Бүлэг 1. LectureMAKER програмын танилцуулга       LectureMAKER нь малтимедиа агуулгатай хичээлийн материал бэлтгэх Солонго...
1) Master хуудсыг тохируулах     Мастер слайдад нэр, удирдах товчлуур, дизайн, үсгийн шрифтийн төрөл, хэмжээ болон хүрээ  ...
5) Нэмэлт боломж    Лекцийн хичээлээр бичлэг хийхэд видео, дуу, электрон самбар зэргийг хослуулан нэгэн зэрэг    ашиглах б...
Бүлэг 2. LectureMAKER програмыгсуулгах/устгах      LectureMAKER програмыг суулгах үндсэн дарааллыг уншаад таны компьютер м...
b. CD-ROM драйверт LectureMAKER програмын CD хийнэ. ‘My Computer’хавтсыг нээгээд CD      ROM драйвер дах файлын жагсаалтыг...
e. Програмын нэрийг төлөөлөх дүрсийг байрлуулах програмын хавтсыг сонгоно. Хэрэглэгч шинэ   нэр өгч болно эсвэл жагсаалтаа...
g. LectureMAKER програм суулгаж байгааг доорх цонхонд харуулах болно. Өөрөөр хэлбэл алдаа   гарах хэдэн хувь нь хийгдэж ба...
j. Доорх зурагт LectureMAKER програмын үндсэн цонхыг харууллаа .Бүлэг 3. LectureMAKER програмыг эхлүүлэх    LectureMAKER п...
2. Дэлгэцийн бүтэцДэлгэцийн бүлэг командууд болон хэрэгслүүдийг хэрэглэгч өөрийн хүссэнээрээ тохируулах,дэлгэцийн хэмжээг ...
2) File цэс                      ① New File : Шинэ лекц бэлтгэх хуудас нээнэ.                      ② Open: (*lme) төрлийн ...
4) Edit цэс          ① Undo : Өмнөх үйлдлийг буцаана.                     ② Redo : Буцаасан үйлдлийг эргээгээд анхны төлөв...
6) Format цэс           1     Object Order : Идэвхтэй байгаа объектын харагдах дарааллыг                                  ...
2) Лекцийн шинэ файл No Name 1, No Name 2 гэх мэт нэртэй үүсэх болно. Энэ нэр нь таныг      шинэ нэр өгч хадгалтал хэрэглэ...
[!] Тогтоож авах хэсэг :- - standard toolbar-н (   ) дүрс дээр 1 товшиж хадгалсан файлыг нээж болно- Хэрэглэгч та уг прогр...
⑩ Windows-н Meta зургийн файлын (*.wmf) төрлөөр хадгалах.      ⑪Windows-н Extended Meta зургийн файлын (*.emf) төрлөөр хад...
4. Хуудсын шинж чанарыг тохируулахНээлтэй байгаа файлын курсор байрлах хуудсын нэр, дэвсгэр өнгө, дэвсгэр зураг, хуудасхоо...
2) Screen size хэсэгт : LectureMAKER-н стандарт хэмжээг харуулах ба ‘Preserve Aspect Ratio’   командыг идэвхжүүлээгүй тохи...
3) Бичлэг хийж дуусаад (      ) товчлуур дээр дарж бичлэг хийх үйлдлийг зогсооно.         Бичсэн бичлэгээ ажлын хуудас руу...
2) Лекцийн хичээл бичих үйлдлээ (    ) дүрс дээр 1 товшиж эхлүүлнэ. Бичлэгийг       дуу+электрон самбар, видео+ электрон с...
Бүлэг 5. Хуудас засварлахМастер хуудас ашиглаж илүү үр дүнтэй ажиллах боломжтой. Мастер хуудсанд хуудсын бүтэцашиглан объе...
Хамгийн эхний хуудас нь гарчиг бичихэд зориулсан Мастер хуудас ба хоёр дах хуудас ньүндсэн мэдээллийн мастер хуудас юм. Эд...
[!] Тогтоож авах хэсэг :    - Format Toolbar-н (   ) дүрс дээр 1 товшиход Frame Layout цонх нээгдэнэ.     - Хуудсын бүтцэд...
[!]Тогтоож авах хэсэг:    - Format Toolbar-н (   )дүрс дээр 1 товшиход Frame Design цонх нээгдэнэ.4. Бэлэн загвар ашиглахБ...
[!] Тогтоож авах хэсэг :    - Дэлгэцийн баруун доод хэсэгт байрлах (      ) дүрс дээр нэг товшиход бэлэн загварын    жагса...
1) Undo команд     Лекцийн материалын хуудас засварлах явцад хийсэн өөрчлөлтүүдийг болиулахдаа Undo     командыг хэрэглэдэ...
Хэд хэдэн объектыг нэг хуудсанд орулсан тохиолдолд тэдгээрийг хуудас дээр оновчтойбайрлуулах шаардлага гардаг.Хуудас дээрх...
9. View командын үүрэгАливаа програмтай ажиллаж байхад хэрэглэгчдэд зайлшгүй шаардлагатай эсвэл байнгахэрэглэгддэг команд ...
Лекцийн материал бэлтгэх LectureMaker програмд ажлын хуудас дээр нэг түүнээс дээш тооныобъектууд оруулж , тэдгээрийн тохир...
3) Text Box дээр 2 удаагийн товшилт хийхэд дэлгэц дээр ‘Object Property’ харилцах цонх   нээгдэх болно .Энэ харилцах цонхо...
- Object Toolbar-н ( ) дүрс дээр нэг товшиж Text Box объектыг идэвхтэй байгаа ажлын      хуудас дээр оруулна.    - Text Bo...
4) Хүснэгт бүхий объектоо идэвхжүүлээд хулганы туслах товчлуурыг дарж нээгдэх цэснээс      ‘Object Property’ командыг сонг...
3) Сонгож оруулсан зураг дараах байдлаар харагдах болно. Оруулсан зургаа идэвхжүүлээд   хулганы туслах товчийг дарахад нээ...
[!] Тогтоож авах хэсэг :       - Object Toolbar - с ‘Image’ командыг төлөөлөх (     ) дүрс дээр 1 товшиж ажлын хуудас     ...
2) Дууны файл оруулсны дараа        ажлын хуудас дээр       дүрс        орж ирсэн байх болно.        Энэ дүрс дээр 2 товши...
2) Хичээлийн материалд оруулсан видео файл доорх байдлаар харагдах болно. Хэрэглэгчажлын хуудсан дээрх бичлэг болон текст ...
Өөрөө хэлбэл хичээлийн материалаа үзүүлэхэд доорх зурагт үзүүлсэнтэй адил текст болон видео     бичлэг зэрэг харагдах болн...
6. Flash файл оруулахДээд зэргийн болон динамик агуулга бүхий хичээлийн материалыг флэш файл ашиглан үүсгэж  болно. Флэш к...
3) Флэш файлын дүрс дээр хочр товших эсвэл хулганы туслах /баруун / тоьчлуур дээр нэгтовшиход ‘Flash Property’ харилцах цо...
① File Name : Хэсэгт    байрлах флэш файлын нэрээ    шалгана .        ② Scroll Bar : Флэш файлыг    үзүүлэх цонхны хүрээнд...
1) Insert цэсний > Math Equation командаар томьёо бичих харилцах цонхыг нээнэ. Уг цонхондбайрлах хэрэгслүүдийн тусламжтай ...
диаграмын хамт оруулах боломжтой. Түүнчлэн ажлын хуудсанд оруулсны дараа ч засварлахболомжтой. 1) Insert > Diagram команда...
9. Graph буюу график байгуулах, оруулахЭнэ командын тусламжтайгаар бүх төрлийн функцийн график байгуулан хичээлийн материа...
засаад бичээрэй.4) Графикаа байгуулж, засварлаж дууссан бол графикаа File цэсний > Exit after Inserting to Editor  команда...
[!] Тогтоож авах хэсэг :- Navigation Button командад харгалзах (   ) дүрс дээр 1 товшиход харилцах цонх  нь нээгдэнэ.- Хар...
11. Drawing Panel (Edit Image) зураг зурах хэрэгсэл ашиглахЗургийн хэрэгслийн тусламжтайгаар шууд зураг оруулах ба зурах б...
хэсэг : - Зургийн хэрэгслийг    ашиглахдаа (    ) дүрс    дээр 1 товшино.  - Ажлын хуудсанд зурсан    зургаа оруулсны дара...
нээгдэнэ. Энэ цонхонд оруулах файлаа сонгоно2) Файлаа сонгож Open команд дээр дарсны дараа уг файлаас оруулах слайдыг сонг...
3) Оруулсан слайд дэлгэц дээр дараах байдлаар харагдах болно.[!] Тогтоож авах    хэсэг :- PowerPoint –н файлыг  ажлын хууд...
13. Web Site буюу вэб хуудас оруулахLecture Maker програмаар бэлтгэсэн лекцийн материал дунд вэб хуудас буюу HTML төрлийнф...
14. Lecture Maker програмын Editor Toolbar-н    хэрэгслээр дүрс зурахView – Toolbar – Editor Toolbar командаар дэлгэц дээр...
