Polish
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
342
On Slideshare
342
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska Wstgp Rozw6jintelektuaby spoleczny i czlowieka dawnawiqzanorozwojem od z mowy.Zgodniez koncepcj4 determinizmujgzykowegouwa2asig, 2e rozw6j poznawczyczlowiekajest przedewszystkimzale2ny rozwoju jgzyka.Niekt6rzy autorzys4 odzwolennikami poglqdu,2e jgzyk jest tylko narzgdziem wyraiamaproces6w do po-mawczych, wigc wszelkiezmianyw rozwojujgzykowym s4wt6rnewobecroz- takwojuumyslowego 2,3,4). Nie mawqtpliwoSci, mowajest [1, 2e wa2nym elementemnaszejkomunlkacjiz innymi osobami, ulatwiapowstaniewigzi i relacji,prawidlowefunkcjonowanie spoleczne. mowy i jgzyka w ICD-10 Zaburzenia W dziesi4tej rewizjiMigdzynarcdowej klasyfkacji chor6bi problemiw statystycznejzfuowotnych-ICD-10 [5] przedstawiono, ramach w zabwzeh rozwoju psychi cmego,zachowaniaemocji,orazzaburzef, i kt6rym,owarzyszqzaburzenia rozwojui funkcjimowy,nastgpujqcy podzial: l. Zaburzeniarozwoju mowy i jgzyka a) specyficznezabtrzeniaartykulacji,b) zaburzenia ekspresjimowy, c) zaburzeniarozumieniamowy, d) nabytaafazjazpadaczkq, inne zabtxzeniarozwojumowy i jgzyka,f) zabtrzeniarozwoju mowy e)i jgzykanieokreSlone. 2. Zaburzenia zachowania emocji rozpoczytajqce zwykle w &iecifistwie i sigi w okresiemlodzieiczym:mutyzmwybi6rcry,przewlekle ruchowe wokalne, tiki lubzesp6ltik6w - glosowychi ruchowych Gilles de la Tourettea, j4kanie sig, mowabeztadsa. 3. Zabuneniapsychiczn kt6rym towarzyszqzaburzeniaozwoj i funkcji mowy: e, r ucalo$ciowe zabvzeniarozwojowe,alutyzm dziecigcyi atypowy,zespolRetta,innedziecigce zabtrzeniadezintegracyjne, zaburzenie - hiperkinetyczne z towanyszqcymupoSledzeniem umyslowymi ruchamistereotypowymi, upoSledzenie umyslowe. Definicje Wydajesig konieczne przypomnienie podstawowych definicji zabwzehmowy,kt6rebyty obiektem badania przedstawionego dalszejczgSci w pracy. Pierwszym zwiastunem nieprawidlowegorozwojumowydzieckajest spowodowa- jejae licznymi czynnikami op62nienie, rozryznawarle w6wczas, gdy wypowiadaniesl6wniepojawiasigw 18(24)miesi4cu 2ycia,zdah 30 (36)miesiqcu w 2ycia(zaleZnteod autora) 12,3,41. Zaburzenie ekspresjii rozumieniamowy jest specyficznym zaburzeniem roz-wojowym charakteryzr:jqcym tym, 2e poziom rozumienia sig mowyjest ni2szyo 2odchylenia standardowe(OS) od normy wlaSciwej wieku dziecka co najmniej dla io I OS w stosunku wyniku w bezslownej do podskalitestuoceniaj4cego iloraz inte-ligencji(II).
