External Entities หรือ Data Flows หรือ Processes หรือ Data Stores) 2) สร ้างแผนภาพระดับสูงสุด (Context Diagram) ึ่ ซงแสดงถึง External Entities และข ้อมูลทีไหลเข ้าและออกจากระบบหลัก โดยไม่สนใจ ่ แหล่งเก็บข ้อมูล 3) เขีย น Diagram ระดั บ ถั ด ไป คือ แผนภาพระดั บ ล่า ง (เรีย กว่า ึ่ Diagram 0 หรือ Parent Diagram) ซงแสดงถึง Process ต่างๆ ทีม ี แต่เขียน ่ ให ้อยูในรูปแบบทั่วไป พร ้อมกันนั นให ้แสดง Data Store ในระดับนีด ้วย ่ ้ ้
  49. 49. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูล 4) สร ้างแผนภาพระดับลูกของแต่ละ Process ใน Diagram 0 เรียก แผนภาพในระดับนี้วา แผนภาพกระแสข ้อมูลระดับ 1 (Level-1 diagram) ถ ้า ่ หากมีรายละเอียดของการทางานย่อยจากระดับนี้อก ก็ให ้แตกรายละเอียด ลง ี ิ้ ่ ื่ ไปจนกระทั่งสนสุด สวนชอของระดับก็จะเป็ น Level-2 diagram , Level-3 diagram ไปเรือยๆ จนกระทั่งหมด ่ 5) ้ ตรวจสอบหาข ้อผิดพลาด และดูวาคากากับบนเสน Data Flow แต่ ่ ้ ื่ ละเสน รวมถึง Process แต่ละอันนั น สอความหมายหรือไม่ ้ 6) หลั ง จากเขี ย นแผนภาพจนครบทุ ก การท างานแล ว ให ท าการ ้ ้ ตรวจสอบสมดุล ระหว่างข ้อมูลเข ้าและข ้อมูลออกของแผนภาพ DFD กับ Context diagram
  50. 50. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูล 7) พัฒนารูปแบบใหม่ จาก Logical Data Flow Diagram ให ้ไปอยูใน ่ รูป Physical Data Flow Diagram เพือแยกระหว่างระบบทีทาด ้วยมือ กับ ่ ่ ระบบทีทางานอัตโนมัต ิ ่ 8) ่ แบ่งสวนของ Physical Data Flow Diagram โดยการแยกหรือ แบ่งกลุมของ Diagram ่ ออก เพือให ้สามารถนาไปเขียนโปรแกรม หรือเพือ ่ ่ การดาเนินการระบบได ้
  51. 51. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับสูงสุด (Context Diagram) แผนภาพกระแสข ้อมู ล ระดั บ สู ง สุ ด เป็ นแผนภาพที่แ สดงถึง ขอบเขตของ สารสนเทศนั น โดยจะเป็ นมุมมองระดับสูงว่ามีหน่วยงานใดเกียวข ้องบ ้าง ติดต่อ ้ ่ กั บ ระบบโดยมีก ารรั บ และส ่ง ข ้อมูล ใดกั บ ระบบ ซ ง แผนภาพระดั บ นี้ จ ะยั ง ไม่ ึ่ ั กล่าวถึง สญลักษณ์การเก็บข ้อมูล (Data Store Symbol)
  52. 52. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับสูงสุด (Context Diagram) หลักการสร ้าง Context Diagram ทีด ี ่ 1) ควรจะเขียนให ้ครอบคลุมระบบ ให ้อยูใน 1 หน ้ากระดาษ ่ ื่ ื่ 2) ชอของ Process ควรเป็ นชอของระบบสารสนเทศ นั น ้ 3) ช ื่อ ที่เ ขีย นก ากั บ สั ญ ลั ก ษณ์ ต่ า งๆ จะต ้องเขีย นโดยไม่ ใ ห ้ช ื่อ ซ้ า กั น ถ ้า ั ิ่ ่ สญลักษณ์นันแทนสงทีแตกต่างกัน ้ ้ ่ ้ 4) ควรหลีกเลียงเสนทีจะต ้องเขียนคร่อมเสนกัน ่ ื่ 5) ในการเขีย นช อ ย่อ จะต ้องเขีย นโดยบั น ทึก ความหมายของตั ว ย่อ นั ้น ใน พจนานุกรมข ้อมูล (Data Dictionary)
  53. 53. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับสูงสุด (Context Diagram) ่ั ื้ ิ ตัวอย่างการเขียน Context Diagram ของระบบการสงซอสนค ้
  54. 54. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง (Diagram 0 หรือ Parent Diagram)แผนภาพกระแสข ้อมูล ระดั บ ล่า ง เป็ นแผนภาพที่ใ ห ้รายละเอีย ดเพิม เติม จาก ่ ึ่แผนภาพระดั บ สูง สุด ท าให ้เห็ น ภาพรวมของแผนภาพกระแสข ้อมูล ซ ง จะมีรายละเอียดมากกว่าแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับสูงสุด
  55. 55. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง (Diagram 0 หรือ Parent Diagram)หลักการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง1) การเขียนแผนภาพกระแสข ้อมูลควรเขียนให ้ดูงายและให ้แสดงอยูในกระดาษ ่ ่แผ่นเดียว2) ลูกศรไม่ควรทับหรือข ้ามกัน3) แต่ละ Process จะต ้องมีหมายเลขกากับเป็ นเลขจานวนเต็ม โดยการลาดับหมายเลข Process ไม่ไ ด ้ หมายถึง การทางานต ้องทางานตามลาดับของProcess และ Process ไม่สามารถทาการซ้าได ้
