Agrobiznesi nr. 200
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Agrobiznesi nr. 200

on

  • 1,269 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,269
Views on SlideShare
1,269
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
2
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Agrobiznesi nr. 200 Agrobiznesi nr. 200 Document Transcript

  • Këshilli i Agrobiznesit Shqiptar Botim i Këshillit të Agrobiznesit Shqiptar Agrobiznesi E përdyjavshme e pavarur Viti i njëmbëdhjetë i botimit Nr. 200 25 Maj - 8 Qershor 2012 Çmimi 40 lekë Tel/ Fax: 2229445 www.kash.org.alSHQIPËRI-BOSNJE HERCEGOVINË, ZGJEROJNË BASHKËPUNIMINNË FUSHËN E AGROBIZNESIT DHE TURIZMIT MIDIS DY VENDEVE Këshilli i Agrobiznesit Shqiptar (KASH), me mbështetjen e Ambasadës së Republikës së Shqipërisë në Sarajevë, Bosnje - Hercegovinë, organizoi në Sarajevë nga data 24 - 26 Maj 2012, Forumin e Parë të Biznesit, ndërmjet bizneseve shqiptare dhe boshnjake, me qëllim rritjen e shkëmbimeve tregtare dhe bashkëpunimit midis dy vendeve Keshilli i Agrobiznesit Shq- iptar (KASH), me mbeshtetjen KASH mirëpret e Ambasades se Republikes se Shqiperise ne Sarajeve,sipërmarrësit sllovenë Bosnje-Hercegovine, organi- zoi ne Sarajeve nga data 24 - në panairin 26 Maj 2012, Forumin e Pare te Biznesit, ndermjet bizneseve ndërkombëtar shqiptare dhe boshnjake, me qellim rritjen e shkembimeve “Agrobiznes 2012” tregtare dhe bashkepunimit midis dy vendeve. Ne kete event te rendesish-Presidenti i KASH-it, z. Enver Ferizaj takohet me em i cili u organizua ne amb- Ambasadorin e Republikës së Sllovenisë jentet e ambasades Shqiptare z. Bojan Bertoncelj ne Bonje Hercegovine, moren pjese Ambasadori i Republikes K ëshilli i Agrobiznesit Shqiptar (KASH) se Shqiperise ne Bosnje Her- cegovine, z. Flamur Gashi, dhe institucionet e linjës, si organiza- Zv.Kryeministr dhe Ministertorë të Panairit tradicional Ndërkombëtar të i Bujqesise i RepublikesAgrobiznesit, kanë shprehur gadishmërinë për se Bosnje Hercegovines,të mirëpritur pjesëmrrjen e sipërmarrësve dhe Jerko Ivankovic-Lijanovic,biznesmenëve slloven, në këtë event që organi- Presidenti i KASH, Enverzohet në muajin shtator të këtij viti në Tiranë. Ferizaj... Me kërkesë të Ambasadorit slloven... Faqe 3 Faqe 2 shqiperi - izrael informacione tregu 100 Vjet Ruli lobon për bujqësinë shqiptare në Izrael interpretime te ecurise se Çmimeve Ministri i Bujqësisë, Ushqimit dhe në Tel Aviv përgjatë datave 15-17 maj per disa produkte bujqesore Pavarësi Mbrojtjes së Konsumatori, z. Genc Ruli ka qenë një ndër të ftuarit special në edi- cionin e 18-të të Panairit Ndërkombëtar 2012. Ministri Genc Ruli ishte i ftuar për të marrë pjesë në simpoziumet, seminaret speciale dhe seminaret profesionale nga Faqe 8 - 9 Agritech Izrael 12, me temë “Zhvil- homologia e tij, ministrja e Bujqësisë dhe PANAIR limi: I gjitha në duart tuaja”, zhvilluar Zhvillimit Rural, znj Orit Noked... Faqe 3 “AGROBIZNES 2012” prodhim bujqësor KASH fton kompani, donatorë e organizata të huaja, institucione Lushnjë, rekord prodhimesh të perimeve dhe projekte në fushën e Sezoni i ketij viti, persa i perket peri- se do te kete nje prodhimtari te larte, bujqësisë dhe industrisë meve, duket se do te jete nje nga sezonet kjo nga fakti qe siperfaqja e serave te agropërpunuese, të marrin me më shume prodhimtari. Momental- mbjella me kete kulture eshte rritur me pjesë në Panairin më të madh ishte ne tregun tone, prodhimi vendas po 10 për qind. të Agrobiznesit Shqiptar me ze peshen kryesor te konsumit. Kjo ka bere qe dhe çmimi i shitjes te Eshte kultura e domates ajo qe duket jete dhe me i arsyeshem... mbështetjen e veçantë të Ministrit Faqe 2 të Bujqësisë dhe Ushqimit shërbim këshillimor 20 - 24 Shtator 2012 “Të prodhojmë më shumë material mbjellës Çmimet dhe gazeta “Agrobiznesi” në autokton dhe të çertifikuar” Internet www.kash.org.al Prof. As. Dr. Ramadan Shehu, Msc. Isuf Kaziu, materialin mbjellës (farën), si një prak- Dr. Asllan Celami, Agr. Mark Gjoka, QTTB Fushë Krujë tikë e vetëdijshme bujqësore për rritjen Çdo aktivitet prodhues fillon me e prodhimit. Për qindra vite prodhimi i sigurimin e “lëndës së parë” dhe në “farërave”, realizohej nga vetë kultivuesit këtë kontekst puna në bujqësi fillon me të cilët ruanin për vehte... Faqe 12 kendi i ekspertit Kjo rubrikë përgatitet në bashkëpunim me Drejtorinë e Këshillimit dhe Informacionit Bujqësor të MBUMK si dhe me Departamentin e Mbrojtjes së Bimëve të UBT. Çfarë duhet të kenë parasysh në këtë periudhë fermerët e pemtarisë, të bimëve të arave, të foragjereve dhe të blegtorisë? Çfarë thonë ekspertët e mbrojtjes së bimëve? Faqe 5, 7
  • 2 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012 tema te ditesKASH mirëpret sipërmarrësit sllovenë në MBUMK nis sekuestrimet tek subjektet të cilatpanairin ndërkombëtar “Agrobiznes 2012” nuk kanë shlyer detyrimet për fondet kundraparti Presidenti i KASH-it, z. Enver Ferizaj takohet me Ambasadorin e Republikës së Sekuestrohen pajisjet dhe linjat e prodhimit te subjektet debitore Sllovenisë z. Bojan Bertoncelj Agjencia për Zhvillim së Financave si dhe në zba- veprohet dhe me disa debitorë Këshilli i Agrobiznesit Shq- mbrojtjen e interesave të antarë- "Panairi "Agrobiznesit", tha Bujqësor dhe Rural ka nisur tim të kontratës së shitjes me të tjerë, të cilët nëpërmjet fond-iptar (KASH) dhe institucionet sisë. Gjithashtu e informoi mbi Ferizaj, është mundësia e bal- gjatë kësaj jave sekuestrimin e rezerve të lidhur mes ish pro- eve kundër parti kanë ndërtuare linjës, si organizatorë të Pa- gjendjen e bujqesisë dhe agroin- lafaqimit dhe bashkëpunimeve makinerive, serave dhe linjave jekti 2KR dhe subjektit ku po sera dhe linja agropërpunimi.nairit tradicional Ndërkombëtar dustrisë në vendin tonë, parë kjo konkrete mes bizneseve dhe të përpunimit të subjekteve të bëjmë sekuestron, përfitues Ministria e Bujqësisë, Ush-të Agrobiznesit, kanë shprehur nga këndvështrimi i KASH-it sipermarrjeve të reja". "Sllo- cilat nuk kanë shlyer detyrimet nga fondi kundërparti i grant- qimit dhe Mbrojtjes së Kon-gadishmërinë për të mirëpritur si dhe mbi mundësitë e bash- venia është një ndër vendet e financiare në këtë agjenci. eve japoneze, komisioni për sumatorit do të bashkëpunojëpjesëmrrjen e sipërmarrësve dhe këpunimit me biznesin agroin- rëndësishme të Bashkimit Evro- Bëhet fjalë për disa subjekte që sekuestrimin e linjave të me çdo fermer apo sipërmarrësbiznesmenëve slloven, në këtë dustrial slloven. pian, e cila gjatë gjithë procesit kanë përfituar nga fondi kundër agropërpunimit dhe të mjeteve i cili dëshiron të investojë dukeevent që organizohet në muajin "Këshilli i Agrobiznesit Shq- ka qenë në mbështetje të Shq- parti, donacione të qeverisë bujqësore paraqitet sot pranë përfituar nga fondet kundërshtator të këtij viti në Tiranë. iptar si një nga aktorët kryesorë ipërisë. Kujtoj qëndrimin e tyre japoneze nëpërmjet projektit këtij subjekti privat për të in- parti, nga grantet apo skemat e Me kërkesë të Ambasadorit të mbrojtjes së interesave të për heqjen e vizave, ka qenë i 2KR, por nuk kanë përmbush- ventarizuar dhe çmontuar lin- subvencionimit, por nuk do tëslloven në Tiranë, z. Bojan agroindustrisë e fermerëve të bu- ur detyrimet kontraktuale për jën e përpunimit të vajit. tolerojë mos respektimin e de- jashtëzakonshëm, një impenjim total për të bërë që shqiptarët shlyerjen financiare të detyri- Kjo sekuestro bëhet për tyrimeve kontraktuale. të lëvizin pa viza"- tha Ferizaj. meve. Pasi kanë parë situatën shkak të mos përmbushjes së Që prej mbylljes së Projek- Duke shtuar se, dimensioni e krijuar me disa subjekte, me detyrimeve që ky biznes ka në tit 2KR, projektet dhe zbatimi bashkepunimit midis Shqiper- urdhër të Ministrit të Bujqë- kontratën e lidhur”, -tha Dorian i tyre ndiqen nga Agjencia për ise dhe Sllovenise eshtë shumë sisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes Hila, inspektor Sektori i Me- Zhvillim Bujqësor dhe Rural. i rëndësishëm. Marrëdhëniet së Konsumatorit është ngritur naxhimit të Borxhit, AZHBR. Pas negociatave dhe zbatimit midis dy vendeve tona janë të një grup pune për të eviden- Pas urdhrit të sekuestrimit që të kushteve kontraktuale, një shkëlqyera, e veçanërisht ato tuar të gjithë problematikën është pranuar dhe nga subjekti ndër detyrat që i është përcak- politike. me ecurinë dhe përmbushjen debitor, punonjësit e Agjencisë tuar Agjencisë për Zhvillim Nga ana tjetër marrëdhëniet e kontratave me subjektet që për Zhvillimin Bujqësor dhe Bujqësor dhe Rural është dhe ekonomike midis dy vendeve përfituan fondet kundër parti. Rural kanë bërë një inventar administrimi e vjelja e borx- mund të përmirësohen më Në bazë të dokumentacio- të plotë të makinerive në këtë heve që subjektet apo fermerët shumë. Ka një hapësirë shumë neve dhe kushteve të përcak- të madhe për shkëmbime treg- tuara në kontrata, është lëshuar tare, për investime etj. Kështu urdhër sekuestrimi i parë përBertoncelj, u zhvillua të hënën jqësisë" - tha Ferizaj duke shtuar në të ardhmen ne do të bash- dhe disa urdhra sekuestrimi tëparadite në ambjentet e KASH- se, ky organizëm, është bashkim këpunojmë më intensivisht në tjerë do të lëshohen gjatë kësajit, një takim i vecantë me drej- i 23 shoqatave të agrobiznesit që këtë fushë" u shpreh Ferizaj. jave. Kështu, në fshatin Ndroqtues të agrobiznesit shqiptar, për ka për mision të tij mbrojtjen e të Tiranës është bërë ndërhyrjat’u informuar mbi veprimtarinë interesave të prodhuesve vendas, Nga ana e tij, Ambasadori Bertoncelj, i informoi drejtuesit e parë nga inspektorët e AZH-e kësaj organizate (KASH) si nxitja e zhvillimit të biznesit bu-dhe për të shkëmbyer informa- jqësor dhe përmbushja e kërke- e KASH mbi zhvillimin e bu- BR-së, ku dhe është sekues-cion mbi zhvillimet në sektorin save të konsumatorëve. Në këtë jqesisë dhe agroindustrisë në truar një linjë të përpunimit tëe bujqësië dhe agroindustrisë në konteks theksoi ai, organizimi i Republikën e Sllovenisë. Ai vajit të ullirit.vendet respektive Shqipëri dhe Panairit Ndërkombëtar të Agro- shprehu gadishmërinë për të in- “Në zbatim të V.K.M-sëSlloveni. biznesit 2012, merr një rëndësi formuar qeverinë sllovene dhe numër 868 të datës 27 tetor Presidenti i KASH, Enver të vecantë, në promovimin e zh- nëpërmjet saj bizneset sllovene 2010, të udhëzimit të përbash-Ferizaj gjatë këtij takimi e in- villimeve reale që ka pësuar ky për të marrë pjesë në panai- kët të Ministrisë së Bujqësisë,formoi Ambasadorin Berton- sektor nga viti në vit jo vetëm në rin e agrobiznesit "Agrobiznes Ushqimit dhe Mbrojtjes së linjë përpunimi dhe kanë ni- kanë pa shlyer në kuadër tëcelj, mbi misionin që ka KASH Shqipëri, por edhe në vendet e 2012", që zhvillohet ne Tirane Konsumatori dhe Ministrisë sur çmontimin. Kështu do të projektit 2KR.dhe mbi punën që ai bën në rajonit e më gjerë. Lushnje, rekord prodhimesh të perimeve nga data 20 deri 24 Shtator 2012.Toka sipas ligjit, por duhet punuar Sezoni i ketij viti, persa i dhe jane te interesuar te ndjekin të reja në pothuajse të gjitha Një nga çështjet më të rëndë- pronësi, duke ruajtur të njëjtat poshtë mundësinë e kthimit të perket perimeve, duket se do me rigorozitete ecurine e ketij produktet.sishme, e diskutuar nga Parla- kritere dhe sidomos kriterin tij fizik apo kompensimit fizik, te jete nje nga sezonet me më procesi me qellim qe pro- Tashmë në tregje mbi-menti ishin tre nismat ligjore në bazë, të vlerësimit që duhet të sepse aktualisht ne të gjithë shume prodhimtari. Momen- dhimet te protesojne cilelsin e zotëron malli i vendit i cili kalidhje me tokën bujqësore. Kjo ketë qenë subjekt i përfitimit të jemi koshientë. që nuk ka asnjë talishte ne tregun tone, pro- shitjes dhe sasia te permbushe një kosto më të ulët në krahasimtokë u shpërnda në vitin 1991 tokës, që në ligjin e asaj kohe, ai pëllëmbë tokë të lirë në territo- dhimi vendas po ze peshen kerkesat e konsumatoreve. me mallrat e importitit. Javët eme ligjin 7501, por pa u dhënë qe e merr titullin e pronësisë sot rin e Shqipërisë, e gjitha është kryesor te konsumit. Kete vit pritet te prodhohen 2.5 ardhshme ndërkohë pritet qëpërfituesve tituj pronësie. dhe pa dyshim të mos ketë ndry- zaptuar në mënyrë të paligjshme Eshte kultura e domates ajo milione kuintalë perime vetem ulje e mëtejshme e çmimeve Ministri i Bujqësisë Genc shuar vendbanimin", tha ministri është tjetërsuar në mënyrë të ne Lushnje, nje pjese e madhe qe duket se do te kete nje pro- pasi pritet që prodhimi i venditRuli sqaroi se nismat bëjnë fjalë Ruli. paligjshme. Atëherë ku do të e ketij prodhimi eshte kontrak-vetëm për toka bujqësore dhe jo Ministri i Mjedisit Fat- gjendet fondi për kthimin dhe dhimtari te larte, kjo nga fakti të shtohet. qe siperfaqja e serave te mbjel- tuar per tu eksportuar jashte Ulja e çmimeve ka dhënëpër ato që vendimet e KKRT-ve mir Mediu, si kryetar i Partisë kompensimin fizik të pronar-u kanë ndryshuar destinacionin, Republikane, ngriti me forcë ëve?", tha Mediu la me kete kulture eshte rritur vendit. edhe një tjetër efekt pozitivduke i shpallur nga tokë bujqë- shqetësimin e mungesës fizike Por pavarësisht këtij qëndri- me 10 për qind. Rrethi i Lushnjes eshte zona duke ngritur disi fuqinë blerësesore në tokë të zhvillimit urban. të tokës për kompensimin e ish mi kundër të socialistëve apo të Kjo ka bere qe dhe çmimi i me prodhimin me te madh te në krahasim me muaj më parë. "Bëhet vetëm plotësimi - pronarëve. zotit Mediu, në fund të tre pro- shitjes te jete dhe me i arsyesh- perimeve te cilat furnizojne Qytetarët tashmë kanë më tepërme dokumenta të ligjshëm, të "Ky projektligj në gjy- jektligjet u miratuan me votat e em per konsumatoret.momen- pjesen derrmuese te tregut mundësi të blejnë pavarësishtrregullt, të marrjes së tokës në kimin tim zvogëlon, ose hedh tjera të mazhorancës. talishte ne tregun e shumices vendas me pakice por edhe tendencës për të kursyer. ne Lushnje domatet e cilesise shume vende perendimore dhe Cmimet e ushqimeve kaneMETE diskuton ndryshimet në ligjin se pare