Presentatie Gecoro Diepenbeek 12/12/2013

  • 128 views
Uploaded on

Presentatie voor Gecoro Diepenbeek ivm samenhuizen.

Presentatie voor Gecoro Diepenbeek ivm samenhuizen.

More in: Education
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
128
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
3
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Wonen met meer-waarde
  • 2. Studiedag nieuwe woonvormen Roland Kums Samenhuizen vzw – Diepenbeek 12 december 2013
  • 3. Samenhuizen vzw Historiek : 2000 2010 2011 2013 Opichting vzw als vrijwilligersvereniging Steun van de Koning Boudewijnsticting (Luchtkasteelfonds) Subsidie als sociaal-culturele beweging (tot 2015, wellicht 2020) ESF project Zelfontwikkeling gemeenschappelijk wonen (1 jaar) Missie : - platform en forum voor gemeenschappelijk wonen in ons land - bijdragen aan de verscheidenheid aan woonopties - de realisatie van projecten gemeenschappelijk wonen bevorderen - verzamelen en ter beschikking stellen van kennis - bijdragen aan een hiervoor ondersteunend en stimulerend beleid
  • 4. Activiteiten  Website en oproepjes  Kennis verzamelen (infotheek) en informatie verstrekken  Media-aandacht verhogen  Bezoeken en studiedagen  Open Dag Samenhuizen (3e zaterdag van mei)  Onderzoek stimuleren  Publicatie « Knelpuntennota »  Publicatie « Startgids voor Samenhuizers »  Onderzoek en publicatie « Samenhuizen in België » (met steun van Luchtkasteelfonds Koning Boudewijnstichting)  Politieke interesse opwekken  Startgroepen steunen (bvb. Pilootproject Tolhuislaan Gent)  Campagne ‘Samenhuizen in lokaal beleid (+ folders, brochure)  Adviescheques aan starters & bestaande groepen (LKfonds-KBS)
  • 5. Uitdagingen wonen & welzijn * Bevolkingstoename → 330.000 bijkomende gezinnen 2030 * Gezinsverdunning en vergrijzing • Andere woningtypes nodig * Bestaand aanbod • • Woningen Bouwgronden Samenhuizen 12-2012 * Vlaanderen dichtbevolkt en versnipperd
  • 6. Gevolgen voor het leefmilieu en de woonkwaliteit * Natuur en bos • speelruimte * Waterbeheer • Aanleg en onderhoud rioleringen = 60% milieubudget! * Waterkwaliteit * Mobiliteit • • Luchtkwaliteit Verkeersonveiligheid * Lawaai * Klimaatverandering energieverbruik
  • 7. Inhoud 1. Wat is samenhuizen ? 2. Voorbeelden 3. Meerwaarde 4. Knelpunten 5. Bestaand beleid / wetgeving 6. Stimuleren van collectief wonen
  • 8. Wat is samenhuizen? samenhuizen, woongemeenschap, gemeenschappelijk wonen, gemeenschapswonen, … gemeenschapshuis, woongroep, friends-wonen, groepswonen, centraal wonen, cohousing, leefgemeenschap, … ecovillage, woonerf, woonpark, gated community, compoundwonen, quattrowonen, gedeeld wonen, solidair wonen, commune, boerderijwonen woonwerkgemeenschap, begijnhof, … serviceflat, begeleid wonen, woon- en zorghotel, pensionwonen, opvangwonen, kangoeroewonen, duplexwonen, intergenerationeel wonen, tandemwonen, aanleunwonen, … Samenhuizen = koepelterm alle vormen GW
  • 9. Een waaier aan mogelijkheden insteek achtergrond visie locatie grootte van de groep karakter eigenheid combinatie met zorg, kunst, cultuur, (stads)landbouw, workshops, natuur, buurthuis, co-working, autodelen Saenhuizen 9-2013 mate van gemeenschappelijkheid leeftijden
  • 10. Definitie gemeenschappelijk wonen << Een woongemeenschap omvat personen, verschillende gezinnen uit die vrijwillig in met bewust betrokken minder of meer ruimtes delen en en samen wonen eigen beheer sociale meerwaarde bedoeling >> als
