Metoda studium przypadku w badaniach kultury informacyjnej final

Metoda studium przypadku (case study) w badaniach kultury informacyjnej (InformationLiteracy) na przykładzie projektu EMPATIC Sabina Cisek, Maria PróchnickaInstytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie XI Forum INT „Człowiek w przestrzeni informacyjnej” Zakopane, 20-23 września 2011 1

http://empat-ic.eu/eng/ Project funded by the European Commission under the Lifelong Learning Programme Warsztaty EMPATIC w Krakowiehttp://informationliteracyintheschoolsector.blogspot.com/ 2

Struktura prezentacji Pytania badawcze Pojęcia ◦ Information Literacy ◦ Studium przypadku Studium przypadku w dziedzinie Information Literacy – wyniki badań własnych Studium przypadku w projekcie EMPATIC Uwagi końcowe 3

Pytaniabadawcze Pytania badawcze – część 1 Pytania badawcze – część 2 4

Pytania badawcze – część 1.1. Czy metoda studium przypadku w ogóle występuje w badaniach empirycznych oraz rozważaniach teoretycznych dotyczących kultury informacyjnej?2. Czy istnieją publikacje metodologiczne z zakresu inib, w których wprost dyskutuje się rolę i znaczenie case study w badaniach nad Information Literacy? Jeżeli tak – jakie opinie są w nich formułowane?3. Jakie rodzaje studiów przypadku znajdują zastosowanie w badaniach empirycznych problematyki Information Literacy? Co wynika z tych badań, czy ich dążeniem jest przede udoskonalenie praktyki (cel społeczny, utylitarny), czy również rozwój teorii (cel poznawczy)? 5

Pytania badawcze – część 2.1. W jaki sposób metoda case study została wykorzystana w projekcie EMPATIC? Do jakich wniosków doprowadziła? 6

Pojęcia Information Literacy Studium przypadku 7

Co to jest Information Literacy? Na ten temat istnieje bardzo obszerne piśmiennictwo, ostatnio również w języku polskim, tradycyjne (np. Batorowska 2009) i cyfrowe (np. blog Edukacja informacyjna http://www.edukacjainformacyjna.pl/) Information Literacy = alfabetyzacja informacyjna, edukacja informacyjna, kompetencje informacyjne, kultura informacyjna ◦ Sekcja IFLA ds. Information Literacy przyjęła polskie odpowiedniki Information Literacy (2011-08-01) – „edukacja informacyjna” i „kompetencje informacyjne” http://sbp.pl/artykul/?cid=2857&prev=514 ◦ SBP – w 2011 roku powstała Komisja ds. Edukacji Informacyjnej http://sbp.pl/sbp/komisje_sekcje_zespoly/komisja_ds_eduk acji_informacyjnej/aktualnosci 8

Co to jest Information Literacy? Cd. Przykładowa (jedna z wielu obecnie funkcjonujących) charakterystyka Information Literacy: ◦ „Edukacja informacyjna to przygotowanie użytkownika do samodzielnego poruszania się w różnych środowiskach informacyjnych, rozpoznawania własnych potrzeb informacyjnych, lokalizowania poszukiwanej informacji, oceniania oraz efektywnego i etycznego wykorzystywania informacji”  (SBP, Komisja ds. Edukacji Informacyjnej, http://sbp.pl/sbp/komisje_sekcje_zespoly/komisja_ds_ed ukacji_informacyjnej/aktualnosci, dostęp 2011-08-26) 9

Co to jest studium przypadku? Metoda, podejście metodologiczne, strategia badawcza ◦ Stosowana powszechnie w nauce, w różnych dyscyplinach – w medycynie, naukach o zarządzaniu, pedagogice, psychologii, socjologii itd. ◦ Może mieć różne warianty, funkcje i cele 10

Co to jest studium przypadku? Cd. Case study = „studium indywidualnego przypadku, w naukach społecznych jedna z głównych procedur badawczych, polegająca na szczegółowej analizie jednego wybranego obiektu lub zjawiska, instytucji lub społeczności” (http://encyklopedia.pwn.pl/) „Jako forma badania, studium przypadku definiowane jest (…) przez zainteresowanie konkretnym zjawiskiem, a nie przez zastosowanie określonych metod gromadzenia danych” (Stake 2009, s. 623). 11

