Broker informacji - podstawy
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Broker informacji - podstawy

on

  • 5,137 views

 

Statistics

Views

Total Views
5,137
Views on SlideShare
5,129
Embed Views
8

Actions

Likes
2
Downloads
88
Comments
0

1 Embed 8

http://www.slideshare.net 8

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Broker informacji - podstawy Presentation Transcript

  • 1. 1 Broker informacji Podstawy Dr Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytet Jagielloński Aktualizacja 2014-04-09
  • 2. 2 Spis treści • Sektor usług informacyjnych i pośrednicy informacyjni • Broker informacji – nazwa i istota zawodu • Broker informacji jest pośrednikiem (Information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują • Broker informacji sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną • Broker informacji posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji • Branża infobrokerska na świecie i w Polsce • Literatura przedmiotu
  • 3. 3 Sektor usług informacyjnych i pośrednicy informacyjni
  • 4. 4 Sektor usług informacyjnych w społeczeństwie wiedzy (the Information Industry) • Instytucje, organizacje, systemy, usługi – komercyjne (odpłatne dla użytkownika końcowego) – niekomercyjne (nieodpłatne dla użytkownika końcowego)
  • 5. 5 Sektor usług informacyjnych w społeczeństwie wiedzy (the Information Industry) • agendy i organy administracji publicznej, rządu, samorządu lokalnego, • biblioteki, ośrodki informacji, • brokerzy informacji, • dziennikarze, media, • niekomercyjne i komercyjne serwisy informacyjne, • organizacje zawodowe, stowarzyszenia, • ośrodki informacji w firmach (corporate intelligence centers), • producenci i wydawcy źródeł informacji, • wywiadownie gospodarcze • ......
  • 6. 6 Pośrednicy informacyjni (Information intermediaries) • Profesjonaliści informacji: – bibliotekarze, – brokerzy informacji (infobrokerzy), – wywiadownie gospodarcze (competitive intelligence professionals) – … – Womack, Ryan (2002). Information intermediaries and optimal information distribution. Library & Information Science Research Vol. 24, p. 129-155.
  • 7. 7 Broker informacji – nazwa i istota zawodu
  • 8. 8 Nazwa zawodu • W języku polskim: broker informacji = infobroker • W języku angielskim: – częściej information broker niż infobroker – lepiej – independent information professional, info-entrepreneur • http://www.batesinfo.com/Coaching/FAQ/FAQ.html • W języku niemieckim: infobroker
  • 9. 9 Nazwa działalności i dziedziny • W języku polskim: – działalność – infobrokering, infobroking, infobrokerstwo – Uwaga! Występuje też termin „infobrokerstwo systemowe” – propagowany przez dr. Tadeusza Wojewódzkiego i serwis http://www.infobrokerstwo.pl/; „infobroker systemowy” = CIO? • W języku angielskim: – Information brokering, Information brokerage, Information broking – INFO-ENTREPRENEURSHIP • Dziedziny pokrewne – Informacja biznesowa i gospodarcza – Wywiad gospodarczy/konkurencyjny – Zarządzanie informacją – Zarządzanie wiedzą
  • 10. 10 Istota zawodu brokera informacji = cechy definicyjne = warunki konieczne bycia infobrokerem • Jest pośrednikiem (information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują • Jest niezależny (independent information professional) – z reguły prowadzi własną działalność gospodarczą, ewentualnie jest zatrudniony w firmie infobrokerskiej – Możliwe są także inne miejsca pracy dla infobrokera, np. w firmach konsultingowych, ośrodkach informacji, wywiadowniach gospodarczych itp. • Swoje usługi oferuje odpłatnie • Sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną • Posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji
  • 11. 11 Co jest faktycznym CELEM pracy brokera informacji? • Udzielenie ODPOWIEDZI na konkretne PYTANIE indywidualnego klienta • a jeszcze trafniej – ZASPOKOJENIE zindywidualizowanych POTRZEB INFORMACYJNYCH
