Dzielenie się wiedzą (knowledge sharing) w Internecie Dr Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytet Jagielloński Konferencja „Biblioteka dla przyszłości” Chorzów, Biblioteka Wyższej Szkoły Bankowej, 3 kwietnia 2009

Spis treści Wyjaśnienie tytułu i zakresu referatu – slajd 3 Społecznościowe dzielenie się wiedzą w Internecie: idee SOCIAL KNOWLEDGE-SHARING USER-DRIVEN KNOWLEDGE-SHARING – slajd 4 Przykłady społecznościowych („webdwazerowych”) serwisów typu knowledge-sharing – slajd 15 Podsumowanie – slajd 36 Wybrana literatura przedmiotu – slajd 37

Wyjaśnienie tytułu i zakresu referatu – slajd 3

Społecznościowe dzielenie się wiedzą w Internecie: idee SOCIAL KNOWLEDGE-SHARING USER-DRIVEN KNOWLEDGE-SHARING – slajd 4

Przykłady społecznościowych („webdwazerowych”) serwisów typu knowledge-sharing – slajd 15

Podsumowanie – slajd 36

Wybrana literatura przedmiotu – slajd 37

Wyjaśnienie tytułu i zakresu referatu Dotyczy knowledge-sharing , tj. dzielenia się wiedzą i jej współtworzenia w środowisku Web 2.0 Co to jest Web 2.0? Różni się od Web 1.0 nie tyle technologią, ile sposobami jej wykorzystania. Techniczne możliwości były wcześniej – musiała jednak zmienić się mentalność Treść/zawartość Sieci jest w dużej mierze tworzona i/lub współtworzona przez użytkowników („prosumentów”) Networking i współpraca, tworzenie różnego rodzaju sieci, powiązań Funkcjonują społeczności internetowe, w których występują interakcje „merytoryczne” i społeczne, między innymi dzielenie się wiedzą ( knowledge sharing )

Dotyczy knowledge-sharing , tj. dzielenia się wiedzą i jej współtworzenia w środowisku Web 2.0

Co to jest Web 2.0?

Różni się od Web 1.0 nie tyle technologią, ile sposobami jej wykorzystania. Techniczne możliwości były wcześniej – musiała jednak zmienić się mentalność

Treść/zawartość Sieci jest w dużej mierze tworzona i/lub współtworzona przez użytkowników („prosumentów”)

Networking i współpraca, tworzenie różnego rodzaju sieci, powiązań

Funkcjonują społeczności internetowe, w których występują interakcje „merytoryczne” i społeczne, między innymi dzielenie się wiedzą ( knowledge sharing )

Społecznościowe dzielenie się wiedzą w Internecie: idee SOCIAL KNOWLEDGE-SHARING USER-DRIVEN KNOWLEDGE-SHARING

SOCIAL KNOWLEDGE-SHARING – pojęcia pokrewne i powiązane Collaborative intelligence Collaborative knowledge Collective intelligence, Collective wisdom Consumer-generated media Crowdsourcing Discourse communities Ideagora Knowledge markets Learner-generated content Noosfera Open innovation Prosument Social Information Processing Social networking Social Web User-generated content, User-created content User innovation Virtual communities Web 2.0 Wikinomics

Collaborative intelligence

Collaborative knowledge

Collective intelligence, Collective wisdom

Consumer-generated media

Crowdsourcing

Discourse communities

Ideagora

Knowledge markets

Learner-generated content

Noosfera

Open innovation

Prosument

Social Information Processing

Social networking

Social Web

User-generated content, User-created content

User innovation

Virtual communities

Web 2.0

Wikinomics

COLLABORATIVE INTELLIGENCE, COLLABORATIVE KNOWLEDGE Meta Collab http://collaboration.wikia.com/wiki/Main_Page Totterman, Anna-Karin; Widen-Wulff, Gunilla (2009). Web 2.0 and Collaborative Knowledge in the University Context. W: IX Congreso ISKO-Espana Valencia 11-13 Marzo 2009. New Perspectives for the organization and dissemination of knowledge. Valencia: Universidad Politecnica de Valencia, Tom 2, s. 786-793.