  • 11. Types samenhuizen : twee basisvormen traditioneel wonen centraal wonen en cohousing woningdelen : gemeenschapshuis en woongroep
  • 12. Types : A. Aparte huishoudens APARTE HUISHOUDENS autonome woonsten &gedeelde ruimtes beperkte gemeenschappelijke ruimtes uitgebreide gemeenschappelijke ruimtes Centraal Wonen Cohousing vanaf 3 units vanaf 12 units Beeld : hechte wijk Beeld : mini-dorp
  • 13. Types : B. huishouden samen HUISHOUDEN SAMEN privé kamers in een gemeenschap huishouden gedeeltelijk samen huishouden volledig samen Woongroep Leefgemeen schap Beeld : post-studentenhuis Beeld : klooster
  • 14. Potentieel voor gemeenschappelijk wonen : van niche naar mainstream Peiling Universiteit Roskilde (DK, 2010): interesse voor cohousing bij 32% van de alleenstaande ouders Peiling Harris Interactive voor Gecina (F, 2011): interesse voor gemeenschappelijk wonen bij 32% van de bevolking (bij18-24jaar is dit 44%) Peiling OIVO-CRIOC (B, 2010): interesse voor huisdelen bij 23,6% van de bevolking Peiling Metlife voor AARP Health Care (USA, 2004): interesse voor een cohousing-like setting bij 34% van de 50-65jarigen Peiling ILIV Thuis-Trendrapport (B, 2013): interesse om met meerdere gezinnen samen te wonen en ruimtes te delen bij 32% van de totale bevolking Stel interesse bij slechts 5% van de Vlaamse bevolking = 300.000 bewoners in ca 8.000 projecten = 25 projecten per gemeente (van elk gemiddeld 40 personen)
  • 15. 2. voorbeelden gemeenschapshuis en woongroep Keimblatt (Oostenrijk) Laken (B) Peninsula (USA) Haniahof (NL)
  • 16. woongroep Utopia - Haaltert 5 woonsten tontine volwassenen
  • 17. woongroep K73 (St-Agatha-Berchem) 4 bewoners Samenhuren jongvolwassenen Andromeda (Woluwe) 5 bewoners - huur - senioren
  • 18. Woongroep senioren : Abbeyfield (55+) Entre Voisins (Etterbeek, B) Martin-Pêcheur (Watermaal-Bosvoorde, B) 8 woonsten 8 woonsten
  • 19. Woongroep / leefgemeenschap Luchtkasteel, Doornik 12 bewoners
  • 20. centraal wonen De Haringrokerij (Antwerpen) 11 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden
  • 21. centraal wonen De 3 Torekens (Antwerpen) 8 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden Samenhuizen 19-9-2012
  • 22. centraal wonen Huiself (Lebbeke) 5 woonsten centraal wonen
  • 23. centraal wonen La Placette, Wezembeek-Oppem 11 woonsten centraal wonen
  • 24. centraal wonen Drie Huizen, Merksplas 3 woonsten MINI-centraal wonen
  • 25. centraal wonen Biplan, Haren/Brussel 6 woonsten centraal wonen mede-eigendom
  • 26. centraal wonen CotéKanaL (Brussel) 17 woonsten centraal wonen mede-eigendom gemengde leeftijden
  • 27. centraal wonen De Molen van Rotselaar 12 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden
  • 28. centraal wonen Meerhem (Gent) 8 woonsten mede-eigendom verbouwde school Samenhuizen 19-9-2012
  • 29. cohousing Trudeslund (Denemarken) 33 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden Samenhuizen 19-9-2012
  • 30. cohousing Ecovillage Ithaca Ithaca NY (USA) 2 x 30 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden 3e fase in aanbouw
  • 31. cohousing La Grande Cense (Clabecq, B) 22 woonsten gemengde leeftijden juridisch : mede-eigendom
  • 32. cohousing Vinderhoute (B) 17 woonsten mede-eigendom gemengde leeftijden
