Til prófs•   Lesa vel bls. 9-20•   Fara vel í ,,Veistu svarið” á bls. 14, 17 og 20•   Skoða glósurnar•   Orðaforði    –   ...
Frumeindir• Frumeindir eru minnstu byggingareiningar  allra efna  – Þær eru svo litlar að í einum títiprjónshaus eru    10...
Sameindir• Þegar tvær eða fleiri frumeindir bindast saman  mynda þær sameind• Sameindir í vökva eru á stöðugri hreyfingu• ...
Frumefni• Frumefni eru úr einni tegund frumeinda         = O₂ = Hér eru tvær súrefnis-                frumeindir tengdar s...
Efnasamband• Efnasamband eru sameindir gerða út tveimur  eða fleiri tegundum frumeinda            = H₂O = Tvö vetni og eit...
Efnatákn• Hvert frumefni er táknað með bókstöfum,  einn stórstafur ( O= súrefni) eða einn stór  stafur og einn lítill staf...
Verkefni bls. 12Frumefni - Efnasamband Frumefni    Efnasambönd
Verkefni bls. 12Frumefni - Efnasamband   Frumefni         Efnasambönd   Vetni - H₂         Vatn - H₂OKvikasilfur - Hg Súre...
Efnablanda• Andrúmsloftið er efnablanda• Í því finnum við bæði frumefni og  efnasambönd. Efnin eru ekki tengd saman og  þv...
Hamur efna
Hópverkefni - Bls. 13                     Efni í umhverfinu    Frumefni                   Efnasambönd                     ...
Hópverkefni - Bls. 13           Efni í umhverfinu   Frumefni    Efnasambönd EfnablöndurGull          Vatn           Kranav...
Veistu svarið bls. 141.  Frumeind er minnsta byggingareining allra efna, ein stök ,,kúla” en    sameind er tvær eða fleiri...
Rúmmál• Rúmmál er mælikvarði á efnismagn, oft mælt í  lítrum• Til að búa til aðrar hentugar mælieiningar notum  við forske...
Rúmmetrar• Rúmmál fastra efna er oft mælt í rúmmetrum• Til að finna rúmmál kassalaga hluta þarf að  mæla lengd, breidd og ...
1 ml = 1 cm³
Veistu svarið bls. 171. Með mæliglasi2. 3 ∙ 3 ∙ 3 = 27 cm³   2 ∙ 4 ∙ 6 = 48 cm³3. 16 ml = 16 cm³4. 88 ml – 50 ml = 38 ml =...
Massi• Massi hlutar er mælikvarði á efnismagn hans.  Oft mældur í grömmum.• Léttir hlutir eru oft mældir í millígrömmum  þ...
• Efnismagnið ræðst af fjölda og tegundum  frumeinda í hlutum.• Massi hlutar er alls staðar sá sami ef  efnismagn hans bre...
Kertið• Kveikt er á litlu kerti og það lokað inni í stórum  loftþéttum glerkassa. Þið vegið kassann með  kertinu og fáið ú...
Þyngd• Þyngd og massi er ekki sami hluturinn.• Massi er efnismagn hlutar• Þyngd hlutar er sá þyngdarkraftur sem verkar  á ...
Til prófs
Til prófs
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Til prófs

688 views
389 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
688
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Til prófs