Meta Collab http://collaboration.wikia.com/wiki/Main_Page

Totterman, Anna-Karin; Widen-Wulff, Gunilla (2009). Web 2.0 and Collaborative Knowledge in the University Context. W: IX Congreso ISKO-Espana Valencia 11-13 Marzo 2009. New Perspectives for the organization and dissemination of knowledge. Valencia: Universidad Politecnica de Valencia, Tom 2, s. 786-793.

COLLECTIVE INTELLIGENCE Zbiorowa inteligencja Hasło „Collective intelligence ” w Wikipedii (wersja anglojęzyczna) http://en.wikipedia.org/wiki/Collective_intelligence MIT Center for Collective Intelligence http://cci.mit.edu/index.html „ Our basic research question is: How can people and computers be connected so that – collectively – they act more intelligently than any individuals, groups, or computers have ever done before? ” Handbook of Collective Intelligence http://scripts.mit.edu/~cci/HCI/index.php?title=Main_Page

Hasło „Collective intelligence ” w Wikipedii (wersja anglojęzyczna) http://en.wikipedia.org/wiki/Collective_intelligence

MIT Center for Collective Intelligence http://cci.mit.edu/index.html

„ Our basic research question is: How can people and computers be connected so that – collectively – they act more intelligently than any individuals, groups, or computers have ever done before? ”

Handbook of Collective Intelligence http://scripts.mit.edu/~cci/HCI/index.php?title=Main_Page

COLLECTIVE INTELLIGENCE Wspólna inteligencja, zbiorowa inteligencja „ Pojęcie zbiorowej inteligencji (…) określa zjawisko tworzenia nowych zasobów wiedzy na bazie połączonych umiejętności i zdolności jednostek. Zbiorowa inteligencja to zdolność wirtualnych społeczności do podnoszenia poziomu wiedzy i kompetencji eksperckich ich członków poprzez współpracę i debaty prowadzone na dużą skalę. Nikt nie może wiedzieć wszystkiego, ale połączona wiedza (i inteligencja) wielu osób i wspólne tworzenie w ten sposób znaczeń oraz rozwiązywanie problemów kreuje wielką siłę i stanowić może alternatywę dla dominującej do tej pory unikalnej wiedzy eksperckiej. None of us is as smart as all of us - hasło to wydaje się idealnie odzwierciedlać filozofię działania zbiorowej inteligencji.” Jaskowska, Bożena (2008). O kulturze konwergencji słów kilka. [online] Biuletyn EBIB nr 1 (92). http://www.ebib.info/2008/92/a.php?jaskowska

„ Pojęcie zbiorowej inteligencji (…) określa zjawisko tworzenia nowych zasobów wiedzy na bazie połączonych umiejętności i zdolności jednostek. Zbiorowa inteligencja to zdolność wirtualnych społeczności do podnoszenia poziomu wiedzy i kompetencji eksperckich ich członków poprzez współpracę i debaty prowadzone na dużą skalę. Nikt nie może wiedzieć wszystkiego, ale połączona wiedza (i inteligencja) wielu osób i wspólne tworzenie w ten sposób znaczeń oraz rozwiązywanie problemów kreuje wielką siłę i stanowić może alternatywę dla dominującej do tej pory unikalnej wiedzy eksperckiej. None of us is as smart as all of us - hasło to wydaje się idealnie odzwierciedlać filozofię działania zbiorowej inteligencji.”

Jaskowska, Bożena (2008). O kulturze konwergencji słów kilka. [online] Biuletyn EBIB nr 1 (92). http://www.ebib.info/2008/92/a.php?jaskowska

CROWDSOURCING Termin utworzony przez analogię do outsourcing Hasło „ Crowdsourcing ” w Wikipedii (wersja anglojęzyczna) http://en.wikipedia.org/wiki/Crowdsourcing Howe, Jeff. Crowdsourcing [blog] http://crowdsourcing.typepad.com/cs/

Termin utworzony przez analogię do outsourcing

Hasło „ Crowdsourcing ” w Wikipedii (wersja anglojęzyczna) http://en.wikipedia.org/wiki/Crowdsourcing