shiten me 50 lekë, ndersa ne tregun e kryeqytetit lindore Nga ana tjeter rritja e pro- dhimit vendas ka sjelle ulje te regjistruar vlerat me te ulta ne qytetin e Lushnjes, Fierit dhepër akcizat dhe tatimin me pakice çmimi eshte trefish. Beratit nderkohe qe me te lar- Isuf Cela, drejtori i drejtorise çmimit per fruta-perimet ne tar jane shenuar ne Tirane, Du- se bujqesise ne Lushnje,thote tregjet e vendit. rres dhe Vlore. Krahas rritjes Ministria e Ekonomisë dhe menaxhim nga dohgat në rrugë të akcizës si dhe vendosjes së ga- se nga viti ne vit fermeret po Sipas te dhenave nga institu- se prodhimit bujqesoir vendasEnergjetikës në mbledhjen e elektronike. Gjithashtu, do të ketë rancisë bankare . rrisininteresin per te investuar cionet zyrtare, prodhimi i ven- gjate sezonit turistik qe ka ni-rradhës së Këshillit Konsultativ të rregulla të reja për pagesën e saj. Drafti i ri për akcizat, i hartuar ne ngritjen dhe mbjedhjen ne dit ka ulujr kete muaj çmimet e sur tashme ne qytetet bregde-Biznesit ka diskutuar ndryshimet Zëvëndës ministri i Finan- nga Ministria e Ekonomisë dhe sera te produkteve bujqesore, fruta-perimeve në vend. Treg- tare te Shqiperise, rritet dhenë ligjin për akcizat e ligjin për cave Alfred Rushaj, deklaroi se Energjetikës, ka ngjallur kundër- tarët shprehen se javët e fundit cka ka sjelle rritje te prodhim- kerkesa e konsumatoreve pertatimin. mirëpret për pr/vendimin për ak- shti nga përfaqësues të biznesit. ka pasur një ulje me 30-40 lekë Drafti parashikon që duke cizat. Rushaj propozoi që pagesat Sipas tyre, pr/ligji në disa nene it bujqesor vendas.per post keto produkte, si rrezultat i sh-filluar nga 1 korriku, akciza të mbi tatimin të bëhen çdo 3 muaj. nuk përfaqëson nismën e qever- kesaj,shprehet ai,zhvillim ka trimit te pushuesve te huaj nemenaxhohet vetëm nga doganat, Ndërkohë, presidenti i Bizness- isë në mbrojtje të biznesit vendas, marre dhe rruga kontraktuale e vendin tone. Sipas MBUMK-si për mallrat e importit, ashtu Albania, Luan Bregasi deklaroi se duke parashikuar dispozita që shitjes se prodhimit bujqesore. se.prodhimi vendas bujqesoredhe për ato të prodhuara në vend në draft nuk janë reflektuar vëre- detyrojnë bizneset të lënë garanci "menaxhere te kesaj fushe , li- arrin te plotesoje rreth 80 perProjektligji nuk parashikon ndry- jtjet e biznesit. Bregasi nënvizoi për gjobat, ose në të kundërt para- dhin kontrata per shitjen edhe qind te kerkesave te konsuma-shim në nivelin e akcizave, por se u shpreh kundër parapagimit shikohet sekuestrimi i pronës blerjen e produkteve bujqesore toreve ne tregjet e vendit. STAFI I GAZETES Kryetar i bordit të gazetës: Enver Ferizaj; Drejtor Ekzekutiv: Gjon Gaspri; Gazetare: Etleva Xhajanka; Design & Layout: Elvira Çeku; Asistente: Rozi Martini Adresa: Rr.“Mine Peza”, P. 87/3, Hyrja 2, Kati 1, Tel./ Fax: ++ 355 4 2229445: Web site: www.kash.org.al E-mail: info@kash.org.al Llogaria Bankare: Tirana Bank 0100 301 826 100
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 3 FORUM BIZNESISHQIPËRI-BOSNJE HERCEGOVINË, ZGJEROJNË BASHKËPUNIMINNË FUSHËN E AGROBIZNESIT DHE TURIZMIT MIDIS DY VENDEVE Këshilli i Agrobiznesit Shqiptar (KASH), me mbështetjen e Ambasades së Republikës së Shqipërisë në Sarajevë, Bosnje - Hercegovinë, organizoi në Sarajevë nga data 24 - 26 Maj 2012, Forumin e Parë të Biznesit, ndërmjet bizneseve shqiptare dhe boshnjake, me qëllim rritjen e shkëmbimeve tregtare dhe bashkëpunimit midis dy vendeve K eshilli i Agrobi- te Kuvendit per Veprimtarine Shqiperine, per te pare nga Republikes se Bosnje Her- 65% e energjise qe prodhohet cegovine dhe nen kujdesin znesit Shqiptar Prodhuese, Jemin Gjana, afer resurset dhe vlerat shq- cegovines, Jerko Ivankovic- vijoi ai,eksportohet , nderko- e vecante teAmbasadorit te (KASH), me mb- zv.ministre ekonomise dhe iptare. Lijanovic, pasi pershendeti he qe industria e drurit konsi- Republikes se Shqiperiseeshtetjen e Ambasades se Re- tregtise te Republikes se Ai theksoi se baskepunimi miqte nga Shqiperia, berei derohet si nje nga potencialet ne Bosnje Hercegovine, z.publikes se Shqiperise ne Sa- Bosnjes Ermira Salkicevic- midis sipermarresve dhe bi- nje prezantim te situates e rendesishme te ekonomise Flamur Gashi, nga njera anerajeve, Bosnje-Hercegovine, Dizdarevic, Kryetari Dhomes znesmeneve te dy vendeve ekonomike ne kete shtet, per treguesit e larte qe shenon pecjell mesazhin e nje sere zh-organizoi ne Sarajeve nga se Tregtise se Bosnjes, Bruno ne drejtim te prodhimit dhe villimesh te agrobiznesit shq-data 24-26 Maj 2012, Foru- Bojic, biznesmene shqiptare, eksporteve ne shume vende iptare ne kete rajon, por ne temin e Pare te Biznesit, nder- te bosnje hercegovines, per- evropiane. Jerko Ivankovic- njejten kohe perkon edhe memjet bizneseve shqiptare dhe faqesues te medias etj. Lijanovic, theksoi se, ka 100 vjetorin e pavaresise seboshnjake, me qellim rritjen Ambasadori i Republikes shume fusha ku mund te bash- Shqiperise . Ky event shprehe shkembimeve tregtare dhe se Shqiperise ne Bosnje Her- kepunohet mes dy vendeve, angazhimin e biznemsit shq-bashkepunimit midis dy cegovine, z. Flamur Gashi, duke u ndalur nder te tjera iptar per te rritur hapsirat evendeve ne fjalen e mbajtur me kete edhe ne industrite e zhvil- bashkepunimit jo vetem ne Ne kete event te rendesish- rast, tha se, "ky aktivitet luar te tekstileve , prodhimit rajon por edhe ne vendet ev-em i cili u organizua ne amb- synon tisherbeje shkembimit te lekures apo te agrobizne- ropiane.Midis biznesmenevejentet e ambasades Shqiptare te eksperiencave nxitjese sit Ai premtoi te ndihmoje pjesemarres ne kete aktivitetne Bonje Hercegovine, moren te bashkepunimit ne fushen edhe grupin e agrobiznesit te u nenshkruankontrata bash-pjese Ambasadori i Repub- e agrobiznesit dhe turizmit Bosnje Hercegovines, per me kepunimi per shkembimin elikes se Shqiperise ne Bos- mes dy vendeve. Ai theksoi shume lehtesira ne rritjen e mallrave te ndryshme ush-nje Hercegovine, z. Flamur se, vetem muajin e kaluar ne eksporteve te ketyre prodhi- qimore si vaj ulliri, majlt,Gashi, Zv.Kryeministr dhe Sarajeve, kane ardhur par ta meve ne Shqiperi . lengje frutash etj.Minister i Bujqesise i Repub- vizituar mbi 1300 shqiptare pritet ti jape rritje zhvillimit duke u ndalur kryesisht ne Nderkohe qe kreu i Ke- Ne ambjentet e ambasadeslikes se Bosnje Hercegovines, te cilet u njohen me vlerat tregtar mes Shqiperise dhe zhvillimet ekonomike te ven- shillit te Agrobiznesit Shq- , prodhuesit shqiptar celenJerko Ivankovic-Lijanovic, historike, kulturore, objek- Bosnje Hercegovines, pasi dit, tha se, sektori enegjitik iptare Enver Ferizaj, tha se dhe nje mini panair me pro-Presidenti i KASH, Enver tet antike te ketij qyteti.Gjej deri tani nuk kane qene ne ne Bosnje Hercegovine ze nje ky takim i organizuar sot me dhime shqiptare , vaj mjalt ,Ferizaj, ministre e Turizmit te rastin, tha Gashi, ti beje thir- nivelet te larta, vijoi Gashi.. vend te rendesishme ne kon- mbeshtetjen e Ambasades fruta te thata, vere etj,duke iBosnje Hercegovines, Branka rje edhe qytetareve te Bos- Ndersa Zv, Zv.Kryeministr tributin qe jep ne Prodhimine se Republikes se Shqiperise dhene aftmosfere tradites seDuric, Kryetari i Komisionit nje Hercegovines te vizitojne dhe Minister i Bujqesise i Pergjitheshem te vendit. Mbi ne Sarajeve, Bosnje-Her- prodhimeve shqiptare. Ruli lobon për bujqësinë shqiptare në Izrael MBUMK masa kundër Ministri Genc Ruli merr pjesë në panairin ndërkombëtar Agritech Izrael 12 Ministri i Bujqësisë, Ush- për mbajtur sa më të pastër kohë në bisedimet me homol- bashkëpunimit ndërmjet Min- grryerjes së tokës në Bërdicë istrit të Bujqësisë z. Genc Ruli Shqetësimit të përcjellë disa “Për momentin, në mënyrëqimit dhe Mbrojtjes së Kon- planetin. ogen e tij, ministren e Bujqë- ditë më parë nga ana e komu- që t’i jepet zgjidhje problemitsumatori, z. Genc Ruli ka Në panairin ndërkombëtar sisë dhe Zhvillimit Rural, znj. dhe homologes së tij izraelite nitetit të zonës së Berdicës, në në fjalë, mendojmë që të hapetqenë një ndër të ftuarit special “Rritja: E gjitha në duart tu- Orit Noked, Ministri i Bujqë- znj. Orit Noked. qe u zhvil- rrethin e Shkodrës, për gërry- një sovanel në zonën më kri- sisë, Ushqimit dhe Mbrojtjes lua ne Ministrine e Bujqësisë erjen e tokës përgjatë rrjedhës tike të një pjese të sipërfaqes, së Konsumatori, z. Genc Ruli Ushqimit dhe Mbrojtjes se së lumit Drin, i është përgjigjur që përshkon zonën e Bërdicës, ka marrë mbështetjen dhe Konsumatorit.Në këtë ta- në kohë ministria e Bujqësisë, në mënyrë që ajo pjesë e lumit është ndihmuar në krijimin e kim dypalësh u fol për hapë- duke çuar në terren strukturat e që ka ndryshuar shtratin, të ka- sa më shumë kontakteve dhe sirat e bashkëpunimit mes dy specializuara për të parandaluar lojë sërisht në anën ku ishte më prezantimin e Shqipërisë te vendeve,në sektorin e bujqë- përkeqësimin e situatës. parë", tha Rasha. pjesëmarrësit në Agritech Iz- sisë, dhe veçanërisht në atë Në një prononcim, kryetari Në shërbim të sigurisë për i komunës së Berdicës, Besnik evitimin e përmbytjeve të zonës rael 12. të ujitjes e kullimit si dhe të Brahimi, vlerëson angazhimin agro-industrisë. së Berdicës, por edhe të lagjes Në këtë panair ndërkom- e menjëhershëm të ministrit Bahçallek, në vazhdim të rrjed- bëtar, një ndër qëllime krye- Një ndër fushat në të cilat Ruli për të dërguar në special- hjes së ujrave të lumit Drin , ai sore të organizatorëve dhe shihet i mundshëm dhe frytd- istët e bujqësisë dhe ato të Bor- tha se ka filluar puna për ngritjen kompanive pjesëmarrëse ishte hënës ky bashkëpunim është dit të Kullimit, në prefekturën e argjinaturave mbrojtëse. Toka krijimi i sa më shumë kontak- edhe agroteknika, si një ndër Shkodër, lidhur me situatën e dhe shtëpitë e komunitetit të teve dhe njohja e mundësive sektorët kyçë sidomos për një krijuar. kësaj komune janë përmbytur për të eksportuar produktet, vend si Shqipëria, ku sektori Sipas kryekomunarit Bra- edhe gjatë viteve të tjera nga bujqësor ka tashmë domos- himi, të rrezikuara janë 15 shtëpi fryrja e lumit Drin, por në këtë teknologjitë dhe për të inves- banimi, 6 lokale, si dhe sipër- tuar jashtë Izraelit. doshmëri modernizimin dhe rast, sipas specialistëve dhe vetë faqe toke të konsiderueshme. banorëve, situata aktuale ka ar-në edicionin e 18-të të Panairit aja”, ministri Genc Ruli ka Në takimet me Ministrin zhvillimin e teknikave dhe Nga muaji shtator tha ai janëNdërkombëtar Agritech Iz- biseduar dhe kryer takime të e Bujqësisë, Ushqimit dhe teknologjive te reja në bu- dhur si pasojë e punimeve që po gërryer 40 dynym tokë. Drejtori bëhen në ndërtimin e HEC-it tërael 12, me temë “Zhvillimi: shumta me shumë prodhues, Mbrojtjes së Konsumatori, jqësi.Duke patur parasysh për- i Bordit të Kullimit në Shkodër, Ashtës. Ndërkohë, nga ana eI gjitha në duart tuaja”, zhvil- argo-përpunues dhe kompani z. Genc Ruli, biznesmenët, vojën e suksesshme të Izraelit Rudolf Rasha, pasi inspektoi zo- kompanisë ndërtuese të HECluar në Tel Aviv përgjatë dat- që operojnë në sektorin bu- përfaqësues të OJF-ve dhe in- në këto fusha, Ministri Ruli nën, së bashku me përfaqësuesit e Ministrisë së Bujqësisë dhe “Ashtës”, përmes një deklarateave 15-17 maj 2012. Ministri jqësor dhe atë blegtoral. Në vestitorë kanë shfaqur interes ka kërkuar një rritje të shkëm- për shtyp, është sqaruar se “hap-Genc Ruli ishte i ftuar për të këto takime është folur për për të vizituar vendin tonë dhe bimeve të ekspertëve mes dy ato të Komunës, bëri të ditur se do të ndërhyhet menjëherë për ja e argjinaturës pranë urës sëmarrë pjesë në simpoziumet, mundësitë dhe potencialet për tu njohur me mundësitë vendeve. të shpëtuar fillimisht shtëpitë e Spatharit, teknikisht nuk ka ndi-seminaret speciale dhe semin- konkurruese që ka vendi ynë për investuar apo eksportuar Ministrja izraelite ka ftuar banorëve të zonës, dhe më pas kuar në fenomenin e vërejtur sëaret profesionale nga homolo- si dhe ecurinë e bërë përg- teknologjitë e tyre te fermat Ministrin Ruli të marrë pjesë edhe sipërfaqen e tokës. fundmi në këtë zonë.gia e tij, ministrja e Bujqësisë jatë këtyre viteve në drejtim shqiptare. në panairin e ardhshëm bujqë- Ai tha se kjo është pjesë Prurjet e lumit Drin në HEC-dhe Zhvillimit Rural, znj Orit të përmirësimit të infrastruk- Në panairin ndërkombëtar sor në Izrael, gjatë të cilit do e një studimi të tërë që Ban- in e Ashtës janë në varësi tëNoked. turës, dhënies së subvencio- Agritech 2009 morën pjesë të shihet edhe mundësia e or- ka Botërore po zhvillon për prurjeve nga HEC-et e sipërme ganizimit të takimeve mes bi- mbrojtjen e të gjitha tokave, që të kaskadës së Drinit, dhe për Një ndër aktivitetet më të neve dhe krijimit të kushteve mbi 30 mijë vizitorë të huaj shtrihen në bregun e lumit Drin. këtë, sipas njoftimit nga dhomavlefshme ishte pjesëmarrja sa më të mira për fermerët dhe dhe izraelitë. Në këtë panair zneseve që operojnë në fushën Studimi, i cili pritet të zyrtarizo- e kontrollit në Vaun e Dejës, ra-në konferencën “Plastikultura prodhuesit shqiptare. morën pjesë 231 kompani. e bujqësisë. portohet se prurjet në ketë liqen het një muaj më vonë, synon njëpër një Planet të Gjelbër”, ku Së bashku me znj. Orit Bashkepunimi Shqiperi -Iz- Po kështu, në të ardhmen plan afatgjatë për të gjithë zonën kanë qenë brenda kuotave nor-u diskutua dhe u prezantuan Noked, ministri shqiptar i Bu- rael ne fushen e bujqesise vitet e afërt parashikohet dhe fir- në fjalë, por që në rastin konk- male, ndaj edhe nuk ka paturteknologjitë, risitë, ligjet dhe jqësisë ka kryer një sërë ta- e fundit ka marre nje prioritet mosja e një marrëveshje bash- ret, me problemet e shfaqura në hapje të portave që mund të kenëarritjet për të prodhuar në kimesh dhe ka marrë pjesë në te rendesishem. Gjate ketij këpunimi mes dy vendeve në komunën Berdicë, procedurat u shkaktuar përmbytje”, thuhet nëmënyrë sa më ekologjike dhe seminaret e ndryshme. Ndër- viti kujtojme ketu, takimin e këtë fushë. përshpejtuan. deklaratën e kompanisë .
