Your SlideShare is downloading. ×
Biblioteka uniwersytecka i nauka 2.0. Nowe wyzwania?
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Biblioteka uniwersytecka i nauka 2.0. Nowe wyzwania?

1,518
views

Published on


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,518
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
20
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Biblioteka uniwersytecka i Nauka 2.0. Nowe wyzwania? Dr Sabina Cisek Instytut Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa Uniwersytet Jagielloński Ogólnopolskie Seminarium Biblioteki drugiej generacji – teraźniejszość i przyszłość Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku, 28 października 2008 r.
  • 2. Plan prezentacji
    • Nauka 2.0, wstępna charakterystyka
    • Cechy nauki 2.0
    • Wyzwania dla biblioteki uniwersyteckiej
    • Załącznik: internet_w_nauce_21_wieku.doc
  • 3. Nauka 2.0, wstępna charakterystyka
    • „ Nauka 2.0” – umowny termin, oznaczający:
      • procesy, tendencje i zjawiska związane z wykorzystaniem w nauce nowych technologii i środowisk informacyjno-komunikacyjnych, zwłaszcza narzędzi, usług i zasobów internetowych
      • a przede wszystkim – konsekwencje używania tychże technologii dla badań, tworzenia wiedzy naukowej, komunikacji w nauce, organizacji nauki, jej społecznych aspektów itd.
  • 4. Nauka 2.0, wstępna charakterystyka
    • Szczególny wpływ na powstawanie nauki 2.0 mają dwa „megazjawiska” w Internecie:
      • Open Access
      • Web 2.0
      • przypuszczalnie także: tzw. Głęboki/Niewidzialny Internet – Deep/Invisible Web
  • 5. Nauka 2.0, wstępna charakterystyka
    • Nauka 2.0 – taki model uprawiania nauki, w którym wykorzystanie nowoczesnych środowisk i zasobów informacyjnych i komunikacyjnych, zwłaszcza – ale nie tylko – typu 2.0, jest integralną częścią badań, kreowania wiedzy naukowej, jej transferu i publikacji, a także sposobów organizacji działalności naukowej i jej społecznego funkcjonowania.
  • 6. Nauka 2.0, terminologia 
    • Nauka 2.0
    • Science 2.0
    • Scholarship 2.0
    • Social scholarship
  • 7. CECHY NAUKI 2.0 (wybrane)
  • 8. Nowe lub zaadaptowane „stare” narzędzia i technologie w komunikacji naukowej
    • archiwa i repozytoria dokumentów, czasopisma w trybie Open Access
    • blogi i agregatory blogów,
    • fora dyskusyjne – discussion communities ,
    • narzędzia współtworzenia dokumentów – np. wiki,
    • platformy dzielenia się wiedzą – typu Knol, Squidoo,
    • podcasty i inne multimedia,
    • RSS-y,
    • serwisy typu pytanie-odpowiedź – Q-A ,
    • sharing sites, czyli serwisy społecznościowe mające na celu „dzielenie się” z innymi, upowszechnianie materiałów różnego rodzaju,
    • społecznościowe serwisy porządkujące zasoby Internetu – social bookmarking sites , online reference management
    • światy wirtualne
    • i inne
  • 9. Nowe postaci publikacji i rozpowszechniania wiedzy
    • Ewoluujące formy autorstwa
    • Prawdopodobnie – wzrost znaczenia publikowania nieformalnego
    • Zacieranie się granicy między publikowaniem a dyskutowaniem
    • I oczywiście – nowe formy publikacji wynikające z zastosowania nowych platform i narzędzi
  • 10. Ocena jakości publikacji naukowych
    • Współistnienie tradycyjnych i nowych sposobów wartościowania opracowań naukowych, tj.:
      • formalnego recenzowania przed publikacją – peer-review , np. w wielu czasopismach w trybie Open Access
      • nieformalnego „miękkiego” wartościowania przez wirtualne społeczności uczonych po upublicznieniu – soft peer-review , np. poprzez komentarze w blogach, linkowanie, tagowanie etc.
  • 11. Zmiany w zachowaniach informacyjnych i komunikacyjnych naukowców
    • Nie tylko świadome i celowe poszukiwanie informacji, lecz coraz częściej – przypadkowe napotykanie wartościowej informacji
    • Poszukiwanie informacji zarówno w tradycyjnych (np. czasopisma naukowe – drukowane lub komercyjnie udostępniane online), jak i nie-tradycyjnych źródłach (np. archiwa i repozytoria Open Access, bookmarking sites )
    • Prowadzenie kilku wyszukiwań jednocześnie
    • Ustawiczne komunikowanie, na wszystkich etapach pracy badawczej
  • 12. A w efekcie:
    • W kontekście komunikacji naukowej
      • zob. Tabela
    • W kontekście kreowania i rozwoju wiedzy naukowej
      • współtworzenie, współudział – an age of participation
      • „ nowe” formy autorstwa
      • nowe sposoby akceptowania publikacji (jakość i naukowość)
  • 13. Tabela: Wybrane cechy „nowej” komunikacji naukowej (faktyczne i oczekiwane) oraz ich skutki
