De Haakse Zeedijk

De Haakse Zeedijk Visie op de nationale wateropgaven R. (Rob) van den Haak ing ir. D.M. (Dick) Butijn 24 oktober 2011 Adviesgroep Butijn & van den Haak

Inhoud
Visie DHZ
probleemstelling, randvoorwaarden, visie, hoofdplan
Concepten & technische oplossingen
varianten op deelgebieden, opties
afsluiting Rijnmond
afvoer rivieren door ZW-Delta
valmeren
bescherming Noord- en Zuidhollandse kust
Financieel
Conclusies

1. Visie DHZ Probleemstelling Zeespiegelstijging Bodemdaling Relatieve zeespiegelstijging Opgave 2100: 115 cm Opgave 2200: 245 cm

Probleemstelling Zeespiegelstijging Bodemdaling Relatieve zeespiegelstijging Rivieraanvoer (Rijn en Maas) : max.15.500  22.600 m3/s min. 700  500 m3/s Overstromings-gevaar (vanuit zee en rivieren) Zoetwater-voorziening Verzilting (vanuit zee en rivieren)

Wateropgaven
Waterveiligheid vanuit zee en de rivieren borgen
Zoetwatervoorziening zeker stellen
Verzilting tegengaan
Kansen benutten:
energie
ontwikkeling kennis en economie
Primair Secundair

Randvoorwaarden t.a.v. hoofdplan
Leefomgeving mens en natuur gerespecteerd
zo min mogelijk ingrijpen in bestaande ruimtelijke structuur
peil IJsselmeer, dijken kadehoogtes, stuwen, bruggen, buitendijks gebied
versterking ecologie
nieuw natuurgebied, estuariene dynamiek
Maatschappelijk en financieel geaccepteerd
Oplossing is faseerbaar en adaptief

Risico van overstroming
Overstroming van Nieuwe Maas of Hollandse IJssel zet gebied met 5.000.000 mensen tussen r’dam, Leiden en A’dam in zeer korte tijd onder water. Vluchten is dan bijna niet meer mogelijk. Er vallen duizenden doden en de schade bedraagt duizenden miljarden.
De onder zeeniveau liggende provincie is ook niet “even” drooggepompt
Bron: Bosatlas van Nederland Waterland -6m NAP
Gevaar ontstaat bij gelijk-tijdig stormvloed (  zee-keringen dicht) en hoge rivierafvoer (  water-buffering in ZW-delta, Rotterdam, Dordrecht).

Hoe veilig zijn we?
20.000 m 3 /sec geeft een theoretische verhoging van 20 mtr. Bij 12.000 m 3 /sec dus 12 mtr
Top hoogste zeeniveau sinds 1900 in cm +NAP
2 Weken later zou zou het niveau in 1953 nog 40 cm hoger geweest zijn
Statisties komt hoge rivierafvoer eens in de 1250 jaar voor (1926; 1988; 1993; 1995).
Superstorm eens in de ???
1886 en 1953.
En een combinatie???
Hoe veilig zij we nog?
*(HvH -1 tot +1.5 NAP normaal)

Worst-case: hoog water komt van alle kanten tegelijk (2)
Hoge rivieraanvoer (20.000 m3/s)
Rivieraanvoer [m3/s] Rivierpeil [m] Zeeniveau (hoog water) [m] Bufferpeil [m]
Stormvloed gedurende twee dagen als rivierpeil hoog is
Peilstijging buffer (incl. Grevelingen en Ooster-schelde): 5,1 m in twee dagen plus 1 m golfopzet, totaal 6,1 m
P.S. Na het zakken van het zeeniveau kan men weer vrij op zee lozen. Keringen dicht 7 14 dagen 6,1 m

Plan Deltacommissie (2008)
Haringvliet, Hollands Diep en benedenstroom rivieren bufferen rivierwater; totaal 175 km2; stijging theoretisch 20 m in twee dagen.
Indien ook Grevelingen, Volkerak/Zoommeer en Oosterschelde beschikbaar  totaal 675 km2; stijging 6,1 m.
Gelijktijdig hoge rivier-afvoer en stormvloed  doorgangen naar zee afsluiten. Tevens stuwen sluiten t.b.v. Drechtsteden.
Plan “Veerman” richt zich op hoog water uit zee òf uit de rivieren; niet op beide tegelijk

Het water niet naar binnen … Visie Op termijn hoge dijken, nieuwe infrastructuur en zeer veel ruimte nodig

