The Value of Nature

“มูลค่า” ของธรรมชาติ :บทสรุปจากงานของ TEEB สฤณี อาชวานันทกุล http://www.fringer.org/ 27 มกราคม 2012 งานนี้เผยแพร่ภายใต้สญญาอนุญาต Creative Commons แบบ Attribution Non-commercial Share Alike (by-nc-sa) ั โดยผูสร้างอนุญาตให้ทาซา แจกจ่าย แสดง และสร้างงานดัดแปลงจากส่วนใดส่วนหนึ่งของงานนี้ได้โดยเสรี แต่เฉพาะใน ้ ้ กรณีทให้เครดิตผูสร้าง ไม่นาไปใช้ในทางการค้า และเผยแพร่งานดัดแปลงภายใต้สญญาอนุญาตแบบเดียวกันนี้เท่านัน ่ี ้ ั ้

ิ่ความท ้าทายใหญ่ด ้านสงแวดล ้อม 2 ทีมา: OCED, Towards Green Growth, 2011. ่

เรากาลังทะลุขดการรองรับของธรรมชาติ ีPlanetary Boundaries: 3 ทีมา: The Biosphere Economy, http://www.volans.com/lab/projects/biosphere-economy/ ่

ีความเสยหายจากภัยธรรมชาติ = ต ้นทุน• ปี 2011 ภัย ธรรมชาติทั่วโลก ก่อความเสยหาย ี 380,000 ล ้าน เหรียญสหรัฐ สูง เป็ นประวัตการณ์ ิ• ทศวรรษ 2000- 2010 ภัย ธรรมชาติรนแรง ุ เพิมขึน 200%+ ่ ้ จากทศวรรษก่อน หน ้า 4

ี ั ้เราวัดความเสยหายและประโยชน์ชดขึน ้• ธนาคารโลก (2007) ประเมินว่าการใชน้ าใต ้ดินเกินขนาดในจีน ี ก่อความเสยหาย 0.3% ของจีดพี และมลพิษอากาศและน้ าก่อ ี ี ความเสยหาย 5.8% ของจีดพีี ื่• Diao and Sarpong (2007) ประเมินว่าดินเสอมโทรมจะก่อ ี ความเสยหาย 5% ของจีดพเกษตรกรรมในกานาระหว่างปี ี ี 2006-2015• The Economics of Ecosystems & Biodiversity (TEEB) (2010) 5

วิธประเมินหลัก 6 วิธทางเศรษฐศาสตร์ ี ี1. ่ ต้นทุนหลีกเลียง (avoided cost): นิเวศบริการชวยให ้ ่ ั ้ สงคมไม่ต ้องจ่ายค่าใชจ่ายทีต ้องจ่ายถ ้าหากไม่มบริการเหล่านี้ ่ ี ่ ั ี ี (เชน การดูดซบของเสยในพืนทีชมน้ าทาให ้ไม่ต ้องเสย ้ ่ ุ ้ ค่าใชจ่ายในการรักษาพยาบาล)2. ต้นทุนทดแทน (replacement cost): นิเวศบริการ บางอย่างอาจทดแทนได ้โดยระบบของมนุษย์3. รายได้จากปัจจ ัยการผลิต (factor income): นิเวศ ่ ่ บริการชวยเพิมรายได ้ (เชน คุณภาพน้ าทะเลดีกว่าเดิมทาให ้ ่ ชาวประมงจับปลาได ้มากขึน มีรายได ้สูงขึน) ้ ้ 6

