Your SlideShare is downloading. ×
Opvolging in het familiebedrijf: een koud kunstje?
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Opvolging in het familiebedrijf: een koud kunstje?

1,595
views

Published on

Published in: Business

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,595
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Opvolging in het Familiebedrijf:Een koud kunstje?Enschede, 29 maart 2012drs. Jacob-Jan MosselAdviesgroep FamiliebedrijvenBDO Consultants
  • 2. Introductie • BDO Consultants, Adviesgroep Familiebedrijven • drs. Jacob-Jan Mossel • Bedrijfskunde, RuG • 06 5112 6719, jacob-jan.mossel@bdo.nl • www.bdo.nl/familiebedrijven
  • 3. StartvraagHoeveel familiebedrijven zijn er in Nederland? © 2010 BDO
  • 4. Bijna 70% van alle bedrijven is een familiebedrijf!# werknemers Bedrijven % Familiebedrijven Familiebedrijven2-9 304.418 72,9% 221.92110-49 58.046 56% 32.50650-99 6.939 49,7% 3.449100-199 3.407 44,8% 1.526>200 2.348 27,6% 648Totaal 375.158 69,3% 260.050Bron: Family Business in The Netherlands, Characteristics & success factors; Prof. Dr. Roberto Flören, Prof. Dr. Lorraine Uhlaner & Marta Berent-Braun MSc © 2010 BDO
  • 5. Bekende familiebedrijven © 2010 BDO
  • 6. Kracht van het familiebedrijf• Betrokkenheid• Kennis en ervaring• Flexibiliteit in werk, tijd en geld• Lange termijn-denken• Platte organisatie• Snelle besluitvorming• Betrouwbaarheid en trots © 2011 BDO
  • 7. Zwaktes van het familiebedrijf• Tijd staat stil• Extern aantrekken kapitaal• Opvolgingsplanning• Carrièremogelijkheden niet-familieleden• (Gebrek aan) professioneel leiderschap• Communicatie/ emotie• Groei © 2011 BDO
  • 8. Familiebedrijf: twee systemenFamilie Bedrijf F B
  • 9. Familie vs. Bedrijf Familie Bedrijf • Geboorte/ levenslang • Eigen keuze/ tijdelijk • Intern georiënteerd • Extern georiënteerd • Minimaliseren verandering • Gebruik van verandering • Afkomst • Prestaties • Emotioneel • Rationeel © 2011 BDO
  • 10. Familie- vs. Bedrijfbelangen Familiebelangen Bedrijfsbelangen • Harmonie • Slagvaardig bestuur • Gelijke behandeling • Kwaliteit leiding © 2011 BDO
  • 11. Het familiebedrijf: verstrengelde systemen Eigendom E F BHoe groter de verstrengeling, des te groter is de rol van emotionele factoren en de kans op conflicten.
  • 12. Knelpunten in Familiebedrijven• Communicatie• Opvolging(splanning)• Geschiktheidsvraagstukken• Rolverwarring• Conflicten © 2010 BDO
  • 13. Opvolging in het FamiliebedrijfHet overdragen van leiding, eigendom en zeggenschap aanopvolger(s) met als doel het succesvol voortzetten van deonderneming en het behoud van de harmonie binnen defamilie! © 2010 BDO
  • 14. Het opvolgingsproces in fasenEen opvolgingsproces duurt gemiddeld 5 tot 10 jaar.1. Bewustwording2. Bespreekbaar maken3. Opstelling opvolgingsstappenplan4. Voorbereidingsjaren5. De feitelijke overdracht6. Na het afscheid © 2010 BDO
  • 15. 1. Bewustwording – Welke aanleiding?• Leeftijd• Belang van het bedrijf• Aankomende nieuwe generatie• Fysieke onmogelijkheid• Motivatie verdwenen• Genieten van oude dag• Cashen © 2010 BDO
  • 16. 2. Bespreekbaar maken – Met wie?• Partner• De kinderen en hun partners• Verdere familie• Eventueel andere potentiële opvolgers• Managementleden / commissarissen• Bevriende relaties / ondernemers• Extern deskundigen / adviseurs © 2010 BDO
