Polish
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Polish

on

  • 287 views

 

Statistics

Views

Total Views
287
Views on SlideShare
287
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Polish Polish Document Transcript

    • MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska Wstgp Rozw6jintelektuaby spoleczny i czlowieka dawnawiqzanorozwojem od z mowy.Zgodniez koncepcj4 determinizmujgzykowegouwa2asig, 2e rozw6j poznawczyczlowiekajest przedewszystkimzale2ny rozwoju jgzyka.Niekt6rzy autorzys4 odzwolennikami poglqdu,2e jgzyk jest tylko narzgdziem wyraiamaproces6w do po-mawczych, wigc wszelkiezmianyw rozwojujgzykowym s4wt6rnewobecroz- takwojuumyslowego 2,3,4). Nie mawqtpliwoSci, mowajest [1, 2e wa2nym elementemnaszejkomunlkacjiz innymi osobami, ulatwiapowstaniewigzi i relacji,prawidlowefunkcjonowanie spoleczne. mowy i jgzyka w ICD-10 Zaburzenia W dziesi4tej rewizjiMigdzynarcdowej klasyfkacji chor6bi problemiw statystycznejzfuowotnych-ICD-10 [5] przedstawiono, ramach w zabwzeh rozwoju psychi cmego,zachowaniaemocji,orazzaburzef, i kt6rym,owarzyszqzaburzenia rozwojui funkcjimowy,nastgpujqcy podzial: l. Zaburzeniarozwoju mowy i jgzyka a) specyficznezabtrzeniaartykulacji,b) zaburzenia ekspresjimowy, c) zaburzeniarozumieniamowy, d) nabytaafazjazpadaczkq, inne zabtxzeniarozwojumowy i jgzyka,f) zabtrzeniarozwoju mowy e)i jgzykanieokreSlone. 2. Zaburzenia zachowania emocji rozpoczytajqce zwykle w &iecifistwie i sigi w okresiemlodzieiczym:mutyzmwybi6rcry,przewlekle ruchowe wokalne, tiki lubzesp6ltik6w - glosowychi ruchowych Gilles de la Tourettea, j4kanie sig, mowabeztadsa. 3. Zabuneniapsychiczn kt6rym towarzyszqzaburzeniaozwoj i funkcji mowy: e, r ucalo$ciowe zabvzeniarozwojowe,alutyzm dziecigcyi atypowy,zespolRetta,innedziecigce zabtrzeniadezintegracyjne, zaburzenie - hiperkinetyczne z towanyszqcymupoSledzeniem umyslowymi ruchamistereotypowymi, upoSledzenie umyslowe. Definicje Wydajesig konieczne przypomnienie podstawowych definicji zabwzehmowy,kt6rebyty obiektem badania przedstawionego dalszejczgSci w pracy. Pierwszym zwiastunem nieprawidlowegorozwojumowydzieckajest spowodowa- jejae licznymi czynnikami op62nienie, rozryznawarle w6wczas, gdy wypowiadaniesl6wniepojawiasigw 18(24)miesi4cu 2ycia,zdah 30 (36)miesiqcu w 2ycia(zaleZnteod autora) 12,3,41. Zaburzenie ekspresjii rozumieniamowy jest specyficznym zaburzeniem roz-wojowym charakteryzr:jqcym tym, 2e poziom rozumienia sig mowyjest ni2szyo 2odchylenia standardowe(OS) od normy wlaSciwej wieku dziecka co najmniej dla io I OS w stosunku wyniku w bezslownej do podskalitestuoceniaj4cego iloraz inte-ligencji(II).