  • 2. Zaburzeniakomunikacji i mowy u dzieci 359 Zaburzesia ekspresji mowy charakterynje obni2ony poziomekspresji najmniej coo 2 OS wzglgdem nonny wla$ciwejdla wieku dzieckai co najmniejo 1 OS w sto-sunkudo wyniku w bezslownej podskalitestuoceniajQcego przy prawidlowym II,rozumieniu mowy. Specyficzne zaburzenia artykulacji rozpoznajemy w6wczas, poziom gdy umiejgtno-$cifonologiczaych dzieckajestni2szy 2 OS od normywlaSciwej wieku dziecka o dlai co najmniejo I OS od wyniku w bezslownej podskalitestuoceniaj4cego Inteli- II.gencjaniewerbalna, rozumienie ekspresjajgzyka i pozostaj4 granicach w tronny. Wszystkiewy2ej wymienionezabtrzeniamowy (ZM) nie mog4byd wynikiemzabwzenneurologicznycb, uszkodzenia zmysl6w, somatycztrych caloSciowych izabwzehrozwoju [5]. J4kanie cechuje sig czgste powtarzanie wydlu2anied?wigk6w, i sylablub sl6w,alboczgste wahaniaiprzemvyzabwzajqce plynnoSd wypowiedzi. NieprawidlowoScite sqkonsekwencj4 upoSledzenia koordynacji czynno$ci poszczeg6lnych element6waparatu obwodowego mowy: ukladuoddechowego, fonacyjnego artykulacyjnego. i gdy AfazjErozpomajemy, zaburzenia jak mowy (analogiczne u doroslych) powstalyu dziecka,kt6re osi4gnglo poziomrozwojumowy odpowiedli do wieku, natomiast gdydysfazjg, w wyniku dzialania czynnik6wuszkadzajqcych nie doszlodo pra- oanwidlowegorozwoju mowy. Nabytaafazjaz padaczkq (zespolLandaua-Kleffnera)charakteryzuje utratq sig przezdziecko umiejgtnoSci rozumieaiaekspresji i mowy,kt6reposiadalo. Poziominteligencjidziecka zmieniasig.Wyst4pienie nie afali pozostajew zwi1zkuczasowym pojawieniem zmiannapadowych EEG (zwykle w obu z sig wplatachczolowychlub uog6lnione), nastgpnie napad6w padaczkowych [5]. Zabwzenia rozwojumowy najczg$ciej wystgpuj4 dzieciz upoSledzeniem u umy-slowympod postaci4 zahamowania niepelnego lub rozwojumowy.Czgstotowarzy-szq,w postacizabwzeh mowy pisaneji czytanej, zaburzeniom rozwojuumiejgtnoSciszkolnych (specyficzne zaburzeniaczytania- dysleksja,analizy d2wigkowo-literowej- dysodografia) [6]. W przebiegu autyzmu dziecigcego obserw:rje r6znorodn zabuszenia sig e rozwojui ekspresjimowy: nie wystgpujegaworzenie, pierwszeslowa pojawiaj4sig czgstopo 5 r.2., a czgSci dziecinie dochodzi rozwojumowy.W postacip62nej do au:yzmunastgpuje regres rozwojumowy po okresie w prawidlowego rozwojudla wieku,nie-prawidloweu2yciezaimk6wosobowych odniesieniu wlasnejosoby,echolalia w donatychmiastowaodroczona, glosowe,stereotypie i tiki slowneoraz skomplikowalezaburzenia semantyczno-pragmatyczre. Charakterystycznejest mowanie sfu2y to,2ekomunikacji 8].[7, Rozpowszechnienie Wska2niki rozpowszechaienia zaburzef mowy (ZM) i jgzykamieszczq w sze- sigrokimprzedziale,zaleLnie stosowanych od kryteri6wdiagnostycznych i wiekubadanejpopulacj. Wszy stl<te i Lrildtapodaj czgstsze 4 wystQpowan zaburzeh ie mowyu chlopc6wwL u dziewcz4t : I - 2:l) [5, 8, 9, I 0, ll, 12,13,l4]. (3
  • 3. MagdalenaKolasffiska,JolantaRabe-Jabloriska Tabela I RozpowszechnienieZM i jgzyka wg Diagnostic and statistical manaal of mental disorders, IV editiott - DSM-IV ll3l hhinbrntt Otut* bafilti omdriifotrfE t obmtdt dqqiFqln{ri $+o.{+ir,riHt sr t uf, roed r dqttqir+ r+cr+{frt +ofi+i+ri rhlu d+ohym ru&rrurb frdogimt d;f# t + *#ff{Elsr{ u 0r5+r41lttruJlodt* I ?6ru rti r Frr + dnikr iir+rrrq fi+4 * rr*dnh+xrri Z danychepidemiologicznych przezRuttera19)wyntka,2eZM dotyczq uzyskanych15-25%populacji dziecigcej. Specyicznezabarzetiao znacznym nasileaiubgd4ceprzyczynqzabtnzenia rozwoju spolecznego dzieckabez obni2onego stwierdzono IIt 0,15-0,250/o dzieci.Brak jest jedaak szczegiltowych danychna temat populacjipolskiej.Kurcz [3] podaje, dzieciz op62nionym 2e rozwojem jgzyka