  • 33. Retrofit cohousing N-Street, Davis, CA Wijk jaren '50, 3 slpk, 2 bdk
  • 34. Retrofit cohousing N-Street 1986 : eerste 2 woningen gekoppeld 1999 : erkenning 'planned development' 2005 : nieuw common house 2013 : 19 woningen 50 volwassenen en 10 kinderen
  • 35. Cohousing in combinatie met Beschut Wonen Wilde Rosen (Ahrensburg, D) Samenhuizen 9 - 12 - 2013 - 2 Cohousings (Wilde Rosen) : 25-tal units Noord en 25-tal Zuid - 2 x Beschut Wonen (Die Robben) : 6 units geestelijke gehandicapten 6 units meervoudig gehandicapten - Werk : tuinbouw, ateliers, horeca, …
  • 36. 1 Dit is géén gemeenschappelijk wonen Externe aanbieder bvb. studentenhuis, opvangtehuis, beschut wonen, rusthuis, service flats, … Enkel gedeelde publieke ruimte Enkel aankoop en/of bouwproces collectief Slechts 1 aspect, zonder gemeenschappelijkheid Woonerf Peda Serviceflats Sociale woningbouw
  • 37. 3. Meerwaarde van samenhuizen voor bewoners, gemeenschap en leefmilieu praktisch sociaal ecologisch maatschappelijk
  • 38. Praktische meerwaarde voor de bewoners • delen van ruimte en middelen (wasmachine, grasmaaier, atelier, …) • tijdswinst (onderhoud, maaltijden, …) • opvang kinderen (bijzonder voor één-oudergezinnen) • leren van elkaar (rolmodellen, kennis en vaardigheden delen)
  • 39. Sociale meerwaarde voor de bewoners • samenhorigheid, contact, gezelschap (tegen verzuring,vereenzaming) • steun, opvang, hulp • gezamenlijke activiteiten • grotere veiligheid en veiligheidsgevoel door sociale controle
  • 40. Maatschappelijke meerwaarde • • • • • • samenhang van het buurtleven, integratie in de wijk, uitstraling verhoging van levenskwaliteit en gezondheid (Roseto effect) integratie en ondersteuning senioren en zorgbehoevenden zelfontwikkeling, leren sociaal functioneren bewust burgerschap, democratie van onderaf reconversie van bestaande gebouwen
  • 41. Ecologische meerwaarde • ecologisch verantwoord gebruik van de ruimte, compact bouwen Klassieke verkaveling vs. cohousing beide 34 woonsten (Cohousing Windsong, CA) ruimtegebruik verharding rioleringen
  • 42. Ecologische meerwaarde • betaalbare eco-bio opties : materialen, waterbeheer, energie • afvalbeheer, wijkcompostering, hergebruik • autodelen, Local Exchange and Trading System, …
  • 43. 4. Knelpunten Ben je moeilijkheden tegengekomen in de loop van je project? Centraal wonen en cohousing : 90% Gemeenschapshuizen en woongroepen : 61%
  • 44. Knelpunten - Bekendheid, imago, … - Site vinden en verwerven grond / gebouw - Ruimtelijke Ordening regelgeving - Juridische structuren - Financiering ontwikkeling / bewoning voor de startfase voor het betrekken van lagere inkomens - Groepsvorming en groepsproces - Rol van de overheid : o.a. * federaal voor sociaal statuut * vlaams voor financiële ondersteuning * lokaal voor faciliteren van projecten Samenhuizen 9 - 12 - 2013 - Statuut medebewoner : (studie Solidair Wonen 2012) indien samenwonend  vermindering van uitkering voor leefloon, werkloosheidsuitkering, ziekte en invaliditeit
  • 45. 5 Huidig beleid / wetgeving – decreet zorgwonen – decreet kamerwoningen / gemeenschapshuizen voor studenten (nu geïntegreerd in Vlaamse wooncode) – resolutie Vlaams Parlement 2009 – Pilootprojecten Wonen
