Your SlideShare is downloading. ×

Hesapların incelenmesi

2,228

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
2,228
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
38
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. 100 KASA HESABI100 Kasa Hesabı: Bu hesap, işletmelerin elinde bulundurduğu ulusal ve yabancı paraların TLkarşılıklarının giriş ve çıkışlarının izlenmesi için kullandıkları hesaptır. Kasa hesabından çıkışolabilmesi için mutlaka kasada para bulunması gerekir. Kasada ne kadar nakit varsa en fazla okadar nakit çıkışı olabilir.100 Kasa Hesabının İşleyişi: İşletmelerin nakit girişleri kasahesabının borcuna, nakit çıkışları ise kasa hesabının alacağına kaydedilir. Kasa hesabının borçbakiyesi o andaki kasa mevcudunu gösterir. Hesap daima borç bakiyesi verir veya hiç bakiyevermez. Hiçbir şekilde kasa hesabı alacak bakiyesi vermez. BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 3.500 TL nakiti bankaya yatırmıştır. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 102 Bankalar Hesabı 3.500 100 Kasa Hesabı 3.500 bankaya para yatırılması BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK 3.500Örnek: İşletme 7.000 TL alacak senedini peşin tahsil etmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 7.000 121 Alacak Senetleri Hesabı 7.000 alacak senedinin tahsili
  • 2. BORÇ 100 KASA HESABI ALACAK 7.000 101 ALINAN ÇEKLER HESABI101 Alınan Çekler Hesabı: Bu hesap gerçek ve tüzel kişiler tarafından işletmeye verilmişolup, henüz tahsil için bankaya verilmemiş veya ciro edilmemiş olan çeklerin izlendiğihesaptır. İşletme çeki alıyorsa burada alınan çekler hesabı kullanılır.101 Alınan Çekler Hesabının İşleyişi: Alınan çeklerin üzerindeki yazılı değerleri ile borçlutarafa kayıt edilir, bankadan tahsil veya ciro edildiğinde alacak tarafa kaydedilir. Hesap daimaborç bakiyesi verir veya hiç bakiye vermez. Hiçbir şekilde alınan çekler hesabı alacakbakiyesi vermez. 101 ALINAN ÇEKLER BORÇ ALACAK HS. ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 2.500 TL malı satmıştır, karşılığında çek almıştır. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 101 Alınan Çekler Hesabı 2.500 600 yurt İçi Satışlar Hesabı 2.500 çek karşılığı mal satımı 101 ALINAN ÇEKLER BORÇ ALACAK HS. 2.500
  • 3. Örnek: İşletme 2.000 TL çekini bankadan peşin olarak tahsil etmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 2.000 101 Alınan Çekler Hesabı 2.000 çekin tahsili 101 ALINAN ÇEKLER BORÇ ALACAK HS. 2.000 102 BANKALAR HESABI102 Bankalar Hesabı: Bu hesap, işletmelerin yurt içi ve yurt dışında banka ve benzeri finanskurumlarında açtırılan hesaplarına yatırılan ve hesaptan çekilen paraların izlendiği hesaptır.102 Bankalar Hesabının İşleyişi: Bankalara para olarak veya hesaben yatırılan değerler borçtarafına, bankadan çekilen tutarlar ile üçüncü kişilerce tahsil edildiği anlaşılan çek ve ödemeemirleri için ödenen tutarlar bankalar hesabının alacak tarafına kaydedilir. BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 10.000 TL nakiti bankaya yatırmıştır. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 102 Bankalar Hesabı 10.000
  • 4. 100 Kasa Hesabı 10.000 bankaya para yatırılması BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK 10.000Örnek: İşletme 4.000 TL lik demirbaşı almış, tutarını banka hesabından ödemiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 255 Demirbaşlar Hesabı 4.000 102 Bankalar Hesabı 4.000 demirbaşın bankadan ödenerek alımı BORÇ 102 BANKALAR HESABI ALACAK 4.000 103 VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ HESABI (-)103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabı (-): İşletmelerin üçüncü kişilere bankalardançek ile veya ödeme emri ile yapacağı ödemeleri izlediği hesaptır. Verilen çekler hesabı pasifkarakterli bir hesaptır yani varlık hesabı olmasına rağmen işleyişi kaynak hesaplarışeklindedir. Yani artışlar alacağa, azalışlar borca kaydedilir. Hesabın yanındaki (-) işareti buanlama gelmektedir. 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hesabının İşleyişi: İşletmelerçek verdiklerinde bu hesap kullanılır. Kişilere çek ve ödeme emri verildiğinde hesabın alacaktarafına ,çek ve ödeme emirlerinin bankadan tahsil edildiği anlaşıldığında verilen çeklerhesabının borcuna kaydedilir. BORÇ 103 VERİLEN ÇEKLER ALACAK
  • 5. VE ÖDEME EMİRLERİ HESABI AZALIŞLAR ARTIŞLAR (-) (+)Örnek: İşletme 5.000 TL lik malı almış, karşılığında çek vermiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 5.000 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hs 5.000 çek ile mal alımı 103 VERİLEN ÇEKLER BORÇ VE ÖDEME EMİRLERİ ALACAK HESABI 5.000Örnek: İşletme 1.500 TL tutarındaki çekini bankadan ödemiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri Hs 1.500 102 Bankalar Hesabı 1.500 çekin ödenmesi 103 VERİLEN ÇEKLER BORÇ VE ÖDEME EMİRLERİ ALACAK HESABI
  • 6. 1.500 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER HESABI108 Diğer Hazır Değerler Hesabı: Nitelikleri itibarıyla hazır değer sayılan kredi kartçekimleri, pullar, vadesi gelmiş kuponlar, tahsil edilecek banka ve posta havaleleri gibideğerleri kapsar. 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının İşleyişi: Hazır değerler eldeedildiğinde hesabın borç tarafına, elden çıkarıldığında da hesabın alacak tarafına kaydedilir. 108 DİĞER HAZIR BORÇ ALACAK DEĞERLER HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme kullanılmak üzere 300 TL tutarında posta pulunu peşin alınmıştır. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 300 100 Kasa Hesabı 300 posta pulunun peşin alımı 108 DİĞER HAZIR BORÇ ALACAK DEĞERLER HESABI 300Örnek: İşletme 800 TL tutarında posta havelesini nakit olarak almıştır.