stanowi4okolol0% populacjidziecigcej, przy czym specyficzne zaburzeniadotyczq0,3-0,7o/o tejpopulacji [3]. Cel pracy Celempracybylo ustalenie:- czgstoSci komuaikacji(ZK) w populacjidzieci 8-letaicb wystgpowani zabvrzea a z gminy miejskiejL6dZ czgstoSciwystgpowania i rodzaj6w ZM u tych dzieci czgstoSciwystgpowania i rodzaju zaburzei somatycznych i psychicznych (ZP) wsp6listniejqcycb z ZM u dzieci- czy istniej q zaleinoSci pomigdzy poziomem rozwoju umiejgtnoSci jgzykowych a czgstoSciq wystgpowania i r odzajem zaburzehpsychicznych (ZP) u dzieci. Grupa badana i metody Badanie miaio przebieg dwustopniowy i zostalo zrealizowane w ramach polsko--francuskich badai nad rozpowszechnieniemautyzmu. W I etapie wykonano badanieprzesiewowe za pomocq specjalnie skonstruowanegokwestion ariusza Rozw6j Ko-munikacji Dziecka z Otoczeniem, rozeslanegodo rodzic6w, opiekun6w, nauczycieli7881 dzieci urodzoaychod 01.01 do 31.01 l99l r., mieszkajqcychw gminie tr 6d2.Populacjg tg wyszukano w Wojew6dzkim Komputerowym Banku Danych na dzieh31.05.1997r.Uzyskaao odpowiedzi od rodzic6w 7801 os6b (99% populacji wybranej).Na podstawie wnlizy treScikwestionariuszy wyloniono grupg 63 dzieci (42 chlopc6wi 21 dnewczylek) przejawiaj4cych zabvrzeniakomunikacji z otoczeniem i rozwojumowy. W II etapie dzieci wylonione w I etapie zaproszo?owraz z rodzicem 1ubopiekulemdo Poradd Przykrtnicznej CSK w N-odzi.Zgloslla sig 58 dzieci (.18 dzewczyaek, 40
  • 4. Zaburzeniakomunikacii i mowy u dzieci 361chlopc6w) wprzedzialewiekowym 8 lat-8 lat I l miesigcy,ukt6rychprzeprowadzononastgpuj4c4procedurEb adawcz4:l. Badaniepsychiatryczne, diagnoza ICD-10 wg2. Ocenapoziomurozwoju i ZM na podstawiePrzesiewowegoTestuLogopedycznego Tarkowskiego- PTLT [5],3. Ocena rozwoju dziecka zapomocqKwestionariusza Rozwoju Dziecka autorstwa Rabe-Jabloiskiej i Gmitrowicz116l, wypelnianegoprzezrodzica lub opiekuna,4. Ocena aktualnego stanu somatycznegodziecka oraz analiza istniej4cej dokumen- tacji medyczrej, psychologicznej,logopedycmej (KsiqzeczkaZdrowia Dziecka, Karty Informacyjne Leczenia Szpitalnego,odpisy Kart LeczeniaAmbulatoryjnego, opinie psychologiczne, wyniki badaripsychomekycznych,diagnostyki dysleksji i dysgrafii). Zebranedane opracowano statystycznie zapomoc4 programu EPi Info (6 wersja)- CDC Atlanta (USA) - Ecole Nationale de SaatePublique (Sredniaarytmetyczna,od-chylenie standardowe,test dokladny Fishera, przy p<0,05, ekstrapolacjawynik6w). Wyniki i ich om6wienie W przesiewowym badaniu za pomoc4 kwestionariuszaRozwoju KomunikacjiDzieckaz Otoczeniemw pierwotnej populacji 7801 dzieci stwierdzonoZK u 63 dzieci- 0,81o/opopulacji dzieci oSmioletnich (42 chiopc6w - 0,590 , i 2l dziewczynek -0,2lyo), mieszkaj4cych gminie miejskiej tr-6d2. w Odnotowanoje w badanejgrupieponad dwukrotnie czESciej chlopc6w ni2 u dziewczynek. u Tabera2 przebiegrozwojumowyu badanych IItd qrftrn UdEgrtl Ciff Et tsttron FEnlq!q.{u FE lFG rFltr ][illc lTrffr t!lEl Itst! fild! Itst! ftlda lEta F R!ilfirf 0.31 E 8,33 0 q,3u E [,Fmrtitmr [.il E [5[ c En5 U II.JT FIEfl.Efr u.1t E llrl 4 E1[ E n.tr Nie sfwier&ono istotnych statystycznier62nic w zakresieprzebiegurozwoju mowypomigdzy dziewczynkamia chlopcami.U wigkszoScibadanychdzieci stwierdzonoopozniony rozw6j mowy. Rozw6j przerywany (po okresie prawidlowego rozwoju,zatrzymanielub regresmowy) rozpoznano u 12 badanych. Nie strvierdzonoistotnych statystycmie r62nic w zakresiepoziomu rozwoju mowyzzle2nie od plci badanych. Prawidlowy poziom rozwoju jgzykowego dotyczyN15badanych,u pozosialych kompeiencjejgzykowe byly na poziomie niskim. U 6 dziecistwierdzono calkowity brak mowy czynnej, prawie jednakowo czgstou obu ptrci.