  • 4 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012 informacione nga rrethetHas: Në rritje sipërfaqja e zënë nga arrorët Sarandë: Midhja, analizat e fundit e Rritja e interesit të fermer-ëve për kultivimin e arroreve nërrethin e Hasit verehet thuajse nxjerrin të konsumueshme të arrijë në afro 70 ha, nga rreth 4 ha që ishte më parë në shkallë rrethi. Ndërsa parashikohet një parashikohet të mbillen mbi 12 ha me pemëtari përmes zba- timit të 19 miniprojekteve.në cdo fshat, bile edhe me in- rritje e mëtejshme e numrit të "Nga specialistët, ndihma Produkti i rrallë i liqenit të "Është java e tretë që anali- km larg Sarandë, një investim ivestimin e vetë fermerëve, vec sipërfaqes së tokës bujqësore ndaj fermerëve që po zbatoj- Butrintit, midhja, ka rezultuar zat e midhjes së Butrintit dalin Komunitetit Europian prej 600ndihmës që përfitojnë përmes të zënë me arrore pas ndihmës në këto miniprojekte është e e shëndetshme dhe e përshtat- të pastra, pa ngarkesa mikro- mijë euro, në funksion të stan-projektit "Në ndihmë të zhvil- financiare që do të vazhdojë përditshme. Kjo ka sjellë një shme për tu kosumuar. Në këtë bike, problem i cili ka qenë real dartizimit në nivele europiane.limit të zonave rurale". "Për vi- edhe në të ardhmen për fermer- ecuri normale dhe efikase të përfundim kanë çuar analizat gjatë 3-4 muajve të fundit", Vetëm pas këtij çertifikimi,tin 2012 nga vetë fermerët janë ët që rrisin blloqet me arrore. kujdesit ndaj të mbjellave të më të fundit të bëra nga Insti- theksoi Demiri. midhja hidhet në treg për tupërgatitur 28 miniprojekte për Një gjë e tillë është e dukshme reja", thotë Sefolli. tuti i Sigurisë Ushqimore në Ngarkesa me biotoksinë, që konsumuar.arrore dhe 7 minipropjekte për edhe gjatë këtij viti kur puna Projekti "Në ndihmë të zh- Tiranë. rezultonte nga analizat e javëve Midhja që të tregtohet elajthi. Vënia në jetë e këtyre për zbatimin e miniprojekteve villimit të zonave rurale" ka Arjan Demiri, drejtori i më parë, janë bërë objekt de- pastër, duhet të jetë e pajisur jominiprojekteve ka nisur dhe me po ecën sipas afateve të para- patur deri tani mjaft sukses jo ndërmarrjes së Peshkimit në batesh të shumta mes qever- vetëm me çertifikatë origjine,to zihet një sipërfaqe prej mbi shikuara nga specialistët e vetëm në rritjen e sipërfaqes së Sarandë, tha se "kultivimi i isjes vendore dhe strukturave por edhe me etiketën e produk-19 ha me arrore dhe mbi 12 ha pemëtarisë. mbjellë, por edhe në shtrirjen e midhjeve monitorohet në va- vertikale të pushtetit. Demiri i tit, e cila duhet të kontrollohetme lajthi", thotë drejtori i zyrës Rritja e interesit për shtimin tij në të gjitha zonat , jo vetëm zhdimësi për të parë param- bën apel subjekteve të licenc- nga instanca shtetërore dhesë bujqësisë të rrethit, Jakup e shpejtë të prodhimit të ar- në rrethin e Hasit, por në gjithë etrat e sigurisë ushqimore dhe uara që ushtrojnë aktivitetin e jo të lejohet të tregtohet nëSefolli. Deri tani përmes këtij roreve ka bere qe në rrethin e qarkun e Kukësit. Kjo ka bere çdo javë merren mostra, të kultivimit të midhjes që të çer- mënyrë e në kushte ambulante,projekti kanë përfituar ndih- Hasit te kete fermerë që kanë që vetëm gjatë këtij viti nga cilat dërgohen në Institutin e tifikojnë prodhimin e tyre. në trotuaret e Sarandës.mën financiare 96 fermerë pas në pronësi masive me arrore që vetë fermerët janë kryer 146 Sigurisë Ushqimore në Tiranë Hapi i parë për këtë, thotë Bllokimin dhe ndalimin engritjes së blloqeve me arrore. zënë 3- 5 ha. Një gjë e tillë po aplikime, prej të cilave 73 pro- dhe që andej, dalin përgjigjet ai, është që prodhimi i mid- kësaj tregtie, që rrezikon shën-Kjo ka bërë që vetëm gjatë vi- ndodh edhe me pemëtarinë e jekte për zhvillimin e arroreve, e analizave, që përcaktojnë hjes më parë duhet të kalojë detin e konsumatorit në çdotit të kaluar në rrethin e Hasit vreshtarinë. Vetëm gjatë këtij 61 projekte për zhvillimin e ngarkesat e ndryshme që mund përmes Qendrës së Depurimit, kohë, e ka detyrë pushteti ven-sipërfaqja e mbjellë me arrore viti nga fermerët e këtij rrethi pemëtarisë e vreshtarisë etj. të ketë ky produkt. të ngritur në Manastir, rreth 7 dor, si dhe AKU. Disa mijëra krerë dele dhedhi në Qarkun e Gjirokastrësjanë vaksinuar për tu mbrojtur Drejtues të Projektit PAZA dhe përfaqësues të delegacionit të angazhohen plotësisht 750 veterinerë në të gjithë vendin. Rreth 2.5 milionë krerë dhi dhekundër burcelozës. Në një ak-tivitet të organizuar në zonën evropian kanë mbështetur nga afër vaksinimin kundër brucelozës dele do të vaksinohen përgjatë këtyre ditëve dhe në mbyllje tëe Lunxhërisë si dhe gjatë ins- këtij procesi madhor kombëtarpektimeve në fshatra të tjerë të Ruli: E para fushatë kundër brucelozës në 20 vitet e fundit synohet pasja në kontroll tëGjirokastrës, drejtues të min- Projektit PAZA që mbështetet dhe asistenca shkencore që po bashkëpunojnë me sukses e 100 ferma me rreth 290 mijë plotë e shëndetit të kafshëve,istrisë së Bujqësisë, Ushqimit teknikisht dhe financohet tërë- është dhënë nga Fakulteti i me veterinerët në Gjirokastër, të imëta, nga të cilat në Rre- i rreth 85 mijë fermerëve dhedhe Mbrojtjes së Konsumatorit sisht nga fonde të Bashkimit Mjekësisë Veterinare, pady- Tepelenë dhe Përmet. “Janë thin e Gjirokastrës rreth 2 mijë personave që kanë kontakte tëdhe të Projektit të Bashkimit Evropian. shim që na dhanë atë bindje marrë të gjitha masat për fil- e 700 ferma me mbi 105 mijë drejtpërdrejta me bagëtitë. MeEvropian PAZA panë nga afër “Gjëja më e rëndësishme që që konfirmohet sot kur vijmë limin e kësaj fushate shumë të të imëta, në Rrethin e Përmetit kapacitet te plotë ka nisur qëecurinë e vaksinimit. Në ta- doja të përmendja së pari është në terren, që do të kemi një rëndësishme që konsiston në rreth 1 mijë ferma me mbi 75 prej mesit të prillit vaksinimikimet që kanë pasur me Min- bashkëpunimi. Mbi të gjitha fushatë të suksesshme. Është trainimin e gjithë veterinerëve, mijë të imëta, ndërsa në Rre- në Qarkun e Beratit, Shkodrës,istrin Genc Ruli, me drejtuesit ne po aplikojmë standarde e para fushatë e tillë e këtyre furnizimin me bazën materi- thin e Tepelenës janë mbi 1 Vlorës, Korçës dhe të gjithae Projektit PAZA dhe me drej- ndërkombëtar dhe këto stan- përmasave dhe këtij dimen- ale ndihmëse dhe vaksinën, mijë e 300 ferma me 113 mijë qarqet e tjera.tues të njësive vendore, fermer- darde ndërkombëtare janë të sionin që zhvillohet në 20 vitet ngritjen e grupeve të punës dhe e 500 dele dhe dhi. Në Qarkun e Gjirokastrës,ët falënderuan dhe vlerësuan pranuara nga Bashkimi Evro- e fundit”, - tha Ministri Genc komunikimin me blegtorët”, Në këtë fazë të parë janë veterinerët fillimisht, nëpërm-maksimalisht vaksinimin prej pian. Impakti final i gjithë kësaj Ruli. Për ecurinë e vaksinimit - tha Shemsho Lamaj, drejtori shpërndarë 168 mijë vaksi- jet mjeteve transportuese frig-cilit ata përfitojnë pa pasur as- nisme do të jetë përmirësimi në Qarkun e Gjirokastrës ka Rajonal i Bujqësisë, Ushqimit na, por një sasi tjetër, po kaq oriferike janë pajisur me rrethnjë kosto. i shëndetit të kafshëve dhe folur dhe një prej drejtuesve dhe Mbrojtjes së Konsumatorit në numër, është gati për t’u 168 mijë vaksina dhe pajisje të Sipas fermerëve, bruceloza njerëzve njëkohësisht”, - tha rajonale, i cili tha se part- ne Gjirokastër. shpërndarë sipas kërkesës që tjera ndihmëse për të vaksinuarështë një sëmundje që dëmton Robert J Connor, drejtuesi i nerët e Projektit PAZA kanë Në Qarkun e Gjirokastrës do të paraqitet në komunat e dhitë dhe delet.tufat e të imtave, shëndetin e Projektit PAZA. gjetur mbështetje të plotë dhe janë të regjistruara mbi 5 mijë Gjirokastrës. Fushata e vaksin- Prej disa javësh, për shkaktyre dhe cënon mundësinë për Suksesin e kësaj nisme imit “Një pikë në sy” imple- të kushteve që përcakton vet-të bërë biznes. Fushata “Një kombëtare e ka konfirmuar dhe mentohet nga PAZA dhe Min- erinaria, të gjithë veterinerëtpikë në sy” është mirëpritur ministri i Bujqësisë, Ushqimit istria e Bujqësisë, Ushqimit dhe kanë qenë të angazhuar medhe mbështetur dhe nga drej- dhe Mbrojtjes së Konsuma- Mbrojtjes së Konsumatorit dhe vaksinimin kundër plasjes.tuesit rajonalë të Shëndetit, të torit, i cili u shpreh se brenda financohet nga Bashkimi Ev- Menjëherë pas dhënies së kësajcilët vunë në dukej faktin që dy viteve synohet çrrënjosja e ropian dhe Qeveria Shqiptare, vaksine të parë, që shmangnumri i rasteve të sëmundjes sëmundjes. “Stafet e Drejto- konkretisht me rreth 5.7 mil- një sëmundje problematike, enë njerëz ka rënie drastike. Të rive të Bujqësisë, e Shërbimit ionë euro dhe 1.8 milionë euro njohur si plasja, nisi puna përkënaqur nga ecuria e vaksin- Veterinar në Veçanti por dhe nga buxheti i shtetit. Vaksini- të mbrojtur kafshët, fermer-imit dhe rezultatet e pritshme vetë projekti PAZA i Bash- mi mendohet të zgjasë për 45 ët dhe konsumatorët ngajanë shprehur dhe drejtues të kimit Evropian, njëkohësisht ditë, periudhë gjatë së cilës do bruceloza. Gjirokastër: pjellore e komunës së Lunx- mbjellave, ku një ndihmesë të se të gjitha miniprojektet për tani, në sezonin e shumimit të lat e shpërndara nëpër qytet Dëmtohet kanali hërisë, që është edhe furnizue- rëndësishme po jep projekti ujitjen me pika po zbatohen në peshkut, ndërsa në mjediset që lajmërojnë se “gjuetia në vaditës në sja kryesore me perime e tregut “Në ndihmë të zhvillimit të të mbjellat e drurëve frutorë e tregtimit të tij, prezenca e këtë periudhë është rreptësisht të qytetit të Gjirokastrës. zonave rurale”, përmes të cilit dhe vreshta. pluhurit është e plotfuqishme. e ndaluar”, por për ta ndaluar Lunxhëri, Mungesa e ujit për vaditje shumë fermerë kanë zgjidhur “Kjo ka ndikuar në zgjid- Në ujrat e liqenit të Fierzës, atë duhen masa efikase ndaj sipërfaqe toke të do të thotë jo vetëm më pak problemin e ujitjes, veçanërisht hjen e shpejtë të problemit të ku niveli i ndotjes ka tejkaluar çdo gjuetari që ushtron gjueti- pambjella perime në tregun e qytetit ,por për drurët frutorë dhe vreshtat. ujitjes, në parcelat e reja të mb- çdo limit, gjuetia me mjete në pa kriter”,- thotë Demiri. Dëmtimi i kanalit vaditës në edhe dëm jo i vogël ekonomik “Ka një rritje të interesit jella në dy vitet e fundit”, thotë shfarosëse është kthyer në një Prej kohësh, tek gjuetarët ekomunën e Lunxhërisë, në rre- për fermerët e zonës. E ndërsa nga ana e fermerëve për zba- Rexhmati. fenomen të zakonshëm. peshkut është prezente frika ethin e Gjirokastrës, ka lënë pa fermerët janë të detyruar që në timin e ujitjes me pika dhe këtë Vetëm vitin e kaluar janë “Fenomeni është i njohur shfarosjes në masë të peshkut,u mbjellë rreth 1000 ha tokë, këto toka të kullosin bagëtitë, e tregon fakti se, për zbatimin zbatuar 35 projekte për zhvil- për të gjithë, por askush nuk në liqenin e Fierzës. Kjo edhenga 2400 ha që ze sipërfaqja e ose të korin barin , kryetrai i e ujitjes me pika, vetëm këtë limin e ujitjes me pika, për një ndërhyn për ta parandaluar”, për faktin se prej vitesh, nëpërgjithëshme e saj në komu- komunës sqaron se "ditë e fun- vit kanë aplikuar 12 fermerë, sipërfaqe toke bujqësore prej thotë një prej peshkatarëve të ujrat e këtij liqeni nuk hidhetnën jugore. dit, në një takim me banorët e prej të cilëve 10 në rrethin e 13,4 ha, 460 aplikime për zh- vjetër të qytetit, Ylber Gjuta, rasat, ndërsa gjuetia me mjete Sipas kryetarit të kësaj ko- zonës, deputeti Genc Ruli, pasi Kukësit dhe 2 në rrethin e Ha- villimin e blegtorisë së imët, ndërsa bën apel që gjuetia në shfarosëse nuk ndalet.mune, Ilia Kuro, "kjo sipërfaqe u njoh me shqetësimin e tyre, u sit, dhe përmes këtij sistemi do 100 aplikime për zhvillimin këtë periudhë duhet të shqetë- Në ujrat e liqenit të Fierzëse konsiderueshme toke nuk siguroi atyre akordimin e fon- të vaditen rreth 7,5 ha tokë e e bletarisë etj. Zbatimi i kë- sojë jo vetëm gjuetarët, por janë zhdukur 4 lloje peshq-mund të punohet për shkak të dit për rindërtimin dhe rikon- mbjellë”, thotë drejtori i Drej- tyre projekteve ka ndikuar në edhe drejtuesit e pushtetit ish, nga 11 lloje të pranishmedëmtimit të kanalit kryesor va- struksionin e kanalit kryesor torisë Rajonale të Bujqësisë, përmirësimin e gjendjes ekono- vendor për të parandaluar ma- në të, e ndërsa fenomeni iditës, që sillte ujin nga liqeni i për vaditjen e të mbjellave. Arif Rexhmati. mike të banorëve të zonave ru- sakrën, e cila po vazhdon nga zhdukjes po vazhdon me tëDoftisë". Kjo formë e vaditjes ka nisi- rale, në zonën verilindore. dita në ditë. njëjtat ritme, gjuetia pa kriter "Dëmtimi i kanalit kryesor Kukës: Ujitja me ur të shtrihet në zonën verilin- “Me këto ritme gjuetie të vazhdon edhe në periudhën eështë i rëndë dhe në 1000 hek- dore vetëm vitet e fundit, krye- pakontrolluar, e afërt është shumimit të tij.tarë tokë nuk mund të shkojë pika, shtrirja e sisht në zonat pranë qyteteve si Kukës: Gjuetia pa dita kur peshku në ujrat e këtij Nga ana tjetër, ndotja jashtëas një pikë ujë dhe kjo sipër- projektit në zonën në komunat e Bicajt, Shtiqnit, kriter edhe në liqeni do të zhduket tërësisht”, çdo limiti i ujrave të liqenitfaqe është kthyer në kullota për verilindore Tërthores në rrethin e Kukësit kohën e shumimit thotë Gjuta. nuk ka ndikuar aspak në rënienbagëti", tha Kuro. Ujitja me pika ka ngjallur dhe në komunën e Fajzave në të peshkut Të njëjtin shqetësim ndan e gjuetisë, një shqetësim më Kjo sipërfaqe toke, sipas interesin e fermerëve të zo- rrethin e Hasit. Gjuetia pa kriter në ujrat e edhe gjuetari tjetër, Selman vete ky për konsumatorët ekryekomunarit, është toka më nës verilindore për ujitjen e të Ndërsa vlen për t’u theksuar liqenit të Fierzës vazhdon edhe Demiri. “Nuk mjaftojnë pusul- peshkut.