  • 7. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 800 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı 800 posta havalesinin gelerek alınması 108 DİĞER HAZIR BORÇ ALACAK DEĞERLER HESABI 800 110 HİSSE SENETLERİ HESABI110 Hisse Senetleri Hesabı: İşletmelerin geçici olarak elde tutmak amcıyla aldığı hissesenetlerini izlediği hesaptır. 110 Hisse Senetleri Hesabının İşleyişi: Hisse senetleri alındığızaman hesabın borcuna kaydedilir. Hisse senetleri satıldığı zaman hesabın alacağınakaydedilir. Hisse senetleri kar farkı ile satıldığı zaman aradaki fark 645 Menkul Kıymet SatışKarları hesabına alacak olarak kaydedilir. Hisse senetleri zarar ile satıldığı zaman aradaki fark655 Menkul Kıymet Satış Zararları hesabına borç olarak kaydedilir. 110 HİSSE SENETLERİ BORÇ ALACAK HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 30 TL den 1.000 adet hisse senedini peşin olarak satın alıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 110 Hisse Senetleri Hesabı 30.000 100 Kasa Hesabı 30.000 30 x 1.000 = 30.000, hisse senetlerinin alımı
  • 8. 110 HİSSE SENEDİ BORÇ ALACAK HESABI 30.000Örnek: İşletme tanesi 20 TL den 500 adet hisse senedini peşin olarak satın alıyor. Daha sonrahisse senetlerinin hepsini tanesi 22 TL den peşin olarak satıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 110 Hisse Senetleri Hesabı 10.000 100 Kasa Hesabı 10.000 20 x 500 = 10.000, hisse senetlerinin alımı 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 11.000 110 Hisse Senetleri Hesabı 10.000 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs 1.000 22 x 500 = 11.000, hisse senetlerinin satımı 110 HİSSE SENEDİ BORÇ ALACAK HESABI 10.000 10.000 Örnek: İşletme tanesi 50 TL den 500 adet hisse senedini peşin olarak satın alıyor. Dahasonra hisse senetlerinin hepsini tanesi 45 TL den peşin olarak satıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 25.000
  • 9. 110 Hisse Senetleri Hesabı 100 Kasa Hesabı 25.000 50 x 500 = 25.000, hisse senetlerinin alımı 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 22.500 655 Menkul Kıymet Satış Zararları Hs 2.500 110 Hisse Senetleri Hesabı 25.000 45 x 500 = 22.500, hisse senetlerinin satımı 110 HİSSE SENEDİ BORÇ ALACAK HESABI 25.000 25.000 Örnek: HG Anonim Şirketi tanesi 30 TL olan hisse senetlerinden 1.000 adet hisse senedinialmıştır. Alış için %1 komisyon ödenmiştir. Daha sonra hisse senetlerinin tanesini 32 TL densatmıştır. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 110 Hisse Senetleri Hesabı 30.000 653 Komisyon Giderleri Hesabı 300 100 Kasa Hesabı 30.300 hisse senedi alımı 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 32.000 110 Hisse Senetleri Hesabı 30.000 645 Menkul Kıymet Satış Karı Hs 2.000 hisse senetlerinin satışı 118 DİĞER MENKUL KIYMETLER HESABI
  • 10. 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı: İşletmenin aldığı Hisse senetleri, özel kesim ve kamukesimi tarafından çıkarılan tahvil, senet ve bonolar dışında kalan ve kısa vadede yatırımyapmak amacıyla kullanılan diğer menkul kıymetlerden oluşmaktadır. Bu menkul kıymetlerşöyledir; Repo, finansman bonosu, menkul kıymetler yatırım fonu, konut ve mevduatsertifikaları, varlığa dayalı menkul kıymetler, yatırım fonları, banka bonoları.118 DiğerMenkul Kıymetler Hesabının İşleyişi: Bu menkul kıymetler satın alındığında bu hesababorç olarak kaydedilir, menkul kıymetler satıldığında ya da işletmeden çıktığında ise hesabaalacak kaydedilir. 118 DİĞER MENKUL BORÇ ALACAK KIYMETLER HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme varlığa dayalı menkul kıymetlerden 3.000 adedini tanesi 100 TL den peşinolarak satın alıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı 300.000 100 Kasa Hesabı 300.000 100 x 3.000 = 300.000, menkul kıymetlerin alımı 118 DİĞER MENKUL BORÇ ALACAK KIYMETLER HESABI 300.000Örnek: İşletme tanesi 80 TL den 1.000 adet finansman bonosu peşin olarak satın alıyor. Dahasonra finansman bonolarının yarısını tanesi 90 TL den peşin olarak satıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 80.000
  • 11. 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı 100 Kasa Hesabı 80.000 80 x 1.000 = 80.000, menkul kıymetlerin alımı 2 ....................................31.12.2008...................................... 100 Kasa Hesabı 45.000 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabı 40.000 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hs 5.000 90 x 500 = 45.000,menkul kıymetlerin satımı 118 DİĞER MENKUL BORÇ ALACAK KIYMETLER HESABI 80.000 40.000119 MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HESABI (-) 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının İşleyişi: Değer azalmasıolan menkul kıymetler için ayrılması gereken karşılık hesabın alcağına kaydedilirken, 654Karşılık Giderleri Hesabının borcuna kaydedilir. Değer azalmasının ortadan kalkması ya damenkul kıymetin işletme kayıtlarından çıkartılması durumunda ise bu hesap borcakaydedilerek kapatılır. Değer azalmasının ortadan kalkması ya da azalması durumunda iptaledilen karşılıklar 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabının alcağına kaydedilir. 119 MENKUL KIYMETLER DEĞER BORÇ ALACAK DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HESABI AZALIŞLAR ARTIŞLAR (-) (+)Örnek: İşletme elinde bulundurduğu hisse senetlerinin tutarı 50.000 TL dir. Yapılan envantersonucunda hisse senetlerinin borsa değerinin 40.000 TL ye düştüğünü tespit etmiştir. Daha
