Tema 11

2,658 views

Published on

Presentación tema Sociedade de clases España século XIX

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,658
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,603
Actions
Shares
0
Downloads
33
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tema 11

  1. 1. TEMA 11 Transformacións demográficas Sociedade de clases
  2. 2. Continuidade do Réxime Demográfico Antigo <ul><li>Taxas de mortalidade elevadas aínda a finais de século: entorno ó 3%: </li></ul><ul><li>Esperanza de vida moi baixa: entorno ós 35 anos a finais de século </li></ul><ul><ul><li>Malas condicións sanitarias </li></ul></ul><ul><ul><li>Crises de subsitencia </li></ul></ul><ul><ul><li>Epidemias: febre amarela, cólera, variola, escarlatina </li></ul></ul><ul><ul><li>Elevada mortalidade infantil ordinaria </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Escas atención médica no parto e primeira infancia </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Mala alimentación das nais </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Escas formación de nais e pais </li></ul></ul></ul><ul><li>Taxas de natalidad elevada </li></ul><ul><ul><li>Baixo nivel de formación da poboación </li></ul></ul><ul><ul><li>Non disponibilidade de métodos anticonceptivos </li></ul></ul><ul><ul><li>Traballo infantil </li></ul></ul><ul><li>Crecemento vexetativo Baixo: 0´8% en 1900 </li></ul>
  3. 4. Inicios da Transición Demográfica <ul><li>A finais de século podemos observar os primeiro indicios de cambio no modelo demográfco: </li></ul><ul><li>Lenta diminución da taxa de mortalidade </li></ul><ul><ul><li>Diminución das mortandades catastróficas provocadas por epidemias e crises de subsistencia </li></ul></ul><ul><ul><li>Lixeira diminución da taxa de mortalidade ordinaria </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Melloras na alimentación relacionadas coa mellora nos transportes, cultivos etc </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Melloras médicas </li></ul></ul></ul><ul><li>Aínda así boa parte das provincias españolas manteñen taxas de natalidade (3,4-4%) e mortalidade ( 2´9-3´7%) moi elevadas a inicios do século XX </li></ul>
  4. 6. Cambios na distribución da poboación <ul><li>Aumento da poboación na costa, especialmente do Mediterráneo. </li></ul><ul><li>Diminución no interior, excepto algunhas cidades. </li></ul><ul><li>Mantense o carácter rural da poboación española: </li></ul><ul><ul><li>En 1900 o 51% vive en núcleos de menos de 5000 habitantes </li></ul></ul><ul><ul><li>En 1900 o 9% da poboación vive en núcleos de máis de 100.000 habitantes </li></ul></ul>
  5. 8. Migracións exteriores <ul><li>Progresivo aumento das migracións exteriores dende mediados de século: </li></ul><ul><li>Crecemento demográfico </li></ul><ul><li>Atraso económco. A economía española non pode soster a toda a súa poboación </li></ul><ul><ul><li>Escasa modernización no campo </li></ul></ul><ul><ul><li>Atraso industrial </li></ul></ul><ul><li>Mellora nos sistemas de transporte: ferrocarril, barcos, etc </li></ul><ul><li>Cambios legais que facilitan a emigración </li></ul><ul><ul><li>Entre 1951 e 1900 vanse liminando as travas legais que o impedían emigrara ó extranxeiro </li></ul></ul>
  6. 9. Procedencia e destino dos emigrantes <ul><li>Zonas de procedencia dos emigrantes: </li></ul><ul><li>Galicia s aporta arredor do 35% dos emigrantes transoceánicos, cando non representa máis do 10% da poboación española. Entre 1860 e 1910 case 500.000 emigrantes galegos </li></ul><ul><ul><li>Presión demográfica </li></ul></ul><ul><ul><li>Agotamenyto dos métodos tradicionais de crecemento agrario </li></ul></ul><ul><ul><li>Posibilidades dos galegos de emigrar: sistema de herencia </li></ul></ul><ul><li>Destino dos emigrantes </li></ul><ul><li>Cuba, Arxentina, Brasil,México, Uruguai </li></ul>