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 5 keshilla ne sherbim te fermereveKjo rubrikë përgatitet në bashkëpunim me Drejtorinë e Këshillimit dhe Informacionit Bujqësor të MBUMK si dhe me Departamentin e Mbrojtjes së Bimeve të UBT Çfarë bëhet sot në perimore? Cilat janë aktivitetet Momentet kryesore agroteknike në pemtari për kryesore të kësaj periudhe? periudhën (1 - 30) Qershor 2012 Kujtese për fermeret që kultivojnë perime për periudhën 25 Maj - 30 Qershor Në pemët frutore : me 2 lastarë, forma pakmet : me 3 lastarë e Në zonën kodrinore e paramalore muaji e qafës, dëmtuesit si morrat, Merimangat, tripset, - Vazhdon procesi i frezimeve dhe kështu me radhë.) Për format e dtyruara lastarët Maj konsiderohet periudha kur hidhen bazat e buburreci ne patlixhan. Trajtimet duhet të kryhen kultivimeve të tokës në pemtore, për luftimin të vendosen në konstruksin mbështettës dhe prodhimit të perimeve, periudhë që përkon me rregullisht çdo 7-10 dite e barnave të këqia dhe ruajtjen e lagështisë të bëhet lidhja e tyre. Në vazhdimësi duhet të vjeljet e pak bimëve e mbjelljen ë ngastrave për në tokë. eleminohen lastarët konkurentë duke i shkuruar Në zonën e ngrohtë ka filluar dhe vazhdon mbjelljet e reja me perime të fushës. në gjatësi dhe rralluar. puna për kryeje e shërbimeve intensive ne - Të vazhdojë zhdukja e barnave të këqia Kalendari teknologjik ne sera munde të ngastrat e mbjella me shalqi, domate, spec, rreth parcelave, si strehuese kryesore të insk- - Të vazhdojë vjelja e frutave sipas pjekurisë vazhdoje: ujitje të tjera, heqje e sqetulloreve, patëllxhan, barbunjë, pjepër, kungull, sallatë, teve të dëmshme. në kulturën e qershisë, pjeshkës, kajsisë dhe përdredhje e bimëve rreth spangos, trajtime etj. të tregohet kujdes për kryerjen e analizave kumbullës. Vjelja të kryhet me shporta dhe të - Të vihet në gatishmëri sistemi ujitës me fitosanitare, ruajte e mikroklimës, prashitje ose kimike të tokës, për të bërë bilanc të ushqyerit të transportohet në arka jo më shumë se 10 kg. gjithë inventarin e nevojshëm sepse jemi në prerje bari, heqë e gjetheve ne bime, hijezim bimëve me qellim që të mos shpenzohen para të Për të evituar shtypjen dhe dëmtimet e frutave. prag të sezonit të ujitjes. i seres, plehërim plotësues, këputje e majës, tepërta me përdorim të sasive të larta të plehrave Këshillojmë për kulturën e qershisë vjelja të ujitje freskuese, vjelje seleksionim prodhimi ne kimike, por edhe për ruajtjen e pjellorisë së tokës - Për të ritur efektivitetin e plehrave reko- bëhet në orët e para të mengjezit dhe të çohet zonën e ngrohte të zonës se ultësirës bregde- dhe mirëmbajtjen e saj. Krahas kësaj të tregohet mandojmë përdorimin e tyre krahas ujitjes. për tregëtim brënda ditës. tare munde të vazhdohet me mbjelljet ne fushe kujdes për kullimin dhe sistemin e ujitjeve - Të kryhet rrallimi i frutave në kultivarët e sipas këtij kalendari: domate të mesme deri10/6, vonshëm të pjeshkës. domate të vone 20/6-10/7, kungull dora e II 10/6- Në perimet e fushës e dorës se dyte këshillo- Në vreshta het të përdoret gjerësisht mulcerimi plastik i - Të kryhet tëharja e lastarëve të dalë nga 10/7, shalqi dora e III 2/6-30/6, Presh belortaje - Të vazhdojë procesi i frezimeve dhe sipërfaqes së tokës, hallkë teknologjike me mjaftë sythat fjetës në trungun e pemëve deri30/6, lakër koke dore I 20/6-25/6, karote kultivimeve të tokës, për luftimin e barnave të dore e V 1/6-10/6, majdanoz dora e III 20/6-30/6, avantazhe për rritjen dhe zhvillimin e bimëve por - Për uljen e shpenzimeve në pemtari, të këqia dhe ruajtjen e lagështisë në tokë. kopër dore IV 10/6-20/6. Krahas mbjelljes ne edhe me efekte ekonomike, që shton prodhimin fillohet nga puna për luftimin e barnave të - Të vazhdojnë trajtimet kimike për luftimin fushe duhet të vazhdoje dhe mbjelljet e farërave dhe rrit cilësinë e tij, ul nevojat për punën e dorës këqia nëpërmjet trajtimeve me herbicide, rrotull e hirit, vrugut e kalbëzimit gjatë gjithë muajit për përgatitjen e fidanëve për këto perime sipas dhe ul koston e prodhimit. parcelave, apo në midisrjeshtat e blloqeve, ( dhe breznisë së dytë të tenjës rreth 15-20 këtij kalendari orientues për domaten e vone deri Në zonën kodrinore e para-malore ka vazh- duke përjashtuar parcelat me mbjelljet e reja, si qershorit. (në vartësi të monitorimit të fluturave). 15/6 kastravec dora e trete 10/6-20/6, shalqinj duar puna për mbjelljen e domates, specit, të dhe kontaktin me bimët). Si herbicide të efek- Edhe gjatë këtij muaji të kombinohet përdorimi i dora e trete deri 5/6 lakrës koke dora e dyte 5/6- patëllxhanit, barbunjës, e shërbimet e tyre të para tshëm mund të përdoren Raundup, Gramixel, preparateve sistemikë me ata të kontaktit.. 10/6 lule lakrës se hershme 16/6-15/7, mesme etj. Ne ketë zone mbjelljet mund të vazhdojnë Maestro etj. në dozat 400 litra solucion për ha. 1/6-30/6, vone 15/6-15/7. me koncentracion për çdo rast konkret sipas - Të kryhet sqetullimi i lastarëve dhe heqja sipas këtij kalendari të mbjelljeve: domate të tjera etiketës shoqëruese të përdorimit, mbështetur e 1-2 gjetheve të fundit të lastarit. Gjate fundit të majit dhe muajit qershore kjo 28/5-5/6, presh Belortaje15/5-15/6, lakër dore e zone munde të vjele këto perime, nga serat II Mishi 10/6-25/6, Karrot dore II Panxharë i kuq në lëndën aktive, në fazën e zhvillimit të barit - Po ashtu të kryhet pastrimi i trungjeve nga Kastave, pjepër, domate, spec, barbunje, spec dore I 1/6- 30/6 mbi 15 cm. lartësi. lastarët e dalë nga sythat fjetës si konkurues ne tunele, shalqi nga tunelet, majdanoz dhe - Në pëmtoret e mb jella rishtas të lihen të bimës. Për mbjelljet e farave ne përgatitjen e fidanit nga fusha 25 % domates së hershme të fushës, ne kulturat Lule lakër 15/4-15/6,qepe e njome aq lastarë sa mendohet për tipin e kurorës së - Të kryhen të gjitha shërbimet agroteknike domate industriale spec për mbushje, barbunje, fidan Sukthi 20/6-5/7. Në këtë zonë mund të ardhëshme.(forma kupore: 3-4 lastarë, mbi në shartesore si prashitja, ujitja, trajtimet pjepër, sallate, karote, panxharë, bizele etj. vazhdojnë vjeljet ne kulturat e fushës si Kungull lartësinë e projektuar të trungut, forma ypsilon kimike etj. Persa i përket trajtimeve kimike ne perimet dora e pare nga 20 qershori e prapa, gjatë muajit e fushës të kihen kujdes se munde të jene të qeshre, si qepe e njome, sallat, bizele, karrote, QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE VLORE pranishëm vrugjet, hiret e ndryshme, kalbëzimet e panxharë i kuq. Departamenti i Pemtarisë QTTB-Vlorë E-Mail: qttbvlore@yahoo.com QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE LUSHNJE Departamenti i Perimeve: QTTB-Lushnje E-mail: qttblushnje@yahoo.com KËSHILLA E SPECIALISTIT Fermerë: Në këtë periudhë është koha e Përgatitja e silazhit në këtë fazë: Këshilla për fermerët për periudhën përshtatshme për përgatitjen e silazhit pranveror. Aplikimi në racionin ushqimor të kafshëve te • Ul shkallen e zbërthimit të proteinave; deri 15 Qershor 2012 silazhit pranveror siguron: • Ritmikë në të ushqyerit e kafshëve, veça- • Rrit nivelin e karbohidrateve të fermen- tueshme; • Përqendrimi më i madh i amidonit të tret- Në Pemëtari (Faroret) mollës. Dhjetë ditësh i parë i qershorit është nërisht tek gjedhi duke krijuar ritmikë gjithëvjetore shëm në ujë; moment për trajtimin kundër krimbit të mollës. të ushqyerit të tyre. Kroma e mollës • Rrit sasinë e lëndës së thatë. Djegia bakteriale • Shfrytëzimin e plote të aftësive prodhuese Të vazhdojnë trajtimet kundër kromës së te foragjereve në periudhën e zhvillimit intensiv • Eliminoni lagështinë për të ulur humbjet e mollës mbasi kushtet kanë qenë të përshtat- Merrni masa për trajtime kundër djegies lëndëve ushqyese (lagështia 50-60 %). (Maj-Qershor). shme për zhvillim. Të bëhet më para kontrolli i bakteriale atje ku është çfaqur. Gjatë përgatitjes përdorni aditivëve-Dobitë: • Së bashku me silazhin e vjeshtës përbën pemëtores për të para infeksionin nga kroma. Për kulturën e patates • Uljen e menjëhershme të PH (në 24 orët bazën e teknologjisë së përparuar në të ushqyerit Ne përshtatje me kushtet e motit te realizo- Aty ku mbirja ka mbaruar dhe bimët janë në e gjedhit. e para); hen spërkatje para dhe mbas reshjeve. lartësinë 10-15 cm të fillojë prashitja e pare, për • Mundësinë për një balancim më të drejte • Zvogëlimi i humbjeve në L.Thatë; të shkriftuar token dhe prerë barërat e këqija. gjithëvjetore të lëndëve proteinike. • Ulin zbërthimin e proteinave të legumi- Përdorni preparate kontakti mbas rënies Para prashitjes të bëhet dhe plehërimi plotësues se reshjeve. Përgatitja e silazhit pranveror -Përdorni të nozeve; me nitrat amoni. Në parcelat ku bimët e patates Afidet gjitha llojet e forazheve që vegjetojnë në pran- • Përmirësojnë zbërthimin enzimatik të celu- nuk kanë mbirë si rezultat i temperaturave jo vere: Hasëllet e thjeshta dhe të përziera (70% lozës dhe hemocelulozes në silazh. Të bëhet kontrolli i pemëtores për të para të përshtatshme, por barërat e këqija kanë graminore dhe 30 % bishtajore), bimët livadhore Zbatoni me korrektësi mënyrat e konservimit infeksionin nga afidet dhe më pas të bëhet mbuluar sipërfaqen e tokës, është mire që për Tërfilit, Jonxhën etj. të lehtësuar më vonë procesin e prashitjes të dhe të ruajtjes së silazhit: trajtimi që të jetë sa më efektiv. Mos shpenzoni Shfrytëzoni fazën e vegjetacionit për për- • Ruajtja ne depo; preparate kur nuk duhen. bëhet herbicidimi i parcelës para mbirjes së bimëve të patates me Sencor me normë 1kg/ gatitjen silazhit pranveror. • Në forme dengjesh cilindrike të mbështjelle Krimbi i mollës ha. Të kontrollohen parcelat e patates për te • Për graminore është faza e lulëzimit me mase plastike; Është periudha e çfaqjes së krimbit të para infeksionin nga buburreci • Për bishtajoret faza e lulëzimit • Mbi sipërfaqe ose në gropa. QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE KORCE QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE FUSHE KRUJE Sektori i Pemëtarisë QTTB-Korçë: Departamenti i Blegtorisë, QTTT-Fushë Krujë: E-mail:qttbkorce@yahoo.com E-mail:qttbfushekruje@yahoo.com
  • 6 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 7 keshilla ne sherbim te fermereveKjo rubrikë përgatitet në bashkëpunim me Drejtorinë e Këshillimit dhe Informacionit Bujqësor të MBUMK si dhe me Departamentin e Mbrojtjes së Bimeve të UBT Muaji i shërbimeve intensive në misër. Për periudhën Këshilla për Fermerët që Mbarështojnë Bagëti të Imta 20 Maj deri me 20 Qershor 2012 1. Për fermat e dhenve 1. Për fermat e dhive Të përfundojnë sa më shpejt mbjelljet mbasi si ROGOR me doze 0.2 %për një dynym 50 litra ujë Është periudha kur bëhet qethja e dhënëve Është periudha që është bërë shkëputja e ke- kulture e pare jemi në ekstremet e afateve. Këtë ne 100 kg preparat, që realizohet mire me pompa në zonën malore. Për të bërë qethjen uniforme cave dhe kur mund të realizohet prodhimi maksimal vit mbjelljet janë realizuar brenda një kohë shumë shpine ose po që sigurohet preparat granular dhe për ta realizuar sa më shpejt këtë proces i qumështit nga dhitë. Për të prodhuar qumësht të të shkurtër, falë dhe mekanikes që fermerët kane Atoxan ose Foxim norma e përdorimi është 1.2 kg është mire të përdorni qethëset mekanike, të pastër nga dhitë zbato këshillat “si të prodhojmë venë në dispozicione të kësaj bime. Mbirjet janë për dynym duke e përzier me pak rëre dhe hidhet cilat janë të thjeshta në përdorim. qumësht të pastër“. të mira çka do të thotë që është realizuar numri për çdo bime ne fyell me dy gishtat e dorës. Menjëherë mbas qethjes bëni trajtimin e Bëni mjeljen e dhive dy here në ditë. Për çdo i bimëve, një tregues mjaft i mirë për marrjen e 5. Te marrin masa për vënien ne eficence të dhenve kundër parazitëve të jashtëm (zgjebe, sasi qumështi të prodhuar nga dhitë mjelja dy here prodhimeve të larta. Prandaj me të drejt ky muaj sistemit të ujitjes sipas mundësive të fermerit. të në ditë është e mjaftueshme, ndërsa mjelja mbi dy morra pleshta etj) këshillohu me Veterinerin. do të jetë për fermerin muaji i shërbimeve inten- përgatitet ngastra me brazda pas shërbimeve here është e lodhshme për fermerin, shqetësuese sive për këtë kulturë. Shfrytëzoni në maksimum kullotjen e për dhitë dhe pa efektivitet ekonomik. pasi thatësira ne kushtet tona vjen shpejt. dhenve. 1. Kujdes duhet treguar ne ato ngastra ku Përzgjidhni përfundimisht kecat femra që do misri është ne mbirje e sipër që paraqet probleme Bëni parcelimet e kullotës duke përcaktuar të mbahen për remont dhe kecat meshkuj për ne dalje si rezultat i forcimit të kores nga reshjet, Kultura e Sherbelës parcelat sipas periudhave: për periudhën e ndërzim. për ketë këshillohet të behet lesim me lese hekuri Këshilla për fermerët që kultivojnë qumështit, për periudhën e ndërzimit (flushing) Kecat meshkuj që do të mbahen për ndërzim ne drejtim të kundërt të mbjelljes, proces i cili sherbele, përiudha 28 Maj-15 Qershor dhe për periudhën e vjeshtës. të jenë nga prindër të ndryshëm, për të evituar ndihmon mbirjen dhe shton prezencën e ajrimit Për kultivimin me sukses të sherbelës është Ndarja e parcelave të kullotjes malore të bashkëgjakësinë. ne ngastrën e mbjelle. e rëndësishme të merren në konsideratë dhe përcaktohet në mënyrë të atillë për bërë të Për remontimin e tufës (përtëritjen), të mbahen shërbimet gjatë vegjetacionit. 2. Te përfundoje rrallimi ku misri është ne mundur ripërtëritjen e kullotave, duke bërë 20-25% keca femra të numrit të krerëve të dhive. fazën e 3 deri ne 4 gjethe ne ato ngastra ku - Për të siguruar një rritje të shëndetshme të lëvizje na lartësitë më të ultë në më të larta Nëqoftëse parashikoni të shtoni tufën kjo përqindje mbjellja nuk është realizuar me precizon duke bimëve të sherbelës, lufta ndaj barërave të këqija dhe anasjelltas. duhet të jetë më e lartë. lëne sipas hibridit numrin e nevojshëm të bimëve është një aktivitet i rëndësishëm në përcaktimin për Ha (dynym). e prodhimit të saj. Lufta kundër barërave të këqij është shumë e rëndësishme dhe duhet të fillojë 3. Fermerë ne ngastrat ku misri është ne që në fazat përgatitore të mbjelljes duke përdore fazën e 5-6 gjetheve të filloje kultivimi me kul- preparate efikase. Kurse gjatë vegjetacionit lufta tivator dhe dhënia e dorës se pare të ushqimit kundër barërave të këqija mund të kryhet 2-3 herë plotësues 20-25 kg URE për dynym dhe jo me në vit me sistemet tradicionale me shatë përgjatë vone se 12-14 dite nga kultivimi i pare të behet rreshtit dhe punimet me motokultivator ose frezë kultivimi i dyte dhe dhënia e dorës se dyte të përmes rreshtit. URE-se ne sasinë 20-25 kg për dynym. - Ruajtja e një regjimi ujor optimal, në parcelat 4. Ngastrat e mbjella herët që janë ne fazën e mbjella me sherbelë ka një rëndësi të madhe. e 7- 8 gjetheve e lart të kontrollohen ne se vihen Sherbela është një bimë ngrohtësidashëse e re ne bime dëmtime ne gjethe pasi është një sinjal cila e duron të ftohtin, por nuk pëlqen mbetjet për fillimin e trajtimit ndaj Krimbit të misrit. Për hidrike, si rezultat do të kemi humbje të numrit ketë rekomandojmë përdorimin me insekticidit të bimëve për ha. QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE SHKODER QENDRA E TRANSFERIMIT TE TEKNOLOGJIVE BUJQESORE KORCE Departamentit të Bujqësisë, QTTB -Shkodër, Departamentit i Blegtorisë QTTB- Fushë Krujë E-mail: qttbshkoder@yahoo.com E-mail:qttbkorce@yahoo.comProfesorët e Veterinarisë monitorojnë procedurat ProCredit Bank i paraprin zhvillimit të bujqësisë me kredidhe mënyrën e vaksinimit kundër brucelozës Bujqësia është një sek- tor shumë i rëndësishëm në ekonominë shqiptare, jo vetëm dhe blegtorale kanë qenë edhe skemat e subvencionimit të ap- likuara nga MBUMK, me fonde uar linja kredie për