Woordenschatverwerving, internet en het genereren van adaptief lesmateriaal. Rintse van der Werf Anne Vermeer Communicatie en Informatiewetenschappen Universiteit van Tilburg

Overzicht Verschillen tussen (taal)leerders Adaptief lesmateriaal Een model van het domein Een model van de gebruiker Adaptiviteitsregels Digitale bronnen en (les)materialen Software (ALANE) Kwantitatief onderzoek Resultaten en conclusies

Verschillen tussen (taal)leerders

Adaptief lesmateriaal

Een model van het domein

Een model van de gebruiker

Adaptiviteitsregels

Digitale bronnen en (les)materialen

Software (ALANE)

Kwantitatief onderzoek

Resultaten en conclusies

Verschillen tussen leerders NWO PROO: Models of adaptive second language Acquisition (MASLA). Verschillen tussen leerders, en over toename in leereffect als je daar rekening mee zou kunnen houden, dus gaat over op de leerling toegesneden lesmateriaal.

NWO PROO: Models of adaptive second language Acquisition (MASLA).

Verschillen tussen leerders,

en over toename in leereffect als je daar rekening mee zou kunnen houden, dus

gaat over op de leerling toegesneden lesmateriaal.

Adaptief lesmateriaal Enorme variatie tussen leerders in: Niveau (bijv woordenschat: brugklassers variëren in omvang van woordenschat tussen de 8.000 en 20.000 woorden) Belangstelling en preferenties (inhouden) Culturele kennis (aansluiting problematisch) Cognitieve leerstijl (kennis/informatie verzamelen, selecteren, organiseren, mentaal representeren)

Enorme variatie tussen leerders in:

Niveau (bijv woordenschat: brugklassers variëren in omvang van woordenschat tussen de 8.000 en 20.000 woorden)

Belangstelling en preferenties (inhouden)

Culturele kennis (aansluiting problematisch)

Cognitieve leerstijl (kennis/informatie verzamelen, selecteren, organiseren, mentaal representeren)

Adaptief lesmateriaal Differentieren betekent voor iedere leerling: Niveau leerling inschatten … Lesmateriaal selecteren en beoordelen … Werkvormen, oefeningen maken … Voortgang monitoren ... Individuele feedback geven ... Niveau leerling aanpassen … Lesmateriaal selecteren en beoordelen … Een voor docenten onmogelijke taak!

Differentieren betekent voor iedere leerling:

Niveau leerling inschatten …

Lesmateriaal selecteren en beoordelen …

Werkvormen, oefeningen maken …

Voortgang monitoren ...

Individuele feedback geven ...

Niveau leerling aanpassen …

Lesmateriaal selecteren en beoordelen …

Een voor docenten onmogelijke taak!

Adaptief digitaal lesmateriaal Niveau leerling inschatten digitaal testen observeren en interpreteren van gedrag Lesmateriaal verzamelen en niveau inschatten: Open bronnen: internet. Deels gesloten, geannoteerde bronnen: Repositories, woordenboeken, corpora Analyse van materiaal: Taaltechnologie Search, Corpustechnologie, Data/Usage mining

Niveau leerling inschatten

digitaal testen

observeren en interpreteren van gedrag

Lesmateriaal verzamelen en niveau inschatten:

Open bronnen: internet.

Deels gesloten, geannoteerde bronnen:

Repositories, woordenboeken, corpora

Analyse van materiaal:

Taaltechnologie

Search, Corpustechnologie, Data/Usage mining

Adaptief digitaal lesmateriaal Werkvormen, oefeningen maken: Automatisch genereren Voortgang monitoren user tracking/logging. Individuele feedback geven automatisch nakijken Niveau leerling aanpassen model van de gebruiker (user model)

Werkvormen, oefeningen maken:

Automatisch genereren

Voortgang monitoren

user tracking/logging.

Individuele feedback geven

automatisch nakijken

Niveau leerling aanpassen

model van de gebruiker (user model)

Het domein: taalverwerving Beschrijven van het domein (materialen, leerdoelen, etc.) door gebruik te maken van de voor personalisatie relevante kenmerken: niveau (niveau van woorden en teksten (tekstdekking) inhouden/onderwerpen (genres, type teksten) lexicon (een/tweetalige woordenboeken) morfo-syntax (grammaticale regels, concordanties) zinsbouw en tekststructuur taken en opdrachten (receptief en productief gebruik) etc… … voor personalisatie relevante kenmerken ..

Beschrijven van het domein (materialen, leerdoelen, etc.) door gebruik te maken van de voor personalisatie relevante kenmerken:

niveau (niveau van woorden en teksten (tekstdekking)

inhouden/onderwerpen (genres, type teksten)

lexicon (een/tweetalige woordenboeken)

morfo-syntax (grammaticale regels, concordanties)

zinsbouw en tekststructuur

taken en opdrachten (receptief en productief gebruik)

etc…

… voor personalisatie relevante kenmerken ..