    • Zaburzeniakomunikacji i mowy u dzieci 359 Zaburzesia ekspresji mowy charakterynje obni2ony poziomekspresji najmniej coo 2 OS wzglgdem nonny wla$ciwejdla wieku dzieckai co najmniejo 1 OS w sto-sunkudo wyniku w bezslownej podskalitestuoceniajQcego przy prawidlowym II,rozumieniu mowy. Specyficzne zaburzenia artykulacji rozpoznajemy w6wczas, poziom gdy umiejgtno-$cifonologiczaych dzieckajestni2szy 2 OS od normywlaSciwej wieku dziecka o dlai co najmniejo I OS od wyniku w bezslownej podskalitestuoceniaj4cego Inteli- II.gencjaniewerbalna, rozumienie ekspresjajgzyka i pozostaj4 granicach w tronny. Wszystkiewy2ej wymienionezabtrzeniamowy (ZM) nie mog4byd wynikiemzabwzenneurologicznycb, uszkodzenia zmysl6w, somatycztrych caloSciowych izabwzehrozwoju [5]. J4kanie cechuje sig czgste powtarzanie wydlu2anied?wigk6w, i sylablub sl6w,alboczgste wahaniaiprzemvyzabwzajqce plynnoSd wypowiedzi. NieprawidlowoScite sqkonsekwencj4 upoSledzenia koordynacji czynno$ci poszczeg6lnych element6waparatu obwodowego mowy: ukladuoddechowego, fonacyjnego artykulacyjnego. i gdy AfazjErozpomajemy, zaburzenia jak mowy (analogiczne u doroslych) powstalyu dziecka,kt6re osi4gnglo poziomrozwojumowy odpowiedli do wieku, natomiast gdydysfazjg, w wyniku dzialania czynnik6wuszkadzajqcych nie doszlodo pra- oanwidlowegorozwoju mowy. Nabytaafazjaz padaczkq (zespolLandaua-Kleffnera)charakteryzuje utratq sig przezdziecko umiejgtnoSci rozumieaiaekspresji i mowy,kt6reposiadalo. Poziominteligencjidziecka zmieniasig.Wyst4pienie nie afali pozostajew zwi1zkuczasowym pojawieniem zmiannapadowych EEG (zwykle w obu z sig wplatachczolowychlub uog6lnione), nastgpnie napad6w padaczkowych [5]. Zabwzenia rozwojumowy najczg$ciej wystgpuj4 dzieciz upoSledzeniem u umy-slowympod postaci4 zahamowania niepelnego lub rozwojumowy.Czgstotowarzy-szq,w postacizabwzeh mowy pisaneji czytanej, zaburzeniom rozwojuumiejgtnoSciszkolnych (specyficzne zaburzeniaczytania- dysleksja,analizy d2wigkowo-literowej- dysodografia) [6]. W przebiegu autyzmu dziecigcego obserw:rje r6znorodn zabuszenia sig e rozwojui ekspresjimowy: nie wystgpujegaworzenie, pierwszeslowa pojawiaj4sig czgstopo 5 r.2., a czgSci dziecinie dochodzi rozwojumowy.W postacip62nej do au:yzmunastgpuje regres rozwojumowy po okresie w prawidlowego rozwojudla wieku,nie-prawidloweu2yciezaimk6wosobowych odniesieniu wlasnejosoby,echolalia w donatychmiastowaodroczona, glosowe,stereotypie i tiki slowneoraz skomplikowalezaburzenia semantyczno-pragmatyczre. Charakterystycznejest mowanie sfu2y to,2ekomunikacji 8].[7, Rozpowszechnienie Wska2niki rozpowszechaienia zaburzef mowy (ZM) i jgzykamieszczq w sze- sigrokimprzedziale,zaleLnie stosowanych od kryteri6wdiagnostycznych i wiekubadanejpopulacj. Wszy stl<te i Lrildtapodaj czgstsze 4 wystQpowan zaburzeh ie mowyu chlopc6wwL u dziewcz4t : I - 2:l) [5, 8, 9, I 0, ll, 12,13,l4]. (3