Rodzaje studiów przypadku(Pickard 2007, s. 86; Silverman 2010, s. 169-170;Stake 2009, s. 627-629) Wewnętrzne albo autoteliczne (intrinsic) studium przypadku Instrumentalne (instrumental) studium przypadku Zbiorowe (collective) studium przypadku 12

Po co badać przypadki? Dla nich samych, bo są interesujące lub ważne, także ze względów pozanaukowych, np. społecznych (wewnętrzne studium przypadku) Żeby zilustrować głoszone przez nas ogólniejsze koncepcje/teorie, pokazać jak się „przekładają” na indywidualne, konkretne sytuacje, zdarzenia, zjawiska (instrumentalne studium przypadku) Z pobudek heurystycznych, gdy chcemy odkryć nowy problem badawczy, wstępnie sformułować hipotezę, która będzie później rozwijana i testowana w bardziej „klasycznych” badaniach (mieszane albo instrumentalne studium przypadku) 13

Po co badać przypadki? Cd. Żeby przetestować już istniejące hipotezę, pogląd, teorię. Wówczas sprawdzamy, czy dany przypadek „zachowuje się” zgodnie z ich przewidywaniami. ◦ Szczególnie ciekawe jest zbadanie przypadków odchyleń, „kontrprzykładów”, ponieważ ich identyfikacja i analiza może prowadzić do modyfikacji lub nawet obalenia teorii (instrumentalne studium przypadku) Aby zrozumieć sytuacje/zjawiska szersze niż „nasz” przypadek, wyciągnąć wnioski o szerszym zasięgu, czyli – stworzyć teorię, albo przynajmniej pewną generalizację, lub uzyskać uzasadnioną możliwość ekstrapolacji naszych wniosków na inne przypadki (instrumentalne studium przypadku) 14

Studium przypadkuw dziedzinieInformation Literacy– wyniki badańwłasnych Odpowiedź na trzy pytania badawcze 15

1. Czy metoda studium przypadkuw ogóle występuje w badaniachempirycznych oraz rozważaniachteoretycznych dotyczących kulturyinformacyjnej? Tak, sprawdzone w bazach LISTA – Library, Information Science and Technology Abstracts oraz SSCI – Social Sciences Citation Index with Abstracts (na platformie Web of Knowledge) 16

Wyszukiwanie w bazie LISTA,w dniu 2011-08-08 Wyrażenie wyszukiwawcze DE „INFORMATION literacy” AND „case study” przyniosło 123 rezultaty z lat 1997-2011 ◦ Element DE oznacza wyrażenie z tezaurusa bazy danych LISTA 17

Wyszukiwanie w bazie SSCI,w dniu 2011-08-23Wyrażenie wyszukiwawczeTopic=(information literacy) ANDTopic=(case study).Refined by: Web of ScienceCategories=(INFORMATION SCIENCELIBRARY SCIENCE)Timespan=All Years. Databases=SSCI.Lemmatization=Onprzyniosło 67 rezultatów z lat 1998-2011 18

2. Czy istnieją publikacjemetodologiczne z zakresu inib, wktórych wprost dyskutuje się rolę iznaczenie case study w badaniach nadInformation Literacy? Jeżeli tak – jakieopinie są w nich formułowane? Odpowiedź na to pytanie oraz pytanie nr 3 jest sformułowana na podstawie analizy 67 publikacji wyszukanych w SSCI. Tak. Są zwolennicy oraz umiarkowani krytycy. 19

2. Czy istnieją publikacjemetodologiczne … cd. Zwolennicy. Do szczególnie interesujących należy opracowanie autorstwa Maryam Nazari (2010), opublikowane w Library and Information Science Research ◦ „The case study is a methodology that broadly covers research and practices that tend to describe, implement, or examine IL and/or IL practices in a specific project, program, place or, more broadly, in a specific situation.” ◦ Autorka proponuje wykorzystanie studium przypadku do holistycznego opisu zjawisk IL oraz do tworzenia teorii w tym zakresie. 20

2. Czy istnieją publikacje metodologiczne …cd. Umiarkowani krytycy. Stewart, Christopher (2011). Measuring Information Literacy: Beyond the Case Study. Journal of Academic Librarianship Vol. 37 Issue 3, s. 270-272. ◦ Jak mierzymy, oceniamy i pokazujemy działania i osiągnięcia bibliotek akademickich w zakresie kształcenia Information Literacy? ◦ Najczęściej – za pomocą case studies, ukazujących udane przedsięwzięcia dotyczące IL. ◦ Powinno się je jednak również opisywać w terminologii rezultatów nauczania (learning outcomes) i mierzyć je w sposób bardziej wystandaryzowany, ilościowy, metryczny. ◦ Na przykład za pomocą cyklicznego egzaminu SAILS (Standardized Assessment of Information Literacy Skills) https://www.projectsails.org/AboutTest, opracowanego w 2006 w Kent State University w oparciu o standard ACRL Information Literacy Competency Standards for Higher Education i stosowanego obecnie w USA przez ok. 250 instytucji. 21

