• Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
No Downloads

Views

Total Views
13,281
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
195
Comments
1
Likes
2

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Infobrokering w praktyce: zasady i metody wyszukiwania informacji w Internecie Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ Dąbrowa Górnicza, 16 marca 2009 1
  • 2. Spis treści • Terminologia – slajd 3 • Infobrokering: mity i rzeczywistość – slajd 4 • Wyszukiwanie informacji w Internecie: zasady i metody – slajd 11 • Kilka przypadków – slajd 29 • Wybrana literatura przedmiotu – slajd 42 2
  • 3. Terminologia • Broker informacji = infobroker = [czasami] profesjonalista informacji (information professional) ≠ bibliotekarz ≠ wywiadowca gospodarczy • Infobrokering = infobrokerstwo = infobroking 3
  • 4. Infobrokering: mity i rzeczywistość 4
  • 5. Mit 1: praca infobrokera polega przede wszystkim na wyszukiwaniu informacji • Rzeczywistość: praca infobrokera polega między innymi na wyszukiwaniu informacji 5
  • 6. Mit 2: infobroker szuka informacji tylko w Internecie • Rzeczywistość: infobroker szuka informacji w róŜnych zasobach/źródłach, np. w archiwach, bibliotekach, biurach informacji gospodarczej, w Internecie, u ekspertów … 6
  • 7. Mit 3: infobroker sprzedaje informację • Rzeczywistość: infobroker sprzedaje usługę informacyjną 7
  • 8. Na czym polega praca infobrokera? • Kompetentne identyfikowanie rzeczywistych potrzeb informacyjnych klientów • Pozyskiwanie informacji ze źródeł róŜnego typu (Internet – róŜne narzędzia/usługi, komercyjne serwisy informacyjne, biblioteki, archiwa, wywiadownie gospodarcze etc.) • Wybór – wartościowanie – powtórny wybór zasobów/źródeł/treści = filtracja informacji • Przetwarzanie informacji: analiza, synteza, tworzenie źródeł pochodnych zgodnie z zapotrzebowaniem klienta • Akredytacja informacji: gwarancja jakości • Udostępnianie informacji: odpowiedź na pytanie/zamówienie klienta, lub – lepiej – zaspokojenie jego potrzeb informacyjnych 8
  • 9. Co sprzedaje broker informacji? Skąd się bierze wartość dodana? • Broker informacji sprzedaje usługę informacyjną polegającą na pośredniczeniu pomiędzy utrwalonym zasobem informacji/wiedzy a jego uŜytkownikami • Albo: Infobroker sprzedaje usługę informacyjną, polegającą na zaspokojeniu konkretnych, zindywidualizowanych potrzeb informacyjnych jednostek bądź organizacji (głównie firm) 9
  • 10. Cechy definicyjne brokera informacji (warunki konieczne) • Jest pośrednikiem (information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują • Jest niezaleŜny (independent information professional) – prowadzi własną działalność gospodarczą, ewentualnie jest zatrudniony w firmie infobrokerskiej • Swoje usługi oferuje odpłatnie • Sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną • Posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji 10
  • 11. Wyszukiwanie informacji w Internecie: zasady i metody 11
  • 12. Podstawowe zasady 1. Dostosuj strategię i taktykę wyszukiwawczą do problemu i zindywidualizowanych potrzeb klienta Nie ufaj a priori wszystkim źródłom – oceniaj serwisy WWW i ich 2. zawartość informacyjną Nie polegaj wyłącznie na jednym źródle 3. 4. Google NIE jest jedynym serwisem wyszukiwawczym w Internecie i NIE obejmuje całości Sieci 5. Poznaj prawo regulujące dostęp do informacji 6. Miej „po ręką” przydatne uniwersalne i specjalistyczne punkty startowe do poszukiwania informacji w Internecie 7. UŜywaj róŜnych funkcjonalności/narzędzi wyszukiwawczych, jak fraza „…”, operatory boolowskie (AND, OR, NOT), inne operatory +, - , define, info, link, site, wyszukiwanie zaawansowane … 12