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Lecture maker taniltsuulga
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Lecture maker taniltsuulga

8,302

Published on

1 Comment
5 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
8,302
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
7
Actions
Shares
0
Downloads
351
Comments
1
Likes
5
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lecture maker taniltsuulga

  1. 1. Бүлэг 1. LectureMAKER програмын танилцуулга LectureMAKER нь малтимедиа агуулгатай хичээлийн материал бэлтгэх Солонгосынхамгийн шилдэг програм хангамж юм. Энэ програмын тусламжтай малтимедиа агуулгатайе-сургалтын материалыг хурдан бөгөөд хялбархан бэлтгэж чадах болно.1. LectureMAKER програмыг ашиглах зарчим2. Товч танилцуулга3. Гүйцэтгэх үүрэг4. Програмын онцлог5. Системийн бүрэлдхүүн1. LectureMAKER програмыг ашиглах зарчим 1) Windows 2000, XP үйлдлийн систем дээр суурилан ажиллана. 2) Microsoft Windows Media Encoder 9, Windows Media Playe r 9 сүүлийн хувилбар байх шаардлагатай. Хэрэв эдгээр програмууд байхгүй бол интернетээс татаж аваарай. Интернетээс татаж авах бол дараах сайтад хандана. (http://www.microsoft.com/korea/windows/windowsmedia/) 3) Microsoft PowerPoint Program зайлшгүй шаардлагатай.Энэ програмд Microsoft PowerPoint програмаар бэлтгэсэн слайдуудыг хэрэглэх болно. 4) Sound & Video Input Device төхөөрөмжүүдийг хэрэглэх тул зайлшгүй шаардлагатай. Эдгээр төхөөрөмжийн тусламжтай LectureMAKER програмд дуу болон дүрсний бичлэг хийх боломжтой. 2. Товч танилцуулга LectureMAKER програм нь багшийн суралцагчид зориулан бэлтгэсэн хичээлийн материалыг малтимедиа хэлбэрээр хурдан болоод хялбархан бэлтгэх зориулалттай юм. Багш лекцийн хичээл бэлтгэхдээ уг програмыг ашиглан лекцийн материалаа төлөвлөлт болон дизайныг зэрэгцүүлэн хийх, засварлах хэрэгслийг нь ашиглан өөрчлөлт хийх боломжтой. Лекцийг зөвхөн PowerPoint програмаар үзүүлэхээс гадна хичээлийн материалыг илүү бодитой болгоход Flash, HTML төрлийн файлуудыг зэрэгцүүлэн үзүүлэх боломжтой. Мөн энэ програмд дуу болон дүрстэй бичлэг хийх, түүнийг үзүүлэх, электрон самбарын хэрэгсэл ашиглах боломжтой. ö 3. Хийгдэх үйлдлүүд LectureMAKER програмд оруулж болох файлын төрлүүд болон түүнийг ашиглан боловсруулалт хийгээд гаргаж авч болох файлуудыг схемчлэн харуулжээ. 1
  2. 2. 1) Master хуудсыг тохируулах Мастер слайдад нэр, удирдах товчлуур, дизайн, үсгийн шрифтийн төрөл, хэмжээ болон хүрээ зэрэг ерөнхий хэрэгслүүдийн тохиргоог зааж өгөх ба энд тодорхойлсон тохиргоо дараагийн хуудсуудад шууд хийгдэнэ. Лекцийн материал бэлтгэж хадгалахад файлын хэмжээг бага байлгадаг.2) Олон үйлдэлт командын хэрэгслүүд Олон үйлдэлт командын хэрэгслүүд тухайлбал text box, хүснэгт байгуулах, математик томьёо бичих, диаграм зурах, график байгуулах зэрэг хэрэгслүүдийн тусламжтайгаар сургалтын материал дотор илэрхийлэл түүнтэй холбоотой бусад объектуудыг оруулан үзүүлэх боломжтой.3) Малтимедиа хэрэгслүүд Мultimedia агуулгатай сургалтын материалыг тусгай програм ашиглалгүй шууд хичээлийн материалын баримтад оруулах,зөвхөн зураг төдийгүй видео, дуу, флаш төрлийн файлуудыг шууд баримтандаа оруулж хичээлийн материалаа баяжуулах мөн байгуулах, интернетээс харах хэсгийг оруулах бол зөвхөн хаягийг нь оруулж файлын хэмжээг бага байлгах боломжтой.4) Video файл удирдах хэрэгсэл Видео файлаас тэмдэглэж авсан хэсгийг тусад нь дахин давтан харуулах боломжтой. Сургах болон сурах видео файлыг слайдын хамт зэрэгцүүлэн ажиллуулах боломжтой 2
  3. 3. 5) Нэмэлт боломж Лекцийн хичээлээр бичлэг хийхэд видео, дуу, электрон самбар зэргийг хослуулан нэгэн зэрэг ашиглах боломжтой. 3. Програмын онцлог 1) Олон төрлийн бүтэц бүхий бэлэн загвар агуулсан е-хичээлийн бүх төрлийг багтаасан лекцийн материал бэлтгэх PowerPoint програмтай төстэй боловч видео ба текстийг хамтран ашиглах, дуу ба текстийг зэрэгцүүлэн ашиглах зэрэг хэд хэдэн давуу талтай багшид зориулсан хэрэглээний програм юм. 2) Дурын е-хичээлийн агуулгыг бэлтгэх тухайлбал математикийн болон бусад төрлийн томьёо, график, диаграм зэргийг зурах, оруулах боломжтой багшид зориулсан хэрэглээний програм юм. 3) Интерактив програмын үүрэг гүйцэтгэх боломжтой. Хичээлийн бүх материалуудыг товчлуур оруулан удирдах боломжийг багтаасан болно. 4) Бодит хөдөлгөөнт лекц чухал байдаг.вэб камер, микрофон, электрон самбарын үйлдэл зэргийг оролцуулан дүрс болон дуутай видео бичлэг, видео бичлэг, дууны бичлэг мөн электрон самбар ашиглан хичээл заах явцыг бичлэг хийж ашиглах боломжтой. 5) Баримт болон өгөгдлүүдийн ялгаатай хэлбэрийг ашиглах боломжтой. Е-хичээлийн материалыг PowerPoint, flash, HTML ашиглан илүү үр дүнтэй байгуулах боломжтой.4. Системийн бүрэлдхүүн хэсгүүд 3
  4. 4. Бүлэг 2. LectureMAKER програмыгсуулгах/устгах LectureMAKER програмыг суулгах үндсэн дарааллыг уншаад таны компьютер малтимедиаагуулга бүхий хичээлийн материал бэлтгэх шаардлагыг хангаж байгаа эсэхийг шалгаарай. 1. Install буюу програм суулгах 2. Remove буюу програмыг устгах1. Install буюу суулгах1) Системийн шаардлага a. CPU : Pentium III 500MHz ба түүнээс дээш b. RAM : Шуурхай санах ой 128MB ба түүнээс дээш (256MB байхыг санал болгож байна) c. HDD : хард диск дээр хамгийн багадаа 50 MB хоосон зайтай байх d. OS : Үйлдлийн систем Windows 98/2000/XP ба түүнээс дээш 2) Суулгахын өмнө LectureMAKER програмын диск болон сериалын дугаар байх шаардлагатай. Таны компьютерт Windows Media Encoder 9.0, Windows Media Player 9.0 програмыг суулгасан байх хэрэгтэй.3) Прорамыг суулгах a. Компьютераа асаана. 4
  5. 5. b. CD-ROM драйверт LectureMAKER програмын CD хийнэ. ‘My Computer’хавтсыг нээгээд CD ROM драйвер дах файлын жагсаалтыг нээж ‘LectureMAKER Setup.exe’ файлыг ажиллуулна.c. Install Shield Wizard харилцах цонх нээгдэх ба ажлыг үргэлжлүүлэхийн тулд ‘Next’команд дээр дарна.d. LectureMAKER програмыг байрлуулахын хавтсын нэрийг Browse командаар нээгдэх харилцах цонхонд сонгоод програм суулгах үйлдлийг ‘Next’командаар үргэлжлүүлнэ. 5
  6. 6. e. Програмын нэрийг төлөөлөх дүрсийг байрлуулах програмын хавтсыг сонгоно. Хэрэглэгч шинэ нэр өгч болно эсвэл жагсаалтаас сонголт хийж болно. Програм суулгах үйлдлийг ‘Next’ командаар үргэлжлүүлнэ.f. Идэвхтэй байгаа тохиргоог хараад ‘Next’командаар дараагийн алхамд шилжинэ. 6
  7. 7. g. LectureMAKER програм суулгаж байгааг доорх цонхонд харуулах болно. Өөрөөр хэлбэл алдаа гарах хэдэн хувь нь хийгдэж байгааг харж болно.h. Програм суулгах үйлдэл дууссаны дараа доорх зурагт үзүүлсэн ‘Finish’ командыг агуулсан харилцах цонх нээгдэх болно. ‘Finish’ команд дээр дарснаар суулгах үйлдлийг бүрэн дуусгана.i. LectureMAKER програмыг ачааллана. 7
  8. 8. j. Доорх зурагт LectureMAKER програмын үндсэн цонхыг харууллаа .Бүлэг 3. LectureMAKER програмыг эхлүүлэх LectureMAKER програм нь Microsoft PowerPoint програмтай маш адилхан. Уг програмыг ашиглаж сурахад хялбархан байх болно.1. Програмыг ажиллуулах ба хаах2. Дэлгэцийн бүтэц3. Үндсэн цэснүүдийн үүрэг 1. Програмыг ажиллуулах ба хаах 1) АжиллуулахDesktop дээрх ( ) дүрс дээр 2 товшиж LectureMAKERпрограмыг ачааллана. Эсвэл Start цэснийPrograms -> Daulsoft LectureMAKER -> LectureMAKER дарааллаар програмыг ачааллаж болно.Ингэхэд хоосон хүрээ бүхий баримт нээгдэх болно. 2) Програмыг хаахПрограмын ажиллагааг дуусгах буюу хаах бол ‘File’ цэсний ‘Exit’командыг ажиллуулна,эсвэлдэлгэцийн баруун дээд буланд байрлах ( ) товчлуур дээр дарна. 8
