Sivil toplumda gençlerin katılımı burcu oy

  • 151 views
Uploaded on

Yeni Zamanlarda Genç Yurttaşların Katılımı Konferansı …

Yeni Zamanlarda Genç Yurttaşların Katılımı Konferansı
9-10-11 Mayıs 2014
www.sebeke.org.tr
www.twitter.com/sebekeprojesi
www.facebook.com/sebekeprojesi
www.sebeke.org.tr/
www.instagram.com/sebekeprojesi/
www.pinterest.com/sebekeprojesi/

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
151
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. SİVİL TOPLUMDA GENÇLERİN KATILIMI İFADE VE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ BAĞLAMINDA ÖĞRENCİLERİN KATILIM HALLERİ Burcu Oy, Gençlik Çalışmaları Birimi
  • 2. SİVİL TOPLUMDA GENÇLERİN KATILIMI  Katılım / Ne için? Aktif yurttaşlık & Demokrasi  Katılım / Hangi yollarla, hangi biçimlerde? Geleneksel, geleneksel olmayan, post-modern  Katılım / Nasıl mümkün? Ne ile ilişkili ? Eşitlik & Özgürlük & Özerklik Sosyal Haklar & İfade ve Örgütlenme Özgürlüğü
  • 3. İFADE VE ÖRGÜTLENME ÖZGÜRLÜĞÜ  AİHS 10 ve 11.maddeler  TC Anayasası 26 ve 26. maddeler  Bilgi edinme hakkı, toplanma özgürlüğü, adalete erişim  Dernekler Kanunu  Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu  Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu  Terörle Mücadele Kanunu  Üniversite Öğrencileri için YÖK Kanunu, YÖK ve YURTKUR Disiplin Yönetmelikleri , ÖTK ve SKS Yönetmelikleri
  • 4. GENÇLİK VE KATILIMA DAİR KAMU SÖZLERİ  AB Lizbon Stratejisi (2000)  TC 9. Kalkınma Planı (2007-2013)  Gençlik ve Spor Bakanlığı Kuruluş süreci 2013-2017 Strateji Belgesi
  • 5. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER  Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (2008) 12 farklı bölge, 15-24 yaş arası 3222 genç STK Üyeliği % 4 (%46 üniversite öğrencisi ve/ya mezunu) Sosyo-ekonomil özellikler, politik yapı, kültürel özellikler, aile yapısı Eurobarometer Youth (2011) STK Üyeliği % 5 ( AB ortalaması % 24)
  • 6. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER  İstanbul Bilgi Üniversitesi STK Eğitim ve Araştırma Birimi (2008) İstanbul, 15-24 yaş arası eğitime devam eden 1014 genç STK Üyeliği % 25 % 11 Spor Kulübü ve Dernekleri % 5,5 Öğrenci Kulüp ve Toplulukları Ailelerin sosyo-ekonomik özellikleri ve eğitim düzeyleri Akranlarının kurduğu ve yürüttüğü örgütlenmeler
  • 7. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER  TÜSEV, Sivil Toplum Endeksi Raporu Gençler arasında % 23 sosyal üyelik düzeyi yüksek % 8 siyasal aktivizm benzer % 8 siyasi üyelik düşük 780 kişiye bir STK ( Almanya-Fransa 40 kişiye bir STK) Yaş, eğitim, cinsiyet, sosyo-ekonomik sınıf, yaşanılan şehir: Eğitimli, şehirde yaşayan, orta ve üst orta sınıf 26-34 yaş arası erkek
  • 8.  TACSO (2011) – 90 STK  %17si merkezi hükümetle, %15i yerel yönetimlere ilişikileri sorun olarak görüyor.  Gençlik örgütleri (%15) içinde en görünür sorunlardan finansal sorunlar, özerklik, gönüllü desteğinin yetersizliği, yasal sorunlar, yerel ve merkezi yönetimle sorunlar  Gençlik katılımı artıyor, daha çok orta ve üst orta sınıfta/ kariyer odaklı ?