agrobiznesin dhe prej afro 8 vitesh ka një sek- tor të mirëfilltë Agrobiznesi me Tiranë, rreth 45 mijë të imta janë vaksinuar kundër brucelozës për shkakun e peshës prej 18.4% të buxhetit të shtetit. Mirëpo këto specialistë me eksperiencë në Në Qarkun e Tiranës po që është përhapur ditët e fundit, Botërore të Shëndetësisë dhe që zë në Prodhimin e Përgjith- skema subvencionesh nga bux- fushën e bujqësisë.vijon me intensitet vaksinimi kemi rekomanduar të gjithë në përputhje të plotë me ek- shëm Bruto, por edhe për faktin heti i shtetit mund ta ndihmojnë ProCredit Bank ka sot njëkundër sëmundjes së bruce- fermerët dhe u kemi treguar që speriencat e vendeve të tjera, që rreth 55% e popullsisë i sig- ekonominë bujqësore në vend, portofol Agro prej 4000 klientëshlozës në kafshët e imta. Puna qumështi i kafshëve nuk ka as- ku ka patur një ulje drastike uron të ardhurat nëpërmjet këtij por ato nuk munden të jenë mjet në numër, portofol ky që zë rreth sektori. Modernizimi i sektorit themelor për zhvillimin e këtij 35-40% të gjithë portofolit ban-që po kryhet nga një grup vet- një rrezik në qoftë se i nënsh- nga kjo strategji e ndjekur për të bujqësisë dhe të agrobiznesit sektori në kuadër afatgjatë. Përerinerësh të trajnuar për këtë trohet zierjes apo pasterizimit. vaksinimin”, - tha Xhelil Ko- kar në sektorin Agro. Kreditimi përbën një nga objektivat krye- një zhvillim të qëndrueshëm dhe i sektorit AGRO nga ProCre-qëllim, ecën paralel në të gjithë Nuk ka asnjë rrezik për shën- leci profesor në Fakultetin e sorë për të garantuar përthithjen afatgjatë duhet që sistemi bankar dit Bank përfshin: investimet nëkomunat e këtij qarku. Drejtues detin e konsumatorëve ”, - tha Veterinarisë, në Universitetin e fondeve të BE-së nga mar- të ndërhyjë në këtë sektor me një fermë bujqësore dhe kryesishtdhe ekspertë të Projektit PAZA Bedri Trimi, kryeveterineri i Bujqësor të Tiranës. Pas debat- rëveshja e MSA apo marrja e rol aktiv nëpërmjet kredidhënies. zhvillimin e aktiviteteve në seraqë po realizon këtë proces Qarkut të Tiranës. eve të hapura kohët e fundit në statusit vend kandidat. Sektori Kjo është shumë e lidhur edhe diellore, frutikulturë, kultivimitmbikëqyrin nga afër mënyrën Procesi i vaksinimit kundër media se ky vaksinim po kry- bujqësor dhe i agropërpunimit me efektivitetin e përdorimit të të kulturave 1-vjeçare, inves-dhe respektimin e kushteve Brucelozës po mbikëqyret het në një kohë të pa përshtat- kanë nevojë për ndryshime rrën- fondeve të BE-së gjatë viteve në timeve në ferma blegtorale siteknike në të cilat kryhet vak- nga një grup profesorësh të shme drejtues dhe ekspertë të jësore me qëllim rritjen e prod- vazhdim. Përdorimi i fondeve mbarështrim gjedhi, të imëtavesinimi, si edhe regjistrimin e të Fakultetit të Veterinarisë, të fushës japin vlerësimet e tyre, hueshmërisë dhe konkurruesh- të BE-së është i lidhur ngushtë dhe derrave, investimeve nëdhënave të procesit. cilët bëjnë vizita në zonat dhe duke u shprehur se gjithçka mërisë në tregun vendas dhe me ekzistencën apo operimin atë të BE-së dhe kjo mund të e sistemit bankar në sektorin e përmirësim teknologjie apo me- Kryeveterineri i Qarkut fermat ku të imtat i nënshtro- është konform standardeve realizohet nëpërmjet zhvillimit bujqësisë, duke qenë se rregulli kanike bujqësore, investime nëTiranë Bedri Trimi thotë se hen vaksinimit. Këto vizita veterinare. dhe mbështetjes së nismës pri- kryesor i BE-së është rimbursi- agropërpunim dhe kryesisht nëpothuajse 40 për qind e numrit kontrolli janë të pa lajmëru- Zbatimi i kushteve teknike vate, rritjes së eficiencës së sek- mi i implementimit të projekteve përpunim qumështi, mishi, fru-të të imtave janë vaksinuar dhe ara dhe kanë si qëllim parjen të këtij procesi duke nisur që torëve shtetërorë dhe ekzistencës fituese të IPARD-it. Ky rregull ta-perime, ruajtje në ambientese brenda pak ditësh i gjithë nga afër të procedurave sesi nga pajisjet e veterinerëve së mbështetjes financiare nga do të sjellë nevojën e gjetjes frigoriferi dhe së fundi në njëprocesi mbyllet për këtë qark. bëhet vaksinimi. Gjatë ins- që kryejnë vaksinimin e deri sistemi bankar. Nga studimet nga fermerët, agropërpunuesit të fushë të re, atë të akuakulturës.“Procesi i vaksinimit në Qarkun pektimeve në zonat e Baldu- në asgjësimin e mbetjeve po e kryera rezulton që ky sek- fondeve për startimin e planeve Përparimi i sektorit bujqë-tonë ka ecur në mënyrë ritmike, shkut, Kasharit, Yzberishtit monitorohen vazhdimisht. tor apo fusha të caktuara aktiv- të investimit. Është pikërisht sor nëpërmjet kreditimit do të itetesh bujqësore kanë një rritje sektori privat bankar ai që duhet përmirësonte ndjeshëm struk-sipas planit të paraparë. Si qark dhe fshatra të tjerë është Vaksinimi kundër sëmundjes të kënaqshme si p.sh. perimet të vihet në punë për të furnizuar turën dhe ritmet e rritjes ekono-ne kemi për të vaksinuar rreth vënë re respektohen të gjitha së brucelozës tek kafshët mike, si dhe cilësinë e jetesës së110 mijë krerë të imta, deri më kushtet e kërkuara për trans- e imta po ecën me ritmet e në sera diellore apo frutikultura, me kapital sektorin bujqësor dhe falë kjo nismave apo incentivave të bëjë të mundur përthithjen më shumë se gjysmës së popull-tani kemi bërë rreth 45 mijë portin e vaksinave dhe gjatë parashikuara në të gjithë ven- të politikave bujqësore nga njëra në maksimizimin e fondeve të sisë.krerë. I kemi kushtuar rëndësi vaksinimit. “Siguroj konsuma- din. Ekipi i profesorëve te anë, por edhe eksperiencës në akorduara nga BE-ja. Mbështetja e sektorit Agro,të madhe cilësisë së vaksinimit torin që kjo metodë e zgjedhur Fakultetit të Veterinarisë në vite të fermerëve që ushtrojnë ProCredit Bank nisur edhe me një gamë të madhe aktiv-dhe pjesëmarrjes së madhe të është në përputhje me të gjitha Universitetin Bujqësor të Ti- aktivitetet e tyre në këto zona. nga misioni i saj si një bankë për itetesh, e bën sot ProCredit Banktë gjithë atyre që e ndjekin këtë standardet e “tre motrave”, ranës do të vijojë në shumë Një tjetër rol nxitës për shtimin e zhvillim në vendet ku operon, ka një lider të zhvillimit bujqësor nëproces. Duke parë një tymnajë OIES, FAO-s dhe Organizatës zona të tjera. investimeve në ferma bujqësore më shumë se 10 vjet që ka inici- Shqipëri.
  • 8 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 9
  • 10 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012 opinion eksperti I nderuar Zoti Fermer! “S’ka shtet të zhvilluar pa një bujqësi intensive dhe dhe bletet mjaltese kane rolin e tyre. Ndrtimi i lules eshte i tille qe bletet tona nuk e kane kësaj i duhet dhe një bletari e përparuar” Ekziston nje thenie lapidar“S’ka shtet te zhvilluar pa nje qejf te hapihn lulet e jonxhes,bujqesi intensive dhe kesaj ato preferojne dhe punojne mei duhet dhe nje bletari e per- Prof. (Assoc.) Dr. Kristaq Thomo me efektivitet ne lulet e hapuraparuar”. Çfare nenkupton kjo nga bletet e vetmuara. Bletet epjalmimin e kulturave bujqe- dyte, kjo sepse era e con pjalm- bostanore 200 – 250 m, ndersa mireorganizuar shtohet prodhi- te mbrojtjes se bimeve. Nga vizitojne jonxhen per nectar,sore. in nga nje lule ne tjetren ne kur kemi massive me 50 – 70 mi, por eshte permiresuar dhe ana tjete lulezimi i shumices ndersa bletet e vetmuara per Pjalmimi shton prodhimin menyre mjaft te crregullt. Ne ha ato do te vendosen ne mes cilesia e tyre. se kulturave perimore ndodhe pjalm. Me mire bletet vizitojnedhe rrit cilesine e tyre, bile kete menyre nje pjese e madhe te masivit. Pjeshket e kajsite. Sidomos heret kur ne natyre ka pak jonxhat e vaditura, sepse kurdhe farerat qe merren nga keto e pjalmit shkon dem, sidomos per pjeshket pjalimimi i kryq- pjalmues te eger, prandaj rolin ka thatesi bletet pothaujse nukkultura te pjalmuara kane aft- ne kehen me erera te forta, ku PJALMIMI I ezuar eshte mese i nevojshem. kryesor e luajne bletet. Eshte e e vizitojne jonxhen, sepse lu-esi mbirese te rritur. Ne shume pjalmi perfundon ne mal ose KULTURAVE nevojshme qe te vendosin 1 – 2 let e saj nuk kane nectar. Ne Vishnjat e qershite. Vishnjavende te botes pjalmimi eshte det. Jo rastesisht lulet e bimeve BUJQESORE familje blete per ha. Nga keto keto raste sasia e fares qe do te ka shume varietete autosterile.i organizuar. Ai mbahet si fac- qe pjalmohen me ere nuk kane kultura lidhur me pjalmimin merret varet nga bletet e vet- Kulturat dru frutore Ne disa variante nuk krijohentor i rendesishem agroteknik petale te ngjyrosura. theket e s’kane pjalm. Prandaj me blete, nje vend te vecante muara dhe numri i tyre. Ne njeper intensifikimin e bujqesise. Kemi dhe pjalmimin me ane (molla, dardha, kumbulla zene kastravecat. Izolimi ne ha joxhishte vendosen 8 – 10Ky organizim mbeshtete ne te insekteve te egra, por numri etj.) 2,0 familje blete/ha distance i organeve riprod- blete.vendime te Ministrise se Bu- i tyre eshte ulur shume, kjo per Mollet, Dardhat. Dhe dard- Vishnjat, qershite huese femerore e mashkullore,jqesise, ku jepen rekomandi- rrjedhoje te ndikimit te pesti- hat si mollet kane specifiken qe kerkojne 2,5 – 3,0 organet riprodhuese femrore pjalmimi i rende e viskoz, ku- Pjalmimi i lulediellitmet agroteknike si dhe cmimet cideve, hapjes se tokave me familje blete rora e luleve me ngjyre flasin Megjithese lulet e lulediellitnepermjet akt marreveshjevedy qilizem dhe kushteve te keqia piqen me heret se ato mash- kullore. Pjalmimi me blete ne per nevojne e pjalmimit me kane te dy organet riprodhuese,paleshe me detyrimet perka- te motit. nga organizimi i mire i pjalm- blete. Pjalmimi me blete per por nga qe nuk celin ne te nje-tese. Cmimet vendosen per Nga perllogaritjet e bra plantacionet e molleve duhet te diferencohet. Kur kemi nje imit shtohet dhe permiresohet kastravecat e fushes organizo- jte kohe eshte i nevojshemnjesi mjalti (ose kg.), keshtu bletet perbejne 82% te pjalm- cilesia.e afrt nga lloji eshte het ashtu si per te gjitha kul- pjalmimi me blete. Ne kulacetp.sh. per pjalmimin e zones per uesve. Fale organizimit te jetes shumice lulesh te molles duhet te sigurojme pjalmimin e kry- dhe qershia, prodhimi i se ciles turat perimore. Eshte ndryshe e lulediellit me madhesi 15fare 20 kg/ha, per perimet dhe se tyre ne nje shkalle te larte e varet nga pjalmimi me blete. per kastravecat e serave. Ne – 20 cm ka zakonisht 1000 –ne sera 1.5 kg/ha, per perimet kryejne mjaft mire pjalmimin, qezuar te luleve ne ditet e par Vishnjat, qershite kerkojne 2,5 shume vende pjalmimi ne sera 2000 lule, qe jetojne vetem 2frutore 10 kg/ha etj. prandaj Darvini ato i quan bota- – 3,0 familje blete. behet me dore, gje qe kerkon dite pastaj bien. Diten e pare Te ardhurat nga pjalmimi nistet me te mira. Asnje s’mund Molla, dardha, nje pune kolosale. Nga perl- happen theket, ndersa ditenper bletarine jane 57% me te diskutoje se ato punojne kaq kumbulla etj.) 2,0 logaritjet e bera del se per nje e dyte pistil, prandaj s’mundshume se sa prodhimi i zakon- mire ne dobi te luleve. Pjalmimi i te pjalmohen lehte. Kur ngjet familje blete/ha ha kastraveca duhen me shumeshem, ndersa te ardhurat e bu- Per te kryer nje pjalmim kulturave perimore se 24 mije dite pune. Pjalmimi pjalmimi ato bien, ndersa kurjqesise sipas shume studiusve te sukseshem kerkohen disa Kane nevoje per pjalmim ate celjes, ne menyre qe te evi- te kryqezuar nga insektet per me blete pervecse e eleminonqe arrijne ne te njejtin perfun- kushte nga bletet, sit e per- kete humbje kohe dhe pune,dim jane miliona US $ ne vit. doren per kete qellim familje tojme periodicitetin e lidhjes se marrjen e fares dhe te frutave. Shtimi i prodhimit te kokrave. Per kete blete mbahen Shumica e tyre jane kultura ato bejne dhe pjalmimin me Sipas pervojes sime me ek- blete te fuqishme dhe te per- pjalm te llojeve te ndryshem. lulediellit nga pjalmimisperimente te bera gjate viteve gatitura ne ate menyre si per per 2 -3 dite dhe pastaj te lar- tipike entomofile. Sic tregojne Per pjalmimin ne sera ka nje eshte 3,7–4 kv/hadhe konsultimeve me lirera- vjeljen e mjaltit, nga ana tjeter gohen. Ne rastet kur sasia e lu- teknologji te vecante te cilenturen e huaj shtimet jane: ne struktura e familjes blete te leve eshte e paket, kryesisht ne Pjalmimi i kulturave mund ta gjeni ne fletepalosjet nuk pjalmohen munde te vazh-pemet frutore dhe agrumet 12 jete e tille qe te kete pjellje pemet e reja bletet mbahen ne perimore perkatese. dojne lulezimin deri ne dy jave– 16% ne jonxhen e vaditur te moshave te ndryshme dhe to gjate gjithe kohes se lulez- sikur “te prisinin pjalmuesit”, shume blete fushe. Rol ne kete imit. 1–2 familje blete/hate vitit te dyte per fare 20%, Pjalmimi i jonxhes port e tilla lule pjalmohen keq.terfili 35%, perimet e bostano- pjalmim luajne dhe distancat e Dardhat si dhe mollet kane Shtimi i prodhimit te lulediellitret 20 – 25%, luledielli 14%, parqeve me blete, njihet fakti vetine qe organet riprodhuese kerkimet si rezultat i pjalmimit per fare me blete rritet prodhimi dhe Jonxha eshte culture en- nga pjalmimi eshte 3,7 – 4 kv/pjalmimi i trangjujve dhe se sa me afer ketyre kulturave femrore piqen me heret se ato ha. Rezultatet e mire ta feres si bujqesore te jene bletet aq me mashkullore. permiresohet cilesia e lakrave, tomofile qe kerkon pjalmimatyre ne sera 20%. Ka disa lloj nga insektet. Rolin kryesore lulediellit te pjalmuar shihenpjalmimesh pervec se me blete. energjike behen fluturimet Kumbullat. Shumica e va- rrepave, qepeve, panxharit, ne pjalmimin e jonxheve e ne breznine e dyte. Seleksi-Njihet pjalmimi me ane te eres dhe aq me i suksesshem eshte rieteteve jane autosterile dhe karrotave etj. Ne pjalmimin e neret thone “cdo blete shton 1 karrotes dhe te qepes se bashku luajne bletet e vetmuara, por(pjalmim anemofil) eshte me- pjalmimi. Vendosja e parqeve te paperputhshme. Verejtjet pike vaj”.nyre me e hershme dhe e vjeter me blete varet nga madhesia e dhe analizat kimike te fratuave me bletet marrin pjese edhe P.S. per cdo sqarim jemi tee pjalmimit te kryqezuar. Dhe siperfaqes dhe lloji i cultures kane treguar se pemet qe jane mizat e luleve. Ne nje ha joxhishte gatshem per ndihme ne adresen:sot ka nje sere bimesh qe pjal- qe do te pjalmohet. Keshtu ne pjalmuar nga bletet jo vetem Por numri i tyre ne vitet e vendosen 8 – 10 Rr.