    • MagdalenaKolasffiska,JolantaRabe-Jabloriska Tabela I RozpowszechnienieZM i jgzyka wg Diagnostic and statistical manaal of mental disorders, IV editiott - DSM-IV ll3l hhinbrntt Otut* bafilti omdriifotrfE t obmtdt dqqiFqln{ri $+o.{+ir,riHt sr t uf, roed r dqttqir+ r+cr+{frt +ofi+i+ri rhlu d+ohym ru&rrurb frdogimt d;f# t + *#ff{Elsr{ u 0r5+r41lttruJlodt* I ?6ru rti r Frr + dnikr iir+rrrq fi+4 * rr*dnh+xrri Z danychepidemiologicznych przezRuttera19)wyntka,2eZM dotyczq uzyskanych15-25%populacji dziecigcej. Specyicznezabarzetiao znacznym nasileaiubgd4ceprzyczynqzabtnzenia rozwoju spolecznego dzieckabez obni2onego stwierdzono IIt 0,15-0,250/o dzieci.Brak jest jedaak szczegiltowych danychna temat populacjipolskiej.Kurcz [3] podaje, dzieciz op62nionym 2e rozwojem jgzyka stanowi4okolol0% populacjidziecigcej, przy czym specyficzne zaburzeniadotyczq0,3-0,7o/o tejpopulacji [3]. Cel pracy Celempracybylo ustalenie:- czgstoSci komuaikacji(ZK) w populacjidzieci 8-letaicb wystgpowani zabvrzea a z gminy miejskiejL6dZ czgstoSciwystgpowania i rodzaj6w ZM u tych dzieci czgstoSciwystgpowania i rodzaju zaburzei somatycznych i psychicznych (ZP) wsp6listniejqcycb z ZM u dzieci- czy istniej q zaleinoSci pomigdzy poziomem rozwoju umiejgtnoSci jgzykowych a czgstoSciq wystgpowania i r odzajem zaburzehpsychicznych (ZP) u dzieci. Grupa badana i metody Badanie miaio przebieg dwustopniowy i zostalo zrealizowane w ramach polsko--francuskich badai nad rozpowszechnieniemautyzmu. W I etapie wykonano badanieprzesiewowe za pomocq specjalnie skonstruowanegokwestion ariusza Rozw6j Ko-munikacji Dziecka z Otoczeniem, rozeslanegodo rodzic6w, opiekun6w, nauczycieli7881 dzieci urodzoaychod 01.01 do 31.01 l99l r., mieszkajqcychw gminie tr 6d2.Populacjg tg wyszukano w Wojew6dzkim Komputerowym Banku Danych na dzieh31.05.1997r.Uzyskaao odpowiedzi od rodzic6w 7801 os6b (99% populacji wybranej).Na podstawie wnlizy treScikwestionariuszy wyloniono grupg 63 dzieci (42 chlopc6wi 21 dnewczylek) przejawiaj4cych zabvrzeniakomunikacji z otoczeniem i rozwojumowy. W II etapie dzieci wylonione w I etapie zaproszo?owraz z rodzicem 1ubopiekulemdo Poradd Przykrtnicznej CSK w N-odzi.Zgloslla sig 58 dzieci (.18 dzewczyaek, 40
    • Zaburzeniakomunikacii i mowy u dzieci 361chlopc6w) wprzedzialewiekowym 8 lat-8 lat I l miesigcy,ukt6rychprzeprowadzononastgpuj4c4procedurEb adawcz4:l. Badaniepsychiatryczne, diagnoza ICD-10 wg2. Ocenapoziomurozwoju i ZM na podstawiePrzesiewowegoTestuLogopedycznego Tarkowskiego- PTLT [5],3. Ocena rozwoju dziecka zapomocqKwestionariusza Rozwoju Dziecka autorstwa Rabe-Jabloiskiej i Gmitrowicz116l, wypelnianegoprzezrodzica lub opiekuna,4. Ocena aktualnego stanu somatycznegodziecka oraz analiza istniej4cej dokumen- tacji medyczrej, psychologicznej,logopedycmej (KsiqzeczkaZdrowia Dziecka, Karty Informacyjne Leczenia Szpitalnego,odpisy Kart LeczeniaAmbulatoryjnego, opinie psychologiczne, wyniki badaripsychomekycznych,diagnostyki