3

645 views
511 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
645
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

3

  1. 1. Genetika
  2. 2. Orqanizmin qarşılıqlı təsir mexanizmi.
  3. 3. Qeyri-allel genlər.
  4. 4. <ul><li>İlişikli gen qrupları. </li></ul><ul><li>İlişikli irsilik və çarpazlaşma hadisəsi. </li></ul><ul><li>Genlərin qarşılıqlı və çoxcəhətli təsiri. </li></ul><ul><li>a)Genlərin komplementar təsiri. </li></ul><ul><li>b)Epistaz. </li></ul><ul><li>c)Polimeriya. </li></ul><ul><li>d)Modifikasiyalaşdırıcı təsir. </li></ul><ul><li>v)Pileotop təsir. </li></ul><ul><li>Gen xəritəsi. </li></ul><ul><li>0 </li></ul>PLAN
  5. 5. <ul><li>Alimlər müəyyən etmişlər ki,bir xromosomda yerləşən genlər birgə, yaxud ilişikli nəslə ötürülür.Bir xromosomda yerləşən genlər qrupu ilişikli qruplar adlanır. </li></ul><ul><li>İlişikli genlər xromosomda xətti qaydada yerləşir . </li></ul><ul><li>Genetik cəhətdən yaxşı öyrənilmiş obyektlərdə ilişikli qrupların sayı cüt xromosomların sayına, daha doğrusu xromosomların haploid sayına bərabərdir. </li></ul>İlişikli gen qrupları.
  6. 6. <ul><li>Bir genotipə malik olan fərd bərabər miqdarda valideynin xromosomunda genlərin kombinasiyasını təkrar iki tip qamet hazırlayı r . </li></ul><ul><li>Valideyinlərin qametlərindən fərqlənən və genlərin yeni kombinasiyaları hesabına digər yeni qametlər də hazırlanır. </li></ul><ul><li>Yeni qametlərin əmələ gəlməsinə səbəb homoloji xromosomların çarpazlaşmasıdır. </li></ul>İlişikli irsilik və çarpazlaşma hadisəsi
  7. 7. <ul><li>Bir neçə genin bir əlamətin inkişafını müəyyən etməsi qarşılıqlı təsir adlanır . </li></ul><ul><li>Eyni genotipdə iki və daha çox qeyri-allel genlərin birgə təsirindən yeni bir əlamət və ya xüsusiyyət meydana çıxarsa bu hadisə genlərin qarşılıqlı təsiri adlanır. </li></ul>Genlərin qarşılıqlı təsiri.
  8. 8. <ul><li>Qeyri-allel dominant genlərin qarşılıqlı təsiri nəticəsində valideynlərdə olmayan yeni əlamətin meydana gəlməsidir. </li></ul><ul><li>Bunu ətirli noxud bitkisində çiçəklərin rənginin irsən keçməsi misalı üzərində aydınlaşdırmaq olar. </li></ul>Genlərin komplementar təsiri.
  9. 9. <ul><li>Komplementarliğın əksinə olaraq,bu bir genin digərinin təsirini zəiflətməsidir. </li></ul><ul><li>Epistatik təsirdə qeyri-allel dominat genlərin biri,digər qeyri-allel dominat genin qarşısını alır,üzərini örtür (Məsələn:adadovşanı). </li></ul>Epistaz
  10. 10. <ul><li>Yunan sözü olub “ çox ölçülü ” deməkdir. </li></ul><ul><li>Eyni əlamətin inkişafını təmin edən müxtəlif qeyri-allel genlərin qarşılıqlı təsirinə deyilir. </li></ul><ul><li>Bu zaman konkret əlamətin meydana çıxması genotipdə olan dominant genin miqdarından asılı olur. </li></ul><ul><li>Dominant genlər nə qədər çox olarsa,həmin əlamət özünü qabarıq büruzə verər. </li></ul>Polimeriya
  11. 11. <ul><li>Başqa genlərin təsirini gücləndirən və ya zəiflədən genlərə modifikasiyalaşdırıcı genlər deyilir. </li></ul><ul><li>Modifikasiyalaşdırıcı genlər özünü təzahür etmir,onlar başqa allel genlərin effektini dəyişdirir. </li></ul><ul><li>Dominatlıq dərəcəsinə təsir göstərir. </li></ul>Modifikasiyalaşdırıcı təsir
  12. 12. <ul><li>Pileotos – “daha artıq” deməkdir. </li></ul><ul><li>Genlərin təsirini öyrənildikdə eyni gen bir əlamətin deyil bir çox əlamətin inkişafını idarə edir.Buna genlərin piletopiyası deyilir . </li></ul>Pileotop təsir
  13. 13. GENLƏRİN ÇOXCƏHƏTLİ TƏSİRİ Gövdə və yarpağın qırmızı piqmentli olması Bitkidə qırmızı çiçəklilik Nəsilvermə qabiliyyətinin aşağı salması (Drozofildə) gözdə piqmentsizlik Ətraflarin uzun olması Heyvanlarda boyunun uzunluğu Dişlərin zəif inkişaf etməsi İtdə tüksüzlük geni Digər əlamətə təsiri Əlaməti müəyyən edən gen
  14. 15. <ul><li>Eyni xromosom daxilində yerləşən hər bir qeyri-allel genlər arasında krossinqover faizi həmin genlər arasındakı məsafəyə mütənasibdir.Bu məsafə “morqonoidlə “ ölçülür. </li></ul><ul><li>Krossinoqoverin 1%- Morqonun şərəfinə moranoid adlandırılır. </li></ul><ul><li>Morqonoidlə qeyri-allel genlər arasındakı məsafə ölçülür. </li></ul>Gen xəritəsi.
  15. 17. <ul><li>Genotipə ayrı-ayrı gen yığınları kimi deyil, bir-biri ilə daim qarşılıqlı təsirdə olan tam bir sistem kimi baxmaq lazımdır. </li></ul>Nəticə
  16. 18. Tərtib etdi: Aslanova Günel Qrup l-213 Bakı Kompüter Kolleci

×