วิธประเมินหลัก 6 วิธทางเศรษฐศาสตร์ (ต่อ) ี ี 4. ค่าเดินทาง (travel cost): นิเวศบริการบางอย่างอาจต ้อง เดินทางไปหา ต ้นทุนในการเดินทางอาจสะท ้อนมูลค่าของบริการ ่ ่ ิ สวนหนึง (เชน มูลค่าขันตาของการท่องเทียวเชงนิเวศ คือค่า ่ ้ ่ ่ เดินทางทีนักท่องเทียวยินดีจาย) ่ ่ ่ 5. ราคาความสบาย (hedonic pricing): ความต ้องการนิเวศ ่ บริการสวนหนึงอาจสะท ้อนอยูในราคาทีคนยินดีจายสาหรับสนค ้า ่ ่ ่ ่ ิ ่ ่ ่ ทีเกียวข ้อง (เชน ราคาบ ้านชายฝั่ งแพงกว่าบ ้านทีไม่ตดทะเล) ่ ิ 6. ั การประเมินโดยสมภาษณ์ (contingent valuation): ตีคา ่ ั นิเวศบริการด ้วยการสมภาษณ์ผู ้ได ้รับประโยชน์ ตังกรณีสมมุต ิ ้ ่ ่ิ เชน คุณเต็มใจจ่ายเงินเท่าไรเพือปรับปรุงสงแวดล ้อม, อยากได ้ ่ เงินชดเชยเท่าไรแลกกับการทีรัฐไม่ลงทุนฟื้ นฟูหรือปรับปรุง ่ ิ่ สงแวดล ้อม ฯลฯ 7

TEEB : ตัวอย่างมูลค่าของบริการนิเวศ 8ทีมา: TEEB, Mainstreaming the Economics of Nature, 2010. ่

มูลค่าของการอนุรักษ์ vs. การถางพืนที่ ้ 10

คนจนพึงพาบริการระบบนิเวศมากกว่า ่ ั ่• เกษตรกรรม ประมง และป่ าไม ้คิดเป็ นสดสวนค่อนข ้างน ้อยของจีด ี ่ พี แต่บริการนิเวศของธรรมชาติเป็ นสวนสาคัญใน “จีดพคนจน” ี ี ี• เศรษฐกิจสเขียวจึงจาเป็ นต่อการลดความจนและความเหลือมล้า ่ 11

ตัวอย่างประโยชน์และต ้นทุนของการอนุรักษ์ 12

ธุรกิจทีพงพาพันธุกรรมธรรมชาติ ่ ึ่ ่ี ี่• ความเสยงต่อพันธุกรรมเหล่านี้ = ความเสยงทางธุรกิจ ี ี• ความเสยหายทางธุรกิจทีเกิดขึนจากการสูญเสยความ ่ ้ ี ่ หลากหลายทางชวภาพ = สวนหนึงของ “มูลค่า” ่ 13

ิ่สงที่ TEEB เสนอว่าเราต ้องทา1. ปรับปรุงดัชนีทางวิทยาศาสตร์ให ้สามารถวัด ิ่ “ผลกระทบ” และ “ความก ้าวหน ้า” ด ้านสงแวดล ้อม ่ ้ ่ ั ได ้อย่างเทียงตรงมากขึน สามารถสงสญญาณเตือน เราถึง “tipping point” ต่างๆ ได ้ ี ี ื่2. ขยายบัญชประชาชาติและระบบบัญชอนๆ ให ้บันทึก มูลค่าของทุนธรรมชาติ ติดตามดูวามันเพิมขึนหรือ ่ ่ ้ ลดลงเวลาลงทุนฟื้ นฟู (วัด cost-effectiveness)3. คิดค ้น ขยับขยายวิธประเมินมูลค่าทางเศรษฐศาสตร์ ี ทีครอบคลุมนิเวศบริการ โดยเฉพาะทีคนจนพึงพา ่ ่ ่ 14

หลัก ขันตอน และสถานะความรู ้ ้ ้• วิธประเมินทางเศรษฐศาสตร์ไม่ควรใชประเมินมูลค่าของระบบ ี นิเวศทังระบบ แต่ใชประเมินมูลค่า การเปลียนแปลง ทีเกิดจาก ้ ้ ่ ่ การเปลียนนโยบาย ่• ปั จจุบนวิธประเมินทางวิชาการคืบหน ้าไปมากแล ้ว แต่ยงมี ั ี ั ่ ่ ชองว่างบางสาขา เชน มูลค่าของระบบนิเวศในทะเล• ปั จจุบนเราประเมินมูลค่าของนิเวศบริการด ้าน การผลิต ั ่ ้ (provisioning) ทรัพยากร เชน อาหาร เสนใย และน้ า และด ้าน วัฒนธรรม เชน การพักผ่อนหย่อนใจ การท่องเทียว ได ้ดีกว่า ่ ่ นิเวศบริการด ้าน กากับดูแล เชน วงจรน้ าและสภาพภูมอากาศ ่ ิ 15