  • 12. sonra değeri düşen hisse senetlerinin piyasa değerinin 45.000 TL ye yükseldiği tespitedilmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 654 Karşılık Giderleri Hesabı 10.000 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı 10.000 Hisse senetlerine karşılık ayrılmasıHisse senetleri 50.000 TL den 40.000 TL ye düştüğünden 50.000 - 40.000 = 10.000 TL değerdüşüklüğü olumuştur. 2 ....................................Tarih...................................... 119 Menkul Kıymetler Değer Düşüklüğü Karşılığı 5.000 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hs 5.000 Karşılık ayrılmasının yarısının iptaliHisse senetlerinin değeri 40.000 TL den 45.000 TL ye yükseldiğinden, ayrılan karşılıkların5.000 TL si iptal edilir. 119 MENKUL KIYMETLER DEĞER BORÇ ALACAK DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HESABI 5.000 10.000 120 ALICILAR HESABI120 Alıcılar Hesabı: İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarındankaynaklanan senetsiz yani veresiye alacaklarının izlenmesi için kullanılan hesaptır. Finansalkiralamadan doğan senetsiz alacaklar da bu hesapta izlenir. Bu hesaptaki alacakların vadesi 1yıla kadardır. 120 Alıcılar Hesabının İşleyişi: Veresiye olarak mal veya hizmet satışlarındandolayı senetsiz alacağın doğması ile bu hesaba borç kaydedilir, alacakların tahsil edilmesihalinde ise hesaba alacak kaydedilir. BORÇ 120 ALICILAR HESABI ALACAK
  • 13. ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 25.02.2009 tarihinde 10.000 TL tutarındaki malı veresiye olarak müşterisiElif A. ya satıyor. 05.03.2009 tarihinde Elif A. işletmeye olan borcunun yarısını peşin, kalanyarısınıda çek ile ödüyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................25.02.2009...................................... 120 Alıcılar Hesabı 10.000 120.01 Elif A. 10.000 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 10.000 Veresiye mal satımı 2 ....................................05.03.2009...................................... 100 Kasa Hesabı 5.000 101 Alınan Çekler Hesabı 5.000 120 Alıcılar Hesabı 10.000 120.01 Elif A. 10.000 Elif A.nın borcunu ödemesi 120 ALICILAR HESABI ALACAK 10.000 10.000Yardımcı hesap: BORÇ 120.01 ELİF A. ALACAK 10.000 10.000
  • 14. 121 ALACAK SENETLERİ HESABI121 Alacak Senetleri Hesabı: İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmetsatışlarından kaynaklanan vadesi 1 yılı geçmeyen senetli alacakların izlendiği hesaptır.Finansal kiralama işlemlerinden doğan senetli alacaklar da bu hesapta izlenir.121 AlacakSenetleri Hesabının İşleyişi: Alınan senet tutarları bu hesaba borç, tahsil edilen ya daişletmenin elinden çıkan senet tutarları ise hesaba alacak olarak kaydedilir. 121 ALACAK BORÇ ALACAK SENETLERİ HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 15.02.2009 tarihinde 8.000 TL tutarındaki malı 6 ay vadeli senet karşılığısatıyor. KDV % 18 hariç. 25.02.2009 tarihinde elinde bulundurduğu ve vadesi gelen 2.500 TLtutarındaki bir senedi tahsil ediyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................15.02.2009...................................... 121 Alacak Senetleri Hesabı 9.440 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 8.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 1.440 Senet ile mal satımı 2 ....................................25.02.2009...................................... 100 Kasa Hesabı 2.500 121 Alacak Senetleri Hesabı 2.500 Senedin tahsil edilmesi 121 ALACAK BORÇ ALACAK SENETLERİ HESABI 9.440 2.500
  • 15. Örnek: İşletme 01.02.2009 tarihinde 6.000 TL tutarındaki malı satın alıyor. Karşılığındaelinde bulundurduğu 5.000 TL tutarındaki senedi ciro ederek veriyor, kalanını peşin ödüyor.KDV % 18 hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................15.02.2009...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 6.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 1.080 121 Alacak Senetleri Hesabı 5.000 100 Kasa Hesabı 2.080 Senet ve peşin olarak mal alımı 121 ALACAK BORÇ SENETLERİ ALACAK HESABI 5.000 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU HESABI (-)122 Alacak Senetleri Reeskontu Hesabı: Dönem sonunda bilançoda senetli alacaklarıntasarruf değeri (peşin değerleri) ile gösterilmesi halinde nominal değer ile peşin değerarasındaki fark, bir başka ifadeyle alacak senetleri için ayrılan reeskont tutarlarınınizlenmesinde kullanılan hesaptır. Pasif karakterli bir hesaptır.122 Alacak SenetleriReeskontu Hesabının İşleyişi: Hesaplanan reeskont tutarları bu hesaba alacak olarakkaydedilir, 657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabının borcuna kaydedilir. Böylece alacaksenetleri bilançoda peşin değerinde gösterilmiş olur. 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabıizleyen dönemde 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı ile kapatılır. 122 ALACAK BORÇ SENETLERİ ALACAK REESKONTU HESABI AZALIŞLAR ARTIŞLAR (-) (+)
  • 16. Örnek: İşletme 1 Ekim 2008 tarihinde 15.000 TL tutarındaki malı 17.000 TL ye 4 ay vadelisenet ile satıyor, kdv tutarını peşin alıyor. KDV % 10 hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................01.10.2008...................................... 121 Alacak Senetleri Hesabı 17.000 100 Kasa Hesabı 1.700 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 17.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 1.700 KDV si peşin senet ile mal satımıSenetlerin nominal değerinin tamamı 600 Yurt İçi Satışlar Hesabına yazılarak gelirkaydedilmiştir. Senet 4 aylık vadeli olduğundan aylık faizi 500 TL olur. Fakat vadeye göre 3aylık kısmı 2008 yılına ait, 1 aylık kısmı 2009 yılına aittir. Buradaki 2009 yılına ait olan 500TL nin 2008 yılı gelirlerinden çıkartılıp 2009 yılına aktarılması gerekir. İşte bu işlemereeskont işlemi denir.31.12.2008 tarihindeki envanter kaydı: 2 ....................................31.12.2008...................................... 657 Reeskont Faiz Giderleri Hesabı 500 122 Alacak Senetleri Reeskontu Hs 500 Alacak senetlerinin reeskont kaydı 122 ALACAK BORÇ SENETLERİ ALACAK REESKONTU HESABI 500Böylece 500 TL yi 2008 yılı karından düşürmüş oluyoruz.01.01.2009 tarihinde 122 Alacak Senetleri Reeskontu hesabında yer alan 500 TL, 647Reeskont Faiz Gelirleri Hesabına devredilerek kapatılır. 500 TL de 2009 yılında gelir olarakkaydedilmiş olur.
