Thakwa Ghalwa Bestseller For Superliving Dr. Shriniwas Kashalikar

LekeÀJ³eeJej ceele keÀªve LekeÀJee IeeueJee Je mHetÀleea efceUJee [e@. ÞeerefveJeeme pe. keÀMeeUerkeÀj Sce. yeer. yeer. Sme., Sce. [er., SHeÀ. Dee³e. meer. peer., SHeÀ. SHeÀ. SHeÀ. yeer. Sce. Sme. (DecesjerkeÀe) meb®eeuekeÀ meWìj HeÀe@j ìesìue mì^sme ce@vespeceWì (mebHetCe& leCeeJecegkeÌleer keWÀê) keÀe@uespe efyeu[eRie, eflemeje cepeuee, kesÀ. F&. Sce. ne@efmHeìue, cegbyeF& - 400 012. efJeMes<e mene³³e [e@. Heg<keÀj efMekeÀejKeeves Sce. [er., [er. Sve. yeer. meb®ee}keÀ meWìj HeÀe@j ìesì} Jes} efyeF¥ie

Lees[keÌ³eele ceveeble}b pevce}suîee}e ce=l³et ®egkeÀle veener DeeefCe efpeJebleHeCee Deens efleLes LekeÀJee veener Demeb nesle veener ns Kejb Deens. ceie LekeÀJee Iee}Jee ³ee µeyoebvee keÀe³e DeLe& Deens? meesHeb Deens.... Deieoer meesHeb! Òel³e#e ce=l³egHetJeea ve ‘cejCeb’ DeeefCe µejerjeveb ve Ke®eCeb ³ee®ee®e DeLe& ‘LekeÀJee Iee}JeCeb’ peerJevee®³ee DeKesjerHe³e¥le meJe&leesHejeRveer peieC³eele}e Deevebo GlkeÀìlesveb }gìCeb cnCepes®e ‘LekeÀJee Iee}JeCeb’ DeeefCe De[®eCeer®³ee efJe®eejebveer ieUtve ve peelee l³eebvee meeceesjb pee³e}e meppe DemeCeb cnCepes®e ‘LekeÀJ³eeJej ceeleb’! cnCetve®e ³ee HegmlekeÀeletve meJe& Òeµveebvee GÊejb efceUleer} eEkeÀJee meeN³ee mecem³ee megìleer} Deµee keÀuHevesveb ³ee HegmlekeÀekeÀ[s Heeefn}b peeT ve³es. ³ee HegmlekeÀeb®ee GÎsµe Jee®ekeÀe}e, efJeefJeOe ÒekeÀej®³ee keÀþerCe HeefjefmLeleerle ve LekeÀlee DeeiesketÀ®e keÀjC³ee®es GHee³e meg®eJeC³ee®ee Deens. ³ee HegmlekeÀele $egìer Dee{Uuîeeme eEkeÀJee ®egkeÀe Dee{Uuîeeme l³ee Keguîee ceveeveb oeKeJeuîee peeJ³ee Je LekeÀJ³eeJej ceele keÀjC³ee®³ee nsletveb kesÀ}suîee ³ee ÒeeceeefCekeÀ Òe³elveebvee meecegefnkeÀ mJe©He ³eeJeb Deµeer vece´ DeHes#ee Deens. Òel³e#eele ns HegmlekeÀ osKeer} HetCe& Pee}b les efoJebiele Þeer. HeÀefkeÀje iee³ekeÀJee[, ef®e. Deefve©Oo keÀµeeUerkeÀj, [e@. pe³eÞeer ie[keÀjer Je [e@. meew. efJeYeeJejer keÀµeeUerkeÀj ³eeb®³ee meecegefnkeÀ Òe³elveeletve ! Deµee HegmlekeÀe®eer efvekeÀ[ Deepe Deens ns ceeP³eeÒeceeCes®e Flej DeveskeÀebvee veblej Heìuîee®eb l³eebveer yees}tve oeKeJe}b. HegmlekeÀ ef}nerle Demeleevee ce}e l³ee®ee Òel³e³e Dee}e DeeefCe GHe³eesiener Pee}e. les Jee®eCeeN³eebveener l³ee®ee HegjsHetj HeÀe³eoe efveef½eleHeCes nesF&} Deµeer Gceso Deens. - ÞeerefveJeeme keÀµeeUerkeÀj vvv

LekeÀJee IeeueJee mHetÀleea efceUJee Heefn}er DeeJe=Êeer - 15 Dee@iemì 2002 meJe& nkeÌkeÀ ë [e@. ÞeerefveJeeme keÀMeeUerkeÀj, efMe#eCe ë Sced. yeer. yeer. Smed., HegCes, Sce. [er., cegbyeF&. HesÀueesefMeHme ë SHeÀd. Dee³e. meer. peer., SHedÀ. SHedÀ. SHedÀ., yeer. Sced. Smed. (DecesefjkeÀe) keÀ-4, Hegpeejer veiej cegbyeF& - 400 018. otjOJeveer - 493 27 32, 498 25 29 F-ces} - shriniwasjk@rediffmail.com website - www.superliving.net ÒekeÀeµekeÀ - meew. megneefmeveer yeiex ’meefo®íe“ DeHeeì&ceWì, Heb[erle iegefCeoeme ceeie& efµeleUeosJeer, ceeefnce, cegbyeF& - 400 016. HeÀesve. veb. 445 72 90 cegêkeÀ efÒe³ee Dee@HeÀmesì, cegbyeF& cegKeHe=ÿ íe³eeef®e$e meew. megneefmeveer yeiex De#ej pegUCeer efJepe³e mepexjeJe yeiex ’meefo®íe“ DeHeeì&ceWì, Heb[erle iegefCeoeme ceeie& efµeleUeosJeer, ceeefnce, cegbyeF& - 400 016. HeÀesve. veb. 445 72 90 cegKeHe=ÿ efJepe³e mepexjeJe yeiex cetuîe - ©. 100=00

LekeÀJee Deelee ®egkeÀJee je$eer mee[smeele Deeþ®ee megceej. DebyejveeLe eEkeÀJee keÀpe&le }eskeÀ}®³ee meskebÀ[ keÌ}eme ceOetve ³esle neslees. Deepetyeepet®³ee J³ekeÌleer JesieJesieÈ³ee HeesPesmeceO³es DeeHeDeeHeuîee FefmHele mLeUer efveIeeuîee nesl³ee. ceePeer leer ìebieleer-}eWyeleer DeJemLee kesÀJne SkeÀoe®eer mebHeles Demeb ce}e Pee}b nesleb. ceO³es®e ceeie®ee SkeÀpeCe Gþ}e. ceePeb }#e nesle®eb. HeìkeÀve ceer ‘PesHe’ IesCeej... SJe{îeele l³ee meerìceO³es SkeÀeveb þeCe ceeb[}ner. l³ee ‘®eewL³ee’meerì®eer ÒeeHleer ve Peeuîeeveb ceer efnjcegme}es. Lees[îee JesUeveb ceeP³eeHeg{s DeeCeKeer SkeÀeve GlLeeHeve kesÀ}b HeCe l³ee®eb yeg[ Hegjleb Jej ³ee³e®³ee DeeOeer®e yeepet®ee ogmeje Deele efµej}e. }eskeÀ} ÒeJeemee®ee veJeKesHeCee Je efleLes DeeJeµ³ekeÀ Deme}s}b‘ keÀmejleer®eb vewHegC³e ’vemeuîee®eer ce}e Keble Jeeì}er. ceer Iee³ekegÀleer}e Dee}es. SJe{îeele ceeP³ee yeepeg®³ee®e meerìJej®ee SkeÀpeCe Gþ}e. Deelee cee$e DeeHe}er®e HeeUer... ³ee YeeJevesveb ceer PeìkeÌ³eele efleLes Iegme}es. HeCe l³ee®eJesUer ceeP³ee ceeie®³ee ceeCemeeveb DeeHeuîee lebie[îee efleLes ìekeÀuîee DeeefCe ceeP³ee Kee}tve lees meerì}e ef®ekeÀì}e. ³eeJesUer cee$e ceePee meb³ece mebHe}e. lees} megì}e. ceer SkeÀoce l³ee®³eeJej Jewleeie}es. Pee}b! ... µeyoebve µeyo Jee{}e. }eskeÀ}®³ee ÒeJeemeele lejyespe Deme}s}e lees ie[er ! ceeP³eemeejKee veJeKee, l³ee}e keÀe³e mecepeeJeCeej ? ceePeb SsketÀve I³ee³e®³ee SsJepeer l³eebve leeW[e®ee HeÆe®e meg© kesÀ}e. HeCe ceerner DeKesjHe³e¥le keÀekegÀUleer}e ³esTve keÀeb Demesvee l³ee}e meppeveles®es DeeefCe meY³eles®es mebkesÀle HeìJee³e®ee Òe³elve keÀjerle jeefn}es. DeKesj Deepetyeepet®³ee }eskeÀebveerner l³ee ®e®ee&me$eele Yeeie Iesle}e HeCe l³eeb®³eele}s yengleskeÀpeCe, ’legcner®e ®eHeUeF& oeKeJe}er veener“ Demee®e oeJee keÀ© }eie}s. ceer l³eebveener OeejsJej Oej}b. leer ‘pegie}yeboer’ SsketÀve DeKesj ojJeepeeyeensj }ìkeÀCeeje SkeÀ le©Ce ieceleerveb Deesj[}e, ’Dejs Dees ‘LekesÀ’! DeYeer ®etHe nes pee, keÌ³eeW meyekeÀe efoceeie ®eeì jne nw?“ SkeÀoce l³ee®³ee l³ee DeeHeìyeejeveb ceer ieHHe Pee}es. HeÇîeeveb yejesyej ceeP³ee cecee&Jej yeesì þsJe}b nesleb. 1

ce}e mJeleë®eer keÀerJener Jeeì}er DeeefCe l³ee®³ee vescekeÌ³ee npejpeyeeyeer efJeveesoeveb Deeleuîee Deele nmetbner Dee}b. l³ee Òemebiee®eer Hegvne SkeÀoe ce}e DeeþJeCe Pee}er leer SkeÀe ceg}erveb efle®³ee yeeyee®ee ‘keÌ}erve yeesu[’ Iesle}e lesJne. mebO³eekeÀeUer Iejer DeeuîeeJej ceg}eb®ee ie[ye[ ieeWieeì SsketÀve efHeleepeer ceg}erJej Deesj[}s, ’yesìe, ceer ocetve Dee}es³e . Deej[eDeesj[e keÀ© vekeÀe. ce}e $eeme neslees³e.“ ceg}erveb µeebleHeCeeveb efJe®eej}, ’yeeyee, legcner ocetve keÀeb ³eslee ? ocet vekeÀe cnCepes legcne}e $eeme veener Jne³e®ee!“ lej Demes ns DevegYeJe LekeÀC³ee-YeeieC³ee®es-oceC³ee®es-ieUtve peeC³ee®es. legce®es, Deece®es, meJee¥®es ! kegÀCee®eener ceg}eefnpee ve þsJeCeeje ne ‘LekeÀJee’ keÀOeer veJeje-yee³ekeÀes®eb Yeeb[Ce }eJetve oslees lej keÀOeer ceb$³ee}ener De[®eCeerle DeeCelees. keÀOeer nesCeejb keÀece efyeIe[Jelees lej SKeeÐee JesUs}e ®egketÀve pegUCeejer ‘}eF&ve’®e Hegmelees. ceO³es®e Jeefjÿeb®eer cepeea KeHHee keÀjlees, lej keÀOeer SKeeoer megJeCe&mebOeer nele®eer Iee}Jelees. lej ¿ee ‘LekeÀJ³ee®eer’®eer ®eebie}er efpejJelee ³esF&} keÀeb ? les®e yeIet ³ee... 2

LekeÀJ³ee®eb DeeJneve meceepee®³ee keÀesCel³eener Lejele DeeHeCe JeeJejle Deme}es lejer ‘LekeÀJee’ ner Deµeer ®eerpe Deens keÀer DeeHeuîee}e leer keÀOeer vee keÀOeer ûeemeles®e. mejmekeÀìHeCes ‘LekeÀJee’ ³esCeb Devewmeefie&keÀ Deens Demeb cnCeCeb yejesyej Deens keÀe ? veener. keÀener efJeefµe<ì HeefjefmLeleerle keÀener ÒeceeCeele LekeÀCeb ner yeeye DeeHeuîee peerJevee®ee DeefJeYeep³e IeìkeÀ Deens ! HeCe LekeÀJee SKeeÐee efJeefµeä keÀejCeeveb ³eslees keÀer efJeveekeÀejCe ³eslees, efkeÀleer JesUe ³eslees, efkeÀleer ³eslees, efkeÀleer JesUele efveIetve peelees, ³ee yeeyeeRJej DeeHe}e ‘LekeÀJee ’cegUele jesiee®ee efveoµe&keÀ Deens keÀer veener ns þjleb ! l³ee®eÒeCeeCes LekeÀJ³ee®³ee efJeefJeOe Jewefµe<ìîeebJe©ve LekeÀJee keÀesCel³ee ÒekeÀej®³ee jesiee®ee efveoµe&keÀ Deens ns osKeer} þjleb ! keÀuîeeCe les Jner. ìer. }eskeÀ}veb (Deieoer HeÀmì& keÌ}eme megOoe) ÒeJeeme kesÀ}e keÀer ceeCemee}e efJeµes<eleë cegbyeF&meejK³ee µenjele Ieecee®³ee Oeeje }eieuîee veener DeeefCe lees Lees[eHeÀej ieUtve ies}e veener lej®e veJe}! je$eHeeUer keÀ©ve Iejer Hejleleeveener keÀenermeb oceuîee-YeeieuîeemeejKeb Jeeì}b lej l³eelener Dee½e³e& JeeìC³eemeejKe keÀener veener. mekeÀeUHeemetve mebO³eekeÀeUHe³e¥le Gvneleevnele jeyeuîeeveblej LeketÀve ies}b, lej l³eelener HeÀejmeb JeeJeieb keÀener veener. Kejb®e Demeuîee ÒekeÀej®³ee LekeÀJ³eeceO³es Devewmeefie&keÀ keÀenerner veener ns efveef½ele. HeCe efJeveekeÀejCe LekeÀJee ³esCeb osKeer} leme ‘vewmeefie&keÀ’®e Deens. HeCe vewmeefie&keÀ Deme}e lejerner ‘vewmeefie&keÀ’ cnCetve mJeerkeÀejC³eemeejKeer LekeÀJee ner ®eerpe veener ! vewmeefie&keÀHeCes ³esCeejs DeveskeÀ jesie DeeefCe J³ebie ³eebJej p³eeÒeceeCes DeeHeCe ceele keÀjlees l³ee®eÒeceeCes LekeÀJ³ee®eener ‘efvekeÀe}’ }eJeCe DeeJeµ³ekeÀ Deens. µeejerefjkeÀ J³ebie eEkeÀJee Deepeej ³eeyeÎ} DeeHeCe pemee iebYeerjHeCes efJe®eej keÀjlees lemee LekeÀJ³eeyeÎ} keÀjleevee efomele veener. SkeÀe Hejerveb DebieJeUCeer He[uîeemeejKee®e PeeuîeecegUs DeeHeCe LekeÀJ³eeyeÎ} DeemLesveb efJe®eej®e keÀjerle veener. DeµekeÌleHeCee, ogyeUsHeCee, kegÀHees<eCe, kebÀìeUe, Deµeeceeies }He}s}e LekeÀJee DeHeefjne³e&®e Deens Deµeer DeeHeuîee cevee®eer OeejCee Demeles. jmejmelee 3

Glmeen DeeHeuîee vemeevemeeletve Jeent µekeÀlees ns DeeHeuîee O³eeveer-ceveer-mJeHveerner jenle veener. megmleer-cejieU DeeefCe nleye}lee ns®e peerJeve Deens Deµeer®e peJeUpeJeU DeeHe}er Kee$eer nesTve jenles ! FlekeÀer Kee$eer Deved ÞeOoe keÀer ‘Deens ns®e GÊece’Demeb Jeeìt }eieleb.... HeCe ner Ke®e}s}er-efHe®e}s}er-LekeÀ}s}er DeJemLee FlekeÌ³ee menpe mJeerkeÀejCeb ns yejesyej veener ! keÀejCe µeejerefjkeÀ, ceeveefmekeÀ, Jew®eeefjkeÀ, Jew³eeqkeÌlekeÀ, keÀewìtbefyekeÀ, meeceeefpekeÀ µew#eefCekeÀ, Deµee DeveskeÀefJeOe iewjÒekeÀej Je iewjJ³eJenejebcegUs DeeHeuîee}e LekeÀJee ³eslees ns }#eele þsJee³e}e nJeb ! ns efJeOeeve Dee½e³ee¥®e, Deefleµe³eeskeÌleer®eb Jeiewjs ÒekeÀejele cees[Ceejb Jeeìs} HeCe lemeb keÀener veener ! DeveskeÀ iewjÒekeÀej Je ÒeLee ìeUlee ³esC³eemeejK³ee DeeCeer ìeUuîee®e Heeefnpesle Deµee Deensle. keÀejCe l³eeÜejs LekeÀJ³eeJej keÀener ÒeCeeCeele ceele keÀjlee ³esles DeeefCe mece=Oo Je ÒeieuYe peerJevee®ee GHeYeesie Ieslee ³eslees. ³ee ¢äerveb ³ee meeN³eeb®ee Hejece<e& IesCeb ne®e ³ee HegmlekeÀe®ee nslet Deens. Gob[ Glmeener DeeefCe DeLekeÀ HeefjÞece keÀjC³ee®eer kegÀJele ¿ee keÀener kegÀCee®³ee keÀuHeveeefJe}emeeleuîee keÀeuHeefvekeÀ yeeyeer veenerle! l³ee DeeHeCe Òe³elveebveer meeO³e keÀª µekeÀlees. leejsJej®eer keÀmejle, meke&Àµeerleuîee keÀjeceleer, veesyes} ÒeeFpe, HebleÒeOeevekeÀer®eer met$e Fl³eeoer yeeyeer meJee¥vee peceuîee veenerle lej l³eele keÀener®e JeeJeieb veener. HeCe keÀecee®ee (ceie les keÀesCel³eener ÒekeÀej®eb Demees) DeHeÀeì Glmeen, ef®ekeÀeìer, efpeÎ, DeLekeÀ HeefjÞece keÀjC³ee®eer #ecelee, vemeevemeeletve ogLe[er Yeªve JeenCeeje peerJevee®ee meUeUlee ®ewlev³eµee}er ÒeJeen ner keÀener owJee®eer yeeye veener. veµeeryee®ee KesU veener ! cnCetve®e DeeHeuîeemeejK³ee meeceev³eebveer DeeHeuîee DeeJeekeÌ³eele}er ner yeeye LekeÀJ³eeJej ceele keÀ©ve ÒeeHle keÀ©ve Iesle}er Heeefnpes. leke&Àµeg× efJe®eej Je efveOee&jeveb Òe³elve keÀ©ve DeeHeCe peerJevemeece L³ee&®ee m$eesle ÒeeHle keÀ©ve IesT µekeÀlees. leer DeeHe}er iejpe Deens. nkeÌkeÀ Deens DeeefCe peyeeyeoejerner ! 4

LekeÀJ³eeceeieer} ³eb$eCee DeµekeÌle µejerj DeeefCe LekeÀC³ee®eb veeleb ceenerle veme}s}e ceeCetme keÌJeef®ele®e meeHe[s}. Hejbleg DeeHeuîee µejerje®eer pe[CeIe[Ce Je leer veerì JneJeer cnCetve I³eeJe³ee®eer keÀeUpeer DeeHeuîeeHewkeÀer Heg<keÀUebvee ceenerle vemeles. HejbHejsveb Jee[Jeef[}ebHeemetve ©{ Pee}suîee HeOoleerveb DeeHeCe peiele Demelees. µejerjeleuîee IeìkeÀeb®eer Peerpe Je veJeefveefce&leer ³eeb®³ee®eer} HejmHej ÒeceeCeeJej DeeHe}er meg¢{lee DeJe}byetve Demeles ns leÊJe }#eele þsJe}b lej Heg{®³ee Heg<keÀU®e yeeyeer mecepee³e}e meesH³ee peeleer}. DeeefCe l³ee DeeHeCe mecepeeJetve I³ee³e}e nJ³eele. DeeHeuîee µejerjeleer} jkeÌleHesµeeR®³eeceOe}b efnceesi}esefyeve ns êJ³e, DeenejeceO³es }esn keÀceer Peeuîeeme Hegjsµee ÒeceeCeele le³eej nesT µekeÀle veener. les Hegjsµee ÒeceeCeele le³eej ve Peeuîeeme HegÀHeÌHegÀmeeJeeìs GHe}yOe nesCeeje ÒeeCeJee³et µejerjeleer} HesµeerHe³e¥le Hees®eC³ee®eer ef¬eÀ³ee keÀceer nesles. keÀejCe efnceesi}esefyeve®eb keÀece ÒeeCeJee³et HesµeeRHe³e¥le Hees®eefJeC³ee®eb Deens. efnceesi}esyeerve®eer efveefce&leer peµeer keÀceer nesles leµeer®e yeer 12 peerJevemeÊJee®³ee keÀcelejlescegUs ‘me#ece’ Je efJekeÀmeerle jkeÌleHesµeeR®eer efveefce&leer keÀceer nesles. keÀejCe jkeÌleHesµeeR®ee ³eesi³e lees iegCeelcekeÀ efJekeÀeme nesle veener Je l³ee DeefJekeÀmeerle DeJemLesle®e jenleele. ³ee®eener HeefjCeece Jejer}ÒeceeCes®e neslees. ÒeeCeJee³eg®ee µejerje®³ee Flej HesµeeRvee nesCeeje HegjJeþe keÀceer neslees. µejerjeleer} SKeeÐee efJeefµeä IeìkeÀe®eer Hegjsµee ÒeceeCeele efveefce&leer ve nesC³ee®eer GoenjCeb DeeHeCe Heeefn}er. oesvnerceO³es jkeÌleeJeeìs ÒeeCeJee³et Jeentve vesCeb keÀceer Pee}s}b DeeHeuîee}e efome}b. ³eecegUs keÀe³e nesleb ceenerle Deens?... µejerje®³ee ÞJemevemebmLesJej, ceWotJej, Ûo³eeJej lemes®e Flejner DeveskeÀ mebmLeebJej ³eecegUs HeefjCeece nesleele. ÞJemevee®³ee Je Ûo³ee®³ee þeskeÌ³eeb®ee Jesie Jee{lees. PeesHe veerì }eiele veener. Lees[bmeb keÀece kesÀuîeeJej OeeHe }eieles. jeie HeìkeÀve ³eslees. ocee³e}e }JekeÀj nesleb.... efce$eebvees, ner keÀµee®eer }#eCeb Deensle... De@efveefce³ee®eer. ³ee GoenjCeeletve DeeHeCe keÀe³e efµekeÀ}es? DeeHeuîee µejerjeleuîee 5