  • 12. 12 Broker informacji jest pośrednikiem (Information intermediary) pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi i organizacjami, którzy informacji potrzebują
  • 13. 13 Na czym polega bycie pośrednikiem – czyli pośredniczenie, mediacja? Etapy działania brokera informacji • Kompetentne identyfikowanie, ustalanie rzeczywistych potrzeb informacyjnych klientów, odbiorców, użytkowników • Pozyskiwanie informacji ze źródeł różnego typu (Internet – różne narzędzia/usługi, komercyjne serwisy informacyjne, biblioteki, archiwa, wywiadownie gospodarcze etc.) • Wybór – wartościowanie – powtórny wybór zasobów, źródeł, treści = filtracja informacji • Przetwarzanie informacji: analiza, synteza, tworzenie źródeł pochodnych zgodnie z zapotrzebowaniem klienta • Akredytacja informacji: gwarancja jakości • Udostępnianie informacji: odpowiedź na pytanie/zamówienie klienta, zaspokojenie jego potrzeb informacyjnych
  • 14. 14 Broker informacji a inni pośrednicy informacyjni, profesjonaliści informacji (1) Czym różni się broker informacji od bibliotekarza? • rejestrem funkcji/zadań: • infobroker: przede wszystkim ma zadania informacyjne • bibliotekarz: oprócz funkcji informacyjnej pełni jeszcze inne – edukacyjną, intelektualną, estetyczną, rozrywkową, integracyjną, substytutywną oraz obywatelską • komercjalizacją usług: broker informacji oferuje swoje usługi odpłatnie w ramach własnej działalności gospodarczej, usługi biblioteczne są darmowe dla użytkowników • zakresem przetwarzania informacji: infobroker najczęściej przetwarza informację w większym stopniu/zakresie niż bibliotekarz • indywidualizacją i personalizacją usług: broker informacji z reguły oferuje usługi i treści bardziej spersonalizowane i zindywidualizowane niż czyni to bibliotekarz • Na ten temat bardziej szczegółowo: http://www.slideshare.net/sabinacisek/bibliotekarz-brokerem-informacji
  • 15. 15 Broker informacji a inni pośrednicy informacyjni, profesjonaliści informacji (2) Infobrokering a wywiad gospodarczy/konkurencyjny [Competitive Intelligence, Strategic Intelligence] • Możesz śledzić konkurencję – CI wywiad konkurencyjny http://rynekinformacji.pl/wsparcie-dla-procesow-competitive-intelligence/ • Techniki wywiadowcze – wywiad biały, szary i czarny. Jak detektyw zdobywa informacje? http://rynekinformacji.pl/techniki-wywiadowcze- bialy-czarny-szary-wywiad-detektyw-zdobywa-informacje/ • Moryś, Adriana (2011). Geneza i ewolucja wywiadu gospodarczego. Część pierwsza. Infotezy, Vol.1, No. 1. http://www.ujk.edu.pl/infotezy/ojs/index.php/infotezy/article/view/15/33 • Moryś, Adriana (2011). Geneza i ewolucja wywiadu gospodarczego. Część druga. Infotezy, Vol.1, No. 1. http://www.ujk.edu.pl/infotezy/ojs/index.php/infotezy/article/view/16
  • 16. 16 Broker informacji a inni pośrednicy informacyjni, profesjonaliści informacji (3) Infobrokering a Open Source Intelligence OSINT [biały wywiad, wywiad jawnoźródłowy] • http://sabinacisek.blogspot.com/2014/04/open-source- intelligence-osint.html • http://sabinacisek.blogspot.com/search/label/bia%C5%82y %20wywiad
  • 17. 17 Broker informacji sprzedaje NIE informację (w sensie – wiadomość, treść) – ale usługę informacyjną
  • 18. 18 Co sprzedaje broker informacji? • Informacja jako towar w gospodarce opartej na wiedzy = wyrób lub usługa lub dostęp – Materska, Katarzyna (2007). Informacja w organizacjach społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo SBP, s. 207-212. [Dostęp online w BBC http://bbc.uw.edu.pl/dlibra/doccontent?id=470&dirids=1] • Broker informacji sprzedaje usługę informacyjną polegającą na pośredniczeniu pomiędzy utrwalonym zasobem informacji/wiedzy a jego użytkownikami • Albo: Infobroker sprzedaje usługę informacyjną, polegającą na zaspokojeniu konkretnych, zindywidualizowanych potrzeb informacyjnych jednostek bądź organizacji (głównie firm) • Albo: Broker informacji sprzedaje usługę informacyjną, polegającą na przekształceniu informacji w zindywidualizowaną wiedzę • Albo: Infobroker sprzedaje swoją umiejętność zaspokojenia konkretnych potrzeb informacyjnych