่ ่จากมูลค่าสูเครืองมือ1. ให้รางว ัลการอนุร ักษ์ดวยเงินอุดหนุนและกลไกตลาด ้ ่ เชน Payment for ecosystem services (PES) ระดับท ้องถิน ่ ี ั ื้ หรือโลก (REDD+), มาตรฐานผลิตภัณฑ์, วิถจดซอจัดจ ้างส ี ิ เขียว, ฉลากสนค ้า2. ู ่ ิ่ ปฏิรประบบเงินอุดหนุนทีทาร้ายสงแวดล้อม ทัวโลก ่ จ่ายเงินอุดหนุนในภาคเกษตร ประมง พลังงาน ขนสง และ ่ อืนๆ รวมกันกว่า 1 ล ้านล ้านเหรียญต่อปี ประมาณ 1/3 ของ ่ ื้ จานวนนีอดหนุนเชอเพลิงฟอสซล ้ ุ ิ3. ี ฟื้ นฟูความเสยหายด้วยระบบกาก ับดูแลและติดปายราคา ้ ่ ิ่ เชน กฎหมายกาหนดมาตรฐานด ้านสงแวดล ้อม ระบบความรับ ผิดทางกฎหมาย (liability) บนหลัก “ใครก่อมลพิษคนนัน ้ จ่าย” และหลัก “คืนทุนทังหมด” (full cost recovery) ้ 16

่ ่จากมูลค่าสูเครืองมือ (ต่อ)4. ่ ้ ่ เพิมมูลค่าให้ก ับพืนทีอนุร ักษ์ ทัวโลกมีพนทีอนุรักษ์ 13.9% ่ ื้ ่ ของพืนทีบนดิน และ 6.4% ของพืนทีในทะเล คนกว่าพันล ้าน ้ ่ ้ ่ ั ้ ่ ี ิ ้ คนอาศยพืนทีเหล่านีในการดารงชวต การใชกลไก PES และ ้ ่ ขยายพืนทีอนุรักษ์ จะชวยดารงความหลากหลายทางชวภาพ ้ ่ ี และขยายนิเวศบริการ5. ้ ลงทุนใน “โครงสร้างพืนฐาน” ของระบบนิเวศ สามารถ ่ ่ ิ สร ้างโอกาสทีคุ ้มค่าการลงทุนเพือบรรลุเป้ าหมายเชงนโยบาย ่ เชน เพิมความยืดหยุนต่อภาวะสภาพภูมอากาศเปลียนแปลง ่ ่ ิ ่ ี่ ลดความเสยงจากภัยธรรมชาติ เพิมขีดความมันคงทางอาหาร ่ ่ และน้ า และบรรเทาความยากจน การลงทุนบารุงและอนุรักษ์ นันมักจะ “ถูกกว่า” ความพยายามทีจะฟื้ นฟูระบบนิเวศที่ ้ ่ ี เสยหายหลายเท่า 17

ิตัวอย่าง: PES ในเม็กซโก ิ ้• ตังแต่ปี 2003 เม็กซโกใชระบบ payment for ้ ecological services (PES) สาหรับป่ าทั่วประเทศ ่• แก ้กฎหมาย กันป่ าบางสวนเป็ นพืนทีอนุรักษ์ ให ้เจ ้าของ ้ ่ ทีดนสมัครรับค่าตอบแทน แลกกับการดูแลพืนทีป่า โดย ่ ิ ้ ่ ั ้ ่ ิ สญญาว่าจะไม่ใชทีดนทาการเกษตร หรือปศุสตว์ ั• ระหว่างปี 2003-2010 มีเจ ้าของป่ า (ปั จเจกและชุมชน) ิ เป็ นสมาชกของระบบนีกว่า 3,000 ราย รวมพืนทีกว่า ้ ้ ่ 2,300 ตารางกิโลเมตร รัฐจ่ายค่าตอบแทนกว่า 300 ล ้านเหรียญสหรัฐ ้ ่• ระบบนีชวยลดอัตราการตัดไม ้ทาลายป่ าลงกว่า 1,800 ตร.กม. หรือจาก 1.6% เป็ น 0.6% ลดการปล่อยก๊าซ เรือนกระจก 3.2 ล ้านตัน (CO2 equivalent) 18