  9. 9. 2. Дэлгэцийн бүтэцДэлгэцийн бүлэг командууд болон хэрэгслүүдийг хэрэглэгч өөрийн хүссэнээрээ тохируулах,дэлгэцийн хэмжээг өөрчлөх боломжтой. 1 2 3 4 5 7 6 1 Нээлттэй ажиллаж байгаа файлын нэрийг харуулна. 2 Цонх удирдах товчлуур : Windows програмд хэрэглэдэг товчлуурын үндсэн үүрэгтэй ижил Close,Minimize/Maximize, Restore Down гэх мэт. 3 Цэсний мөр: LectureMAKER програмын дэд командуудыг агуулах үндсэн командууд. 4 Командын хэрэгслүүд : Дүрс хэлбэрээр харагдах командуудаас хэрэглэгч өөрт шаардлагатай командаа сонгож ашиглана. 5 Frame Screen : ажлын файлд багтаж байгаа бүх хуудсуудыг харуулна. 6 View товчлуурууд : файлд багтах хуудсуудын харагдах хэлбэрийг эндээс сонгож болно. 7 Status Task Bar : энэ төлөвийн мөрөнд хуудсын нэр, хуудсын бүтэц, хуудсын тоо, хэмжээ, идэвхтэй хуудсын талаарх мэдээллийг харуулна. 3. Үндсэн цэснүүдийн үүрэг ① Toolbar : LectureMAKER ашиглахад хэрэглэгдэх бүлэг1) View цэс командын багц ② Ruler : Хэмжээсний шугам, энд хэмжээг цэгээр харуулна. ③ Grid and Guideline :Хуудас дээр тор шугам татна. Тор хоорондын зайг тохируулж өгөх шаардлагатай. ④ Zoom In/Out : Идэвхтэй байгаа хуудсын харагдах хэмжээг ихэсгэж , багасгаж болно. ⑤ View HTML Tag : Идэвхтэй байгаа вэб баримтанд HTML хэлээр бичсэн код оруулах 9 ⑥ Object Property : Идэвхтэй байгаа объектын тухай мэдээлэл харуулах ⑦ Frame Property : Идэвхтэй байгаа хуудсын нэр, өнгө, хүрээний тохиргоо хийх
  10. 10. 2) File цэс ① New File : Шинэ лекц бэлтгэх хуудас нээнэ. ② Open: (*lme) төрлийн лекцийн файл нээнэ. ③ Close : идэвхтэй лекцийн файлыг хаана. ④ Close All : Нээлттэй байгаа бүх лекцийн файлуудыг хаана. ⑤ Save : Идэвхтэй байгаа лекцийн файлыг хадгална. ⑥ Save All : Нээлттэй байгаа бүх лекцийн файлуудыг хадгална. ⑦ Save as : нээлттэй байгаа файлыг шинэ нэр болон төрлөөр хадгална. ⑧ Save as Web : нээлттэй байгаа файлыг вэб хуудас хэлбэрээр хадгална. ⑨ Save Template : нээлттэй файлыг бэлэн загвар хэлбэрээр хадгална. ⑩ Copyright : програмын талаарх мэдээллийг харуулна. ⑪ Set Frame : Лекцийн файлын хэмжээг тохируулна. ⑫ Print : ажиллаж байгаа файлыг хэвлэнэ. ⑬ Print Preview : Хэвлэхийн өмнө хуудсуудыг харна. ⑭ Print Setup : Хэвлэх төхөөрөмж , цаасны хэмжээ болон байрлалын тохиргоо хийнэ. ⑮ Exit : нээлттэй байгаа бүх файлуудыг хаагаад LectureMAKER програмаас гарна. 3)Author цэс 1 Default Frame View : Лекцийн материал бэлтгэх болон засварлах хуудсын горимд шилжинэ. 2 Multi Frame View : Лекцийн файлд багтаж байгаа бүх хуудсуудыг нэг дэлгэцэнд харуулах. 3 Edit Master Frame : бүх хуудсуудад тохируулах нэгдсэн форматыг сонгох. 4 Preview Lecture : Бэлтгэсэн лекцийн материалаа ажиллуулж үзэх. Энэ хэсэгт байрлах командуудаас сонгож хэрэглэх боломжтой. ⑤ Record Sound : дууны болон ярианы бичлэг хийнэ. ⑥ Record Video : Дүрсний болон видео бичлэг хийнэ. ⑦ Record Lecture : электрон самбар дээр бичилт хийж дуу, дүрстэй бичлэг хийнэ. ⑧ Synchronize Frame : хуудсанд харуулах текстийг видео ба дууны файлтай зэрэг ажиллуулах. ⑨ Frame Conversion : идэвхтэй хуудсаас дараагийн хуудсанд шилжихэд хөдөлгөөнт эффект оруулах. 10
  11. 11. 4) Edit цэс ① Undo : Өмнөх үйлдлийг буцаана. ② Redo : Буцаасан үйлдлийг эргээгээд анхны төлөвт шилжүүлнэ.. ③ Cut : Идэвхжүүлсэн объектыг зөөхөөр санана. ④ Copy : Идэвхжүүлсэн объектыг хуулахаар санана. ⑤ Paste : Зөөхөөр болон хуулахаар санасан хэсгийг курсор байгаа байрлалд байрлуулна. ⑥ Duplicate : Идэвхжүүлсэн хэсгийг давтан хийнэ. ⑦ Select All : Хуудас дээрх бүх хэсгүүдийг сонгож идэвхжүүлнэ. ⑧ Delete Frame : Курсор байрлаж байгаа хуудсыг устгана. ⑨ Property : Идэвхтэй байгаа хэсгийн /объектын/ тохиргоог харуулна. ⑩ Group : Тус тусдаа байгаа объектуудыг нэгтгэж нэг бүлэг болгоно, мөн буцаагаад салгана. ⑪ Hide/Show : Нууцлагдсан байгаа объектыг ил гаргаж, ил байгааг нь нууцлана. 5) Insert цэс 1 New Frame : Идэвхтэй байгаа файлд хуудас нэмэх 2 Duplicate Frame : Идэвхтэй байгаа хуудастай ижил хуудас давтан оруулах. 3 Text Box : Хуудсанд текст бичиж оруулах 4 Table : Хүснэгт оруулах 5 Image File : Зураг оруулах. 6 Sound File : Дуу оруулах. 7 Video File : Видео оруулах. ⑧ Flash File : Флэш програмаар үүсгэсэн *.swf файл оруулах 8 PowerPoint File : Microsoft PowerPoint –н слайдыг зураг хэлбэрээр оруулах 11 Web site : HTML файл буюу вэб оруулах. ⑪ Navigation Button :Лекц үзүүлэхэд хэрэглэгдэх удирдлагын товчлуурууд оруулах. (Back) ,(Next) гэх мэт . 12 Quiz: Асуулт оруулах /тест маягийн/ 13 Math Equation : Тоон томьёонууд бичиж оруулах. 14 Diagram : Диаграм зурах хэрэгсэл ашиглан зурж оруулах. 15 Graph : График эдитор ашиглан байгуулсан график оруулах. Edit Image : Зургийн хэрэгслийг нь ашиглан зурсан зургаа шууд лекцийн материалдаа оруулах. Other menu : энэ хэсэгт pause, window creation, window removal, button controller, video controller, message box, JavaScript calling, sound/video file хөрвүүлэх, гэх мэт 11 командууд агуулагдана.
  12. 12. 6) Format цэс 1 Object Order : Идэвхтэй байгаа объектын харагдах дарааллыг тодорхойлно. 2 Align Object : Сонгосон объектыг хуудсын хувьд хэвтээ болон босоо тэнхлэгийн дагуу байрлуулна. 3 Frame Layout : Хуудсын бүтцийн хэлбэрүүийг харуулна. Хэрэглэгч эндээс сонголт хийх боломжтой. 4 Frame Design : Хуудсын дэвсгэр өнгөнүүдийн жагсаалтаас сонголт хийх боломж олгоно. 5 Frame Object List : Идэвхтэй байгаа хуудас дээр оруулсан объектуудын жагсаалтыг харуулна. 6 Template List : LectureMAKER програмд байрлах хичээлийн материал бэлтгэх бэлэн загваруудын жагсаалтыг харуулна. 7) Help цэс ① Help : LectureMAKE програмыг ашиглах заавар харуулна. ② Visit Homepage: LectureMAKER програмын вэбэд www.lecturemaker.co.kr. Хаягаар хандаж болно ③ About LectureMAKER : LectureMAKER програмын тухай мэдээллийг харах боломжтой.Бүлэг 4. LectureMAKER програмаар хичээлийнагуулга бэлтгэхLectureMAKER програм нь “Та юу харж байна түүнийгээ авах болно” гэсэн зарчмыг баримталсанмалтимедиа агуулга бүхий багшид зориулсан програмын хэрэгсэл билээ. Энэ програмын хэрэгсэлнь багш нарт өөрийн хичээлийнхээ агуулгыг өэлтгэхэд хялбар байх болно.1. Шинэ файл үүсгэх2. Файл нээх3. Файл хадгалах4. Хуудсын шинж чанар5. Хуудсын хэмжээг тохируулах6. Дууны бичлэг хийх7. Видео бичлэг хийх8. Лекцийн бичлэг хийх9. Хэвлэх болон хэвлэхийн өмнө харах1. Шинэ файл үүсгэхБагш лекцийн хичээлийг шинээр үүсгэх үед энэ командыг ашиглана. Доорх командыг сонгожажиллуулахад хоосон хуудас нээгдэх болно. 1) File цэсний >New File командыг сонгоно. 12
  13. 13. 2) Лекцийн шинэ файл No Name 1, No Name 2 гэх мэт нэртэй үүсэх болно. Энэ нэр нь таныг шинэ нэр өгч хадгалтал хэрэглэгдэх болно. [!] Тогтоож авах хэсэг : - standard toolbar-н ( ) дүрс дээр 1 товшиж шинээр файл үүсгэж болно.2. Файл нээхДоорх командын тусламжтай өмнө нь үүсгэж хадгалсан файлыг нээнэ. 1) File цэсний > Open командыг сонгож харилцах цонхыг нээнэ When ‘Open’ appears, go to the desired folder and click on the file you would like to open. [!]Тогтоож авах хэсэг : - standard toolbar-н ( ) дүрс дээр 1 товшиж хадгалсан файлыг нээж болно.3. Файл хадгалахШинээр үүсгэсэн болон засварласан лекцийн файлаа хадгалахдаа доорх дарааллаар ажиллана.LectureMAKER програмын ажлын файлын үндсэн төрөл нь (*.lme) боловч бэлэн загварын болонбусад боломжит төрлийн файл хэлбэрээр хадгалах боломжтой. Хэрэв файлын нэрийг солих буюуфайл хадгалах дискийн төхөөрөмж /флаш дискэнд/, хавтасаа солих шаардлагатай байгаа бол SaveAs командыг ашиглана. 1) File цэсний > Save командыг сонгож файл хадгалах харилцах цонхыг нээнэ. 2) Хэрэв ‘Save As’ командыг сонгосон бол файлын нэр, дискийн төхөөрөмж, хавтасны нэрээ сонгоод ‘Save’ команд дээр дарна. 13