  • 19. 19 Dlaczego „niebezpiecznie” jest twierdzić, że infobroker sprzedaje informację? • To zależy – rzecz jasna – od definicji informacji  • Informacja (w sensie: wiadomość, wiedza, treść) jest z reguły czyjąś własnością (zatem infobroker nie może jej sprzedawać – bo nie należy do niego!) albo stanowi dobro publiczne (czy wolno sprzedawać dobro publiczne?)
  • 20. 20 Za co klienci płacą brokerowi informacji? • „Our clients pay us for our expertise, NOT for information per se.” – Mary Ellen Bates (2010). FAQs About the Independent Info Pro Business. http://www.batesinfo.com/coaching/entrepreneur _FAQ.html
  • 21. 21 Broker informacji posiada odpowiednie umiejętności i wiedzę, kieruje się etyką zawodową, korzysta jedynie z legalnych źródeł informacji Kompetencje osobowe i profesjonalne infobrokera - Wymagane wiedza, umiejętności i wartości - Etyka zawodowa - Kształcenie brokerów informacji w Polsce
  • 22. 22 Wymagania psychofizyczne, zdrowotne, wykształcenie i uprawnienia niezbędne do wykonywania zawodu brokera informacji • Krajowy standard kompetencji zawodowych Broker informacji (researcher) (262204) – http://sabinacisek.blogspot.com/2014/03/broker- informacji-podstawy.html – http://www.kwalifikacje.praca.gov.pl/
  • 23. 23 Kompetencje zawodowe brokera informacji: wiedza i umiejętności • Kompetencje biznesowe – w zakresie pragmatyki zawodowej – prowadzenie działalności gospodarczej • Kompetencje informacyjne – Zna istniejące zasoby informacyjne, nie tylko elektroniczne – Potrafi identyfikować rzeczywiste potrzeby informacyjne klientów – Potrafi opracować i zastosować odpowiednią strategię wyszukiwawczą – Umie trafnie dobrać źródła informacji, dokonać wyboru oraz oceny – Umie odpowiednio opracować, przetworzyć, przedstawić i udostępnić informację • Kompetencje komunikacyjne – komunikacja interpersonalna z klientami, marketing i PR • Kompetencje dydaktyczne – prowadzenie kursów, szkoleń, udzielanie porad • Kompetencje techniczne – znajomość technologii informacyjnej
  • 24. 24 Co trzeba umieć i wiedzieć aby być kompetentnym pośrednikiem w świecie informacji? • Z jednej strony – znać zasoby informacyjne i umieć pozyskiwać z nich informację; nadto: wyszukaną informację wartościować, filtrować, następnie – przetwarzać, udostępniać i rekomendować. Efektem wymienionych działań jest akredytacja informacji • Z drugiej strony – rozumieć, znać aktualnych i potencjalnych klientów, użytkowników, w tym – ich potrzeby i zachowania informacyjne
  • 25. 25 Etyka zawodowa brokera informacji • Kodeks etyki zawodowej Association of Independent Information Professionals = AIIP Code of Ethical Business Practice http://aiip.org/content/code-ethical-business- practices (raczej dla brokera informacji) • Kodeks etyki zawodowej Strategic and Competitive Intelligence Professionals (poprzednio Society of Competitive Intelligence Professionals) = SCIP Code of Ethics for CI Professionals http://www.scip.org/About/content.cfm?ItemNumber=578&& navItemNumber=504 (raczej dla wywiadowcy gospodarczego) • Zob. też Etyczne zasady infobrokeringu
  • 26. 26 Kształcenie brokerów informacji w Polsce • Kształcenie brokerów informacji – wbrew przemilczeniom w literaturze przedmiotu – odbywa się w niektórych Instytutach IINiB w Polsce co najmniej od połowy lat 90. XX wieku, tzn. od wprowadzenia przedmiotów dotyczących: informacji biznesowej, europejskiej, prawnej; Internetu jako środowiska informacyjnego; oceny jakości informacji; zarządzania informacją i wiedzą etc. – nawet jeżeli formalnie termin „broker informacji” nie był używany. • Na takie stwierdzenie pozwala porównanie pożądanych kwalifikacji infobrokera z ofertą kursów, specjalizacji i ścieżek Instytutów INiB.
