De erfenis van Vattemare : ruilverkeer in (kunst)bibliotheken

  • 1,073 views
Uploaded on

 

More in: Technology , Travel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,073
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. De erfenis van Vattemare : ruilverkeer in kunstbibliotheken Rijksmuseum Amsterdam, Nederland Saskia Scheltjens Studiedag ‘ Acquisitie in kunst- en erfgoedbibliotheken’ OKBV & EBV i.s.m. VVBAD 26 februari 2008
  • 2. OUTLINE PRESENTATIE
    • Inleiding
    • Definities
    • Geschiedenis
    • Typologie
    • Methodes & organisatie
    • Recente ontwikkelingen
    • Conclusie
  • 3. Definities
    • Ruilen (economisch)
    • Ruilen / Barteren
    • = ruilhandel drijven, ‘marchanderen’, d.w.z. het direct ruilen van goederen of diensten tegen elkaar zonder het gebruik van geld. Meest o orspronkelijke vorm van handel.
    • Swapping
    • = het direct informeel ruilen van goederen of diensten op basis van een vertrouwensbasis via internet communities
  • 4. Definities
    • Ruilverkeer (bibliotheken)
    • = Acquisitievorm waarbij een bibliotheek overeenkomt om publicaties te ruilen met een andere bibliotheek. Dit kunnen publicaties zijn van de eigen instelling of dubbels uit de eigen bibliotheekcollectie (~ODLIS)
  • 5. Geschiedenis ruilverkeer
    • 17e eeuw - Aanzetten tot ruilverkeer
      • Incidentele doublettenruil bij universiteitsbibliotheken
      • Intense correspondentie tussen wetenschappers en wetenschappelijke genootschappen. Distributie publicaties via bemiddelaars
      • vb. Henry Oldenburg
      • (1619 –1677)
  • 6. Geschiedenis ruilverkeer
    • 18e eeuw – Eerste vormen van georganiseerd ruilverkeer
      • Bibliotheken van wetenschappelijke genootschappen ruilen intens verhandelingen en tijdschriften
        • vb. bibliotheek van het Teylers Genootschap (1778)
      • Veranderderend acquisitiebeleid universiteitsbibliotheken o.i.v. Bibliotheek Universiteit Göttingen leidt tot ruil
        • vb. Commercium Literarium (Zweden - vanaf 1745)
        • vb. Akademischer Tauschverein (Duitsland - vanaf 1817)
  • 7. Geschiedenis ruilverkeer
    • 19e eeuw – Utopisch internationaal ruilverkeer : Alexandre Vattemare (1796 – 1864)
      • 1815-1835 : acteur, buikspreker (!)
      • 1832 – 1864 : filantroop
      • 1839-1840 – overtuigd Library of Congress van belang internationale ruil
      • 1848 - erkenning door Library of Congress als vaste internationale ruilagent + recht op belastingsvrij transport
  • 8. Geschiedenis ruilverkeer
    • -> 19e eeuw – Utopisch internationaal ruilverkeer : Alexandre Vattemare (1796 – 1864)
      • 1952 – Library of Congres trekt de erkenning van Vattemare in
      • 1854 - Transatlantische ruil van publicaties wordt overgenomen door het Smithsonian Institute
      • - 1964 : erkenning als onafhankelijk ruilagent neemt overal af
    Estampille des échanges internationaux (New-York, impr. Rawdon, Wright, Hatch & Edson)
  • 9. Geschiedenis ruilverkeer
    • 19de - 20e eeuw – Internationaal ruilverkeer
      • 1886 – Conferentie van Brussel
        • Oprichting en exploitatie van nationale ruilbureaus
        • Ter beschikking stellen van ruilpublicaties (overheidspublicaties)
        • In contact brengen van ruilpartners
        • Financiering verzending ruilpublicaties
      • 1956/1961/1972 – UNESCO conventies (i.s.m. IFLA)
        • Promotie belang ruil (overheidspubicaties, wetenschappelijke en literaire studies)
        • Stimuleren professionalisering d.m.v. Handbook
  • 10. Geschiedenis ruilverkeer
    • -> 19de - 20e eeuw – Internationaal ruilverkeer
      • Ook andere partijen beginnen met ruil, o.a. wetenschappelijke instituten, musea, bedrijfsbibliotheken, speciale bibliotheken, ...
        • Vb. British Museum (1880 - )
        • Vb. Rijksmuseum Research Library (1929 - )
  • 11. Geschiedenis ruilverkeer
    • 20-21e eeuw – Vermindering belang ruilverkeer
      • Gewijzigde uitgeefstrategieën
        • Co-publising
        • Digital publishing
      • Nieuwe distributiekanalen
      • Verbeterde distributie
      • Relatief grotere aankoopbudgetten bibliotheken
      • Commerciële benadering acquisitieproces
      • Verminderde solidariteit
  • 12. Typologie ruilverkeer kunstbibliotheken
    • Vormen van acquisitie
      • Aankoop / Schenking / Ruil ...
      • Bruikleen
    • Redenen om te ruilen
      • Praktisch / Economisch / Promotioneel / Filosofisch
    • Ruilpatronen
      • Volledige vaste ruil
      • Beperkte vaste ruil
      • Incidentele ruil
  • 13. Typologie ruilverkeer kunstbibliotheken
    • Soorten ruilwaar
      • Publicaties van de eigen instelling
        • Tentoonstellingscatalogi
        • Kunsttijdschriften
        • Jaarverslagen
        • Veilingcatalogi
        • Handboeken
        • Collectieboeken
        • Catalogues raisonnés
        • Educatieve publicaties
      • Doubletten