dysleksji i dysgrafii). Zebranedane opracowano statystycznie zapomoc4 programu EPi Info (6 wersja)- CDC Atlanta (USA) - Ecole Nationale de SaatePublique (Sredniaarytmetyczna,od-chylenie standardowe,test dokladny Fishera, przy p<0,05, ekstrapolacjawynik6w). Wyniki i ich om6wienie W przesiewowym badaniu za pomoc4 kwestionariuszaRozwoju KomunikacjiDzieckaz Otoczeniemw pierwotnej populacji 7801 dzieci stwierdzonoZK u 63 dzieci- 0,81o/opopulacji dzieci oSmioletnich (42 chiopc6w - 0,590 , i 2l dziewczynek -0,2lyo), mieszkaj4cych gminie miejskiej tr-6d2. w Odnotowanoje w badanejgrupieponad dwukrotnie czESciej chlopc6w ni2 u dziewczynek. u Tabera2 przebiegrozwojumowyu badanych IItd qrftrn UdEgrtl Ciff Et tsttron FEnlq!q.{u FE lFG rFltr ][illc lTrffr t!lEl Itst! fild! Itst! ftlda lEta F R!ilfirf 0.31 E 8,33 0 q,3u E [,Fmrtitmr [.il E [5[ c En5 U II.JT FIEfl.Efr u.1t E llrl 4 E1[ E n.tr Nie sfwier&ono istotnych statystycznier62nic w zakresieprzebiegurozwoju mowypomigdzy dziewczynkamia chlopcami.U wigkszoScibadanychdzieci stwierdzonoopozniony rozw6j mowy. Rozw6j przerywany (po okresie prawidlowego rozwoju,zatrzymanielub regresmowy) rozpoznano u 12 badanych. Nie strvierdzonoistotnych statystycmie r62nic w zakresiepoziomu rozwoju mowyzzle2nie od plci badanych. Prawidlowy poziom rozwoju jgzykowego dotyczyN15badanych,u pozosialych kompeiencjejgzykowe byly na poziomie niskim. U 6 dziecistwierdzono calkowity brak mowy czynnej, prawie jednakowo czgstou obu ptrci.
    • MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska Tabeta 3 Poziom rozwoju mowy w badanej grupie wg wynik6w w PTLT Iltdnifsn t|lHrrJfH clt!E Elrhcr fttmrtq.E|r ]FE ]FG n=qfl f 4rlE IIEYfr p 1rlfi ts!t lrrs Etr tirF lErirrfH H Illc 19 [,Tr E 015 I D.m8rtldtd P II.E ? ll.Itr u.t5 ! [.4ft ItTr:!ll 1l It t+ E ItE + u.l + E.EE4 Tabela4 Rodzaje ZM i czgstoSd wystgpowania u badanych ich E6rln+8 ffiqlE Arct mrf tllEF Eiu EfIrElr nEJmld! nu.ry qE E atsrlEl!d4rEf rruf qD fl Ebnda rttubC qE lt ,f ]qrEtE U,IE I tum 1r0 E Istotnqstatystycznie r62nicaw czgstoSci wystgpowaniaZM migdzy plciami0r < 0,05) stwierdzonojedynie u badanych zaburzeniami z rozumieniai ekspresjimowy ze wsp6lwystgpujqcymi objawamineurologicznymi (rozpoznawanymi czE-Sciej u dziewczynek). chlopc6wlajczgsciejstwierdzano U specyficznezaburzeniaekspresjimowy. Frakcj poszczeg6laych e cznychpodtyp6wklinicznychZM przedstawialy specyfisignastgpuj4co: . zabtrzenia Specyficzne rozumienia mowy(F80.2)0,17 (n--4) . zaburzenia Specyficzne mowy (F80.1) 0,39 (n:9) ekspresji . Specyficznezabvrzeniaartykulacji(F80.0) 0,30 (a:7) . Nabytaafazjazpadaczkq (F80.3) 0,13 (n:3) Odniesienie uzyskanych wynik6w do calej populacjibadanejpozwolilo usta[eczgstoScwystgpowania wszystkichspecyficzlycbZM u dzieci 8-letnichzamieszka-tych w N-odzi na2,9 przypadk6w/1000, specyficznychzabwzeh rozumieniamowyna 0,5/1000, specyficznych zaburzehekspresjimowy na l,2ll000, nabytejafazjizpadaczkq (zesp6l Landaua-Kleffnera) 4/10 000. na NajczgS ej r ozpoznaw ci eaymi wsp6hvy tgpujqcymi zabtrzeniami somatycznymi sbyty r62neschorzeaia leurologiczne(padaczka, niedotlenieniowa, encefalopatiadziecigcepora2enie m6zgowe), nadnej wady i dysfunkcjeaparatu artykulacyjnegomowy,nastgpnie sluchu zaburzenia wady rozwojowe. i wzroku,i najrzzdziej