  • 27. 27 Kształcenie brokerów informacji w Polsce – oferta uczelni wyższych • Na poziomie studiów licencjackich – Wyższa Szkoła Handlowa w Radomiu http://www.wsh.pl/strona/84/broker-informacji • Na poziomie studiów magisterskich – Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa UJ – specjalizacja Broker informacji na studiach drugiego stopnia (magisterskich) – od roku akademickiego 2007/2008 do dzisiaj
  • 28. 28 Kształcenie brokerów informacji w Polsce – oferta uczelni wyższych c.d. • Na poziomie studiów podyplomowych – Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Jagiellońskiego – Studia Podyplomowe Informacji Naukowej: Broker informacji http://www.inib.uj.edu.pl/ – od roku akademickiego 2007/2008 do dzisiaj – Instytut Bibliotekoznawstwa i Dziennikarstwa, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach – Studia Podyplomowe dwusemestralne: Broker informacji http://www.ujk.edu.pl/infobroker/index.htm, http://www.ujk.edu.pl/ibib/index.php?option=com_content&view=article&id=87:broker- informacji&catid=140:broker-informacji&Itemid=59 – od roku 2008, ale mają notoryczne kłopoty z rekrutacją. – Instytut Informacji Naukowej i Bibliologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu – Podyplomowe Studia Infobrokerstwa i Zarządzania Informacją http://www.inibi.umk.pl/infobrokerstwo/ – od roku 2008 – Katedra Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Łódzkiego – Studium Podyplomowe Broker Informacji http://www.broker.uni.lodz.pl/ od roku 2010/2011 – Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy – Studia Podyplomowe Broker Informacji http://www.podyplomowe.wsg.byd.pl/index.php?id=260 – inne
  • 29. 29 Kształcenie brokerów informacji w Polsce – kursy, seminaria, warsztaty • Kursolandia.pl http://kursolandia.pl/darmowe-i-komercyjne- kursy/broker-informacji.html • Kursy organizowane przez http://www.infobrokerstwo.pl/ • Seminaria organizowane przez Centrum Promocji Informatyki w Warszawie http://www.cpi.com.pl/ • Serwis Elektroniczna Biblioteka Pedagogiczna SBP http://e- pedagogiczna.edu.pl/index.php?akcja=art_zobacz&art_id= 1&id_news=1726
  • 30. 30 Branża infobrokerska na świecie i w Polsce
  • 31. 31 Podstawy prawne w Polsce (wybrane elementy) • Polska Klasyfikacja Działalności PKD 2007 [dostęp w serwisie GUS http://www.stat.gov.pl/Klasyfikacje/] – 63.99.Z Pozostała działalność usługowa w zakresie informacji, gdzie indziej niesklasyfikowana • Klasyfikacja Zawodów i Specjalności – Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania Dz.U. Nr 82 z dnia 17 maja 2010 r., poz. 537 – Dostęp w serwisie www GUS www.stat.gov.pl, http://www.stat.gov.pl/klasyfikacje/kzs/kzs_pp.htm – 262204 Broker informacji (researcher)
  • 32. 32 Krajowe standardy kompetencji zawodowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej • Broker informacji (researcher), nr 262204 • Specjalista informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej, nr 262206 • Specjalista zarządzania informacja, nr 262207 • Dostęp na stronie http://www.kwalifikacje.praca.gov.pl/
  • 33. 33 Ilu jest brokerów informacji w Polsce? • Fabryka Informacji, założona we Wrocławiu w roku 1999, uważana jest często za pierwszą firmę infobrokerską w Polsce [Kustra 2013]. • Firmy infobrokerskie (Zestawienie firm infobrokerskich obejmuje podmioty działające na terenie Polski na dzień 12 lutego 2014 roku) http://rynekinformacji.pl/baza-firm/firmy- infobrokerskie/ • Wywiadownie gospodarcze http://rynekinformacji.pl/wywiadownie-gospodarcze/ • Biura informacji gospodarczej http://rynekinformacji.pl/baza- firm/biura-informacji-gospodarczej/