  7. 11. Migracións interiores <ul><li>Éxodo rural. </li></ul><ul><li>Ritmo moito máis lento que noutras zonas de Europa </li></ul><ul><ul><li>Menos modernización do campo, que aínda ocupa moita man de obra </li></ul></ul><ul><ul><li>Menos industrialización, que demanda menos man de obra nas cidades </li></ul></ul><ul><li>Concentrada nunhas poucas cidades </li></ul><ul><li>Madrid, Barcelona, Bilbao, etc </li></ul><ul><li>Cidades da costa Mediterranea </li></ul><ul><li>Crecemento Urbano </li></ul><ul><li>Cidades aínda pequenas </li></ul><ul><li>Crecemento desordenado: barrios obreiros </li></ul><ul><li>Escasa planificación urbanística </li></ul>
  8. 12. Sociedade de clases REVOLUCIÓN LIBERAL Igualdade ante a lei Fin privilexios Poder para a burguesía REVOLUCIÓN INDUSTRIAL Riqueza: criterio de organización social Grandes diferencias sociais Maior movilidade social Protagonismo da burguesía Protagonismo proletariado Perden protagonismo campesiños e nobreza
  9. 13. Novos criterios de xerarquización social . <ul><li>Os cambios económicos (desamortización, desenvolvemento do comercio, avance da industrialización especialmente no último tercio do século) e políticos (o estado organizado a partir dos principios do liberalismo), están acompañados de importantes cambios socias. </li></ul><ul><li>A abolición do sistema señorial e dos privilexios da nobreza e o clero, establecendo a igualdade xurídica, marcaron o fin da sociedade estametal. A igualdade dos homes ante a lei (non total, recordade o sufraxio masculino e censatario) non significa a súa igualdade económica e social, de feito as diferencia entre os grupos sociais seguen a ser enormes. Xa non falamos de estamentos senón de clases sociais. </li></ul><ul><li>Unha vez desaparecidos os privilexios xurídicos e establecida a igualdade ante a lei a riqueza vai ser o criterio de diferenciación social fundamental. </li></ul><ul><li>As diferencias económicas lonxe de desaparecer aumentan. O tipo de traballo do individuo (propietario con empregados ou asalariado) a súa maior ou menor participación no poder, prestixio social da súa profesión, a cultura son outros elementos que nos axudan a determinar a posición social dun individuo, a clase social á que pertence. </li></ul>
  10. 14. SOCIEDADE ESTAMENTAL/SOCIEDADE DE CLASES <ul><li>Sociedade estamental </li></ul><ul><li>Privilexiados </li></ul><ul><ul><li>Nobreza </li></ul></ul><ul><ul><li>Clero </li></ul></ul><ul><li>Non privilexiados </li></ul><ul><ul><li>Campesiños </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Propietarios </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Arrendatarios </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Xornaleiroa </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Burguesía </li></ul></ul><ul><ul><li>Clases populares urbanas </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Asalariados (talleres, servicio doméstico, tcomercio, etc) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Pobres </li></ul></ul></ul><ul><li>Sociedade de clases </li></ul><ul><li>Clases Altas </li></ul><ul><ul><li>Vella Nobreza </li></ul></ul><ul><ul><li>Alta Burgueía </li></ul></ul><ul><li>Clases Medias </li></ul><ul><ul><li>Pequena Burguesía </li></ul></ul><ul><ul><li>Campesiños propietarios de terras </li></ul></ul><ul><li>Clases Baixas </li></ul><ul><ul><li>Obreiros fábricas </li></ul></ul><ul><ul><li>Asalariados talleres </li></ul></ul><ul><ul><li>Asalariados sector terciario </li></ul></ul><ul><ul><li>Servicio doméstico </li></ul></ul><ul><ul><li>Pequenos arrendatarios </li></ul></ul><ul><ul><li>Xornaleiros </li></ul></ul>