  • 5. MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska Tabeta 3 Poziom rozwoju mowy w badanej grupie wg wynik6w w PTLT Iltdnifsn t|lHrrJfH clt!E Elrhcr fttmrtq.E|r ]FE ]FG n=qfl f 4rlE IIEYfr p 1rlfi ts!t lrrs Etr tirF lErirrfH H Illc 19 [,Tr E 015 I D.m8rtldtd P II.E ? ll.Itr u.t5 ! [.4ft ItTr:!ll 1l It t+ E ItE + u.l + E.EE4 Tabela4 Rodzaje ZM i czgstoSd wystgpowania u badanych ich E6rln+8 ffiqlE Arct mrf tllEF Eiu EfIrElr nEJmld! nu.ry qE E atsrlEl!d4rEf rruf qD fl Ebnda rttubC qE lt ,f ]qrEtE U,IE I tum 1r0 E Istotnqstatystycznie r62nicaw czgstoSci wystgpowaniaZM migdzy plciami0r < 0,05) stwierdzonojedynie u badanych zaburzeniami z rozumieniai ekspresjimowy ze wsp6lwystgpujqcymi objawamineurologicznymi (rozpoznawanymi czE-Sciej u dziewczynek). chlopc6wlajczgsciejstwierdzano U specyficznezaburzeniaekspresjimowy. Frakcj poszczeg6laych e cznychpodtyp6wklinicznychZM przedstawialy specyfisignastgpuj4co: . zabtrzenia Specyficzne rozumienia mowy(F80.2)0,17 (n--4) . zaburzenia Specyficzne mowy (F80.1) 0,39 (n:9) ekspresji . Specyficznezabvrzeniaartykulacji(F80.0) 0,30 (a:7) . Nabytaafazjazpadaczkq (F80.3) 0,13 (n:3) Odniesienie uzyskanych wynik6w do calej populacjibadanejpozwolilo usta[eczgstoScwystgpowania wszystkichspecyficzlycbZM u dzieci 8-letnichzamieszka-tych w N-odzi na2,9 przypadk6w/1000, specyficznychzabwzeh rozumieniamowyna 0,5/1000, specyficznych zaburzehekspresjimowy na l,2ll000, nabytejafazjizpadaczkq (zesp6l Landaua-Kleffnera) 4/10 000. na NajczgS ej r ozpoznaw ci eaymi wsp6hvy tgpujqcymi zabtrzeniami somatycznymi sbyty r62neschorzeaia leurologiczne(padaczka, niedotlenieniowa, encefalopatiadziecigcepora2enie m6zgowe), nadnej wady i dysfunkcjeaparatu artykulacyjnegomowy,nastgpnie sluchu zaburzenia wady rozwojowe. i wzroku,i najrzzdziej
  • 6. Zaburzenia komunikacji i mowy u dzieci 363 CzgstoSdwystQpowania zab:urzefpsychicznych (ZP) i zaburzefi rozwoju psy-chicznego (ZRP) w badanej grupie byla wysoka (56 dzieci, f : 0,97). U wigkszo6cibadanych postawiono 2 lub 3 ro4oznania psychiatryczne (46 dzieci). Tabela 5 (wg ZRPinneni2rozwojumowyu badanych ICD-10) UqEIrllUrtr tbd tlTdfrilEtf rt EtsrEl! rlil4u EEIN]F 58 EE.il n fdEl Itsts rutslrstlml nq.rlr orrdlsroomtsn 5[ lt Ed EI Sqtsr uErula nildu unHillld rlf,hlEfi EI q{ F8t.I Epqtsll utsrulr rytrb l qE E illl +qrtsE utsrulr rytstb I ElIrydTJEE*E{tril4 t+ 4x+ F8t.3 llo]E EhIrEtts unqitlot ltEhtrfl 0 lt|l FE S qts c r E.]EIE nd{u lntEl rr t ryr|fdr 5 q,l] FE+ CEbofrru Ehtrutb muqlrr I qr FE+O fitgndildry 5 qtr FE+I Attmatprf