  • 17. 1 ....................................01.01.2009...................................... 122 Alacak Senetleri Reeskontu Hs 500 647 Reeskont Faiz Gelirleri Hesabı 500 Reeskont kaydının iptali 122 ALACAK BORÇ SENETLERİ ALACAK REESKONTU HESABI 500 500 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı: İşletme tarafından üçüncü kişilere karşı birişin yapılmasının üstlenilmesi ya da bir sözleşmenin karşılığı olarak geri alınmak üzereverilen depozito ve teminat niteliğindeki nakit değerlerin izlendiği hesaptır.126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının İşleyişi: Bir yıl içersinde geri alınmasıöngörülen depozito ve teminatlar bu hesabın borcuna kaydedilir, geri alınan depozito veteminatlar hesabın alacağına kaydedilir. 126 VERİLEN BORÇ DEPOZİTO VE ALACAK TEMİNATLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 18.02.2009 tarihinde bir ihaleye katılabilmek için 5.000 TL tutarında birdepozito yatırmıştır. 01.03.2009 tarihinde yapılan ihale işletmede kalmadığı için verilendepozito geri alınıyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................18.02.2009...................................... 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 5.000 100 Kasa Hesabı 5.000
  • 18. İhale için teminat verilmesi 2 ....................................25.02.2009...................................... 100 Kasa Hesabı 5.000 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 5.000 Verilen teminatın geri alınması 126 VERİLEN DEPOZİTO BORÇ VE TEMİNATLAR ALACAK HESABI 5.000 5.000 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR HESABI127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabı: Ticari faaliyetler sonucu ortaya çıkan ve diğer ticarialacak hesapların kapsamına girmeyen diğer çeşitli senetsiz ticari alacakların izlandiğihesaptır.127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabının İşleyişi: Diğer çeşitli alacaklar ortayaçıktığında bu hesaba borç olarak kaydedilir. Bu alacaklar tahsil edildiğinde hesaba alacakolarak kaydedilir. 127 DİĞER TİCARİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 1.000 TL tutarında mal satmış, karşılığının kredi kartından çekmiş fakatçekilen tutar banka hesabına henüz yatmamıştır. KDV % 18 hariç. Daha sonra bu paranınbanka hesabına yatttığı öğrenilmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabı 1.180 127.01 Kredi kartında bekleyen paralar
  • 19. 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 1.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 180 Kredi kartı ile mal satımı 2 ....................................Tarih...................................... 102 Bankala Hesabı 1.180 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabı 1.180 127.01 Kredi kartında bekleyen paralar Alacağın banka hesabına yatması 127 DİĞER TİCARİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 1.180 1.180 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR HESABI128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı: Ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defauzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasınaaktarılmış senetli ve senetsiz alacakların izlendiği hesaptır.128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabının İşleyişi: Tahsili şüpheli hale gelmiş olan alacaklarbulundukları hesaplardan çıkartılarak bu hesaba borç kaydedilirler. Şüpheli alacağın tahsiliveya tahsil edilemeyeceğinin kesinleşmesi durumunda bu hesaba alacak olarak kaydedilirler. 128 ŞÜPHELİ TİCARİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 5.000 TL tutarında bir alacak senedini ödenmediği için protesto ettirmiş vebu senedi şüpheli hale getirmiştir. Fakat şüpheli hale gelen bu senet daha sonra ödenmiştir.
  • 20. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı 5.000 121 Alacak Senetleri Hesabı 5.000 Senedin şüpheli hale getirilmesi 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 5.000 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı 5.000 Şüpheli alacağın tahsili 128 ŞÜPHELİ TİCARİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 5.000 5.000Örnek: İşletme 2.000 TL tutarındaki bir malı versiye olarak HG ye satmıştır. KDV % 18hariç. HG den borcunun birden fazla istenmesine rağmen ödememiştir. İşletme bu alacağınıdava takibine almıştır. HG daha sonra borcunun yarısını çek vererek ödemiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 120 Alıcılar Hesabı 2.360 120.01 HG 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 2.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 360 Versiye mal satımı 2 ....................................Tarih...................................... 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı 2.360
  • 21. 120 Alıcılar Hesabı 2.360 120.01 HG Alacağın şüpheli hale getirilmesi 3 ....................................Tarih...................................... 101 Alınan Çekler Hesabı 1.180 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabı 1.180 Şüpheli alacağın yarısının tahsilii 128 ŞÜPHELİ TİCARİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 2.360 1.180. 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR HESABI131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı: İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleridolayısı ile (ödünç verme, borç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan) ortaklarından veyaişletme sahiplarinden olan alacak tutarlarının izlendiği hesaptır.131 Ortaklardan AlacaklarHesabının İşleyişi: Alacağın ortaya çıkması halinde hesaba borç kaydedilir, tahsili halindeise alacak kaydedilir. 131 ORTAKLARDAN BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 20.02.2009 tarihinde işletme ortaklarından Hakan A. ya 3.750 TL borç paravermiştir. Bir ay sonra ortak borcunu peşin olarak ödemiştir.