    • upublicznienie konfliktów osobistych
    • czarny PR
    • wzmożenie społecznej kontroli, m.in. łatwiejsze „wychwytywanie” plagiatów
    • być może – szybszy rozwój i podniesienie jakości bada ń dzi ę ki ułatwionej dyskusji, współpracy i wzajemnej inspiracji
    (5) uwidocznienie i zwiększenie roli wspólnoty uczonych, „kolektywny umysł” pojawianie się wypowiedzi bezwartościowych pod względem merytorycznym, zbyt emocjonalnych czy wręcz obra ź liwych
    • otwartość i pluralizm
    • włączanie się do dyskusji studentów, amatorów, laików, czasami oferujących świeże spojrzenie na „stare” problemy
    • wolny rynek idei
    (4) często nieformalny charakter – skutkujący obniżeniem barier w komunikacji naukowej: językowych, społecznych i innych
    • możliwość efektywniejszego upowszechniania wyników badań naukowych wśród szerokiej publiczności oraz na potrzeby edukacji formalnej i samokształcenia
    • ułatwienie „migracji” wiedzy między dyscyplinami, zwiększenie interdyscyplinarności nauki
    (3) potencjalnie powszechny dostęp (2) potencjalna natychmiastowość dostępu rozpowszechnianie nieprzemyślanych, niesprawdzonych, a nawet fałszywych czy niebezpiecznych treści
    • błyskawiczne upowszechnianie zarówno opinii jak i odkryć naukowych, bez przechodzenia tradycyjnego, często długotrwałego procesu publikacji w czasopismach,
    • prowadzenie dyskusji i wymiany poglądów niemal w czasie rzeczywistym,
    • przyspieszenie obiegu informacji w nauce (m.in. poprzez tzw. mikropublikacje [Nielsen 2007])
    (1) łatwość i szybkość publikowania ( uwaga! cecha w niewielkim stopniu dotyczy recenzowanych czasopism online ) Konsekwencje negatywne Konsekwencje pozytywne Cechy
  • 14. WYZWANIA DLA BIBLIOTEKI UNIWERSYTECKIEJ
  • 15. Najważniejsze funkcje bibliotek uniwersyteckich
    • edukacyjna
      • wsparcie programów dydaktycznych – przede wszystkim (ale nie tylko) uczelni macierzystej oraz studiowania indywidualnego [Wojciechowski 2001, s. 113, 114]
    • informacyjna
      • „ możliwie kompletny serwis informacyjny z ustalonych (…) zakresów wiedzy, a także materiały do badań naukowych” [Wojciechowski 2001, s. 114]
    • intelektualna
      • „ pobudzanie myślowej refleksji w następstwie procesów komunikacji (…), inspiracja procesów intelektualnych” [Wojciechowski 2001, s. 114, 115]
  • 16. Wyzwanie 1: gromadzenie, opracowanie i udostępnianie naukowych zasobów 2.0
    • Wartościowanie i dostęp, filtracja i rekomendacja
    • Biblioteczny portal dedykowany nauce 2.0? Serwis tematyczny o kontrolowanej jakości – subject gateway ? Przewodnik po naukowych narzędziach, platformach, serwisach wyszukiwawczych, zasobach 2.0?
  • 17. Wyzwanie 2: informowanie, „propagowanie” nauki 2.0 – zwłaszcza ruchu Open Access
    • Dlaczego? Z różnych powodów, na przykład:
      • w wielu dziedzinach – kto chce „być na bieżąco” musi śledzić blogi
      • w poszukiwaniach piśmiennictwa (stany badań etc.) nie można już pomijać archiwów i repozytoriów dziedzinowych i instytucjonalnych
  • 18. Wyzwanie 3: tworzenie „przestrzeni” dla nowych form komunikacji, publikacji, współpracy, współtworzenia
    • Blogi związane z poszczególnymi dziedzinami nauki, prowadzone przez bibliotekarzy dziedzinowych we współpracy np. z instytutami? Podobnie – wiki? Knol-e?
    • Oferowanie „otwartych” serwisów WWW, w ustawicznej „wersji beta”, które mogą być współtworzone przez naukowców i studentów – użytkowników biblioteki
  • 19. Wyzwanie 4: dostosowanie usług bibliotecznych do „nowych” zachowań informacyjnych naukowców
    • Łączenie różnych form pracy, usług informacyjnych i źródeł
    • „ Płynne przejście” pomiędzy OPAC-iem, specjalnymi wyszukiwarkami naukowymi, pełnotekstowymi zasobami Open Access, połączone z możliwością komentowania, rekomendowania, sprawdzania cytowań, tagowania, tworzenia bibliografii online
  • 20. Wykorzystane źródła i opracowania
    • Cisek, Sabina (2008) [dok. elektr.]. Nauka 2.0: nowe narzędzia komunikacji naukowej. Dostęp: http://eprints.rclis.org/archive/00012894/01/nauka_2.0.pdf
    • Cohen, Laura (2007) [dok. elektr.]. Social Scholarship on the Rise. Dostęp: http://liblogs.albany.edu/library20/2007/04/social_scholarship_on_the_rise.html
    • Siemens, George (2007) [dok. elektr]. Scholarship in the age of participation. Dostęp: http://intouch.emeraldinsight.com/paulcoyne/weblog/1770.html
    • Wojciechowski, Jacek (2001). Uwagi o typologii bibliotek. Biblioteka nr 5 (14), s. 109-122.

×