  • 46. Samenhuizen in het (lokaal) beleid - kader Vijf krachtlijnen 1. Creëer een positief klimaat rond goed nabuurschap, delen en lokale inspraak 2. Ondersteun gemeenschappelijk wonen 3. Informeer over gemeenschappelijk wonen 4. Organiseer samenwerking en overleg rond gemeenschappelijk wonen om concrete maatregelen uit te werken 5. Lanceer een pilootproject in je gemeente met aandacht voor het wegwerken van de knelpunten
  • 47. 3 Bouwstenen lokaal beleid 1. Creëer een positief klimaat rond goed nabuurschap, samenwerking, delen en lokale inspraak buurtfeest vb : - bevorder buurtfeesten, speelstraten, … - creëer woonerven - promoot het tuindelen - onderteken het Samenhuizen Charter leefstraat wijkrestaurant woonerf Samenhuizen 9 - 12 - 2013 speelstraat
  • 48. Bouwstenen lokaal beleid 3 Tuindelen tuindelen - 8 units premie stad hasselt Samenhuizen 9 - 12 - 2013 Het Samenhuizen Charter
  • 49. 3 Bouwstenen lokaal beleid 2. Gemeenschappelijk wonen in gemeentelijk beleid en organisatie vb : - opnemen in de Beleids- en BeheersCyclus (BBC) - vorming ambtenaren (presentaties, studiereis, …) - aanduiden 1 ambtenaar als aanspreekpunt Beleid ::afstemming R.O., Beleid afstemming R.O., Huisvesting, Welzijn, Mobiliteit, Huisvesting, Welzijn, Mobiliteit, … … presentaties Samenhuizen 9 - 12 - 2013 studiereis (NL, D, DK, …)  DK 29/5 - 2/6/2014
  • 50. Bouwstenen lokaal beleid 3 3. Promoot gemeenschappelijk wonen bij de bevolking vb : - infomomenten voor de bevolking. - goed geïnformeerd centraal loket (bvb via woonkantoor) - info via gemeenteblad, website en woonloketten - Open Dag Samenhuizen (17 mei 2014) Samenhuizen 9 - 12 - 2013
  • 51. Bouwstenen lokaal beleid 3 4. Werk samen en overleg rond gemeenschappelijk wonen vb : - duidelijke richtlijnen over opsplitsen van woningen - overleg rond sociaal statuut samenwonenden (OCMW, …) - opmaak of herziening van verordening, RUP 19-11-2013 ~ In Gent zijn de regels van het OCMW geactualiseerd. Er is nu een duidelijke afbakening tussen ‘kamerwonen’ en ‘kostendelend samenwonen’, dat voortaan samenhuizen heet. Kamerwonen kan voortaan ook in een traditionele éénsgezinswoning. Het is goed dat hiervoor concretere criteria aangereikt worden, dit biedt zowel maatschappelijk assistent als cliënten meer houvast. (OCMW Gent, nov 2013) In het hospita-systeem zou het worden toegelaten dat een eigenaar-bewoner een kamer verhuurt aan een persoon (studenten, kwetsbare groepen), losgekoppeld van de min. opp.ervlakte 250 m² voor een niet-opdeelbare woning volgens het bouwreglement, en losgekoppeld van het Kamerdecreet. (Suggestienota Lokaal Sociaal Beleid Gent, 2009). Art. 4. § 1. 25° Solidaire woning : woning die berust op een solidair levensproject (…) dat is opgenomen in een schriftelijke verbintenis (…) waarin verscheidene gezinnen verblijven (waarvan minstens één voldoet aan (…) inkomensvoorwaarden (…), die er elk beschikken over een of meerdere exclusief door hen gebruikte privéruimten en minstens één gemeenschappelijke levensruimte. (…) 26° Intergenerationele woning : gebouw met minstens twee woningen, waarvan er één wordt betrokken door een persoon ouder dan vijfenzestig jaar en waarbij de gezinnen wederzijdse diensten verlenen die zijn opgenomen in een schriftelijke verbintenis (…) (Brusselse Huisvestingsordonnantie, juli 2013) Samenhuizen 9 - 12 - 2013 Het vermeerderen van wooneenheden werkt kernversterkend (…) Woningopsplitsing kan leiden tot een grotere leefbaarheid. (…) Rekening houdend met het plaatsgebrek in de rusthuissector, kan het een alternatief vormen. (…) Het opsplitsen van grote woningen naar kleinere woonentiteiten zorgt dat het aanbod voor alleenstaanden, kleine en jonge gezinnen toeneemt. (…) woningopsplitsing biedt ook oplossingen voor de herbestemming van erfgoed en leegstaande hoeves. (…) In Vlaanderen zijn er al een aantal gemeenten die met een verordening rond woningopsplitsing werken. (Woningopsplitsing, Stebo Provincie Limburg 2011)