  14. 14. [!] Тогтоож авах хэсэг :- - standard toolbar-н ( ) дүрс дээр 1 товшиж хадгалсан файлыг нээж болно- Хэрэглэгч та уг програмаар үүсгэсэн файлаа дараах төрлүүдээс сонгож хадгалах боломжтой : ① LectureMAKER програмаар үүсгэсэн ажлын үндсэн файлыг (*.lme) өргөтгөлтэй хадгалдаг. ② LectureMAKER программр үүсгэсэн вэб файл (*.lmd) өргөтгөлтэй байдаг. Энэ файл нь : вэбэд тавих боломжтой шахсан бага хэмжээтэй байна. ③ Биеэ даан ажиллах боломжтой (*.exe) өргөтгөлтэй файл.Ийм төрлийн файл нь :Windows үйлдлийн системийн орчинд шууд ажиллах боломжтой байх болно. ④ Бэлэн загварын Template файл (*.lmm) өргөлтгөлтэй байна. Ийм төрлийн файлыг Format-Template командаар нээгдэх жагсаалтаас шууд авч ашиглах боломжтой. ⑤ Зургийн файлын (*.jpg) төрлөөр хадгалах . ⑥ Зургийн файлын (*.gif) төрлөөр хадгалах . хуудсанд байрлуулахад тохиромжтой GIF төрлийн оронд хэрэглэгдэж байгаа хэрэглэгчдээс лиценз шаарддаггүй, ихэнх вэб харагч програмууд дэмждэг байна. ⑧ Зургийн файлын (*.bmp) төрлөөр хадгалах. ⑨ Зургийн файлын (*.tif) төрлөөр хадгалах. 14
  15. 15. ⑩ Windows-н Meta зургийн файлын (*.wmf) төрлөөр хадгалах. ⑪Windows-н Extended Meta зургийн файлын (*.emf) төрлөөр хадгалах. 3) Хэрэв лекцийн файлыг вэб файл болгон хадгалах бол эхлээд *. Lme төрлөөр хадгалсныдараа File цэсний > Save as Web командыг сонгож *.lmd төрлөөр хадгалаарай. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Лекцийн бүх агуулга вэб хэлбэрээр хадгалагдах болно. ①LectureMaker –н вэб файл (*.lmd) төрлийнх байна. Энэ файлд бүх объектууд нэг файлд багтсан байх болно. ② HTML файл (*.htm, *.html) төрлийнх байна.4) Ажлын файлд байрлах хуудсын өнгө, шрифт, бүтэц зэргийг хүссэнээрээ тохируулж бэлэн загварын файл болгон хадгалаад дараагийн удаа шинэ файл үүсгэхдээ уг хадгалсан бэлэн загвараа шууд ашиглах боложтой байдаг. Үүнийг дараах командаар хэрэгжүүлэх боломжтой. 1 File цэсний > Save Template командыг сонгоно. 2 Нээгдэх цонхны Name хэсэгт нэрээ бичээд ‘Save’ товчлуур дээр дарж хадгална. 15
  16. 16. 4. Хуудсын шинж чанарыг тохируулахНээлтэй байгаа файлын курсор байрлах хуудсын нэр, дэвсгэр өнгө, дэвсгэр зураг, хуудасхоорондын шилжих хөдөлгөөн дэх хулганы оролцоо зэргийг харуулна. 1) View цэсний > Frame Property командаар ‘Frame Property’харилцах цонх нээгдэх болно. 2) Дээрх зурагт хэрэглэгчийн засварлаж байгаа хуудсын шинж чанарыг харуулах ба Screen title хэсэгт хуудас бүрт өгөх нэр бичиж болно. Хэрэв нэр бичээгүй бол хуудсууд автоматаар Frame1, Frame2, Frame3 гэх мэтээр нэрлэгдэх болно. 3) When starting the screen хэсэгт LectureMAKER програм ачаалахад нээгдсэн хуудсын дэлгэцийн өнгө ба зургийн файлын замыг энэ цонхонд харуулсан байгаа. 4) Move to next screen хэсэгт хичээлийн материалыг үзүүлэх явцад тухайн хуудсаас дараагийн хуудас руу шилжих хэлбэрийг тохируулах боломжтой. Үүнд : хулганаар удирдах эсвэл тодорхой хугацааны дараа автоматаар шилжих . Энэ тохиргоог аль хуудсанд хэрэгжүүлэхийг тохируулах боломжтой:5. Хуудсын хэмжээг тохируулахХуудсын хэмжээг хуудсанд багтаах мэдээллийг оруулсны дараа 3:2 эсвэл 4:3 харьцаатай байхаартохируулж болдог. Учир нь хуудсанд оруулсан объектуудын хэмжээний харьцаа автоматаартохируулагддаг. Үүнийг доорх дарааллаар ажиллаж гүйцэтгэнэ. 1) File цэсний > Set Frame командыг ажиллуулж File Property харилцах цонхыг нээнэ. 16
  17. 17. 2) Screen size хэсэгт : LectureMAKER-н стандарт хэмжээг харуулах ба ‘Preserve Aspect Ratio’ командыг идэвхжүүлээгүй тохиолдолд шаардлагтай хэмжээгээ шууд тохируулан өгч болно. 3) Object location and size хэсэгт : Хуудсын хэмжээг өөрчлөхөд хуудсанд оруулсан объектын байрлал ба хэмжээ өөрчлөгдөх болно.6. Дууны бичлэг хийхLectureMAKER програмд дууны бичлэг хийх, тоглуулах, засварлах горим байдаг. Дууны бичлэгхийхийн тулд sound card,микрофон, чанга яригч төхөөрөмжүүдийг таниулсан байх ёстой. 1) Author цэсний > Record Sound командаар ‘Recorder’ харилцах цонхыг нээнэ. 2) Файлын нэр оруулсны дараа ( ) товчлуур дээр зарж бичлэг хийх үйлдлийг эхлүүлнэ. 17
  18. 18. 3) Бичлэг хийж дуусаад ( ) товчлуур дээр дарж бичлэг хийх үйлдлийг зогсооно. Бичсэн бичлэгээ ажлын хуудас руу объект болгож оруулахын өмнө тоглуулж шалгах шаардлагатай үүний тулд ( ) товчлуурыг ашиглана. 4) Бичлэгээ шалгаж дууссаны дараа “Insert as sound object” командаар ажлын хуудсандаа дууны бичлэгийн объектоо оруулна. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Standard Toolbar-н ‘Record’ ( ) дүрс дээр дарж ‘Recorder’ харилцах цонхыг нээж болно. - Бичлэг хийхийн өмнө Channel /дууны суваг/ , BPS /секунд дах битийн тоо/ ба Frequency /давтамж/ -г шалгаж тохируулна. - Бичлэг хийж дуусаад дууны шаардлагагүй хэсгийг Delete Head , Delete Tail командуудаар устгаж болно. - Бичлэгийг *.wma төрөлд хувиргасны дараа хуудсанд оруулах ба файлын хэмжээг хангалттай шахах болно.7. Видео бичлэг хийхLectureMAKER програмаар видео бичлэг хийх , тоглуулах боломжтой. Видео бичлэг хийхийнтулд sound card,микрофон, чанга яригч төхөөрөмжүүдийг таниулсан байх ёстой. Доорх дарааллындагуу ажиллана. 1) Author цэсний > Record Video командаар ‘Video/Audio Capture’ харилцах цонхыг нээнэ. 2) Видео файлын хэмжээг тохируулсны дараа Start Recording командаар бичлэг хийх үйлдлийг эхлүүлнэ. 3) Бичлэг хийж дуусаад [Exit after Inserting as Object] командыг сонгоход бичлэг иджэвхтэй хуудсанд орж байрлах болно.[!] Тогтоож авах хэсэг :- Standard toolbar-н ‘Record Video’командад харгалзах ( ) дүрс дээр 1 товшиход ‘Video/Audio Capture’ харилцах цонх нээгдэнэ.- Зургийн бичлэг хийхдээ Video ба Audio сонголтуудыг идэвхжүүлэх хэрэгтэй.8. Лекцийн бичлэг хийхЛекцийн танхимд самбар шохой ашиглан лекц унших явцдаа бичлэг хийж түүнийгээ е-хичээлийнхуудсанд оруулж ашиглах боломжтой. Энэ нь шинэ бөгөөд өндөр чанартай агуулга бүхийхичээлийн материал болох юм. Лекцийн хичээлийн бичлэг хийхдээ дараах командыг ашиглана. 1) Author цэсний > Record Lecture командаар харилцах цонхыг нээнэ. 18
  19. 19. 2) Лекцийн хичээл бичих үйлдлээ ( ) дүрс дээр 1 товшиж эхлүүлнэ. Бичлэгийг дуу+электрон самбар, видео+ электрон самбар, зөвхөн электрон самбар ашиглах байдлаар хийж болно. 3) Бичлэг хийж дууссаны дараа ( ) дүрсийг нэг товшоод бичлэгээ идэвхтэй хуудсанд оруулна. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Standard toolbar-н Record Lecture командад харгалзах ( ) дүрс дээр дээр 1 товшиход харилцах цонх нээгдэнэ. - Хэрэв дуу болон видео бичлэгээ дунд нь зогсоох бол дэогэцийн зүүн дээд талд байрлах sound, video сонголтуудыг идэвхгүй байлгах хэрэгтэй.9. Хэвлэх ба хэвлэхийн өмнө харахБэлэн болсон хуудсыг хэвлэх, хэвлэхийн өмнөцаасан дээр хэрхэн байрлахыг харахболомжтой. 1) File цэсний > Print командаар харилцах цонх нээж хэвлэх муж, хувилах тоогоо тохируулаад хэвлэнэ. 2) File цэсний > Print Preview командаар хуудсын цаасан дээрх байрлалыг харна. Хэрэв шууд хэвлэх бол ‘Print’ командыг сонгоно, харин тухайн хуудсын өмнөх хуудсыг харах бол ‘Previous Page’, дараагийн хуудсыг харах бол ‘Next Page’ товчлуурыг, харах горимоос гарах бол ‘Close’ товчлуурыг тус тус дарна. 19