  11. 15. Estructura sociedade española <ul><li>Un enorme proletariado rural (xornaleiros e labregos con pequenas explotacións arrendadas) ó que se engade un crecente proletariado industrial , que en conxunto representa o 81% da poboación </li></ul><ul><li>Unhas débiles clases medias que representan o 13% da poboación </li></ul><ul><li>Unha clase alta , a aristocracia e a alta burguesía que sendo o 6% da poboación concentra nas súas mans a maior parte da riqueza do país. </li></ul>
  12. 16. Clases altas: a vella aristocracia <ul><li>A vella nobreza perdeu os seu privilexios xurídicos pero conservou e incluso incrementou o seu patrimonio. </li></ul><ul><ul><li>A abolición do réxime señorial supuxo inicialmente a perda de certos ingresos; os procedentes do exercicio da xurisdicción señorial. Pero desvinculación dos morgados e sobre todo a desamortización das terras do clero permitíronlle manter e aumentar a súa riqueza. </li></ul></ul><ul><ul><li>Algúns investiron en actividades productivas </li></ul></ul><ul><li>Mantén unha importante influencia política </li></ul><ul><ul><li>polo seu papel na corte </li></ul></ul><ul><ul><li>a súa presencia nun senado nomeado polo rei </li></ul></ul><ul><ul><li>o exercicio do sufraxio censatario </li></ul></ul><ul><ul><li>Politicamente móvese entre o carlismo e o liberalismo moderado que acaba por aceptar. </li></ul></ul><ul><li>É unha clase terratenente , que comeza a participar en negocios financeiros e interesada en manter a orde social necesaria para asegurar os seus negocios e rendas. </li></ul>
  13. 17. Clases altas: Alta burguesía <ul><li>Burguesía comercial </li></ul><ul><ul><li>Ligada ó comercio internacional e colonial </li></ul></ul><ul><ul><li>Localizada en cidades portuarias </li></ul></ul><ul><li>Burguesía industrial </li></ul><ul><ul><li>Gana peso a finais de século </li></ul></ul><ul><ul><li>Liberalismo conservador, proteccionismo </li></ul></ul><ul><ul><li>Cataluña, Pais Vasco </li></ul></ul><ul><li>Burguesía financeira </li></ul><ul><ul><li>Banqueios, especuladores de terreos, inversores en bolsa etc. </li></ul></ul><ul><ul><li>Proceden da burguesía comercial e industrial </li></ul></ul><ul><li>Burguesía terrateniente </li></ul><ul><ul><li>Compradores de terras desamortizadas e campesiños porpietarios de grandes explotacións </li></ul></ul><ul><ul><li>Mentalidade moi conservadora no político e tamén no económico e social </li></ul></ul><ul><ul><li>Pouco dados as innovacións técnicas </li></ul></ul><ul><ul><li>Importante peso político, son os caciques </li></ul></ul>
  14. 18. Alta burguesía <ul><li>O seu peso económico vai medrar co crecemento da actividade industrial e comercial. </li></ul><ul><li>Aspira a se integrar na aristocracia, coa que ten cada vez máis intereses e elementos comúns. </li></ul><ul><li>Xunto coa vella nobreza forman a nova oligarquía. </li></ul><ul><li>Apoia as reformas do liberalismo moderado que aseguren o seu desenvolvemento e o seu control do estado, pero teme a aplicación radical destes principios. </li></ul><ul><li>Por iso unha vez logradas estes obxectivos adopta posturas cada vez máis conservadoras , as do liberalismo moderado (partido conservador durante a restauración). </li></ul><ul><li>O sufraxio censatario vai ser un dos medios fundamentais para asegurar ese control </li></ul>
  15. 19. Clases medias: pequena e media burguesía <ul><li>Entre o 5 e o 10% da poboación. Aumenta cara a finais de século. Máis numeroso que o anterior pero con menos peso económico e político. </li></ul><ul><ul><li>Pequena burguesía: artesáns, pequenos comerciantes, profesións liberais e funcionarios. </li></ul></ul><ul><ul><li>Clase media rural: propietarios agrícloas. </li></ul></ul><ul><li>Segundo a situación económica poden ascender e outros descender na escala social </li></ul><ul><li>Grande protagonismo político , social e cultural </li></ul><ul><ul><li>Protagonista da “revolución liberal” </li></ul></ul><ul><ul><li>O seu posicionamento político varia dende o republicanismo democrático ata o liberalismo conservador </li></ul></ul><ul><ul><li>Aspiran a incrementar a súa participación política demandando sufraxio universal, ampliación de dereitos e liberdades, etc, pero a súa vez teme o radicalismo das clases baixas. </li></ul></ul>
