Monferosolidario Ponencia
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
897
On Slideshare
892
From Embeds
5
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 5

http://cpivirxedacelasolidario.blogspot.com 5

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. XORNADAS DE ATENCIÓN Á DIVERSIDADE “Mellora do clima de aula” Santiago de Compostela, 11 e 12 de Decembro de 2009 Experiencia de centros: As boas prácticas na mellora da convivencia na aula Ponentes: Verónica Dopico Cancela e Yolanda Castro López, profesoras no CPI Virxe da Cela, Monfero, A Coruña Título da conferencia, docencia e/ou taller: Monferosolidario: Educación en valores e corresponsabilidade comunitaria. MONFEROSOLIDARIO: EDUCACIÓN EN VALORES E CORRESPONSABILIDAD COMUNITARIA 1. Contextualización: o noso centro 2. A educación en valores mediante un enfoque transversal e interdisciplinar. 3. Convivencia e socialización nun contorno rural: a implicación e a participación comunitaria. 4. Interculturalidade: unha educación centrada na pluralidade cultural. 5. Liñas de actuación e planificación específica para un C.P.I. 6. Metodoloxía de traballo. 7. Posta en práctica: plan de actividades.
  • 2. 1.- Contextualización: o noso centro O C.P.I. Virxe da Cela está ubicado no Xestal, no Concello de Monfero, entre as localidades de Pontedeume, Betanzos e As Pontes (provincia de A Coruña). A superficie de Monfero é de 171,7 km², e a súa poboación 2978 habitantes. Comprende as parroquias de O Alto de Xestoso, (Santa María), Queixeiro (San Xurxo), San Fiz de Monfero (San Fiz), Santa Xiá de Monfero (Santa Xiá), Taboada (Santa Mariña), O Val de Xestoso, (San Pedro), Vilachá (Santa María) • O C.P.I. Virxe da Cela, de titularidade pública oferta Educación Infantil, Educación Primaria, Educación Secundaria Obrigatoria e Programas de Cualificación Profesional. • No presente curso 2009/2010 están matriculados no centro un total de 171 alumnos/as. • O claustro está formado por 30 profesores/as, dos cales 2 imparten aulas en Educación Infantil, 11 en Educación Primaria e 17 en Educación Secundaria Obrigatoria. • 6 persoas constitúen o persoal de administración e servicio. • No noso centro existe un comedor escolar xestionado polo propio centro e subvencionado integramente pola Xunta de Galicia no que se ofrecen servicios todos os días lectivos.
  • 3. 2.- A educación en valores mediante un enfoque transversal e interdisciplinar. Monferosolidario pretende ser a voz da solidariedade do C.P.I. Virxe da Cela (Monfero, A Coruña). Esta iniciativa naceu no pasado curso académico 2008-2009, como froito da colaboración entre os departamentos de Educación para a Cidadanía e Relixión (E.S.O.), e o seu obxectivo principal é a sensibilización e a implicación de toda a comunidade educativa (profesorado, alumnado, familias e contorno), creando un clima de unidade e de convivencia. 1.- A NOSA TRAXECTORIA: Antecedentes: • 2003-2005: Dende a materia de Ética (4º E.S.O.): Charlas e obradoiros de sensibilización, Rastro Solidario, difusión de proxectos de voluntariado e cooperación, etc. • 2007-2008: Dende a materia de Relixión (E.S.O.): actividades vinculadas aos Dereitos Humanos, a cultura da Paz, a Interculturalidade. Primeiro contacto coa O.N.G. Entreculturas (Xuño 2008) • 2008-2009: Colaboracións entre os Departamentos de E.P.C e Relixión (E.S.O). Creación del blogue Monferosolidario. Actualidade: Tras ser galardoados no I Premio de Educación para el Desarrollo, (Ministerio de Educación e Axencia Española de Cooperación Internacional), o noso traballo consolídase. Baixo a proposta do Equipo Directivo, e coa aprobación do Claustro e Consello Escolar, as iniciativas de Monferosolidario aparecen recollidas no PEC no presente curso 2009-2010. Estamos a traballar en todos os niveis educativos (Educación Infantil, Educación Primaria, E.S.O. e P.C.P.I.), e en estreita colaboración coa Biblioteca Escolar e con outros Departamentos (especialmente os Departamentos de Lingua Castelá, CCSS e Debuxo) No P.E.C. aparece recollido:  Educación en valores ó longo das etapas educativas.  Interrelación e cooperación con outros centros, asociacións e organización sen ánimo de lucro que traballen para promover os valores de solidariedade, loita contra a pobreza e desenvolvemento humano.  Realización de colaboracións a curto e longo prazo con diferentes organismos orientados á procura de beneficios sociais e colectivos:  Consumo responsable (obradoiros de reciclaxe)  Defensa da solidariedade.  Protección do medio ambiente.  Xeneralización dos dereitos humanos  Ausencia de discriminacións.