Het model van de gebruiker Inhoud: Bevat die leerderskenmerken die relevant zijn voor adaptiviteitsregels: Niveau: woordenschat Interesses: sport, kunst Voorkennis: Demografische gegevens: onderwijs- en taalachtergrond Leerstijl Structuur: te verwerven concepten “uit de echte wereld” die zijn geordend volgens een bepaald principe: Hierarchisch (wordnet-ISA): cruijff ISA voetballer ISA sporter Networked (neuraal netwerk): collocational relations Lineair: frequentie ordening, ingangsvoorwaarde

Inhoud: Bevat die leerderskenmerken die relevant zijn voor adaptiviteitsregels:

Niveau: woordenschat

Interesses: sport, kunst

Voorkennis:

Demografische gegevens: onderwijs- en taalachtergrond

Leerstijl

Structuur: te verwerven concepten “uit de echte wereld” die zijn geordend volgens een bepaald principe:

Hierarchisch (wordnet-ISA): cruijff ISA voetballer ISA sporter

Networked (neuraal netwerk): collocational relations

Lineair: frequentie ordening, ingangsvoorwaarde

Het model van de gebuiker Per leerling: status per concept: Niveau: concept bekend --- (nog) onbekend Interesse: In geinteresseerd --- niet in geinteresseerd Voorkennis: Klaar om te leren --- (nog) niet klaar om te leren Leerstijl: behoefte aan hulp – geen behoefte aan hulp Grammaticale ondersteuning Vertalingen in de eerste taal Definities in de doeltaal Voorbeeldzinnen in de doeltaal

Per leerling: status per concept:

Niveau: concept bekend --- (nog) onbekend

Interesse: In geinteresseerd --- niet in geinteresseerd

Voorkennis: Klaar om te leren --- (nog) niet klaar om te leren

Leerstijl: behoefte aan hulp – geen behoefte aan hulp

Grammaticale ondersteuning

Vertalingen in de eerste taal

Definities in de doeltaal

Voorbeeldzinnen in de doeltaal

Adaptiviteit: tekstdekking more difficult easier Almost complete comprehension Global comprehension

Interpreteren gebruiksdata Web crawler Doet tekst mining Indexeert Lemmatizer Categoriseert Adaptive Engine Selecteert teksten Genereert hulp Genereert taken Monitort gedrag Geeft feedback

Web crawler

Doet tekst mining

Indexeert

Lemmatizer

Categoriseert

Adaptive Engine

Selecteert teksten

Genereert hulp

Genereert taken

Monitort gedrag

Geeft feedback

Software ALANE: adaptive language engine Webapplicatie die bestaat uit: Auteursomgeving voor: Teksten invoeren en analyseren Teksten verrijken met zins- en tekstannotaties Taken en opdrachten maken Studentomgeving voor het lezen van teksten waarbij onderdelen aanklikbaar zijn en een opdracht/taak is toegevoegd. Corpusmodule Frequentie, concordantie en collocatie. Web mining (nieuwsbot, google translate, omegawiki, …)

ALANE: adaptive language engine

Webapplicatie die bestaat uit:

Auteursomgeving voor:

Teksten invoeren en analyseren

Teksten verrijken met zins- en tekstannotaties

Taken en opdrachten maken

Studentomgeving voor het lezen van teksten waarbij onderdelen aanklikbaar zijn en een opdracht/taak is toegevoegd.

Corpusmodule

Frequentie, concordantie en collocatie.

Web mining (nieuwsbot, google translate, omegawiki, …)

De nieuwslezer software Online krantenberichten lezen Open verzameling teksten Tekst mining: 10 bronnen, > 1000 teksten per dag. MASLA corpus: 140.000 teksten, 20.000.000 tokens. Onbekende woorden zijn aanklikbaar voor extra contextzinnen. Bij iedere tekst een “fill in the gap” opdracht. “ leesmateriaal wordt lesmateriaal”

Online krantenberichten lezen

Open verzameling teksten

Tekst mining: 10 bronnen, > 1000 teksten per dag.

MASLA corpus: 140.000 teksten, 20.000.000 tokens.

Onbekende woorden zijn aanklikbaar voor extra contextzinnen.

Bij iedere tekst een “fill in the gap” opdracht.

“ leesmateriaal wordt lesmateriaal”

Slimme nieuwslezer: gebruikersmodel Netwerk van alle woorden in de Nederlandse taal. Geordend op basis van frequentietellingen uit het celex corpus. Met per woord en per leerling een bekend/onbekend status. Status informatie afkomstig uit: Een vocabulaire pretest Interpreteren van gebruiksdata Exposure model: welke woorden zijn gezien? Task result model: welke woorden zijn goed gebruikt? Information request model: over welke woorden is informatie opgevraagd? Een dynamisch model dat wordt gebruikt in het selecteren van actuele berichten. Op basis van percentage bekende woorden in een tekst: tekstdekking (zo dicht mogelijk bij 88%)

Netwerk van alle woorden in de Nederlandse taal.

Geordend op basis van frequentietellingen uit het celex corpus.

Met per woord en per leerling een bekend/onbekend status.