  16. 20. CLASES POPULARES: CAMPESIÑOS <ul><li>A finais de século seguen a ser máis do 60% </li></ul><ul><li>Nivel de vida en xeral moi baixo. </li></ul><ul><li>A súa situación non mellorou no XIX e nalgúns casos e incluso empeorou. </li></ul><ul><ul><li>Coa desamortización perderon o uso das terras comunais </li></ul></ul><ul><ul><li>Coa desamortización labregos perderon as terras que tiñan arrendades convertíndose en xornaleiros </li></ul></ul><ul><li>Emigración cara as cidades </li></ul><ul><li>Un 25% son propietarios ou arrenadatarios con terras suficientes. Algúns deles os podemos considerar clase media. </li></ul><ul><li>Pequenos arrendatarios con poucas terras e rendas elevadas </li></ul><ul><li>Xornaleiros : casi o 60% son xornaleiros sen terras. </li></ul>
  17. 21. Xornaleiros <ul><li>Moi numerosos en Estremadura, Castela a Mancha e andalucía </li></ul><ul><li>O traballo concéntrase nunhas épocas do ano (colleita, sementeira); o resto do ano non hai traballo para todos. </li></ul><ul><li>Os salarios son moi baixos, ten que traballar toda a familia </li></ul><ul><li>O nivel de vida era moi baixo, miserable: infravivendas, enfermidades, elevadísima mortalidade infantil, baixa esperanza de vida, etc </li></ul><ul><li>Dependen dos terratenientes, dos caciques para obter traballo: tensión social </li></ul>
  18. 25. Clases populares urbanas <ul><li>Grupo heterexeneo , cunha características comúns </li></ul><ul><ul><li>Casi todos asalariados </li></ul></ul><ul><ul><li>O seu nivel de ingresos e vida e baixo. Pode variar en función do tipo de traballo. </li></ul></ul><ul><ul><li>Nivel de formación escaso </li></ul></ul><ul><ul><li>Durante boa parte do século quedan ó marxe do xogo político </li></ul></ul><ul><ul><li>Algúns ascende as clases medias </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Asalariados especializados </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Pequenos artesáns, etc </li></ul></ul></ul><ul><li>Traballadores do sector terciario : </li></ul><ul><ul><li>Transporte, comercio, etc </li></ul></ul><ul><li>Servicio doméstico. </li></ul><ul><ul><li>Son sobre todo mulleres </li></ul></ul><ul><li>Traballadores dos talleres artesanais . (podemos incluir algúns propietarios) </li></ul><ul><ul><li>Grupo moi numeroso aínda que tende a diminuir ó longo do século (a finais de século hai aínda maís traballadores de talleres artesanais que industriais) </li></ul></ul><ul><ul><li>As suas condicións de traballo endurécense: xornadas máis longas, etc </li></ul></ul><ul><li>Traballadores das fábricas </li></ul><ul><ul><li>Aumentan cara a finais de século </li></ul></ul><ul><ul><li>Concentrados en poucas cidades </li></ul></ul><ul><ul><li>Gañan protagonismo social </li></ul></ul><ul><ul><li>Condicións de traballo moi duras </li></ul></ul><ul><li>Marxinados </li></ul>
  19. 26. O PROLETARIADO industrial <ul><li>Inmigrantes do campo trasladados á cidade en busca de traballo </li></ul><ul><li>Formado principalmente polo obreiros da industria, dos talleres artesanais, das minas </li></ul><ul><li>O proletariado industrial aumentou moito dende mediados de século </li></ul><ul><li>Condicións traballo moi duras </li></ul><ul><li>Xornadas laborais longas (12-14 horas) seis días á semana </li></ul><ul><li>Salarios baixos que subían por debaixo do incremento dos prezos. </li></ul><ul><li>Traballo nas fábricas en malas condicións : sen seguros de enfermidade nunhas fábricas insalubres, con escasa seguridade, sen imdenizacións en caso de acidente </li></ul><ul><li>Traballo infantil . Os nenos deben traballar dende os 8 ou 9 anos </li></ul>