I qE F&3 lnr rEdfu uhrrsrl ddrEtEf,E I llrE LFEIITE urUfirroptm t+ 4+t Ft[ ilt!trrU Elltr E qfl F?I frrttrrll I.]ntsfifl.d]um c qil FII Il!tmll frEtrr|m l [.IE ZRP inne ni2 rozwoju mory rozpoznanew badanej grupie (wg ICD-10) ZRP stwierdzono u 50 badaaych (f : 0,86). NajczgSciej razpoznanymi ZRP byloupoSledzeaie::myslowe i specyiczne zabutzenia rozwoju umiejgtaoSci szkolnych,stwierdzaaepodobnie czgstow badanejgrupie. U 9 badanychpostawiono rozpoznaueealo6ciowych zaburzehrozwojowych. U wigkszo6ci tych dzieci stwierdzono r6wnie2r6zny stopieri upo3ledzeniaumyslowego. Odniesienie uzyskanych wynik6w do calejbadanej populacji pozwolilo oszacowa6 czgstoS6 wystgpowania caloSciowych ZRPna 11,5 przypadk6w /10 000, autyzmu na6,4110 000 w populacji dzieci Sletnichz gminy LodL. ZP rozpoznanou 39 badanychdzieci (frakcja 0,67). U blisko ll2badanych rozpo-mano zaburzeniazachowaniai emocji rozpoczynajqcesig w dzieciistwie i w wieku -mlodnehczym, najczgSciej zaburzenialgkowe oraz ADHD. Rodzaje zaburzefi mow w zaburzeniachpsychicznych i rozu,ojupsychicznego U wszystkich badanych z upo3ledzeniemumyslowym i bez innych zaburzehrozwojowych stwierdzono zaburzenia rozumienia (f : 0,71, p< 0,05) lub rzadziej
  • 7. MagdalenaKolasiriska,JolantaRabe-Jabloriska mowy(f:0,29). R6wnie2dziecicaloSciowymiekspresji z zaburzeniami rozwoju wy-kazywatryczqSciej znamiemesbtystycznie zabtrzeniarozumienia :0,67 , p< 0,05) (f mowy (f - 0,33).Ze specyficznymini2 ekspresji zaburzeniami rozwojuumiejgtnoSciszkolaychwspSlwystqpowaly ponad/z przypadk6wzaburzenia u artykulacjiizolo-wanelub z j4kaniemsiEoaz zaburzerna ekspresji mowy (u l/3).Takzeu wigkszoScibadanych ADHD ZMtwaNycharakter z zabwzefi artykulacji(f : 0,83),u dzieci zaiz zaburzeniarni adaptacyjnymirozpoznawano zaburzeniaartykulacji lub zaburzenia mowy (zjednakow4ekspresji f :0,44). czEstoSci4 Tabela6 zp razpoznanew badanej grupie (wg rcD-10) Lianr FD hfrntdtEIl- t0 tlry+;+pf + u&mtli plfiizrr oqotrnidfi n frkir tritri r r$roeduri orrdiorni m+tm +s qFl ilbun+nb udr+rrfi itrmri ruo+arrtil ct * rrrlCt rudrir#f;* irurith Efrftd+1mog#m fii# fiidt u di4mr-ffif Ef qfis0 4htntnb hlulit{cmt f qfiFE llt-nr drn+rir rdt++,sil i+m+{i + qffiFS thrrltflb q6o+im*rrmF+alrllcr+ illJl+ ru&i+drlir T gEFS.0 lEkpmd ! +d ruil rudritrfirl.it I qEFS.1 ilhrra+nk lE*rr rup,utcif lriirufiiuiilLjr I qEFS.2 LEk4nrroryrufiir#drir 4 qffiFS.t hm uhrnsrb q@m*rt dra ddt#f.r u qffiFS.0 Tliprrtniitae + q0TFS.0 Iterdr nimunht + qffiF9+ ilhr rsrh tnkir mrr fi r F#trtrt{ o 4 qf,rFg+1 RCrfwrt ulmdt Frrlrrrurb rudritffrh* t qffiFS++ hnrdritdoc drordr tdxim+rub ++torq+ t [.tE 4bururbodnrrli +qndcmt drombr, udmfur*m li mtrgu g qffi ffrilqrFtrI.1 4++lt+rryhir moqu t qffiFtrI.S hntoryrdo* uhrnurh udnufi Tfifidfl.ut #dt, rdt+daed+m ipft dxit m+cqr hb T IE &hrrsrb afrffint g qfF S . 