  20. 20. Бүлэг 5. Хуудас засварлахМастер хуудас ашиглаж илүү үр дүнтэй ажиллах боломжтой. Мастер хуудсанд хуудсын бүтэцашиглан объект оруулах, дэвсгэр өнгөний бэлэн загвар оруулах, агуулга оруулах боломжтой.1. Мастер хуудсыг харуулах2. Хуудсын бүтэц тохируулах3. Хуудсын загвар тохируулах4. Бэлэн загвар ашиглах5. Хуудсан дах объектуудын жагсаалт6. Undo/Redo команд7. Объектын харагдах байдлыг тохируулах8. Объектыг байрлуулах9. VIEW командын үүрэг1. Мастер хуудсыг харуулахМастер хуудас нь бусад бүх хуудсуудын дизайн, үндсэн шрифт, форматын болон бусад үндсэнтохиргоо хийхэд хэрэглэгддэг.Энэ нь хуудсын агуулгыг тохируулахад хялбар байх болно. 1) Author цэсний > Edit Master Frame командыг сонгож ажиллуулна. 20
  21. 21. Хамгийн эхний хуудас нь гарчиг бичихэд зориулсан Мастер хуудас ба хоёр дах хуудас ньүндсэн мэдээллийн мастер хуудас юм. Эдгээр 2 хуудас нийлээд нэг багц болно. 2) Author цэсний ‘Finish Master Frame Editing’ командыг сонгоход мастер хуудас хаагдах болно. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Мастер хуудсыг засварлах горимд ‘Edit Master Frame’ командад харгалзах ( ) дүрс дээр нэг товшиж шилжинэ. - Өмнөх хуудсыг дахин хөрвүүлэхэд ‘Finish Master Frame Editing’ командад харгалзах ( ) дүрс дээр нэг товшино.2. Хуудсын бүтэц тохируулахХуудсын бүтэц тохируулах цонх нь лекцийн материал бэлтгэх шинэ файл үүсгэхэд дэлгэцийнбаруун талд автоматаар нээгддэг. Мөн энэ цонхыг командаар нээж болох ба хуудсуудын бүтцийгялгаатай байхаар тохируулж болдог. 1) Format цэсний >Frame Layout командаар Frame Layout цонхыг нээнэ. 2) Энэ цонхонд хуудсын бүтцийн 11хэлбэр, дээр нь 1 хоосон хуудас багтдаг. Эдгээр хэлбэрээс хүссэн хэлбэр дээр 1 товшиход дэлгэц дээрх идэвхтэй байгаа хуудсын бүтэц шууд өөрчлөгдөнө. Хуудсын бүтэц дээр харагдаж байгаа зураг, видео, флаш, PowerPoint –н слайд, вэб гэх мэт объектуудыг хуудас дээрээ оруулахын тулд уг объектыг төлөөлөх дүрс дээр нэг товшиж оруулна. 21
  22. 22. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Format Toolbar-н ( ) дүрс дээр 1 товшиход Frame Layout цонх нээгдэнэ. - Хуудсын бүтцэд байгаа объектын дүрс дээр дарахад оруулж байрлуулах объектын хэмжээ хуудас дотроо багтахаар тохируулагдана.3. Хуудсын загвар тохируулахХуудсын загвар тохируулах хэрэгслийн цонх нь өмнөх командаар нээгдсэн цонхны байрлал дээрнээгдэх буюу лекцийн материал бэлтгэх шинэ файл үүсгэхэд дэлгэцийн баруун талд автоматаарнээгддэг. Мөн энэ цонхыг командаар нээж болох ба хуудсуудын дэвсгэр өнгө болон өнгөтэйхолбоотой тохиргоог ялгаатай байхаар тохируулж болдог. 1) Format цэсний > Frame Design командаар хуудсын дизайн тохируулах хэрэгсэл бүхий цонхыг нээнэ. 2) Frame Design цонхонд Lecture Maker програмд байдаг хуудсын дэвсгэр өнгөний бэлэн загварууд байрлах ба хэрэглэгч хүссэн дизайнаа сонгож идэвхтэй байгаа хуудсанд оруулна. 22
  23. 23. [!]Тогтоож авах хэсэг: - Format Toolbar-н ( )дүрс дээр 1 товшиход Frame Design цонх нээгдэнэ.4. Бэлэн загвар ашиглахБэлэн загвар гэдэг нь хуудсын бүтэц болон дизайны хэлбэрийг урьдчилаад тохируулсан хуудасюм. Ийм загварыг ашигласнаар хуудсанд объект оруулах үйлдэл хялбар бөгөөд хурдан хийгдэхдавуу талтай. Мөн хэрэглэгч өөрийн хүссэн хэлбэрээр хуудсаа үүсгээд түүнийгээ бэлэн загварбайрлах Frame Design цонхны жагсаалт дотор байрлуулаад дараа нь өөр файл дах хуудсандхэрэглэх боломжтой юм. хэрэглэгчийн үүсгэсэн загварын файл Template хавтас дотор хадгалагдахболно. 1) Format цэсний > Template командаар дэлгэцийн баруун хэсэгт байрлах цонхонд бэлэн загварын жагсаалтыг харуулна. 2) Template буюу бэлэн загвар нь мастер горимийн хуудсанд автоматаар тохирогддоггүй учраас хэрэглэгч өөрөө бэлэн загвараас сонголт хийгээд мастер хуудсанд тохируулж өгнө. 23
  24. 24. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Дэлгэцийн баруун доод хэсэгт байрлах ( ) дүрс дээр нэг товшиход бэлэн загварын жагсаалтууд ил харагдах болно. - Хэрэглэгч өөрийн үүсгэсэн хуудсаа бэлэн загвар хэлбэрээр хадгалах бол File цэсний > Save Template командыг сонгоод нэр өгч хадгална. Ингэхэд таны хадгалсан загварын хуудас Template цонхонд байрлах жагсаалт дунд орсон байх болно.5. Хуудсан дах объектуудын жагсаалтИдэвхтэй хуудсанд байрлаж байгаа /хэрэглэгчийн оруулсан / объектуудын жагсаалтыг харуулжболдог. Энэ жагсаалтаас объектуудын дарааллыг шалгаад шаардлагатай бол лекцийн файл үзүүлэхявцад зарим объектыг нууцлах зэрэг үйлдлүүдийг тохируулах боломж олгодог. Объект нууцлахдаа: 1) Нууцлах объектоо идэвхжүүлнэ. 2) Хулганы туслах товчлуур дарж нээгдэх командуудаас Hide Object командыг сонгоход харилцах цонх нээгдэнэ. 3) Нээгдсэн цонхонд нууцлах нэрээ /жишээ нь : Hide1/өгөөд Ok товчлуур дарна. 4) Объектын жагсаалт доторх сонгогдсон объектын нэрний ард (Hide1) гэсэн нууцлахаар өгсөн нэр бичигдэх болно. 5) Нууцлагдсан эсэхийг шалгахдаа лекцийн файлаа ажиллуулах шаардлагатай.6. Undo/Redo командын хэрэглээ 24
  25. 25. 1) Undo команд Лекцийн материалын хуудас засварлах явцад хийсэн өөрчлөлтүүдийг болиулахдаа Undo командыг хэрэглэдэг. ① Edit цэсний > Undo командыг сонгоно. ② Undo командын үр дүн шууд дэлгэцэн дээр харагдах болно. 2) Redo команд Энэ команд нь Undo команд өгөхөөс өмнө хийгдсэн үйлдлийг сэргээнэ. ① Edit цэсний > Redo командыг сонгоно. ②Redo командын үр дүн шууд дэлгэцэн дээр харагдах болно.7. Объектын харагдах байдлыг тохируулахХуудсанд хэд хэдэн объект оруулахад объектын давхаргын харагдах байдлыг солих шаардлагагардаг. Хэрэглэгч харагдах хэлбэрийг тохируулахдаа эхлээд объектоо идэвхжүүлээд харагдахбайдлаа /хамгийн урд, хамгийн ард гэх мэт/ сонгож авна. 1) Объектоо идэвхжүүлсний дараа хулганы заагчийг объект дээрээ байрлуулж хулганыхаа туслах товчийг дарна. Ингэхэд туслах цэс нээгдэх ба эндээс ‘Object Order’ командыг сонгоно. 3) Команд сонгоход доорх командууд нээгдэх бөгөөд эндээс хэрэглэгч өөрийн хүссэн хэлбэрээ сонгоно. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Bring to Front : Нэг хуудсанд хэд хэдэн объект оруулсан тохиолдолд зөвхөн сонгож идэвхжүүлсэн объектоо нүүрэн талд харуулах бол энэ командыг сонгоно. - Send to Back : Нэг хуудсанд хэд хэдэн объект оруулсан тохиолдолд зөвхөн сонгож идэвхжүүлсэн объектоо хамгийн ард нь харуулах бол энэ командыг сонгоно. - Bring Forward : Сонгож идэвхжүүлсэн объектыг хамгийн арын объектын урд байрлуулах бол энэ командыг сонгоно. - Send Backward : Сонгож идэвхжүүлсэн объектыг хамгийн эхний объектын ард байрлуулах бол энэ командыг сонгоно.8. Объектыг байрлуулах 25