  • 4. 2.- O POR QUE DA EDUCACIÓN EN VALORES: Porque cremos que é necesario, nos tempos que corren, buscar unha forma de educación que fomente a apropiación de valores como a autonomía, a xustiza e o respecto, colaborando na construcción da propia identidade do alumnado, do seu futuro proxecto de vida e do seu desenvolvemento como persoas. OBXECTIVOS • Sensibilizar á comunidade educativa sobre a importancia da educación en valores e a necesidade dunha maior corresponsabilidade comunitaria. • Promover a educación para a solidariedade e a cooperación cun enfoque transversal, fomentando e facilitando a participación de todo o centro. • Potenciar unha conciencia crítica, intentando motivar a participación social, defendendo a idea dunha educación máis integral e solidaria e promover unha cidadanía activa, informada, e responsable. • Concienciar sobre o poder e la capacidade que ten o alumnado, como nova xeración, para transformar o mundo. Tratamos de acadar os nosos obxectivos a través da sensibilización social, a reflexión e a acción. 1º Fase: Sensibilización social e reflexión: Queremos favorecer un cambio de actitude e de comportamento. • Resaltando a importancia da responsabilidade e do compromiso cara as desigualdades e as inxustizas sociais, e a partir de aí buscar posibles solucións para combatilas. • Transmitindo valores humanistas de convivencia pacífica, tolerancia e igualdade entre as persoas, empezando polo ámbito máis próximo: a familia, a escola, a comunidade, e de aí contribuír a cambios que encamiñen cara a un mundo máis xusto. • Fomentando valores e actitudes de solidariedade, respecto e convivencia intercultural mediante o coñecemento, achegamento e intercambio cultural. 2º Fase: acción. • Promovendo a participación activa nas iniciativas que parten da nosa escola e facendo consciente ao noso alumnado de que as nosas iniciativas teñen capacidade transformadora na sociedade. • Participando tamén en accións de cooperación para o desenvolvemento: dando a coñecer diferentes proxectos de cooperación de ONGs, e uníndonos ás súas campañas. As grandes liñas transversais que tratamos de abordar a través de Monferosolidario son: • Obxectivos do Milenio • Grandes desigualdades sociais • Cooperación e desenvolvemento • Cultura da paz e da non- violencia • Identidade cultural • Perspectiva de xénero • Dereitos da infancia
  • 5. • Cidadanía • Ecodesenvolvemento, consumo responsable, sostenibilidade.