  • 13. Przykłady 3. Nie polegaj wyłącznie na jednym źródle - co zrobisz, gdy nie będzie działać? - trzeba konfrontować/sprawdzać informację z róŜnych źródeł 13
  • 14. 14
  • 15. 15
  • 16. Przykłady 4. Google NIE jest jedynym serwisem wyszukiwawczym w Internecie i NIE obejmuje całości Sieci – istnieje niewidzialny Internet / Invisible Web • m.in. zawartość baz danych – to samo pytanie zadane w róŜnych wyszukiwarkach daje róŜne wyniki 16
  • 17. 17
  • 18. 18
  • 19. Przykłady 5. Poznaj prawo regulujące dostęp do informacji – Na przykład: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 4 • czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego zakresu informacji wymaganych do podania do publicznej wiadomości przez komendanta wojewódzkiego Państwowej StraŜy PoŜarnej. Dz.U. 2002 nr 78 poz. 712 19
  • 20. 20
  • 21. Przykłady 6. Miej „po ręką” przydatne uniwersalne i specjalistyczne punkty startowe do poszukiwania informacji w Internecie 21
  • 22. Punkty startowe – typologia (1) • Uniwersalne serwisy wyszukiwawcze: katalogi, portale, wyszukiwarki • Przewodniki dziedzinowe, serwisy tematyczne o kontrolowanej jakości, subject gateways, np.: – CIBIE WBP w Krakowie Baza linków http://www.cibie.pl/15.html – Ekonomia on-line http://kangurold.uek.krakow.pl/Biblioteka/Ekonomia/ – Intute http://www.intute.ac.uk/ 22
  • 23. Punkty startowe – typologia (2) • Punkty dostępu do Deep/Invisible Web, np.: – Deep Web Research http://www.deepwebresearch.info/ • Punkty dostępu do zasobów Open Access, np.: – DOAJ http://www.doaj.org/ – OAIster http://www.oaister.org/ – Pełnotekstowe czasopisma elektroniczne w wolnym dostępie http://www.bj.uj.edu.pl/~krosniak/Open_Access_1.htm 23
  • 24. Punkty startowe – typologia (3) • Punkty dostępu do zasobów Web 2.0, np.: – Google Blog Search http://blogsearch.google.com/ – Technorati http://www.technorati.com/ • Punkty dostępu do informacji – bibliograficznej, np. • http://mak.bn.org.pl/wykaz.htm ☺ – faktograficznej, np. • About.com http://www.about.com/, • OneLook Dictionary Search http://www.onelook.com/ • Refdesk http://www.refdesk.com/ 24
  • 25. Punkty startowe – typologia (4) • Specjalistyczne punkty startowe (forma), np. grafika i multimedia, – AltaVista Image Search http://www.altavista.com/image/default – Picsearch http://www.picsearch.com/ • Specjalistyczne punkty startowe (treść), np. biznes i ekonomia – CEOExpress http://www.ceoexpress.com/default.asp – Onet.pl Biznes http://biznes.onet.pl/ – Przetargi.e.Gospodarka.pl http://www.przetargi.egospodarka.pl/ 25
  • 26. Punkty startowe – typologia (5) •… • I są jeszcze bardzo dobre serwisy opracowane przez biblioteki i bibliotekarzy, korzystaj z nich, np.: – ARIANTA http://www1.bg.us.edu.pl/bazy/czasopisma/ – BERA http://www.loc.gov/rr/business/BERA/ – ResourceShelf http://www.resourceshelf.com/ 26
  • 27. Przykłady 7. UŜywaj róŜnych funkcjonalności, narzędzi wyszukiwawczych, jak: fraza „…”, operatory boolowskie (AND, OR, NOT), inne operatory +, -, define, info, link, site, wyszukiwanie zaawansowane … 27
  • 28. 28
  • 29. Kilka przypadków 29
  • 30. Przypadek 1: Klient pyta o dane archiwalne kursu „nietypowej” waluty • Pomysły – UŜyć standardowej uniwersalnej wyszukiwarki, np. Google http://www.google.pl/ albo AlltheWeb http://www.alltheweb.com/? – Wykorzystać specjalistyczny wortal informacji finansowej, np. Bankier.pl, Money.pl? – „Udać się” do dedykowanego serwisu, np.: • Oanda.com FX Converter http://www.oanda.com/convert/classic, • XE – Universal Currency Converter http://www.xe.com/ucc/ 30
  • 31. 31
  • 32. Przypadek 2: Klient pyta o charakterystykę rynku rolnego w Polsce w 2006 roku • Infobroker nie „miota się” po Sieci, bo wie, gdzie takie informacje moŜna znaleźć – Zintegrowany System Rolniczej Informacji Rynkowej http://www.minrol.gov.pl/ 32