2 1 ftdni A+t*+i" prtfi;mr I qftFff.E Edni n*srr El*rx.#pr4irr s q0sFA 25 Znirr*nmi nhursrlni ndrtr-url i rnrii 5 [ffi
  • 8. Zaburzenia komunikacji i mowy u dzieci 365 TabelaT ZRP u badanych z niskim i prawidlowym poziomem rozwoju mowy IIrE l.EcGlslr ftErffl,E Eqrfir AtuEtt ftmtEdt bdrUEh |flurur EEIlETI EhJrGrl r4nlJ 1rrrfr ]F !E rux.{u rqdu EElfI n fiEl n lllr$ n lllrl n ft]Et n trh+ H# H rE tE ft !JC I !.19 E II:E rtr 0.93 FilTililJr F E tu I u.lt I 4[? I IE c InI Ithffi F rtf+EE CIITIE CI}OF =g[5 runt Ul t+P ry5 * r62nice istotne statystycznie cr:0,05 dla flJtstgpowaniezaburzen ronuoju psychicznego w grupach badanych z niskim i prawidlowym poziomem rczwoju mowy Nie bylo istotnej sJaiystycznier62nicy w czgstoSci rozpaznaw&niaZRP migdzy badanymi z niskim poziomem mowy a badanymi zrozwojem mowy odpowiednim do wieku. W grupie dzieci z niskim poziomem umiejgtnoSci jgzykowych istotnie statystycznie czgsciej ri2 u tycb o wytszym poziomie rozwoju mowy stwierdzono uposledzenieumystroweoraz caloi;ciowe zaburzesiarozwoju. Badani z zK i pozio- mem mowy przecigtnym/wysokim dwukrotnie czgSciejw stosunkudo grupy z niskim poziomem mowy przejawiaizaburzenia rozwoju umiejgtloSci szkolnych, nie byla to jednak r62nica znamienna statystyczde (p>0,05). Tabela 8 ZP u badanych z niskim i prawidlowym poziomem rozwoju mowy A!. drilrnl! Et.rfifllll fEl Ltst! lErEll ilrrEnl +u^dil.ErE rrblrErtsnl ErErl EIlrurll llfqrqlE drtrrF, rErEtflrl dFtSrEIudu nulf N=EE lE rurtddfuIr udtrtsnlm|Jb lmt!!n tf,|rtcf mfuu RItrEII n fitEF n tllcb n fttrl n E{r tiEllt||{ H rE tu t! Il]? i [.14 c [ I t l? 0.d3Fqt!ruf F E TE t0 q,!? I It! I ltIl 11 0lEfitrril Ftttrlrl! rqtr qE cgtrf rl[05qnt t I+e Nie stwierdzono istotnej statystycznie roinicy w czgstoSciwystgpowaniaZP mig- dzy grupQbadanych z prawidlowym poziomem rozwoju mowy a grup4 z jej niskim rozwojem. U tych ostatnich znamieanie czgsciej stwierdzano zaburzetia zachowania spowodowaneuszkodzeniemlub dysfunkcjq m6zgu (p<0,05).Zabvzenia adaptacyj- ne sfwierdzono podobnie czgsto w obu grupach. U os6b z prawidlowym poziomem