  • 6. 3.- Convivencia e socialización nun contorno rural: a implicación e a participación comunitaria. Punto de partida: O noso centro educativo está situado no rural. Esto significa que é un contorno empobrecido culturalmente. A axenda cultural ofertada polo concello ou por asociacións da zona non é moi variada, a poboación vive dispersa e a rede de transporte público é case inexistente. Sen embargo, a grade vantaxe é que entre o noso alumnado aínda prima o carácter colectivo e familiar, elementos que estanse a extinguir no mundo urbano. A nosa misión, a través de Monferosolidario, é: • Dinamizar e enriquecer culturalmente o noso contorno. • Favorecer os procesos de socialización no rural. • Facer perdurar os valores de traballo comunitario e axuda mutua. 1.- CONVIVENCIA: O noso é un centro pequeno, con pouco alumnado e profesorado, onde prima un clima de familiaridade e de traballo en equipo. Temos pequenos problemas puntuais, fáciles de detectar e de resolver, e non contamos con alumnado verdadeiramente problemático, así que debemos de abordar a da convivencia dende a normalidade, non dende o conflicto. Queremos enriquecer o clima de convivencia, tratando de evitar os problemas antes da súa aparición. Tratamos de: • Construír un lugar convivencia positiva, que a escola sexa un lugar onde os alumnos/as podan desenvolver plenamente todas as súas potencialidades. • Humanizar a escola, creando un adecuado clima de atención persoal e de relacións afectivas, xa que consideramos o centro escolar como un espacio comunitario onde non soamente se produce a transmisión de saberes e coñecementos, senón onde se establecen relacións e vínculos. • Acadar un funcionamento óptimo do noso centro, cun clima de traballo e de relación adecuado, baseado no respecto mutuo, dentro e fóra das aulas. • Fomentar o traballo en equipo, deseñando actividades que potencien a cohesión de grupo e que leven á xeración de apoios entre os membros do equipo. • Como docentes que somos, queremos ser un modelo ou referencia para o noso alumnado, exercendo unha influencia positiva e enriquecedora a través das nosa filosofía de vida e as nosas pautas de conducta e actuación.
  • 7. 2.- IMPLICACIÓN DE TODA A COMUNIDADE EDUCATIVA: Profesorado: Monferosolidario susténtase no traballo en equipo. Contamos co apoio e a participación doutros Departamentos, Biblioteca Escolar, Equipo de Normalización Lingüística, etc. As propostas parten dos Departamentos de E.P.C. e Relixión (E.S.O.), pero están dirixidas para outros niveis, e o profesorado de Educación Infantil e Educación Primaria participan tamén nas nosas iniciativas. Dotamos ao profesorado de ferramentas para traballar a transversalidade. Dirección: Contamos co apoio da dirección do centro, recoñecendo o noso traballo, avalando a nosa labor, promovendo a difusión das nosas actividades e facilitando o desenvolvemento das mesmas, e fomentando a participación e a implicación de profesorado e familias. Alumnado: As actividades realizadas constitúen un importante elemento de motivación, á vez que facilitan a aprendizaxe en valores. Temos en conta os seus intereses e suxestións, e avaliamos o seu grado de satisfacción a través de enquisas e de comentarios no blogue, comprobando unha actitude sempre positiva. Familias: A través de circulares e notas informativas, as familias están ao tanto das actividades. Solicitamos a súa colaboración, e o éxito de moitas das nosas campañas é o resultado da súa participación. Compartimos con eles a noticia do I Premio de Educación para o Desarrollo, recoñecendo e valorando a súa implicación. Outras entidades: contamos coa colaboración e o apoio de distintas O.N.G.s: Entreculturas, Save the Children, Cruz Vermella, a Cova da Terra, Save The Children, etc.) que nos facilitan materiais didácticos, propostas de actividades, pautas de actuación, cursos de formación, asistencia gratuíta en charlas e obradoiros, etc... Mantemos intercambios con outros centros educativos (I.E.S. Monelos, A Coruña). Buscamos nun futuro próximo establecer relacións co Concello e outras entidades culturais da zona. Blogue Monferosolidario: gracias ás novas tecnoloxías da comunicación podemos difundir a nosa iniciativa máis aló do espacio físico do noso centro. Moitos usuarios consultan o noso blogue ( dende a creación do blogue en Marzo de 2009, xa recibimos máis de 4000 visitas), interesándose pola nosa labor. O blogue constitúe tamén unha plataforma de difusión para que as familias e o alumnado que termine a escolarización no centro podan estar informados da programación de actividades. Queremos tamén promover a educación para a solidariedade mediante a publicación no blogue de materiais educativos e recursos didácticos que poidan servir como axuda a outros docentes.
