Planes Manejo de Fincas

22 de Xullo de 2009 TECNOLOXÍAS PARA O DESENVOLVEMENTO HUMANO: OS PLANS DE MANEXO DE FINCA

Índice - A Ordenación Territorial como o marco dun desenvolvemento sustentable. - Plans de Manexo de Fincas (PMF). Conceptos básicos. - O proceso de elaboración dos Plans de Manexo de Fincas. - Perigos e riscos da ferramenta. - Exemplos de Plans de Manexo de Fincas e actuacións propostas neles. - Conclusións: Plans de Manexo de Fincas e Tecnoloxías para o Desenvolvemento Humano.

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

O concepto Zona protegida Forestal

Unidades territoriais

-CARACTERÍSTICAS MÁIS HOMOXÉNEAS TANTO NO ASPECTO DO

MEDIO FÍSICO COMO DO SOCIO-ECONÓMICO.

- AS CUNCAS HIDROGRÁFICAS ADOITAN TER EN COMÚN MOITOS

PROBLEMAS DE XESTIÓN, COMO COMPETENCIA ENTRE USOS DE AUGA,

DE DEFORESTACIÓN NA PARTE ALTA, LUMES, ETC.) QUE NON ENTENDEN

DE LÍMITES ADMINISTRATIVOS,

- AXEITADAS ESPECIALMENTE EN ZONAS DE TOPOGRAFÍA ABRUPTA

QUÉ E UNA CUNCA HIDROGRÁFICA?

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

É o conxunto de territorios que drenan o auga cara un mesmo cauce. Según a escala coa que se traballe, pode haber desde os grandes ríos, subdividindo até as máis pequenas “ quebradas”, que terán a súa propia microcunca. Os límites veñen determinados polos “parte-aguas” ou divisorias de augas.

Parte-augas ou divisoria PARTE ALTA DA CUNCA MICROCUNCA 1 MICROCUNCA 2 MICROCUNCA 3

METODOLOXÍA APL ICABLE TAMÉN AOS PLANS DE MA NEXO DE F INCA, A OUTRA ESCALA

Definición, outras denominacións

Ferramenta para adecuar a capacidade dunha explotación ou unidade territorial de xestión ás necesidades da poboación que depende da mesma, sen mermar as posibilidades do resto da poboación nese intre ou no futuro.

Plans de manexo integrado de fincas, plans de explotación de fincas, plans de ordenación de fincas,

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Enfoques e principios

Como ordenar a casa ou despacho compartido

Punto de encontro dos enfoques territoriais de arriba-abaixo e de abaixo-arriba (top-down, bottom-up), como xeito de concretar os plans de ordenación nas unidades máis pequenas de xestión (xestión é distinto de tenza)

enfoque de cunca hidrográfica, DDR.

A vivenda é parte da finca, con tódolos seus servizos básicos

Ferramenta de e para a unidade de xestión

Planificación a medio prazo, non só cortopracista

Solución da problemática tamén a corto prazo (cultivos tradicionais, culturais)‏

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Enfoques e principios Desenvolvemento Sostible PRODUCIÓN (ECONÓMICA TRADICIONAL ECOLOXIA CULTURA

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Internalización de servizos

Lume incontrolado

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Avance da fronteira agrícola

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Mal uso do recurso auga

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Desastres naturais

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Sobrepastoreo

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Mal uso de agroquímicos

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Mala xestión de resíduos a tódolos niveis

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A finca

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A finca

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A finca

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

A finca

Aspectos transversais

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

ENFOQUE DE DEREITOS HUMANOS ENFOQUE DE EQUIDADE DE XÉNERO ENFOQUE AMBIENTAL ENFOQUE FAMILIAR E INTERXENERACIONAL BUSCA DE CAUSAS PROFUNDAS E DIVULGACIÓN DE PROBLEMÁTICA, EPD INVESTIGACIÓN PARA O DESENVOLVEMENTO E DIFUSIÓN DE LECCIÓNS APRENDIDAS (p.e. campesiño a campesiño)‏

Metodoloxía

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

PRESENTACION RECOLLIDA DE INFORMACIÓN DA FINCA (biótico e abiótico) RECOLLIDA DE INFORMACIÓN EN OBRADOIROS FAMILIARES (técnicas adaptadas de dinámicas DDR ou DDP, reloxo, liña da vida, etc.) RECOLLIDA DE INFO PERSOAL A CADA MEMBRO FAMILIAR VALIDACIÓN INFORMACIÓN E TRABALLO DE GABINETE DIAGNOSE E PRESENTACIÓN DO DIAGNOSE PROPOSTAS DE ACTUACIÓN CONSENSUADAS E PRIORIZADAS (MATRIZ DE PRIORIZACIÓN, MAPAS SOÑADOS, CAPACIDADE DE CARGA, MULTICRITERIO) TRABALLO DE GABINETE, PROPOSTA CONSENSUADA DE PLAN DE FINANCIACIÓN E PLAN OPERATIVO ** A metodoloxía varía segundo as institucións. Ver exemplos en publicacións de MARENA-Nicaragua , FAO , La Cuculmeca , etc.