3. Jakie rodzaje studiów przypadku znajdujązastosowanie w badaniach empirycznychproblematyki Information Literacy? Co wynika ztych badań, czy ich dążeniem jest przedeudoskonalenie praktyki (cel społeczny, utylitarny),czy również rozwój teorii (cel poznawczy)? • Instrumentalne studium przypadku • Przykład – (Counts; Fisher 2010), gdzie celem głównym jest rozwój pewnego aspektu teorii zachowań informacyjnych • „A case study of a mobile social networking service, called Slam, was used to explore in what ways and to what extent mobile social networking environments serve as information grounds.” 22

3. Jakie rodzaje studiów przypadkuznajdują zastosowanie w badaniachempirycznych problematyki InformationLiteracy? … cd.• Zbiorowe studium przypadku (collective case study, multi-case study)• Przykład – (Corrall 2008) • „It aims to advance knowledge and understanding of IL strategy development in several ways: first, by moving beyond previous self-reported single-case accounts to an independent comparative multi- case study (…).” 23

3. Jakie rodzaje studiów przypadkuznajdują zastosowanie w badaniachempirycznych problematyki InformationLiteracy? … cd.• Wśród analizowanych 67 publikacji nie ma ani jednych badań o charakterze wyłącznie wewnętrznego, autotelicznego case study. Rozważaniom zawsze przyświeca dążenie do wyciągnięcia wniosków o zasięgu szerszym niż badany przypadek, wniosków praktycznych lub teoretycznych. 24

Studium przypadkuw projekcieEMPATICCele i sposoby wykorzystania 25

 EMPATIC= Empowering Autonomous Learning through Information Competencies Międzynarodowy projekt EMPATIC prowadzony jest w ramach europejskiego programu “Uczenie się przez całe życie” – Lifelong Learning Programme. W konsorcjum uczestniczy pięć organizacji z Grecji, Polski, Wielkiej Brytanii, Włoch i Turcji. Okres realizacji projektu stanowią 24 miesiące, od stycznia 2010 do grudnia 2011. 26

Cele projektu EMPATIC Zgromadzenie i ocena rezultatów wcześniejszych inicjatyw i projektów dotyczących Information Literacy (IL) realizowanych w obrębie czterech sektorów edukacji: oświacie, szkolnictwie wyższym, szkolnictwie zawodowym oraz kształceniu dorosłych, Wykorzystanie zgromadzonych rezultatów, jako swego rodzaju „materiału dowodowego”, w uzyskaniu wpływu na sposób postrzegania problematyki kształtowania kompetencji informacyjnych w wymienionych czterech sektorach edukacji przez decydentów oraz nakłonienie ich do podejmowania działań mających na celu wzmocnienie znaczenia IL w procesie kształcenia formalnego i nieformalnego, Uzyskanie zasadniczego wpływu na przebieg procesów i podejmowania decyzji w odniesieniu do tworzenia nowych paradygmatów kształcenia i reformy podstaw programowych, uwzględniających Information Literacy jako jedną z kompetencji kluczowych 27

Do jakich celów wykorzystana została metoda case study w projekcie EMPATICGeneralnie: Detalicznie:do określenia  do określenia miejsca, w którym system ten się znajduje napoziomu dojrzałości drodze do doskonałości isystemu kształcenia wskazania braków, którew zakresie IL w wymagają uzupełnienia,  wyłonienia i określeniaEuropie, zarówno w wspólnego zasobuskali globalnej, jak i pojęciowego, metodologicznegolokalnej i metodycznego oraz uzgodnionego sposobu myślenia o IL, zarówno w aspekcie naukowym, edukacyjnym, jak i społecznym,  do oceny istniejących przedsięwzięć w zakresie IL, ich rangowania i identyfikowania najlepszych praktyk 28