ตัวอย่าง: PES ในจีน ื่• หลังน้ าท่วมใหญ่ปี 1998 จีนเริมระบบ PED ชอ Grains- ่ to-Greens Programme (GTGP) เพือแก ้ปั ญหาดินเสอม ่ ื่ สาเหตุสาคัญของน้ าท่วมใหญ่บริเวณริมฝั่ งแม่น้ าแยงซ ี และแม่น้ าเหลือง ่ ี่ ี่ ุ ้• หนึงในโครงการอนุรักษ์ ทใหญ่ทสดในโลก รัฐใชเงินกว่า 70,000 ล ้านเหรียญสหรัฐ• ชาวนาในภาคตะวันตกของประเทศได ้รับเงินอุดหนุนราย ปี 450 เหรียญสหรัฐต่อเฮกเตอร์ (72 เหรียญสหรัฐต่อไร่) ให ้แปลงทีดนเกษตรผลผลิตตากลับไปเป็ นผืนป่ า ่ ิ ่ ่• ถึงปี 2006 ชวยแปลงพืนทีเกษตรกว่า 1.4 ล ้านไร่ ้ ่ ่ กลับไปเป็ นผืนป่ า ชวยยึดหน ้าดิน ชะลอการไหลของน้ า เพิมความอุดมสมบูรณ์ให ้กับศูนย์อนุรักษ์หมีแพนด ้าวูลอง ่ 19

ตัวอย่าง: นิวยอร์กและนาโกยา• เทศบาลนิวยอร์กในอเมริกาจ่ายเจ ้าของทีดนในภูเขา ่ ิ Catskills รวม 1.5 พันล ้านเหรียญสหรัฐ ให ้ปรับปรุง ี ่ เทคนิคการจัดการฟาร์ม กาจัดน้ าเสยทีไหลลงแม่น้ าใน บริเวณ แทนทีจะสร ้างโรงกรองน้ าราคา 6-8 พันล ้าน ่ ่ เหรียญ ไม่รวมค่าซอมบารุงปี ละ 300-500 ล ้านเหรียญ• ชาวนิวยอร์กจ่ายค่าน้ าประปาแพงขึน 9% แทนทีจะแพง ้ ่ ขึนสองเท่า ้• ปี 2010 เทศบาลนาโกยาในญีปนเริมใชระบบ ่ ุ่ ่ ้ “ใบอนุญาตพัฒนาทีดน” เปลียนมือได ้ นักพัฒนาที่ ่ ิ ่ อยากสร ้างตึกสูงกว่ากาหนดสามารถออฟเซตผลกระทบ ื้ ้ื ่ ี ่ ุ่ ได ้ด ้วยการซอและอนุรักษ์ พนทีสเขียวทีสมเสยง ี่ 20

เราต ้องเปลียน “มุมมอง” ให ้ได ้ ่ 22 ที่ มา: Club of Rome, Limits to Growth, 1972.

่ ี ี่ ุ ้ ิ“ถ ้าคุณเปลียนวิธทคณใชตัดสนใจ คุณก็จะเปลียนการ ่ ิ ตัดสนใจของคุณ” - จิม แม็คนีล- ผู ้เขียนหลัก Brundtland Report, 1987 “คุณไม่มวันเปลียนอะไรก็ตามด ้วยการต่อกรกับ ี ่ ความจริงทีเป็ นอยู่ ่ถ ้าคุณอยากเปลียนอะไรก็ตาม จงไปสร ้างโมเดลใหม่ ่ ทีทาให ้โมเดลเดิมล ้าสมัย” ่ - อาร์. บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์ - 23

http://thaipublica.org	621
http://www.fringer.org	296
http://webcache.googleusercontent.com	9
http://us-w1.rockmelt.com	5
http://a0.twimg.com	2

The Value of Nature

by Sarinee Achavanuntakul on Jan 27, 2012

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

5 Embeds 933

Statistics

The Value of Nature — Webinar Transcript