Howe, Jeff. Crowdsourcing [blog] http://crowdsourcing.typepad.com/cs/

IDEAGORA „ Agora” [gr.] idei, pomysłów, miejsce/platforma w Internecie, w którym spotykają się ludzie i organizacje, by dzielić się/wymieniać pomysłami, pytaniami, rozwiązaniami Pojęcie wprowadzone w 2006 r. w książce: Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (2006). Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything. New York: Portfolio. Pojęcia powiązane: Open innovation , User innovation

„ Agora” [gr.] idei, pomysłów, miejsce/platforma w Internecie, w którym spotykają się ludzie i organizacje, by dzielić się/wymieniać pomysłami, pytaniami, rozwiązaniami

Pojęcie wprowadzone w 2006 r. w książce: Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (2006). Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything. New York: Portfolio.

Pojęcia powiązane: Open innovation , User innovation

IDEAGORA, OPEN INNOVATION, USER INNOVATION Henry Chesbrough (2003) – pojęcie „Open Innovation” Przykłady serwisów WWW: InnoCentive http://www.innocentive.com/ Innovate-Ideagora http://innovate-ideagora.ning.com/ Innovation Exchange http://www.innovationexchange.com/ Philoptima http://www.philoptima.org/ Zyrist. A Global Marketplace for Ideas & Innovation http://www.zyrist.com/

Henry Chesbrough (2003) – pojęcie „Open Innovation”

Przykłady serwisów WWW:

InnoCentive http://www.innocentive.com/

Innovate-Ideagora http://innovate-ideagora.ning.com/

Innovation Exchange http://www.innovationexchange.com/

Philoptima http://www.philoptima.org/

Zyrist. A Global Marketplace for Ideas & Innovation http://www.zyrist.com/

SOCIAL INFORMATION PROCESSING Społecznościowe przetwarzanie informacji Działalność, w wyniku której – poprzez akcje wielu ludzi – organizowana jest wiedza Proces, który pozwala nam zbiorowo rozwiązywać problemy przekraczające możliwości jednostki Nowy paradygmat przetwarzania informacji, możliwy dzięki powstaniu społecznościowego Internetu (Web 2.0, Social Web) Social Information Processing. March 26-28, 2008 . AAAI Spring Symposium. Stanford University. [online]. http://www.isi.edu/~lerman/sss07/SIPS.ppt

Działalność, w wyniku której – poprzez akcje wielu ludzi – organizowana jest wiedza

Proces, który pozwala nam zbiorowo rozwiązywać problemy przekraczające możliwości jednostki

Nowy paradygmat przetwarzania informacji, możliwy dzięki powstaniu społecznościowego Internetu (Web 2.0, Social Web)

Social Information Processing. March 26-28, 2008 . AAAI Spring Symposium. Stanford University. [online]. http://www.isi.edu/~lerman/sss07/SIPS.ppt

SOCIAL WEB , Web 2.0 „ Definition: The second generation of the World Wide Web which focuses heavily on user-generated content, communities, networking and social interaction. Also Known As: Web 2.0 ” Cytat z: Social Web , b y Susan Gunelius, About.com , http://weblogs.about.com/od/bloggingglossary/g/SocialWebDef.htm

„ Definition: The second generation of the World Wide Web which focuses heavily on user-generated content, communities, networking and social interaction.

Also Known As: Web 2.0 ”

Cytat z: Social Web , b y Susan Gunelius, About.com , http://weblogs.about.com/od/bloggingglossary/g/SocialWebDef.htm

WIKINOMICS Wikinomia, wiki-ekonomia Pojęcie wprowadzone w 2006 r. w książce: Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (2006). Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything. New York: Portfolio. Nowe wydanie, rozszerzone, fragmenty: http://www.wikinomics.com/book/IntroAndOne.pdf Zob. też http://www.wikinomics.com/blog/ Wydanie w języku polskim: Wikinomia. O globalnej współpracy, która zmienia wszystko. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008. Recenzja: Koszowska, Agnieszka (2008). Wikinomics – partnerska produkcja i siła społeczności. [online]. http://bibliowizjer.blogspot.com/2008_01_01_archive.html

Pojęcie wprowadzone w 2006 r. w książce: Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (2006). Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything. New York: Portfolio.