Etapy analizy przypadków DESK RESEARCHDiagnoza – stworzenie mapy STRATEGIC MODELLINGinicjatyw europejskich,mających za przedmiot Wybór przypadków VALIDATIONkształcenie kompetencji projektów najbardziejinformacyjnych, reprezentatywnych „Zatwierdzenie” najlepszychrealizowanych w obrębie (illustrative cases) w każdym praktyk (przy udzialewszystkich sektorów z czterech sektorów kluczowych interesariuszyedukacji, niezależnie od edukacyjnych (po pięć zewnętrznych) jako wzorówformy kształcenia przypadków w każdym do wykorzystania w procesie(kształcenie formalne lub sektorze, łącznie 20 kształcenia umiejętnościnieformalne) przypadków), które zostały informacyjnych we poddane analizie jakościowej wszystkich sektorach edukacji oraz dowodu na korzyści, jakie mogą być w wyniku tego osiągane 29

Desk researchUstalenie zasięgu Strategic modellingterytorialnego poszukiwańOkreślenie kryteriów doboru, Ustalenie kryteriów oceny i Validationopisu i analizy projektów IL selekcji illustrative casesDobór źródeł informacji o Rozszerzenie listy źródeł Ocena wyselekcjonowanychprojektach IL informacji zaktualizowanie i illustrative cases przez uszczegółowienie informacji interesariuszy zewnętrznychAnaliza ilościowa o projektach ILwyselekcjonowanych 87 Korekta doboru illustrativeprojektów IL Analiza jakościowa projektów cases dokonanego w etapie IL i wybór illustrative cases w czterech sektorach edukacji Strategic modelling „Zatwierdzenie” najlepszych praktyk 30

Uwagi końcowe Metoda case study jest procedurą przydatną zarówno dla udoskonalenia praktyki (bibliotekarskiej, informacyjnej, zarządzania), jak i badań oraz teorii, pod warunkiem, że ◦ materiał empiryczny jest wystarczająco bogaty i odpowiednio dobrany, ◦ jego analiza wykracza poza podejście zdroworozsądkowe i ma charakter naukowy. 31

Wykorzystane piśmiennictwo Aaltio, Iiris; Heilmann, Pia (2009). Case Study as a Methodological Approach. W: Encyclopedia of Case Study Research. SAGE Publications. http://www.sage- ereference.com/casestudy/Article_n28.html [dostęp 2010-05-06] Batorowska, Hanna (2009). Kultura informacyjna w perspektywie zmian w edukacji. Warszawa: Wydawnictwo SBP. Corrall, Sheila (2008). Information literacy strategy development in higher education: An exploratory study. International Journal of Information Management Vol. 28 Issue 1, s. 26-37. Counts, Scott; Fisher, Karen E. (2010). Mobile social networking as information ground: A case study. Library and Information Science Research Vol. 32 Issue 2, s. 98-115 . Głowacka, Ewa (1986). Metoda „case study” w badaniach i dydaktyce bibliotekoznawstwa i informacji naukowej. Przegląd Biblioteczny nr 1, s. 25-32. [Dostęp także w Bibliologicznej Bibliotece Cyfrowej http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=336&dirids=1] 32

Wykorzystane piśmiennictwo cd. Mills, Albert J.; Durepos, Gabrielle; Wiebe, Elden (2009). Introduction. W: Encyclopedia of Case Study Research. SAGE Publications. http://www.sagepub.com/booksProdDesc.nav?prodId=Book231721 [dostęp 2010-05-15] Nazari, Maryam (2010). Design and Process of a Contextual Study of Information Literacy: An Eisenhardt approach. Library and Information Science Research Vol. 32, Issue 3, s. 179-191. Pickard, Alison Jane (2007). Research Methods in Information. London: Facet Publishing, s. 85-94. Silverman, David (2010). Prowadzenie badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN Stake, Robert E. (2009). Jakościowe studium przypadku. W: Denzim, Norman K.; Lincoln, Yvonna S. (red.). Metody badań jakościowych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, t.1, s. 623-654. Stewart, Christopher (2011). Measuring Information Literacy: Beyond the Case Study. Journal of Academic Librarianship Vol. 37 Issue 3, s. 270-272. 33

Metoda studium przypadku w badaniach kultury informacyjnej final

by Sabina Cisek on Sep 24, 2011

Accessibility

Categories

Tags

Upload Details

Usage Rights

2 Embeds 27

Statistics

Metoda studium przypadku w badaniach kultury informacyjnej final — Presentation Transcript

http://empat-ic.eu	20
http://www.empat-ic.eu	7