….ook geen tussenvorm … Visie Grote gemalen om hoge afvoer weg te pompen  afhankelijkheid van techniek

…maar het water naar buiten Blijvend laag peil Visie

Hoofdplan, de basis is simpel
Sterke zeewering op -20 m lijn
Binnenzeeën:
laag peil voor vrije uitloop rivieren  geen intree hoog water.
grote en betrouwbare buffers  acceptabele stijging bij worst-case
dwarsdijken voor vrije doorvaart naar IJmuiden en Europoort
- 20 mtr lijn Vast laag peil (+/- 0 NAP)

Hoofdplan, de basis is simpel
Rivieren naar het zuiden leiden
70% van huidig rivierwater wordt gebruikt voor beperking zout-water indringing:
tekort aan zoetwater wordt omgezet in overschot.
zoetwater buffer in ZW-Delta bij extreme droogteperioden.
- 20 mtr lijn

Leidt de Lek via de Noord door keringen te plaatsen bij Bolnes en bij de Oude Maas bij Hoogvliet
Door slim openen en sluiten van de beide keringen bij eb en vloed. De Rotterdamse haven verzoet voor een groot deel zelfs omdat het aan eb en vloed onderhevige water oppervlak nu veel sneller reageerd.
De keringen zullen dus uiteindelijk elke dag steeds langer open kunnen blijven voordat het zoute water de keringen bereikt zal hebben.
Uiteindelijk zal de Maeslant- kering na 2050 of later worden gesloten en worden de keringen overbodig
Leidt de rivieren naar het zuiden Bestaande kering

Ter overweging: Kering 1 ligt in bebouwde gebieden en een bredere rivier òf kering 2 in onbebouwd gebied en smallere rivier. De stormvloedkering(3) bestaat reeds. Door met eb en vloed rekening te houden van ‘2’ kan men het zoete water verder richting R’dam dringen, waardoor de Hollandse IJssel dus ook zoet water krijgt. SCHUTSLUIS 1 2 3

(Volgt, wijkt niet veel af van financieel deel uit presentatie van 10-05-2011)
Dijk voor het Zuidbekken
Begin met een smalle dijk om de golven tegen te houden =
Spuit verder, de zee boetseert de vooroever =
Spuit en woon/natuurgedeelte op =
Door het zand direct achter de dijk op te zuigen worden de kosten gereduceerd tot 1/5 van de huidige (De gemiddelde diepte voor de Zd-bekkendijk is 17 mtr)
valmeerdijk Dijkdoorsned (geel) 60000m2 (oranje) 6350 m2 Totaal 66350 m2 x 48000 = 3.184.000.000 m3 Valmeerdijk 6000 m2 x 25000 = 150.000.000 m3 Totaal € 0,75 x3.334.000.000 = 2.500.000.000 euro 6 zuigers van 30.000 m3/jr doen er 14 jaar over

Zandproductie met sleephopper-zuiger is duur
Sleepzuiger
Aanschafkosten € 200 miljoen
Lengte 203 m, diepgang ca 13 m 1)
Kosten: afhankelijk van methode 3,5 tot 7.- euro per m 3 zand
methode:
a. Vaart naar zuiglocatie
b. Zuigt al varend zand tot ca 2 mtr diep
c. Vaart terug naar locatie
d. Lost het zand via bodemkleppen , òf via persleiding in het werk persen, òf rainbowen
1) De foto toont het schip van het jaar, het 203 m lange schip de Vox Maxima van Van Oord, ingezet bij de aanleg van de Tweede Maasvlakte.

Zandproductie met diepzuiger is veel goedkoper Diepzuiger Aanschafkosten € 40 miljoen incl. persleiding, hulpmaterieel etc. Kosten: € 0,65 per m 3 methode: a. Zuigt en perst het zand direct via persleiding in het werk b. Heeft weinig bemanning c. Verplaatst zich met ankers d. Door diep te zuigen loopt het zand vanzelf naar de zuigmond e. Verwerkt evenveel zand in dezelfde tijd als sleepzuiger: 30 miljoen m 3 gedurende 42 weken/jaar Een totale investering van € 240 10 6 voor 6 jaar persleiding zuigbuis met pomp

Verankerde aan elkaar gekoppelde bakken met in (rode) mat verpakt zand. Bodem voorzien van mat (……)
De bak wordt bij kerend tij ge-kanteld door ballastwater binnen te laten
H et zand schuift met de (rode) mat naar beneden.
Het zand wordt zo snel mogelijk tot boven vloedniveau opgespoten.
De bak wordt van de mat losgekop-peld en drijft op.
Het zandlichaam wordt verder opgespoten
Veerse gat 1961
DIJKAFSLUITING