“Halim Xhelo”, Nr.6, Tirane.mohen nepermjet eres. Pjalm- pergjithesi jepet nje largesi qe kane shtuar prodhimin 2 – ndryshme eshte i ulet si rrjed- familje blete Cel.: 0692369220imi me ere ka dale ne plan te prej 500 – 700 m, per kulturat 3 here. Gjate nje pjalmimi te hoje e ndikimit te kimikateve E-mail:kristaqthomo@yahoo.com Bimët mjekësore e aromatike, kultura antike për një bujqësi multifunksionale Falë pozitës gjeografike me Msc. Refik Shema, Specialist në QTTB-Shkodër hapësirën natyrale,” me bind-klimë të butë mesdhetare të jen se ulja dhe racionalizimi iEvropës jugore, në vendin tonë tike derisa nën etiketën “Made nal e të qëndrueshëm të shumë edhe rroli i rëndësishëm që ka sigurisë ushqimore dhe mbrojtjen përdorimit të insekticideve erriten spontanisht mbi 30% in Albania” Shqipëria mori rolin arealeve rurale, e në veçanti të futja e bimëve mjekësore në e mjedisit, kryesisht nga përdori- pesticideve mbështet nevojëntë florës evropiane ne tërësi, lider, e për bimë të veçanta si atyre margjinale apo të atyre që drejtim të rritjes së funksionit të mi jo racional i lëndëve teknike e mbrojtjes së mjedisit dhe tëme rreth 3200 specie mjekë- sherbela, vendin e parë në botë. rrezikojnë të margjinalizohen. shumëfishtë në sistemin e bujqë- e në mënyrë të veçantë nga ai i resurseve natyrale, duke mbroj-sore e aromatike nga të cilat Tashmë vendi ynë njihet për ek- Gjithashtu, tendencat mod- sisë. derivateve kimike. tur në këtë mënyrë vlerat e pro-320 lloje janë bimë që gjenden sportet e rreth 170 lloje të këtyre erne të bujqësisë, si diversifi- Përfshirja e tyre në mozai- Ligjet e përcaktuara në bu- dhimit dhe duke frenuar brak-me shumicë. Sipas studimeve, bimëve dhe kryesisht: sherbela, kimi i prodhimit, funksioni i kun kultural të veçuar, jo vetëm jqësinë organike fiksojnë një tisjen e aktivitetit bujqësor nëbimët mjekësore dhe aromatike trumza, flete manaferre dhe ferre shumëfishtë, qëndrueshmëria vlerëson resurset mjedisore të seri hapash që nxisin “të gjithë hapësirat e papërshtatshme.janë të përhapura në të gjithë e bute, boronicë, hithër, trënda- mjedisore, gjejnë në kulti- territorit dhe gjeneron një rritje bujqit që ushtrojnë aktivitetin e Teknikat e kultivimit bi-vendin, por në sasi më të mëdha fil i egër, kamomil, timus, rigon, vimin e bimëve mjekësore një deçizive të vlerave të saj, por tyre në mënyrë të tillë mbrojtës ologjik ofrojnë mundësi tëgjenden në zonat e Malësisë së fletë rrush ariu, njëmijë fletësh, mbështetje aktuale dhe shumë të ajo rrit edhe atraksionin e mje- duke mbajtur në kushte të mira rëndësishme për kultivimin eMadhe, Shkodrës, Skraparit, El- lule aguliçe, lavandula, dëllinjë e rëndësishme. disit rural duke ndërtuar në këtë ose përmirësuar mjedisin dhe bimëve mjekësore për dy arsye.basanit, Korçës, Beratit, Përmetit zeze, mollë e egër, lule shtogu, Në ekosistemet margjinale mënyrë polin tërheqës drejt re-dhe Durrësit. Aktualisht, situata fletë murrizi & lule , lule bliri ... të konsideruara ”të brishta” alitetit agroturistik ekzistues. Nëe bimëve mjekësore në vendin dhe shumë të tjera duke përbërë faktikisht, adaptimi i teknikave këtë mënyrë, mjedisi rural, ngatonë paraqitet me rolin lider si një burim ekonomik natyror të kulturale që zakonisht përdoren një vend i prodhimit të zakon-në eksportet Shqiptare të bimëve rëndësishëm, ende të pa shfrytë- në territore të tjera normale është shëm bujqësor do të transfor-bujqësore ashtu dhe në importet zuar plotësisht. i pa mundur për faktin se resur- mohej në mënyrë kreative dukee vendeve të zhvilluara si Amer- Mitëpo, studimet e fundit set e tyre nuk mund të mbajnë hyrë në një qarkullim ekonomikika, Gjermania, Franca, Italia, 2003-2005 konstatojnë se eroz- peshën e një bujqësie të orien- me mjedisin urban.Turqia etj. ioni i bimëve aromatike e mjekë- tuar me metodat tradicionale. Dhe së fundi mund të për- Grumbullimi, përpunimi dhe sore, për të cilin është folur Në këtë rast është e rëndësishme mendim rolin e rëndësishëmpërdorimi i bimëve mjekësore shumë dhe vazhdon të flitet, të studiohet e të parapërgatiten që kultivimi i specieve mjekë-në vendin tonë, historikisht nji- është i përmasave shumë më të modelet e reja të agroekosistemit sore mund të kenë në veprim-het prej shekujsh. Mirëpo grum- mëdha se sa mendohet, deri në për administrimin me metoda tarinë praktike të vlerësimit ebullimi i tyre si mjet fitimi në ek- rrezikim zhdukjeje të disave prej më konservative dhe që respek- mbrojtjes së resurseve mjedis-sportet Shqiptare e ka zanafillën tyre. tojnë ekuilibrat mjedisore. Me ore. Në unionin Evropian, tëpas viteve 1900. Zhvillimet far- Në këto kushte, kultivimi i fjalë të tjera, është e rëndësishme gjitha normativat e rekomandu-maceutike e kozmetike botërore disa specieve mjekësore me in- parapërgatitja e formave të zh- ara në mbështetje të vlerësimittë pas viteve 60’dhanë një shtytje teres të madh ekonomik mund villimit të “qëndrueshëm”. të mjediseve margjinale tentojnëe zhvillim të fuqishëm eksportit të ndërtojnë një linjë të rëndë- Një aspekt tjetër që duhet të lidhin zhvillimin kompleks tëtë bimëve mjekësore e aroma- sishme për përdorimin racio- të merret në konsideratë është sektorit bujqësor me objektivin e (Vijon ne faqen 14)
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 11
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 12 keshilla per bujqesine “Të prodhojmë më shumë material mbjellës autokton dhe të çertifikuar” Çdo aktivitet prodhues fillon Prof. As. Dr. Ramadan Shehu, Msc. Isuf Kaziu, Dr. Asllan Celami, Agr. Mark Gjoka Aktualisht fermeri i sotëmme sigurimin e “lëndës së parë” QTTB Fushë Krujë, sektori i farërave është vendimarrës për aktivite-dhe në këtë kontekst puna në tin në fermë dhe duhet të jet mëbujqësi fillon me materialin e farërave të nevojshëme për nave urbane, kjo pasuri jetike var si rregull ka një periudhë puteve bujqësore (farëra), ble- i ndërgjegjësuar sepse nuk kambjellës (farën), si një praktikë mbjellje por edhe prodhimin e për fermerin në veçanti dhe të caktuar kultivimi që shkon jnë ambalazh, thase, i mbushin kuptim që deri në mbjellje tëe vetëdijshme bujqësore për kontraktuar dhe në zhvillimin e kombin në përgjithësi, të vijë deri në 10të vjet dhe më pas me grurë për konsum dhe i shpenzosh 15000 - 20000 lek/rritjen e prodhimit. Për qindra prodhimit bujqësor është e nge- duke u paksuar. Në këto kushte duhet të dal nga struktura e të tregëtojnë për farë, kjo është ha dhe të mos përdorësh farëvite prodhimi i “farërave”, re- let “disiplinë” për tokën, bimët toka është dhe do të jetë faktor zëvëndësohet me një tjetër. Në e vërtetë. Në këtë drejtim do cilësore.alizohej nga vetë kultivuesit dhe farën. Për një strukturë defiçitar i prodhimit bujqësor, fakt,sipas zonave të kultivimit të ishte mirë që krahas futjes Në këtë rrafsh specialistëttë cilët ruanin për vehte dhe efikase mbjellje, në përshtatje prandaj dhe është e domos- ne nuk kemi një strukturë vari- së kultivarëve të huaj të nx- e ekstensionit kanë një rolshkëmbenin ose shisnin midis me kushtet klimatiko - tokë- doshme rritja e sasisë së pro- etore të përcaktuar dhe fermer- itej edhe prodhimi i materialit të veçant këshillimi, si përtyre por nisma e këtij aktiviteti sore dhe plotësimin e nevojave dhimit për njësi të sipërfaqes ët mbjellin ata kultivar që gje- mbjellës autokton duke kryer cilësinë e farës, kultivarit dhezanafillën e vet e ka në fillim të të popullsisë, kërkohet një stu- dhe koefiçentit të përdorimit jnë në tregun e shitjes. Kështu, riregjisrtrimin e tyre. teknologjinë e kultivimit. Sek-shekullit të 19të ku disa prod- dim dhe bashkëpunim i ngusht të saj për njësi të kohës, sido- në zona të ndryshme për grurin tori apo sistemi i prodhimit tëhues të vegjël filluan të spe- agroekonomik për të prodhuar mos në zonën fushore ku dhe mbillen, kultivarët’’Taldov, • Kush duhet ta farërave ka egzistuar duke ucializoheshin për prodhimin e jo vetëm për konsum por edhe efektiviteti i inputeve është më Darius, Silva, Aztek, Centau- planifikojë e prodhojë realizuar nga trinomi: - Institu-farërave nëpërmjet zgjedhjeve material mbjellës me qellim i lart. Në këtë kuptim struk- rio, Bilanci, Rexhina, Shigje- farën? tet Kërkimore të Bujqësisë (qëfushore.Për rrjedhojë u krijuan që të mos rendet vetëm drejtë tura aktuale mbjellse është tari, Franteo, Anapo, Enesko, Që të prodhohet sasia dhe prodhonin farën PPB e PB),varietet lokale të adaptushëm importit për farë e produkte e diskutushme sepse nuk ka Serio, Pandas, Soisson etj. vari- lloji i farës që duhet dhe të – Kooperativat Bujqësore (qëpër rajone të ndryshme klima- ushqimore duke nxjerr jashtë kuptim dhe efektivitet mbjellja etete të huaj dhe LVS, David x funksionojë tregu e agrobi- kryenin shumëzimin e farëstike. Zhvillimi i aktivitetit të vendit një vlerë shumë të lartë shumë e kufizuar me 1200 ha Mec, Progres varietete që janë znesi i farërave të kontrolluara për prodhimin e kategorive tëprodhimit të farërave shkon monetare. Grafiku Nr. 1. duhan,1300ha luledielli, 1100 krijuar në vend por që kanë puna duhet të fillojë sipas një ndryshme si Bazë, Ç1 e Ç2)paralel me krijimin e vari- mbi 20-30 vjetë që kultivo- radhe të caktuar. Kështu, lip- dhe – Degët e Farërave (tëeteteve të reja në atë përmasë sa hen. Për jonxhën kultivohen; set të fillojë me estensionistët cilat kryenin grumbullimin dhezhvillimi i njërës nuk mund të Tomin, Ramanjola, Lorita, e komunave të cilët marrin in- shpërndarjen e farërave për vi-kuptohet pa tjetrën. Një varietet Leticia, Casalina, Prosement. formacion direkt te fermeri për tin pasardhës). Me reformimini mirë që nënkupton farën dhe Në këtë kuadër është detyrë kërkesat që ai ka. që u krye, këto institute uvlerën e kultivimit e përdorim- e Universitetit Bujqësor, për Ky informacion përcillet kthyen në qendra transferimiit, krijon mundësinë të përha- krijimin dhe rekomandimin e në DRBUMK e cila krijonë teknologjie bujqësore duke jupet në hapsirë dhe në kohë për kultivarëve e hibrideve të rinjë një panoramë të përgjithëshme hequr të drejtën e punës kri-një periudhë të caktuar dhe në për zona të ndryshme kultivimi për qarkun dhe më pas ky in- juese apo gjenetike përzgjed-këtë rrafsh, prodhimi i farërave të cilët aktualisht në tregun e formacion të bëhet i njohur në hëse, ndërsa degët e farërave uështë pasqyrim i arritjeve të farës mungojnë. Drejtorinë e Prodhimit Bimor eleminuan.punës gjenetiko-përzgjedhëse. Duhet të theksojmë që ka re- në MBUMK për të përgatitur Për rrjedhojë, është detyrë eNga përllogaritje të ndryshme zultate të mira, por edhe nega- në shkallë vendi kërkesat e UBT për krijimin e varietetevetë ndikimit të faktorëve farë e tive si në grurë, misër, domate, përgjithëshme për farë si dhe apo hibrideve të rinj si dhe pro-inpute, rezulton se rreth 50% e jonxhë etj. kur për mbjellje përcaktimin e strukturës ori- dhimin e farës PPB që duhetshtesës së prodhimit në bimët Gr. Nr.1. Struktura e mbjelljeve të bimëve kryesore në % për vitin 2010 janë përdorur farërat e impor- entuese të mbjelljes së bimëve. të bashkëpunojë më shumëkryesore të arave është rezul- tit, prodhimi jo vetëm nuk ka Mbi këtë bazë iu kërkohet in- me qendrat e transferimit tëtat i përhapjes së varieteteve Duke iu referuar paraqitjes ha thekër apo 300 ha sojë etj. qenë më i lartë nga kultivarët e stitucioneve kërkimore përcak- teknologjive bujqësore përtë rinj e farës cilësore të tyre, grafike vërehet se peshën krye- Për strukturën aktuale me disa krijuar në vend, por në raste të timi i strukturës varietore për ngritjen e farishteve të materi-ndërsa pjesa tjetër kontribut i sore në strukturën e bimëve të nga bimët më kryesore në se të veçanta edhe më i ulët. Kulti- çdo specie bimore sipas zo- alit mbjellës dhe prodhimin epërmirësimit të teknologjive të arave e zënë kultivimi i for- gjithë sipërfaqen do ta mbill- varët apo hibridet e huaja janë nave të kultivimit si dhe sasinë farës PB. Këto qendra të marrakultivimit. Në të gjitha vendet agjereve të njoma me 50%, nim me farë të çertifikuar sasia të mirë e prodhimtar për vendet e nevojshme të prodhimit të së bashku përdorojnë 420-450me bujqësi të zhvilluar, ruajtja kryesisht jonxha, gruri 18.3%, e nevojshme e farës do të ishte: ku janë krijuar, ndërsa kur kul- farës PPB e PB. ha tokë, kanë makineri për-e gjermoplazmës autoktone dhe misëri 13.4%, perimet e Grafiku. Nr. 2. Sasia e farës në tivohen në një rajon tjetër me Kjo metodë pune lejon të punuese të farërave e maga-sektori i prodhimit të farërave bostanoret 7.6%, tagjirat 3.5%, mijë ton. kushte klimatike të ndryshme parashikohet dhe planifikohet zina të cilat në se mbështetentë çertifikuara, marketingu dhe patatja 2.2% dhe fasulja 3.4%. Në fakt për çdo bimë lloga- ,më parë se të futen në pro- struktura e mbjelljeve dhe pro- më shumë i kanë të gjithatregëtimi në kuptimin e plot të Në këtë drjtim duhet thënë se ritet që një pjesë e sipërfaqes të dhim duhet të testohen më me dhimi i sasisë të nevojshëme të mundësitë për prodhimin efjalës, përbën një industri. Në edhe sipërfaqja e mbjell me mbillet për prodhimin e gjener- përgjegjësi duke u vlerësuar farërave në vazhdimësi për një farës PB e B. Sasia e farës PPBkëtë kuptim,aktualisht ne nuk misër,tagjira e sojë etj., pa për- acioneve të farës së çertifikuar kryesisht për qendrushmërinë përmirësim të mëtejshëm të që prodhohet është në sasira tëkemi arritur ende të vlerësojmë mendur mbjelljen e bimëve të dhe pjesa tjetër për konsum.Për ndaj sëmundjeve, të ftohtit e strukturës së kultivarëve duke vogla, por, me vlera të mëdhasa duhet punën që duhet bër për dyta, shkojnë në dispozicion të rrjedhojë në se do të mbjellim thatësirës dhe të përgatitet një futur në prodhim ata me aftësi agronomike, ekonomike dheprodhimin cilësor dhe sasior të blegtorisë. 40-50% të sipërfaqes me mate- paketë teknologjike. Kjo pro- më të lartë prodhimi. Mbritja kombëtare, sepse, përbënëmaterialit mbjellës. Blegtoria është dhe ngelet rial mbjellës cilësor do të ishte cedurë është e domosdoshme në këtë pikë bënë të mundur “qelizën” e shumëzimit të farës një sektor shumë i rëndësishëm një arritje shumë e mirë dhe në sepse, psh. kultivarët e grurit A që Institucionet kërkimore dhe këto sasi si rregull mbillen • Sa janë kërkesat vjetore por plotësimi i nevojave ush- këtë rast i takon që të prodho- napo,Centauro,Pandas,Serio,S zotërues të kultivarëve të lloga- vetëm në tokat e institucioneve për farëra dhe si qimore të saj të mbështetet het gjysma e sasisë së farës që oisson të kultivuar në jug dhe ritin e planifikojnë prodhimin e për prodhimin e farërave Para përcaktohen ato? në rritjen e rendimenteve të jepet në paraqitjen grafike. veri të Italisë në një mesatare sasisë së farës Para-Para-Bazë Bazë (PB) të cilat përbëjnë bu- Praktikisht dhe përafërsisht kulturave foragjere dhe jo në (PPB) dhe Para-Bazë (PB) për rimin dhe çelësin e sistemit tëllojet dhe sasitë e farërave në rritjen e sipërfaqes mbjellëse të arritur në shumëzimin e tyre prodhimit të farërave.shkallë vendi varen e përcak- me to. Nuk është e justifi- te fermerët apo shoqatat e pro-tohen duke u mbështetur në kushme që nga foragjeret e dhimit për prodhimin e farës • A kemi mundësi tëstrukturën mbjellëse pak a njoma të merret 255-265 kv/ha Bazë (B), Ç1 e Ç2. prodhojmë farëra cilësoreshumë të konsoliduar ose të njomishte apo 45kv/ha misër Që kultivari të ruaj dal- dhe të çertifikuara nënjë viti më parë dhe në këtë etj. Plotësimi gjithnjë në rritje lueshmërinë, uniformitetin e vend apo duhet timënyrë parashikohet dhe mer- i kërkesave të popullsisë për stabilitetin dhe fara parametrat imortojmë?ren masat për t’u përgatitur për produkte bujqësore e blegto- cilësor të ngjashme me ato kur Në këtë drejtim në se pro-strukturën e farërave me rezer- rale përbën një nga detyrat pri- kultivari është krijuar kjo reali- gramet e punës do të orga-vat e saj. Struktura e mbjelljeve oritare në sektorin e prodhimit zohet vetëm në Institucionet e nizohen, vlerësohen dhe tëtë bimëve dhe struktura e bujqësor dhe baza e prodhimit specializuara në këtë drejtim. përgatiten më mirë, i kemi tëfarërave që duhet të prodhohen të këtij ushqimi gjithvjetor në Në praktikën bujqësore fara gjitha mundësitë për prodhimshkojnë paralel dhe plotësojnë sasi e cilësi është dhe do të nge- është mjet i prodhimit, është jo vetëm të materialit mb-njëra tjetrën. let toka,pronësi e fermerëve të një mall që shitet e blihet me jellës por edhe për konsum për Në këtë kuptim ne nuk cilët përbëjnë mbi 50 - 60% të të cilën realizohen parashi- shumicën e bimëve të arave.kemi një orientim të qartë popullsisë që jetonë në zonat kimet kur ka vlera kultivimi e Duke iu referuar importit vje- rurale. Parë në këtë aspekt, Grafiku Nr.2. Sasia e farës që duhet në mijë ton përdorimi, prandaj dhe thuhetpër strukturën mbjellëse. Ajo tor të farërave të disa bimëvenë përgjithësi nga një vit puna me tokën zë aktivitetin farë e mire e keqe e pastër, si grurë, misër, jonxhë, patatenë tjetrin është heterogjene kryesor dhe ngelet alterna- • Ç’srtrukturë varietore pesëvjeçare, prodhimin e tyre uniforme etj. Realizimi i pro- pa llogaritur perimet, bostano-dhe fermeri nuk di saktësisht tiva e vetëme e vetëpunësimit përdorim dhe a është e e kanë patur të ndryshëm nga dhimit të farës që përdoret si ret etj., rezulton se për blerjenç’bimë të mbjell dhe sa sipër- duke prodhuar për vehte dhe përshtatëshme ajo për një rajon në tjetrin.Në veri, mjet prodhimi dhe jo konsumi e tyre nga tregëtarët e farëravefaqe. Ky problem çon edhe për pjesën tjetër të popullsisë e zona të ndryshme në fushën e Lombardisë kanë nuk mund të bëhet nga kushdo dalin jashtë vendit 500-600në mosplanifikimin e plotë të blegtorisë. kultivimi? dheënë 60-70 kv/ha ndërsa në sepse kërkohen mjete për- mijë e më shumë Euro. A ështëllojeve dhe sasive të farërave Por, sasia e pakët e tokës Për fermerin si blerës dhe zonën jugore 40-60 kv/ha ose punuese, distanca izolimi etj. kjo në interes të zhvillimitqë duhen në një vit bujqësor. për frymë ,1.3-2 dylym dhe kultivues nuk ka rëndësi nga 20 kv/ha më pak. Të prodhosh Vite më parë në ekonominë e ekonomik të vendit, rritjen eNë kuptimin e plotë të fjalës, shtrirja e saj më shumë në vjen fara, për të është e vlef- farë është art më vehte,ta im- centralizuar, koperativisti apo punësimit dhe të ardhurave?struktura e orientuar e mb- kodra e male se sa në fushë shme që materiali mbjellës portosh atë është përgjegjësi, punëtori bënte ç’i thuhej sepse Në fakt ka edhe një arsye?jelljeve të bimëve paraplani- bënë që në të ardhmen me të jetë cilësor dhe me aftësi sepse në vendin tonë ka edhe ishte i komanduar e për rrjed-fikon jo vetëm llojin e sasinë shtimin e popullsisë e zo- të lartë prodhuese. Çdo kulti- çudira të tilla ku tregëtarët e in- hojë nuk kishte interes vetiak. (Vijon ne numrin e ardhshem)