  56. 56. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง (Diagram 0 หรือ Parent Diagram) ั่ ื้ ิ ตัวอย่างการเขียน Diagram 0 ของระบบการสงซอสนค ้า
  57. 57. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง (Diagram 0 หรือ Parent Diagram)หลักการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับล่าง4) External Entity ทังหมดของระบบ ทีเขียนใน Context Diagram ้ ่จะต ้องแสดงอยู่ใน Diagram 0 ด ้วย โดยทีส ามารถทาการซ้ า ได ้ ด ้วย ่ ้ ัเครืองหมาย ตรงมุมล่างซายของสญลักษณ์ External Entity ่ สงทีอยูนอกระบบและการทาซ้าสงทีอยูนอกระบบ ิ่ ่ ่ ิ่ ่ ่5) จ านวน Process ไม่ค วรมีม ากเกิน ไป หรือ น อ ยเกิน ไป จ านวน ้Process ทีมากเกินไปจะทาให ้แผนภาพกระแสข ้อมูลอ่านยาก และมีความ ่ ั ้ซบซอนยิงขึน ่ ้
  58. 58. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา (Lower Level Data Flow Diagram) ่ Diagram 0 (DFD Level 0) Lower Level (DFD Level 1)
  59. 59. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา (Lower Level Data Flow Diagram) ่หลักการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา ่1) แต่ละ Process บน Diagram 0 (หรือ Parent Process) สามารถนามาสร ้างDiagram ย่อย (เรียกว่า Child Diagram) ได ้2) ในการสร ้าง Child Diagram นั ้น ข ้อมูล ทีเข ้ามาและออกจาก Child ่Diagram จะต ้องเป็ นข ้อมูลทีเข ้ามาและออกจาก Parent Process ่3) เมือมีการแยก Process ่ ออกเป็ น Child Diagram จะต ้องมีการกาหนด ้ ้ ่หมายเลขลาดับให ้กับ Child Diagram นั นโดยจะตังตาม Parent Process (เชนProcess 3 แยกเป็ น Diagram Level-1 ของ Process ที่ 3)
  60. 60. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา (Lower Level Data Flow Diagram) ่หลักการสร ้างแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา ่ ้4) หมายเลขกากับแต่ละ Process ใน Child Diagram ก็จะใชหมายเลขขึนต ้น ้เหมือน Parent Process แล ้วตามด ้วยจุดทศนิยม และหมายเลขย่อยลงไป ่(เชน Parent Process เป็ น Process 3 ดังนั นใน Diagram 3 ก็จะมี Process ้3.1,3.2,3.3 ไปเรือยๆจนกว่าจะหมด) ่5) โดยปกติแล ้ว External Entity มักจะไม่แสดงบน Child Diagram ทีตากว่า ่ ่Diagram 06) บน Child Diagram อาจมี Data Store ปรากฏขึนมา โดยทีไม่มใน Parent ้ ่ ีProcess ได ้7) Process ต่างๆ อาจมีการแตกหรือไม่แตกเป็ น Child Diagram ก็ได ้ ขึนอยู่ ้ ั ้กับระดับความซบซอนของ Process นั นๆ ้
  61. 61. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลแผนภาพกระแสข ้อมูลระดับตา (Lower Level Data Flow Diagram) ่
  62. 62. การพัฒนาแผนภาพกระแสข ้อมูลการตรวจสอบแผนภาพกระแสข ้อมูลเพือหาข ้อผิดพลาด ่ 1) ตรวจสอบว่า มีก ารใช สัญ ลัก ษณ์ ต่างๆ ถูก ต ้องตามกฎการเขีย นแผนภาพ ้กระแสข ้อมูล หรือไม่ ้ ้2) ตรวจสอบหาข ้อผิดพลาด และดูวา คากากับบนเสน Data Flow แต่ละเสน ่ ื่รวมถึง Process แต่ละอันนั น สอความหมายหรือไม่ ้3) ตรวจสอบสมดุ ล ระหว่ า งข ้อมู ล เข ้าและข ้อมู ล ออกของแผนภาพ นั่ น คือตรวจสอบว่าแผนภาพระดับสูงสุด (Context Diagram) มีความสมดุลระหว่างข ้อมูลเข ้าและข ้อมูลออก กับแผนภาพระดับล่าง (Diagram 0) หรือไม่ และตรวจสอบว่าแผนภาพระดับล่าง มีความสมดุลระหว่างข ้อมูลเข ้าและข ้อมูลออกกับแผนภาพระดับตา (Child Diagram) หรือไม่ ่

×