  • 9. SIVİL TOPLUMDA GENÇLER  KONDA, 2011 Türkiye çapında 15-30 yaş arası 2366 genç STK Üyeliği % 19,4 Eğitim sisteminde olmayan ve çalışmayan % 27 lik grup içinde % 4,8 Kurumlara ve sisteme olan güvensizlik
  • 10. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER  Arı Hareketi: Türkiye Gençliği ve Katılım ( 1999, 2003, 2008) 1200 genç Siyasetle ilgili bir sivil toplum örgütüne üyelik % 4,5 Geleneksel olmayan siyasi katılım biçimlerinde ( % 11) eğitim düzeyi yüksek, öğrenci ve/ya çalışan erkek ; geleneksel katılım biçimlerinde ( % 9) çalışan ve/ya kırsal bölgelerde yaşayan gençler Öğrenci kulüplerine üyelik ( % 11 – 14,6) Toplumsal konularla ilgili STK üyeliği ( % 3,6 - 7,7) Siyasi içerikli öğrenci kulüplerine üye (% 3,8) diğer tüm boyutlarda daha aktif
  • 11. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER  ŞEBEKE, Mayıs 2013, 36 il 18-24 yaş arası 2508 genç STK Üyeliği % 22,7 Üye Olma İsteği % 41 Cinsiyet, öğrencilik durumu, eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, aile sosyo-ekonomik seviye algısı, yaz tatiline gitme durumu, çalışma durumu ve saatleri, sağlık güvencesi Medeni durum, etnik kimlik, dini kimlik Özerklik
  • 12. SİVİL TOPLUMDA GENÇLER Devrimin bekçisi / Dönüşümün lideri Anarşist / bölücü Suskun/ bencil / apolitik Bağlam Toplumsal & Hukuksal Zemin Yeni siyaset / katılım biçimleri
  • 13. ÜNİVERSİTE GENÇLİĞİ  4 milyon 975 bin genç 103 devlet, 72 vakıf toplam 175 üniversite  Gençlerin eğitim ve güçlendirmesine yönelik kamu harcamaları % 2  Gençlik ve Spor Bakanlığı bütçesinde % 82 öğrencilerin burs ve barınma olanakları; % 16 spor : Güçlendirmeye yönelik yapılan harcamaların % 67si eğitimde olan % 35lik kesim için; % 33 herkese açık  Şebeke Araştırması % 36 üniversite öğrencisi Toplumda saygı gören genç: % 54,5 eğitimli, % 42,9 iyi meslek sahibi Sosyo-ekonomik göstergelerin dağılımı
  • 14. ÜNİVERSİTE GENÇLİĞİ  Şebeke Araştırması: Geleneksel olmayan tüm katılım biçimlerinde öğrenci olanlar daha aktif Öğrenciler içinde: Burs ve/ya kredi alma durumu Üniversite tipi Üniversitenin bulunduğu şehir Kiminle ve nerede yaşandığı ( % 58’inin temel gelir kaynağı aile, % 50 aileyle bağı kopması halinde hiç idare edemeyeceğini düşünüyor, & 70’I aileyle birlikte yaşıyor)
  • 15. ÜNİVERSİTE GENÇLİĞİ  Disiplin Soruşturmaları: 2008-2012 23.206 öğrenci 2000 ---2601 / 2010 --- 6001 (3923) / 2011---5871(3120)  Tutuklu ve Hükümlü Öğrenciler: Öğrenci beyan 1778 tutuklu (609 TMK) / 1046 hükümlü (178 TMK) Eğitimine devam eden 209 tutuklu, 325 hükümlü Açıköğretim 9077 tutuklu ve hükümlü (terör, cinsel suçlar, adam öldürme)
  • 16. KATILIM-ÖRGÜTLENME ALANLARI  Dernekler Dairesi (2012): 4547 vakıf, 86.031 dernek / sendika ve odalarla birlikte 150.000 785 gençlik örgütü, 340 öğrenci derneği Gençlere yönelik hizmet veren derneklerle birlikte % 7,4  Öğrenci Kulüp ve Toplulukları 175 Üniversitede 5810 ( Üniversitelerde Sosyal Sorumluluk ve Girişimcilik Raporu, 2013)  Öğrenci Temsilcilikleri – Konseyleri 175 üniversitenin 155’inde  YADA (2010) STKların gönüllülerinin % 69,6sı 31-50 yaş arası ancak yönetimlerde 25 yaş altı oranı sadece % 2,1
  • 17. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ  TOG, Üniversite Gençliğinin İhtiyaçları (2009) 43 il 59 üniversite 1886 öğrenci İfade ve örgütlenme / bir araya gelişlerin önünde engeller / ihtiyaçları dile getirecek mekanizma ve muhatap  TOG & GÇB (2011) 726 öğrenci % 22 aile ; % 70’I aile dışından bir kurumdan da destek; % 50 ele geçen para ihtiyaçlar için yetersiz  Fdgdfgd  Dfgdgd  fgdfg