  • 33. 33
  • 34. Przypadek 3: Klient poszukuje „wszystkich” pełnych tekstów artykułów naukowych i innych wypowiedzi, takŜe mniej formalnych, opublikowanych w XXI wieku, w języku angielskim, dostępnych online, na temat zastosowania metody delfickiej w bibliotekarstwie i bibliotekoznawstwie • Etap 1: identyfikacja publikacji spełniających zadane kryteria – Bazy i serwisy abstraktowe/bibliograficzne uniwersalne, np.: • IngentaConnect, w wolnym dostępie • Scopus (Elsevier), dostęp komercyjny 34
  • 35. 35
  • 36. 36
  • 37. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 1 c.d.: identyfikacja publikacji spełniających zadane kryteria – Bazy abstraktowe/bibliograficzne specjalistyczne, np.: • LISTA EBSCO http://web.ebscohost.com/ehost/search?vid=1&hid=104&sid= f3607d8c-06d9-406a-b822- 02a99a21af67%40sessionmgr102 – Serwisy bibliograficzne typu social bookmarking i publication-sharing, najlepiej – naukowe, np.: • Bibsonomy http://www.bibsonomy.org/ • CiteULike http://www.citeulike.org/ 37
  • 38. 38
  • 39. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 2: poszukiwanie pełnych tekstów – E-LIS http://eprints.rclis.org/ – DL-Harvest http://dlharvest.sir.arizona.edu/index.php – dLIST http://dlist.sir.arizona.edu/ – Citebase http://www.citebase.org/ – Google Scholar http://scholar.google.com – OAIster http://www.oaister.org/ – Scirus http://www.scirus.com/ 39
  • 40. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 3: poszukiwanie wypowiedzi nieformalnych, prezentacji, filmów, nagrań … w blogach, knowledge-sharing communities, sharing-sites, serwisach typu wiki, np.: – Knol http://knol.google.com/k/ – Research Blogging http://researchblogging.org/ 40
  • 41. Przypadek 3: Klient poszukuje … • Etap 4: eliminacja duplikatów, ustalenie wersji, selekcja • Etap 5: sporządzenie listy, zestawienia bibliograficznego … 41
  • 42. Wybrana literatura przedmiotu Cisek, Sabina (2007). Broker informacji: istota zawodu. Dostęp: http://eprints.rclis.org/archive/00012296/01/Cisek_broker_informacji_istota.pdf. Wersja skrócona: Cisek, S. (2008). Broker informacji: Istota zawodu. Ibinacja, numer specjalny Materiały z Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych „Od bibliotekarza do infobrokera – teoria i praktyka zawodu”, nr 10, s. 3-5. Cisek, Sabina; Sapa, Remigiusz (2007). Komunikacja naukowa w Internecie – mity i rzeczywistość. W: Lubaszewski, W. red. Komputer – Człowiek – Prawo. Kraków: Wyd. UJ, s. 39-49. Preprint opublikowany w Internecie: Cisek, S.; Sapa, R. (2006) [dok. elektr.]. Komunikacja naukowa w Internecie – mity i rzeczywistość. Dostęp: http://eprints.rclis.org/archive/00009035/ Cisek, Sabina (2008). Narzędzia, technologie i zasoby internetowe w działalności brokera informacji: wybrane aspekty. Dostęp: http://149.156.160.7/~cisek/broker%20_informacji/Cisek%20internet%20w%20dzial%20broker a%20informacji.doc lub http://eprints.rclis.org/13105/1/Cisek_internet_w_dzial_brokera_informacji.pdf Infobrokerstwo (2009). Dostęp: http://www.infobrokerstwo.pl/ Materska, Katarzyna (2007). Informacja w organizacjach społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo SBP Nowak, ElŜbieta Paulina (2006). Broker informacji – odpowiedź na zapotrzebowanie XXI wieku. Zagadnienia Informacji Naukowej nr 1 (87), s. 51-63 Pastuszka, Bartosz (2007). Infobroker w świecie biznesu – kiedy i do jakich zadań przedsiębiorstwa potrzebują usług brokera informacji? W: III Seminarium z cyklu Infobroker: Efektywne wykorzystanie zasobów informacyjnych sieci (2007). Warszawa: Centrum Promocji Informatyki 42