การปรับปรุงทักษะ                                        ความคิดสร้างสรรค์                                                 ...
จุลสาร สวพ.ทร.                                                     65เปลียนแปลงทีเ่ ป็นประโยชน์ ความเปลียนแปลงบางอย่างมันเ...
จุลสาร สวพ.ทร.                                                    66วิจารณ์ความคิดเห็นของอีกฝ่ายหนึง แทนทีจะควบคุมความคิดข...
จุลสาร สวพ.ทร.                                                     67                        Random Word (การสุมคำ)       ...
จุลสาร สวพ.ทร.                                                       68        คำพูดต่างๆเหล่านี้ มักจะไปตัดทอนโอกาสในการแ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

การปรับปรุงความคิดสร้างสรรค์

426

Published on

1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
426
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
17
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

การปรับปรุงความคิดสร้างสรรค์

  1. 1. การปรับปรุงทักษะ ความคิดสร้างสรรค์ เรียบเรียงโดย น.ต.หญิง เพียงเพ็ญ ทองกล่ำ หากจะถามว่า สาเหตุใดทีคดว่าทำให้คนเราแตกต่างกันมากทีสด ก็คงจะต้องเป็นวิธการคิด เนืองจากวิธคด ่ ิ ุ่ ี ่ ี ิของคนนันสามารถสร้างความแตกต่างให้คนรอบข้างมองเห็นได้เห็นง่ายทีสด เมือเวลาคิดและพูดออกมาจะแสดงถึง ้ ุ่ ่สภาพของตัวตนทีแท้จริง นอกจากวิธคดอย่างปกติธรรมดาแล้วหากจะให้สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้อย่างเต็มที่ ่ ี ิเราจะต้องใช้วธคดอย่างสร้างสรรค์ซงจะช่วยให้เราเกิดมุมมองในแง่คดได้หลากหลายและสามารถนำมาใช้แก้ปญหา ิี ิ ่ึ ิ ัต่าง ๆ ทีพบเจอทังทีบานและทีทำงาน ่ ้ ่ ้ ่ อะไรคือความคิดสร้างสรรค์ ? ความคิดสร้างสรรค์คือกระบวนการอันหนึ่ง ซึ่งเราใช้เมื่อเรามีความคิดใหม่ ๆ มันเป็นการผสมผสานของความคิด หรือความคิดต่าง ๆ ซึงไม่เคยผสมรวมตัวกันมาก่อน การระดมสมอง (brainstorming) เป็นรูปแบบหนึง ่ ่ของความคิดสร้างสรรค์ มันทำงานโดยการรวบรวมความคิดต่างๆทีกกองดังออกมาโดยใครบางคน ผสมรวมกันกับ ่ ู่ ้ของเราเพือสรรค์สร้างความคิดใหม่อนหนึง คุณได้ใช้ประโยชน์ความคิดนันของคนอืนในฐานะแรงกระตุน ความคิด ่ ั ่ ้ ่ ้ใหม่ต่าง ๆ ได้รับการก่อตัวขึ้นมา โดยการผสมรวมตัวของความคิดที่มีอยู่ในใจเรา กับความคิดที่ดังขึ้นของคนอื่นโดยไม่มการใช้เทคนิคพิเศษใดๆ ความคิดสร้างสรรค์กยงคงเกิดขึนมา แต่โดยปกติแล้ว มันจะเกิดขึนมาโดยบังเอิญ ี ็ั ้ ้ความบังเอิญหรือโอกาสที่เกิดขึ้น ทำให้เราคิดถึงบางสิ่งบางอย่างในหนทางที่แตกต่าง และเราได้ค้นพบการ