Acompañamento técnico continuo (extensión agroforestal)

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Presentación na familia

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Xeorreferenciación

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Diagnose medio biótico Malnutrición Ataque de masticadores Falta de fósforo Rolla e antracnose Barrenador

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Diagnose medio abiótico

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Obradoiros familiares

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Planificación consensuada Mapas pasado, actual e soñado Matriz de priorización de problemas

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Productos

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Riscos

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

- Risco de intromisión na intimidade familiar, o equilibrio pode ser fráxil. - Risco de mal uso da información recollida polas institucións. - Risco de participación asimétrica dos membros - Risco de non integración nos liñamentos de enfoque de cunca hidrográfica (ex. motores)‏ - Risco de volta a prácticas cortopracistas, ou do contrario, que non sexa operativo por ser só medioplacista

Riscos

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

- Risco de non integración do resto dos axentes de desenvolvemento da zona (comunidade, institucións)‏ - Risco de non apropiación pola familia, sen aportacións propia e esperando só inversións externas a fondo perdido (necesario seguemento)‏ - Risco de propostas non axeitadas por mala recollida de información - Risco de mala redacción, difícil de comprender para as familias e pouco sistemático - Risco de non apropiación en grandes fincas

Exemplos de documentos

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

PROXECTO FIDER-ESF GALICIA FINCA MONTESOL. FIDER FINCA LAS LANZAS . ISF-ApD BASE DE DATOS DE PLANS DE MANEXO FINCA EL MOLINO . ISF-ApD

Técnicas e prácticas concretas que se poden propoñer

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

AGROFORESTERÍA: Uso de árbores como compoñente do manexo integral do recurso terra, para atender necesidades de vivenda, alimentación e ingreso da poboación, e servindo para a mellora e protección do solo. AGROECOLOXÍA: sen uso de agro-químicos SISTEMAS SILVOPASTORAIS: de combinación de gando e forestería (sombra, protección contra choivas torrenciais, alimento)‏ MANEXO DE SISTEMAS FORESTAIS DE LEÑA AGRICULTURA DE PATIO OU TRASPATIO (HORTA)‏ MULTIPRODUCCIÓN (CAFÉ A 5 PISOS, TAUNGYA, etc.)‏ SISTEMAS ROTATORIOS (de cultivos, de gando, conxuntos)‏

EXTRAIDO DE www.inca.gob.mx/materiales_eventos/.../3-Cid-Agroforestales.ppt Sedentarización do Cultivo do Millo / “La Milpa en Camellones”

EXTRAIDO DE www.inca.gob.mx/materiales_eventos/.../3-Cid-Agroforestales.ppt Mellora do Distanciamento de Sementeira e Emprego axeitado do Fertilizante Quimico

EXTRAIDO DE www.inca.gob.mx/materiales_eventos/.../3-Cid-Agroforestales.ppt Técnicas e prácticas concretas que se poden propoñer

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Abonos Verdes e Cultivos de Coberteira

EXTRAIDO DE www.inca.gob.mx/materiales_eventos/.../3-Cid-Agroforestales.ppt Técnicas e prácticas concretas que se poden propoñer PATIO

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

EXTRAIDO DE www.inca.gob.mx/materiales_eventos/.../3-Cid-Agroforestales.ppt Técnicas e prácticas concretas que se poden propoñer Recuperación productiva de zonas abandonadas por improductivas mediante diversas prácticas, e zanxas de filtración en curvas a nivel para recargar acuíferos

Técnicas e prácticas concretas que se poden propoñer BIODIXESTORES E COCIÑAS MELLORADAS

Algunas actividades

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

AUGA E ENERXÍA

Ferramienta de xestión sostible dos recursos endóxenos, clave na protección ambiental, porque é preventiva e non correctiva, e é integral e vencellada ao territorio e non unha acción puntual. Ferramienta de planificación participativa para a asignación de recursos externos buscando un obxectivo de mellora da calidade de vida Potencialidades

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

NON XENERA DEPENDENCIA DE NINGÚN TIPO

A Ordenación

Territorial

PMF: conceptos

básicos.

PMF: elaboración

PMF: perigos e

riscos

PMF: exemplos

Conclusións

Tecnoloxía para o Desenvolvemento Humano (TpDH)‏ TECNOLOXÍA PARTICIPATIVA XENERA PROTAGONISMO É UNHA TECNOLOXÍA APROPIADA (nos dous sensos: é axeitada e adaptable para cada territorio; e se poden apropiar dela convertendo á propia poboación en axente de desenvolvemento sen poñer en perigo o desenvolvemento doutros territorios) REPLICABLE E AUTOREPLICABLE

MOITAS GRACIAS