  1. 1. Til prófs• Lesa vel bls. 9-20• Fara vel í ,,Veistu svarið” á bls. 14, 17 og 20• Skoða glósurnar• Orðaforði – frumeind - föst efni – sameind - vökvar – frumefni - lofttegundir – efnasamband - rúmmál (lítrar og rúmmetrar) – efnablanda - massi – Efnatákn - þyngd
  2. 2. Frumeindir• Frumeindir eru minnstu byggingareiningar allra efna – Þær eru svo litlar að í einum títiprjónshaus eru 100.000 milljónir frumeinda – Þekkt eru rúmlega 100 frumefni, 90 þeirra finnast í náttúrunni. Hinar hafa verið búnar til á tilraunastofu
  3. 3. Sameindir• Þegar tvær eða fleiri frumeindir bindast saman mynda þær sameind• Sameindir í vökva eru á stöðugri hreyfingu• Sameindir í lofti hreyfast enn hraðar
  4. 4. Frumefni• Frumefni eru úr einni tegund frumeinda = O₂ = Hér eru tvær súrefnis- frumeindir tengdar saman
  5. 5. Efnasamband• Efnasamband eru sameindir gerða út tveimur eða fleiri tegundum frumeinda = H₂O = Tvö vetni og eitt súrefni tengd saman
  6. 6. Efnatákn• Hvert frumefni er táknað með bókstöfum, einn stórstafur ( O= súrefni) eða einn stór stafur og einn lítill stafur (Au = gull)• Talan aftan við táknið segir til um fjölda frumeinda í viðeigandi sameind H₂O = tvær vetnisfrumeindir og ein súrefnisfrumeind
  7. 7. Verkefni bls. 12Frumefni - Efnasamband Frumefni Efnasambönd
  8. 8. Verkefni bls. 12Frumefni - Efnasamband Frumefni Efnasambönd Vetni - H₂ Vatn - H₂OKvikasilfur - Hg Súrefni - O₂ Ammoníak - NH₃ Nitur - N₂ Salt - NaCl Gull - Au Koltvíoxíð - CO₂
  9. 9. Efnablanda• Andrúmsloftið er efnablanda• Í því finnum við bæði frumefni og efnasambönd. Efnin eru ekki tengd saman og því köllum við þetta efnablöndu.• Í Andrúmsloftinu eru meðal annars… – Nitur (N₂) Koltvíoxíð (C O₂) – Súrefni (O₂) Vatn (H₂O) – Argon (Ar)
  10. 10. Hamur efna
  11. 11. Hópverkefni - Bls. 13 Efni í umhverfinu Frumefni Efnasambönd EfnablöndurGull - Sjór - Vatn – Kvikasilfur - Kranavatn – Salt – Koltvísýringur- Flúor - Mjólk
  12. 12. Hópverkefni - Bls. 13 Efni í umhverfinu Frumefni Efnasambönd EfnablöndurGull Vatn KranavatnKvikasilfur Salt SjórFlúor Koltvísýringur Mjólk
  13. 13. Veistu svarið bls. 141. Frumeind er minnsta byggingareining allra efna, ein stök ,,kúla” en sameind er tvær eða fleiri ,,kúlur” tengdar saman.2. Tvær3. Frumeind4. Nei, það er ekki hægt að búa til frumefni.5. Vatn6. C = kolefni og O = súrefni7. Súrefni er frumefni8. Efnasamband9. Efnablanda10. Efnablanda11. A) 2 B) 1 C) 3
  14. 14. Rúmmál• Rúmmál er mælikvarði á efnismagn, oft mælt í lítrum• Til að búa til aðrar hentugar mælieiningar notum við forskeytin: kíló hektó deka desí sentí millí KUNNA! kíló- hektó- deka- lítri desí- sentí- millí-
  15. 15. Rúmmetrar• Rúmmál fastra efna er oft mælt í rúmmetrum• Til að finna rúmmál kassalaga hluta þarf að mæla lengd, breidd og hæð.• Rúmmál = lengd ∙ breidd ∙ hæð? Hvert er rúmmál kassa sem hefur kantlengdirnar 2cm, 4cm og 5cm?
  16. 16. 1 ml = 1 cm³
  17. 17. Veistu svarið bls. 171. Með mæliglasi2. 3 ∙ 3 ∙ 3 = 27 cm³ 2 ∙ 4 ∙ 6 = 48 cm³3. 16 ml = 16 cm³4. 88 ml – 50 ml = 38 ml = 38 cm³5. 1 cm³ = 1 ml6. 350 cm³ = 7 cm ∙ 5 cm ∙ 10 cm
  18. 18. Massi• Massi hlutar er mælikvarði á efnismagn hans. Oft mældur í grömmum.• Léttir hlutir eru oft mældir í millígrömmum þungir í kílógrömmum og mjög þungir hlutir í tonnum (1000 kg)
  19. 19. • Efnismagnið ræðst af fjölda og tegundum frumeinda í hlutum.• Massi hlutar er alls staðar sá sami ef efnismagn hans breytist ekki, sama hvort við hitum eða kælum hlutinn eða erum með hann niður við fjöru eða upp á Everest fjalli.
  20. 20. Kertið• Kveikt er á litlu kerti og það lokað inni í stórum loftþéttum glerkassa. Þið vegið kassann með kertinu og fáið út að heildarmassinn er nákvæmlega 5 kíló. Þegar kertið er brunnið upp látið þið kassann aftur á vogina.• Hver haldið þið að heildarmassinn sé?• Af hverju haldið þið það?
  21. 21. Þyngd• Þyngd og massi er ekki sami hluturinn.• Massi er efnismagn hlutar• Þyngd hlutar er sá þyngdarkraftur sem verkar á hann frá hlutum í nágrenninu• Þyngd er mæld í krafteiningu sem kallast njúton (N = Newton)• Án þyngdarkrafts héldist lofthjúpurinn ekki við jörðina.

×