  • 8. 4.- Interculturalidade: unha educación centrada na pluralidade cultural. A realidade do noso centro: No noso centro, situado nun contorno rural, non contamos con alumnado estranxeiro, (agás dúas rapazas que chegaron de Colombia fai 6 anos, e que están totalmente integradas). Polo tanto non temos as problemáticas asociadas á inmigración que xa son frecuentes nos centros situados en cidades e vilas. De todos xeitos consideramos necesario incidir neste ámbito, loitando contra estereotipos, eliminando prexuízos e valorando a diferencia como un elemento de enriquecemento. No caso particular do noso centro, queremos tamén acabar con moitos prexuízos referidos á cultura rural e á cultura urbana. Traballamos a interculturalidade: • Divulgando valores non discriminatorios que fomenten a tolerancia e o respecto á diversidade cultural, e ensinando a descubrir a riqueza da diversidade. • Achegando coñecementos de outras culturas. • Dando a coñecer os mecanismos e as causas que explican o fenómeno das migracións e defendendo a integración dos inmigrantes na sociedade en xeral • Propiciando un achegamento e un entendemento das culturas rural e urbana a través de xornadas de convivencia.
  • 9. 5.- Liñas de actuación e planificación específica para un C.P.I. Un C.P.I. (Centro Público Integrado) é un espacio onde conviven diferentes niveis e etapas educativas (no caso do noso centro: Educación Infantil, Educación Primaria, Educación Secundaria Obrigatoria e un Programa de Cualificación Profesional). En ocasións, o funcionamento de centros desta natureza non é óptimo, debido aos problemas e dificultades que supoñen a coordinación entre as distintas etapas, a diferencia de idades entre o alumnado, a falta de entendemento entre o corpo de mestres e o corpo de profesores de ensino secundario, etc. A través de Monferosolidario queremos contribuír a dar unidade e solidez ao noso centro, traballando en equipo e na mesma dirección. Queremos aproveitar a oportunidade que nos brinda o C.P.I. para comezar a nosa labor de sensibilización e de educación en valores dende a primeira etapa da vida, a infancia. Somos conscientes de que isto terá repercusións no futuro, xa que o alumnado que chegue posteriormente ás nosas mans na E.S.O. será máis crítico, comprometido e responsable, despois da adquisición e a asimilación de aprendizaxes previas durante as etapas de Educación Infantil e Educación Primaria. PLANIFICACIÓN: 1.- Deseño da proposta: Reunións semanais das coordinadoras de Monferosolidario (recreos, gardas compartidas, horas extra). Coordinación co departamento de AAEE para axustar calendario e estudiar a dispoñibilidade de espacios. 2.- Consulta coa dirección: Se a dirección da o visto bo seguimos adiante. 3.- Comunicación da proposta entre o profesorado: Dependendo da proposta, presentación en C.C.P. e Claustro, circulares a todo o profesorado implicado, reunións con coordinadores de ciclo ou xefes de departamento. Facilítase información detallada, indicando as datas de execución, a descrición da actividade, obxectivos, ou calquera outro dato adicional necesario. 4.- Posta en práctica da actividade. As coordinadoras de Monferosolidario están a disposición do profesorado e alumnado para a consulta de dúbidas, ou resolución de pequenos problemas técnicos. 5.- Difusión da actividade: Publicamos unha entrada no blogue Monferosolidario, incluíndo textos explicativos e reportaxe gráfico con fotografías tomadas no proceso. Elaboración de paneis e murais nos corredores do centro.
  • 10. 6.- Metodoloxía de traballo. 1.- Metodoloxía dinámica e motivadora: marcando liñas de actuación orientadas a captar a participación do noso alumnado, a través de: • Actividades lúdicas: pódese aprender xogando. • Novas tecnoloxías: constitúen un elemento moi motivador e atractivo especialmente para o alumnado de secundaria. • Recoñecemento da participación mediante premios, diplomas, etc.. • Voluntariedade: e máis significativa unha acción que parta de maneira voluntaria, sen presións e obrigas.. 2.- Tratamento interdisciplinar: Colaboración con outros departamentos, unindo esforzos cara a mesma meta. Esta abordaxe interdisciplinar é máis motivadora, tanto para o profesorado como para o alumnado, e permite unha comprensión e unha visión máis ampla, dando un sentido máis real aos contidos. 3.- Traballo en equipo: Tanto nas labores do profesorado como do alumnado, potenciando valores e conductas como cooperación, intercambio, axuda mutua, solidariedade, empatía, apertura ao outro, implicación en asuntos colectivos, etc. 4.- Flexibilidade: o proxecto vaise reorientando ao longo do curso, non existe unha programación pechada e ríxida, senón que imos incluíndo actividades que vaian xurdindo, aproveitando a oferta que chega ao noso centro, e revisamos e avaliamos o éxito das mesmas, tendo en conta comentarios e suxestións. 5.- Viabilidade: Propoñemos metas que estean ao noso alcance, adaptadas aos nosos limitados recursos (tanto materiais como humanos) 6.- Negociación co alumnado e cesión de responsabilidades: Temos en conta a opinión do alumnado, e lles damos responsabilidades. Isto aumenta o seu interese e implicación nos proxectos, e fai que as aprendizaxes sexan máis significativas. 7.- Colaboración con outras entidades: Entreculturas, Cruz Vermella, Save The Children, A Cova da Terra, etc. Facilitan recursos, materiais didácticos, axuda loxística, formación ao profesorado, etc.