    • Zaburzenia komunikacji i mowy u dzieci 363 CzgstoSdwystQpowania zab:urzefpsychicznych (ZP) i zaburzefi rozwoju psy-chicznego (ZRP) w badanej grupie byla wysoka (56 dzieci, f : 0,97). U wigkszo6cibadanych postawiono 2 lub 3 ro4oznania psychiatryczne (46 dzieci). Tabela 5 (wg ZRPinneni2rozwojumowyu badanych ICD-10) UqEIrllUrtr tbd tlTdfrilEtf rt EtsrEl! rlil4u EEIN]F 58 EE.il n fdEl Itsts rutslrstlml nq.rlr orrdlsroomtsn 5[ lt Ed EI Sqtsr uErula nildu unHillld rlf,hlEfi EI q{ F8t.I Epqtsll utsrulr rytrb l qE E illl +qrtsE utsrulr rytstb I ElIrydTJEE*E{tril4 t+ 4x+ F8t.3 llo]E EhIrEtts unqitlot ltEhtrfl 0 lt|l FE S qts c r E.]EIE nd{u lntEl rr t ryr|fdr 5 q,l] FE+ CEbofrru Ehtrutb muqlrr I qr FE+O fitgndildry 5 qtr FE+I Attmatprf I qE F&3 lnr rEdfu uhrrsrl ddrEtEf,E I llrE LFEIITE urUfirroptm t+ 4+t Ft[ ilt!trrU Elltr E qfl F?I frrttrrll I.]ntsfifl.d]um c qil FII Il!tmll frEtrr|m l [.IE ZRP inne ni2 rozwoju mory rozpoznanew badanej grupie (wg ICD-10) ZRP stwierdzono u 50 badaaych (f : 0,86). NajczgSciej razpoznanymi ZRP byloupoSledzeaie::myslowe i specyiczne zabutzenia rozwoju umiejgtaoSci szkolnych,stwierdzaaepodobnie czgstow badanejgrupie. U 9 badanychpostawiono rozpoznaueealo6ciowych zaburzehrozwojowych. U wigkszo6ci tych dzieci stwierdzono r6wnie2r6zny stopieri upo3ledzeniaumyslowego. Odniesienie uzyskanych wynik6w do calejbadanej populacji pozwolilo oszacowa6 czgstoS6 wystgpowania caloSciowych ZRPna 11,5 przypadk6w /10 000, autyzmu na6,4110 000 w populacji dzieci Sletnichz gminy LodL. ZP rozpoznanou 39 badanychdzieci (frakcja 0,67). U blisko ll2badanych rozpo-mano zaburzeniazachowaniai emocji rozpoczynajqcesig w dzieciistwie i w wieku -mlodnehczym, najczgSciej zaburzenialgkowe oraz ADHD. Rodzaje zaburzefi mow w zaburzeniachpsychicznych i rozu,ojupsychicznego U wszystkich badanych z upo3ledzeniemumyslowym i bez innych zaburzehrozwojowych stwierdzono zaburzenia rozumienia (f : 0,71, p< 0,05) lub rzadziej
    • MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska mowy(f:0,29). R6wnie2dziecicaloSciowymiekspresji z zaburzeniami rozwoju wy-kazywatryczqSciej znamiemesbtystycznie zabtrzeniarozumienia :0,67 , p< 0,05) (f mowy (f - 0,33).Ze specyficznymini2 ekspresji zaburzeniami rozwojuumiejgtnoSciszkolaychwspSlwystqpowaly ponad/z przypadk6wzaburzenia u artykulacjiizolo-wanelub z j4kaniemsiEoaz zaburzerna ekspresji mowy (u l/3).Takzeu wigkszoScibadanych ADHD ZMtwaNycharakter z zabwzefi artykulacji(f : 0,83),u dzieci zaiz zaburzeniarni adaptacyjnymirozpoznawano zaburzeniaartykulacji lub zaburzenia