  • 22. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................20.02.2009...................................... 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı 3.750 131.01 Hakan A. 100 Kasa Hesabı 3.750 Ortak Hakan A. ya borç verilmesi 2 ....................................20.03.2009....................................... 100 Kasa Hesabı 3.750 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı 3.750 131.01 Hakan A. Ortak Hakan A. nın borcunu ödemesi 131 ORTAKLARDAN BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 3.750 3.750 135 PERSONELDEN ALACAKLAR HESABI135 Personelden Alacaklar Hesabı: İşletmenin esas faaliyet konusu dışındaki işlemleridolayısı ile işletme personelinin borçlarının izlendiği hesaptır.135 Personelden Alacaklar Hesabının İşleyişi: Personelden alacağın ortaya çıkması halindehesaba borç kaydedilir, tahsili halinde ise alacak kaydedilir. 135 PERSONELDEN BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)
  • 23. Örnek: İşletme personeli Ahmet B. ye 750 TL borç para vermiştir. Bir ay sonra personelborcunu peşin olarak ödemiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 135 Personelden Alacaklar Hesabı 750 135.01 Ahmet B. 100 Kasa Hesabı 750 Personel Ahmet B. ye borç verilmesi 2 ....................................Tarih....................................... 100 Kasa Hesabı 750 135 Personelden Alacaklar Hesabı 750 135.01 Ahmet B. Personel Ahmet B. nin borcunu ödemesi 135 PERSONELDEN BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 750 750 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR HESABI136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı: Ticari bir nedene dayanmayan diğer alacakhesaplarından herhangi birine dahil edilemeyen alacakların izlendiği hesaptır.136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının İşleyişi: Alacağın ortaya çıkması halinde hesababorç kaydedilir, tahsili halinde ise alacak kaydedilir. 136 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI
  • 24. ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 20.12.2008 tarihinde 2.500 TL tutarındaki bir demirbaşı veresiye olarak 3 ayvade ile peşin satmıştır. KDV % 8 hariç. 01.02.2009 tarihinde alacağını peşin tahsil etmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................20.12.2008...................................... 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı 2.700 255 Demirbaşlar Hesabı 2.500 391 Hesaplanan KDV Hesabı 200 Demirbaşın peşin satılması 2 ....................................01.02.2009....................................... 100 Kasa Hesabı 2.700 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabı 2.700 Alacağın tahsil edilmesi 136 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇ ALACAK ALACAKLAR HESABI 2.700 2.700 153 TİCARİ MALLAR HESABI153 Ticari Mallar Hesabı: Üzerinde herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satılmak amacıile alınan ticari malların izlendiği hesaptır.153 Ticari Mallar Hesabının İşleyişi: Satın alınan ticari mallar maliyet bedeli ile bu hesababorç kaydedilir, aynı zamanda mallar için yapılan alış giderleri de borç olarak kaydedilir.Satılması veya herhangi bir nedenle işletmeden çıkmasında ise maliyet bedeli ile alacakkaydedilir. Aynı zamanda iskonto ve iadelerde de hesap alacak olarak kaydedilir.
  • 25. Satılan mallarla ilgili olarak satış ve maliyet hesaplarının kullanılması gerekir. Ticari mallarstoklarının izlenmesi ve maliyetlerinin hesaplanması için iki yöntem mevcuttur.1. Sürekli envanter yöntemi2. Aralıklı envante yöntemi 153 TİCARİ MALLAR BORÇ ALACAK HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 10 adet televizyonu tanesi 600 TL den peşin olarak almıştır. Bu malların 2tanesi arızalı çıktığı için iade edilmiştir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 6.000 153.01 Televizyon 6.000 100 Kasa Hesabı Peşin mal alımı (10 x 600 = 6.000) 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 1.200 153 Ticari Mallar Hesabı 1.200 153.01 Televizyon Mal iadesi (2 x 600 = 1.200) 153 TİCARİ MALLAR BORÇ ALACAK HESABI
  • 26. 6.000 1.200 Örnek: İşletme 20 adet bilgisayarı tanesi 800 TL den peşin olarak almıştır. Bu mallarınnakliyesi için 400 TL para ödeniyor. Daha sonra satıcı firma peşin ödemeden dolayı 700 TLiskonto yapıyor ve parasını peşin iade ediyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 16.000 153.01 Bilgisayar 100 Kasa Hesabı 16.000 Peşin mal alımı (20 x 800 = 16.000) 2 ....................................Tarih...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 400 153.01 Bilgisayar 100 Kasa Hesabı 400 Mal alış gideri 3 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 700 153 Ticari Mallar Hesabı 700 153.01 Bilgisayar Mal alımında iskonto yapılması 153 TİCARİ MALLAR BORÇ ALACAK HESABI 16.000 700 400
  • 27. SÜREKLİ ENVANTER - ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMLERİSatılan Ticari Malların Maliyetinin Hesaplanması: İşletmeler ticari mal satışlarından eldeettiği kar veya zararın belirlenmesi için satışlarını ve bu satışların maliyetlerini belirlemelerigerekir. Satılan ticari mal maliyetleri aşağıdaki şekilde hesaplanabilir.- Dönem Başı Mal Mevcudu: +- Dönem İçi Mal Alışları: +- Mal Alış Giderleri: +- Mal Alış İskontoları: -- Mal Alış İadeleri: -- Dönem Sonu Mal Mevcudu: -Satılan Malların Maliyeti: ...Muhasebe kayıtlarında iki tür maliyet hesaplama yöntemi vardır. Bunlardan biri süreklienvanter yöntemi, ikincisi aralıklı envanter yöntemi.1. Sürekli Envanter Yöntemi: Bu yöntemde yapılan bir satış işleminden sonra maliyet kaydıhemen ardından yapılır. Yani satış kaydı ile birlikte maliyet kaydı da yapılır. Bu yönteminuygulanabilmesi için yapılan satışların maliyetlerinin kolay bir şekilde tespit edilmesi gerekir.Örnek:- 02.12.2008 tarihinde 10 adet televizyonu tanesi 500 TL den peşin olarak almıştır. KDV %18 hariç.- 04.12.2008 tarihinde 3 adet televizyonu tanesi 550 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18hariç.- 08.12.2008 tarihinde 2 adet televizyonu tanesi 600 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................02.12.2008...................................... 153 TİCARİ MALLAR HESABI 5.000 191 İNDİRİLECEK KDV HESABI 900 100 KASA HESABI 5.900 .............Peşin mal alımı (500 x 10 = 5.000).............. 2 ....................................04.12.2008...................................... 100 KASA HESABI 1.947 600 Y.İ. SATIŞLAR HESABI 1.650 391 HESAPLANAN KDV HESABI 297