  26. 26. Хэд хэдэн объектыг нэг хуудсанд орулсан тохиолдолд тэдгээрийг хуудас дээр оновчтойбайрлуулах шаардлага гардаг.Хуудас дээрх объектуудыг бие биенээс нь ижилхэн зайд, ижилхэмжээтэй байрлуулах нь зохимжтой байдаг. Эдгээрийг тохируулахдаа : 1) Объектоо идэвхжүүлээд хулганы туслах товчлуураар нээгдэх командуудаас ‘Object Align’командыг сонгоно. 2) Дээрх командыг сонгоход байрлал болон хэмжээсний тохиргооны командууд харагдах болно. Эдгээрээс өөртөө хэрэгтэйг нь сонгож объектоо байрлуулна. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Align left : Объектыг хуудсын зүүн хэсэгт байрлуулна. - Align center : Объектыг хуудсын төв хэсэгт байрлуулна. - Align right : Объектыг хуудсын баруун хэсэгт байрлуулна. - Align top : Объектыг хуудсын дээд ирмэгт ойрхон хэсэгт байрлуулна. - Align bottom : Объектыг хуудсын доод ирмэгт ойрхон хэсэгт байрлуулна. - Distribute horizontally : Объект хоорондын зайг хэвтээ тэнхлэгийн дагуу ижил байхаар тохируулах. - Distribute vertically : Объект хоорондын зайг босоо тэнхлэгийн дагуу ижил байхаар тохируулах. - Resize to same width : Идэвхжүүлсэн объектуудын өргөний хэмжээг ижил болгох. - Resize to same height : Идэвхжүүлсэн объектуудын өндрийн хэмжээг ижил болгох. - Resize to same width/height : Идэвхжүүлсэн объектуудын өндөр ба өргөний хэмжээг ижил болгох. 26
  27. 27. 9. View командын үүрэгАливаа програмтай ажиллаж байхад хэрэглэгчдэд зайлшгүй шаардлагатай эсвэл байнгахэрэглэгддэг команд болон түүнтэй холбоотой бусад хэрэгслүүдийг ашиглахад хялбар байхаартохируулах нь хийж буй ажлын явц хурдацтай, ажлын бүтээл өндөр байх болно. LectureMakerпрограмд командуудын харагдах байдлын тохиргоог View команд дах дэд командуудаартохируулна. 1) ToolBar ①View цэсний > ToolBar командыг сонгоход зурагт үзүүлсэн командууд харагдах болно. ② Урдаа тэмдэгтэй хэрэгслүүд дэлгэц дээр харагдаж байгаа. 2) Ruler буюу хэмжээсний шугам ① View цэсний Ruler командыг иджвхжүүлэхэд хэмжээсний шугам үндсэн дэлгэц дээр харагдах болно. ② Хэрэв хэмжээсний шугамыг нуух бол Ruler командыг дахин сонгоорой. 3) Grid & Guideline ажлын хуудас дээр тор шугам татах ①View цэсний >Grid & Guideline командыг сонгоход харилцах цонх нээгдэнэ. 3 Хэрэв ‘Show Grid’ сонголтыг идэвхжүүлсэн л бол тор шугамыг ажлын хуудас дээр харуулах болно. Харин идэвхжүүлээгүй тохиолдолд тор шугам харагдахгүй. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Standard Toolbar-н ( ) дүрс дээр нэг товшоод харилуах цонхоо нээж болно - LectureMAKER програмд тор шугамын хэмжээг цэгээр тооцдог. - Grid & Guideline харилцах цонхны ‘Set As Default’ командыг цэг хоорондын зайг цонхонд зааж өгсөн хэмжээгээр тохируулах тохиолдолд хэрэглэнэ. Ө.х тор шугам татах команд сонгомогц энэ заасан хэмжээгээр тор шугам автоматаар татагдах болно.Бүлэг 6. Объект оруулах ба тэдгээрийг тохируулах 27
  28. 28. Лекцийн материал бэлтгэх LectureMaker програмд ажлын хуудас дээр нэг түүнээс дээш тооныобъектууд оруулж , тэдгээрийн тохиргоог хийх засварлах боломжтой.1. Text Box буюу текст оруулах2. Table буюу хүснэгт оруулах3. Image буюу зураг оруулах4. Sound буюу дуу оруулах5. Video буюу видео бичлэг оруулах6. Flash буюу хөдөлгөөнт дүрсний файл оруулах7. Numerical Formula буюу томьёо оруулах8. Diagram оруулах9. Graph буюу график байгуулах оруулах10. Navigation button буюу удирдлагын товчлуур оруулах11. Drawing Panel зураг зурах хэрэгсэл ашиглах12. PowerPoint-н слайд оруулах13. Website буюу вэб хуудас оруулах14. Lecture Maker програмын Editor Toolbar-н хэрэгслээр дүрс зурах1. Text BoxText Box нь ажлын хуудсанд текст оруулахад хэрэглэгддэг. 1) Insert цэсний > Text Box командыг сонгоод текст бичих хэсэгт зурж байрлуулна. 2) Текст бичихдээ шинэ мөрнөөс эхэлж бичих тохиолдолд ‘Enter’ товчлуур дарна бусад тохиолдолд үргэлжлүүлэн бичнэ. 3) Text Box –н зургийг үзүүллээ. Энэ хайрцаг дотор текстээ бичнэ. 28
  29. 29. 3) Text Box дээр 2 удаагийн товшилт хийхэд дэлгэц дээр ‘Object Property’ харилцах цонх нээгдэх болно .Энэ харилцах цонхонд Text Box дотор оруулах файлыг зааж өгнө. Мөн Text Box-н ажиллах горим, хүрээний өнгө, байрлал, хэмжээ, хайрцаг доторх текстийн байрлал, түүнд оруулах хөдөлгөөн, харагдах хэлбэр, өнгө сүүдэр зэрэг хэрэглэгчид шаардлагатай бүх тохиргоог хийх боломжтой.5) Text Box –д оруулах текстийн үсгийн фонтыг солихдоо бичсэн үгээ идэвхжүүлээд хулганы туслах товчийг дарж нээгдэх цэснээс Font командыг сонгоход зурагт үзүүлсэн үсгийн фонт тохируулах харилцах цонх нээгдэнэ. Энэ цонхонд үсгийн өнгө, үсэг хоорондын зай, дэвсгэр өнгө, үсэгний байрлал, үсгийн хэмжээ зэргийг тохируулах болно. [!] Тогтоож авах хэсэг : 29
  30. 30. - Object Toolbar-н ( ) дүрс дээр нэг товшиж Text Box объектыг идэвхтэй байгаа ажлын хуудас дээр оруулна. - Text Box дотор ‘Object Property’ харилцах цонхны ‘File Name’хэсэгт байрлах ( ) дүрс дээр 1 товшиж бусад файлаас текст оруулах боломжтой. (оруулж болох файлын төрлүүд нь : *.tm, *.xedit, *.txt, *.neoml)2. Table буюу хүснэгт оруулахХүснэгт нь тоон болон текст төрлийн өгөгдлүүдийг харуулахад хэрэглэгддэг. Ажлын хуудсанд хүснэгт оруулахдаа : 1) Insert цэсний > Table командыг сонгоход хүснэгтийн мөр баганын тоо болон өргөн, өндрийн утга оруулах харилцах цонх нээгдэнэ. 2) Хүснэгтийн мөр ба баганын тоо, хэмжээгээ оруулсны дараа ‘OK’ товчлуур дээр дарахад ажлын хуудас дээр text box дотор хүснэгт зурагдах болно. ① Columns : Баганын тоо оруулах ② Rows : Мөрийн тоо оруулах. ③ Width : Баганын өргөний хэмжээг оруулах. ④ Height : Мөрийн өндрийн хэмжээг оруулах. 3) Хүснэгтээ идэвхжүүлээд хулганы туслах товчийг дарахад нээгдэх цэснээс Edit Table командыг сонгоход хүснэгт засварлахад хэрэглэгдэх дэд командуудын жагсаалт нээгдэнэ. 1 Draw Line : Хүснэгтийг мөр, баганад хуваана. 2 Merge : Идэвхжүүлсэн нүднүүдийг нэгтгэж нэг нүд болгоно. 3 Separate : Курсор байрлах нүдийг тусгаарлана. 4 Add Row (Up) : Курсор байрлаж байгаа мөрний дээр шинэ мөр нэмж оруулна. 5 Add Row (Down) : Курсор байрлаж байгаа мөрний доор шинэ мөр нэмж оруулна. 6 Add Column (Front) : Курсор байрлаж байгаа баганын урд шинэ багана нэмж оруулна. 7 Add Column (After) : Курсор байрлаж байгаа баганын ард шинэ багана нэмж оруулна. 8 Delete : Идэвхжүүлсэн мөр, багана, блокийг устгана. 9 Align Top : Нүдэнд оруулах өгөгдлийг дээд ирмэгт шахаж байрлуулна. 10 Align Center : Нүдэнд оруулах өгөгдлийг голлуулж байрлуулна. 11 Align Bottom : Нүдэнд оруулах өгөгдлийг доод ирмэгт шахаж байрлуулна. 12 Select Table : Ажлын хуудас дээр байгаа хүснэгтийг идэвхжүүлнэ.. 30
  31. 31. 4) Хүснэгт бүхий объектоо идэвхжүүлээд хулганы туслах товчлуурыг дарж нээгдэх цэснээс ‘Object Property’ командыг сонгоход зурагт үзүүлсэн харилцах цонх нээгдэнэ. ① Stationing : Text Box доторх хүснэгт ба текст, объектыг цэгцлэн байрлуулна. ② Margin : Хүснэгтийн доторх болон гаднах ирмэгээс авах зайг тохируулна. ③ Border : Хүснэгтийн хүрээний өнгө болон, шугамны хэлбэр, өргөнийг тохируулна. ④ Background Image : Хүснэгтийн дэвсгэрийг зургаар дэвсгэрлэх бол зургийн файлыг зааж өгөх ба байрлалыг тохируулна. 1 Background : Хүснэгтийн дэвсшэр өнгийг тохируулна. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Object Toolbar - с ‘Table’ командыг төлөөлөх ( ) дүрс дээр 1 товшиж ажлын хуудас дээр хүснэгт оруулах харилцах цонхыг нээнэ.3. Image буюу зураг оруулахАжлын хуудсанд зураг оруулах боломжтой. Мөн оруулсан зургаа зургийн хэрэгсэл ашиглан засварлаж өөрчилж болно. 1) Insert цэсний > Image File командыг сонгож зургийн файл хайж олох харилцах цонхыг нээнэ . 2) Уг цонхонд байрлах хавтас болон дискнээс шаардлагатай зургаа сонгоод Open команд дээр дарна. Хэрэв интернетийн сайтаас зураг оруулах шаардлагатай бол энэ цонхныхоо URL: хэсэгт хандах хаягаа бичиж өгч болно. 31