  • 14. Methodes & organisatie ruilverkeer
    • Benodigde informatie ruiladministratie
      • Ruilpartners (publicatieprofiel/categorie, adressen)
      • Ruilpublicaties (bibliografische metadata, categorie, prijs)
      • Ruilbeleid eigen bibliotheek (criteria aangaan/afwijzen ruil, afspraken)
      • Collectieprofiel eigen bibliotheek
      • Verzendadministratie
      • Ontvangstadministratie
      • Verzendingsinformatie (kostprijs, contactpersonen, verpakking, ...)
  • 15. Methodes & organisatie ruilverkeer
    • Ruilproces
      • Ruilaanvraag ontvangen en evalueren
      • Ruillijsten controleren (incidentele ruil) of publicatieprofiel controleren (potentiële vaste ruil)
      • Afspraken maken ivm soort ruil
      • Aanvragen ruil
      • Verzenden publicaties
      • Communicatie ivm ruilaanvragen
      • Registratie ontvangen publicaties
      • Periodieke evaluatie ruil
  • 16. Methodes & organisatie ruilverkeer
    • Problemen
      • Onevenredige ontvangst ruilpublicaties (kwalitatief, kwantitatief)
      • Distributieproblemen (vertragingen, verlies, ...)
      • Co-publishing
      • Moeizame financiering eigen ruilpublicaties
      • Moeizame financiering verborgen kosten
      • Reizende tentoonstellingen
      • Niewe publicatieformats (websites, portals, ...)
      • Niet-geïntegreerde ruiladministratie in besteladministratie bibliotheek -> doubletten
      • Present-exemplaren -> doubletten
      • Overkoepelende (concurrerende) initiatieven
  • 17. Recente ontwikkelingen
    • Toenemende automatisering
      • vb. KMSKB – geïntegreerd in Vubis besteladministratie
      • vb. KMSKA – gekoppeld MS Access x Brocade
      • vb. Rijksmuseum – geïntegreerd in Tinlib en apart in MS Excel
    • Gebruik nieuwe tools (‘streamlining of procedures’)
      • Vb. OKBN - Proefproject wiki Bibliotheekruil
      • Vb. Rijksmuseum – Bookmarklet (versnellen selectieproces)
    • Toenemend pleidooi voor kritische kosten-baten analyse
      • Margaret Shaw (1999), Barbara Rominski (2006), Joyce Pellerano Ludmer (2007)
  • 18. Recente ontwikkelingen voorbeelden
  • 19. Recente ontwikkelingen voorbeelden
  • 20. Recente ontwikkelingen voorbeelden http://bibliotheekruil.pbwiki.com
  • 21. Recente ontwikkelingen voorbeelden http://www.delineavit.nl/publications.htm
  • 22. Conclusies
    • Ruilverkeer is moeilijke maar ook interessante vorm van acquistie
    • Nieuwe ontwikkelingen veroorzaken problemen maar ook nieuwe kansen
    • Belang van kritische evaluatie ruil voor eigen organisatie (inclusief volledige kosten-baten analyse)
    • Belang van globale inventarisatie ruilverkeer in Nederland & Vlaanderen
  • 23. Addendum
    • Pleidooi voor boekhistorisch onderzoek naar collectievorming bibliotheken
  • 24. Belangrijkste bronnen
    • Brummel, L. (1957) The Netherlands and the international exchange of publications, in: Miscellanea libraria: opstellen over boek- en bibliotheekwezen ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag aan de schrijver aangeboden door vakgenoten en vrienden. 's-Gravenhage: Nijhoff, 1957, p. 1-47
    • IFLA Handbook on the International Exchange of Publications (1956, 1964, 1978, 2006)
    • Lilja, Johanna (2006) History of the international exchange of publications, in: IFLA Handbook on the Exchange of Publications, München, 2006, p. 49-68
    • Ludmer Pellerano, Joyce (2006) Library Exhanges in our changing world : reviving the discussion with snapshots of exchanges in fine arts, university and special libraries in the USA and Canada, in: IFLA Handbook on the Exchange of Publications, München, 2006, p. 101-106
  • 25. -> Belangrijkste bronnen
    • Rominski, Barbara (2006) Exhibition Catalog Exchanges as Part of the Collection Development Program at the San Franscisco Museum of Modern Art Research Library, in: Benedetti, Joan (2006). Art Museum Libraries and Librarianship. p. 102-105 en en p. 275-276 (voorbeeldpolicy)
    • Shaw, Margaret J. (1991) International exchange of art publications : some points for discussion, in: Art Libraries Journal, 16 (1991) 4, p. 11-15
    • Shaw, Margaret. J. (1999) Dinosaur or dynamic: exchange of art publications in the digital age. 65th IFLA Conference, August 20 - August 28, 1999
    • http://www.ifla.org/IV/ifla65/papers/051-107e.htm
    • Tilliette, Pierre-Alain (1998) Alexandre Vattemare's International Document Exchanges and the Collection of Foreign Official Publications of the Bibliothèque administrative de la Ville de Paris: a Historian's Treasure Trove
    • 64th IFLA General Conference August 16 - August 21, 1998
    • http://www.ifla.org/IV/ifla64/151-133e.htm
  • 26.
    • Saskia Scheltjens,
    • Coördinator Bibliotheek / Library Co-ordinator
    • Rijksmuseum Research Library
    • T +31 (0)20/6747.259
    • IM saskiascheltjens (skypeid)
    • E [email_address]
    • W http://library.rijksmuseum.nl/