  • 28. ...............Peşin mal satışı (550 x 3 = 1.650)................ 3 ....................................04.12.2008...................................... 621 SATILAN MALLAR MALİYETİ HS 1.500 153 TİCARİ MALLAR HESABI 1.500 .....Satılan malınmaliyeti kaydı (500 x 3 = 1.500)..... 4 ....................................08.12.2008...................................... 100 KASA HESABI 1.416 600 Y.İ. SATIŞLAR HESABI 1.200 391 HESAPLANAN KDV HESABI 216 ...............Peşin mal satışı (600 x 2 = 1.200)................ 5 ....................................08.12.2008...................................... 621 SATILAN MALLAR MALİYETİ HS 1.000 153 TİCARİ MALLAR HESABI 1.000 .....Satılan malınmaliyeti kaydı (500 x 2 = 1.000)..... 2. Aralıklı Envanter Yöntemi: Bu yöntemde satılan ticari malların maliyeti, dönem sonundaenvanter sonucu bulunan mal stoklarına göre satışların maliyeti toplu olarak bir defada kayıtyapılır.Örnek: Sürekli envanter yönteminde yaptığımız örneği aralıklı envanter yöntemine göreyapalım;- 02.12.2008 tarihinde 10 adet televizyonu tanesi 500 TL den peşin olarak almıştır. KDV %18 hariç.- 04.12.2008 tarihinde 3 adet televizyonu tanesi 550 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18hariç.- 08.12.2008 tarihinde 2 adet televizyonu tanesi 600 TL den peşin olarak satıyor. KDV % 18hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................02.12.2008...................................... 153 TİCARİ MALLAR HESABI 5.000 191 İNDİRİLECEK KDV HESABI 900 100 KASA HESABI 5.900 .............Peşin mal alımı (500 x 10 = 5.000)..............
  • 29. 2 ....................................04.12.2008...................................... 100 KASA HESABI 1.947 600 Y.İ. SATIŞLAR HESABI 1.650 391 HESAPLANAN KDV HESABI 297 ...............Peşin mal satışı (550 x 3 = 1.650)................ 3 ....................................08.12.2008...................................... 100 KASA HESABI 1.416 600 Y.İ. SATIŞLAR HESABI 1.200 391 HESAPLANAN KDV HESABI 216 ...............Peşin mal satışı (600 x 2 = 1.200)................Dönem sonunda yapılacak satışların maliyeti kaydı: 10 adet televizyon alınmış, bunların 5adedi satıldığından dönem sonu mal mevcudu 5 adet yani; 500 TL x 5 adet = 2.500 TL dir.- Dönem Başı Mal Mevcudu:- Dönem İçi Mal Alışları: 5.000- Mal Alış Gİderleri:- Mal Alış İskontoları:- Mal Alış İadeleri:- Dönem Sonu Mal Mevcudu: (2.500)Satılan Malların Maliyeti: 2.500 Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................31.12.2008...................................... 621 SATILAN MALLAR MALİYETİ HS 2.500 153 TİCARİ MALLAR HESABI 2.500 .............Satılan malın maliyeti kaydı..............Sürekli envanter yönteminde satışların ardından maliyet hesaplarız, aralıklı envanteryönteminde dönem sonunda toplu olarak bir defada maliyet hesaplarız.Yapılan iki yöntemde de satılan malların maliyeti ve bunun sonucunda kar veya zarar aynıdır.Hangi yöntemi kullanırsak kullanalım sonuç aynı çıkar. Sadece yöntemleri farklıdır.
  • 30. 157 DİĞER STOKLAR HESABI157 Diğer Stoklar Hesabı: Daha önce saydığımız stok kalemlerinin hiç birinin kapsamınaalınmayan ürün, artık ve hurda gibi kalemler bu hesap grubunda yer alır.157 Diğer Stoklar Hesabının İşleyişi: Elde edilen bu stoklar maliyet bedeli ile hesaba borçkaydedilir, satıldığında, devredildiğinde veya kullanıldığında ise alacak olarak kaydedilir.Bunların satışından doğan karlar 649 Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabına, zararlar ise 659Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesabına kaydedilir. 157 DİĞER STOKLAR BORÇ ALACAK HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-) Örnek: İşletme 25.02.2009 tarihinde şehir dışındaki 25.000 TL tutarındaki bir malı bankahesabından ödeme yaparak alıyor, fakat malı henüz teslim almıyor. 28.02.2009 tarihinde malteslim alınıyor Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................25.02.2009...................................... 157 Diğer Stoklar Hesabı 25.000 157.01 Yoldaki mallar 102 Bankalar Hesabı 25.000 Malların şehir dışından alınması 2 ....................................28.02.2009...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 25.000 157 Diğer Stoklar Hesabı 25.000 157.01 Yoldaki mallar Yoldaki malların teslim alınması 157 DİĞER STOKLAR BORÇ ALACAK HESABI 25.000 25.000
  • 31. Örnek: İşletmedeki 40.000 TL tutarındaki bir malın değeri 38.000 TL ye inmiştir, fakatdeğer düşüklüğü kesin değildir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 157 Diğer Stoklar Hesabı 40.000 157.02 Değeri düşen mallar 153 Ticari Mallar Hesabı 40.000 Ticari malın değerinin düşmesi 2 ....................................Tarih...................................... 654 Karşılık Giderleri Hesabı 2.000 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 2.000 Değer düşüklüğü için karşılık ayrılması 157 DİĞER STOKLAR BORÇ ALACAK HESABI 40.000 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI HESABI (-)158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı: Stokların fiziki ve ekonomik değerlerindeazalışların ortaya çıkması, stokların piyasa fiyatlarında düşmelerin meydana gelmesidolayısıyla, kayıpları karşılamak üzere ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır. Pasif karakterli158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının İşleyişi: Stok değer düşüklüğü tespitedildiğinde bu hesaba alacak kaydedilir, 654. Karşılık Giderleri Hesabı da borç olarakkaydedilir. Karşılık ayrılan stok kaleminin işletme içinde kullanılması ya da satılması halinde;ilgili stok hesabının alacağı ile karşılaştırılarak daha önce ayrılan karşılık 644. KonusuKalmayan Karşılıklar Hesabına aktarılarak kapatılır. 158 STOK DEĞER BORÇ DÜŞÜKLÜĞÜ ALACAK KARŞILIĞI HESABI AZALIŞLAR ARTIŞLAR (-) (+)