  32. 32. 3) Сонгож оруулсан зураг дараах байдлаар харагдах болно. Оруулсан зургаа идэвхжүүлээд хулганы туслах товчийг дарахад нээгдэх цэснээс Object Property команд сонгож ‘Image Property’ харилцах цонх нээнэ. ① File Name : Оруулсан зургийн нэрийг шалгана. ② Change Size : Оруулсан зургийн хэмжээг өөрчилнө. ③ Cropping : Зургийн ирмэг дэх илүүдэл хэсгийг тайрна. 4 Cancel Crop : Өмнө нь тайрсан үйлдлийг хүчингүй болгоно. 5 Transparent Color : Color of the background is set as transparent. ⑥ Output Effect : Лекцийн хичээл үзүүлэх үед уг зурагт хөдөлгөөний эффекттэй үзүүлэх тохиргоо хийх ⑦ Transform Effect : Зургийн чанарт өөрчлөлт оруулах тохиргоо хийх. 32
  33. 33. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Object Toolbar - с ‘Image’ командыг төлөөлөх ( ) дүрс дээр 1 товшиж ажлын хуудас дээр зургийн файл хайж олох харилцах цонхыг нээнэ . - Хулганы туслах /баруун/ товчийг дарж ‘Edit Image’ командыг сонгоод зураг засварлах хэрэгслийг нээнэ. 4. Sound буюу дуу оруулах Ажлын хуудсанд дууны эффект эсвэл ажлын хуудсыг үзүүлэх үед сонсгох дуу оруулах боломжтой. Оруулсан дуу болон дууны эффектээ сонсохын тулд чанга яригч болон Sound card зэргийг өөрийн компьютерт таниулсан байх шаардлагатай.1) Insert цэсний > Sound File командаар Open харилцах цонхыг нээнэ.Эндээс сонсгох дууны файлаа сонгоод Open командаар ажлын хуудсандаа оруулна. 33
  34. 34. 2) Дууны файл оруулсны дараа ажлын хуудас дээр дүрс орж ирсэн байх болно. Энэ дүрс дээр 2 товшиход ‘Sound property’ харилцах цонх нээгдэнэ. Харилцах цонхонд байрлах командууд дараах үүрэгтэй:① File Name : Оруулсан дууны файлын нэрийг шалгана.② Play : Оруулсан дуу нь ажлын хуудсыг үзүүлж байх хугацаанд хэдэн удаа тоглохыг тохируулна.Show Icon : Оруулсан дууг ажлын хуудас үзүүлж байх хугацаанд түр зогсоох эсвэл бүр мөсөн зогсоох зэрэг тохиргооноос хүссэнээ сонгох боломж олгоно.④ Apply Volume : ажлын хуудсыг үзүүлэх үед тоглуулах дууны чанга сулыг тохируулна.⑤ Property : Энэ хэсэгт дууны файлын хэмжээ ба төрлийг харуулна.5. Video буюу бичлэг оруулах Ажлын хуудсанд видео бичлэг эсвэл видео файл оруулах боломжтой . Оруулсан бичлэгээ үзэхийн тулд таны компьютерт Windows Media Player програмыг заавал суулгасан байх шаардлагатай. 1) Insert цэсний >Video File командыг сонгоход Оpen харилцах цонх нээгдэнэ. Эндээс оруулах видео файлаа сонгоод ажлын хуудсандаа оруулна. 2) Оруулах боломжтой файлын төрлүүдийг харилцах цонхны Files of type хэсэгт харуулсан байдаг учир хэрэглэгч лекцийн материалд оруулах видео файлын төрлөө эдгээр төрөлтэй адилхан байхаар бичих нь таны ажилд хялбар байх болно. 3) Энэ командыг ашигласнаар видео файлыг хичээлийн материалаас салгахгүйгээр шууд зэрэгцүүлэн үзүүлэх боломжтойгоороо бусад програмын хэрэгслээс давуу юм. 34
  35. 35. 2) Хичээлийн материалд оруулсан видео файл доорх байдлаар харагдах болно. Хэрэглэгчажлын хуудсан дээрх бичлэг болон текст зэрэг бусад объектуудаа өөрийн хичээлийн онцлогттохируулан зохион байгуулах нь зүйтэй. Энд оруулсан видео бичлэгээ үзүүлнэ 35
  36. 36. Өөрөө хэлбэл хичээлийн материалаа үзүүлэхэд доорх зурагт үзүүлсэнтэй адил текст болон видео бичлэг зэрэг харагдах болно. 3) Видео үзүүлэх хэсэг дээр 2 товшиход ‘Video Property’ харилцах цонх нээгдэнэ.① File Name : Оруулсан видео файлынхаанэрийг шалгана.② Play : Оруулсан видео файл ажлынхуудсыг үзүүлж байх хугацаанд хэдэнудаа тоглохыг тохируулна.③ Keep Video Until The Next Frame :Тодорхойлж өгсөн хуудсыг нээгдтэлвидео бичлэгийг тоглуулах болно.Хуудсыг энэ сонголтын доор байрлаххоосон мөрөнд зааж өгнө.④ Frame Synchronization : Энэ хэсэгтхаргалзах Sync Setup командаар нээгдэххарилцах цонхонд бичлэгтэй зэрэгцэжүзүүлэх хуудсууд, хуудас тус бүрийгхаруулах хугацааг тохируулна.⑤ Property : Энэ хэсэгт видео файлын хэмжээ ба төрлийг харуулна. 36
  37. 37. 6. Flash файл оруулахДээд зэргийн болон динамик агуулга бүхий хичээлийн материалыг флэш файл ашиглан үүсгэж болно. Флэш киноны файл оруулахдаа (*.swf) төрлийн файлыг оруулах ёстой. 1) Insert цэсний > Flash File командыг сонгоход флэш файл нээх харилцах цонх нээгдэх болно. 2) Нээлттэй цонхноос оруулах файлаа сонгоход Preview сонголт идэвхтэй тохиолдолд уг файлыг ажлын хуудсанд оруулахаас өмнө тоглуулж харуулдаг.Доорх зурагт флэш файл оруулсны дараах ажлын хуудсыг үзүүллээ. 37
  38. 38. 3) Флэш файлын дүрс дээр хочр товших эсвэл хулганы туслах /баруун / тоьчлуур дээр нэгтовшиход ‘Flash Property’ харилцах цонх нээгдэх болно.. 38
  39. 39. ① File Name : Хэсэгт байрлах флэш файлын нэрээ шалгана . ② Scroll Bar : Флэш файлыг үзүүлэх цонхны хүрээнд хэвтээ болон босоо гүйлгэгч товчлуур оруулах тохиргоо. ③ Border : Флэш файлыг үзүүлэх цонхны хүрээ харагдуулах/ харагдуулахгүй байх ёонголтыг тохируулна.7. Numerical Formula буюу томьёо оруулахЛекцийн материалд математикийн томьёо оруулах нь энгийн хялбар байдаг. Командаа сонгооддурын томьёог шууд бичээд хичээлийн материалдаа оруулж болно. 39
  40. 40. 1) Insert цэсний > Math Equation командаар томьёо бичих харилцах цонхыг нээнэ. Уг цонхондбайрлах хэрэгслүүдийн тусламжтай томьёогоо бичнэ.Хэрэгслүүдийг ашиглах зарчим MicroSoftWord програмын хэрэслүүдтэй адилхан байдаг. 2) Томьёогоо бичиж дуусаад File цэсний > Exit After Inserting to Editor командаар харилцах цонхыг хааж ажлын хуудас руу шилжинэ. Ингэхэд бидний бичсэн томьёо хадгалагдаад томьёо ажлын хуудсын курсор байрлах хэсэгт байрласан байх болно. [!] Тогтоож авах хэсэг : - Object Toolbar-н Math Equation командад харгалзах ( ) дүрс дээр нэг товшиход томьёо бичих хэрэгсэл бүхий харилцах цонх нээгдэх болно. - Томьёоны хэрэгсэл ашиглан бичсэн томьёог ажлын хуудас руу оруулахад томьёо Text Box дотор байрлах болно.8. Diagram оруулахХэрэглэгч хичээлийн материалдаа тохирох, шаардлагатай диаграмаа Diagram Editor харилцахцонхны хэрэгслүүдийн тусламжтай байгуулан ажлын хуудсандаа оруулах боломжой. Мөндиаграмаас гадна хоёр хэмжээст координатын систем ашиглан функцийн график байгуулан 40
  41. 41. диаграмын хамт оруулах боломжтой. Түүнчлэн ажлын хуудсанд оруулсны дараа ч засварлахболомжтой. 1) Insert > Diagram командаар диаграм байгуулах цонх нээгдэнэ. 2) Энэ цонхонд байрлах Shape командад харгалзах дүрсээс өөрийн хүссэн дүрсээ сонгож идэвхжүүлээд хулганаараа чирч тор шугамтай ажлын талбар дээр зурж байрлуулаад хэмжээг нь өөрчилж тохируулна. Мөн цонхны доод хэсэгт байрлах бусад нэмэлт хэрэгслүүдийг ашиглан ажлын талбар дээр зурж болох төдийгүй график байгуулах хэрэгсэл ашиглан фунзцийн график байгуулна. 3) Диаграмаа байгуулж дуусаад цонхныхоо File цэсийг нээж > Exit after Inserting to Editor командыг сонгож диаграм байгуулах цонхоо хааж ажлын хуудсандаа байгуулсан диаграмаа байрлуулах болно. Диаграм ажлын хуудас дээр хүрээн дотор байрлах болно. 4) Хэрэв оруулсан диаграмаа өөрчлөх шаардлагатай бол диаргам дээр 2 удаа товшиж нээгдэх харилцах цонхны Edit командаар диаграм байгуулах хэрэгслүүдийг нээх боломжтой. 5) Нэг хуудас дээр хэд хэдэн диаграм болон графикийг багтаан харуулж болно. 41