  • 17. 3. Opvolgingsstappenplan• Duidelijk en concreet• Afspraken over: - bedrijf - rol en positie van de overdrager(s) - rol en positie van de opvolger(s) - betrokkenheid van de overige familieleden - overdracht van de eigendom• Beslismomenten aangeven• Tijdpad• Commitment uitspreken naar elkaar © 2010 BDO
  • 18. 4. Voorbereidingsjaren• Bedrijf klaar maken voor de overdracht• Opleiding en coaching van opvolgers• Overdragen van en introducties in netwerken• Bepaling juiste (holding)structuur en treffen van juridische en fiscale maatregelen• Overdracht verantwoordelijkheden• Bestuursstructuur inrichten• Informeren personeel © 2010 BDO
  • 19. 5. De feitelijke overdracht• Gefaseerde overdracht of in één keer• Introductie nieuwe directie• Waardebepaling• Financiering / (achtergestelde) lening• Contracten / notaris• Afscheidsreceptie © 2010 BDO
  • 20. 6. Na het afscheid• Afstand nemen• Nieuwe rol overdrager• Wijze van betrokkenheid bij bedrijf• Besteding van de tijd• Beheer vrijkomend vermogen• Concretisering financiële planning © 2010 BDO
  • 21. Samenvatting• Opvolging is een veranderingsproces – iedereen krijgt een andere rol• Het raakt niet alleen de overdrager en opvolger, betrek de hele familie• Breng familie- en bedrijfsbelangen in kaart• Een opvolgingsplan schept duidelijkheid• Het leven na het afscheid begint al daarvoor!• Feitelijke overdracht is een complex geheel• Neem de tijd• Communicatie is de sleutel tot succes © 2010 BDO
  • 22. Hoe pak je een opvolging fiscaal-juridisch aan? © 2010 BDO
  • 23. Anticipatie op NoodOpvolging18% van de ondernemers verlaat door een calamiteit het (familie)bedrijfCalamiteiten zijn samen te vatten met OASE:• Overlijden• Arbeidsongeschiktheid• Stoppen met werken• Echtscheiding © 2010 BDO
  • 24. Uitkomsten onderzoek• 1 op de 3 heeft afgelopen 10 jaar een noodsituatie meegemaakt• 55% zegt: ik ben er goed op voorbereid• In werkelijkheid is minder dan de helft van hen goed voorbereid• Kloof tussen perceptie en werkelijkheid © 2010 BDO
  • 25. Anticiperen op NoodOpvolging is niet:Bij de notaris ligt een verzegelde enveloppe, die pas na mijnoverlijden mag worden geopend. Daarin staat precies wat erna mijn overlijden met de zaak moet gebeuren. © 2010 BDO
  • 26. Anticiperen op NoodOpvolging is wel:• Maatregelen op het terrein van leiding, eigendom én zeggenschap• Communicatie bij opstelling en over inhoud van het plan met alle betrokkenen• Vastlegging van de afspraken in plan © 2010 BDO
  • 27. Wat te regelen in het NoodOpvolgingsPlan?Opvolging in leiding:• Wie benoemt nieuwe directeur?• Wie neemt over / wie neemt waar?• Wat weet het Managementteam?• Is er iets geregeld in het ondernemingsplan?• Is er een Keymanpolis?• Aan wie is volmacht afgegeven?
  • 28. Wat te regelen in het NoodOpvolgingsPlan?Opvolging in eigendom:• Wat ligt vast in statuten?• Wat zegt aandeelhoudersovereenkomst?• Wat geregeld via testament?• Hoe luiden huwelijkse voorwaarden?
  • 29. Wat te regelen in het NoodOpvolgingsPlan?Opvolging in zeggenschap:• Wat geregeld in statuten?• Zijn de aandelen gecertificeerd?• Wie in bestuur Stichting Administratiekantoor?• Wat geregeld in bestuursreglement?
  • 30. Vragen? © 2010 BDO
  • 31. Hartelijk dank voor uw aandacht! © 2010 BDO