IeìkeÀeb®eer efveefce&leer Hegjsµee ÒeceeCeele Pee}er veener lej DeeHeCe }JekeÀj LekeÀlees. Deelee DeeHeCe µejerjeleer} IeìkeÀêJ³eeb®eer Peerpe peesjoejHeCes Jne³e}e }eie}er lej keÀe³e nesF&} ³ee®eer oesve GoenjCeb Heent. yekeÀemegje®eer ieesä DeeHeuîee}e ceenerle Deens. lees YejHetj, cnCepes iee[erYej pesJeCe pesJee³e®ee DeeefCe nesleener lemee®e ye}Jeeve. Yeerce ne l³ee®³eentve ye}e{îe DemeuîeecegUs®e Yeerceemeceesj l³ee®ee efveYeeJe }eie}e veener. HeCe Heg<keÀUoe DeeHeuîee}e Demes }eskeÀ Dee{Uleele keÀer les Keeleele... Keeleele... Keeleele HeCe µekeÌleer efJe®eeje} lej keÀener®e veener. efomeleelener Deieoer ‘HeeH³ee®es efHelej’! ¿ee efJeke=Àleer}e keÀe³e cnCee}?... Yemce jesie ?... Yemc³ee??... yejesyej Deens. HeCe ns HeÀkeÌle jesieeJemLes®eb veeJe Pee}b. µeem$eer³e mJe©He veJns! ³ee jesiee®eb µeem$eer³e mJe©He peeCetve IesC³eemeeþer legcner cegÎece Deµee ceb[UeRvee keÀener Òeµve efJe®ee©ve Heene ! legce®ee efce$e Deieoer DemJemLe Dee{Us}. ef®e[ef®e[e yeve}s}e Demes}. l³ee}e PeesHener keÀceer Demeles. meb[eme}e peemle JesU nesleb. íeleerle Oe[Oe[ nesles. ÞJemevee®ee Jesie DeefOekeÀ Demelees. µejerje®e leHeceeve DeefOekeÀ Demeleb. ceb[UeR®es ob[ Hene Deieoer n[ketÀUs Demeleele. keÀOeer keÀOeer l³eeb®es [esUsner yeìyeìerle efomeleele. lej ner meieUer }#eCeb Deensle, µejerjeleer} IeìkeÀ êJ³eeb®³ee lees[HeÀes[er®ee Jesie Jee{uîee®eer! µejerjeceO³es Lee³eje@F[ (ÞJeemeveef}kesÀmeceesj {e}er ÒeceeCes efJejepeceeve DemeuîeecegUs Lee³eje@F[-{e}ermeejKeer ns veeJe He[}b.) ûebLeeR®ee Debleëm$eeJe-Lee³eje@eqkeÌmeve®eb ÒeceeCe Jee{}b lej Demeb Ie[leb. lees[HeÀes[er}e ke@Àì@yeesef}Pece cnCeleele DeeefCe µejerjeleer} meJe&®e êJ³eeb®eer lees[HeÀes[ nesCeb efvel³ee®e®e Demeleb. HeCe Jejer} }#eCeebceO³es lees[HeÀes[er®ee Jesie pe[CeIe[CeerHes#ee (De@ve@yeesef}Pece) DeefOekeÀ neslees. Fbûepeerle ³ee J³eeOeer}e ne³eHejLee³eje@³eef[Pece cnCeleele. µejerjeleer} IeìkeÀêJ³eeb®eer lees[HeÀes[ DeefOekeÀ ÒeceeCeeJej DeeCeKeerner DeveskeÀ keÀejCeebveer nesT µekeÀles. i}tkeÀeskeÀe@efì&keÀesefmìje@F&[ veeJee®ee De@ef[^ve} keÀe@ìxkeÌme ³ee ûebLeerceOetve 6

m$eJeCeeje êeJe pej Jee{}e lej mvee³et®eer ‘lees[HeÀes[’ Jesieeveb nesles Je neleeHee³ee®³ee b keÀe[îee nesleele. Heesì cee$e ceesÇ Demele Je Oe[e®ee Yeeie ie}s}Ç Demelees. Heg<keÀUebvee Jeeìble keÀer efOeHHee[ DeeF&yeeHe Deme}s keÀer ceg}b efOeHHee[ nesCeej. les lemeb Keesìner veener. DeevegJebefµekeÀlesveb Gb®eer DeeefCe þWiegHeCee ÒeeHle nesCeb ns Kejb Deens. Hejbleg kesÀJeU ³ee Gb®eerJej eEkeÀJee KegjìsHeCeeJej LekeÀCeb Jee ve LekeÀCeb DeJe}byetve Demeleb Demeb veener. l³ee®eÒeceeCes DeevegJeebefµekeÀ¢äîee p³eebvee Gb®eer ÒeeHle Jne³e}e nJeer les osKeer}, Jee{l³ee Je³eele veerì Hees<eCe Pee}b veener lej DeµekeÌle nesleele. Òemebieer Kegjìs osKeer} nesT µekeÀleele. keÀejCe DeevegJeebefµekeÀlesÒeceeCes þjCeeN³ee yeeyeer osKeer} keÀener ÒeceeCeele DevegketÀ} HeefjefmLeleerJej DeJe}byetve Demeleele. ³ee®eb DeeCeKeer SkeÀ GoenjCe cnCepes, DeeF& Gb®e Deme}er lejer iejesojHeCee®³ee keÀeUele efle}e DeHegjb DeVe efceUe}b lej efle}e nesCeeN³ee yeeUe®³ee Jee{erJej l³ee®ee Deefve<ì HeefjCeece neslees. Lees[keÌ³eele cnCepes DeevegJebeµekeÀlesJej meg¢{lee keÀener ÒeceeCeele DeJe}byetve f Demeles. Hejbleg Flej HeefjefmLeleerner meg³eesi³e Demeleb, meg¢{lesmeeþer DeeJeµ³ekeÀ Demeles. JesieJesieÈ³ee jesieeb®ee DeevegJebefµekeÀles®³ee DeefYeJ³ekeÌleerJej og<HeefjCeece nesT µekeÀlees. JesieJesieÈ³ee peblegb®ee, Dev³e jesieeb®ee ÒeeogYee&Je PeeuîeecegUs, l³ee®eÒeceeCes efJeefJeOe Deew<eOes, SkeÌme-js ®ee Jee{lee GHe³eesie, JeeleeJejCeeleer} jsef[Dees De@eqkeÌìJn }njer, efkeÀjCeeslmeie&, Fl³eeoer DeveskeÀ yeeyeeRcegUs µejerje®eer Jee{ Je #ecelee keÀceer nesles. JesieJesieÈ³ee jesieeb®ee, efJekeÀejeb®ee ne HeefjCeece Je l³eeJejer} GHee³e ³eeb®ee efJe®eej ³eLeeJekeÀeµe keÀ©. ³ee efJeefJeOe efJekeÀejebcegUs µejerjIeìkeÀeb®eer Peerpe ÒeceeCeeHes#ee DeefOekeÀ nesles, ns FLes }#eele þsJe}b lejer Hegjs. µejerje®³ee meg¢{lesJej JeeleeJejCeeleer} Òeog<eCe DeeefCe efJeefJeOe J³emeveeb®eener Deefveä HeefjCeece neslees. }#eele IesC³eemeejKeer yeeye cnCepes Òeog<eCe DeeefCe J³emeveeb®es HeefjCeece kesÀJeU mebyebefOele J³ekeÌleerJej®eb veJns lej mebleleerJejner nesT µekeÀleele. ns µejerj IeìkeÀeb®eer Peerpe Jee{JeCeejs eEkeÀJee pe[CeIe[Ce keÀceer keÀjCeejs eEkeÀJee oesvner ÒekeÀej®es Demet µekeÀleele. 7

µejerje®eer YekeÌkeÀce yeebOeCeer ³eesi³e ÒeceeCeele nesCeb ns ³eesi³e J³ee³eeceeJejner DeJe}byetve Demeleb. J³ee³eece Iesle}e veener lej #ecelee keÀceer nesles. ³eeefJe<e³eer®eb SkeÀ meesHeb GoenjCe DeeHeuîeeHewkeÀer Heg<keÀUebvee ceenerle Demes}. nelee®eb eEkeÀJee Hee³ee®eb ne[ cees[}b lej lees nele eEkeÀJee Hee³e [e@keÌìj H}@mìjceO³es þsJeleele. H}@mìjceOe}e nele eEkeÀJee Hee³e ceie mene les Deeþ DeeþJe[s efJeÞeebleer Ieslees ³ee efJeÞeebleer®ee HeefjCeece keÀe³e neslees? H}@mìj keÀe{uîeeveblej lees nele efkebÀJee Hee³e ogmeN³ee Hee³eeHes#ee efkeÀleer lejer n[kegÀUe Je keÀcepeesj neslees. pes ¿ee nelee}e eEkeÀJee Hee³ee}e }eiet Deens les®e meeN³ee µejerje}ener }eiet Deens. H}@mìj Ieeleuîeeveblej nelee-Hee³ee®eer yeesìb n}JeC³ee®eer met®evee [e@keÌìj osleele leer ³ee®e keÀejCeemeeþer. og[tog[t OeeJeCeeje Je<ee&®ee ef®ecegj[e Kees[keÀj ‘ieesìîee’ Jee ‘yeb[t’ l³ee®³ee Deepeer Deepeesyeeb®³ee neleer }eiele veener lesJne Deepeer-Deepeesyee veeleJee®eb keÀewlegkeÀ [esUs Ye©ve Heenle HeÀlekeÀ} cee©ve yemeleele, eEkeÀJee }ìkeÌ³ee jeieeveb ef®ejbpeerJeebkeÀ[s le¬eÀej keÀjleele. µespeeN³ee-HeepeeN³eebvee cnCeleele, ’Hee³ee}e keÀµeer eEYeiejer yeebOeuîeemeejKee Demelees.... efJeÞeebleer cnCetve veener peerJee}e!“ Deme ¢µ³e IejeIejele}b. Depetvener DeeHeuîeekeÀ[s ‘De¢µ³e’ ve Pee}s}b ns ¢µ³e keÀe³e oeKeJeleb? meeOeer®e ieesä! Jee{l³ee Je³eele µejerje®eer Peerpe keÀceer DeeefCe yeebOeCeer peemle Demeles. µejerje®³ee Jee{eryejesyej Glmeene}e Yejleb Demeleb. LekeÀC³ee®eb veeJe vemeleb. HeCe les®e peerJevee®³ee mebO³eekeÀeUekeÀ[s Hene... µejerje®eer jie keÀceer nesles DeeefCe Glmeene}ener Deesnesìer }eieles. [îetìer mebHeJetve kesÀJne SkeÀoe Iejer peelees DeeefCe DebLe©CeeJej Debie ìekeÀlees Demeb nesleb. Peerpe DeefOekeÀ DeeefCe yeebOeCeer keÀceer nesles. ³ee keÀeUele µekeÌleer®es yegªpe nUtnUt {emeUt }eieleele. keÀOeer keÀOeer lej veeskeÀjer®³ee JesUelener ogHeej®eer [g}keÀer DeefveJee³e& nesles. µejerje®eer Peerpe DeefOekeÀ DeeefCe yeebOeCeer keÀceer Demeb DeeHeuîeeHewkeÀer Heg<keÀUebvee DeeHeuîee mJeleë®³ee vekeÀUlener yeN³ee®eoe nesle Demeleb DeeefCe ³ee®eb DeeCeKeerner SkeÀ cenÊJee®eb keÀejCe Deens. keÀesCeleb les DeesUKee Heent? veener }#eele ³esle...! DeeHe}b ceve! ceve Kejb cnCepes µejerjeHeemetve lemeb efYeVe veener. eEkeÀyengvee Demeb cnCelee ³esF&} keÀer µejerjeefOeefÿle HeCe Òel³e#e ve oeKeJelee ³esCeeje DeeHeuîee®e 8

J³eeqkeÌleceÊJee®ee Yeeie cnCepes ceve. DeeHeCe peeCeerJesletve, efJe®eejeletve µejerjeÒeceeCes®e cevee®es J³eeHeej DeeefCe Òeef¬eÀ³ee ³eeb®ee DeY³eeme keÀjlees. µejerje®³ee J³eeHeejeb®es Òel³e#e ¢äer}e Deiees®ej Demes mJe©He cnCepes ceve, efJe®eej Je keÀuHevee nes³e. ¿ee meboYee&le DeemLesveb }#eele þsJeC³eemeejKeer yeeye cnCepes DeeHeCe meceepeele JeeJejlees lesJne DeeHeuîee µejerjeJej meceepee®ee pesJe{e HeefjCeece neslees lemee eEkeÀyengvee l³eeHes#ee Heg<keÀU®e DeefOekeÀ HeefjCeece DeeHeuîee ceveeJej neslees. ³ee efþkeÀeCeer cevee®ee efJe®eej keÀjC³eeb®e keÀejCe Demeb keÀer µejerj DeeefCe ceve ³eebvee megmebyeOo HeOoleerves mecepetve IesC³ee®eer DeeHeuîee}e iejpe Deens Je kegÀJele Deens. keÀejCe pes µeeefjjerkeÀ GHee³eebveer peceCeej veener les cevee®³ee meblegef}le J³eJenejeletve meeO³e nesT µekeÀleb DeeefCe De%eeveecegUs DemeeO³ener nesTve yemet µekeÀleb. ceeCetme cnCetve ceveeJej efve³eb$eCe þsJeC³ee®eer kegÀJele DemeCeb ner DeeHe}er ceesÇer®e peces®eer yeepet Deens. DeeHeCe ceveeJej efve³eb$eCe þsJetve, l³ee®es J³eeHeej meblege}le f keÀ©ve µejerjeleer} J³eeHeejebceO³es DeeJeµ³ekeÀ les yeo} Ie[Jetve DeeCet µekeÀlees. ns HeÀej cenÊJee®e Deµeemeeþer keÀer YeesJelee}®³ee HeefjefmLeleerletve eEkeÀJee Dev³e keÀejCeebveer GlHeVe nesCeeN³ee J³eeOeer, µejerje®eer Peerpe Jee{Jet µekeÀleele. ‘eE®elee peeUles’, ‘keÀeUpeer HeesKejles’, ‘mebleeHeeveb oen neslees’ Demes µeyo Òe³eesie DeeHeCe JeeHejlees lesJne les De#ejµeë Kejs Demeleele! ‘ogëKeeveb efJeoerCe& nesCeb’, ‘Yeerleerveb ieUtve peeCeb’, ‘He½eeleeHeeveb oiOe nesCeb’ ns JeekedÀÒe®eej osKeer} Deefpeyeele DeJeepeJeer veenerle. ‘efvejeµesveb Ke®eCeb’ DeeefCe ‘DeeµesJej peieCeb’³ee yeeyeer JeemleJe Deensle. efJeJeb®evesHeesìer efveêeveeµe nesCeejs efce$e DeeHeuîee DeJeleerYeesJeleer Demeleele, lemes celmejeves peUCeejsner keÀener keÀceer vemeleele. l³eeb®³ee ‘Heesìelener ogKeleb’! Demees. lej Demes ns cevee®es J³eeHeej DeeefCe l³eecegUs DeeHeuîee µejerje®eer nesCeejer He[Pe[ DeeHeCe mecepeeJetve IesCeb DeeefCe l³eeJej GHee³e ³eespeCeb meg¢{ nesC³ee®³ee ¢äerveb DeeJeµ³ekeÀ Deens. ceveeJej HeefjCeece keÀjCeejer HeefjefmLeleer osKeer} ³ee meboYee&le efJeme©ve ®ee}Ceej veener. ’Deece®eb keÀe³e?... Deelee one ies}s Hee®e jeefn}s“ Demeb cnCeCeejer ‘efHekeÀ}er Heeveb’ Pee}s}er ceeCemeb efJekeÀ}ebie nesC³ee®e keÀejCe Heg<keÀUoe, cevee®ee HebiegHeCee ns Demeleb. cevee®eer ner efJeoerCe& DeJemLee ³eeb®³ee yejesyejer®eer ceeCemeb 9

SkeÀ-SkeÀ keÀ©ve ‘peiee®ee efvejesHe’ IesT }eie}er DeeefCe keÀjleer-meJejleer ceg}yeeUb b ‘efJe®eejsveeµeer’ Pee}er leer ³esT }eieles. peiee}e Deelee DeeHe}er iejpe veener ner YeeJevee HeefjefmLeleercegUs ³esles DeeefCe ceie “neleHee³e LekeÀ},s” “keÀeþerefµeJee³e efHeÀjle veener,” “Gþyeme nesle veener” Deµeer DeJemLee nesles. Je=OoeJemLesle®e HeefjefmLeleer®ee PeìkeÀe yemelees Demeb veJns. peJeU®³ee J³ekeÌleer®ee ce=l³eg, ÒesceYebie, J³eeHeejele HeÀìkeÀe, GY³ee efHekeÀe®ee veeµe, yeskeÀejer, Hejer#esle}b DeHe³eµe Deµee keÀejCeebveer kegÀCeerner Ke®et µekeÀlees. HeCe SJe{®e veJns lej DeeHeuîee Iejele}b JeeleeJejCe KesUerscesUer®eb Deens keÀer leeCeleCeeJee®es Deens, mJe®í Deens keÀer ieef}®í Deens, megboj Deens keÀer DeeskeÀebjJeeCeb Deens, ÒemeVe Deens keÀer GefÜive Deens, Glmeener Deens keÀer JewHeÀuîeûemle Deens, Deeveboer Deens keÀer ogëKeer-keÀäer Deens, efJepeerieer<eg Je cenÊJeekeÀebµeer Deens keÀer efvejeµe DeeefCe efHe®e}s}b Deens, ³ee meJee¥Jej DeeHeuîee Je DeeHeuîee ceg}eb®³ee, lemes®e kegÀìgeb ye³eeb®³ee cevee®eer DeJemLee DeeefCe µejerje®eer me#ecelee f efveYe&j Deens. SKeeÐee®³ee Iejer DeeHeCe pej ocetve Yeeietve ies}es lej keÀe³e Ie[leb ³ee®ee efJe®eej keÀje. ceveceeskeÀUsHeCeeveb nmetve ³epeceeveerCeyeeF¥veer legce®eb mJeeiele kesÀ}b. DeemLesveb efJe®eejHetme keÀ©ve legcne}e yemee³e}e meebefiele}b, lej keÀmeb Jeeìleb ? l³eele®e ef v ejes i eer Demeb l³eeb ® eb íes ì b cet } ³es T ve leg c ne}e keÀekeÀe...keÀekeÀe...cnCetve Deelceer³elesveb efye}ie}b lej efkeÀleer HeÀjkeÀ He[lees? l³eele®e Iejele GoyeÊeer }eJe}s}er Demes}, ceOegj mebieerleeveb JeeleeJejCe ÒeHegÀef}Ále Pee}s}b Demes} lej ceie meeje µeerCeYeej Gle©ve peelees keÀer veener? DeLee&le ³eeSsJepeer legcner p³ee®³ee Iejer peelee l³ee®³ee Iejer veJeje-yee³ekeÀes®es ®esnjs vegkeÀl³ee®e Pee}suîee Yeeb[Ceeveb leeCe}s}s Deme}s, Heesjieb j[le Deme}b, DemleeJ³emle He[}suîee Jemleg efomeuîee, Heesjeveb kesÀ}s}er µeer leµeer®e Demes} lej keÀmeb Jeeìs}.....? Demees . ne meeje DeeHeuîee YeesJelee}®³ee HeefjefmLeleer®ee meboYe& efJemeªve ®ee}Ceej veener. l³eeb®ee DeeHeuîee ef®eÊeJe=ÊeerJej DeeefCe l³eeletve µejerjeJej nesCeeje HeefjCeece [esÈ³eeDee[ keÀ©ve peceCeej veener. l³eeJej GHee³e keÀje³e}e nJee. µejerje®eer Peerpe DeefOekeÀ DeeefCe yeebOeCeer keÀceer ³eeHes#ee JesieUener SkeÀ 10

ÒekeÀej Demelees. Peerpe ner keÀceer, ³eesi³e yeebOeCeerner keÀceer HeCe efJeke=Àle yeebOeCeer peeoe ! DeeHe}e DeeJe[lee efmevescee efnjes eEkeÀJee DeeJe[leer efnje@F&ve ³eeb®eb Je³e Jee{le ies}b keÀer, l³eeb®³eeyeÎ} efHeÀuceer ce@ieefPeveceO³es keÀe³e ef}ntve ³esleb ? Þeerceble µesþpeer®³ee µesþeCeerkeÀ[s yeefIele}b (®egketÀve) lej keÀe³e efomeleb? Hewmes DeeefCe meÊee ³eeb®ee ogªHe³eesie keÀªve SsleKeeT peerJeve peieCeeN³ee ceb$³eekeÀ[s Heeefnuîeeyejesyej Heefnuîeeboe keÀesCelee efJe®eej ³eslees ? keÀHe[îeeb®eer, ojJeep³eeb®eer Je Keg®³ee¥®eer ceeHe Jee{le peeleer} ! ne SkeÀ®e efJe®eej ! lej ceb[Uer! yejs®e peCe ³ee }eF&veerle}s Demeleele. pee[s-}Ç-{es}s- jHeeìs-mLet}! HeCe leekeÀle cnCee} lej keÀener®e veener, }ies®e legce®³ee [esÈ³eeHeg{s (}Ç Demee} lej legce®eer) veenerlej peJeUHeeme®³ee ‘pee[îee {es}’ ceb[UeR®eer íyeer Dee}er Demes}. ³ee ceb[UeR®³ee µejerjele efJeke=ÀleHeCes yeebOeCeer nesles. YejHetj ÒeceeCeele. keÀme}er?... ®ejyeer®eer. DeVeeleer} meeN³ee IeìkeÀeb®eb ªHeeblej mvee³et®³ee yeebOeCeermeeþer b Jne³e®³ee SsJepeer lJe®esKee}®³ee ®ejyeerle nesle. Heeìe®eb HeeCeer µesleer}e }eJeC³eeSsJepeer DeesnesUele Jeentve peeJeb lemeb. pesJe{er ®ejyeer peemle lesJe{e DeekeÀej peemle. HeCe kesÀJeU DeekeÀej peemle veJns lej DeesPebner peemle. jkeÌleeefYemejCe mebmLee, éemeve mebmLee, ceppeemebmLee, meieÈ³eebJej®e DeesPeb. efJeveekeÀejCe! efJe®eej keÀje, Deieoer one-HebOeje efkeÀ}es®eb Jepeve pejer vesnceer legcne}e JeeieJeeJeb }eie}b lej keÀmeb Jeeìleb ? meenefpekeÀ®e ³ee ceb[UeR®eer keÀe³e&#ecelee keÀceer Pee}er veener lej®e veJe}. ÒeceeCeeyeensj Deieesi³e Deenej, J³ee³eecee®ee DeYeeJe, DeevegJebefµekeÀlee Je keÌJeef®ele Òemebieer keÀener efJekeÀej ³eecegUs µejerjeceO³es ®ejyeer®eer Jee{ nesles. µejerj yes[ew} DeeefCe kegÀ®ekeÀeceer Jne³e}e }eieleb. ®eHeUlee DeeefCe keÀe³e&#ecelee Deeìtve peeT }eieles. µejerje®eer yeebOeCeer, Peerpe, DeeefCe efJeke=Àleer yeebOeCeer ³eeyeÎ} DeeHeCe efJe®eej kesÀ}e. Deelee DeeCeKeer cenÊJee®ee cegÎe efJe®eejele IesT. 11

µejerjele}er keÀener êJ³e efveIetve iesuîeecegUsner, Peerpe DeefOekeÀ Pee}er lej pes HeefjCeece nesleele, lemes®e HeefjCeece nesleele. HeCe lejerner Peerpe nesCeb JesieUb DeeefCe µejerje}e keÀener êJ³eebvee Jebef®ele JneJeb }eieCeb JesieUb. lej GvneÈ³ee®³ee efoJemeele Gvneleevnele keÀece keÀ©ve LekeÀ}suîee J³ekeÌleeR®³ee µejerje}e pesJne Ieecee®³ee Oeeje }eieleele lesJne µejerjeleer} HeeC³eeÒeceeCes®e keÀener ÒeceeCeele l³eeb®³ee µejerjeleuîee #eej êJ³eebvee Je keÀener ÒeceeCeele yeer Je meer peerJevemeÊJeebveener leer J³ekeÌleer HeejKeer nesles. yeeUe}e pesJne G}ìîee nesleele eEkeÀJee peg}eye nesleele lesJnener µejerjele}b HeeCeer DeeefCe #eejêJ³e keÀceer nesleele. Heg<keÀUoe DeeHeuîeeJej efJeef®e$e Òemebie iegojlees. DeeHe}e SKeeoe efce$e ³eslees. l³ee®es Je[er} yejesyej ³esleele. DeeHeCe l³eeb®eb mJeeiele keÀjlees. l³eebvee yemee cnCelees. efce$e yemelees HeCe Je[er} yemele veenerle. DeeHeuîee ceveele µebkeÀe ³esles, DeeHe}b lej keÀener ®egkeÀ}b veener?..... DeeHeCe Hegvne Deeûen keÀjlees. Je[er} ceie efveªHee³e cnCetve yemeleele. HeCe mebkeÀes®etve. DeeHeuîee}e efJeef®e$e Jeeìleb. lemeb Heeefn}b lej Je[er} lemes HeÀìHeÀìerle®e efomeleensle ceie yemee³e}e Dee{sJes{s keÀe Iesle nesles? HeCe ceie ®eneHeeCeer nesleb.... ceb[Uer efveIetve peeleele. DeeHeCe cevee®eer mecepetle Iee}tve meieUb efJemeªve peelees. HeCe Demeb keÀe Ie[}s}b Demeleb? Heg{s keÀOeer lejer DeeHeuîee}e eflemeN³ee®e meboYee&le keÀUleb keÀer efce$ee®³ee Jeef[}eb®eb cetUJ³eeOeer®e Dee@Hejsµeve Pee}b! DeLee&le®e efce$ee®³ee Jeef[}eb®eb DeJeIe[ peeieer®eb ns ogKeCeb, cegUJ³eeOe, µejerjeleuîee jkeÌlem$eeJee}e keÀejCeerYetle Demeleb DeeefCe l³eecegUs®e l³eebvee yemeC³ee®ee $eeme nesle Demelees Je les DeµekeÌle Deved HeÀìHeÀìerlener Pee}s}s Demeleele. µejerjeleuîee jkeÌlee®eer ieUleer (Loss) DeBefkeÀ}esmìescee [îegDeesef[veeef} ns }ebye}®ekeÀ Je ngkeÀ Jece& ns íesì veeJe Deme}suîee ke=ÀefcecegUsner nesles. µejerjele}er ÒeefLeves êJ³es ieceeJeC³ee®ee ÒekeÀejner keÀener keÀceer veener. cet$eeEHe[eleer} ‘ieeUCeer’®eer YeeskesÀ ceesþer Pee}er keÀer ÒeefLeveeb®es ceesþs keÀCe ³ee ieeUCeerletve meje&me }IeJeerletve efveIetve peeleele. 12