  • 52. 3 RUP, verordening Landen (RUP) Hoeilaart RUP ‘Opsplitsen grote woningen buiten de kern’ (openbaar onderzoek dec’13) << minstens 1000 m³ (…) het pand kent een waardevol karakter >> << Hoofdbestemming : Meergezins-woningen. Nevenbestemmingen : Maximaal één kantoor- en/of praktijk-ruimte (…) ; Kleinschalige verblijfs-accommodatie met een maximum van 6 kamers (…). Het waardevol karakter (…) dient bewaard te blijven >> Zemst, RUP Molenveld << Concreet deelt het RUP de gemeente op in zones waarin meergezinswoningen in de toekomst nog kunnen worden gerealiseerd, en zones waar dat niet mogelijk zal zijn. In zones waar dat niet mogelijk zal zijn, kan een uitzondering verkregen worden voor een aantal panden die opgenomen zijn in de inventaris van bouwkundig erfgoed en die in aanmerking komen voor opdeling voor zorgwonen en cohousing en voor andere ontwikkelingen via een gebiedsgericht RUP. >> Londerzeel, RUP het Klemen Dorp << Dichtheid en gabariet (i.p.v. één of meergezinswoningen) >> Samenhuizen 9 - 12 - 2013 << meergezinswoningen zijn niet toegela-ten, tenzij in het kader van een duurzaam woonproject (bv. cohousing, …). >> Boechout RUP RUP Zonevreemde woningen Landen: oplossing voor vierkantshoeves. De stad heeft zelf een inventaris opgemaakt van alle zonevreemde gebouwen. Bij de afweging wordt er een onderscheid gemaakt naar gelang de kwetsbaarheid van een gebied, de eigenheid van een gebied of de interactie met bestaande woongebieden. Voor de waardevolle gebouwen behoort een herbestemming tot meergezinswoning tot de mogelijkheden. (uit : Woningdelen, Prov.VL-Brabant, 2009)
  • 53. Bouwstenen lokaal beleid 3 5.a. Ondersteun startende projecten vb : - ondersteuning vanuit gemeentelijk loket : opstellen van bouwdossiers, expertise, adviezen, … - ondersteuning aan een groep of regio-kern : promotie, vergaderlokaal, logistiek, studie, … - ‘retrofit cohousing’ initiatieven ondersteunen ruimtelijke ordening, huisvesting Samenhuizen 9 - 12 - 2013 Regio-Kern Brugge, infosessie 11-2013
  • 54. cohousing zones Vauban (Freiburg, D)
  • 55. cohousing zones Trekroner (Roskilde DK) heden 10 projecten Samenhuizen 17-8-2012
  • 56. Pilootproject Tolhuislaan Gent Samenhuizen 17-8-2012
  • 57. Projectoproep door een stad : Tolhuislaan Gent 6 woonsten - nieuwbouw centraal wonen – open naar wijk AGSOB Gent Autonoom Gemeentelijk Stadsontwikkelingsbedrijf Gent, Samenhuizen vzw Gemeenschappelijk wonen Vlaanderen Bond Beter Leefmilieu & Samenhuizen Start Studienamiddag 28-1-2014 = begeleiding van 5 steden en gemeenten bij het lanceren van een projectoproep voor gemeenschappelijk eco-wonen door uitwisseling van kennis en ervaring door het aanbieden van relevante informatie, en door trajectbegeleiding en -advisering. Samenhuizen 9 - 12 - 2013 Gemeenschappelijk Eco-wonen
  • 58. Bedankt voor de aandacht www.samenhuizen.be