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 13 tradite - turizemElbasan: Tradita e tezgjahut në Sulovë Gramsh: Ujëvara e Sotirës, perla e pa Krahina e Sulovës, e cilashtrihet në jug të qytetit të El-basanit, ashtu si çdo krahinë i shikon", thotë Esmaja, një e moshuar nga Sulova. Ajo shton se me tezgjah bëheshin thasë formën e një shkopi që mban të mbledhur indin që endet në pëlhurë. Litari mban të lid- eksploruar e turizmit shqiptartjetër ka traditat dhe zakonet e për drithin, hejbe apo ndryshe Ujëvara e Sotirës, një nga të virgjër të natyrës, një pikë me zhurmën e ujit të ujvarës hur një enë (kusi) me peshë tësaj, të cilat janë trashëguar ndër torba prej liri, shami dore e perlat e natyrës, ka ngjallur in- turistike, me vlera të mëdha që rrjedh si një muzikë e lehtë, rëndë në mënyrë që të mbajë tëshekuj e deri në ditët e sotme peshqir prej liri e pambuku, të teresin e turistëve, vendas e të për vendin. është një mrekulli e vërtetë, as- tendosur pëlhurën. Funksionduke u ruajtur me fanatizëm cilat kombinoheshin me ngjyra huaj, alpinistë dhe artdashës të Ka qenë inisiativa e trajnerit njëherë nuk e mendoja që do të tjetër i tij është edhe lidhja qënga brezat. Pëllumb Gorica, të ndryshme. këtij sporti, sa të frikshëm aq të Alpinizmit në Elbasan, Ar- ndodhesha në këtë bukuri për- i bëhet me tefenë dhe më pas edhe argëtues. tur Guni, i cili nëpërmjet rr-historian dhe autori i librit " Tezgjahu ishte i thjeshtë se rallore", thotë Franka. mbahet te këmbët. E ndodhur rreth 60 kilo- jetit social Facebook, ftoi tëSulova e poshtme në shekuj", përbëhej prej një skeleti me dy Ujëvara, me një lartësi prej Pëlhura është shtëllunga me metra larg qytetit të Gramshit, gjithë artëdashësit e natyrës tithote se " koha, pushtuesit, këmbëza druri të cilat vendosen 100 metrash, e veshur me gjel- fije brenda së cilës vendoset me gjelbërimin dhe natyrën e bashkohen eksplorimit të kësajluftërat, kanë pasur ndikimin paralel me njëra-tjetrën dhe që bërim, rrethuar nga pisha, arra, pjesa tjetër përbërëse e qilimit. freskët në këtë fillim vere, për zone thuajse të virgjër të qar- dhe lulet e stinës si; manushaq-e vet në zbehjen deri diku të mbajnë këtë makineri që mund Ndryshe pëlhura quhet "maja"traditës. Por pavarsisht kësaj ta quajmë në këmbë. Tezgjahu të shijuar freskinë e saj, duhet kut të Elbasanit. Thirrjes iu ja, karakaftja, e bëjnë këtë zonë sepse ashtu siç ka kuptimin të ecësh më shumë se dy orë në bashkuan 160 të rinj e të reja, një mrekulli të turizmit shq-në krahinën e Sulovës tradi- në ambientet familjare nuk zinte termi "maja" do të thotë majatat e bukura e të trashëguara shumë vend. Atë e vendosje këmbë. pjesa më e madhe vajza të cilat iptar. Së shpejti, në këtë zonë e diçkaje, më e larta, edhe në Emrin Sotirë, ajo e ka marrë nisën udhëtimin drejt Ujëvarës do të nisë edhe ndërtimi i njënga populli në kohëra ruhen në konak, në çardak, korridor, tezgjah këtë kuptim ka, e cilae zbatohen me kënaqësi dhe shtëpinë e bukës, në një kasolle nga fshati ku edhe ndodhet, di- që me ujin e saj shumë ngjyrës Hidrocentrali, që do të mundë- është kryesorja në ndërtimin e kur me 120 shtëpi, sot vetëm mahnit edhe shpendët e zonës. sojë edhe shtrimin e rrugës,dashuri. Gjërat e veçanta, të afër banesës. Pas punëve ditore rrugicave dhe qilimave.bukura të thjeshta dhe me vlerë apo mujore atë mund edhe ta 20 të tilla të banueshme, pasi "Ishte një eksplorim i ndërsa duke parë që rruga po Esmaja thotë se në tezgjah pjesa tjetër ka migruar në qytet, mrekullueshëm, një bukuri e bëhet më shumë e kalueshme,të ardhura nga e kaluara do të ç’montoje dhe kur filloje punë nuk punonin të gjitha gratë. në Elbasan, apo Tiranë. rrallë, një qetësi që rrallëherë duket se banorët e zonës do tëmbijetojnë gjithmonë kundrejt përsëri e rregulloje. Më të vjetrat ato më përvojë, Dikur njihej shumë, viz- njeriu e gjen në momente të rikthehen në fshat, së bashkumodernes". rrallë punonin nuset dhe vajzat itohej shpesh nga qytetarë të caktuara", thotë Guni. Të njëj- me bagëtitë, për të rinisur një Funksionimi i e reja. Duhej një kohë e gjatë të ndryshëm të Gramshit, por për tin mendim ndajnë edhe Franka Tradita e tezgjahut tezgjahut jetë të re. mësoheshin, por edhe ajo punë shkak të infrastrukturës, Ujë- dhe mikja e saj Elisabeta, kjo e Fshati i Sotirës, ndodhet në Sulovë Esmaja rrëfen se " tefeja kryhej nga moshat e vjetra më vara rridhte e qetë në pjesën më fundit shqiptare, që bashkë me Një ndër traditat, që va- është mjeti prej druri që tërheq në fund të Gramshit, në kufi shumë, për arsye të pozicionit të madhe të vitit, e vetme, pa miken e saj Italiane, eksploru- me Kuçovën, një zonë e pazhdon të mbijetojë në ditët e majën në mënyrë që ta bëjë më ulur dhe lodhjes së pakët për pasur pranë saj turistë. Ndërsa an bukuritë e ujëvarës.sotme, është punimi me tezg- të mbledhur e më të shtrënguar shkelur ende, e panjohur nga kë të moshë, kur dihet se nu- sot, një rrugë që ka nisur të "Të ngresh çadrën në këtë shumë vendas, shumë shpejtjah. Veshjet që bëheshin me punimin në tezgjah. Krehëri ndërtohet do ta bëjë këtë zonë lëndinë me bar, dhe të flesh set dhe vajzat e reja merreshin ajo do të ftojë rreth saj pushuestezgjah deri në gjysmën e dytë në mes të tefesë shërben për me punë të tjera të ekonomisë të shumtë, për nga vetë relievitë shekullit të kaluar me gjithë të ndarë fijet e shtëllungës së familjare. Shkëmbimi i mod- malor, dhe i rrethuar me lën-kushtet e vështira, pergatiteshin pëlhurës, si vetë krehëri për tashumë brenda mureve të bane- bërë sa më të qartë dhe më të eleve bënte të mundur larmish- dina.save të kësaj krahine. Tezgjahu dukshme punën e kryer. Shuli mërinë e punimeve. Të paktën kështu shpre-cilësohet si pasuria materiale është mjeti i cili mban pël- Duke u interesuar në këtë hen vizitorët, apo turistët qëe sulovarëve, që edhe pse në hurën. Ai ka dy funksione: njëri traditë, e cila aq sa është e vjetër eksploruan këtë zonë. Pasizhvillimet e reja, të kohëve qëndron mbrapa pëlhurës dhe e aq është edhe me vlerë dhe që largohen prej këndej, nëpërm-moderne nuk e kanë harruar, mban atë të mbledhur dhe tjetri angazhonte shumicën e grave jet telefonit, ata ftojnë sërishpor vazhdojnë ta trashëgojnë qëndron aty ku punojnë gratë, në dimër, një nënë në Sulovë miqtë të tyre, duke i shprehurndër breza edhe pse pak." Di- që ndihmon në mbledhjen e na tregon me pasion punimet atyre edhe përshtypjet e kësajkur tezgjahu gjendej gati në pëlhurës së punuar. Indi është e tezgjahut. "Nuk ka familje bukurie natyrore.çdo familje fshatare sulovare. fija e cila punohet në tezgjah, në Sulovë që në shtëpitë e tyre "Do të vijmë sërish, urojmëTezgjahu një pajisje artizanale domethënë kur fillon e puno- nuk kanë punime në tezgjah. që rruga të shtrohet sa mëprej druri na ndihmonte shumë het. Nuk ka rrugica dhe qilima më shpejt. Stinën e verës e kemitë bënim veshje grash dhe Në bazë të modelit që do të bukura sesa ato që dalin nga përpara, me miq e të afërm,burrash si, shallvare, xhoke, të realizohet indi ka ngjyra të tezgjahu sulovar. Jam e sigurt këtu mund të shijojmë qetësinëxhamadan, thekore aq të bu- ndryshme. Shërben si shtrojë se çdo grua në Sulovë e ka pro- që natyra na dhuron", shprehetkur me ngjyra të bukura e me në materialin që do të puno- vuar edhe një here të vetme pu- Suela, një tjetër shijuese e këtijshije artistike që t’i ha syri kur het. Kanurkëza është mjeti në nën atje". turi të paharruar. Nis proçesi për komunat si dhe biznesin për të lohen në secilin qark, ndërkohë kaluara, frekuentuesit e kësaj ku menjëherë pas përfundimit Gjirokaster: hartimin e nxjerrë në pah zhvillimet dhe që MTKRS, që prej villimit të zone do të gjejnë mjedis shumë të punimeve të kanalizimeve Shumica e stategjisë së problematikat e zonave që drej- këtij viti e cilësoi turizmin si më të pastër, pasi grupet e punës të ujrave të bardha dhe të zeza turisteve, vetem turizmit 2013 - 2020 tojnë. "Ky sektor ka potenciale sektorin prioritar që ndikon në të angazhuara edhe nga Banka është planifikuar fillimi i punës tranzit Ministria e Turizmit, Kul- të mëdha dhe kjo inisiativë është ekonominë e vendit. Botërore kanë punuar sistema- për zgjerimin e rrugës, si dhe 80 per qind e turisteve qe sfidë dhe përgjegjësi e madhe", tikisht për pastrimin e bregut të për ndërtimin e një segmenti vizitojne Gjirokastren largohenturës, Rinisë dhe Sporteve lan-çoi fillimin e proçesit të hartimit tha Aldo Bumçi. Shkoder: Nje liqenit, si dhe të zonës përrreth. pedonal për gjatë të gjithë brenda dites per ta kaluar naten Domosdoshmëria e hartimit Shiroke ndryshe ne Po ashtu, investimet e akor- këtij aksi rrugor, duke i dhënë ne qytetin e Sarandes apo netë strategjisë së turizmit për vitet të strategjisë së re për zhvillimin sezonin e ri turistik duara gjatë dy viteve të fundit mundësi frekuentuesve që këtë shtetin grek. Arsyet e largimit2013-2020, në bashkëpunim me e turizmit mbështetet në faktin Tradicionalisht, Shiroka, por kanë bërë të mundur sisteminin distancë ta përshkuajnë edhe në te tyre, sipas drejtuesve te sho-përfaqësues tё pushtetit vendor, e qëndrës së Shirokës me njëshoqatave turistike, shoqërisë që turizmi konsiderohe sektor i edhe Zogaj, dy pikat turistike që këmbë, çka preferohet së tepër- qates per ruajtjen e vlerave te rëndësishëm i zhvillimit ekono- shtrihen përgjatë bregut Liqenit sipërfaqe të mirëfilltë pedonale, mi, sidomos nga turistët e huaj. Gjirokastres jane te shumta, porcivile etj. në të cilen turistët kanë mundësi Ministri i MTKRS-së Aldo mik, si pjesë e rishikimit të SK- të Shkodrës, kanë pritur miqtë Një Shirokë, për të cilën kanë kryesorja eshte se ne qytetin e ZHI (Strategjisë Kombëtare të të shijojnë mjedisin duke qarkul- menduar edhe vete pronarët e gurte ende nuk eshte krijuar njeBumçi u ndal në disa pika krye- të shumtë, jo vetem në stinen e Zhvillimit të Integruar) për vitet luar në këmbë. Përfundimi i lokaleve luksoze që shtrihen tradite per te mundesuar fjetjensore për hartimin e kësaj strat- pranveres dhe të veres, kur mje- ndërtimit të përroit që përshkonegjie, duke filluar nga produktet 2013 -2020 si dhe për faktin që disi është edhe më piktoresk, përgjatë bregut të liqenit të e turisteve, te cilet kur mberrijne është viti i fundit i Strategjisë mes për mes Shirokën, duke Shkodrës, që nga Ura e Bunës, ne Gjirokaster parashikojne njeturistike, zhvillimin e turizmit por turistët vendas dhe të huaj përcjellë ujrat dhe burimet qëmalor, zhvillimi i industrisë Sektoriale të Turizmit 2007 nuk kanë munguar në këtë në Shirokë dhe deri në Zogaj, vizite disaoreshe. -2013. rrjedhin nga lartësitë e malit të Nderkaq, ende me perjash-turistike (cilësia e shërbimeve, zonë turistike gjaste gjithe vitit. piken tjeter turistike, pak metra Zv/ministri i Ministrisë së Taraboshit, rrëzë të cilit gjendet tim te hotel “Kalemit”, i nder-burimet njerëzore), promocioni Vetë vendndodhja e saj, vetem pas së cilës gjendet edhe kufiri Ekonomisë, Tregtisë dhe En- Shiroka, është një tjetër infestim tuar sipas artikitektures dheetj, por sipas tij, bregdeti mbetet katër kilometra larg qytetit të që e ka bërë këtë zonë edhe më me shtetin fqinj të Malit të Zi.një nga sfidat më të mëdha. ergjetikës, Enno Bozdo tha se Të gjitha këto kanë ndikuar stilit te vjeter, hotelet e reja ne Shkodrës, ku sidomos shkodra- funksionale. Ndërkohë, ai që duhen ruajtur raportet e duhura që turistët, vendas dhe të huaj, Gjirokaster jane moderne, duke "Ky sektor ka potenciale të nët historikisht kanë mbërritur quhet investimi i përmasave të mes qeverisë qëndrore dhe ven- mos i terhequr turistet. Po ashtu,mëdha dhe kjo inisiativë është këtu edhe me biçikleta, ka bërë mëdha është zbatimi i projektit këtë sezon të gjejnë një Shi- dore ç’ka do të bëjë që turizmi turizmi familjar megjithe perpa-sfidë dhe përgjegjësi e madhe. që frekuentimi i saj të jetë vazh- për ndërtimin e rrjetit të kana- rokë krejt ndryshe. Shenjat e rimet e bera le per te deshiruarDёshiroj tё theksoj se ministria të promovohet më mirë. Një dimisht shumë i madh. Pas një lizimeve të ujrave të bardha dhe para duken mjaft pozitive, kur dhe turistet nuk kane ndonjeёshtё e angazhuar qartёsisht nё pikë tjetër ku Bozdo u ndal periudhe të lënë disi në harresë, të zeza, të cilat në ndryshim me përmirësimin e kushteve preference per guzhinat e zakon-konsolidimin e bashkёpunimit ishte rritja e cilësisë së shër- ku edhe pati jo pak dëmtime me vitet e kaluara, nuk do të atmosferike, zona në fjalë ka shme te lokaleve te qytetit.dhe dialogut midis nesh, organe bimit, e cila sipas tij duhet parë në infrastrukturën rrugore, por derdhen në ujrat e liqenit, por filluar të ketë një frekuentim Sipas historianit Vladi-qëndrore e vendore, dhe me me përparësi. "2 janë cështjet edhe në drejtim të disa kush- më përpara do t’i nënshtrohen të madh. Kjo është parë qartë mir Qirjaqi, qe ka shoqeruarpartnerёt privatë qё veprojnё nё të cilave strategjia e re duhet teve të tjera jetike, përfshirë përpunimit të tyre në impi- edhe këtë fundjavë, kur krahas grupe te ndryshme turistesh, nefushёn e turizmit, bashkёpunim tu japë zgjidhje, e para është edhe mjedisin, gjatë periudhës antin modern që po ndërtohet komunitetit të përhershën të Gjirokaster ka probleme seriozei cili pёrbёn njё domosdoshmёri planet rregullatore dhe e dyta së fundit, falë angazhimit të në anë të rrugës, përgjatë aksit qytetit të Shkodrës, si dhe të me rruget e zones muzeale, tepër hartimin e kësaj strategjie" autonomia vendore, të cilat do qeverisë shqiptare, por edhe të Shkodër-Shirokë. rajonit përrreth, përfshirë edhe cilat jane tejet te ngushta. “Njetha Bumçi. të bëjnë të mundur thithjen e in- bashkisë së Shkodrës, pika tur- Përveç këtyre, projektet e zonat shqiptare përtej kufirit tjeter shqetesim, thekson Qirjaqi, Ministri i MTKRS-së, fjalës vestimeve të huaja", tha Bozdo. istike e Shirokës ka ndryshuar bashkisë së Shkodrës konsis- shqiptaro-malazes, kanë filluar jane edhe parkingjet ne qendrensë tij kërkoi bashkëpunim me Pas takimit lançues në MT- tërësisht. tojnë edhe në rikonstruksionin të shfaqen edhe autobusët e historike, qe jane te pamjaf-të gjitha qarqet, bashkitë dhe KRS takimet e tjera do të zhvil- Në krahasim me sezonet e e aksit rrugor Shkodër-Shirokë, parë të turistëve të huaj. tueshme për turistet e huaj”.