mowy (zjednakow4ekspresji f :0,44). czEstoSci4 Tabela6 zp razpoznanew badanej grupie (wg rcD-10) Lianr FD hfrntdtEIl- t0 tlry+;+pf + u&mtli plfiizrr oqotrnidfi n frkir tritri r r$roeduri orrdiorni m+tm +s qFl ilbun+nb udr+rrfi itrmri ruo+arrtil ct * rrrlCt rudrir#f;* irurith Efrftd+1mog#m fii# fiidt u di4mr-ffif Ef qfis0 4htntnb hlulit{cmt f qfiFE llt-nr drn+rir rdt++,sil i+m+{i + qffiFS thrrltflb q6o+im*rrmF+alrllcr+ illJl+ ru&i+drlir T gEFS.0 lEkpmd ! +d ruil rudritrfirl.it I qEFS.1 ilhrra+nk lE*rr rup,utcif lriirufiiuiilLjr I qEFS.2 LEk4nrroryrufiir#drir 4 qffiFS.t hm uhrnsrb q@m*rt dra ddt#f.r u qffiFS.0 Tliprrtniitae + q0TFS.0 Iterdr nimunht + qffiF9+ ilhr rsrh tnkir mrr fi r F#trtrt{ o 4 qf,rFg+1 RCrfwrt ulmdt Frrlrrrurb rudritffrh* t qffiFS++ hnrdritdoc drordr tdxim+rub ++torq+ t [.tE 4bururbodnrrli +qndcmt drombr, udmfur*m li mtrgu g qffi ffrilqrFtrI.1 4++lt+rryhir moqu t qffiFtrI.S hntoryrdo* uhrnurh udnufi Tfifidfl.ut #dt, rdt+daed+m ipft dxit m+cqr hb T IE &hrrsrb afrffint g qfF S . 2 1 ftdni A+t*+i" prtfi;mr I qftFff.E Edni n*srr El*rx.#pr4irr s q0sFA 25 Znirr*nmi nhursrlni ndrtr-url i rnrii 5 [ffi
    • Zaburzenia komunikacji i mowy u dzieci 365 TabelaT ZRP u badanych z niskim i prawidlowym poziomem rozwoju mowy IIrE l.EcGlslr ftErffl,E Eqrfir AtuEtt ftmtEdt bdrUEh |flurur EEIlETI EhJrGrl r4nlJ 1rrrfr ]F !E rux.{u rqdu EElfI n fiEl n lllr$ n lllrl n ft]Et n trh+ H# H rE tE ft !JC I !.19 E II:E rtr 0.93 FilTililJr F E tu I u.lt I 4[? I IE c InI Ithffi F rtf+EE CIITIE CI}OF =g[5 runt Ul t+P ry5 * r62nice istotne statystycznie cr:0,05 dla flJtstgpowaniezaburzen ronuoju psychicznego w grupach badanych z niskim i prawidlowym poziomem rczwoju mowy Nie bylo istotnej sJaiystycznier62nicy w czgstoSci rozpaznaw&niaZRP migdzy badanymi z niskim poziomem mowy a badanymi zrozwojem mowy odpowiednim do wieku. W grupie dzieci z niskim poziomem umiejgtnoSci jgzykowych istotnie statystycznie czgsciej ri2 u tycb o wytszym poziomie rozwoju mowy stwierdzono uposledzenieumystroweoraz caloi;ciowe zaburzesiarozwoju. Badani z zK i pozio- mem mowy przecigtnym/wysokim dwukrotnie czgSciejw stosunkudo grupy z niskim poziomem mowy przejawiaizaburzenia rozwoju umiejgtloSci szkolnych, nie byla to jednak r62nica znamienna statystyczde (p>0,05). Tabela 8 ZP u badanych z niskim i prawidlowym poziomem rozwoju mowy A!. drilrnl! Et.rfifllll fEl Ltst! lErEll ilrrEnl +u^dil.ErE rrblrErtsnl ErErl EIlrurll llfqrqlE drtrrF, rErEtflrl dFtSrEIudu nulf N=EE lE rurtddfuIr udtrtsnlm|Jb lmt!!n tf,|rtcf mfuu RItrEII n fitEF n tllcb n fttrl n E{r tiEllt||{ H rE tu t! Il]? i [.14 c [ I t l? 0.d3Fqt!ruf F E TE t0 q,!? I It! I ltIl 11 0lEfitrril Ftttrlrl! rqtr qE cgtrf rl[05qnt t I+e Nie stwierdzono istotnej statystycznie roinicy w czgstoSciwystgpowaniaZP mig- dzy grupQbadanych z prawidlowym poziomem rozwoju mowy a grup4 z jej niskim rozwojem. U tych ostatnich znamieanie czgsciej stwierdzano zaburzetia zachowania spowodowaneuszkodzeniemlub dysfunkcjq m6zgu (p<0,05).Zabvzenia adaptacyj- ne sfwierdzono podobnie czgsto w obu grupach. U os6b z prawidlowym poziomem