  • 9. MagdalenaKotasiriska,JolantaRabe-Jabloriskarozwoju mowy, czg6ciejni2 u pozostalych badanych, wystgpowaly zabwzesia zacho-wada i emocji, ADHD i funkcjonowania spolecznego.Dwie ostatnie grupy zaburzehwystgpowaly istofirie statysiycznie czgScieju dzieci z ZK, lecz z rozwojen mowyprzecigtnym/wysokim ni2 u badanych z niskim poziomem rozwoju mowy. Uzyskane dane na temat czgstoSciwystqpowania ZNI u dzieci z ZK w populacj ipolskiej squnikalne, mieszcz4sig w przedziaNachpodanych przez autorow podobnychbadari, przeprowadzoaych w zagranicnrych populacjach [5, 9, l0]. Po raz pierwszyustalono czgsioSd nabytej afazji z padaczkq w polskiej populacji &iecigcej. Potwier-dzono r5wnieL zvriqzek okreSlonych zabtrzeh mowy ze specyficaymi ZP.P orazposzczeg6lnymi ll7, 18, 19, 20,21,22,23). ZP Wnioski I . U 0,81% dzieci oSmioletnich mieszkaj4cych gminie miejskiej L6dz stwier- wdzono zaburzenia komunikacji z otoczeniem dwukrotnie czgSciej u chlopc6w niZu dziewczynek. U wszystkich tych dzieci rozpoznanoZMi jej rozwoju, u wiEkszoSciniski poziom rozwoju jgzykowego. ZM miaty r62aq symptomatologig; t 2/3 byly tozabwzenia rozumienia lub rozumienia i ekspresji mowy, u pozostalych - zaburzeniafonologiczne. U blisko l/2badnych wspotwystEpowaly zaburzenia jgzyka pisane-go. 2. Specyficzne ZM stanowily prawie l/2 stwierdzanych ZM. Rozpomano jeu 2,9/ 1000dzieci oSmioletnich.Ustalono rozpowszechnienie nabytej afazji zpadaczk4w badanejpopulacji na 4,5/10000. 3. U ponad I /3 badanych stwierdzono 16nte zabwzena aeurologiczn e, macznienadziej zaburzeniamtysl6w oraz wady budowy i dysfirnkcje aparahr artykulacyjnegomowy. U 2/3 badanych rozpozaano ZP: najczgSciejzachowania i emocji, ADHD,zaburzenia lgkowe i funkcjonowania spolecznego. U wiEkszoSci badanych (86%)stwierdzoao wspolwystgpowanie ZRP. OkreSlono czgstoSdwystgpowania autyzmudziecigcegow populacji l6dzkiej dzieci o6mioletnich na 6,4/t0000. 4. Stwierdzono zaleizno$t, pomig&y poziomem rozwoju umiejgbroSci jgzyko-wych i rodzajem wsp6hrystqpuj4cych ZP i ZRP. U dzieci z niskim poziomem rozwojumowy istotnie statystycanieczgSciejwystgpowaly: upoSledzenie umyslowe, caloSciowezaburzsniarozwoju oraz zabtrzeniazachowania. U badanych zZKiprzectgtnym lubwysokim poziomem rozwoju mowy istotde czgSciejodnotowano zaburzenia funk-cjonowania spolecznegoi ADHD. iiaoriit gi665icafiiCc ai+4 i fifeci i6 fligii :flii.r6iiicEc. . I drf,cdi+ifieiii dfendfii ! dfic6c+ind6r ii.r6iiic6r 6 &€ifiic6 iini6 ie niifiiifgini di6iif EingI nieiafffti -,,.,i,.^^,,".,...,^,,.t,^^.,i,-i ^.,.,.wI ^,,,t,-i" Cfiifitl: qiefiild eiiel,iiatie auei onaiitaeliel +mfiifiii dieelidiid6ilide gid€6idgfiidd(qE) d iid6iiide di*d (iD) fidied8-einid6 tli6iii Eierd.qdidi ni6i, dnfieiaiafidi aiile te airtiiirieiai