Bescherm Noord- en Zuid-Hollandse kust voorlopig
zie www.haaksezeedijk.nl : Golfdempers
Golfdempers DHZ in de toekomst
met drijvende golfdempers
De 2880 ton massa dempt grote golven met 50%
Kunnen stroom opwekken door heen en weer bewegen wanneer ze evenwijdig aan de golven liggen
En ze deponeren bovendien zand op de kust bij tussenstand

TOP/TOP-EIND/EIND Zie golfdemperdia’s Burgers R.J.W. Ä preliminairy Stude of wave atternation and Mooringforces”. Afstudeerverslag T.U.Delft. Fac. Civiele Techniek, sec. Offshore (1993) Patent R.van den Haak

Begin met aanleg Zuidbekken
met alleen spui- en schutsluizen
Spui bij eb
Zoetwateropslag in de ZW-Delta is nu gewaarborgd
Plaats voorlopig golfdempers langs de Noord- en Zuid-Hol- landse kust
Voorlopig veilig voor gelijktijdig optreden superstorm en hoge rivieraanvoer

Het Zuid-bekken
Leidt de zeestroom makkelijk langs het Zuidbekken doordat de vaarroute naar het zuiden afbuigt
De golfdempers langs de Noord-en Zuidhollandse kust, verzorgen tevens voor zand- aanvoer voor de kust
De combinatie van de Deltawa- teren en het Zuidbekken zal bij een tegelijkertijd optredende superstorm en hoge rivieraanvoer bij gesloten Maeslantke- ring slechts voor twee meter niveau-verhoging zorgen

Het Zuidbekken
Zal geen hoofdroutes voor de scheepvaart verstoren

Hoge schatting van derden (1 cm/jr)
Zeespiegelstijging Zeeniveaustijging 1864 -1953 0,26 cm/jr = 23cm 1953 -2011 0,29 cm/jr = 17 cm totaal = 40 cm De jaren -9000 tot -4000 50cm/eeuw De jaren -4000 tot heden 26 cm/eeuw -1953 tot nu 17 cm -30 cm NAP +13 cm NAP 2004 1864 Overstroming in 1916 RWS 10 0 -10 -20 -30 -40 = totaal 40cm in 140 jr; 120 cm 100 cm 80 cm 60 cm 40 cm 20 cm +NAP 2100 Lage schatting 1953

Verdere stijging zeeniveau
De zee stijgt verder en
De Maeslandkering moet worden gesloten (2070?)
Plaats schutsluizen in de Nieuwe Waterweg
Regelbare stroomge-leiding om via de IJssel meer water in het IJsselmeer te krijgen
Creëer het Mid- en Noordbekken
Verbind het IJsselmeer met het Noordbekken
Waddenzee ?
Regelbare stroomgeleiding Wantij Wantij

Ecologie
Plan biedt mogelijkheden voor nieuwe natuur:
oostzijde dijk moerasachtig gebied
nieuwe zeewering vormt zich in de loop van de tijd identiek aan bestaande kust
ZW-Delta estuariene dynamiek
Op termijn stelt zich nieuw evenwicht in

Zuidbekken met toekomstig valmeer, spuisluizen en schutsluis Water-kracht-centrale Storm-vloed-kering Overloop-dijk Keringen 0 10 20km