Deele[îeebvee Je´Ce Pee}s lejer jkeÌlee®eer ieUleer (Loss) nesles. nsner efJemejlee keÀecee ve³es. JeeveieeroeKe} Iesle}suîee ³ee GoenjCeebJ³eeflejerkeÌle Flej DeveskeÀ J³eeOeeRceO³es DeeHeuîee µejerjele}er IeìkeÀêJ³es SKeeÐee Jeeìsves efveIetve ies}er keÀer µejerj Kebieleb DeeefCe keÀcepeesj yeveleb. iejesojHeCeele eqm$e³eebvee ³esCeeje DeµekeÌleHeCee lemes®e Òemetleerveblej yeeUe}e DebieeJej HeepeJeCeeN³ee ceeleebvee ³esCeeje DeµekeÌleHeCee Deµee®e ÒekeÀej®ee Demelees. ns lemeb mecepeeJetve meebieC³ee®eer iejpe veener. efµeJee³e ne³eHejcesveesNner³ee eEkeÀJee cesveesNnsefpe³ee efkebÀJee Hee@ef}cesveesefNn³ee (ceeefmekeÀ HeeUer®³ee JesUer DeefOekeÀ ÒeceeCeele eEkeÀJee DeefOekeÀ JesUe jkeÌlem$eeJe nesCeb) Pee}e lejer eqm$e³eebvee ieUtve pee³e}e nesleb. lej Demes ns ÒekeÀej DeeefCe Deµee ³ee leNne. DeeHe}er µekeÌleer efJeefJeOe ÒekeÀejs keÀceer keÀjCeeN³ee. SKeeob ceµeerve keÀece keÀjsveemeb Pee}b lej DeeHeCe efkeÀleer lelHejlesveb ogªmle keÀjlees.... keÀ©ve Ieslees.... Hegvne veeogªmle nesT ve³es cnCetve ceske@ÀefvekeÀ}e oce ceejlees eEkeÀJee l³ee®eer Hee³eOejCeer keÀjlees ! ceie DeeHe}b ns µejerj Oe[OeekeÀì jeneJeb ³eemeeþer DeeHeCe keÀeUpeer vekeÀes I³ee³e}e?DeeHeuîee ceesìjmee³ekeÀ}®³ee yeejerkeÀmeejerkeÀ yeeyeeR®eer osKeer} DeeHeCe ceeefnleer keÀ©ve Ieslees. ceske@ÀefvekeÀveb ‘ceecee’yeveJet ve³es cnCetve. ceie efJeefJeOe ÒekeÀejs LekeÀ}s}e ‘Yee®ee’ Jne³e®eb ìeUC³eemeeþer... DeLee&le mJeleë®eer µekeÌleer Jee®eefJeC³eemeeþer keÀe ve³es DeeHeCe ³ee yeeyeer }#eele þsJetve, DeeHeuîee Hejerveb Òe³elve keÀª? ®e}e lej.. SJe{îee efµeoesjerJej LekeÀJ³eeJej ceele keÀjC³ee®eer Dee³egOeb ieesUe keÀª³ee. 13

LekeÀJ³eeJej ®e{eF& LekeÀJ³eeJej n}Áe keÀªve l³eeJej ceele keÀjC³eemeeþer meJe&ÒeLece DeeHeCe SkeÀ }#eele þsJee³e}e nJeb. keÀOeerner neleHee³e ve ieeUlee mJeleë®³ee ef®eÊeJe=ÊeereJe<e³eer f mepeie jenCeb. yeekeÀer keÀener®e veener lejer ns lejer DeeHeuîee mJeeOeerve Demeleb! mJeleë®³ee ef®eÊeJe=Êeer keÀescespeC³ee®ee megieeJee }eieCeb ns meJee¥le cenÊJee®e Deens. ef®e[ef®e[sHeCee®ee ‘Jeeme’ Dee}e js Dee}e keÀer }ies®e meleke&À Jne³e®eb DeeefCe ®ee®eHeCeer megª keÀje³e®eer. pes DeeHeuîee yeeyeleerle les®e DeeHeuîee Deepetyeepetb®³ee Flejeb®³ee yeeyeleerlener Kejb Demeleb. DeeHe}er ceg}b-yeeUb Demeesle keÀer meemeg-meemejs. Jeefjÿ Demeesle keÀer keÀefveÿ, ne efve³ece efJemeje³e®ee veener. ³ee®ee GHe³eesie keÀe³e?.... meebielees- ³ee meleke& À HeCeeceg U s DeeHeCe J³eeq k eÌ l e®³ee ef ® e[ef ® e[s H eCee®³ee ceeies...efvejeµesceeies... kebÀìeÈ³eeceeies }Hetve yeme}suîee LekeÀJ³ee®³ee Je l³ee®³ee mJeªHee®ee ceeie IesT µekeÀlees DeeefCe l³eeb®e G®®eeìve keÀ© µekeÀlees. efveoe&}ve keÀ© µekeÀlees. HeCe KetHe oceuîeeJej DeeHeCe SJe{s peeieªkeÀ DemeC³ee®eer µekeÌ³elee keÀceer®e! HeCe cnCetve®e DeeHeCe DeeÊeeHeemetve®e LekeÀJ³ee®eb Yetle iee[C³ee®eer ceesnerce mecepeeJetve IesT DeeefCe megª keÀª. 14

Heefn}er DeeIee[erõ µeejerefjkeÀ YekeÌkeÀceles®eer peesHeemevee 1) Deenej ë DeeHeuîee Deenejele meJe& HeoeLe& ³esCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. Deb[er, otOe, [eUer, keÀ[Oeev³e, ceebmeenejer }eskeÀebmeeþer ceemes-ceebme Je YeepeerHeeuîeeHeemetve HeÀUeHe³e¥le l³ee l³ee nbieeceele GHe}yOe DeVeHeoeLe& IesTve Deenej ®eewjme þsJeCeb ne Heefn}e GHee³e. Heg<keÀUoe DeeHeuîee De%eeveecegUs eEkeÀJee kebÀìeÈ³eecegUs eEkeÀJee DeeHeCe og}&#e kesÀuîeecegUs Deenej veerì vemelees. DeeHeuîee pesJeCee®³ee [y³eele DeeHeCe yengleskeÀ JesUe Lees[sHeÀej pesJeCe veslees DeeefCe je$eerner DeenejekeÀ[s µeem$eer ³ e ¢äer v eb Heenle veener . ®eJeer k eÀ[s }#e os l ees HeCe ®eefJeäHeCeeyejesyej®e µejerje}e les DeVe efkeÀleer GHe³egkeÌle Deens ³ee®ee efJe®eej keÀjerle veener. Heg<keÀUoe ®eewjme Deenej HejJe[le veener Deµeerner le¬eÀej Demeles. DeeÊeener ns Jee®eleevee legce®³ee ceveele }ies®e Òeµve GYee jeefn}e Demes} keÀer ns meJee¥vee keÀmeb keÀe³e HejJe[s}? HeCe Kejb meebiet? HejJe[C³ee®eer mecem³ee Deme}er lejer efle®ee SJe{e yeeT keÀjC³ee®eb keÀejCe veener. vekeÀejelcekeÀ YetefcekeÀe I³ee³e®eb DeeHeCe ÒeLece ìeUe³e}e nJeb. HejJe[C³ee®eer De[®eCe nUtnUt keÀceer nesles, pej DeeHeCe ÒeeOeev³e keÀµee}e Ðee³e®e les SkeÀoe þjJetve ìekeÀ}b lej! kebÀìeÈ³eeveb kebÀìeUe Jee{lees DeeefCe vewjeµ³eeve vewjeµ³e Jee{ble ns Kejb veener keÀe³e? DeeHeuîee Òeke=ÀleerkeÀ[s og}&#e ve keÀjlee Òeke=Àleer}e cnCepes®e Deeneje}e ÒeeOeev³e DeeHeCe osG µekeÀlees. meeOee efJe®eej keÀje. DeeHeCe ®ene efkeÀleer efHelees? efmeiejsì efkeÀleer Dees{lees? oeª efkeÀleer nesles ? lebyeeKet-Heeve efkeÀleer JesUe ®eIeUC³eele ³esles? ìer. Jner. Deens keÀer veener? keÀHe[îeeJej efkeÀleer Ke®e& neslees? efmevescee, veeìkeÀele efkeÀleer Hewmes peeleele? meesv³ee®³ee oeefiev³eeb®³ee meesmeeHee³eer efkeÀleer Hewmes G[e}s? DeveeJeµ³ekeÀ Jemletb®ee Hemeeje Iejele efkeÀleer Jee{}e³e? ne@ìs}ceO³es efkeÀleer JesUe peelees? ¿ee meJe& Ke®ee&le keÀeìíeì keÀªve osKeer} mekeÀme Deenejemeeþer Hewmes Gjleele keÀer veener?.. ceer ceev³e keÀjlees keÀer keÀeneR®³ee yeeyeleerle SJe{b keÀªve osKeer} Hegjsµeer ye®ele nesle veener. ceie meenefpekeÀ®e ogmeje Òeµve ³eslees keÀer DeeHeCe kegÀìgye efve³eespevee®ee b 15

DeJe}bye keÀjlees keÀer veener? ³eesi³e ceeiee&veb DeeefLe&keÀ HeefjefmLeleer megOeejC³eemeeþer DeeHeCe keÀesCeles Òe³elve keÀjlees? l³eele DeHe³eµe Dee}b lej l³eeceeie®eer keÀejCeb, DeeHeCe µeesOetve keÀe{}er keÀer veener? ³ee meJe& yeeyeeR®ee efJe®eej meekeÀuîeeveb keÀje³e}e®e nJee. ceneieeF& meejKeer Jee{les®e Deens cnCetve vegmeleb Jewleeietve keÀe³e yejb HeÀe³eoe? Demees.. HejJe[C³ee®ee Òeµve kegÀCeer GHeefmLele kesÀ}e keÀer ns meejs ÒeefleÒeµve le³eej nesleele®e. lesJne l³eeb®ee efJe®eej Deejesi³eemeeþer ve HejJe[C³ee®eb keÀejCe osCeeN³eebveer keÀjeJee. Hejbleg Deeneje}e ÒeeOeev³e Ðee³e®e®e Demeb cee$e þjJetve ìekeÀCeb Del³eeJeµ³ekeÀ Deens. ceePes SkeÀ yee}jesiele%e efce$e Deensle. ©iCe Dee}e keÀer ‘meeJepe’ efceUleb³e Deµee vepejsve les Heenle veenerle. ©iCee®³ee HeÀer ceOetve keÀenerner efnmmee pevej} Òe@keÌìerµevej}e osle veenerle. Lees[keÌ³eele ‘keÀì’ Je ‘keÀefceµeve’ JeeìC³ee®eer Òe@keÌìerme keÀjerle veenerle Je l³eecegUs ©iCeebvee Yego¥[ He[le veener. efJeveekeÀejCe DeveeJeµ³ekeÀ leHeemeC³ee keÀje³e}e les }eJeerle veenerle. ÒeeceeefCekeÀHeCeeveb keÀece keÀjleele DeeefCe ³eesi³e lees ceesyeo}e Iesleele. ceg}eb®³ee Deeneje®³ee yeeyeleerle}b l³eeb®e cnCeCeb lej DeeHeCe meJee¥veer SskeÀC³eemeejKeb Deens. l³eeb®ee Heefn}e efJejesOe Jee Dee#esHe ®ee@keÀ}sìmed, HesHejeEceìmed DeeefCe ®etF¥iece-yeye} iece ³eeb®³ee DeeflejskeÀeyeÎ} Demelees. Deved pes ceg}ebvee }eiet les®e ceesþîeeveebner. J³eeJeneefjkeÀ ¢äerveb Heeefn}b lej Flej meJe&peCe DeeHeuîee ceg}ebvee pej ³ee DeefOekeÀ Jemlet osleele lej DeeHeCe®e HeÀkeÌle DeeHeuîee ceg}ebvee ³ee Jemlet peemle Kee³e}e efouîee veenerle lej ceg}ebvee DeeHe}s DeeF&Je[er} DeeHe}b Hegjsmeb keÀewlegkeÀ keÀjerle veenerle Demeb Jeeìs} ns Kejb Deens. HeCe l³eeb®eer ner YeeJevee keÀe³ece efìkeÀCeejer vemeles. leelHegjleer, lesJneHegjleer®e Demeles. DeeÊee legcner pes Jee®ele Deenele les l³eebvee mecepeeJetve meebefiele}le lej l³eeb®eer nUtnUt mecepetle Heìs}. lesJne }#eele þsJee³e®eer yeeye cnCepes ®ee@keÀ}sìmed, HesHejeEceìmed, ®egF¥iece Jeiewjs SkeÀoce keÀceer keÀjCeb. l³eeyeÎ} Flej HeeweäkeÀ HeoeLe& ceg}ebvee Ðee³e®es. ne@ì}ceO³es peeTve f s IeceIeceerle KeeÐeHeoeLee&Jej leeJeb ceejCeb, Deefle ®eneHeeve, }nj Dee}er js Dee}er 16

keÀer iee[erJej®es GIe[îeeJej®es-ceeµee yeme}s}s HeoeLe& KeeCeb IeelekeÀ Deens. les efJekeÀle IesTve KeeC³eemeeþer ceg}ebvee Hewmes osC³ee®ee yespeyeeyeoejHeCee Je yesHeJee&F& lej OeeskeÀeoe³ekeÀ®e Deens. DeVe Je KeeÐeHeoeLee¥®³ee µegOolesmeeþer Hegjµeer keÀeUpeer Iesle}er peele veener. s ns efJeoejkeÀ mel³e Deens. ns Jee®ele Demeleevee legce®eer Òeefleef¬eÀ³ee keÀe³e nesCeej ³ee®eer DeLee&le®e ce}e peeCeerJe Deens. legcner cnCee} efoJemeYeje®eer oieoie Peeuîeeveblej jml³ee®³ee keÀesHeN³eeJej Deme}suîee neleiee[erJej®ee Je[eHeeJe, Yes}Hegjer, jie[e-He@efìme KeeJee Demeb kegÀCee}e JeeìCeej veener? JeeleevegketÀef}le ne@ìs}ele peeTve KeeC³eeFleHele DeeHe}er HeefjefmLeleer vemeles. meenefpekeÀ®e Kecebie Yepeer eEkeÀJee Je[eHeeJe KeeTve le=Hle neslees DeeHe}e peerJe! Kej®eb ceer osKeer} Heg<keÀUoe mJeleë}e Deµee leNnsve le=Hle kesÀ}s}b Deens. legce®³eeHewkeÀer kegÀCeerlejer ogmeje cegÎe Demeener GHeefmLele keÀ© µekesÀ} keÀer keÀä keÀªve keÀceeF& keÀjCeeN³ee ³ee efJe¬esÀl³eebveer ceePeb keÀe³e Iees[b ceej}b³e? l³eeb®es KeeÐeHeoeLe& efJekeÀ}s ies}s veener lej l³eeb®eer Heesìb keÀµeer Yejleer}? l³eeb®³ee HeesìeJej keÀeb yejb Hee³e ÐeeJee? ³ee oesvner Òeµveeb®eer GÊejb meesHeer Deensle. HeefnuîeeÒeLece efoJemeYeje®eer oieoie Peeuîeeveblej DeeHeCe Deµee leNnsveb KeeCeb Jee le=Hle nesCeb ³eele JeeF&ì Jee ‘Kee}®³ee opee&®eb’ Jee ‘nerve’ Demeb keÀener veener. Hejbleg l³eele DemJe®ílee DeeefCe jesiee}e Deeceb$eCe cee$e vekeÌkeÀer®e Deens. p³ee Heefjmejele - p³ee HeefjefmLeleerle DeeHeCe ns HeoeLe& Keelees leer HeefjefmLeleer DeeHeCe ®ee}Jetve Iesle Deme}es lejer leer keÀcee}er®eer ieef}®í DeeefCe IeeCesj[er Demeles ns efJemeªve ®ee}Ceej veener. ce}e mJeleë}e keÀeJeerU DeeefCe Deefceefye³eeefmeme®ee HeÀìkeÀe yemetve ceer pepe&j Pee}es neslees! lesJne jesiee®eer µekeÌ³elee Je l³eeÜejs mebYeJeCeejs Heg{®es og<HeefjCeece ìeUC³eemeeþer DeeHeCe efJeéeemeen& HeoeLe& I³eeJesle. Decet} ef k eÀb J ee Deejs ® es og i OeHeoeLe& jml³eeJej®³ee GIe[îee-Gef k eÀj[îeeJej®³ee KeeÐeHeoeLee¥Hes#ee DeefOekeÀ efJeéeemeen& Deensle. l³ee®eÒeceeCes ogOeeleer} ‘HetCee&Vee®³ee’ iegCeeb®eener DeeHeuîee}e HeÀe³eoe neslees. GvneÈ³ee®³ee efoJemeele LekeÀuîeeveblej osKeer} DeeHeCe µeerleHes³ee®³ee yeeìuîeebJej letìtve ve He[lee Deejs®es, Decet}®es eEkeÀJee 17

ceneveboe®es ÞeerKeb[, ³eesieì& Demes HeoeLe& KeeJes Demeb ceePeb cele Deens. DeLee&le meJe& JesUer Je meJe& keÀeUer ns HeoeLe& GHe}yOe vemeleer}ner. HeCe ³eeletve ceefLeleeLe& Demee I³ee³e®ee keÀer µegOoles®eer keÀmeesìer }eJeuîeeKesjerpe keÀesCeleener KeeÐeHeoeLe& KeeC³ee®eb eEkeÀJee Hes³e HeoeLe& efHeC³ee®eb ìeUC³ee®eer HejekeÀeÿe keÀje³e®eer. ³ee®eJesUer nsner }#eele þsJee³e}e nJeb keÀer KeeÐeHes³eeb®eer mJe®ílee DeeefCe µegOolee kesÀJeU GHenejie=ne®³ee yeensj®³ee efoKeeJeìerJeªve þjle veener! legcner cnCee} keÀer µegOoles®eer keÀmeesìer }eJee³e®eer keÀµeer? DeeHeCe keÀener Òe³eesieµeeUsleuîee ®ee®eC³ee keÀjC³ee®³ee HeefjefmLeleerle vemelees! HeCe ceePeb cnCeCeb Demeb keÀer GHenejie=nele}b KeeCeb®e µekeÌ³elees ìeUeJeb. KejesKej®e ìeUeJeb. peesHe³e¥le KeeÐeHeoeLee¥®³ee µegOolesefJe<e³eer Kee$eer Je nceer efo}er peele veener leesHe³e¥le ‘yeensj®³ee’ DevveHeoeLee¥keÀ[s JeUC³ee®eb ìeUeJe®eb. µegOoles®eer Kee$eer Deme}s}s efyemkeÀerìebmeejKes HeoeLe& KeeJes. DeeHeCe yeensj®eb pesJeCe KeeCe kesÀ}b veener lej efJe¬esÀl³ee®eb keÀe³e nesF&}? ne Òeµve mJeeLe&-HejceeLe& oesvneRvee Oeªve DeeefCe ³eesi³e Deens. HeCe ceePeer Kee$eer Deens keÀer ûeenkeÀebkeÀ[tve mJe®íles®eer melele efJe®eejCee nesle jeefn}er lej ³ee HeoeLee¥®³ee µegOolesle efveef½ele Jee{ nesF&} Je leµeer nceer efceUCebner keÀener DeµekeÌ³e veener. keÀesCeleener efJe¬esÀlee ûeenkeÀe}e keÀe³e nJeb Deens ³ee®ee efJe®eej kesÀuîeeefµeJee³e OebÐeele leie Oeª µekeÀle veener ns Kejb Deens keÀer veener? ceie DeeHeCe DeeHeuîee Deejesi³eemeeþer mJe®íles®eer Deì Ieele}er lej efyeIe[}b kegÀþs? Demees. lej cegÎe Deens mJe®íles®eer, µegOoles®eer keÀmeesìer }eJeuîeeefµeJee³e keÀener ve KeeC³ee®ee Jee efHeC³ee®ee DeeefCe De[®eCeer®³eeJesUer ³eemeeþer J³eJene³e& He³ee&³e µeesOeC³ee®ee. ne cegÎe DeLee&le®e HeeCeer efHeC³eeHetJeea les µegOo Demeuîee®eer Keelejpecee keÀjC³ee®eener Deens. efveoeve DeµegOo HeeC³ee®eer µekeÌ³elee Dee{Ulee®e HeeCeer GkeÀUtve efHeCes DeeJeµ³ekeÀ Deens. Heg<keÀUoe Iejeleuîee yee³ekeÀebvee Gj}b-megj}b, efµeUb-HeekebÀ KeeJeb }eieleb. ner HeefjefmLeleer meieUerkeÀ[s meejKeer Demes} Demebner veener. Hejbleg Kes[îeeHee[îeele lemes®e keÀcekegÀJele DeeefLe&keÀ efmLeleer Deme}suîeeb®³ee Iejele Demeb Ie[Ceb DemebYeeJ³e veener. efµeUbHeekebÀ KeeC³ee®eer ÒeLee JeeF&ì®e. keÀejCe efµeÈ³ee DeVeele peblegb®eer Jee{ nesT µekeÀles! veemekebÀ DeVe KeeCeb lej efveef½ele®e IeelekeÀ 18