    • MagdalenaKotasiriska,JolantaRabe-Jabloriskarozwoju mowy, czg6ciejni2 u pozostalych badanych, wystgpowaly zabwzesia zacho-wada i emocji, ADHD i funkcjonowania spolecznego.Dwie ostatnie grupy zaburzehwystgpowaly istofirie statysiycznie czgScieju dzieci z ZK, lecz z rozwojen mowyprzecigtnym/wysokim ni2 u badanych z niskim poziomem rozwoju mowy. Uzyskane dane na temat czgstoSciwystqpowania ZNI u dzieci z ZK w populacj ipolskiej squnikalne, mieszcz4sig w przedziaNachpodanych przez autorow podobnychbadari, przeprowadzoaych w zagranicnrych populacjach [5, 9, l0]. Po raz pierwszyustalono czgsioSd nabytej afazji z padaczkq w polskiej populacji &iecigcej. Potwier-dzono r5wnieL zvriqzek okreSlonych zabtrzeh mowy ze specyficaymi ZP.P orazposzczeg6lnymi ll7, 18, 19, 20,21,22,23). ZP Wnioski I . U 0,81% dzieci oSmioletnich mieszkaj4cych gminie miejskiej L6dz stwier- wdzono zaburzenia komunikacji z otoczeniem dwukrotnie czgSciej u chlopc6w niZu dziewczynek. U wszystkich tych dzieci rozpoznanoZMi jej rozwoju, u wiEkszoSciniski poziom rozwoju jgzykowego. ZM miaty r62aq symptomatologig; t 2/3 byly tozabwzenia rozumienia lub rozumienia i ekspresji mowy, u pozostalych - zaburzeniafonologiczne. U blisko l/2badnych wspotwystEpowaly zaburzenia jgzyka pisane-go. 2. Specyficzne ZM stanowily prawie l/2 stwierdzanych ZM. Rozpomano jeu 2,9/ 1000dzieci oSmioletnich.Ustalono rozpowszechnienie nabytej afazji zpadaczk4w badanejpopulacji na 4,5/10000. 3. U ponad I /3 badanych stwierdzono 16nte zabwzena aeurologiczn e, macznienadziej zaburzeniamtysl6w oraz wady budowy i dysfirnkcje aparahr artykulacyjnegomowy. U 2/3 badanych rozpozaano ZP: najczgSciejzachowania i emocji, ADHD,zaburzenia lgkowe i funkcjonowania spolecznego. U wiEkszoSci badanych (86%)stwierdzoao wspolwystgpowanie ZRP. OkreSlono czgstoSdwystgpowania autyzmudziecigcegow populacji l6dzkiej dzieci o6mioletnich na 6,4/t0000. 4. Stwierdzono zaleizno$t, pomig&y poziomem rozwoju umiejgbroSci jgzyko-wych i rodzajem wsp6hrystqpuj4cych ZP i ZRP. U dzieci z niskim poziomem rozwojumowy istotnie statystycanieczgSciejwystgpowaly: upoSledzenie umyslowe, caloSciowezaburzsniarozwoju oraz zabtrzeniazachowania. U badanych zZKiprzectgtnym lubwysokim poziomem rozwoju mowy istotde czgSciejodnotowano zaburzenia funk-cjonowania spolecznegoi ADHD. iiaoriit gi665icafiiCc ai+4 i fifeci i6 fligii :flii.r6iiicEc. . I drf,cdi+ifieiii dfendfii ! dfic6c+ind6r ii.r6iiic6r 6 &€ifiic6 iini6 ie niifiiifgini di6iif EingI nieiafffti -,,.,i,.^^,,".,...,^,,.t,^^.,i,-i ^.,.,.wI ^,,,t,-i" Cfiifitl: qiefiild eiiel,iiatie auei onaiitaeliel +mfiifiii dieelidiid6ilide gid€6idgfiidd(qE) d iid6iiide di*d (iD) fidied8-einid6 tli6iii Eierd.qdidi ni6i, dnfieiaiafidi aiile te airtiiirieiai