  • 32. Örnek: İşletmedeki 40.000 TL tutarındaki bir mal için 5.000 TL karşılık ayrılmıştır. Dahasonra Bu mal 37.000 TL ye satılıyor. KDV % 18 hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................Tarih...................................... 654 Karşılık Giderleri Hesabı 5.000 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 5.000 Değer düşüklüğü için karşılık ayrılması 2 ....................................Tarih...................................... 100 Kasa Hesabı 43.660 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 37.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 6.660 Değeri düşen malın satılması 3 ....................................Tarih...................................... 158 Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı 5.000 644 Konusu Kalmayan Karşılıklar Hesabı 5.000 Karşılık hesabının kapatılması 58 STOK DEĞER BORÇ DÜŞÜKLÜĞÜ ALACAK KARŞILIĞI HESABI 5.000 5.000 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI HESABI159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı: Bu hesap yurt içinden ya da yurt dışından satınalınmak üzere sipariş edilen stoklarla ilgili olarak yapılan avans ödemelerinin izlendiğihesaptır.159 Verilen Sipariş Avansları Hesabının İşleyişi: Yapılan avans ödemeleri bu hesaba borçolarak kaydedilir, malın teslim edilmesinde hesap alacak kaydedilir.
  • 33. 159 VERİLEN SİPARİŞ BORÇ ALACAK AVANSLARI HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletme 25.02.2009 tarihinde 30.000 TL tutarındaki malın alınması için 10.000 TLavans olarak ödenmiştir. 05.03.2009 tarihinde mal teslim alınmış ve kalan tutar da peşinödenmiştir. KDV % 18 hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................25.02.2009...................................... 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı 10.000 100 Kasa Hesabı 10.000 Alınan mal için avans verilmesi 2 ....................................28.02.2009...................................... 153 Ticari Mallar Hesabı 30.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 5.400 159 Verilen Sipariş Avansları Hesabı 10.000 100 Kasa Hesabı 25.400 Malın teslim alınması 159 VERİLEN SİPARİŞ BORÇ ALACAK AVANSLARI HESABI 10.000 10.000 190 DEVREDEN KDV HESABI190 Devreden KDV Hesabı: Bir dönemde indirelemeyen ve gelecek döneme devredilenkatma değer vergisinin takip edildiği hesaptır. Yani 191 İndirilecek KDV, 391 HesaplananKDVden büyükse, aradaki fark 190 Devreden KDV tutarıdır.
  • 34. 190 Devreden KDV Hesabının İşleyişi: Ay sonlarında 191 İndirilecek KDV hesabı ile 391 Hesaplanan KDV hesabınınkarşılaştırılmasında, 191 İndiriecek KDV hesabı daha büyükse aradaki fark 190 Devreden KDV hesabına borç olarakyazılır. İzleyen dönem bu hesap alacak yazılarak 391 Hesaplanan KDV hesabı ile karşılaştırılır.191 İNDİRİLECEK KDV > 391 HESAPLANAN KDV = 190 DEVREDEN KDV HESABI 190 DEVREDEN KDV BORÇ ALACAK HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: İşletmenin Ocak ayı sonundaki büyük defter hesapları aşağıdaki gibidir. Buna göre işletmenin ay sonu KDVtahakkukunu yapınız. 191 İNDİRİLECEK KDV 391 HESAPLANAN KDV BORÇ ALACAK BORÇ ALACAK HESABI HESABI 12.000 12.000 20.000 40.000 45.000 22.000 18.000 16.000 95.000 90.000191 İndirilecek KDV ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının toplamları alınarak, yevmiye defterinde ters kayıt yapılarakkapatılır. Yani 191 indirilecek KDV hesabı borçta olduğu için bu hesabı alacağa, 391 hesaplanan KDV hesabı alacaktaolduğu için bu hesabı borca yazarak hesapları kapatırız. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................31.01.2009...................................... 391 Hesaplanan KDV Hesabı 90.000 190 Devreden KDV Hesabı 5.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 95.000 Ay sonu KDV tahakkukuYevmiye kaydını yaptığımızda borç ve alacak arasındaki 5.000 TL lik farkı da yazıyoruz. Bu 5.000 TL, 191 İndirilecekKDV daha fazla olduğu için 190 Devreden KDV Hesabına kayıt edilir. 190 DEVREDEN KDV BORÇ ALACAK HESABI
  • 35. 5.000Örneğin Devamı: İşletmenin Şubat ayı sonundaki büyük defter hesapları aşağıdaki gibidir. Buna göre işletmenin ay sonuKDV tahakkukunu yapınız. 191 İNDİRİLECEK KDV 391 HESAPLANAN KDV BORÇ ALACAK BORÇ ALACAK HESABI HESABI 30.000 40.000 15.000 15.000 10.000 20.000 55.000 75.000Şubat ayındada aynı işlem 191 İndirilecek KDV ve 391 Hesaplanan KDV hesaplarının toplamları alınarak, yevmiyedefterinde ters kayıt yapılarak kapatılır, fakat önceki aydan 190 Devreden KDV Hesabı mevcutsa bu hesabı dakapatmamız gerekir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................28.02.2009...................................... 391 Hesaplanan KDV Hesabı 75.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 55.000 190 Devreden KDV Hesabı 5.000 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hs 15.000 Ay sonu KDV tahakkukuYevmiye kaydını yaptığımızda borç ve alacak arasındaki 15.000 TL lik farkı da yazıyoruz. Bu 15.000 TL, 391Hesaplanan KDV daha fazla olduğu için 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına kayıt edilir. Görüldüğü gibi 190Devreden KDV Hesabını da alacak yazarak kapatmış oluyoruz. 190 DEVREDEN KDV BORÇ ALACAK HESABI 5.000 5.000
  • 36. 191 İNDİRİLECEK KDV HESABI191 İndirilecek KDV Hesabı: İşletme tarafından, her türlü mal ve hizmetin satın alınmasısırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin kaydedildiği, izlendiği ve hesaplanan KDVden indirilinceye kadar bekletildiği hesaptır.