Deens. jsefÖeÀpejsìj®eer megefJeOee meieUerkeÀ[s vemeles Deved DeµeeJesUer ³eesi³e ÒeceeCeele mJe³ebHeekeÀ efµepeefJe}e ies}e veener keÀer Gjuîeemegjuîee®eer mecem³ee GYeer nesles ns Kejb®eb. HeCe lejerosKeer} ³ee} DeeUe Iee}e³e}e®e nJee. ®eebie}s efµepeJe}s}s leepes HeoeLe& KeeCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. YeepeerHee}e, HeÀUb mJe®í OegleuîeeefµeJee³e efµepeJeCeb eEkeÀJee KeeCeb ³eesi³e veener. Heg<keÀU®e efHekeÀ}s}er HeÀUb osKeer} KeeCeb De³eesi³e Deens. Heg<keÀUoe DeeHeCe Heenlees keÀer DeeHeuîeeyejesyej pesJee³e}e yeme}s}er J³ekeÌleer SkeÀoesve efceefveìele pesJeCe mebHeJetve nele OegJee³e}e Gþles. Deµee leNnsveb pesJeCeb cnCepes pesJeCeele}s HeoeLe& He®eveemeeþer ³eesi³e yeveC³eeHetJeea®e Heesìele {keÀ}Ceb. pes DeeHeCe efieUlees l³ee®eb ®eebie}b ®eJe&Ce Jne³e}e nJeb. ceePee SkeÀ efce$e SkeÀoe pesJee³e}e yeme}e Demeleebvee leeW[e®³ee SkeÀe yeepetveb®e Keele yeme}e neslee. ceer efJe®eej}b, ’DeHHee, Demee SkeÀe yeepetveb keÀe Keelees³eme? l³eeveb meebefiele}, ‘oe{ HeesKej}er Deens’, þCekeÀles. cnCetve SkeÀe yeepetveb Keelees.“ ceer ceveele ®eefkeÀle Pee}es. DeHHee lemee keÀener De[eCeer veJns. HeCe oe{ ogKeermeeþer oeleeb®³ee [e@keÌìjkeÀ[s peeTve F}epe keÀjC³ee®ee DeeUme! ceie Lees[îee HeÀìkeÀUHeCeeveb®e l³ee}e cnì}b, ‘oe{ ogKeles cnCetve ogmeN³ee yeepetve Keeleesme! GÐee mekeÀeUer ogmeN³ee yeepet®eer oe{ ogKet }eie}er lej? GHees<eCee}e yemeCeej Jeeìleb?’ ceeP³ee ìesceC³eeveb lees ie[ye[}e, ’veener.... lemeb veener.“ ’lemeb veener lej Heefnuîeeboe oeleeb®eer keÀeUpeer Ies. les veerì veme}s lej legP³eeSJe{îee Gb®e efOeHHee[ osne®eb Hees<eCe keÀmeb nesCeej?“ oeleeb®³ee le¬eÀejerb®³ee J³eefleefjkeÌle Heesìe®es Je Flejner keÀener efJekeÀej Demes Demeleele keÀer meieUs DeVeHeoeLe& ³eesi³e ÒeceeCeele Deenejele IesTve osKeer} Hegjsµee ÒeceeCeele µees<etve Iesle}s peeT µekeÀle veenerle. DeµeeJesUer mebyebefOele HeoeLee¥®eer ìb®eeF& µejerjele peeCeJet }eieles. ³ee ìb®eeF&cegUs DeLee&le®e µejerje®³ee #ecelesJej Òel³e#e-DeÒel³e#e HeefjCeece 19

neslees. (Goe. Heefve&efµe³eme De@efveefce³ee) ³ee efJekeÀejele ye 12 ns peerJevemelJe He®eveceeiee&ceOetve µees<e}b peeT µekeÀle veener. ns ke@Àme}®³ee Fbìve&} He@ÀkeÌìj®³ee DeYeeJeecegUs nesles. leeW[ ³esCeb, }JekeÀj LekeÀJee ³esCeb, íeleerle Oe[Oe[Ceb, PeesHe keÀceer nesCeb, ef®e[ef®e[sHeCee ³esCeb, Demes ÒekeÀej nesleele. HeÀìHeÀìerleHeCeener ³eslees. Lees[keÌ³eele cnCepes DeeHeCe DeenejeceO³es meJe& HeoeLe& Iesle Demeleevee DeeefCe ³ee DeeOeer Heeefnuîeevegmeej l³eeb®eb J³eJeefmLele mesJeve keÀjerle Demeleeveener pej DeeHeuîee}e lebogªmle-Glmeener Jeeìle vemes} lej [e@keÌìjeb®ee me}Áe I³ee³e}e®e nJee. DeeHeuîee YeesJelee}®eer efnjJeerieej Jevejepeer, efvejefvejeÈ³ee Je=#eJe}Áer, ef®e$eefJeef®e$e HeµegHe#eer ns osKeer} DeeHeuîeeÒeceeCes®e mepeerJe Deensle. HeCe l³eebvee DeenejeefJe<e³eer keÀe DeY³eeme keÀjeJee }eiele veener? Deecne}e®e keÀeb? JevemHeleer l³eeb®eb DeVe meg³e&ÒekeÀeµe, JeeleeJejCeeleer} keÀye&efÜÒeeefCe} Jee³et (keÀeye&ve [e³e Dee@keÌmeeF&[), HeeCeer DeeefCe peefceveerleuîee meeO³ee meeO³ee êJ³eeHeemetve yeveJeleele. ÒeeC³eeb®eer GHepeereJekeÀe l³eeb®³eeleuîee vewmeefie&keÀ ÒeJe=eÊevegmeej Je vewmeefie&keÀ f f efve³eceeÒeceeCes Ie[les. l³eebvee peeie=le cevee®³ee F®ísÒeceeCes DeVeHeoeLe& yeveJeC³ee®eer #ecelee vemeles. ÒeeC³eebvee ner peer DeebleefjkeÀ peeCeerJe Demeles Je l³eevegmeej les DeeHe}s KeeÐe-meeJepe pes efceUJeleele-l³eebvee efceUleb. l³eeceeieer} iegbleeiegbleer®eer Òeef¬eÀ³ee Hegjsµeer G}ie[}er ies}s}er veener. efle®eb mJeªHe mHeä Pee}s}b veener. Hejbleg ceveg<³e ÒeeC³ee®³ee yeeyeleerle JesieUe ÒekeÀej Deens. p³ee jemee³eefvekeÀ HeoeLe& Jew%eeefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeletve Flej mepeerJeeb®eb peerJeve HegÀ}leb, yenjleb, DeeefJe<ke=Àle nesleb Je nesle jeneleb l³ee Òeef¬eÀ³eeb®³ee efve³eb$ekeÀ keÀesµeeletve ceveg<³epeerJeve keÀenermeb yeensj Dee}b Deens. ceeveJee}e KeeCeb, pesJeCeb, éemeve keÀjCeb, YeeJe-YeeJevee ³eeJej, l³eeb®³ee efJekeÀemeecegUs efve³eb$eCe ÒeeHle Pee}b Deens DeeefCe l³ee®eyejesyej ³ee efve³eb$ekeÀ keÀesµee®eb mebj#eCe cee$e keÀener ÒeceeCeele l³ee}e ieceJeeJeb }eie}b Deens. ceebpeje®eb Heesì efyeIe[}b keÀer l³ee}e ogJee& eEkeÀJee legUme Keeleevee legcner Heeefn}b Demes}. l³eebvee kegÀCeer efµekeÀJe}b keÀer l³eeb®³ee ogKeC³eeJej legUµeer®ee GHe³eesie neslees? Hejbleg l³ee®eyejesyej ns osKeer} Kejb keÀer p³eecegUs ÒeeCeer l³eeb®eb Deew<eOeHeeCeer keÀjleele l³ee ³ee jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³ee vesnceer®e mebj#ekeÀ Demeleele Demeb veener! l³ee®eÒeceeCes®e ner ‘mebj#ekeÀ’ ³eespevee Hegjµeer HeefjCeecekeÀejkeÀ vemeles nsner cenÊJee®eb! s 20

cnCetve®e DeeHeuîeeÒeceeCes®e ÒeeCeer osKeer} efJe<eÒe³eesiee®es yeUer nesleele. PegjUb, Gboerj ³eeb®eb GoenjCe DeeHeuîee}e ceenerle Deens®e! cnCetve®e DeeHeCe keÀener ÒeceeCeele ³ee ‘mebj#ekeÀ keÀesµeeletve’yeensj Dee}es ³eeyeÎ} Keso ve keÀjlee Deµee leNnsves ‘yeensj’³esleevee®e DeeHeuîee}e ÒeeHle Pee}suîee yeeweOokeÀ kegÀJeleer®ee GHe³eesie keÀªve DeeHeCe Deeneje®³ee lelJeeb®ee DeY³eeme keÀje³e}e q nJee DeeefCe me=äerleuîee DeVeHeoeLee¥®ee ³eesi³e ÒekeÀejs HegjsHetj GHe³eesie keÀje³e}e nJee. JevemHeleer Je keÀener ÒeeC³eeceO³es efvemeiee&leer} efJeefJeOe HeoeLee&Heemetve DeVejme µees<eCe keÀjC³ee®eer Je Hees<ekeÀ êJ³eeb®eer GHe³eespevee keÀjC³ee®eer DeeHeuîeeHes#ee peemle #ecelee Demeles. Hejbleg ceeveJeekeÀ[s HeoeLe& ®eefJeä yeveJeC³ee®es, efµepeJeC³ee®es, HeewefäkeÀ yeveJeC³ee®es, µejerjeleer} ìb®eeF& mecepeC³ee®es %eeve-efJe%eeve Je leb$e Deens! meJe&meeceev³e efJeÐeeL³ee¥vee osKeer} Deelee ceenerle Demeleb keÀer DeeHe}b µejerj ÒeefLeveb, eqmveiOe HeoeLe&, #eej, keÀejyeesne³e[s^ìmed, peerJevemelJe DeeefCe HeeCeer ³eeb®eb yeve}s}b Deens! Goe. DeeHeuîee mvee³egb®eer yeebOeCeer ÒeefLeveebHeemetve lej lJe®esKee}er Deme}suîee ®ejyeer®eer yeebOeCeer eqmveiOe HeoeLee¥®eer DeeefCe ne[eb®eer yeebOeCeer #eej³egkeÌle Demeles. keÀejyeesne³e[s^ìmed®ee meeþe ³eke=Àle Je mvee³etbceO³es Demetve l³eeb®ee GHe³eesie peªjerÒeceeCes µekeÌleer (Svepeea) efceUJeC³eemeeþer kesÀ}e peelees. keÀener #eej Je peerJevemelJes F. µejerjeleer} ®e³eeHe®e³ee®³ee keÀeceele obie Demetve mJeeogeHe[emeejK³ee E Fbêer³eeb®³ee m$eeJeele þeCe ceeb[tve yeme}s}er Demeleele. HeeCeer lej jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeb®eb ceeO³ece®e Deens. jkeÌleemeejKee êJeªHeHeoeLe& yeJnbµeer HeeC³ee®ee®e yeve}s}e Deens! Deved ns %eeve Deeneje®³ee ¢äerveb Deieoer GHe³egkeÌle Deens. DeeHeCe DeVeHeoeLee¥®ee efJe®eej keÀjleebvee l³eeb®³eele}er Hees<ekeÀêJ³es keÀesCeleer? leer efkeÀleer ÒeceeCeele Deensle? ³ee Òeµveeb®eer GÊejs µeesOelees. keÀejCe µejerjele}er ìb®eeF& DeeHeuîee}e kesÀJeU efJeefµeä Hees<ekeÀ êJ³eeb®³ee ìb®eeF&®³ee mJeªHeele peeCeJeles, keÀUles. Goe. µejerjele ogOee®eb ÒeceeCe keÀceer Deens Demeb DeeHeuîee}e keÀOeer®e keÀUt µekeÀle veener, keÀejCe ogOeeleuîee Hees<ekeÀ êJ³eeb®ee®e DeYeeJe eEkeÀJee ìb®eeF&®eb®e JesieJesieÈ³ee }#eCeebJeªve Je leHeemeC³eeJeªve DeeHeCe µejerjeceO³es efveoeve keÀjlees Je ogOe GHe}yOe veme}b lejer ogOeeSJe{er Hees<ekeÀ êJ³es 21

Deme}s}e ogmeje keÀesCeleener mees³eer®ee HeoeLe& IesTve ìb®eeF& otj keÀª µekeÀlees. ogmejb þUkeÀ GoenjCe cnCepes SkeÀeo µeerle Hes³e Goe. eE}yet mejyele keÀceer Peeuîee®eb efveoeve keÀOeer®e nesle veener Je nesT µekeÀle veener. HeeCeer Je meer peerJevemelJee®eer keÀcelejlee cee$e efJeefJeOe }#eCeebJeªve peeCeJet µekeÀles Je DeeHeCe eE}yet mejyele osTve eEkeÀJee peerJevemelJeeb®eer ieesUer Je efµejsletve HeeCeer Je i}tkeÀespe (meeKejs®ee®e SkeÀ ÒekeÀej) osTvemegOoe leer ìb®eeF& otj keÀª µekeÀlees. Lees[keÌ³eele cegÎe Demee keÀer, 1) µejerj keÀesCel³ee êJ³eeb®eb yeve}b Deens, 2) leer keÀceer keÀOeer nesT µekeÀleele Je keÀceer Peeuîeeme keÀesCeleer }#eCes GodYeJeleele, keÀesCel³ee DeVeHeoeLee&le keÀesCeleer Hees<ekeÀ êJ³es efceUleer} Je efkeÀleer ÒeceeCeele efceUleer}, 3) SkeÀeÐee HeewefäkeÀ êJ³ee®ee Deeflemeb®e³e µejerje}e Peeuîeeme keÀesCeleer }#eCes GodYeJeleele, 4) ³eemeeþer GHe³egkeÌle Deµee Òe³eesieµeeUsleer} ®ee®eC³ee keÀesCel³ee Demeleele, 5) Òeesmesemeie®ee (efµepeJeC³ee®ee) DeVeHeoeLee¥Jej keÀe³e HeefjCeece E neslees, ¿ee meJe& megmebyeOo Je HejmHejebJej HeefjCeece keÀjCeeN³ee yeeyeer Deensle. Deeneje®³ee meboYee&le efJe®eej keÀjleevee µejerje®eb %eeve ³ee®emeeþer cenÊJee®eb Demeleb. DeeHe}b µejerj p³eeHeemetve yeve}b Deens leer ÒeefLeveb, keÀeyeexne³e[s^ìme, eqmveiIe HeoeLe&, peerJevemelJe, #eej Je HeeCeer ns µejerjeceO³es l³eeb®³ee Depetvener meesH³ee Je íesìîee DebµeebceO³es JeeJejleele. Goe. ÒeefLeveb cnCepes DeefceveesDe@efme[®³ee DeveskeÀ meeKeÈ³eeHeemetve efJeefJeef#ele ÒekeÀejs le³eej nesCeeje HegpekeÀe, keÀeyeexne³e[sìme b ^ d cnCepes i}tkeÀespemeejK³ee íesìîee DeveskeÀ efnmm³eebHeemetve yeve}s}s HegbpekesÀ DeeefCe He@Àìmed eEkeÀJee eqmveiOe HeoeLe& cnCepes He@Àìer De@efme[med veeJee®³ee legkeÀ[îeeHeemetve yeve}s}s Lees[s ceesþs þeskeÀUs nes³e. HeeCeer cnCepes 2 ne³e[^espeve Je 1 Dee@eqkeÌmepeve. peerJevemelJes osKeer} Deµee ÒekeÀejs yeve}s}er Demeleele. Flej Oeeleg l³eeb®³eele JesieJesieÈ³ee #eejeb®³ee ªHeele Demeleele. Goe. meesef[³ece keÌ}esjeF&[ cnCepes meesef[³ece®ee #eej. ns pej DeeHeuîee }#eele Dee}b lej ³eentve Kees}ele peeTve DeeHeuîee}e mecepetve Ieslee ³esF&} keÀer µejerjele}er ner êJ³es osKeer} JesieJesieuîee cet}êJ³eeb®eer yeve}s}er Demeleele. SkeÀ kegÀletn}e®eer yeeye cnCetve Heeefn}b lej DeeHe}b µejerj Kee}er} cet}êJ³eeb®eb yeve}s}b Dee{Us}. 22

Dee@eqkeÌmepeve 65 % keÀeye&ve 18 % ne³e[^espeve 10 % vee³eì^espeve 3% ke@Àefuµe³ece 1.25 % HeÀe@mHeÀjme 1% Heesì@efµe³ece 0.35 % meuHeÀj 0.25 % meesef[³ece 0.15 % keÌ}esefjve 0.15 % ce@ivesefµe³ece 0.0 % Dee³eve& (}esn) 0.004 % Dee³eesef[ve 0.00004 % ³eeefµeJee³e ceBieveerpe, keÀe@Hej (leebye), eEPekeÀ (pemle), HuîetDeesefjve, efmeef}keÀe@ve, keÀesyeeuì, cee@ef}eqy[vece DeeefCe DeuHe ÒeceeCeele Flej cet}êJ³es osKeer} Demeleele®e. DeeHe} µejerj cnCepes ³ee efJeefJeOe cet}êJ³eeb®³ee SkeÀceskeÀeleuîee J³eJeneje®eer Je les J³eJenej DeeefCe yee¿e peie ³eeb®³eeleer} Òeef¬eÀ³eeb®eer keÀneCeer Deens, efve<HeÊeer Deens. DeeHeuîee µejerjeceO³es DeVeHeoeLee¥®³ee efJeIeìveeletve efceUJe}s}er Hees<ekeÀ êJ³eb, (ÒeefLeves, keÀeyeexne³e[^sìmed eqmveiOe HeoeLe& F.) Depetve pesJne efJeIeefìle nesleele, lesJne leer ÒeefLeves, keÀeyeexne³e[^sìmed, eqmveiOe HeoeLe& Deµee JesieJesieÈ³ee mJeªHeele jenle veenerle lej Hees<ekeÀ êJ³e Deefcevees De@efme[med, i}tkeÀespe, ÖetÀkeÌìespe, He@Àìer De@efme[med Deµee mJeªHeele JeeJejleele Je µejerje®³ee iejpesÒeceeCes l³eeb®³eeHeemetve µeeqkeÌle, G<Celee F. efceUJeCes eEkeÀJee l³eeb®ee GHe³eesie keÀªve efJeefµeä Yeeiee®eer yeebOeCeer keÀjCes, efJeefµeä jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee ®ee}JeCes Deµee yeeyeeRmeeþer l³eeb®ee JeeHej kesÀ}e peelees. µejerjeleuîee JesieJesieÈ³ee Ie[ecees[eR®³ee keÀceerpeemle ÒeceeCeeJej efJeefµeä êJ³ee®eer iejpe GlHeVe nesles, DeeefCe efJeefµeä jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeb®eer ®e¬esÀ megª nesleele Je Flej keÀener yebo nesleele eEkeÀJee ceboeJeleele. SkeÀ meesHeb GoenjCe IesTve meebiee³e®eb, lej keÀener efoJeme J³ekeÌleer GHeeµeer lej keÀe³e nesleb ³ee®ee efJe®eej keÀjeJee }eies}. GHeeme keÀjCeejer J³ekeÌleer JesieJesieÈ³ee Ie[ecees[eRvee µekeÌleer®ee HegjJeþe keÀjC³eemeeþer Deieoer Del³eeJeµ³ekeÀ Demes 23

DeVeHeoeLe&®e Keele vemeles. l³eecegUs µekeÌleer efceUefJeC³eemeeþer µejerjeleer} i}e³ekeÀespesve Je ÒeefLeveeb®³ee meeþîeekeÀ[s lemes®e ì^e³eeqi}mejeF&[ (v³etì^} He@Àì) ¿ee eqmveiOe HeoeLee&®³ee meeþîeekeÀ[s µekeÌleermeeþer JeUCeb µejerj³eb$eCes}e DeeJeµ³ekeÀ Demele. µejerj³eb$eCesle eqmveiOe HeoeLe& Je i}e³ekeÀespesve efJeIeefìle keÀªve Je ÒeefLeves efJeIeefìle keÀªve, l³eeb®es pJe}ve keÀªve µekeÌleer®eb GlHeeove keÀjeJeb }eieleb. meenefpekeÀ®e ®ejyeer keÀceer nesles. Jepeve keÀceer nesles. ke=Àµelee ³esles. ³eke=ÀleeceO³es i}e³ekeÀespesve®ee meeþe Demelees lees keÀceer neslees. mvee³etceO³es ÒeefLeves Demeleele leer ÒeefLeves cees[}er keÀer mvee³et DeµekeÌle nesleele. vescekebÀ ns®e DeeHeuîee}e GHeemeceejer®³ee JesUer Pee}s}b Dee{Uleb, HeCe DeVeHeoeLee¥®ee HegjJeþe neslee®e Hegvne nUtnUt µejerjele}er ®ejyeer, i}e³ekeÀespesve DeeefCe ÒeefLeves cees[CeeN³ee jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee ceboeJeleele Je µekeÌleer efceUJeC³eemeeþer HeÀkeÌle Kee}Ásuîee DeVeHeoeLee&®eb efJeIeìve keÀªve l³eeHeemetve efceUCeeN³ee Hees<ekeÀ êJ³eebkeÀ[s cees®ee& JeUefJeC³eeme GHe³egkeÌle Deµee jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee megª nesleele. DeVeHeoeLe& Je l³eeHeemetve efceUefJe}s}er Hees<ekeÀ êJ³eb, l³eeb®³ee efJeIeìveeHeemetve efceUCeejs êJ³eb, DeeefCe p³eeHeemetve ner êJ³es yeveleele, leer cet}êJ³eb Je l³eeb®³eele Ie[CeeN³ee Òeef¬eÀ³ee ³eeb®e veeleb DeeHeCe Lees[keÌ³eele Heeefn}b. ³ee efJeefJeOe jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeb®³ee JewefµeäîeHetCe& JeeieCegkeÀervegªHe DeeHeuîee µejerjeceO³es Je meenefpekeÀ®e ceveeceO³es HeÀsjHeÀej nesleele. l³eeb®eer Keeme }#eCeb Demeleele Je l³ee®eÒeceeCes jemee³eefvekeÀ Jewefµeäîesner Demeleele, peer Òe³eesieµeeUsle DeY³eeme}er peeT µekeÀleele. Òe³eesieµeeUsle ÒeeC³eebvee efJeefJeOe DeVeHeoeLe& keÀceer DeefOekeÀ ÒeceeCeele osTve, l³eeb®³ee Jepeveele}s ®e{Gleej ceespetve-ceeHetve, l³eeb®³eeceO³es GlHeVe nesCeeN³ee Flej HeÀjkeÀe®ee leHeµeer} DeY³eemetve, l³eemeeþer JesieJesieÈ³ee ®ee®eC³ee keÀªve DeVeHeoeLe& Je l³eeb®³eeHeemetve µejerje}e efceUCeejs Hees<ekeÀ êJ³e, Svepeea (µekeÌleer), efJeefµeä peerJevemelJe, #eej ¿eeb®eer efveef½eleer kesÀ}er peeles. l³eecegUs µejerje®³ee jemee³eefvekeÀ Ie[ecees[erceO³es nesCeejs yeo} DeY³eeme}s peeleele. DeVeHeoeLe& Hees<ekeÀ êJ³e-cet}êJ³es-jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeb®es mJeªHe DeeefCe l³eeHeemetve nesCeejs µejerjeleer} Je ceveg<³ee®³ee yeeyeleerle cevee} nesCeejs HesÀjHeÀej DeeefCe l³eeb®ee 24

HejmHejebleer} mebyebOe G}ie[tve oeKeJelee ³eslees. peieYej npeejes Jew%eeefvekeÀ Deµee ÒekeÀej®es mebµeesOeve keÀjerle Demeleele. GoenjCeeLe& µejerje}e [eUer, ceebme, Deb[er Fl³eeoer HewkeÀer keÀµee®ee®e HegjJeþe veerì Pee}e veener lej ÒeefLeveeb®eer keÀcelejlee Yeemeles Je ‘ne³eHeesÒeeseìefveefce³ee’ f neslees. ne³eHeesÒeesefìefveefce³eeceO³es DebieeJej metpe ³esT µekeÀles. ns efvejer#eCe eEkeÀJee eqmveiOe HeoeLe& DeeefCe keÀes}smìsje@} ³eeb®ee Je Ûo³ejesiee®ee mebyebOe ³eeb®eb %eeve ner DeµeeÒekeÀej®³ee mebµeesOevee®eer efve<HeÊeer nes³e. DeeHeCe pej DeeHeuîee µejerje®³ee mebHetCe& j®eves®ee Je l³eeceOeer} Fbeê³eeb®ee, f Hesµeer Je l³ee ojc³eeve ®ee}CeeN³ee DeveskeÀ Òeef¬eÀ³eeb®ee ef®e$eHeì DeY³eeme}e (pes µejerj ef¬eÀ³eeµeem$e (efHeÀpeerDee@}e@peer) Je yee³eeskesÀefcemì^er Je l³eeceOeer} µeeKeesHeµeeKeebJej®³ee ûebLeeb®eb Heefjµeer}ve kesÀ}b lej®e veerì mecepeCeb µekeÌ³e Deens.) lej DeeHeuîee}e Demeb Dee{Uleb keÀer efJeefµeä DeVeHeoeLee&bceOeuîee Hees<ekeÀ êJ³eeb®eer jemee³eefvekeÀ¢äîee j®evee, DeeHeuîee µejerjeleuîee êJ³eebµeer efkeÀleer efceUleer-pegUleer Deens, l³ee DeVeHeoeLee¥®es µees<eCe Je He®eve efkeÀleer ÒeceeCeele nesles-nesT µekeÀles ³eeJej efJeefµeä DeVeHeoeLee&®eb cenÊJe þjle Demeleb. ÒeefLeveeb®ee, peer Deenejeleer} cenÊJee®ee IeìkeÀ Deensle, pej efJe®eej kesÀ}e lej Jejer} keÀejCeecegUs®e keÀener ÒeefLeves DeeHeuîee}e DeefOekeÀ cenÊJee®eer Je GHe³egkeÌle Demeleele, ns menpe mecepes}. ogmejer yeeye cnCepes DeVeHeoeLee&leer} De@efceveesDe@efme[med . leeboUeceO³es }e³eefmeve ns Deefcevees De@efme[ keÀceer Demeleb lej [eUerceO³es }e³eefmeve YejHetj Demeleb Je keÀceer Demeleb cesefLeDeesefveve! cnCetve®e [eU Je leebogU SkeÀ$e keÀªve..., JejCe-Yeele pesJetve DeeHeCe meJe& Deefcevees De@efme[med®ee µejerje}e HegjJeþe keÀª µekeÀlees. Hejbleg HeÀkeÌle Yeele KeeCeeN³eeb®³ee µejerjele }e³eefmeve ìb®eeF&cegUs Je HeÀkeÌle [eU KeeCeeN³eele cesefLeDeesefveve ìb®eeF&cegUs nesCeejs µejerjerle}s jemee³eefvekeÀ HesÀjHeÀej Ie[leele Je leppev³e }#eCes efomet }eieleele. l³ee®eÒeceeCes DeeCeKeer SkeÀ cenÊJee®ee cegÎe Deens. µejerjeceO³es HejmHejHetjkeÀ Deµee Òeef¬eÀ³eebcegUs keÀener DeefceveesDe@efme[med®es GlHeeove ogmeN³ee DeefceveesDe@efme[med Heemetve nesT µekeÀles. Hejbleg DeVeHeoeLee&ceO³es Dee{UCeeN³ee, µejerje}e GHe³egkeÌle Deµee Jeerme DeefceveesDe@efme[medHewkeÀer one DeefceveesDe@efme[med 25

cee$e µejerjele yeveefJe}er peeT µekeÀle veenerle Je DeeHeCe Keelees l³ee DeVeHeoeLee&le leer DebleYet&le DemeCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. ³ee DeefceveesDe@efme[medvee Smesvµeer³e} = Del³eeJeµ³ekeÀ DeefceveesDe@efme[med cnCeleele. p³ee DeVeHeoeLee&le ner meJe& YejHetj ÒeCeeCeele Deensle l³eebvee GÊece ÒekeÀej®³ee ÒeefLeveebveer HeefjHetCe& HeoeLe& cnì}b peeleb Je les µejerje®³ee Jee{ermeeþer eEkeÀJee Peerpe Yeªve ³esC³eemeeþer Del³eble GHe³egkeÌle Demeleele. yee³e}e@efpekeÀ} Jn@uîet DeeefCe ÒeefLeve #ecelee ÒeceeCe ³ee®ee DeLe& DeeHeCe Deelee Heent³ee. yee³e}e@peerkeÀ} Jn@uîet cnCepes Deenejeleer} ve$eHeoeLee¥®³ee HewkeÀer efkeÀleer µees<eCe kesÀ}s ies}s l³eeb®e ceeHe. ÒeefLeve #ecelee ÒeceeCe cnCepes efkeÀleer ÒeefLeve Kee}Ás Demelee Òe³eesieµeeUsleuîee ÒeeC³eeb®³ee Jepeveele efkeÀleer Jee{ nesles ³ee®eb ceeHe. DeeHeuîee vesnceer®³ee Deenejeleuîee DeVeHeoeLee¥®³ee yeeyeleerle}b ef®e$e keÀmeb Deens les Heent³ee. cnCepes DeeHeCe Keelees les efkeÀleer mekeÀme Je efkeÀleer efvekeÀme ³ee®eer keÀuHevee ³esF&}. Deelee p³ee HeoeLee¥®eer ÒeefLeve#ecelee Je yee³e}e@efpekeÀ} Jn@uîet (peerJeµeem$eer³e iegCeJeÊee) DeefOekeÀ Demeles, lees HeoeLe& µejerj yeebOeCeermeeþer DeefOekeÀ HeewäerkeÀ Demelees ns JesieUb meebieC³ee®eer iejpe vemeeJeer. ns keÀesäkeÀ Hene. HeoeLe& yee³e}e@efpekeÀ} Jn@uîet ÒeefLeve #ecelee ÒeceeCe (peerJeµeem$eer³e iegCeJeÊee) leebotU 68 2.2 ient 65 1.5 cekeÀe 59 1.2 yebiee}er ®eCee 68 1.7 }e} ®eCee 57 1.5 µeWieoeCee 55 1.7 leerU 62 1.8 26