  • 11. 7.- Posta en práctica: plan de actividades. 1.- XORNADAS DE CONVIVENCIA • Encontros Rede Solidaria da Mocidade: Xornadas de convivencia entre os distintos colexios da Rede Solidaria da Mocidade de Entreculturas. Curso 2008-2009: Coruña e Rianxo; Curso 2009-2010: Vigo. • I Xornada Convivencia Intercentros: Mosteiro de Monfero, Outubro 2009. Xornada de convivencia entre o noso centro (rural) e o IES de Monelos (urbano), para relacionarnos, coñecernos e compartir experiencias. Realización de visita guiada ao Mosteiro de Monfero e organización de xogos e dinámicas de grupo. 2.- INTERCULTURALIDADE • Proxecto School to School: Da Fundación Vicente Ferrer, consiste nun intercambio cultural e de tradicións entre una escola en Anantapur (India) e o noso centro. O proxecto intenta acercar dúas realidades culturais diferentes para un enriquecemento, potenciando e reforzando actitudes e valores de respecto á diversidade cultural. Dentro do proxecto están programadas diferentes actividades: exposición de bibliografía e material audiovisual sobre a India na Biblioteca Escolar, obradoiros de mandalas, charlas con visionado de diapositivas, menú degustación da gastronomía da India. • Cinefórum: Utilizarmos o cinefórum como unha ferramenta educativa que persegue unha reflexión crítica sobre actitudes e valores. (En el mundo a cada rato, Viaje a Mali, La espalda del mundo, La ciudad de la Alegría, etc…) • Charla de Nicaragua: Visita de dúas profesoras de Nicaragua para compartir connosco o traballo que realiza o proxecto Fe e Alegría nas escolas de Nicaragua, encamiñado á formación da mocidade e que contempla como obxectivo prioritario a construcción dunha cidadanía global. • Obradoiro de inmigración da Cruz Vermella Obradoiro e charla da Cruz Vermella de Betanzos, expoñendo o seu Programa de atención o Inmigrante. A charla é impartida pola Técnico da Cruz Vermella de Betanzos, dúas voluntarias conta coa participación de tres inmigrantes senegaleses que falan da súa experiencia en primeira persoa. Ao final ofrécese un obradoiro-exposiciónb de danza e percusión africana. • Charla sobre o Proxecto Kentaja: Charla e proxección de diapositivas, realizada por unha profesora do noso centro, na que conta a súa experiencia como voluntaria en Camerún, nas escolas e orfanatos xestionados polo Proxecto Kentaja • Obradoiro Educar en Igualdade A través deste obradoiro analizaranse os estereotipos de xénero, tratando de erradicar prexuízos existes. • Obxectivos do Milenio Preténdese impregnar o contido curricular a través das TIC, traballando a Interculturalidade a través dos Obxectivos do Milenio. A meta da actividade é sensibilizar á nosa comunidade educativa sobre a importancia destes obxectivos, a través dunha exposición e un vídeo realizado polo propio alumnado. • Campaña Shoes for África: Campaña de sensibilización promovida pola marca de coidado de calzado Kiwi, El Corte Inglés e Hipercor, que persegue recoller en Europa o maior número posible de zapatos para envialos a África, onde se lles pode dar unha vida máis longa. O noso centro recollerá calzado para tal fin. • Rastro Solidario de axuda ao Níxer: Organización dun Rastro Solidario para recadar fondos destinados á ONG Save the Children no seu Proxecto de axuda a Níxer.