  2. 2. จุลสาร สวพ.ทร. 65เปลียนแปลงทีเ่ ป็นประโยชน์ ความเปลียนแปลงบางอย่างมันเกิดขึนมาอย่างช้าๆโดยผ่านการใช้ความคิดสติปญญา ่ ่ ้ ัอันบริสทธิและความก้าวหน้าเชิงตรรก การอาศัยความก้าวหน้าโดยความบังเอิญหรือในเชิงตรรก หลายครัง ต้องใช้ ุ ์ ้เวลานานมากสำหรับการผลิตเพือพัฒนาหรือปรับปรุง ่ ดังนัน การใช้เทคนิควิธพเิ ศษ, ความคิดสร้างสรรค์อนละเอียดอ่อนประณีตสามารถถูกนำมาใช้ได้เพือพัฒนา ้ ี ั ่ความคิดใหม่ๆ เทคนิคดังกล่าวจะช่วยทำให้ หรือไปบังคับให้เกิดลำดับการณ์อันกว้างขวางของการผสมผสานความคิด เพื่อจุดประกายความคิดใหม่ๆและกระบวนการใหม่ๆ การระดมสมองเป็นหนึ่งในเทคนิคพิเศษเหล่านี้แต่ตามขนบประเพณี แล้ว มันจะเริมต้นด้วยความคิดทีไม่ธรรมดา(start with un-original ideas) ด้วยปฏิบตการ ่ ่ ั ิความคิดสร้างสรรค์อย่างต่อเนื่อง(การค้นหาอยู่เสมอ การตั้งคำถาม และการวิเคราะห์ ที่พัฒนาได้โดยผ่านการศึกษา, การฝึกฝนและการรูตวของเราเอง) ได้เกิดขึนมาอยูตลอดเวลาความคิดสร้างสรรค์อย่างต่อเนือง (ongoing ้ ั ้ ่ ่creative thinking) ทำให้ทั้งความบังเอิญและความคิดสร้างสรรค์ที่ตั้งอกตั้งใจเกิดขึ้นมาได้มากที่สุดความคิดสร้างสรรค์อย่างต่อเนืองต้องใช้เวลา และปฏิบตการอย่างใจจดใจจ่อเพือกลายมาเป็นทักษะทีสมบูรณ์ และในไม่ชา ่ ั ิ ่ ่ ้ความคิดสร้างสรรค์อย่างต่อเนือง ก็จะกลายมาเป็นท่าที ไม่ใช่เรืองของเทคนิคอีกต่อไป ่ ่ เราจะปรับปรุงทักษะความคิดสร้างสรรค์ได้อย่างไร ? ความคิดสร้างสรรค์และการค้นหาวิธการแก้ปญหา เป็นกิจกรรมสองอย่างทีดำเนินคูกนไป หลายปีมาแล้ว ี ั ่ ่ัDr Edward de Bono นักจิตวิทยา และนักค้นคว้าทางการแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ได้สงเสริมเรืองของ ่ ่การใช้ความคิดสร้างสรรค์ภายใต้แนวคิดทีเ่ รียกว่า lateral thinking (ความคิดข้างเคียง) ความคิดแนวตั้ง(vertical thinking) จะปฏิบัติการต่อเมื่อเราพยายามที่จะแก้ปัญหาใดปัญหาหนึ่ง โดยเริ่มต้นจาก ขั้นตอนทางตรรกขั้นหนึ่งไปสู่ขั้นตอนต่อไปเพื่อบรรลุผลของการแก้ปัญหา ส่วนความคิดข้างเคียง(lateral thinking) นัน จะวาดภาพ แบบแผนทางความคิดซึงมากับการค้นหาวิธการแก้ปญหาโดยการทีไม่เป็นไป ้ ่ ี ั ่ตามวิธการเดิมๆ (unorthodox methods) หรือการเล่นเกมส์กบข้อมูล ี ั การขยายความสามารถทางสมองหรือการใช้ความคิดด้วยความคิดสร้างสรรค์ สามารถปรับปรุงขึ้นมาได้ด้วยการปฏิบัติ มีคำกล่าวว่า จงหัดคิดแบบนอกกรอบ (think wild) เสียบ้าง ความหมายของคำว่าคิดแบบนอกกรอบแต่หมายถึงให้เราใช้จินตนาการทุกชนิดของความเป็นไปได้ หรือกล่าวอีกอย่างหนึ่งก็คือ imagine allkinds of possibility และหาหนทางเลือกอื่น (alternative) มาแก้ปัญหา รวมไปถึงสิ่งที่เราคิดว่ามันทำไม่ได้หรือน่าหัวเราะด้วย