Deb[er 94 3.9 otOe 84 3.1 ceebme 74 2.3 ceemes 76 3.5 efJeefJeOe DeVeHeoeLee&ceO³es DeleYet&le Deme}suîee ÒeefLeveeb®es ÒeceeCe Jew%eeefvekeÀebveer µeesOetve keÀe{}s Deens DeeefCe l³ee-l³ee DeVeHeoeLee&leer} DeefceveesDe@eme[med®eer osKeer} Fl³ebYetle ceeefnleer efceUJe}s}er Deens. ner meJe& ceeefnleer f Deme}s}s lekeÌlesner GHe}yOe Demeleele Je l³eeleer} ceeefnleer®ee JeeHej keÀªve DeeHeCe µejerje}e ÒeefLeves, DeefceveesDe@efme[med®ee legìJe[e nesCeej veener ³ee®ee yeboesyemle keÀª µekeÀlees. ÒeefLeveeb®³ee HegjJeþîee®³ee meboYee&le Keeme }#eele þsJee³e®eb cnCepes DebieeJej ceg}ebvee HeepeCeeN³ee DeeF&}e, efle®es yeeU otOe efHele DemeuîeecegUs les otOe yeveJeC³eemeeþer ÒeefLeves JeeHejele ³esle DemeuîeecegUs, ÒeefLeveeb®eer vesnceerHes#ee DeefOekeÀ iejpe Demeles. iejesojHeCeelener µejerjele}e µeeqkeÌlemeb®e³e Je Hees<ekeÀ êJ³es ieYee&®³ee yeebOeCeermeeþer JeeHejC³eele ³esle Demeleele. l³eeceUs Deenejele ÒeefLeveeb®es ÒeceeCe Jee{JeCes DeeJeµ³ekeÀ Deens. Jee{l³ee Je³ee®³ee ceg}ebvee, Deepeejeletve Gþ}suîeebvee efkebÀJee vegkeÀleer®e µem$eef¬eÀ³ee nesTve ies}suîeebveener ÒeefLeveeb®ee HegjJeþe DeefOekeÀ keÀjeJee }eielees. DeeHeCe Deieoer megªJeeleer}e®e HeeefnuîeeÒeceeCes DebieeJej otOe HeepeCeejer DeeF& Je iejesoj m$eer ³eeb®eer µejerjs yejb®e ieceeJeleele. l³eecegUs lees ‘}e@me’ Yeªve keÀe{}e veener lej l³eebvee DeµekeÌleHeCee Je LekeÀJee ³esCeej. lemes®e Jee{l³ee yeeUebvee Jee{ermeeþer DeeefCe Deepeejeletve Gþ}suîee eEkeÀJee µem$eef¬eÀ³esletve Gþ}suîeebveener µejerj yeebOeCeermeeþer ÒeefLeveeb®eer Jee{erJe iejpe Demeles. Jee{l³ee Je³eele ceg}ebvee Jee{erJe ÒeefLeves efceUe}er veener lej meenefpekeÀ®e HeefjCeeceer l³eeb®eer vewmeefie&keÀ Jee{ nesCeej veener Je µekeÌleer DeeefCe #eceles®³ee ¢äerves leer KegbìCeej. Deepeejeletve Gþ}suîeebvee ÒeefLeveeb®ee Jee{erJe HegjJeþe Pee}e veener lej les osKeer} DeµekeÌle Je ogye&} jenleer}. }JekeÀj lebogªmle nesCeej veenerle. ³ee ieìeb®³ee DeenejeceO³es 27

ÒeefLeveebÒeceeCes®e Flejner HeoeLee&le Jee{ keÀjCes DeeJeµ³ekeÀ Demeles. pej Demeb Pee}b veener lej LekeÀJ³ee}e Deeceb$eCe efceUe}b®e cnCetve mecepee. ÒeefLeves µejerje®³ee yeebOeCeermeeþer Debl³ele cenÊJee®eer YetefcekeÀe yepeeJeleele. leer jkeÌleele osKeer} Demeleele. peblet®³ee Je efJe<eejer HeoeLee¥®³ee efJejesOeer µejerjele pes DeBìeryee@[erpe veeJee®es êJ³e yeveJe}s peeles lesner ÒeefLeveeb®e®e mJeªHe. efµeJee³e JesieJesieÈ³ee jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eele DeeJeµ³ekeÀ Deµeer SbPeeF&cemed osKeer} ÒeefLeves®e Demeleele. Lees[keÌ³eele cnCepes Deeneje®ee efJe®eej keÀjleebvee, l³ee HeoeLee&leer} ÒeefLeveeb®es ÒeceeCe, peerJeµeem$eer³e iegCeJeÊee, DeefceveesDe@efme[med, ÒeefLeve#ecelee Je DeeHeuîee µejerje®eer HeefjefmLeleer ³eeb®ee efJe®eej meekeÀuîeeveb keÀªve keÀesCeles HeoeLe& Deenejele I³eeJesle Je keÀesCeles I³ee³e®es veener ns þjJe}b (l³eemeeþer lekeÌles GHe}yOe Deensle) lej LekeÀJ³ee®eer Oeemleer yeeUieC³eeb®e SkeÀ keÀejCe otj Pee}b Demeb mecepee! eqmveiOe HeoeLee&eJe<e³eer DeeHeCe efJe®eej keÀjlees lesJne DeeHeuîee µejerjeleuîee f eqmveiOeles®ee®e efJe®eej ³eslees! {sjHeesìîeeb®eer Deeke=Àleer meceesj ³esles! HeCe Òel³e#eele eqmveiOe HeoeLe& µejerjele DeveskeÀ cenlJee®eer keÀe³ex yepeeJele Demeleele. Goe. HesµeeR®es DeeJejCe ns ÒeefLeves-®ejyeer ³eeb®es (Lipoproteins)Demeles. eqmveiOe HeoeLee&Heemetve µeeqkeÌle®ee Òe®eb[ HegjJeþe DeeHeuîee}e nesT µekeÀlees nsner efJemeªve ®ee}Ceej veener. mece Jepevee®³ee ÒeefLeveebHes#ee Je keÀeyeexne³e[^sìmedHes#ee eqmveiOeHeoeLee&Heemetve ogHHeì µeeqkeÌle®ee HegjJeþe neslees. eqmveiOe HeoeLe&; }esCeer, letHe, JevemHeleer letHe Fl³eeoer ceO³es Demeleele. l³eeceO³es ‘De’ peerJevemelJener Demeles. JevemHeleer letHeele SjJeer De peerJevemelJe Demele veener. Hejbleg mejkeÀejer efve³eceecegUs 30 ûe@ce ceeies 700 Fbìjve@µeve} ³egefveì SJe{s ‘De’ peerJevemelJe efcemeU}s}s Demeles. l³ee®eÒeceeCes Heg<keÀUmes GlHeeokeÀ JevemHeleer letHeele oj 30 ûe@ce ceeies 50 Fbìjve@µeve} ³egefveìdme SJe{s ‘[er’peerJevemelJe efcemeUleele. µeWieoeCes, mees³eeyeerve, leerU ³eeb®³eele osKeer} eqmveiOeebµe Demelees®e. Oeev³es, Goe. leebotU, ient, [eUer F. ceO³es cee$e peJeUpeJeU lees vemelees®e. DeenejeceO³es p³ee ÒeceeCeele DeeHeCe les}, letHe Keelees l³eeÒeceeCeele µejerje}e J³ee³eece eEkeÀJee keÀä vemeleer} lej jkeÌleele keÀes}smìsje@} Jee{leb DeeefCe 28

jkeÌleJeeefnv³eebceO³es Lej peceleele. ¿eecegUs Ûo³ejesie nesC³ee®eer µekeÌ³elee Jee{les. Hejbleg leerUe®es, µeWieoeC³ee®es, keÀj[F&®es les} Deenejele Iesleuîeeme Demeb nesleb veener. keÀj[F& les}e}e cenlJe DemeC³ee®eb keÀejCe l³eeb®³eeceO³es Deme}s}er Del³eeJeµ³ekeÀ He@Àìer De@efme[med Goe. ef}veesef}keÀ, ef}veesef}efvekeÀ Je De@j@efkeÀ[e@efvekeÀ De@efme[dmed ³ee He@Àìer De@efme[dmedcegUs keÀes}smìsje@}®eer Jee{ Leebyeles. HeCe Deenejele letHe, }esCeer ³eeb®eb ³eesi³e ÒeceeCe keÀe³e DemeeJe? megceejs 15-20 ûe@ce! DeeefCe JevemHeleer les}e®ebner ÒeceeCe 15-20 ûe@ce. ³eeHes#ee peemle eqmveiOeebµe KeeCeeN³eebvee l³ee ÒeceeCeele J³ee³eece Jee{Je}e veener lej les IeelekeÀ Deens. eqmveiOeebµee®ee ÒekeÀej ne Demee ogOeejer Deens. keÀceer Peeuîeeme Goe. Smeseqvµe³e} He@Àìer De@efme[dmed [sefHeÀefµe³evmeer cegUs ÖeÀervees[cee& (Phrynoderma) neslees lej Deleer ®ejyeercegUs Ûo³ejesie! keÀceer eqmveiOeebµeecegUs DeµekeÌleHeCee, lej DeefOekeÀ Kee}Áîeeveb JepeveJee{er®ee Je leppev³e megmleer®ee le[eKee! keÀeyeexne³e[sìme cnCepes keÀeye&ve, ne³e[^epeve Je Dee@ekeÌmepeve ³eeb®³eeHeemetve ^ s q yeve}s}s HeoeLe&. Goe. (C6, H10, O5)N = mìe®e&. keÀeyeexne³e[^sì DeeOeer cnìuîeeÒeceeCes i}gkeÀespe, }@keÌìespe, i}e³ekeÀespesve Deeefo DeveskeÀ ÒekeÀejebceO³es µejerjele DeefmlelJeele Demeles. µejerje}e p³ee ÒeceeCeele J³ee³eece neslees l³eeÒeceeCeele eqmveiOeebµeeÒeceeCes µejerjeleer} keÀeyeexne³e[s^ìdHeemetve osKeer} µekeÌleer efceUJe}er peeles. meenefpekeÀ®e SKeeoe µeslekeÀjer eEkeÀJee jml³eeJej®ee keÀeceieej ¿eeb®³ee DebiecesnveleercegUs eEkeÀJee SKeeÐee lee}erceyeepee®³ee lee}ceercegUs Òe®eb[ µekeÌleer Ke®eea He[le Demeles. leer µekeÌleer µejerjeleuîee keÀeyeexne³e[sìHeemetve efceUefJe}er peele Demeles. ^ d Deµee HeefjefmLeleerle keÀeyeexne³e[s^ìmed®³ee meeþîeeceO³es DeVeHeoeLee&le}er keÀeyeexne³e[sìmed efceUJetve Yej Iee}Ces DeeJeµ³ekeÀ Demeles. meeO³ee Yee<esle meebiee³e®eb ^ Pee}b lej keÀeyeexne³e[s^ìmed ns osKeer} eqmveiOeebµeeÒeceeCes FbOeve Deens. FbOeve keÀceer He[uîeeJej ³eb$ee®eer peµeer kegÀjyegj megª nesles leµeer®e keÀeyeexne³e[s^ì®eer ìb®eeF& Pee}er 29

lej µejerj kegÀjyetj keÀª }eieleb! ³ee ìb®eeF&®es ns oesve efkeÀmmes Hene ! SkeÀoe SkeÀe ces[erkeÀ} keÀe@}speceO³es Òeel³eef#ekeÀeb®ee Jeie& ®ee}t neslee. l³eeJesUer jkeÌle keÀe{tve l³eeleer} Hesµeer ceespee³e®³ee, ³ee®eb Òeel³eef#ekeÀ mecepeeJetve osC³ee®eb keÀece ®ee}t nesleb. SkeÀe efJeÐeeL³ee&®eb megF& ìes®etve jkeÌle keÀe{}b leµeer De®eevekeÀ ogmeN³ee®e SkeÀe efJeÐeeL³ee&}e ®ekeÌkeÀj Dee}er DeeefCe lees He[}e. }ies®e l³ee}e PeesHeJetve GHe®eej keÀjC³eele Dee}s. ceie keÀe@HeÀer ceeieJetve l³ee}e efo}er. Lees[îee®e JesUele lees Hegvne HeefnuîeemeejKee J³eJeefmLele Pee}e. ceie l³ee Jeiee&}e efµekeÀJeCeeN³ee [e@keÌìj yeeF¥veer l³ee}e efJe®eej}b, ’mekeÀeUer keÀener Kee}Áb nesle keÀer veener?“ ÒeLece lees Lees[e IegìceU}e, yeeJej}e, mebkeÀes®e}e. HeCe ceie l³eeveb keÀyet} kesÀ}b.l³eeveb keÀener®e Kee}Ás}b veJnleb. lej l³ee}e pes Pee}b nesleb l³ee}e keÀe³e cnCeleele?... ceenerle Deens?... ne³eHeesi}eefmeefce³ee. jkeÌleele}er i}gkeÀespe®eer HeeleUer keÀceer nesCeb! ogHeejHe³e¥le l³ee efJeÐeeL³ee¥®³ee Heesìele DeVe ve iesuîeecegUs l³ee®³ee jkeÌleele}e, p³ee®³eeHeemetve menpeemenpeer µekeÌleer le³eej nesles Demee keÀeyeexne³e[sì, ^ i}gkeÀespe JeeHej}e peele jener}e HeCe ogmeN³ee yeepetveb DeVee®ee HegjJeþe ve PeeuîeecegUs l³eeb®eer cetU®eer HeeleUer ieeþe³e}e µejerje}e mebOeer efceUe}er veener! lej ne ne³eHeesi}e³eefmeefce³ee ceeCemee}e DeµekeÌle, ogyeUe yeveJelees! J³eJenejele}b ogmejb GoenjCe. ceer ceeP³ee efce$ee®³ee Iejer ies}es neslees. OeekeÀìer ceg}ieer KesUle nesleer. Deece®³ee ieHHee jbieele Deeuîee nesl³ee. De®eevekeÀ efle®eb keÀe³e efyeveme}b kegÀCeeme þeTkeÀ. leer ef®e[ef®e[sHeCee keÀje³e}e }eie}er. Deesj[e³e}e }eie}er. ce}e keÀener keÀUsvee. SJe{îeele efle®eer DeeF& Iejeletve yeensj Dee}er. Heefnuîeeboe efleveb DeeHeuîee ceg}er®eer mketÀ}ye@ie GIe[tve efle®³ee pesJeCee®ee [yee Heeefn}e. lees keÀe³e? [yee Yej}s}e. efleveb cnì}b, ’yesyeerveb [yee Kee}Áe veener cnCetve keÀjles³e SJe{e ieeWOeU.“ ceie veJeN³eekeÀ[s yeIetve cnCee}er, ’YejJee Deelee, DeeHeuîee }e[keÀer}e DeeOeer!“ ceeP³ee efce$eeveb cegkeÀeìîeeveb lees [yee yesyeer}e YejJe}e cee$e, yesyeer Hegvne 30

KesUe³e}e }eie}er DeeefCe Deece®³ee ieHHee Hegvne efo}Keg}emeHeCeeveb ®ee}t Peeuîee. l³eeJesUer ce}e Dee½e³e& Jeeì}b, les l³ee ceeT}er®eb. efle®³ee Deelceer³elesveb Yej}suîee met#ce efvejer#eCee®eb. l³ee yesyeer}e ne³eHeesi}e³eefmeefce³ee neslee ns Deelee JesieUb meebiee³e}e vekeÀes. HeCe l³eecegUs ef®e[ef®e[sHeCee keÀe ³eslees cnCee} lej Flej keÀesCel³eener DeJe³eJe Fbefê³eebHes#ee ceWot ne i}gkeÀespeJej®e DeJe}byetve Demelees. l³eecegUs®e i}gkeÀespe keÀceer Pee}b keÀer ³eslees ef®e[ef®e[sHeCee! keÀeyeexne³e[s^ìmed®eb keÀe³e& keÀUeJeb cnCetve ner oesve GoenjCeb efo}er. DeeHeCe pees Deenej Ieslees l³eele He®ee³e}e meesHes Demes keÀeyeexne³e[sìmed³egkeÌle ^ HeoeLe& megceejs 300 les 350 ûe@ce (Òeew{ - n}kebÀ keÀece keÀjCeeN³eeme) ÐeeJes. mesuîeg}espe meejKes keÀeyeexne³e[s^ìmed DeeHeuîee}e He®ele veenerle. Hejbleg les osKeer} keÀener ÒeceeCeele Deme}s lej l³eeb®ee GHe³eesie meb[eme}e meeHeÀ nesC³eemeeþer neslees. keÀejCe Deele[îeeb®³ee mvee³etbvee les ®esleJeleele. keÀeyeexne³e[s^ìmed®eb pes ÒeceeCe FLes efo}b Deens, les ÒeefLeveb, eqmveiIeebµe Je peerJevemelJeeb®³ee leg}vesle og³³ece cenlJee®es Deens ns FLes }#eele þsJee³e}e nJeb. yeìeìs, jleeUer Fl³eeoerceO³es yengleskeÀkeÀªve meJe&®³ee meJe&®e ÒeceeCe keÀeyeexne³e[s^ìmed®eb Demeleb. leebotU, [eUer Flej Oeev³e ³eele keÀeyeexne³e[s^ìmed Je ÒeefLevesner Demeleele. ogOeele}er meeKej, HeÀUele}er meeKej, Tme cnCepes lej keÀeyeexne³e[s^ìmed®e! Demees. lej DeeHeuîee Deenejele ceebme, otOe, Deb[er ³eeb®³ee leg}vesveb Heeefn}b lej ÒeecegK³eeveb keÀeyeexne³e[s^ìmedveb Yej}suîee Yeelee®eb, ®eHee®eer®eb ÒeceeCe efkeÀleerlejer DeefOekeÀ Demele. meJe&ÒeLece DeeHeCe Hegjsµeer ÒeefLeveb (Jepevee®³ee oj efkeÀ}es ceeies SkeÀ ûe@ce DeeefCe Jee{l³ee Je³eele, DebieeJej HeepeCeeN³ee ceeleebvee Je iejesoj eqm$e³eebveener efkeÀ}esceeies oesve ûe@ce) DeeefCe eqmveiOeebµe megceejs leerme les ®eeUerµe ûe@ce Je Hegjsµeer peerJevemeÊJes DeeefCe #eej efceUJeCes ns meJee&le cenÊJee®es Deens. DeeHeCe efkeÀleer cesnvele Je J³ee³eece keÀjlees l³eevegmeej }eieCeeN³ee µekeÌleer®³ee ÒeceeCeele keÀeyeexne³e[s^ìmed IesCeb DeeJeµ³ekeÀ Demeleb. oj ûe@ce keÀeyeexne³e[s^ìmed Heemetve 4 1/ 31

2 les 5 efkeÀ}es ke@À}jerpe µekeÌleer efceUles. meeOeejCe keÀece keÀjCeeN³ee Heew{ Hegª<e J³ekeÌleer}e jespe megceejs 2500 efkeÀ}es ke@À}jerpe µekeÌleer®eer iejpe Demeles. l³eeHewkeÀer megceejs 300 ke@À}jerpe ÒeefLeveebHeemetve (µejerj yeebOeCeer Je j®evesÒeceeCes®e µejerje}e µekeÌleer®ee HegjJeþe nesCeb ne ner SkeÀ ÒeefLeveeb®ee ogmeje HeÀe³eoe) 400 ke@À}jerpe eqmveiOeebµeeHeemetve Je Gj}suîee 1800 ke@À}jerpe keÀeyeexne³e[sìmedHeemetve efceUeJ³ee. ^ ³ee 1800 ke@À}jerpemeeþer 375 les 400 ûe@ce SJe{er keÀeyeexne³e[s^ìmed efoJemeYejele Heesìele pee³e}e nJeerle. lej Deµee leNnsves DeeHeCe Deeneje®ee efJe®eej keÀje³e®ee Demelees. efJeefJeOe DeVeHeoeLee¥ceO³es ÒeefLeveb, eqmveiOeebµe, keÀeyeexne³e[s^ìmed efkeÀleer ÒeceeCeele Demeleele ³ee®ee efJe®eej keÀjCeb ³eemeeþer DeeJeµ³ekeÀ Demeleb. l³eeyeeyele®ee leHeµeer} lekeÌl³eeletve Dee{Us}. ³eeefµeJee³e DeeCeKeer SkeÀ yeeye cnCepes µejerjeleuîee efJeefJeOe jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee peerJeveemeeþer DeeJeµ³ekeÀ Demeleele. l³eecegUs mebHetCe& ceeveefmekeÀ DeeefCe µeejerefjkeÀ efJeÞeebleer®³ee keÀeUele osKeer} DeeHeuîee µejerjerceO³es µekeÌleer®ee J³e³e nesle Demelees. ³ee®e Òeef¬eÀ³es}e efkeÀceeve HeeleUerJej ®ee}Ceeje ®e³eeHe®e³e cnCelee ³esF&}. Fbûepeerle ³ee}e yesme} cesì@yee@@ ef}Pece cnCeleele. ³ee®³ee Jesiee}e yesme} cesì@yeesef}keÀ jsì (Basal Metabolic Rate) cnCeleele. Deeneje®eer DeeKeCeer keÀjleevee meJe&ÒeLece Hegjsmes DeVe DeeHeCe Keelees keÀer veener ³ee®ee efJe®eej keÀjeJee }eielees. efJeµes<eleë Þeercebleer®³ee megKee}e Jebef®ele DemeCeeN³eebveer Demee efJe®eej keÀjCeb Deieoer DeeJeµ³ekeÀ Deens. keÀejCe ceveeJej efyebyeJetve þsJeC³eemeejKee cenÊJee®ee cegÎe Demee Deens keÀer ieesjieefjyeebvee, l³eeb®³ee ceg}ebvee Hegjsmes DeVe Je l³eeHeemetve GHe}yOe nesCeejer µekeÌleer efkeÀceeve iejpesHes#ee yengleskeÀ JesUe keÀceer Demeles. Kes[îeeHee[îeeletve Hespes®ee efveJeU, Yeele, YeekeÀj legkeÀ[e, Gj}b megj}b, ns®e yeN³ee®eoe vesnceer®eb pesJeCe Deme}s}b, ceer Òel³e#e Heeefn}b Deens. Kesoe®eer yeeye cnCepes ieefjyeer®eer DeeHeuîee cevee}e meJe³e nesles DeeefCe DeHegN³ee DeVee®eer DeeHeuîee µejerje}e! megªJeeleer}e®e G}ÁsKe kesÀuîeeÒeceeCes DeHegjb DeVe, DeHegjer µekeÌleer, DeHegje peesce ns DebieJeUCeer He[leele. DeeHeCe DeµekeÌle DeeefCe ogyeUs Deenesle ³ee®eer peeCeerJener 32