  • 18. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ  TOG & GÇB (2011) 726 öğrenci % 22 aile ; % 70’I aile dışından bir kurumdan da destek; % 50 ele geçen para ihtiyaçlar için yetersiz  % 37 haklardan haberdar, % 33 değil, % 30 haberdar ancak kullanamıyor  % 61 ifade etme sorunları (kent daha fazla): % 83 Öğrenci İşleri , % 75 üniversite personeli, % 74 idari işler, % 71 Dekanlık/ Rektörlük, % 67 SKS ve ÖTK; %68 Özel güvenlik, % 59 polis Sorunda kendini ifade: Polis, dekanlık/rektörlük ve idari işler Soruna çözüm bulma % 36,7  KONDA (2011) Üniversite ne için? % 47,6 diploma, % 22,5 bilgi ve meslek edinme, % 12,4 özgür düşünce
  • 19. ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİ İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ  TOG & GÇB (2011) Demet Lüküslü 6 il 115 genç 21 odak grup Metropol & taşra üniversiteleri / Elit üniversiteler, kitle üniversiteleri, meslek okulları / Fakültelerin sınıfsal yapısı Tüketici / müşteri öğrenci – Gözetleme sistemi İdareci ve hocalardan farklı düşünce Aile baskısı
  • 20. ÖĞRENCI TEMSİLCİLİKLERİ  TOG & GÇB (2011) 726 üniversite öğrencisi % 70 haberdar, % 40 oy kullanmış, % 80 kendisini temsil ettiğini düşünmüyor % 67 sorun yaşıyor % 38,2 sorun yaşadığında kendini ifade edemiyor (6.)  Adrese Büyüteç % 80 haberdar ancak siyasi ve tepeden inme algısı  Üniversitelerde Sosyal Sorumluluk ve Girişimcilik (TOG,2013) Seçim sistemi, temsiliyet sorunları, siyasal grupların mücadele alanı algısı Yetki & Etki sorunu Yönetim & Öğrenci & Topluluk İlişkileri Sorunları
  • 21. ÖĞRENCI TOPLULUKLARI – STK ÜYELİĞİ Şebeke Araştırması: 2430 genç içinde 1571 öğrenci genç geleneksel olmayan ve post- moderns siyasi katılım biçimlerinde daha aktif / üniversite ve şehir yapısı, burs-kredi alma durumu, kiminle birlikte yaşandığı etkili  STKlara üye olan gençlerin % 44’ü öğrenci topluluklarına üye  Öğrenci topluluklarına üye gençlerin % 22’si protestoya katılıyor, internette toplumsal bir sorunla ilgili ileti paylaşanların, Van kampanyasına destek olanların oranı beklenenden fazla; Genel siyasi katılımları beklenenden yüksek  STK’larla tanışma gençlerin % 40,4 ü için arkadaşlar, %22,6’sı için hocalar aracılığıyla  STK üyeliği bulunmayan gençlerin sebepleri: Zaman (%18), ilgi alanı (%14), fırsat olmadı (%6,3)  Öğrenci topluluklarındaki dağılımda cinsiyet, etnik kimlik, ailesiz idare etme süresi algısı farklı değil / üniversite tipi,dini kimlik, burs ve/ya kredi alma durumu, gelir algısı, yurtta yaşama durumu
  • 22. ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI  TOG & GÇB (2011) 726 öğrenci % 68’I haberdar (metropollerde daha fazla) % 24’ü üniversite içinde, % 19’u dışında, % 32’si hem üniversite içinde hem dışında çeşitli STK’lara üye; % 25’inin üyeliği yok / 3 ve 4. sınıflar daha fazla % 39’u iki, % 20’si üç, %17’si dört ve üzeri  % 56’sı aktif görev ve sorumluluk, % 6 nadiren katılım  % 48 sosyal hizmetler, % 43 insan hakları, % 40 kültür-sanat, % 38 çevre, % 29 toplumsal cinsiyet-LGBT, % 28 öğrenci hakları, % 27 girişimcilik, % 26 engelli hakları, % 23 politika (Erkekler öğrenci hakları, politika, spor, anti militarizm alanlarda daha çok üye)  Üye olmama sebepleri: % 45 aradığını bulamama, % 42 zaman kısıtları, % 27 maddi imkansızlıklar, % 21 kemikleşmiş grupların dışlayıcı yapısı, % 20 katılıma getirilen sınırlamalar, % 11 üyelik aidatı, % 10 katıldığında başının derde gireceği düşüncesi