  20. 27. O nivel de vida da clase obreira <ul><li>As ¾ partes dos ingresos dunha familia obreira gastábanse en alimentación e vivenda. </li></ul><ul><li>O tempo para o ocio e a cultura era practicamente inexistente. </li></ul><ul><li>As posibilidades de formación eran escasas e polo tanto a promoción social moi difícil. </li></ul><ul><li>Vivendas en pésimas condicións: pisos compartidos por varias familias, sobrados, </li></ul><ul><li>Nas cidades vanse formando barrios obreiros de crecemento rápido, mal urbanizados, densamente poboados, sen as condición hixiénicas necesarias. </li></ul>
  21. 31. Comparación gastos burguesía-obreiros
  22. 32. Explotación débese a <ul><li>O aumento da man de obra: crecemento da poboación, emigración campo-cidade. </li></ul><ul><li>Concentración da propiedade en poucas mans </li></ul><ul><li>A búsqueda do máximo beneficio por parte dos propietarios </li></ul><ul><li>O control do estado pola burguesía </li></ul><ul><ul><li>Non hai lexislación laboral ou cando a hai é favorable ós propietarios </li></ul></ul><ul><ul><li>Durante a meirande parte do século non se recoñece o dereito de asociación os obreiros </li></ul></ul><ul><li>Sistema fabril </li></ul>
  23. 34. Marxinados <ul><li>Mendigos e pobres de pedir </li></ul><ul><ul><li>viuvas de xornaleiros, orfos, vellos, mulleres repudiadas, etc </li></ul></ul><ul><ul><li>Caridade a cargo da Igrexa, concellos e particulares </li></ul></ul><ul><li>Vagabundos </li></ul><ul><li>Prostitutas </li></ul><ul><li>Delincuentes </li></ul><ul><li>Chegan a sumar a finais de século un 3% da poboación. Casi 500.000 persoas </li></ul>
  24. 36. As mulleres <ul><li>Discriminación legal </li></ul><ul><ul><li>Estaban xuridicamente sometidas ó home: pai ou marido </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Non podía dispor libremente dos seus bens </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Non podía votar </li></ul></ul><ul><li>Discriminación laboral </li></ul><ul><ul><li>Non pode acceder a certos oficios. Non está ben visto que unha muller traballe fora da casa. A muller burguesa non traballa fora da casa </li></ul></ul><ul><ul><li>Non podían ser funcionarias </li></ul></ul><ul><ul><li>A muller obreira que traballa fora da casa cobra menos que o home </li></ul></ul><ul><ul><li>Dobre xornada laboral: fora e na casa </li></ul></ul><ul><li>Discriminación social </li></ul><ul><ul><li>Considerada inferior ó home non disfruta da mesma consideración social </li></ul></ul><ul><ul><li>O seu ámbito é o fogar. Non pode facer moitas cousas que si están ben vistas ou toleradas para os homes </li></ul></ul><ul><li>Discriminación cultural </li></ul><ul><ul><li>O seu acceso á cultura e ós estudios está maís limitado, incluso en clases altas e medias </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Para ir a universidade tiñan que obter un permiso especial ata inicios do século XX </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>As taxas de analfabetismo son máis elevadas entre mulleres que entre varóns (1880 81% fronte a 62%) </li></ul></ul><ul><ul><li>A educación está orientada aprender as tarefas do fogar e servir ó home </li></ul></ul>
  25. 37. Discriminación da muller <ul><li>Art. 57. O marido debe protexer a muller, e esta obedecer ó marido </li></ul><ul><li>Art. 59. O marido é o administrados dos bens da sociedade conxugal </li></ul><ul><li>Art. 60. O marido é o representante da muller. Esta non pode, sen a súa licencia, comparecer en xuízo </li></ul><ul><li>Art. 62. As compras de xoias (…9 feitas sen licencia do marido so serán válidas no caso de que este lle consinta á súa muller a utilización dos citados obxectos </li></ul><ul><li>Código Civil de 1889 </li></ul>

×