µejerj Je cevee}e vemeles! ner Del³eble Ye³ebkeÀj HeCe l³ee®e yejesyej leelkeÀeU GHee³e ³eespe}e Heeefnpes Deµeer yeeye Deens! ³ee HegmlekeÀecegUs Je l³eeleer} efJeJes®eveecegUs DeeHeCe ns lejer mecepeeJetve IesT µekeÀlees keÀer DeeHeuîee DeVee®eer iejpe efkeÀleer DeeefCe leer efkeÀleer ÒeceeCeele DeeHeCe YeeieJelees! DebieeJej yeeUebvee otOe HeepeCeeN³ee ceeleebvee Je iejesoj eqm$e³eebvee DeeefCe Jee{CeeN³ee ceg}ebvee efJeµes<eleë Heewieb[eJemLesle, Òeew{ Hegª<eebSJe{er®e µekeÌleer DeVeeÜejs efceUCes DeeJeµ³ekeÀ Demeles. l³eecegUs keÀeyeexne³e[s^ìmed®eer iejpe Jee{les. Deelee ÒeefLeves, eqmveiOeebµe DeeefCe keÀeyeexne³e[s^ìmed ³ee Deveg¬eÀces µejerjyeebOeCeermeeþer DeeJeµ³ekeÀ Je µeeqkeÌleoe³eer Hees<ekeÀ êJ³eeb®ee Je leer p³eeb®³eeHeemetve efceUleele, l³ee DeVeHeoeLee¥®ee Je les keÀesCel³ee ÒeceeCeele keÀesCekeÀesCel³ee ieìeleuîee J³ekeÌleeRvee I³ee³e®es Demeleele ³ee®ee Lees[keÌ³eele efJe®eej keÀªve Pee}e. lekeÌl³eebceOeuîee leHeµeer}evegmeej DeeHeCe DeeHe}e Deenej yejesyej þjJet µekeÀlees. DeeHe}er, DeeHeuîee kegÀìtbyee®eer, ceg}eyeeUeb®eer l³eevegmeej keÀeUpeer IesT µekeÀlees. DeeHeuîeeHeeµeer Deme}suîee HeCe DeveeefJe<ke=Àle (Òeieì ve Pee}suîee) Deµee peerJeveµekeÌleer®ee, peescee®ee, meeceL³ee&®ee, DevegYeJe IesT µekeÀlees Je mee#eelkeÀej Ie[Jet µekeÀlees. DeeHeuîee µekeÌleer®³ee GÊegbie PesHes}e DeekeÀeµe Keg}b keÀjCeejer keÀener HeÀ}oe³eer lelJe DeeHeCe Deelee Heent³ee. ner melJe cnCepes®e peerJevemelJe! Fbûepeerle l³eebvee eqJnì@efcevme eEkeÀJee Jne³eì@efcevme cnCeleele. Jne³eì} cnCepes peerJevee}e DeeOeejYetle ³ee µeyoeHeemetve Jne³eì@efceve ne µeyo ª{ Pee}e Deens. DeeOeer®e cnìuîeeÒeceeCes Òel³e#e µeeqkeÌleoe³eer veJns HeCe µejerjeleuîee efJeefJeOe jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee ®ee}t jenC³eemeeþer Del³eeJeµ³ekeÀ Deµeer ner lelJes Deensle. ner lelJes efJeefµeä ÒeceeCeele p³eeÒeceeCes µejerjeletve veenerµeer nesleele l³eeÒeceeCeele l³eeb®ee HegjJeþe nesCes cnCetve®e DeeJeµ³ekeÀ Deens. meJe& peerJevemelJeeb®ee efJe®eej FLes DeLee&le®e megmebiele nesCeej veener. Òel³eskeÀ peerJevemelJee®ebb veeJe, µejerjele}b l³ee®eb keÀe³e&,µejerje}e l³ee®ee ³eesi³e HegjJeþe nesle jeneJee ³eemeeþer les pesJe{s efceUe}b Heeefnpes l³ee®eb ÒeceeCe DeeefCe les keÀesCel³ee DeVeHeoeLee&Heemetve efceUleb ³ee®ee leHeµeer} lekeÌl³eeceO³es®e HeeneCeb mees³eer®eb nesF&}. 33

³ee peerJevemelJeeb®³ee DeHegN³ee HegjJeþîeecegUs Òeke=ÀleerJej efJeefJeOe og<HeefjCeece nesleele Je l³eecegUs DeeHe}er #ecelee Nneme HeeJeles, ³ee®eer veeWo IesTve þsJeCeb cee$e efveef½ele®e cenlJee®eb Deens. peer yeeye peerJevemelJeebvee }eiet leer®e #eejebveener. lesJne l³eeb®eener DeeHeCe leHeµeer}Jeej efJe®eej, lekeÌl³eeceO³es keÀª. µejerj, l³ee®eer yeebOeCeer, l³eemeeþer DeeJeµ³ekeÀ Hees<ekeÀ êJ³es l³ee®eÒeceeCes leer osCeejs DeVeHeoeLe&, Hees<ekeÀêJ³eeb®eb l³ee DeVeHeoeLee&leer} ÒeceeCe, JesieJesieÈ³ee mJe³ebHeekeÀe®³ee HeOoleeRveer nesCeejs keÀceerpeemle HeÀjkeÀ ³ee®eb Je efJeefJeOe Hees<ekeÀ êJ³eeb®³ee ìb®eeF&cegUs nesCeejs og<HeefjCeece ³ee®eb %eeve efceUJeeJeb lesJe{b Lees[®e. ÒeefLeveeb®³ee keÀcelejlescegUs µejerje®eer kesÀJeU #ecelee Je µekeÌleer®e veJns lej jesieÒeefleyebOekeÀ µekeÌleer osKeer} keÀceer nesles. jesieÒeefleyebOekeÀ µekeÌleer keÀceer Pee}er keÀer jesiepeblet µejerjeJej menpe Dee¬eÀceCe keÀª µekeÀleele. meenefpekeÀ®e µekeÌleer DeeCeKeer®e keÀceer nesles. }neve ceg}eb®³ee yeeyeleerle HeeneJeb lej LekeÀJee, µeerCe, kebÀìeUe, yejb ve JeeìCeb, efveªlmeen ns meejb l³eebvee µeyoele ceeb[leener ³esle veener. DeeF& Jeef[}ebvee les mecepeeJetve I³eeJeb }eieleb. vesnceerÒeceeCes cet} KesUle veme}b, Deepetyeepet®³ee ieceleerpeceleerle jme Iesle veme}b, ef®e[Keesj yeve}b eEkeÀJee keÀener JesUe meejKeb PeesHet }eie}b lej }ies®e peeieªkeÀHeCes l³ee®³ee Deeneje®eer Hegvele&HeemeCeer keÀje³e}e nJeer! keÀeyeexne³e[sìmed®³ee keÀcelejlescegU, ‘ne³eHeesi}e³eefmeefce³ee’ keÀmee neslees ^ s ns DeeHeCe Heeefn}b®e. efµeJee³e Heg<keÀU efoJeme keÀeyeexne³e[s^ìmed pej Deenejele keÀceer Deme}s lej mvee³etb®eer cees[lees[ nesTve mvee³etbceOeuîee ÒeefLeveeb®ee µekeÌleermeeþer JeeHej kesÀ}e peelees ns ner DeeHeuîee}e ceenerle Deens. µejerjele}er ÒeefLeveb l³eecegUs keÀceer nesCeej Je jesieÒeefleyebOekeÀ µekeÌleerner keÀceer nesCeej! eqmveiOeHeoeLee&®³ee meboYee&le osKeer} DeeHeCe l³eeb®es GHe³eesie Heeefn}s Je les Deefle Peeuîeeme l³eeb®ee leesìe keÀmee neslees nsner Heeefn}b. peer J evemeÊJeeb ® ³ee meb o Yee& l e keÀener GoenjCeb Ies l ee ³es l eer } . 34

‘S’peerJevemelJee®eer ìb®eeF& Peeuîeeme jeleDeebOeUsHeCee ³eslees Je l³eecegUs vewmeefie&keÀ Dees}mejHeCee peeTve [esÈ³eeb®eer Heejoµe&keÀ DeeJejCes DeHeejoµe&keÀ yevele peeleele. DeeHeuîee osµeeceO³es ‘S’ peerJevemelJee®³ee keÀcelejlescegUs }eKees peCeebvee DebOelJe, Deved les osKeer} ìeUlee ³esC³eemeejKeb, ³esleb. ‘yeer’peerJevemelJeeleer} Lee³e@efceve®³ee keÀcelejlescegUs keÀeyeexne³e[s^ìmedHeemetve µekeÌleer efceUJeCeeN³ee jemee³eefvekeÀ ef¬eÀ³ee mebLe nesleele, ceboeJeleele. yesjeryesjer veeJee®ee jesiener neslees. ‘meer’ peerJevemelJee®³ee DeYeeJeecegUs mkeÀJnea ne jesie neslees, lej ‘[er’ peerJevemelJee®³ee DeYeeJeecegUs ceg[otme neslees. }esne®eer keÀcelejlee Pee}er lej De@efveefce³ee neslees Deved Dee³ees[erve®eer keÀcelejlee Pee}er lej ‘Lee³eje@F&[ iee@³eìj’ neslees Je DeeF&ceOeuîee Dee³ees[erve®³ee keÀcelejlescegUs ieYee&®eer Jee{ DeeefCe efJekeÀeme veerì nesle veener. Hegvne Hegvne efouîee peeCeeN³ee ¿ee meeN³ee GoenjCeeb®ee GÎsµe LekeÀJ³eeµeer DeeHeuîee µeejerejkeÀ ef¬eÀ³ee Je Deeneje®eb Ieefveÿ veeleb Demeleb ns®e ceveeJej þmeJeC³ee®ee f Deens! 2) efJekeÀejebµeer oesve neleë DeeHeuîee Deenejele ³eesi³e les HeoeLe& Deme}s Je l³eecegUs #ecelee Je jesieÒeeflekeÀejkeÀ µekeÌleer Jee{le Deme}er lejer keÀener JesUe kegÀCee®ee keÀener®e ’oes<e“ vemeleebveener DeveskeÀ jesie nesleele. Goe. DeevegJebefµekeÀ jesie! ns jesie nesT ve³es cnCetve }iveeHetJeea keÀewvmeseE}ie keÀjCeb ns kegbÀ[}er ceeb[C³eeHes#ee DeefOekeÀ cenlJee®eb. efveoeve µenjele lejer m$eer Hegª<eeb®³ee iegCemeg$eeJeªve (Genes efpevme) DeevegJebµeµeem$eeleer} lep%e ‘}ivee®³ee efJe®eejeleuîee’m$eer-Hegª<eebvee l³eeb®³ee }iveeHeemetve nesCeeN³ee mebleleerefJe<e³eer DeeieeJet keÀuHevee osT µekeÀleele. keÀener yeeyeleerle lej ceesÇs OeeskesÀ Deµee leNnsves ìeUlee ³esleele. jesieeb®ee ogmeje ÒekeÀej cnCepes kebÀpesvee³eì} ef[meerPesme. kebÀpesvee³eì} ef[meerPesme cnCepes m$eeryeerpe Je Hegbyeerpe ³eeb®³ee meb³eesieeveblej nesCeejs Je l³eecegUs ieYe&peerJeveeHeemetve eEkeÀJee pevceeHeemetve yejesyej ³esCeejs jesie. ³ee jesieele Je DeevegJeebefµekeÀ jesieele HeÀjkeÀ Demee Deens keÀer ns jesie DeeF&®³ee Je Jeef[}eb®³ee 35

iegCemet$eeb®³ee meb³eesieecegUs efvecee&Ce Pee}s}s vemetve DeeF&®³ee jkeÌleeleer} oes<e Goe. efJe<eejer êJ³es eEkeÀJee pebleg ³eeb®³eecegUs eEkeÀJee ieYee&JemLesle Demeleebvee DeHeIeele Peeuîeeme eEkeÀJee Òemetele®³ee JesUer pej OekeÌkeÀe yeme}e lej, eEkeÀJee DeeF&ves Iesle}suîee Deeneje®³ee f Jee Deew<eOeeb®³ee HeefjCeeceebcegUs Pee}s}s Demeleele. iejesoj eqm$e³eebvee pece&ve ceerPeume®ee mebmeie& Pee}e eEkeÀJee efmeefHeÀef}me meejKee jesie Pee}e lej les ieYee&}e OeeskeÌ³ee®eb Demeleb. ³ee yeeyeleerle SJe{b®e cnCelee ³esF&} keÀer Òel³eskeÀ iejesoj m$eerveb mJeleë®eb Je l³eeÜejs DeeHeuîee yeeUe®eb Deejesi³e veerì jenJeb ³eemeeþer HegjHegj keÀeUpeer s IesCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. DeeOeer JeCe&ve kesÀ}s}e, ceeles®³ee µejerjeleer} Dee³eesef[ve ìb®eeF&cegUs ieYee&Jej nesCeeje HeefjCeece cnCepes kebÀpesvee³eì} jesiee®ee®e ÒekeÀej nes³e. jesieeb®ee DeeCeKeer ÒekeÀej cnCepes peblegmebmeiee&cegUs nesCeejs jesie. efJe<eeCeg (Jne³ejme), ye@keÌìsefj³ee, Deceeryee, Flej ke=Àceer, efjkesÀìdefme³ee Demes peblegb®es DeveskeÀ ÒekeÀej Demeleele. Deceeryeer³eemeerme meejK³ee jesieecegUs De#ejµeë npeejes }eskeÀeb®eer keÀe³e&µekeÌleer keÀceer nesles. leer efkeÀleer ÒeceeCeele keÀceer nesles ³ee®ee FneHeesn leHeµeer}JeejHeCes efceUle veener. keÀejCe SKeeÐee®eer cetU µekeÌleer efkeÀleer Je leer efkeÀleer ÒeceeCeele keÀceer Pee}s}er Deens ³ee®es ceeHeve keÀþerCe Deens. Hejbleg #e³ejesie, Keªpe, peble, ngkeÀJeced&med, Deceerefye³eemeerme Fl³eeoer jesieebcegUs J³ekeÌleer®eer keÀe³e&µekeÌleer keÀceer nesles ns met³e&ÒekeÀeµeeFlekebÀ mel³e Deens. ns jesie nesT ve³es cnCetve meJe& ÒeLece pej keÀe³e cenlJee®es Demes} lej jesiee}e keÀejCe Deme}s}s pebleg DeeHeuîee µejerjele þeCe ceeb[tve yemet µekeÀCeej veenerle ³eemeeþer 1) Jew³eeqkeÌlekeÀ mJe®ílee HeeUCes, 2) DeeHeuîee Deepetyeepet}e mJe®ílee HeeUCes, 3) DeeHeCe Keelees les DeVe mJe®í Deens ³ee®eer Kee$eer keÀªve IesCes, 4) DeeHeCe efHelees les HeeCeer µegOo Demeuîee®eer Keelejpecee keÀjCes, 5) veKes efve³eefceleHeCes keÀeHeCes, 6) ogmeN³ee®es keÀHe[s, kebÀieJee, oele IeemeC³ee®ee ye´µe, ®eHHe}, oe{er®eer GHekeÀjCes, ìe@Jes} Fl³eeoeR®ee JeeHej keÀìe#eeves ìeUCes, 7) mJeleë®eer jesieÒeeflekeÀejkeÀ µekeÌleer, ³eesi³e Deenej Je J³ee³eeceeves Jee{JeCes. jesi³eeves ³eeyeeyele }#eele þsJeC³ee®eer yeeye cnCepes mJeleëHeemetve jesiee®ee GHemeie& ogmeN³ee}e nesT ve³es cnCetve leUceUerves keÀeUpeer IesCeb. 36

HejJee®e ceer 166 veb. ®³ee yemeveb ®ee}}es Demeleevee efKe[keÀerletve }eskeÀ efkeÀleer JesUe LegbkeÀleele ³ee®ee Dee{eJee Iesle}e DeeefCe De#ejµeë neoªve ies}es. DeeHeCe yeme®³ee efKe[keÀerletve LegbkeÀlees cnCepes efkeÀleer ceesþe DeHejeOe keÀjlees Deenesle ³ee®eer efleUcee$e megOoe efHeÀkeÀerj LegbkeÀCeeN³eebvee vemeeJeer, ³ee®ee Keso Pee}e! HeCe keÀe³e keÀjCeej? meieÈ³ee yemeYej Òel³eskeÀe}e ‘LegbketÀ ve³es’Demee ef}efn}s}e efleLe}e yees[& oeKeJele efHeÀjCeb cnCepes peeoe µeneCeHeCe eEkeÀJee DeeieeTHeCee þj}e Demelee. HeCe ³ee LegbkeÀerletve mJeleë}e jesie Deme}e lej vekeÌkeÀer®e HeCe keÀOeer keÀOeer jesie vemeleebveener jesiepeblet }eUsle DemeuîeecegUs DeeHeCe jesiee®ee HewÀ}eJe keÀjle Demelees ns }#eele þsJee³e}e nJeb. SkeÀoe ceeP³ee yejesyej SkeÀ [e@keÌìj neslee. l³ee®³ee yejesyej ³ee yeeyeleerle meJe& ye[ye[}es Je ceve ceeskeÀUb kesÀ}b. HeCe DeKesj leesner yememìe@HeJej LegkeÀ}e!Deµee b meJe³eer ne[erceebmeer efKeU}suîee! HeCe l³eebvee Deelee ef[®®et Ðee³e}e nJee. ceOegcesn ([e³eyesìerme), kegÀeEµeime ef[meerPe, ne³eHeesLee³ejeF&[erPece Demes keÀener efJekeÀej µejerjeleuîee efJeefµeä ûebLeeR®eb-Deblem$eeJe keÀjCeeN³ee ûebLeer®eb keÀe³e&- efJeke=Àle PeeuîeecegUs nesleele. ³eeceO³esner DeLee&le®e µejerje®eer µekeÌleer keÀceer nesles. }IeJeer}e peemle nesT }eie}b, YetkeÀ HeÀej }eie}er HeCe µeeqkeÌleceeve keÀceer Deme, Pee}b eEkeÀJee nUtnUt neleHee³e }gkeÀ[s DeeefCe Heesì cee$e ceesÇ, Demeb Pee}b, meejKeer PeesHe DeeuîeemeejKeb Jeeìt }eie}b eEkeÀJee Deµeer keÀesCeleerner }#eCe efomet }eie}er lej [ekeÌìjeb®ee me}Áe I³eeJee Je µejerjele keÀesCelee efyeIee[ Pee}e Deens, l³ee®³eeJej GHee³e keÀesCeles keÀjeJes ³ee®eer ceeefnleer keÀªve I³eeJeer. GoenjCeeLe& ceOegcesn ([e³eyesefìme) Pee}s}e Deme}e lej DeµekeÌleHeCee ³eslees®e HeCe l³ee®e yejesyej je$eer®³ee JesUer }IeJeermeeþer GþeJeb }eieCeb, Ûo³ejesie nesC³ee®eer µekeÌ³elee Jee{Ceb, SKeeoer peKece Pee}er lej efle®eer ceesþîee ieUJeeceO³es HeefjCeleer nesCeb, He#eeIeelee®ee PeìkeÀe ³esC³ee®eer µekeÌ³elee Jee{Ceb, ®ecekeÀe ceejCeb Fl³eeoer DeveskeÀ ÒekeÀej nesT µekeÀleele. HeCe ns jesie DeeefCe l³eeb®³eeJejer} GHe®eej Lees[mes iegleeiegleer®es s b b DemeuîeecegUs [e@keÌìjeb®³ee mene³³eeveb®e meejb keÀjeJeb ns®e efnlee®eb Deens. SkeÀoe SkeÀpeCe [e@keÌìjkeÀ[s ies}e. lees HeÀìHeÀìerle DemeuîeecegUs [e@keÌìjebveer l³ee®³ee jkeÌleeleuîee efnceesi}esefyeve®eer ceespeCeer-ceeHeCeer kesÀ}er. lesner 37

keÀceer efveIeeb}. [e@keÌìjveb l³ee}e yeer peerJevemelJee®³ee ieesÈ³ee DeeefCe }esne®³ee ieesÈ³ee efouîee. ogmeN³ee efoJeµeer mebO³eekeÀeUer ªiCe IeeyeN³eeIeeyeN³ee [e@keÌìjebkeÀ[s Dee}e. l³ee®ee DeJeleej Heentve [e@keÌìj osKeer} Lees[s OeemleeJe}s®e. ’keÀe³e cnCelee³e? keÀmeb Deens?“ [e@keÌìjebveer Oeerj Oeªve efJe®eej}b. ’Denes, meb[eme keÀµeer [ebyejemeejKeer Pee}er DeeefCe }IeJeer Deieoer nUoer meejKeer keÀer nes! Deelee keÀe³e keÀje³e®eb? l³ee®eb GÊej SsketÀve [e@keÌìjeb®ee peerJe SkeÀoce Yeeb[îeele He[}e. ’neefÊe®³ee SJe{b®e vee ? ceie Ieeyeje³e}e vekeÀes. }esne®³ee ieesÈ³eebveer meb[eme}e keÀeUb nesleb DeeefCe yeer peerJevemelJee®³ee ieesÈ³eebveer efHeJeUer }IeJeer nesles. l³eele IeeyejC³eemeejKeb keÀener veener.“ ’Demme keÀe³e? ce}e keÀener®e keÀuHevee veener! ceie keÀener Y³ee³e}e vekeÀes vee?“ Demeb efJe®eeªve ie=nmLe efveIetve ies}s. lej ne SkeÀ meeOee DeeefCe íesìe efkeÀmmee Deew<eOeebyeÎ}®ee. HeCe efce$eebvees Deew<eOes vesnceer®e FlekeÀer ‘meeOeer YeesUer DeeefCe efveªHeêJeer’ vemeleele. DeeHeCe meJee&veer b ns }#eele þsJee³e}e nJeb. keÀener Deew<eOeebcegUs SKeeÐee®³ee jkeÌleHesµeer le³eej nesC³ee®eb keÀeceb Leebyet µekeÀleb lej SKeeÐeecegUs, iejesojHeCeele Iesleuîeeme ieYee&Jej HeefjCeece nesT µekeÀleele. SKeeÐeecegUs [esÈ³eeJej JeeF&ì HeefjCeece nesT µekeÀlees lej ogmeN³eecegUs ÞeJeCeµekeÌleerJej! keÀener Deew<eOeeb®³ee og<HeefjCeeceebveer lej ®ekeÌkeÀ ìkeÌkeÀ} He[leb! HeCe IeeyejJetve ìekeÀC³eemeeþer ns meebiele veener lej Deew<eOeecegUs ³eke=Àle, cet$eeEHe[eHeemetve les ceppeemebmLee Fl³eeoerHe³e¥le µejerje®³ee JesieJesieÈ³ee YeeieebJej JeeF&ì HeefjCeece nesT µekeÀleele. l³eecegUs keÀesCelesner Deew<eOe DeeHeCe Iesle Demeleebvee l³eeb®es HeefjCeece [e@keÌìjebkeÀ[tve mecepeeJetve I³ee³e}e nJesle. DeebOeUsHeCeeveb eEkeÀJee Yeeye[sHeCeeveb [e@keÌìjebveer efo}suîee efnjJ³ee-efHeJeÈ³ee-keÀeÈ³ee ieesÈ³ee efvecetìHeCeeveb KeeCeb ³eesi³e veJns. Deew<eOeeÒeceeCes®e nJesleer} Òeot<eCe, jsef[DeesDe@keÌìerJn }njer, #e- 38