Status informatie afkomstig uit:

Een vocabulaire pretest

Interpreteren van gebruiksdata

Exposure model: welke woorden zijn gezien?

Task result model: welke woorden zijn goed gebruikt?

Information request model: over welke woorden is informatie opgevraagd?

Een dynamisch model dat wordt gebruikt in het selecteren van actuele berichten.

Op basis van percentage bekende woorden in een tekst: tekstdekking (zo dicht mogelijk bij 88%)

Onderzoek Werkt tekstdekking als manier om geautomatiseerd teksten te selecteren net boven het niveau van de individuele gebruiker? I Werf, R. van der, G. Hootsen & A. Vermeer (to appear 2008). Automated user-centred task selection and input modification in language learning ITL Review of Applied Linguistics II Hootsen, G., R. van der Werf & A. Vermeer (2007). E-learning op maat: automatische geindividualiseerde materiaalselectie in het tweede-taalonderwijs. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen , 78, 119-130. III Milliano, I. de, A. Vermeer, G. Hootsen & R. van der Werf (2008). Affix-informatie, woordenboekgebruik en transfer bij tweede-taalverwervers in een adaptieve electronische leeromgeving, Pedagogische Studien 85, 16-31. IV Werf, R. van der & Vermeer, A. (to be submitted). Online kranten, een model van de taalleerder en het genereren van adaptief lesmateriaal.

Werkt tekstdekking als manier om geautomatiseerd teksten te selecteren net boven het niveau van de individuele gebruiker?

I Werf, R. van der, G. Hootsen & A. Vermeer (to appear 2008). Automated user-centred task selection and input modification in language learning ITL Review of Applied Linguistics

II Hootsen, G., R. van der Werf & A. Vermeer (2007). E-learning op maat: automatische geindividualiseerde materiaalselectie in het tweede-taalonderwijs. Toegepaste Taalwetenschap in Artikelen , 78, 119-130.

III Milliano, I. de, A. Vermeer, G. Hootsen & R. van der Werf (2008). Affix-informatie, woordenboekgebruik en transfer bij tweede-taalverwervers in een adaptieve electronische leeromgeving, Pedagogische Studien 85, 16-31.

IV Werf, R. van der & Vermeer, A. (to be submitted). Online kranten, een model van de taalleerder en het genereren van adaptief lesmateriaal.

Onderzoek Is er verband tussen het gebruik van hulpmidelen en verwerving? Betekenis: definities in T2 vertalingen in T1 Voorbeeldzinnen. Vorm: morfo-syntax

Is er verband tussen het gebruik van hulpmidelen en verwerving?

Betekenis:

definities in T2

vertalingen in T1

Voorbeeldzinnen.

Vorm:

morfo-syntax

Doelgroep Heterogene groepen: NT2 leerlingen op ROC’s VMBO “nieuwe leren”. HBO taalontwikkelend vakonderwerwijs.

Heterogene groepen:

NT2 leerlingen op ROC’s

VMBO “nieuwe leren”.

HBO taalontwikkelend vakonderwerwijs.

Resultaten Toepassen van tekstdekking als selectiemechanisme voor teksten er worden door alle niveaus onbekende woorden geleerd. Er zijn geen siginicante verschillen tussen niveaus qua aantal nieuw geleerde woorden (ws tussen de 1000 – 8000). Geen significante verschillen tussen niveaus qua gedrag (time on task, raadplegen van hulpbronnen) Het leren vanuit actuele nieuwsbronnen is gecontroleerd mogelijk vanaf een woordenschat van minimaal 1500 woorden (inclusief jeugdjournaal.nl).

Toepassen van tekstdekking als selectiemechanisme voor teksten

er worden door alle niveaus onbekende woorden geleerd.

Er zijn geen siginicante verschillen tussen niveaus qua aantal nieuw geleerde woorden (ws tussen de 1000 – 8000).

Geen significante verschillen tussen niveaus qua gedrag (time on task, raadplegen van hulpbronnen)

Het leren vanuit actuele nieuwsbronnen is gecontroleerd mogelijk vanaf een woordenschat van minimaal 1500 woorden (inclusief jeugdjournaal.nl).

Is er een verband tussen het raadplegen van hulpbronnen en verwerving? Opzoeken van woordbetekenis leidt tot verwerving. Opzoeken van woordvormingsregels leidt tot verwerving (en transfer). Geen significante verschillen tussen niveaugroepen. Zijn er verschillen in de mate van raadplegen van hulpbronnen tussen leerders? Leerstijl maakt weinig verschil in raadplegen van woordvormingsregels Resultaten

Is er een verband tussen het raadplegen van hulpbronnen en verwerving?

Opzoeken van woordbetekenis leidt tot verwerving.

Opzoeken van woordvormingsregels leidt tot verwerving (en transfer).

Geen significante verschillen tussen niveaugroepen.

Zijn er verschillen in de mate van raadplegen van hulpbronnen tussen leerders?

Leerstijl maakt weinig verschil in raadplegen van woordvormingsregels