  42. 42. 9. Graph буюу график байгуулах, оруулахЭнэ командын тусламжтайгаар бүх төрлийн функцийн график байгуулан хичээлийн материалдүзүүлэх боложтой. Графикийн хэрэгслийг ашиглан тоон томьёоны дагуу графикийг илүү хялбарбөгөөд хурдан байгуулах боломж олгодог.1) Insert цэсний > Graph командаар графикийн хэрэгсэл бүхий цонх нээнэ.2) Graph Editor цонхны Basic Function хэсгээс байгуулах графикийнхаа функцийг сонгож хулганаар 2 тов -шиход ажлын талбар дээр таны сонгосон функцэд харгалзах үндсэн график зурагдах ба харгалзах функцийн томьёо нь графикийн хажууд байрлана мөн Project List цонхонд бичигдэх болно.3) Оруулсан графикийнхаа томьёог өөрчлөх бол Project List цонхонд байгаа томьёон дээр 2 товшоод Edit Graph харилцах цонхыг нээж томьёогоо засаарай. Ингэхэд таны оруулсан томьёоны дагуу графикийн хэлбэр өөрчлөгдөх ба графикийн хажууд харагдах томьёоны хэлбэр өөрчлөгдөхгүй үлддэг. Энэ томьёог засахдаа томьёон дээрээ 2 товшиж нээгдэх цонхонд байрлах томьёогоо 42
  43. 43. засаад бичээрэй.4) Графикаа байгуулж, засварлаж дууссан бол графикаа File цэсний > Exit after Inserting to Editor командаар ажлын хуудсандаа оруулна. Ажлын хуудсанд байгуулсан график объект хэлбэрээр орж байрлах ба түүний хэмжээ болон байрлалыг өөрийн хүссэн хэлбэрээрээ тохируулна.10. Navigation Button буюу удирдлагын товчлуур оруулахЛекцийн материалыг үзүүлэхэд хэрэглэгдэх ажлынхуудсуудбг удирдах удирдлагын товчлуур оруулж ашиглах боломжтой. Эдгээр товчлууруудынтусламжтайгаар хуудас хооронд шилжих, үзүүлэхкомандийг зогсоох, дуусгах, давтан үзүүлэх зэрэгүйлдлүүдийг гүйцэтгэж болдог. 1) Insert цэсний > Navigation Button командаар удирдлагын товчлуурууд агуулсан харилцах цонхыг нээнэ. 2) Navigation Button харилцах цонхны товчлууруудаас хүссэн хэлбэрээ болон ажлын хуудсанд оруулах товчлуурын нэрийг идэвхжүүлж ямар хуудсанд байрлуулахаа сонгоод Ok команд дээр дарахад товчлуурууд идэвхтэй байгаа ажлын хуудас дээр байрлах болно. 43
  44. 44. [!] Тогтоож авах хэсэг :- Navigation Button командад харгалзах ( ) дүрс дээр 1 товшиход харилцах цонх нь нээгдэнэ.- Харилцах цонхны ‘Apply to all frames’ сонголтын идэвхжүүлэхэд сонгосон товчлуурууд бүх хуудсанд байрлах болно.-Харин ‘apply to new frame’-г сонговол тухайн хуудсын араас нь нэмж оруулах хуудсанд байрлах болно.- Оруулсан товчлуурууд зураг хэлбэрээр орох ба хэмжээ болон хэлбэрийг өөрчлөх боломжгүй байдаг. 44
  45. 45. 11. Drawing Panel (Edit Image) зураг зурах хэрэгсэл ашиглахЗургийн хэрэгслийн тусламжтайгаар шууд зураг оруулах ба зурах боломжтой. Бусадхэрэглээний програм ашиглахгүйгээр зураг зурах, оруулахаас гадна зургаа засварлахболомжтой. 1) Insert цэсний > Edit Image командаар зургийн хэрэгсэл бүхий програмын цонхыг нээнэ. 2) Энэ програмын зүүн талд байрлах зургийн хэрэгслээр зурах, засварлах үйлдлүүдийг хийнэ. ① Tool Bar : Энд байрлах хэрэгслүүдээр зураг зурна. ② Canvas : Энэ хэсэгт зураг зурах, засварлах, зургийн файл оруулах ажлын талбар юм. ③ Palette :Энэ хэсэгт зургийн хэрэгслийн шинж чанарыг тохируулах командууд байрлана. Тухайлбал шугамын өргөн, өнгө, хэлбэр зэргийг тохируулж болно. 3) Зургийн хэрэгслийг ашиглаж дуусаад зургаа ажлын хуудас дээрээ оруулах бол File цэсний Exit after Inserting All to Editor командыг сонгож ажиллуулна. [!] Тогтоож авах 45
  46. 46. хэсэг : - Зургийн хэрэгслийг ашиглахдаа ( ) дүрс дээр 1 товшино. - Ажлын хуудсанд зурсан зургаа оруулсны дараа зураг дээр 2 товшиход объектын тохиргоо хийнэ, харин зургаа идэвхжүүлээд хулганы баруун товчийг дарж нээгдэх цэснээс Edit Image командыг сонговол зургийн програмд дахин шижих болно.12. PowerPoint-н слайд оруулахLectureMAKER програмд PowerPoint програмаар бэлтгэсэн баримтыг ашиглах боломжтой.Өнөөдрийг хүртэл лекцийн материалыг ихэвчлэн PowerPoint програмын тусламжтай бэлтгэнхэрэглэж ирсэн билээ. PowerPoint нь лекцийн материал бэлтгэхээр ашиглахад хялбар програм юм. 1) Insert цэсний > PowerPoint командыг сонгоход хулганы заагч “+” хэлбэртэй болох ба хэрэглэгч та слайд оруулах хэсгийг ажлын хуудас дээрээ зурж хүрээлнэ.Энэ хүрээн дотор урьдчилан бэлтгэсэн слайдаа оруулах боломж олгоно. Хүрээ татахад доорх харилцах цонх 46
  47. 47. нээгдэнэ. Энэ цонхонд оруулах файлаа сонгоно2) Файлаа сонгож Open команд дээр дарсны дараа уг файлаас оруулах слайдыг сонгох Import PowerPoint File харилцах цонх нээгдэнэ. Import PowerPoint File харилцах цонхны • PowerPoint File Info хэсэгт уг файлын нэр, хэмжээ, идэвхтэй слайдын дугаарыг харуулна. • Insert хэсэгт слайдыг ямар төрлөөр оруулах /зураг хэлбэрээр, дэвсгэр зургаар/, ямар төрлийн файл болох,ажлын хуудас дээр ямар хэмжээтэй, хаана байрлуулах зэргийг тохируулна. • Харилцах цонхны доод хэсэгт оруулах слайдуудыг сонгож идэвхжүүлээд Import Selected Slides командаар слайд оруулна. • Хэрэв нээлттэй файлын бүх слайдыг оруулах бол Import All Slides командыг ашиглана. 47
  48. 48. 3) Оруулсан слайд дэлгэц дээр дараах байдлаар харагдах болно.[!] Тогтоож авах хэсэг :- PowerPoint –н файлыг ажлын хуудсанд оруулахдаа ( ) дүрсийг ашиглана.- ‘PowerPoint Document’ төрлийг сонгосон тохиолдолд слайд хэлбэрээр орох боломжтой. 48
  49. 49. 13. Web Site буюу вэб хуудас оруулахLecture Maker програмаар бэлтгэсэн лекцийн материал дунд вэб хуудас буюу HTML төрлийнфайл оруулах боломжтой. Вэб хуудас оруулсан тохиолдолд уг хуудас дотор багтаж байгааобъектууд бүгд орох бөгөөд лекц үзүүлэх явцад тэдгээр объектууд бүрэн хэмжээгээр ажилладаг. 1) Insert цэсний > Web Site командыг сонгоход хулганы заагч “+” хэлбэртэй болох ба хэрэглэгч та вэб хуудас оруулах хэсгийг ажлын хуудас дээрээ зурж хүрээлнэ.Энэ хүрээн дотор урьдчилан вэб хуудсаа оруулах боломж олгоно. Хүрээ татахад доорх харилцах цонх нээгдэнэ. Энэ цонхонд оруулах вэб хуудсын хаягаа болон файлын нэрээ зааж өгнө. 2) ‘File Name’хэсэгт http://www.must.edu.mn хаягийг бичээд, Scroll Bar хэсгээс зурагт үзүүлсэн сонголтыг авч Ok товчлуурын дарна. a. 3) Ажлын хуудас дээр дээрх хаягт харгалзах сайт шууд харагдахгүй боловч лекцийн материалыг үзүүлэх Run командаар үзүүлэнг ажиллуулахад шууд нээгдэн харагдах болно. 4) Border хэсгээс сонголт хийж үзүүлэх сайтаа хүрээтэй/ хүрээгүй цонхны алинд харуулахаа хэрэглэгч өөрөө сонгоно. Доорх зурагт Run командаар үзүүлэнг харуулсан байдал: 49
  50. 50. 14. Lecture Maker програмын Editor Toolbar-н хэрэгслээр дүрс зурахView – Toolbar – Editor Toolbar командаар дэлгэц дээр дараах дүрс бүхий командуудыг агуулсанбагц хэрэгсэл нээгдэх болно. Эдгээр командын тусламжтай ажлын хуудас дээр дүрс зурах, засах,өнгийг нь өөрчлөх, будах зэрэг үйлдлүүдийг хийх боломжтой тул тусгайлан зургийн хэрэгслийгашиглах шаардлагагүй байх болно. 1) Straight Lines шулуун зураас ① Шулуун зураас зурах ( ) –г идэвхжүүлэхээд ажлын хуудас дээр курсорыг байрлуулахад зурсорын хэлбэр (+ ) хэлбэртэй болно. ② Хулганаар ажлын хуудсын зураас зурах хэсэгтээ зурж байрлуулна. ③ Зурсан зураасыг зөөж болно.Хэрэв зураасаа тухайн байрлал дээр нь эргүүлэх бол Shift товчлуурыг дарж байгаад хулганаараа төгсгөлийн цэг дээрээс нь чирч эргүүлнэ. ④ Мөн зурсан зураасныхаа уртыг өөрчлөх бол Shift товчлуурыг дарж байгаад хулганаараа төгсгөлийн цэг дээрээс нь дээш нь эсвэл доош нь чирэхэд хангалттай. ⑤ Зураасны өргөн, өнгө зэргийг идэвхжүүлээд хулганы баруун товчийг дарж нээгдэх цэснээс Object Property командаар нээгдэх харилцах цонхонд тохируулна. 2) Curves- муруй зураас ① Муруй зурах ( ) командаар ажлын хуудас дээр мухр

×