Nowe wydanie, rozszerzone, fragmenty: http://www.wikinomics.com/book/IntroAndOne.pdf

Zob. też http://www.wikinomics.com/blog/

Wydanie w języku polskim: Wikinomia. O globalnej współpracy, która zmienia wszystko. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne 2008.

Recenzja: Koszowska, Agnieszka (2008). Wikinomics – partnerska produkcja i siła społeczności. [online]. http://bibliowizjer.blogspot.com/2008_01_01_archive.html

Przykłady społecznościowych („webdwazerowych”) serwisów typu knowledge-sharing

Blogi (niektóre) Web 1.5? Cormode, Graham; Krishnamurthy, Balachander (2008). Key differences between Web 1.0 and Web 2.0. First Monday Vol. 3 No. 6. [online]. http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/issue/view/266 Agregatory, katalogi i wyszukiwarki blogów, np.: Blogbox http://www.blogbox.com.pl/ ResearchBlogging http://researchblogging.org/ Blogi naukowe i profesjonalne

Web 1.5?

Cormode, Graham; Krishnamurthy, Balachander (2008). Key differences between Web 1.0 and Web 2.0. First Monday Vol. 3 No. 6. [online]. http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/issue/view/266

Agregatory, katalogi i wyszukiwarki blogów, np.:

Blogbox http://www.blogbox.com.pl/

ResearchBlogging http://researchblogging.org/

Blogi naukowe i profesjonalne

Serwisy oparte na idei samo-publikacji, dzielenia się posiadaną wiedzą Knowledge contribution, knowledge sharing Autorzy są jawni i podpisani Knol: a unit of knowledge http://knol.google.com/k hasło przewodnie: „ Share what you know. Write a knol ” Squidoo http://www.squidoo.com/ Hasło przewodnie: „ Share your knowledge. Make a difference. ” lenses – soczewki

Knol: a unit of knowledge http://knol.google.com/k

hasło przewodnie: „ Share what you know. Write a knol ”

Squidoo http://www.squidoo.com/

Hasło przewodnie: „ Share your knowledge. Make a difference. ”

lenses – soczewki

Serwisy oparte na idei współtworzenia Collaboration and co-creation platforms/sites/tools Serwisy typu wiki, autorzy anonimowi lub nie Ogólne: Citizendium http://en.citizendium.org/wiki/Welcome_to_Citizendium Wikipedia http://pl.wikipedia.org/ Bibliotekarskie: Library Success: A Best Practices Wiki http://www.libsuccess.org/ LISWiki http://liswiki.org/wiki/Main_Page Naukowe: Digital Research Tools http://digitalresearchtools.pbwiki.com/ Scholarpedia http://www.scholarpedia.org/

Ogólne:

Citizendium http://en.citizendium.org/wiki/Welcome_to_Citizendium

Wikipedia http://pl.wikipedia.org/

Bibliotekarskie:

Library Success: A Best Practices Wiki http://www.libsuccess.org/

LISWiki http://liswiki.org/wiki/Main_Page

Naukowe:

Digital Research Tools http://digitalresearchtools.pbwiki.com/

Scholarpedia http://www.scholarpedia.org/

Serwisy społecznościowe typu how-to eHow http://www.ehow.com/ wikiHow http://www.wikihow.com/Main-Page

eHow http://www.ehow.com/

wikiHow http://www.wikihow.com/Main-Page

Serwisy społecznościowe typu pytanie-odpowiedź Social Q-A sites, Collaborative Q-A sites Answerbag.com http://www.answerbag.com/ Pytamy.pl http://www.pytamy.pl/ WikiAnswers, the Q&A wiki http://wiki.answers.com/