efkeÀjCeeb®ee DeefleefjkeÌle ÒeYeeJe ³ee meeN³eebcegUsner µejerje®³ee efJeefJeOe YeeieebJej JesieJesieÈ³ee ÒekeÀej®es og<HeefjCeece nesT µekeÀleele. Pee[s lees[t vekeÀe, pebie}lees[ keÀª vekeÀe, #e-efkeÀjCe leHeemeC³ee peªj lesJne®e keÀje, js[erDees De@ekeÌìJn }njer®ee q OeeskeÀe v³eeqkeÌ}Dej Dem$eebHeemetve DeCegyee@cye®³ee Heemetve Demelees lesJne DeCeg³egOoe}e efJejesOe keÀje Fl³eeoer mebkesÀle Deepe®³ee keÀeUele IejesIej ª{ Pee}s Heeefnpesle! keÀejCe l³eeb®ee DeeHeuîee µejerjeJej Je #ecelesJej Òel³e#e JeeF&ì HeefjCeece neslees. ³ee meboYee&le efJe®eej keÀjeJee lesJe{e Lees[e®e. HeCe met%eebvee DeefOekeÀ meebieeJeb }eiele veener! Deelee yeeye Dee}er J³emeveeb®eer! ‘Je®eves efkeÀce oefjêlee’ Demeb cnCeC³eeSsJepeer keÀenerpeCe ‘J³emeves efkeÀce oefjêlee’ Deme®e Dee®ejCe keÀjleele. efmeiejsì, efJe[er, lebyeeKet, Heeve, ceµesjer, leHekeÀerj, oeª, ieebpee, Yeebie Deµeer SkeÀeHes#ee SkeÀ peesjoej J³emeveb DeeHeuîee meceepeele ceewpeto Deensle. ³eeJej leeCe cnCetve®e keÀer keÀe³e meO³ee lej peCet keÀener jepekeÀer³e-meeceeefpekeÀ keÀì kesÀuîeeÒeceeCes ieo&, ¬eÀ@keÌ[ keÀeskesÀve ³ee ceneYe³eevekeÀ J³emeveeb®eer peyejomle ceiejefceþer DeeHeuîee meceepe peerJevee®eer ieU®esHeer keÀª Heenle Deens. DeeHeuîee µejerjeJej J³emeveeb®ee vesnceer®e JeeF&ì HeefjCeece neslees Je DeeHe}b µejerj efKeUefKeUb nesleb ns®e Kejb! yeekeÀer meejb Petì Deens. kegÀCeer oeª efHeTve jml³eeJej He[lees lej kegÀCeer efJe[îee Dees{tve íeleer®ee KeeskeÀe keÀªve yemelees. kegÀCeer oeªveb ³eke=Àlee®ee jesieer neslees lej kegÀCeer Deefle efJe[îee Dees{ve Deec}efHeÊe Jee{Jelees. kegÀCeer iebpes[er neslees DeeefCe peerJeveele}e jme ieceeJelees. t lej kegÀCeer ieo&®ee yeUer neslees DeeefCe meeHeÀ GOJemle neslees. J³emevecegkeÌleer keWÀêeb®ee GHe³eesie keÀªve IesCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. o={efveOee&jeveb J³emevee®ee cegkeÀeye}e keÀjCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. Hejbleg l³ee®eyejesyej meeceeefpekeÀ Je jepekeÀer³e leeCeleCeeJe keÀceer nesCeb Je DeeefLe&keÀ, Jew®eeefjkeÀ mece=×er Je ÒeieuYelee ³esCeb Del³eeJeµ³ekeÀ Deens. keÀejCe Demeb Pee}b lej®e J³emeveebefJeªOo ³eµemJeer }{e oslee ³esF&}. lebyeeKet®es keÀe³e eEkeÀJee oeª®es keÀe³e µejerjeJej FlekesÀ JeeF&ì HeefjCeece nesle Demeleele keÀer l³eeJej JesieUer HegmlekebÀ®e ef}neJeer }eieleer}. lebyeeKetcegUs 39

kesÀJeU íeleer®ee eEHepeje efKeUefKeUe neslees Demeb veJns lej yeOokeÀesÿ, Ûo³ejesie, jkeÌleJeeefnv³eeb®ee yepe&me& ef[meerPe veeJee®ee jesie Jeiewjs jesie nesT µekeÀleele. ìesye@keÀes Deefcy}DeesefHe³ee, ìe@yeskeÀes v³egje³eefìme Demes ÒekeÀej JewÐekeÀer³e J³eJemee³e keÀjerle Demeleevee Heeefn}s Deensle. lebyeeKet®eer ceµesjer yebo kesÀuîeeveblej De@eqcy}DeesefHe³ee cnCepes [esUs efye}efye}Ceb DeeefCe ìesye@keÀes v³egje³eefìme cnCepes ‘[eskeÀb ®e{Ceb’, ‘Heeþerle ®e{Ceb’b, ‘neleeHee³eeletve efJejefJejCeer nesCeb’ Demes ÒekeÀej lebyeeKetcegUs nesle Deme}s (lemes les Flejner keÀejCeebveer nesleele) lej efveef½eleHeCes keÀceer nesleele Demee DevegYeJe Deens. lebyeeKetcegUs jkeÌleJeeefnv³ee DeebkegÀ®eve Jne³e®eb ÒeceeCe Jee{leb Je l³eecegUs Ûo³ee®³ee jkeÌleHegjJeþîeele Ieì nesles. ³ee}e®e FefmkeÀefce³ee (Ischaemia) cnCeleele. ³eecegUs DeeHeCe p³ee}e Ûo³e efJekeÀeje®ee PeìkeÀe eEkeÀJee neì& De@ì@keÀ cnCelees, l³ee®eer µekeÌ³elee Jee{les. Ûo³ee®eer µekeÌleer keÀceer nesTve, Ûo³e keÀcepeesj nesleb lebyeeKetleer} efvekeÀesìerve (Nicotine) cegUs ns nesle. efmeiejsì Dees{C³eeveb kesÀJeU HegÀHeÌHegÀmee®ee®e veJns lej cet$eeµe³ee®eener (Urinary Bladder)keÀke&Àjesie (keÀ@vmej =Cancer) nesT µekeÀlees. oeª®es og<HeefjCeece lej meJe&%eele Deensle. ³eke=ÀleeJej efJe<eejer HeefjCeece keÀjCeejer oeª ³eke=Àlee®ee Demee keÀener veeµe keÀªve ìekeÀles keÀer l³eecegUs ³eke=ÀleeceOetve peeCeeN³ee jkeÌleJeeefnv³eeb®³eeceO³es Deef}keÀ[®³ee Yeeieele jkeÌle meeþtve l³ee HegÀieleele! iegodÜej, yeWyeerkeÀ[®ee Yeeie, DeVeveef}kesÀ®ee Yeeie FLeuîee ³ee jkeÌleJeeefnv³ee ceie keÀOeerner yeejerkeÀ meejerkeÀ FpescegUs HegÀìtve ceneYe³eevekeÀ jkeÌlem$eeJe nesT µekeÀlees. DeVeveef}kesÀle pesJne jkeÌleJeeefnv³ee megpeleele lesJne l³eebvee efDemeesHe@ÀefpeDe} Jnje³emesme (Esophageal Varices) cnCeleele. oeªcegUs nUtnUt ceWoJej HeefjCeece nesTve keÀe@jme@keÀe@HeÀmed mee³ekeÀesememe veeJee®eer t d f efJeke=Àleerner GlHeVe nesles. J³emeves efkeÀced oefjêlee cnCeCeeN³eebveer mJeleë®³ee yesYeeve cevee}e JesUer®e }ieece Iee}Ceb... µekeÌ³elees leeyees[leesyeerveb, ns®e GÊece. ieebpee, ®ejme, Yeebie, ieo& ³eeb®³eeyeeyeleerle lej J³eeqkeÌlecelJee®ee, J³ekeÌleer®ee DeeefCe Òemebieer l³eeb®³ee Iejeoeje®ee veeµe keÀjCeejer®e ner êJ³es Deensle DeeefCe l³eeb®ee 40

®egketÀvener JeeHej keÀª ve³es SJe{e OeeskeÌ³ee®ee kebÀoer} leUceUerves DeeefCe DeemLesves oeKeJeCeb SJe{b®e ³eesi³e nesF&}. l³eeb®ee J³eeHeej, l³eeb®ee Giece, l³eeb®³ee ceeie®eb jepekeÀejCe Je meceepekeÀejCe ³eeyeÎ} ‘ieo& DebOeej ’meejKeer DeÒeeflece HegmlekesÀ GHe}yOe Deensle. l³eeb®eb Heefjµeer}ve Jee®ekeÀebveer cegÎece keÀjeJeb. J³emevee®³ee je#emee}e OetU ®eejCeb ns DeeHe}b keÀle&J³e®e Deens. HeCe pees DeeHe}e nkeÌkeÀ Deens Demeb cnì}b lej JeeJeieb þª ve³es. HeCe Heg<keÀUebvee ns efJeef®e$e Jeeìs}. iePe}eb®³ee OegboerceO³es oeª®eer Oetboer Je iegbieer GHeYeesieCeeN³eebveer Je l³eele megKe efceUle Demeuîee®ee DeeYeeme mJeleëHeg{s Je FlejebHeg{s efvecee&Ce keÀjCeeN³eebveer oeª®³ee J³emevee®ee OeeskeÀe [esÈ³eeDee[ nesT osT ve³es. ³ee leLeekeÀefLele megKeeHeemetve cegkeÌleer efceUJeCeb ne nkeÌkeÀ keÀmee? ¿ee Òeµvee®eb GÊej meeOeb Deens. J³emeveb cnCepes ogyeÈ³ee cevee}e meeKeUob[ebveer peKe[Ceejs Je ieg}ece yeveJeCeejs je#eme Deensle. l³eeb®³eeHeemetve cegkeÌleer efceUJeCeb cnCepes mJeleë®eb mJeeleb$³e Hegvne efceUJeCeb nes³e! keÀesCel³eener J³emevee®ee efJeµes<e, cnCepes ceWotJej HeefjCeece keÀªve efkeÀkeÀ ®ee efJeke=Àle Deevebo osCeb. ner efkeÀkeÀ ceeCemee}e JeemleJeeJeªve otj vesTve mJeHvecene}eleuîee efmebnemeveeJej yemeJeles. meenefpekeÀ®e J³ekeÌleer}e yeejerkeÀ - meejerkeÀ De[®eCe Dee}er lejer DeeefCe #eg}ÁkeÀµee megKeeveb n<e& Pee}e lejer Hegvne Hegvne l³ee mJeHvecene}ekeÀ[s peeC³ee®eer Dees{ Jee{les DeeefCe J³ekeÌleer J³emeveeb®³ee Deenejer peeles. J³emeveeb®³ee ceiejefceþerletve µeew³ee&veb, Oeerjeveb, efveOee&jeveb mJeleë®eer megìkeÀe keÀjCeb DeeefCe J³emeveebvee þs®etve-®es®etve ìekeÀCeb ³eele®e Keje Hegª<eeLe& Deens. m$eer eEkeÀJee Hegª<ee®eer keÀmeesìer Deens! l³ee®e ceeiee&veb DeeHeCe mJeleë®³ee meeceL³ee&®ee, DeeHeuîee µekeÌleer®ee, DeeHeuîee meJe&mJee®ee ye®eeJe keÀª µekeÀlees. ogmejer SkeÀ yeeye DeeHeuîee}e Ke®eJetve DeeefCe efHe®eJetve ìekeÀCeejer DeeefCe meUeUlee-KeUeUlee Glmeene®ee Peje DeeìJeCeejer Deens leer cnCepes J³ee³eecee®ee DeYeeJe. J³ee³eece cnCepes kegÀmleer-keÀmejle veJns lej efve³eefcele ÒekeÀejs efve³eefcele ÒeceeCeele DeeHe}s mvee³et, DeeHe}s meebOes, DeeHeuîee µejerjele}s efJeefJeOe DeJe³eJe Fl³eeoeRvee ne}®ee} osCes, keÀece osCes, leece osCes Fl³eeoer. 41

J³ee³eecee®³ee DeYeeJeecegUs keÀe³e nesle veener? DeeHeCe DeeOeer®e Iesle}suîee GoenjCeeb®ee efJe®eej kesÀ}e lej keÀe³e Dee{Uleb? H}emìjceOeuîee nelee®es mvee³et®e kesÀJeU ogye&} nesleele Demes veJns lej ne[e®eer yeebOeCeerner {emeUt }eieles Je ne[ DeefOekeÀeefOekeÀ efJejU nesT }eieles. ke@Àefuµe³ece®ee meeþe keÀceer nesTve ne[e®eer Ievelee keÀceer nesles! DeeHeCe J³ee³eece kesÀ}e veener lej mvee³et, meebOes, lJe®ee, ³ee meeN³eeb®eb Deejesi³e {emeUt }eieleb. ne[bner keÀcepeesj yeveleele. PeesHe keÀceer nesles. YetkeÀ keÀceer nesles. DeVeHe®evee®eer #ecelee keÀceer nesles. Lees[keÌ³eele meebiee³e®en lej Je<ee&bvegJe<e& ve JeeHej}suîee Ieje®eer eEkeÀJee iee[er®eer peer DeJemLee DeeHeCe Heenlees leµeer®e DeJemLee DeeHeuîee µejerje®eer nesles! SKeeÐee meeþ}suîee Deved µesJeeU Oej}suîee HeeC³eeveb Yej}suîee [yekeÌ³eemeejKeer DeeHe}er DeJemLee nesles. µejerjef¬eÀ³eeµeem$eeleer} efvejer#eCeeJeªve Demeb Dee{Utve Dee}s}b Deens keÀer ne[e®³ee ìCekeÀHeCeemeeþer Je ³eesi³e yeeOeCeermeeþer osKeer} ³eesi³e leeCe-leCeeJe Je Jepevee®eer ne[e}e meJe³e keÀjeJeer }eieles. mvee³etb®³ee ³eesi³e Jee{ermeeþer®e veJns lej keÀe³e&#ecelee efìkeÀC³eemeeþer mvee³et}e ceppeeleblet®³ee ceeHe&Àle ³eesi³e ÒeceeCeele mebJesovee ³esCeb Je mvee³etb®eer ³eesiecegêe Oevegjemeve 42

ne}®ee} nesCeb ³eeb®eer DeeJeµ³ekeÀlee Demeles. DeeHeuîeekeÀ[s µejerje}e ceeef}µe keÀjC³ee®eer peer HeOole Deens efle®ee lJe®es®³ee }Jeef®ekeÀlesmeeþer efveef½ele GHe³eesie neslees. efµeJee³e µejerjele G<Celee efvecee&Ce nesles, lJe®es®eer jbOe´s ceeskeÀUer nesleele. lJe®es}e lekeÀekeÀer ³esles. DeeHeCe ³eesi³e J³ee³eece Iesle}e, Goe. ³eesiecegêe lej DeeHeuîee Debleie&le DeJe³eJeebJej ³eke=Àle Je eqH}ne ³eeb®³eeJej DeeJeµ³ekeÀ ÒeceeCeele leeCe He[lees Je l³eeb®es keÀe³e& megOeejles. Oevegjemevee®eener Demee GHe³eesie neslees l³ee®eyejesyej cesªob[e®³ee ceCekeÌ³eebveener ³eesi³e lees leeCe yemelees. Ûo³ee®³ee mvee³etveener OeeJeC³eemeejKee, HeesnC³eemeejKee J³ee³eece kesÀuîeecegUs DeefOekeÀ ÒeceeCeele keÀece keÀjC³ee®eer meJe³e nesles Je l³eeb®eerner #ecelee Jee{les. ³eesi³e J³ee³eeceecegUs µejerjeceO³es Jee{Ceejer ®ejyeer keÀceer nesles. l³eecegUs efveªHe³eesieer Jepeve Jee{C³ee®eer, Yeej JeenC³ee®eer iejpe keÀceer nesles Je ®ejyeercegUs efJeefJeOe Fbefê³eebvee, DeJe³eJeebvee keÀceer He[Ceeje jkeÌleHegjJeþe; ®ejyeer veenerµeer Pee}er keÀer Hegjsmee He[t }eielees! J³ee³eeceecegUs keÀe³e&µekeÌleer (G<ceebkeÀ) DeefOekeÀ Ke®e& nesleele Je l³eeb®eer DeeJeµ³ekeÀleener Jee{les. meenefpekeÀ®e µejerjeleer} jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³ee DeVeHe®eve DeefOekeÀ keÀjC³ee®³ee efoµes}e PegkeÀleele Je l³eeb®ee veerì JeeHej keÀjC³ee®³ee ¢äervesner keÀe³e& keÀª }eieleele. J³ee³eeceecegUs Endorphins Je Encephalins ns cevee®ee leeCe keÀceer keÀjCeejs Je JesoveenejkeÀ Demes µejerjebleie&le m$eeJe m$eJeleele. J³ee³eece keÀceer Deme}e keÀer yewþer keÀeceb keÀjCeeN³eebvee nesCeejer jesieeb®eer pees[er cnCepes Ûo³ejesie DeeefCe meJne&³ekeÀ} mHee@ef[}esefmeme. yewþîee Je ceeveefmekeÀ leeCee®³ee keÀeceeveer ®ejyeer Je jkeÌleele}b keÀes}smìsje@} Jee{leb. ¿ee®ee HeefjCeece jkeÌle Jeeefnv³eeb®³ee Deeleuîee yeepetveb SkeÀ ÒekeÀej®ee Lej yeveC³eele neslees. ¿ee Leje}e De@efLejesce@ìme H}ekeÀ (Atheromatous Plaque) cnCeleele. ³ee Òeef¬eÀ³es}e De@efLejesmkeÌ}sjesefmeme (Atherosclerosis) cnCeleele. ³eecegUs jkeÌle Jeeefnv³eeb®eer }Jeef®ekeÀlee keÀceer nesles Je l³eeb®es ÒemejCe cegef<keÀ}er®es nesles. ³eecegUs HesÀbeEìie (Faint) i}eveer, YeesJeU, Iesjer , ®ekeÌkeÀj Fl³eeoer ÒekeÀej nesleele. ³ee®eb keÀejCe DeeJeµ³ekeÀ lesJne Ûo³e DeefOekeÀ Jesieeveb jkeÌle HegjJeþe keÀª µekeÀle veener (keÀejCe l³ee®³ee jkeÌleJeeefnv³ee HegN³ee ÒemejCe HeeJele veenerle) Je ceWot}e Hegjsmee 43

jkeÌleHegjJeþe nesle veener. Ûo³ee®³ee jkeÌleJeeefnv³ee Deµee ÒekeÀejs Hegjsmes keÀece osT µekesÀveeµee Peeuîee (cnCepes }Jeef®ekeÀlee keÀceer, Deeletve Lej meeþtve J³eeme keÀceer keÀceer Pee}s}e) cnCepes Ûo³ejesiee®eer µekeÌ³elee Jee{}er®e. ceeies SkeÀoe Deece®³ee SkeÀe efce$ee®³ee Iejer Yesìe³e}e ies}es Demeleevee Heeefn}b lej HeÇe ®ekeÌkeÀ meJne&³ekeÀ} keÀe@}jceO³es ceeve Iee}tve GYee neslee! l³ee®³eekeÀ[s yeIetve ce}e keÀmemeb®e Pee}b. ye®®ecepeer Je=×eHekeÀeUe®eer ef®evns oeKeJet }eie}s! ce}e DeeOeer menevegYetleer Jeeì}er ceie keÀerJe Dee}er DeeefCe SkeÀoce jeiener Dee}e. ceer Heesìefleef[keÀerveb cnì}b, ’ner keÀe³e DeJemLee keÀªve Iesle}er Deensme?“ ’keÀe³e keÀjCeej? meJne&³ekeÀ} mHeeBef[}esefmeme Pee}e³e! veµeerye Deece®eb!“ l³ee®³ee GÊejeveb ceer DeeCeKeerve®e ef®e[}es HeCe cnì}b, peeT os. ner l³ee®³eeJej ef®e[C³ee®eer JesU veJnleer! HeCe Heg{s ³eesieemeveeb®ee efve³eefcele JeeHej DeeefCe jespe OeeJeCeb ³ee efµeoesjerJej... mJeleë®eer ceeve keÀµeer leeþ þsJet }eie}e. leeþjHeCeeJej ceele keÀªve! yejesyej®e Jepevener keÀceer kesÀ}b. meJe& peerJevemelJe Je #eej Deenejele efceUleele ³ee®eerner Kee$eer keÀª }eie}e Demebner Heg{s keÀU}b. mHeeBef[}e³eefìmeceO³es Oevegjemeve, Yegpebieemeve, veewkeÀemeve ceeves®es ®e¬eÀ ³eeb®ee GHe³eesie neslees. Yegpebieemeve 44

veewkeÀemeve efMe<ee&meve meJee¥ieemeve yengleskeÀ ceneve J³ekeÌleer keÀesCelee vee keÀesCelee J³ee³eece keÀjleele Deved l³eeb®eer #eceleener DeefOekeÀeefOekeÀ ceneve yeveles. GY³eeveer keÀece keÀjCeejs HeCe ³eesi³e J³ee³eece ve IesCeejs Heesmìceve eEkeÀJee mepe&ve®³ee Hesµee®es }eskeÀ keÀµeeves yespeej nesle DemeeJesle? meeceev³e %eevee®³ee DeeOeejeJej efJe®eej kesÀ}ele lej }#eele ³esF&} keÀer l³eeb®³ee Hee³ee®³ee jkeÌleJeeefnv³eebJej KetHe leeCe He[lees. keÀejCe iegªlJeekeÀ<e&Cee®³ee efJejesOeer efoµes}e l³eebvee jkeÌle ‘HebHe’ keÀje³e®eb Demeleb. HeCe HebeEHeiemeeþer DeeJeµ³ekeÀ leer DeebkegÀ®eve 45

ÒemejCee®eer ef¬eÀ³ee, J³ee³eece vemeuîeeves keÀceer He[les Je Hee³ee®³ee veer}e megpeleele. ³eebvee keÀener efþkeÀeCeer veeefieCeer cnCeleele! Fbûepeerle ³eebvee®e Jn@@efjkeÀespe Jnsveme (Varicose Veins) cnCeleele. µeer<ee&meve, meJee¥ieemeve, efJeHeefjle keÀjCeer, GeflLele Heeoemeve Deµee ³eesieemeveeb®³ee ÒekeÀejebveer jkeÌleHegjJeþîee®ee, Ûo³eeJejer} leeCe keÀceer neslees. ³eecegUs SjJeer p³ee Yeeieebvee jkeÌle HegjJeþe keÀceer Demelees, (Goe. HegÀHeÌHegÀmee®ee µeW[îee®ee Yeeie) l³eebvee jkeÌleHegjJeþe Jee{C³ee®eer µekeÌ³elee Je pebleg®ee mebmeie& nesC³ee®eer µekeÌ³elee Ì keÀceer nesles. µejerjµeem$ee®³ee ¢äerveb Heeefn}b lej Òel³eskeÀ DeJe³eJee}e ³eesi³e ÒeceeCeele jkeÌleHegjJeþe nesCeb, leme®eb l³ee DeJe³eJeekeÀ[tve ote<ele jkeÌle Hejle Ûo³eekeÀ[s f ceeIeejer peeCeb DeeJeµ³ekeÀ Demeleb. l³eemeeþer efJeefµeä leeCe-leCeeJe ne}®ee}er ³eeb®ee GHe³eesie neslees. keÀener JesUe J³ee³eecee®ee GHe³eesie GHe®eejebmeeþer kesÀ}e peelees. ns µeem$e mecepeeJetve IesCeb keÀþerCe veener. DeeHeCe, nele cees[}e, Yeepe}e eEkeÀJee keÀeHe}e lej Pee}suîee peKeces®ee efJe®eej keÀª. peKece Yeªve ³esles lesJne efle®³eeceO³es HeÀe³eyeées meme nesleb. HeÀe³eyeées meme f f cnCepes oesN³eeoesN³eeÒeceeCes Jeele[ Demee HeoeLe& Demee HeoeLe& peKece YejC³eekeÀjerleeb, lJe®es®³ee keÀ[e pees[C³eekeÀefjlee JeeHej}e peelees. ³eecegUs mvee³etb®³ee keÀe³ee&le De[LeUe neslees Je J³ekeÌleer®eer keÀe³e&#ecelee DeeefCe keÀe³e&kegÀµe}lee keÀceer nesles. meenefpekeÀ®e HeÀe³eyeésefmeme nesTve keÀe³ee&le De[LeUe ³esT ve³es cnCetve Je Pee}e®e Demes} lej keÀceer JneJee ³eemeeþer J³ee³eecee®ee cnCepes®e efHeÀefpeDeesefLejsHeer®ee GHe³eesie kesÀ}e peelees. Dee@keÌ³egHesµeve} efLejHeerceO³es efJeefµe<ì J³eJemee³e Je J³ekeÌleer®eer ce³ee&efole keÀe³e& kegÀµe}lee ³eeb®eer meebie[ Iee}C³eeb®e keÀece keÀªve J³ekeÌleer}e mJeleë®³ee Hee³eeJej mJeleb$eHeCes GYeb jenC³ee®e efµe#eCe efo}b peeleb. J³ee³eece ve kesÀu³eeveb eEkeÀJee DeeJeµ³ekeÀ lesJne efHeÀefpeDeesefLejsHeer®ee HeÀe³eoe ve efceUeuîeeveb keÀe³e nesT µekeÀleb ns DeeHeCe Heeefn}b. J³ee³eeceeves HeÀe³eosner Heeefn}s, Hejbleg SJe{îeeves Yeeiele veener. J³ee³eecee®es ÒekeÀej, les keÀjC³ee®³ee He×leer, l³eeb®³eeHeemetve GlHeVe nesT µekeÀCeejs OeeskesÀ Fl³eeoer yeeyeleerle DeeHeCe Goemeerve Demelees. ³eeyeeyeleerle efJekeÀefmele osµeeb®ee efkeÀÊee efiejefJeuîeeefµeJee³e iel³eblej veener 46