ยกตัวอย่างเช่น พยายามคิดถึงความตรงกันข้ามกับสิ่งที่เป็นปกติเท่าที่คิดขึ้นมาได้เมื่อต้องเผชิญหน้ากับปัญหา จากนันก็ลงมือทำมันอย่างจริงจังและประณีต ้ นอกจากนี้ ในหลายๆสถานการณ์ที่มีการเผชิญหน้า หรือในที่ประชุมถ้าเผื่อว่าเรามีความเห็นอย่างหนึ่งและอีกคนมีความเห็นตรงข้ามกันกับเรา ให้เราพยายามจินตภาพถึงความคิดเห็นของคนๆนั้นดูทีในเชิงกลับกันจดบันทึกถึงเหตุผลทังหมดว่า ทำไมความเห็นของเขาจึงใช้การได้ ต่อจากนันลองบันทึกถึงเหตุผลทังหมดว่า ทำไม ้ ้ ้ความคิดเห็นของเขาจึงใช้การไม่ได้ และในท้ายทีสด จดบันทึกถึงสิงทีไม่เข้าประเด็นหรือสอดคล้อง ผูคนเป็นจำนวน ุ่ ่ ่ ้มากต้องตกอยู่ในสภาพการณ์ที่ยากลำบากโดยการไม่ลงรอยกันในการอธิบาย การกล่าวหากันและการวิพากษ์
  3. 3. จุลสาร สวพ.ทร. 66วิจารณ์ความคิดเห็นของอีกฝ่ายหนึง แทนทีจะควบคุมความคิดของพวกเขาต่อการกระทำ และการตัดสินใจว่าอะไร ่ ่สามารถทำได้เกียวกับเรืองดังกล่าว ่ ่ เราเคยทราบไหมว่ามากกว่าครึ่งหนึ่งของการค้นพบที่ยิ่งใหญ่ของโลกได้ถูกทำขึ้นมาโดยผ่าน"การค้นพบโดยบังเอิญ" (serendipity) หรือการค้นพบบางสิงขณะทีกำลังค้นหาบางสิงอยู่ และให้จำไว้วา, สิงนีได้ทำให้คนทีมี ่ ่ ่ ่ ่ ้ ่ความคิดสร้างสรรค์ ตระหนักถึงโอกาสอันหนึ่ง เมื่อมันเสนอตัวของมันเองออกมา ในภาวะฉุกเฉินผู้คนมีแนวโน้มทีจะตกอกตกใจหรือบ้าคลัง แทนทีจะใช้หวสมองเพือกำหนดตัดสินใจถึงทางเลือกต่างๆของพวกเขา ่ ่ ่ ั ่ สิงทีเป็นข้อผิดพลาดหนึงของคนเราซึงควรแก้ไขให้ถกต้องก็คอ ผูคนส่วนใหญ่มกยึดถือความคิดเห็น หรือ ่ ่ ่ ่ ู ื ้ ัทัศนะต่างๆของตนเอาไว้ ทังนีเพราะ พวกเขาได้ถกบล๊อคเอาไว้ดวยอารมณ์ความรูสกหรือเหตุผลในเชิงอคติตางๆ ้ ้ ู ้ ้ ึ ่การทีเ่ ราจะขยับขยายแนวคิดของเราออกไปให้กว้างขวางเพือคลุมถึงความคิดเห็นในทางตรงข้ามจากจุดยืนของเรา ่บ่อยครังจะต้องปลดเปลืองพันธนาการจากการถูกบล๊อคเช่นนีให้ได้และให้เร็ว(ลบอคติออก และไม่ใช้เรืองอารมณ์ ้ ้ ้ ่ความรูสกมาเป็นพันธนาการ) ้ึ ทำอย่างไร เทคนิคความคิดสร้างสรรค์จงจะทำงาน ? ึ ความคิดใหม่ๆเกิดขึนมา เมือมีความคิดตังแต่สองความคิดขึนไปบังเอิญหรือตังใจให้มนมาผสมกัน อย่างที่ ้ ่ ้ ้ ้ ัมันไม่เคยรวมตัวกันมาก่อนเทคนิคการใช้ความคิดสร้างสรรค์จะเป็นการจัดหาวิธการเพือรวมความคิดทังหลายเข้าด้วยกัน ี ่ ้อย่างประณีต ซึงตามปกติ เราไม่เคยคิดข้ามความคิดพวกนันมาก่อนหรือคิดถึงมันว่าจะเป็นไปได้ แต่อย่างไรก็ตาม ่ ้ความยุงยากประการแรกทีเ่ กิดขึนมาก็คอ จะหาทางให้ความคิดนันๆผสมกันได้อย่างไรและข้อยุงยากประการทีสอง ่ ้ ื ้ ่ ่คือจะพัฒนาความคิดใหม่นนให้มนใช้การได้ได้อย่างไร ้ั ั ข้อยุ่งยากประการแรกจะถูกช่วยเหลือได้ โดยการใช้เทคนิคความคิดสร้างสรรค์อย่างตั้งอกตั้งใจเพื่อมุ่งทำให้ความคิดใหม่เหล่านั้นมันผสมกันได้ การที่คอมพิวเตอร์มิได้รับอิทธิพลใด ๆ จากมนุษย์ เพราะคอมพิวเตอร์จะไม่มความคิด หรือมีอคติจะทำให้เราที่เป็นผู้จัดหาหรือเตรียมการเกี่ยวกับแรงกระตุ้นใหม่ ๆ ที่แตกต่างจะจุดประกายความคิดใหม่ๆให้ปะทุขนมา มันจึงเป็นเพือนคูใจทีสมบูรณ์สำหรับการจัดหาความคิดต่าง ๆ ซึงเราไม่เคย ้ึ ่ ่ ่ ่คิดผสมกันมาก่อน มารวมมันเข้าด้วยกัน การระดมสมองในอดีตทำให้เราเชื่อมั่นว่า คนอื่น ๆ ก็เพียงพอแล้วสำหรับการกระตุ้นสนับสนุนเราให้คิดในหนทางทีแตกต่าง แต่อนทีจริงนันยังไม่พอ เพราะหากเราระดมสมองกับผูคนทีเ่ ราทำงานด้วยเสมอ ๆ เราจะได้ ่ ั ่ ้ ้ความคิดเก่า ๆ ทั้งนี้เพราะเรารู้แล้ว และก็มีประสบการณ์ในสถานการณ์ที่คล้ายคลึงกันมากไป นี่คือเหตุผลว่าทำไมคอมพิวเตอร์หรืออุปกรณ์ความคิดสร้างสรรค์จึงเป็นเครื่องมือที่ดีสำหรับความก้าวหน้าในการระดมสมองแม้วาความคิดใหม่ๆมันจะไม่มคณค่าขึนมาทันทีในเวลานี้ แต่การเกิดขึนมาของความคิดใหม่เป็นสิงสำคัญในการ ่ ี ุ ้ ้ ่ระดมสมองพวกนัน ถ้าเราเก็บเอาไว้ มันก็จะเป็นประโยชน์ตอมาได้ในภายหลัง หากว่ามันมีคณค่าสำหรับเราจริงๆ ้ ่ ุ อะไรคือเทคนิคความคิดสร้างสรรค์ ทีจะนำมาใช้ได้บาง ? ่ ้ เทคนิคการได้มาซึงความคิดสร้างสรรค์ขางล่างนี้ เราจะต้องฝึกเอาไว้เสมอ ทังหมดนีจะนำเสนอแรงกระตุน ่ ้ ้ ้ ้ใหม่ๆสดๆให้กับความคิดใหม่ๆของเราได้ เราสามารถที่จะนำมันมาใช้ในการระดมสมองเพื่อให้กำเนิดความคิดที่แปลกแตกต่างอย่างง่าย ๆ
  4. 4. จุลสาร สวพ.ทร. 67 Random Word (การสุมคำ) ่ Random Picture (การสุมด้วยภาพ) ่ False Rules (กฎเกณฑ์ทผดพลาด) ่ี ิ Random Website (การสุมเว็บไซท์) ่ Scamper (กระโดดโลดเต้น หรือการเล่น) Search & Reapply (ค้นหาและลองประยุกต์ใหม่) Challenge Facts (ท้าทายข้อเท็จจริง) Escape (หลบหนี หลบเลียง) ่ Analogy (การอุปมาอุปมัย) Wishful Thinking (ความคิดให้สมปรารถนา) Thesaurus (ใช้พจนานุกรมศัพท์คำพ้อง) วิธการฆ่าความคิดและวิธการส่งเสริมความคิด ี ี เป็นเรืองง่ายมากทีจะฆ่าความคิดยิงกว่าการสนับสนุนความคิด และเปลียนมันให้เป็นทางออก หรือวิธการ ่ ่ ่ ่ ีแก้ปัญหาอันเป็นประโยชน์ ขอให้เราระมัดระวังอย่าไปทำลายความคิดของผู้คน หรือทำให้พวกเขาหยุดที่จะบอกอะไรกับเรา และพูดคุยกับคนอืนๆ ่ เป็นเรืองยากมากจริง ๆ ทีจะรับฟังเรืองเกียวกับความคิด ความคิดเห็นต่าง ๆ เมือใครบางคนบอกกับเรา ่ ่ ่ ่ ่เกี่ยวกับความคิดอันหนึ่งที่เขามี โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหากว่าความคิดนั้นดูเหมือนว่าจะฟังดูไม่น่าสนใจ แต่จำไว้เสมอว่าโดยทัวไปแล้วทุกคนย่อมปรารถนาทีจะนำเสนอความคิดทีนาสนใจและได้รบการยอมรับ ่ ่ ่ ่ ั