Answerbag.com http://www.answerbag.com/

Pytamy.pl http://www.pytamy.pl/

WikiAnswers, the Q&A wiki http://wiki.answers.com/

Serwisy społecznościowe typu social bookmarking Bibsonomy http://www.bibsonomy.org/ CiteULike http://www.citeulike.org/home Connotea http://www.connotea.org/ del.icio.us social bookmarking: http://del.icio.us/ MojeTropy.pl http://www.mojetropy.pl/ Kamiński, Andrzej (2006). Connotea – nowy typ serwisów informacyjnych. Biuletyn EBIB nr 7 (77). [online]. http://www.ebib.info/2006/77/kaminski.php

Bibsonomy http://www.bibsonomy.org/

CiteULike http://www.citeulike.org/home

Connotea http://www.connotea.org/

del.icio.us social bookmarking: http://del.icio.us/

MojeTropy.pl http://www.mojetropy.pl/

Kamiński, Andrzej (2006). Connotea – nowy typ serwisów informacyjnych. Biuletyn EBIB nr 7 (77). [online]. http://www.ebib.info/2006/77/kaminski.php

Serwisy społecznościowe typu sharing communities/sites Mają na celu „dzielenie się” z innymi, upowszechnianie różnych materiałów: dźwiękowych - podcasty, graficznych - zdjęcia, multimedialnych - filmy, statystycznych …) Fotosik.pl http://www.fotosik.pl/ Many Eyes http://manyeyes.alphaworks.ibm.com/manyeyes/ for shared visualization and discovery Odeo.com http://odeo.com/ SlideShare http://www.slideshare.net/ Swivel http://www.swivel.com/ …

Fotosik.pl http://www.fotosik.pl/

Many Eyes http://manyeyes.alphaworks.ibm.com/manyeyes/

for shared visualization and discovery

Odeo.com http://odeo.com/

SlideShare http://www.slideshare.net/

Swivel http://www.swivel.com/

…

Podsumowanie Występuje dzielenie się informacją/wiedzą bibliograficzną i faktograficzną, w formie tekstowej i multimedialnej … Dzielenie się wiedzą jest ściśle związane ze współpracą i współtworzeniem wiedzy, generowaniem wiedzy

Występuje dzielenie się informacją/wiedzą bibliograficzną i faktograficzną, w formie tekstowej i multimedialnej …

Dzielenie się wiedzą jest ściśle związane ze współpracą i współtworzeniem wiedzy, generowaniem wiedzy

Wybrana literatura przedmiotu

Wybrana literatura przedmiotu 1 Cisek, Sabina (2008). Narzędzia, technologie i zasoby internetowe w działalnosci brokera informacji: wybrane aspekty. [online]. http://www.slideshare.net/sabinacisek/narzdzia-technologie-i-zasoby-internetowe-w-dziaalnoci-brokera-informacji-wybrane-aspekty Cisek, Sabina (2008). Problematyka metodologiczna w internetowych platformach dzielenia się wiedzą ( knowledge-sharing communities ). Wybrane aspekty. [online]. http://www.slideshare.net/sabinacisek/problematyka-metodologiczna-w-internetowych-platformach-dzielenia-si-wiedz-knowledgesharing-communities-wybrane-aspekty-presentation Cisek, Sabina (2008). Weblogi (blogi) – nowe narzędzie komunikacji w nauce. W: Pietruch-Reizes, Diana (red.). Zarządzanie informacją w nauce. Katowice: Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, s. 170-177. Cormode, Graham; Krishnamurthy, Balachander (2008). Key differences between Web 1.0 and Web 2.0. First Monday Vol. 3 No. 6. [online]. http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/issue/view/266 Howe, Jeff. Crowdsourcing (2009). [blog] [online]. http://crowdsourcing.typepad.com/cs/ Jaskowska, Bożena (2008). O kulturze konwergencji słów kilka. Biuletyn EBIB nr 1 (92). [online]. http://www.ebib.info/2008/92/a.php?jaskowska Kamiński, Andrzej (2006). Connotea – nowy typ serwisów informacyjnych. Biuletyn EBIB nr 7 (77). [online]. http://www.ebib.info/2006/77/kaminski.php