Westerschelde afsluiten of bij DHZ trekken? In het kader van de Deltawetzijnde Nederlandse dijken langs de Wester- schelde verhoogd om een stormvloed van eenmaal per 4000 iaar te kunnen, keren. De dijkhoogte varieert van 11 rn NAP aan de kust tot 8,67m, NAP bij de grens (= 11 rn TAW). ! Overstromingsgebied KBR Als de aanleg van het overstromingsgebied Kruibeke-Bazel-Rupelmonde voltooid is, is de overstromingskans eenmaal per 350 jaar met een hoogwaterstand van 8,24 m TAW (5,91m) in Antwerpen. Om een kans van eenmaal per 4000 jaar te bereiken zou 4000 ha extra moeten worden teruggeven aan het Zeescheldebekken in de vorm van GOG's. Antwerpen Om Antwerpen te beschermen tegen stormvIoeden vanuit de Noordzee met een kans op voorkomen van eenmaal per 10 000 jaar; moet een hoogwaterstand van 8,97 rn TAW (6,64m)geweerd kunnen worden. De huidige overstromingskans van het Zeescheldebekken is circa eenmaal per zeventig laar; met een maatge-vende hoogwaterstand in Antwerpen van 7,83 rn TAW(5,5M) Belgische dijken De Belgische dijken zijn aan de grens circa 11 rn TAW hoog (0 rn NAP = 2,33rn TA W), maar de hoogte zakt landinwaarts snel terug naar 8 m TAW Vanaf de Nederlandse grens tot Oosterweel is een verhoging van de dijkhoogt tot 11 rn TAW mogelijk. Daarna beperken steden en industrie dijkverhogingen tot circa 8-8,35 rn TAW, terwijl het Sigma-plan hoogtes Van 9-9,35 m voorschrijft KENGETALLEN VERHOGING DIJKEN OVERSTROMINGSKANS 1xper2500jaar KOSTEN 298 miljoen euro BATENTOT 2100 417 miljoen euro TERUGVERDIENTIJD 46 jaar De Overschelde De aanleg van een zeer breed kanaal tussen Wester- en Oosterschelde is een optie om de hoogwaters in de zee- schelde in geval van stormvloed te verlagen. Deze Over- schelde zou in de hals van Zuid-Beveland moeten liggen, zodat de de Oosterschelde bij storm dienst kan doen als opvangbekken. Omdat de kosten veel hoger zijn dan de baten hebben de Belgen het plan als niet rendabel verworpen. KENGETALLEN STORMVLOEDKERING OVERSTROMINGSKANS 1x per 10000 jaar KOSTEN 483 miljoen euro BATEN TOT 2100 411 miljoen euro TERUGVERDIENTIJD 98 jaar KENGETALLEN AANLEG OVERSCHELDE OVERSTROMINGSKANS 1 x per 1000 jaar KOSTEN 2000 miljoen euro Baten tot 2100 538 miljoen euro Inflatie sinds 2004 25% Uit De Ingenieur van 18 juni 2012 ; illustratie en tekst: Eric, www.kennisinbeeld.nl 2004; zie ook Publikaties, blz 84

Met het stijgen van het zeeniveau zullen alle aan de Noordzee grenzende landen zware moeilijkheden krijgen. Dank zij de zandbodem kunnen ze zich daar tegen wapenen door zich met zandduinen te beschermen en een op het huidige gehandhaafd zeeniveau

De veiligheid van Nederland
Het Haakse Zeedijkvoorstel in 2001
idem 2004 2001 2004 2010 Eerste fase om economisch, snel en veilig een superstorm in combinatie met hoge rivieraanvoer te doorstaan

Wat lost DHZ op?
Overstromingsgevaar vanuit zee
Overstromingsgevaar vanuit rivieren
Beide gelijktijdig
Verzilting
Tekort zoetwater in zomer
Dijken, bruggen, gemalen aanpassen
IJsselmeerpeil verhogen
Drechtsteden apart beschermen
Huidige problemen Deltacommissie 2008 lost problemen deels op en veroorzaakt ze DHZ lost problemen op
Stroom opwekken en pompen in één
Met alleen spuigemalen veel energie

Conclusies
DHZ brengt ons land veel voordelen en gaat verder dan plan Veerman:
Veiliger tegen hoog water
Betere zoetwatervoorziening
Goedkoper
Sneller veilig
Gunstiger voor ecologie
Stimulans kenniseconomie
 Bij gelijktijdig hoog water vanuit zee èn de rivieren.  DHZ kost 15 miljard + restant Plan Veerman à 30 miljard = 45 miljard, tegen 150 miljard bij Veerman.  Binnen 15 jaar (Veerman 75 jaar).  Vismigratie; nieuwe natuur.  Sluit aan bij topsectoren Water en Energie.  Minder verzilting; geen verhoging IJsselmeerpeil, maar regelbaar.

TOEKOMST
Zeeniveau over 400 jaar twee mtr hoger? (33+10 cm/jr)
Het Zuidbekken en golfdempers kost één miljard euro/jaar
Aanleg geeft werk aan duizenden
Een overstroming kost 1000 den miljarden en
Tienduizenden doden en
een paar miljoen moeten gered worden!
ALS….DAN !!!

De Haakse Zeedijk

by rvandenhaak on Feb 21, 2012

Accessibility

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 62

Statistics

De Haakse Zeedijk — Presentation Transcript