Demeb keÀeneRvee Jeeìble! HeCe ceer cnCelees jefµe³ee, HetCe& pece&veer, DecesefjkeÀe,peHeeve, ®eerve ³ee osµeele J³ee³eeceeyeÎ} peeie=leer Deens, ns Kejb. Deejesi³eeyeÎ} DecesejkesÀceO³es Heg<keÀU®e peeie=leer Deens, ns ceer mJeleë Heeefn}b-DevegYeJe}b osKeer}. f Hejbleg Deece®³eekeÀ[s osKeer} Deejesi³eeyeeyele Heg<keÀU®e efJe®eej Pee}s}e neslee. ceeP³ee celes Deece®ee lees efJe®eej Deecner Hegvne meeþJetve DeeefCe meebmke=ÀeflekeÀ osJeeCe- IesJeeCeer®³ee Üejs Flej osµeebkeÀ[tve mees³eer®eb Je ®eebie}b les IesTve Deece}e Deejesi³eefJekeÀeme keÀjeJee. Dee³eesekeÀ[es, kegÀie HetÀ, SjeseyekeÌme, efpecve@emìkeÌme ÒeceeCes®e ob[, yewþkeÀe, f b f q meg³e&vecemkeÀej, ce}ÁKeebye, ³eesieemeves, ³eeweiekeÀ ef¬eÀ³ee, ÒeeCee³eece, OeeJeCeb, HeesnCeb, f oesjerJej®³ee G[îee, pee@eEieie, cewoeveer KesU, Deµee DeveskeÀ ÒekeÀejeletve mJeleë®³ee efJeefµeä Òeke=Àleer}e GHe³egkeÌle les Iesle}b lej DeeHeCe efveef½eleHeCes DeefOekeÀeefOekeÀ Deejesi³emebHeVe nesT. keÀener J³ee³eeceeb®³ee yeeyeleerle ³eesi³e Òeefµe#eCe IesCeb DeeJeµ³ekeÀ Deens. keÀejCe Jepeve G®e}C³eemeejK³ee (Jesì ef}efHeÌìbie Weight Lifting) eEkeÀJee [ye}yeej eEmeie}yeej meejK³ee J³ee³eece ÒekeÀejele Lees[emee OeeskeÀe Demelees. Jesì ef}eÅHeÌìie pej iewj ÒekeÀejs kesÀ}b lej neefve&³eemeejKee ÒekeÀej GodYeJet µekeÀlees. l³ee®eÒeceeCes keÀesJeÈ³ee Je³eele Deefle J³ee³eece kesÀ}e lej µejerje®³ee Jee{erJej ÒeefleketÀ} HeefjCeece nesT µekeÀlees. l³eecegUs J³ee³eecee}e 15-16 J³ee Je<eea megªJeele keÀjeJeer HeCe keÀJeeF&le Je cewoevet KesU meJee¥vee®e GHe³egkeÌle Demeleele. meeþer G}ì}er keÀer DeeHeCe ‘Jej®eb eflekeÀerì’ keÀe{C³ee®eer Yee<ee keÀjlees. Hejbleg Je³eesceeveeÒeceeCes DeeHeuîee µejerjele nesCeejs yeo} mecepeeJetve IesTve l³eebvee DevegªHe Deenej efJenej keÀjCeb DeeefCe ³eesi³e J³ee³eece keÀjCeb, DeeefCeDeeJeµ³ekeÀ lesJne ³eesi³e les GHe®eej keÀjCeb peerJevee®ee Deevebo HegjsHegj }gìC³eemeeþer Deieoer DeeJeµ³ekeÀ Deens. Je³eesceeveeÒeceeCes µejerjele nesCeejs yeo} keÀU}s lej®e DeeHeCe DeeHeuîee efnlee}e ³eesi³e Demes ceeie& l³eeletve keÀe{t µekeÀlees. HetJeea DeeHeuîeekeÀ[s ye´ïe®e³e&, ie=nmLe, JeeveÒemLe Je mebv³eeme Demes DeeÞece nesles. ns DeeÞeceOece& Deepe®³ee keÀeUele }esHe HeeJe}s Deensle. HeCe lejerner 47

JeeveÒemLee®³ee peeieer cee$e Hesvµevejeb®ee, efjìe³e[& ceb[UeR®ee, efveJe=Êeeb®ee SkeÀ mecetoe³e DeeHeuîeekeÀ[s Go³ee}e Dee}e Deens. DeeHe}b keÀece Pee}b, megvee peeJe³eeb®³ee mebmeejele DeeHeuîee}e kegÀþs mLeeve Deens? Demee efJe®eej l³eeb®³ee ceveele yeN³ee®eoe Demelees. HeCe cegUele®e ne ¢äerkeÀesve YeeWieU Deens. oeble DeeefCe kesÀme mLeeveYe´ä Pee}s keÀer DeO³eelceeJej yees}e³e}e efnjJee kebÀefo}®e efceUe}e Demee mecepe keÀªve IesTve ceb[Uer meeOegbmeblee®³ee DeeefCe yegJee cenejepeeb®³ee ®ejCeer }erve Jne³e}e }eieleele. peerJeveele}b meejmeJe&mJe mebHe}b keÀer ceie ‘osJee®eer DeeþJeCe’ keÀe{le yemeleele. DeLee&le ne kegÀCee®eer ìj G[JeC³ee®ee Òeµve veener lej DekeÀe}er peie mees[e³e}e efmeOo Pee}suîeebvee ‘peieC³eele®e Hejceséej’ Deens ³ee®eer Kee$eer osC³ee®ee Òeµve Deens.ke=Àl³eke=Àl³e Peeuîee®eb meceeOeeve ceevetve keÀle&J³ee}e, keÀle&lJee}e = jecejece þeskeÀCeb þerkeÀ veener ns megveeJeC³ee®ee Òeµve Deens. mJeleë®eb Je Flejeb®eb peerJeve megboj DeeefCe mece=Oo keÀjC³ee®eer peyeeyeoejer kesÀJeU leªCe Je ceg}eb®eer veener, meJee¥®eer Deens ! l³eele ceeIeej IesTve HeU keÀe{Ceb yejesyej veener¤ Je³eesceeveeÒeceeCes µejerj nUtnUt keÀceer keÀece osT }eieleb ns Kejb®e Deens. DeeHeuîee µejerjerle}er ‘lees[HeÀes[’ ‘He[Pe[’ nUtnUt Jee{les Je yeebOe-yebOeejs keÀceer nesleele! [eskeÌ³eeJej®eer lJe®ee kesÀmeeletve efomet }eieles. keÀeveeJej ®eeboer ®eceketÀ }eieles. keÀHeeUeJej Deeþîee DeeefCe ®esnN³eeJej megjkegÀl³eeb®eb peeUb pecee nesT }eieleb. [esÈ³eeb®³ee KeesyeCeer ceesþîee PeeuîeemeejK³ee Yeemeleele DeeefCe keÀeUer Jeleg&U le³eej nesT }eieleele. veekeÀeJej ®eeUerµeer ³esles DeeefCe [esÈ³eeceO³es ceesleer-eEyeot®eer ogiOelee!¢äer OegjkeÀìles leµeer®e keÀCeXefê³es DeeJeepee®ee keÀes}en} keÀceer keÀjleele. oele SkeÀ-SkeÀ keÀªve n}t-[es}t }eieleele. lej ceWot®³ee DeeefCe µejerje®³ee Flejner Yeeieeleuîee jkeÌleJeeefnv³eeb®³ee leeþjHeCeecegUs jkeÌleoeye Jee{lees. Ûo³ejesie Je He#eIeelee®eer µekeÌ³elee Jee{t }eieles. He®eveµekeÌleer keÀceer nesles DeeefCe Heesìe®ee DeekeÀej ce³ee&efole þsJeCeb Heesìe®³ee mvee³etb®³ee DeeJeekeÌ³eele jenle veener, ®eece[îee }eWyeCeb, ieef}leiee$e nesCeb Jeiewjs JeCe&ve jemle þjleer} Deµee efoµesveb ®ee}}suîee Jeeì®ee}erle Yej He[les leer Òeesmìsì ûebLeer®³ee Jee{er®eer. Òeesmìì ûebLeer cet$eveef}kesÀ®³ee Jej Deµee leNnsves efJejepeceeve Demeles keÀer efle®³ee Jee{ercegUs }IeJeer megjefUleHeCes nesCeb keÀþerCe 48

nesT }eieleb. je$eer®³ee JesUer }IeJeer}e GþeJeb }eieCeb DeeefCe }IeJeer keÀjleevee kegbÀLeeJeb }eieCeb DeeefCe kegÀbLeuîeeJej cee$e }IeJeerceO³es DeeCeKeer®e De[LeUe GlHeVe nesCeb Demee ÒekeÀej megª neslees. ³eeb®³eeHeemetve }IeJeer De[Ceb DeeefCe }IeJeer De[uîeecegUs peblegb®ee cet$eeµe³ee}e Je cet$eeEHe[ebvee mebmeie& nesCeb Demee OeeskeÀe GÓJet µekeÀlees. µejerje®eer jesieÒeefleyebOekeÀ µekeÌleer keÀceer nesTve peblegmebmeie& nesC³eeyejesyej®e ceOegcesnemeejKes efJekeÀej [eskebÀ Jej keÀe{t }eieleele DeeefCe keÀeneRvee lej keÀke&Àjesiee®ee $eeme GÓJelees. keÀebnerb®eb Ûo³e DeµekeÌle nesTve l³ee®eb HebeEHeie Kejeye nesleb DeeefCe HeefjCeeceer neleeHee³eebvee metpe ³esT }eieles. Flej keÀeneRvee mvee³et leeþj Je µekeÌleernerve Peeuîeeves keÀeþer®eer iejpe Yeemet }eieles! yengleskeÀeb®eer ne[b efJejU Je efþmetU nesleele. }weiekeÀ #eceleener keÀceer keÀceer nesles. ®eHeUeF& keÀceer nesles. ®e³eeHe®e³e f keÀceer neslees! Je³eesceevee®eer ner }#eCeb keÀceer JneJeer eEkeÀJee ³esT®e ve³esle DeeefCe ³ecejepee®ee ojyeejner HeeneJee }eiet ve³es ³eemeeþer jmee³eve µeesOeC³ee®eer µeLe& DeeHeuîee HetJe&peebveerner kesÀ}er nesleer! HeCe ner }#eCeb DeeefCe ce=l³et ìeUC³ee®eer µekeÌ³elee meO³ee lejer veener! HeCe cnCetve leeªC³ee®ee peesce efìkeÀJeC³ee®eer Oe[He[ keÀceer Pee}er Demeb veJns Deve leer keÀµeer JneJeer Demebner veJns! µesJe®³ee #eCeeHe³e¥le peerJevee®ee Deevebo }gìle jenCeb, l³eemeeþer Oe[He[Ceb ³eele efveeq½ele®e cepee Deens. Òeesmìsì Jee{}er lej µem$eef¬eÀ³ee nesT µekeÀles. keÀke&Àjesiee®eer HetJe& }#eCeb Demeleevee®e GHe®eej Pee}s lej l³ee®eener OeeskeÀe keÀceer keÀjlee ³eslees. ceesleereEyeotJej µem$eef¬eÀ³ee nesT µekeÀles ns lej ceg}eyeeUebveener ceenerle Deens. Ûo³ejesiee®eer Yeerleer Deenejeleuîee HesÀjHesÀjebveer Goe. ®ejyeer les}e®es ÒeceeCe keÀceer keÀªve, ceerþe®eb ÒeceeCe keÀceer keÀªve DeeefCe Hee}sYeep³eeb®eb ÒeceeCe Jee{Jetve lemes®e }metCe, keÀeboe, DeéeiebOee F. ®³ee JeeHejeveb keÀceer keÀjlee ³esles! efµeJee³e ef[iee@eqkeÌmeve meejKeer Deew<eOesner Deensle®e. Deenejele keÀj[F&®³ee eEkeÀJee µeWieoeC³ee®³ee les}e®ee JeeHej keÀªvener Ûo³ejesiee®eer Yeerleer keÀceer keÀjlee ³esles! keÀCexefê³eeb®³ee peeieer efnDeeEjie S[ efceUles. l³eeveb SskeÀC³ee®eer eE®elee yejer®e efceìles lej oelee®³ee DevegHeefmLeleerJej keÀJeUer®ee GHee³e Deens®e. ìkeÀ}eJej kesÀme GieJe}s veener Deved kesÀmener Heeb{N³ee®es 49

keÀeUs Pee}s veenerle lejer kesÀmeeb®ee ìesHe (Jeerie) JeeHejCeb DeeefCe keÀeÈ³ee keÀ}Hee®ee JeeHej keÀjCeb lejer µekeÌ³e Demele®eb keÀer veener?.. Demees. JeeOe&keÌ³eeJej Deµee ÒekeÀejebveer Heg<keÀU ÒeceeCeele ceele keÀjlee ³esles. meJe&mJeer DeLee&le®e veener! ³eesi³e efve³eefcele J³ee³eece, DeeJeµ³ekeÀlesÒeceeCes ³eesieemeves, ÒeeCee³eece, ³eeweiekeÀ ¬eÀer³ee ³eeb®ee JeeHej, ³eesi³e Deenej,³eesi³e ¢<ìerkeÀesve f ³eeÜejs JeeOe&keÌ³ee®eer $eemeoe³ekeÀelee cee$e Heg<keÀU®e keÀceer keÀjlee ³esles. leµeer leer keÀceer keÀjC³eemeeþer [e@keÌìj, ³eesielep%e, Deenejle%e, J³ee³eece efµe#ekeÀ Fl³eeoeR®es ³ee efJe<e³eeJejer} ef}KeeCe DeY³eemeCeb Je l³eeb®³ee ,me}uîeeveb ³eesi³e leer GHee³e³eespevee keÀjCeb peªj Deens. DeeHeCe DeeÊeeHe³e¥le µejerjele GodYeJeCeeN³ee jesieeb®ee DeeefCe l³ee®ee LekeÀJ³eeJej Deme}s}e mebyebOe $eesìkeÀ mJeªHeele Heeefn}e. ceWot®³ee Hesµeer keÀceer Peeuîee eEkeÀJee l³ee®ee HegjJeþe keÀceer Pee}e keÀer Je=OoeHekeÀeUecegUs ³esCeeje ceveesefJekeÀej (Senile Psychosis mesveeF&} mee³ekeÀesefmeme) neslees. keÀeneRvee De}PeeFceme& ef[meerme (Alzheimers Dis- ease) neslees. ³ee jesieeb®eer }#eCeb ÒeecegK³eeveb ceeveefmekeÀ Demeleele. HeCe ³ee J³eefleefjkeÌle yeeUHeCeeHeemetve lees Je=OoeHekeÀeUeHe³e&le DeveskeÀ efJekeÀej b nesleele. ceveëµeebleer efyeIe[efJeleele. De@efveefce³ee, ne³eHej Je ne³eHeesLee³eje@Fef[Pece ³eeb®eer GoenjCes DeeHeCe ceeies Heeefn}er. Hejbleg ³eeefµeJee³e keÀener yeeyeer }#eele I³ee³e}e nJ³eele. ceeP³ee celes HeeQie[eJemLesle ceg}iee Je ceg}ieer ³eeb®³eele HejmHejefJe<e³eer DeekeÀ<e&Ce efvecee&Ce nesleb efleLetve megªJeele keÀjeJeer. ceg}s yengmebK³e ÒeceeCeele }weiekeÀ GÎerHeveecegUs peeiesHeCeer eEkeÀJee mJeHveele f mKe}vee®ee DevegYeJe Iesleele. ³eecegUs l³eebvee DeeHeCe DeµekeÌle neslees Demes Jeeìles Je keÀener peCe cetKe&HeCeecegUs DeeefCe De[eCeerHeCeecegUs ³ee mecepetleer}e KeleHeeCeer Iee}le Demeleele. Jewot ceb[Uer mJeleë®eb Heesì YejC³eemeeþer ³ee}e mJeHveoes<e cnCeleele. Deµee }eskeÀebvee GHe®eej keÀjC³ee®eer Je ogªmle keÀjC³ee®eer DeveeJeµ³ekeÀ nceer osGve HeÀe³eoe GkeÀUleele. ³ee®e Je³eele efJeJeenHetJe& }wefiekeÀ mebyebOee®eer µekeÌ³elee 50

meceepeceev³e vemeuîeecegUs ceg}eceg}eRvee mJeleë®es }wefiekeÀ GÎerHeve keÀjC³ee®eer iejpe Yeemeles. nmlecewLegveemeejK³ee yeeyeeR®ee Deemeje Iesle}e peelees.DeveskeÀ HeenC³eevegmeej ¿eele efJeke=Àle Demeb keÀener veener. Òe®eb[ yengmebK³esveb leªCe meowJe nmlecewLegve keÀjleele ns yeN³ee®e peCeebvee ceenerle vemeleb. ³eecegUs DeeefCe KegÈ³ee mecepegleercegUs DeeHeCe veHebmekeÀ Pee}es Deenesle keÀer keÀe³e Demeb yeN³ee®e peCeebvee Jeeìle Demeleb. ³ee YeerleercegU®e keÀenepeCe }ivee®³ee efJe®eejeveb®e nyekeÀleele. keÀeneR®eer s PeesHe G[les lej keÀeneRvee KejesKejer®e leelHegjleb ceeveefmekeÀ veHegmekeÀlJe ³esleb. keÀeneRvee b keÀeUpeer Je eE®eles®ee Ieesj }eietve jenlees. ³eeceO³es®e keÀener ieef}®í-yeerYelme Je µeÞ}er} Jee[dce³eeleer} mebYeesieeefJe<e³eer®eb Deefleµe³eeskeÌleerHetCe& JeCe&ve Jee®etve keÀener leªCeebvee mJeleë HetCe&Hegª<e vemeuîee®eer YeeJevee nesTve les Pegª }eieleele. keÀeneRvee mJeleë®es efµeÞve íesìs Demeu³ee®eer YeeJevee nesTve les Ke®et }eieleele. keÀener ceg}ebvee Heewieb[eJemLee ÒeeHle nesle Demeleebvee l³eeb®³ee íeleer®ee Yeeie Lees[e GVele neslees Je Flej ceg}s l³eebvee ceg}erbÒeceeCes ‘mleve’ Dee}s cnCetve ef®e[Jeleele. ne ÒekeÀej neceexvmecegUs (}QefiekeÀ Deblem$eeJeecegUs) neslees Je l³eecegUs IeeyejC³ee®es keÀejCe vemeleb. ³ee}e iee³eveskeÀesce@efmì³ee cnCeleele Je yengleskeÀ JesUe lees efve©HeêJeer Demelees. DeLee&le [e@keÌìjeb®³ee keÀ[tve leHeemeCeer keÀªve IesCeb Fä®e HeCe ³eele }epe JeeìC³eemeejKeb eEkeÀJee Yesoªve peeC³eemeejKeb keÀener vemeleb. ³ee meeN³ee yeeyeer FLes GieeUC³ee®eb keÀejCe cnCepes. ³eecegUs J³ekeÌleer®eer le[HeÀ Je DeelceefJeéeeme keÀceer neslees. l³ee®eer #ecelee keÀceer nesles. lej keÀenerpeCe Jesµ³eskeÀ[s peeTve mJeleë®³ee Heew©<elJeeefJe<e³eer Kee$eer HeìJeC³ee®ee Òe³elve keÀjleele Je ³ee Oe[He[erle iegHlejesie ÒeeHle keÀjleele. }QefiekeÀlesefJe<e³eer®³ee DeJeemleJe keÀuHeveebcegUs jemle }QefiekeÀ megKener efceUle veener Je J³ekeÌleer GefÜive nesles, efJeHeÀ} nesles. Òemebieer ³ee yeeyeeR®ee jeie ceg}eb®³eeJej keÀe{}e peelees lej veJejeyee³ekeÀesle oerIe&keÀe}erve efJelegä ³esles. keÀener peCeeb®eer keÀuHevee kesÀmeeU J³ekeÌleer ner DeefOekeÀ Heg©<eer Deens Je keÀceer kesÀmeeU J³ekeÌleer Heg©<eer veener, Deµeer Demeles. lej keÀeneRvee efJeµee} Yee}Òeosµe 51

cnCepes®e Heew©<elJee®eb }#eCe,Demeb Jeeìleb. keÀeveebvee kesÀme DemeCeb eEkeÀJee íeleerJej kesÀme DemeCeb ³ee®ee }QeiekeÀ #ecelesµeer DeJeemleJe mebyebOe pees[Ceejs mJeleë®³ee íeleerJej f eEkeÀJee keÀeveebJej kesÀme veenerle cnCetve J³eefLele nesleele. }QefiekeÀles®ee pemee ceveeJej HeefjCeece neslees lemee lees Flej keÀejCeebveerner neslees. ke@Àvmej, Ûo³ejesie, [e³eyesefìme ³eeb®eer efJeHe³e&mle Yeerleer JeeìCeb ne osKeer} SkeÀ ÒekeÀej®ee ceveesefJekeÀej®e Deens. eqm$e³eeb®³ee yeeyeleerle efJe®eej kesÀ}e lej Heg<keÀU le©Ceebvee efJeµes<eleë eqm$e³eebvee efnmìsefj³ee meleeJelees. efnmìsefj³eeceO³es ©iCe Flejeb®es DeekeÀ<e&Ce Kes®etve IesC³ee®ee Òe³elve keÀjlees/keÀjles. eqm$e³eebvee iejesoj nesC³ee®eer mebOeer vemes} lej l³eebvee met[emee³esefmeme (Pseudocyesis) ¿ee veeJee®eer vekeÀ}er ieYe&OeejCes®eer J³eeOeer nesles. ³ee Je Flej J³eeOeeRÒeceeCes DeHebielJee®eener ceveeJej JeeF&ì HeefjCeece neslees. DebOeHeCeecegUs, yeefnjsHeCeecegUs, leeslejsHeCeecegUs Heg<keÀUoe ceg}b SkeÀ}keÀeW[er, efJe<eCCe, efve©lmeener Je efJecevemkeÀ nesleele. ³eeefµeJee³e Deieesoj G}ÁsKe kesÀuîeeÒeceeCes vewjeµ³e, GefÜielee, Gvceeo, efJeke=Àle Yeerleer ³eeb®es PeìkesÀ Flej keÀejCeebveerner ³esleele Je l³eeb®ee F}epe lep%e Jew%eeefvekeÀebkeÀ[tve eEkeÀJee ceveesefJeke=Àleerµeem$ee®³ee lep%eebkeÀ[tve keÀªve I³ee³e}e nJee. keÀener J³emevekeÀejer Deew<eOeeb®es Je oeª®esner og<HeefjCeece nesleele nsner efJemejlee keÀecee ve³es. l³eemeeþer osKeer} [e@keÌìjeb®eer ceole IesCeb Fä. DeeleeHe³e¥le DeeHeCe µejerj Je ceve ³eebvee yespeej keÀjCeejs efJekeÀej Je l³eeb®³eeHeemetve mebj#eCe keÀjC³ee®es ceeie& ³eeb®ee Lees[keÌ³eele Dee{eJee Iesle}e. µejerje®eer DeefOekeÀ Peerpe, keÀceer yeebOeCeer, efJeke=Àle yeebOeCeer Je SKeeÐee êJ³ee®eer neveer eEkeÀJee ieceeJeCes ³ee yeeyeeR®ee GoenjCeebmekeÀì Deenej, DeevegJebeµekeÀlee, f jesiepebleg, jemee³eefvekeÀ Òeef¬eÀ³eeb®³eeleuîee efyeIee[ebveer nesCeejs jesie, Deblem$eeJee®³ee efyeIee[ebveer nesCeejs jesie, DeHeIeele, Fpee, Je³eesceeve, J³ee³eece, J³emeves, IeelekeÀ Deew<eOes, OeeskeÌ³ee®es efkeÀjCeeslmeie& Je jsef[Dees De@keÌìerJn }njer, cevee®es efJekeÀej ³eeb®ee mebyebOe DeeHeCe Heeefn}e. DeeHeCe mJeleë®eer keÀe³e&µekeÌleer keÀµeer ieceeJelees ³ee®ee efJe®eej kesÀ}e. 52

meJe&®e jesieeb®eer meebÐeble Je leHeµeer}Jeej nkeÀerkeÀle osCeb FLes mLe}eDeYeeJeer µekeÌ³e veener Hejbleg ³eeyeeyele®eer cetU lelJe mHeä Pee}er lej DeeHeCe yejb®e keÀener efceUJe}b Demeb ceevee³e}e njkeÀle veener. keÀejCe ‘µejerjDeeÐeced Ke}g Oece&meeOeveced’ cnCepes µejerj ns meJe& Oece& meeO³e keÀjC³ee®es DeeÐe meeOeve Deens, ns efkeÀleer meeLe& Deens ³ee®eer peeCeerJe nesTve LekeÀJ³eeJej ceele keÀjC³eemeeþer µejerj YekeÌkeÀce þsJe}b Heeefnpes ³ee YetefcekesÀletve DeeHeCe keÀecee}e }eiet µekeÀlees. DeenejeefJe<e³eer keÀeUpeer IesTve Je efJekeÀejeefJe<e³eer meeJeOeefiejer yeeUietve pej DeeHeCe Jeeì®ee} kesÀ}er lej LekeÀJ³ee®ee efyecees[ keÀjC³eele ³eµemJeer nesCeej Demeb ie=nerle Oeje³e}e keÀener®e njkeÀle veener. HeCe cnCetve Heg{®³ee yeeyeeR®eer efJe®eej cee$e keÀceer cenlJee®ee þjle veener. vvv 53

Thakwa Ghalwa Bestseller For Superliving Dr. Shriniwas Kashalikar

by sayucopper

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

Statistics

Thakwa Ghalwa Bestseller For Superliving Dr. Shriniwas Kashalikar Document Transcript