  • 23. ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI  % 48 bir araya gelme yönünde engeller var (metropol dışı daha çok): Üniversite yönetimi, ekonomik engeller, kaynak bulma, YÖK, hükümet  En fazla engelle karşılaşılan alanlar öğrenci hakları, etnik konular, politika, toplumsal cinsiyet, anti-militarizm. Görece rahat alanlar: Girişimcilik, spor ve çevre konuları, engelli hakları  % 46,2 kulüp kurmadan etkinlik göstermek zor  % 49,6 istenilen alanda kulüp kurulamaması  % 35, 5 aynı alanda birden fazla kulüp kurulamaması  % 49,4 kulüplerin devamlılığı güvence altında değil  % 42,5 danışman hoca, ÖTK, SKS etkinlikler konusunda sorun çıkarıyor  % 34 ceza alabilir
  • 24. ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI  % 20 etkinlikler için kaynak bulabiliyor  % 27 yönetimlerin kulüp destek süreçlerine dair bilgi şeffaf ve erişilebilir  % 30 odalar / etkinlik alanlarıyla ilgili olumsuz  Internet ve görünürlükten memnuniyet % 60
  • 25. ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI  Adrese Büyüteç (TOG & GÇB, 2011)  Kulüp kurma süreçlerinde kısıtlamalar, onay gereği, danışman hocanın müdahilliğ, tüzük oluşturma sürecindeki müdahaleler  Kulüplere sunulan imkanların yetersizliği  Kulüplerin özerk bütçeleri olmayışı  Kulüplere sunulacak desteklere dair belirsizlik / ayrımcı uygulamalar
  • 26. ÖĞRENCİ TOPLULUKLARI  TOG (2013) Üniversitelerde Sosyal Sorumluluk ve Girişimcilik Özerk-organize ve tanımlı yapıdan yoksunluk Özerk bütçeden yoksunluk Kuruluş, etkinlik onayı, bütçe kullanımı, izin ve denetleme süreçeleri nesnellikten, şeffaflıktan ve eşitlikten uzak
  • 27. GENÇLERİN KATILIMI  GÇB ( 2010) Demet Lüküslü 7 büyük il 135 genç 20 odak grup  Kimlik inşa süreci  Eğitim / barınma / istihdam sorunları  Siyasi alana katılım  Yetişkin merkezli yapılar tarafından araçsallaştırılma  Katılımın önünde bürokratik, ideolojik, toplumsal, ailesel, maddi kaynaklı ve özerkliğe dair birçok engel  Kısıtlı katılım: Engeller yüzünden kısıtlı şekilde katılabilenler, yeni örgütlenme şekil ve araçları üzerinden katılanlar, katılım yollarını redderek katılmayanlar / apolitik ?
  • 28. GENÇLERİN KATILIMI  İş yapabilme taktiği olarak zoraki konformizm: Normları ve kuralları benimsiyor gibi görünmek, davranmak: Nabza göre şerbet vermek, ayıya dayı demek, huyuna gitmek, yerine göre politik davranmak vb / Kendilikle çelişki  Güçlenen gençlik örgütleri – yeni örgütlenmeler / katılan gençler- katıl(a)mayan gençler / dikey yapılanma - iş bölümü – yatay yapılanma : Ejderhayla savaşırken ejderhaya dönüşmek  Proje bazlı çalışan- profesyonelleşen örgütlenmeler – Konu-sorun tabanlı oluşan hareketler  Pilav-makarna problemi
  • 29. ÖNERİLER  Hukuksal düzenlemeler : İfade ve Örgütlenme Özgürlüğüne dair kısıtlamaların kaldırılması, koruyucu tedbirlerin alınması  Üniversite içindeki öğrenci yapılanmalarının hukuki güvence altına alınması  Klasik yapılanmalar dışında kalan gençler için ifade alanlarının tanınması  Öğrenci örgütlenmelerine verilen destek ve olanakların genişletilmesi, katılımcı ve şeffaf bir sistem üzerinden öğrencilerin katılımıyla yönetilmesi  STKların üniversitelerle işbirliğini engelleyen uygulamaların terk edilmesi  Gençlik ve Spor Bakanlığı olanak ve desteklerinden eşit bir şekilde yararlanılmasının sağlanması  Üniversitelerin İfade ve Örgütlenme Özgürlüğü Karneleri