  • 34. 34 Czym zajmują się brokerzy informacji – w praktyce – w Polsce? • Podstawowe zadanie (warunek sine qua non bycia infobrokerem) (zob. slajdy 10 i 12) = Mediacja czyli pośrednictwo w świecie informacji – Broker informacji jest pośrednikiem pomiędzy zasobami informacyjnymi a ludźmi bądź organizacjami, którzy informacji potrzebują. • Inne, opcjonalne funkcje i usługi – Architektura informacji, redakcja stron internetowych – Monitoring – Internetu, konkurencji, mediów, newsów – Szkolenia, udzielanie porad, usługi edukacyjne – Usługi tekstowe, copywriting – Weryfikacja danych, faktów – Zarządzanie informacją, zarządzanie wiedzą • Oferta polskich firm infobrokerskich, maj 2012
  • 35. 35 Stowarzyszenia • Na świecie – Association of Independent Information Professionals http://www.aiip.org/ – Strategic and Competitive Intelligence Professionals http://www.scip.org/ – Zob. też Wykaz stowarzyszeń brokerów informacji • W Polsce – Nie ma, obecnie trwa próba utworzenia Stowarzyszenia Profesjonalistów Informacji
  • 36. 36 Serwisy WWW • Infobrokerstwo.pl http://www.infobrokerstwo.pl/ • Rynek informacji http://rynekinformacji.pl/ • Różne materiały dla studentów i innych zainteresowanych infobrokeringiem http://www.slideshare.net/sabinacisek
  • 37. 37 Blogi • Kilka przykładów – Info-blog http://www.infopoint.pl/wordpress/ – Infobrokering i prawo http://infoiprawo.blogspot.com/ – Infobrokerka http://www.infobrokerka.pl/ – Informacja biznesowa, naukowa i infobrokering http://sabinacisek.blogspot.com/
  • 38. 38 Literatura przedmiotu
  • 39. 39 Charakterystyka zawodu brokera informacji – wybrana literatura przedmiotu • Bates, Mary Ellen (2010). FAQs About the Independent Info Pro Business. http://www.batesinfo.com/coaching/entrepreneur_FAQ.html • Boruszewski, Jarosław (2012). Jakość i wiarygodność informacji w infobrokerstwie. Lingua ac Communitas, Vol. 22, s. 241-250. http://www.lingua.amu.edu.pl/Lingua_22/13_Jaroslaw%20Boruszewski.pdf • Bulletin of the American Society for Information Science (1995), Vol. 21, No. 3. http://www.asis.org/Bulletin/Feb-95/ (numer poświęcony infobrokerstwu) • Cisek, Sabina (2007). Broker informacji: istota zawodu. http://hdl.handle.net/10760/10880, http://eprints.rclis.org/bitstream/10760/10880/1/Cisek_broker_informacji_istota.pdf • Cisek, Sabina (2009). Infobrokering w praktyce: zasady wyszukiwania informacji w Internecie. http://hdl.handle.net/10760/18457 • Kowalska, Małgorzata (2011). Kształcenie infobrokerów w Toruniu. Folia Torunensia, t. 11. http://repozytorium.umk.pl/bitstream/handle/item/419/Infobrokerzy.pdf • Kustra, Karolina (2013). Kształcenie brokerów informacji w Polsce. Infotezy, Vol. 3, No. 1. http://www.ujk.edu.pl/infotezy/ojs/index.php/infotezy/article/view/62/172 • Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich (2013). Krajowy standard kompetencji zawodowych Broker informacji (researcher) (262204). Dostęp w serwisie http://www.kwalifikacje.praca.gov.pl/
  • 40. 40 Charakterystyka zawodu brokera informacji – wybrana literatura przedmiotu cd. • Nizioł, Karolina (2010). Infobrokering w Polsce. Praktyka i Teoria Informacji Naukowej i Technicznej, nr 4, s. 3-1. [pełny tekst na stronie http://www.ptin.org.pl/, zakładka PTINT] • Szczepańska, Barbara (2002). Broker informacji – zawód z przyszłością czy zawód z przyszłości. Biuletyn EBIB nr 11 (40). http://ebib.oss.wroc.pl/2002/40/szczepanska.php • Walczak-Niewiadomska, Jadwiga; Czapnik, Grzegorz; Gruszka, Zbigniew (2013). Brokerstwo informacyjne w Polsce – przegląd publikacji. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Librorum, nr 17, s. 217-232. http://dspace.uni.lodz.pl:8080/xmlui/bitstream/handle/11089/2334/13- walczak.pdf?sequence=1 • Więcej publikacji dotyczących infobrokeringu – zob. prezentacja Infobrokerstwo w Polsce. Stan obecny i perspektywy (końcowe slajdy), a także blog Informacja biznesowa, naukowa i infobrokering