Cisek, Sabina (2008). Narzędzia, technologie i zasoby internetowe w działalnosci brokera informacji: wybrane aspekty. [online]. http://www.slideshare.net/sabinacisek/narzdzia-technologie-i-zasoby-internetowe-w-dziaalnoci-brokera-informacji-wybrane-aspekty

Cisek, Sabina (2008). Problematyka metodologiczna w internetowych platformach dzielenia się wiedzą ( knowledge-sharing communities ). Wybrane aspekty. [online]. http://www.slideshare.net/sabinacisek/problematyka-metodologiczna-w-internetowych-platformach-dzielenia-si-wiedz-knowledgesharing-communities-wybrane-aspekty-presentation

Cisek, Sabina (2008). Weblogi (blogi) – nowe narzędzie komunikacji w nauce. W: Pietruch-Reizes, Diana (red.). Zarządzanie informacją w nauce. Katowice: Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, s. 170-177.

Cormode, Graham; Krishnamurthy, Balachander (2008). Key differences between Web 1.0 and Web 2.0. First Monday Vol. 3 No. 6. [online]. http://firstmonday.org/htbin/cgiwrap/bin/ojs/index.php/fm/issue/view/266

Howe, Jeff. Crowdsourcing (2009). [blog] [online]. http://crowdsourcing.typepad.com/cs/

Jaskowska, Bożena (2008). O kulturze konwergencji słów kilka. Biuletyn EBIB nr 1 (92). [online]. http://www.ebib.info/2008/92/a.php?jaskowska

Kamiński, Andrzej (2006). Connotea – nowy typ serwisów informacyjnych. Biuletyn EBIB nr 7 (77). [online]. http://www.ebib.info/2006/77/kaminski.php

Wybrana literatura przedmiotu 2 Koszowska, Agnieszka (2008). Informacja w społecznościowym Internecie. Narzędzia, źródła, twórcy. [online]. http://informacjacyfrowa.wsb.edu.pl/pdfs/WSB_koszowska.pdf Koszowska, Agnieszka (2008). Wikinomics – partnerska produkcja i siła społeczności. [online]. http://bibliowizjer.blogspot.com/2008_01_01_archive.html Open Innovation . Bibliography as of February 23, 2008 . [online]. http://www.openinnovation.net/Research/Bibliography.html Social Information Processing. March 26-28, 2008 . AAAI Spring Symposium. Stanford University. (2008). [online]. http://www.isi.edu/~lerman/sss07/SIPS.ppt Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (200 8 ). Wikinomia. O globalnej współpracy, która zmienia wszystko. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne. Totterman, Anna-Karin; Widen-Wulff, Gunilla (2009). Web 2.0 and Collaborative Knowledge in the University Context. W: IX Congreso ISKO-Espana Valencia 11-13 Marzo 2009. New Perspectives for the organization and dissemination of knowledge. Valencia: Universidad Politecnica de Valencia, Tom 2, s. 786-793.

Koszowska, Agnieszka (2008). Informacja w społecznościowym Internecie. Narzędzia, źródła, twórcy. [online]. http://informacjacyfrowa.wsb.edu.pl/pdfs/WSB_koszowska.pdf

Koszowska, Agnieszka (2008). Wikinomics – partnerska produkcja i siła społeczności. [online]. http://bibliowizjer.blogspot.com/2008_01_01_archive.html

Open Innovation . Bibliography as of February 23, 2008 . [online]. http://www.openinnovation.net/Research/Bibliography.html

Social Information Processing. March 26-28, 2008 . AAAI Spring Symposium. Stanford University. (2008). [online]. http://www.isi.edu/~lerman/sss07/SIPS.ppt

Tapscott, Don; Williams, Anthony D. (200 8 ). Wikinomia. O globalnej współpracy, która zmienia wszystko. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Totterman, Anna-Karin; Widen-Wulff, Gunilla (2009). Web 2.0 and Collaborative Knowledge in the University Context. W: IX Congreso ISKO-Espana Valencia 11-13 Marzo 2009. New Perspectives for the organization and dissemination of knowledge. Valencia: Universidad Politecnica de Valencia, Tom 2, s. 786-793.