วิธการฆ่าความคิด ด้วยคำพูดของเราเองบางอย่าง ี 1. ทีเ่ สนอมานันมันเป็นความคิดทีด,ี แต่…, (หรือ) ในทางทฤษฎีนนมันฟังดูด,ี แต่… ้ ่ ้ั 2. ในทางปฏิบต,ิ ความคิดนันมันดูเป็นเรืองของอนาคตมากเกินไป ั ้ ่ 3. โอ้ผคนส่วนใหญ่ไม่ได้ตองการ(ชอบ)มันหรอก ู้ ้ 4. ทีเ่ สนอมานัน ต้นทุนสูงเกินไป (หรือ) ไม่มงบประมาณแล้ว,บางทีอาจรอไปปีหน้า ้ ี 5. ไม่ตองเริมต้นอะไรใหม่อกแล้ว (หรือ) เราโต้เถียงกันมากไปแล้ว ้ ่ ี 6. ทีพดมามันต้องศึกษาเพิมเติมมากกว่านี้ (หรือ) เรืองนีขอให้เราไปสำรวจมาก่อน ่ ู ่ ่ ้ 7. อันนีสวนกันกับนโยบายบริษท(หรือ องค์กร)ของเรา ้ ั 8. ทีพดมานัน มันไม่ได้เป็นงานในหน้าทีรบผิดชอบของคุณ ่ ู ้ ่ั 9. นันมันไม่เป็นปัญหาสำหรับเรา ่ 10. เรืองนียากมากต่อการจัดการ (หรือ) เราไม่เคยทำแบบนันมาก่อนเลย ่ ้ ้ 11. ถ้ามันดีมาก ทำไมจึงไม่มใครเสนอมันไปแล้วล่ะ ี 12. ถึงต่อไปข้างหน้า ผูคนก็จะยังไม่พร้อมสำหรับมันอยูดี ้ ่ 13. นังลงก่อน พักสักครู่ ่ 14. มีใครแล้วบ้างทีพยายามทำมันจนสำเร็จขึนมา ่ ้ 15. เราเคยทำมาแล้ว แต่มนไม่ทำงาน(ไม่ได้เรือง) ั ่
  5. 5. จุลสาร สวพ.ทร. 68 คำพูดต่างๆเหล่านี้ มักจะไปตัดทอนโอกาสในการแสดงความคิดหรือการเสนอความคิดของคนอืน ๆ ซึงไม่ ่ ่ทำให้เกิดบรรยากาศของการสร้างสรรค์ขึ้นมาได้ ดังนั้น จงตรองดูว่า สิ่งที่จะพูดไปนั้น จะไปตัดทอนความคิดของคนอืนหรือไม่ ? ่ หนทางทีสนับสนุนความคิด ่ 1. ใช่, และ…(พูดสนับสนุน), ดูมนน่าตืนเต้นและน่าสนใจมาก ั ่ 2. ฟังและพยายามทำความเข้าใจว่า ทำไมมันจึงถูกนำเสนอ 3. อย่าไปขัดจังหวะ จนกว่าเขาจะเสนอจนจบ, ปล่อยให้พวกเขาก่อรูปความคิดขึนมา ้ 4. นันเป็นความคิดทีดี หรือประเด็นสำคัญ ข้อคิดเห็นทีเ่ ยียม, ว่าต่อ… ่ ่ ่ 5. ยอดมาก, พยายามต่อไป… 6. ต้องการทรัพยากรใดบ้าง ทีตองใช้ในการทำมันขึนมา ่ ้ ้ 7. ทีเ่ สนอมา เราสามารถทำให้มนทำงานได้อย่างไร ช่วยเล่าให้ฟงต่อหน่อยซิ ั ั 8. ให้พยายามและทดสอบมันดู 9. ทีเ่ สนอมานัน ทำให้มนเป็นแผนในเชิงปฏิบตเิ ลยได้ไหม ? ้ ั ั 10. อะไรทีผมสามารถช่วยได้สำหรับการทำให้สงนีเ้ กิดขึนมาได้ ่ ่ิ ้ 11. สิงทีฟงดูเป็นเพียงส่วนเล็กๆของความคิด สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้ทนทีในสถานการณ์ปจจุบน ่ ่ ั ั ั ั 12. ทำอย่างไร เราจึงจะชักจูงคนอืนๆให้เชือมันได้ ่ ่ ่ จากหนทางที่จะช่วยในการสนับสนุนความคิดข้างต้นจะช่วยให้เราจะเห็นถึงหนทางต่างๆอันมากมายซึ่งสามารถที่จะช่วยสร้างความคิดความคิดขึ้นมา จะเห็นได้ว่าความจริงการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ ก็ไม่ยากจนเกินไปกว่าทีคณหรือใครจะทำได้ ่ ุ **********************************เรียบเรียงจาก บทความ http://wwwmidnightunivorg

×