  • 37. 191 İndirilecek KDV Hesabının İşleyişi: Mal ve hizmet alımlarında ödenen katma değer vergisi bu hesaba borçkaydedilir, mevzuat gereği yapılabilecek indirimler ve hesaba yapılan düzeltmeler hesabın alacağına kaydedilir.Dönem sonlarında da bu hesapta biriken katma değer tutarları alacak kaydedilerek 391 Hesaplanan KDV Hesabıile karşılaştırılarak hesap kapatılır.391 HESAPLANAN KDV > 191 İNDİRİLECEK KDV = 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR191 İNDİRİLECEK KDV > 391 HESAPLANAN KDV = 190 DEVREDEN KDV HESABI 191 İNDİRİLECEK KDV BORÇ ALACAK HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: HG işletmesi 05.03.2009 tarihinde 40.000 TL tutarındaki malı peşin olarak alıyor. KDV % 18 hariç.İşletme 07.03.2009 tarihinde 25.000 TL tutarındaki malı 10 ay vadeli senet ile alıyor. KDV % 18 hariç.İşletme 08.03.2009 tarihinde 50.000 TL tutarındaki malı çek alarak satıyor. KDV % 18 hariç.İşletme 10.03.2009 tarihinde işyerinde kullanmak için 4.000 TL değerinde bir yazar kasayı peşin alıyor. KDV % 8hariç.İşletme 11.03.2008 tarihinde 20.000 TL tutarındaki malı peşin olarak satıyor. KDV % 18 hariç. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................05.03.2009...................................... 153Ticari Mallar Hesabı 40.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 7.200 100 Kasa Hesabı 47.200 Peşin mal alımı 2 ....................................07.03.2009...................................... 153Ticari Mallar Hesabı 25.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 4.500 321 Borç Senetleri Hesabı 29.500 Senet ile mal alımı 3 ....................................08.03.2009...................................... 101 Alınan Çekler Hesabı 59.000 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 50.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 9.000
  • 38. Çek karşılığı mal satımı 4 ....................................10.03.2009...................................... 255 Demirbaşlar Hesabı 4.000 191 İndirilecek KDV Hesabı 320 100 Kasa Hesabı 4.320 Peşin demirbaş alımı 5 ....................................11.03.2009...................................... 100 Kasa Hesabı 23.600 600 Y.İ. Satışlar Hesabı 20.000 391 Hesaplanan KDV Hesabı 3.600 Peşin mal satımıDönem içi işlemlerden sonra ay sonlarında KDV tahakkuku yapılır. 191 İndirilecek KDV Hesabı ve 391Hesaplanan KDV Hesabı ters kayıt yapılarak kapatılır. 191 İNDİRİLECEK KDV 391 HESAPLANAN KDV BORÇ ALACAK BORÇ ALACAK HESABI HESABI 7.200 9.000 4.500 3.600 320 12.020 12.600 Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................28.02.2009...................................... 391 Hesaplanan KDV Hesabı 12.600 191 İndirilecek KDV Hesabı 12.020 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hs 580 Ay sonu KDV tahakkukuBöylece 191 İndirilecek KDV Hesabı ve 391 Hesaplanan KDV Hesabı kapanmış olur. 391 Hesaplanan KDV dahafazla olduğu için Ödenecek Katma Değer Vergisi ortaya çıkar. Bu tutarda 360 Ödenecek Vergi ve FonlarHesabında izlenir.
  • 39. 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR HESABI193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı: Mevzuat gereği uyarınca peşin ödenen gelirvergisi, kurumlar vergisi ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır.193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabının İşleyişi: Mevzuatın belirlediği dönemleritibariyle peşin ödenen gelir vergisi, kurumlar vergisi ve diğer vergiler ile fonlar, bu hesababorç olarak kaydedilir. Yıl sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fonkarşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen 371. Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi veDiğer Yükümlülükleri Hesabı borcuna aktarılır. Ancak aktarılacak tutar 370. Dönem KârıVergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabının tutarından fazla olamaz.Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır. 193 PEŞİN ÖDENEN BORÇ VERGİLER VE ALACAK FONLAR HESABI ARTIŞLAR AZALIŞLAR (+) (-)Örnek: HG İşletmesi 15.03.2009 tarihinde 4.500 TL tutarındaki geçici vergiyi peşin olaraködüyor. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................15.03.2009...................................... 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı 4.500 100 Kasa Hesabı 4.500 Peşin geçici vergi ödenmesi 193 PEŞİN ÖDENEN BORÇ VERGİLER VE FONLAR ALACAK HESABI 4.500
  • 40. Örnek: İşletme sahibinin adına ödenen vergi ve fonlar 193 Peşin Ödenen Vergiler ve FonlarHesabında izlenmiştir. 31.12.2008 tarihinde hesabın kalan toplamı 3.700 TL dir. Mad. AÇIKLAMA BORÇ ALACAK No 1 ....................................31.12.2008...................................... 131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı 3.700 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı 3.700 Peşin ödenen vergilerin işl. sahibine devri 193 PEŞİN ÖDENEN BORÇ VERGİLER VE FONLAR ALACAK HESABI 3.700 3.700 3.700

×