  • 14 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012 Unioni shqiptar kursim kredi Sigurimi dhe garantimi i shërbimeve Mikrofinanca - Sfidat e së ardhmes për të varfrit. Lidhja e fortë e anëtarëve me Unionin dhe Shoqëritë e Kursim Kreditit ka ndikuar dhe në njohjen më financiare Elmaz Gjolena, SHKK Tregan, Elbasan Shoqëritë e Kursim Kred- të mirë të anëtarëve dhe nevo-itit anëtare të Unionit SHKK, duke u bazuar në pikat e forta milionë lekë. partneri më i mirë që banorët tuese kanë në administrimin e jave të tyre për produkte dheofrojnë mundësi financimi të aktivitetit dhe duke marrë si Treguesit kryesorë në rre- e zonave rurale dhe anëtarët SHKK-së, si dhe në presionin shërbime financiare. Vazhdi- bazë krahasimi produktet dhe thin e Elbasanit janë: më mund të zgjedhin për zhvil- social që mund të ushtrojnë misht, në institucionin tonënë sektorë të cilët janë: Pri- kostot e produkteve të ofru- shumë se 6300 anëtarë, mbi limin e aktiviteteve të tyre. ndaj anëtarëve të tjerë. shkëmbehet një informacionmar (bujqësi, blegtori) dhe ara nga konkurrentët e tjerë të 2500 huamarrës aktivë, porto- Megjithatë, pavarësisht kë- - Unioni është i aftë të mbi atë çfarë kanë nevojëSekondar (tregëti, shërbime, tregut për atë zonë. fol kredie në shumën mbi 530 tyre 20 vjet suksesi në kred- ofrojë produkte me interesa anëtarët, dhe kjo shërben si njëprodhim). Qëllimi ynë i promovimit milionë lekë, portofol depoz- itim dhe 10 vjet suksesi në mjaft të favorshme, në përm- Produktet bazë të ofruara nga elementët mbi bazë të të është rritja e numrit të klientëve itash mbi 460 milionë lekë. aktivitetin e SHKK-ve që ve- bushje të misionit social përnga SHKK janë mikrokredi, cilëve hartohen dhe produktet aktivë, depozitues dhe kredi- Përsa i përket studimit të projnë në rrethin e Elbasanit, shkak dhe të kostos së fond-kredi sipas aktivitetit, depozita, marrës, gjë që normalisht tregut dhe konkurrentëve që vetë institucionet mikrofinan- eve, pa rënduar anëtarin - kli- financiare.depozita për fëmijë, overdraft ndikon në përmirësimin e operojnë në këtë treg mund ciare përballen me mjaft sfida. entin final. Duke vlerësuar se nëme garanci depozitë. Pjesë e treguesve të aktivitetit të të themi se SHKK-ja ka mjaft Por cilat janë disa prej tyre dhe - Vështirësia në kombin- përgjigje të sfidave të paraq-rëndësishme e punës së përdit- SHKK-së dhe plotësimin në avantazh përsa i përket nor- përgjigjet që Unioni SHKK ka imin e misionit social me bi- itura para institucioneve mik-shme është njohja e nevojave mënyrë efektive dhe në kohë mave të interesit të kredive, gjetur në përballimin efikas të znesin. Realisht, këto 20 vjet rofinanciare, Unioni SHKKtë klientëve tanë dhe vënia në të kërkesave të ndryshme të interesit të depozitave dhe tyre? aktivitet në kredidhënie dhe 10 ka gjetur përgjigjet e tij nëdispozicion e shërbimeve të anëtarëve. komisionit minimal në rastin e - Risk i lartë i lidhur me vjet aktivitet si Union SHKK, eksperiencën disa vjeçare. KjoSHKK në zgjidhjen e prob- Treguesit kryesorë përsa i disbursimit të kredive. SHKK- bizneset e vogla dhe sipërmar- kanë treguar një kombinim eksperiencë ka krijuar bazalemeve të tyre për financim përket SHKK Tregan, Elbasan ja ofron kushte mjaft optimale rjet e vogla. Unioni SHKK ka mjaft të mirë të misionit social mjaft të forta për zhvillimitnë kohën e duhur. Financimi janë: mbi 530 anëtarë, mbi dhe transparente për të gjithë gjetur zgjidhjen në garancitë dhe të zhvillimit të një biznesi të mëtejshëm institucionalnë kohën e duhur shoqërohet 240 huamarrës aktivë, portofol anëtarët, duke mos patur kosto solidare që bëhen për huatë nga financiar. dhe plotësim të vazhdueshëmgjithashtu me normat favori- kredie rreth 48 milionë lekë, të fshehura. Me bindje mund anëtarë të tjerë të SHKK-së - Vështirësi në hartimin e të kërkesave të anëtarëve tëzuese të interesit të kredisë portofol i depozitave rreth 4 të thuhet se SHKK-ja është dhe në forcën që organet drej- zgjidhjeve të përshtatëshme SHKK-së.dhe të depozitave. Gjithashtuedhe me komisione minimaletë disbursimit të kredisë. Tërheqja e klientëve në SHKK Një punë e përditshmee bërë nga stafi i zyrës sëSHKK-së është edhe promo-vimi i produkteve të ofruaranga kjo zyrë në treg. Promo-vimi realizohet gjithmonëProCredit Bank – Partneri Bimët mjekësore e aromatike, kultura për një bujqësi multifunksionalejuaj në Agrobiznes (Vijon nga faqja 10) terren dhe kryen njëkohësisht Siç shihet edhe më lart, janë ende mjaft të kufizuara e Së pari, orientimi i prodhimit shumë funksione duke ndikuar adaptimi i përshtatur i sher- fragmentare duke sjellë në këtë biologjik drejt bimëve të ndry- direkt në: ruajtjen e peizazhit, belës me kushtet klimatiko mënyrë mjaft vështirësi për ProCredit Bank beson se ishte, ndërtimi i rezervuarëve shme nga ato tradicionalet, kri- realizimin e një ambienti të tokësore të këtij rajoni ka kultivuesit fillestarë të sher-përdorimi i potencialeve të të grumbullimit të ujit të shiut, jon një nga rrugët më të shpejta këndshëm e fitimprurës, rua- gjetur mbështetjen e mbi 250 belës.pashfrytëzuara në sektorin e përdorimi i energjisë diellore, për të hyrë në konkurrencën e jtjen e rritjen e biodiversitetit fermerëve të këtij komuniteti Në vlerësim të situatës në me panele diellore dhe panele ashpër të vendeve të jashtme. të agroekosistemit, ruajtjen dhe nga viti në vit, sipërfaqet e M.Mdhe, QTTB-Shkodër 3-4Agrobiznesit ka një rëndësi të Së dyti, adaptimi i teknikave të e traditave dhe rikuperimin e mbjellur me këtë kulturë ndry- vitet e fundit ka bërë pjesë tëveçantë për rritjen ekonomike fotovoltaike për prodhimin e kultivimit biologjik paraqitet si sipërfaqeve të degraduara. shojnë në rritje. programit të punës komponen-dhe të ardhmen e vendit. Ndaj energjisë elektrike, traktorë të Një sërë faktorësh si eroz- Megjithatë, duke marrë në rinj etj. një zgjedhje strategjike shumë tin mbi sherbelën ku parashikonBanka synon të sjellë pranë ioni i rënduar gjenetik, kërkesa konsideratë se sherbela është e rëndësishme për vlerësimin e të zgjidhë një sërë problemeshnjerëzve dhe bizneseve që Potencialet e bashkëpunim- e madhe e në rritje e tregut kulturë që kultivohet për herë specieve mjekësore. teknologjike si përzgjedhjen eprodhojnë të mirat bazë, shër- it të Bankës me aktivitetet e Gjithashtu, çmimet konku- botëror, përshtatja shumë e të parë në vendin tonë, kubimin dhe ekspertizën e saj fi- Agrobiznesit janë të mëdha ekotipeve të përshtatur, ushq- rruese për bimët mjekësore të mirë me kushtet klimatike- mungon eksperienca dhe punananciare. sepse banka është e gatshme tokësore si dhe fitimi shumë kërkimore, panorama agrote- imin mineral, densitetin e mb- kultivuara lidhen gjithmonë jelljeve, nevojat hidrike si dhe Në këtë sezon intensiv t’ju ofrojë ekspertizën e domo- me cilësinë e prodhimit. Për më i madh se me kulturat e nologjike është shumë larg re-për sektorin, ProCredit Bank sdoshme për të ndërtuar apo tjera, kohët e fundit ka ndikuar alitetit të bimëve tradicionale. një sërë problemesh të tjera që këtë, konsumatorët kërkojnësjell një ofertë të re për t’ju zhvilluar më tej një aktivitet bi- që malli i siguruar me çmim që rajonet rurale-margjinale në Gjithashtu, kërkimi shkencor do të mbështesin fermerët epërgjigjur kërkesave për finan- znesi të qëndrueshëm, nëpërm- të ulët në vendet extraevro- rajonin e M.Madhe, me toka të botëror i përket kohëve të fun- kultivimit të sherbelës në sigu-cim si për hapjen e një aktiv- jet strukturave të specializuara piane ti përgjigjet kërkesave pa përshtatshme skeletike që dit (2 dekadat e fundit), ndërsa rimin e rendimenteve të larta,iteti të ri, apo edhe financime që janë këshilluesit e bankës të cilësisë në mënyrë të saktë nuk lejojnë zhvillimin e bujqë- përpjekjet për ti ofruar fermer- riaktivizimin e rigjenerimin epër zhvillimin e mëtejshëm për agrobizneset. Kreditë ofro- duke konsideruar si të vetmen sisë tradicionale dhe që ndikoj- ëve një sërë informacionesh tokave skeletike si dhe rritjen etë Agrobiznesit, Biznesit ne hen me nje procedurë të shpe- mundësi konkrete në përbal- në në nivelin social ekonomik konkrete dhe të aplikueshme vlerave agroturistike të rajonit.Blegtori, si dhe në Fermat Bu- jtë, sipas nevojave specifike të limin e konkurrencës. të komunitetit, të gjejnë sijqësore. Njohja e këtij segmen- çdo biznesi, pa kosto shtesë Në këtë rast adaptimi i zgjidhje dhe të aplikojnë kul-ti klientësh dhe eksperienca e dhe me fleksibilitetin e zgjed- teknikave të prodhimit bi- tivimin e disa bimëve mjekë-gjatë e Bankës në këtë fushë hjes së planit të shlyerjes sipas ologjik është një instrument sore e aromatike, si sherbela,siguron shërbimin më të mirë prodhimit dhe sezonalitetit. me efikasitet të lartë i cili bën timusi, livanda etj.. Interesi nënë treg. ProCredit Bank njihet gjerë- të mundur të ruhen e rriten rritje i këtij komuniteti, ka bërë karakteristika natyrale si një të mundur që brenda një harku Gjithashtu ProCredit Bank sisht si institucioni bankar me bazë e rëndësishme e vlerës së kohor prej 6-7 vjetësh, të rrisësjell produktin EKO – Efi- portofolin më të madh agro në tyre tregtare. Krahas vlerave sipërfaqet deri në mbi 885 hacienca e Energjisë, me të sistemin financiar shqiptar dhe për kulturën e sherbelës, 377 cilësore, kultivimi biologjikcilën mbështeten investimet ky fakt e bën Bankën një nga ha për timusin, 303 ha për li- ndikon gjithashtu edhe nëe fermerëve dhe agropër- aktorët kryesorë me influencë tregtimin e materialit final me vandën dhe 1 ha për rozmari- një çmim më të arsyeshëm. nën. Në një kuptim më të gjerë Në se do i referohemi të dhë- të fjalëve, ekzistenca e gjithë nave statistikore të DRBUMK- këtyre implikacioneve ekono- Koplik, në veçanti sherbela mike e mjedisore, bëjnë që me me prioritet po përhapet nëpunuesve në teknologjitë e në këtë sektor. E përgjegjshme plot të drejtë të konsiderohet se të gjithë gjatësinë e gjerësinëreja, të cilat reduktojnë shpen- për rolin në ekonominë e sjellja e bimëve mjekësore në margjinare të M. Madhe dukezimet mujore. vendit si dhe për peshen që aktivitetin prodhues të orien- filluar nga komuna e Kastratit Me konkretisht ProCre- zë sektori për 60% të popull- tuar, vlerëson dhe rivitalizon me 76 ha, e në vazhdim medit Bank ofron mundësi të sisë së vendit, Banka vijon hapësirën rurale. Në kuptimin komunën e Shkrelit me 95 ha,shumta për të zhvilluar më tej të investojë në ngritjen e funksional e cilësor , bimët Bashkinë Koplik me 25 ha, k.biznesin, duke investuar në strukturave mbështetëse fi- mjekësore ofrojnë sot një per- Qendër Koplik me 543 ha esera të thjeshta diellore, sera nanciare për bashkëpunim spektivë të re e interesante për deri poshtë në k. Gruemirë meme ngrohje qendrore, fidan- afatgjatë. bujqësinë. Kultivimi i tyre gjen 5.7 ha.
  • 25 Maj - 8 Qershor 2012 Agrobiznesi 15 informacioneBE financon 4 mln euro për mbrojtjen e mjedisit Kukës: Në rritje kërkesat për prodhimet Bashkimi Europian dotë mbështesë ministrinë eMjedisit me anë të projektit duhet të realizohet nëpërm- jet bashkëpunimit me insti- tucionet e tjera, si gjyqësori, uesve etj, në mënyrë që i gjithë procesi të jetë i lid- hur në formë zinxhiri”, tha artizanale prokuroria etj. “Ne kemi Brusa. Inspektorati i Mje- Një projekt me donator SO- natorja e shoqatës "Qendra e sic ndodh në hotel "Rogner"“Selea” për një zbatim më vendosur të mbështesim disit pësoi ndryshime të ROS-in që u zbatua për disa këshillimit të grave" , Vera Is- ku gjenden të ekspozuaratë mirë të legjislacionit mje- Ministrinë e Mjedisit dhe re- konsiderueshme gjatë vitit muaj përmes bashkëpunimit trefi. Sipas saj, më të përparu- punime të shumta lumjane",disor. Projekti parashikon formën që ajo ka ndërmarrë të kaluar, si pjesë e reformës të shoqatave "Gruaja në zh- ara në këtë drejtim është grupi thotë Istrefi.financimin e reformës në villim", "Qendra e këshillimit i grave artizane të rrethit të Tashmë gratë artizaneInspektoratin Mjedisor me për Inspektoriatin mjedisor, së përgjithshme të inspekti- të grave" dhe "ASET" nga Hasit që drejtohen nga artiza- kanë zgjeruar aktivitetin nërreth 4 milionë euro. Zv/ me anë të projektit selea. meve. Numri i inspektorëve Tirana në qytetin e Kukësit, nia Mane Cahani, qe përmes bazë të kërkesave të vetëministri i Mjedisit, Taul- Projekti ka një vlerë to- u rrit nga 50 në 170, por jo vetëm ka rritur interesin e internetit janë bërë të njohura blerësve që janë kryesisht tëant Bino, është shprehur se, tale prej 4 milionë euro shumë pak gjëra ndryshuan blerësve për prodhimet arti- për cilësinë e prodhimeve të huaj. Vec sixhadeve, për tëpuna e inspektoriatit është dhe është parashikuar edhe përsa i përket mbrojtjes së zanale, por edhe vazhdimin tyre artizanale. cilat kërkesat sa vijnë e rriten,përqendruar te menaxhimi trajnimi i prokurorëve, het- mjedisit në vend. e projektit përmes vetefinan- Grupe të tilla tashmë funk- kërkesa të shumta ka edhei mbetjeve, por për një per- cimit të grave. sionojnë edhe në rrethin e për Nënë Terezën, Skëndër-formancë më të mirë, forcat Tashmë projekti qe vetefi- Kukësit e të Tropojës. Kësh- beun, valltaren lumjane etj.në terren kanë nevojë për një nancohet nga vetë gratë është tu, në Tropojë vijohet ende "Kërkesat kryesisht bëhenmbështetje më të madhe. shtrirë edhe në rrethet e Hasit me veshjet popullore, ndërsa përmes internetit, ndërsa më Këto deklarata, zv/minis- e të Tropojës. "Projekti vazh- në rrethin e Kukësit vemendja pas basshkëpunohet për kon-tri Bino i ka bërë gjatë një don të ketë qëndrueshmeri. Në është përqëndruar në pro- trollin e cilësisë së punimitkonference me temë “rritja e radhë të parë vetë gratë punë- dhimin e sixhadeve që janë dhe shlyerjen e detyrimeveinspektimit mjedisor”. Për- tore kanë kontakt më blerës të shumë të kërkuara edhe nga nga blerësi. Gjithsesi, in-faqësuesi i BE-së për çësht- prodhimeve të tyre, kryesisht të huajt. "Porositë kanë qenë teresi i grave artizanale ështëjet e mjedisit në Tiranë, emigrantë që kanë kërkesa të të shumta duke mundësuar që në rritje, ndërsa biznesi iLuigi Brusa, tha se, reforma shumta për veshje kombëtare vetë gratë të kryejnë market- tyre mjaft fitimprurës", shtonnë inspektoratin mjedisor tradicionale", thotë koordi- ingun e prodhimeve të tyre, Istrefi. Merrni pjesë në Panairin “Agrobiznes 2012”
  • 16 Agrobiznesi 25 Maj - 8 Qershor 2012