Handboek BPV

3,077
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
3,077
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Handboek BPV

  1. 1. Handboek BPVA Omschrijving begrippenB Visie en beleidC Organisatie bpvD Van bedrijf naar leerbedrijfE Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave
  2. 2. A. Omschrijving begrippen 3 aan leerbedrijf 17 E Inhoud BPV 47 1. Beroepspraktijkvorming (bpv) 3 4. Rollen, taken en verantwoordelijkheden 1. Planning en voorbereiding 47 2. Student (BOL/BBL) 3 binnen de bpv 18 Matchen 47 3. Praktijkopleider 4 Rol management MBO College 18 Voorbereiding bpv voor leerbedrijven? 47 4. De werkbegeleider 4 Rol en taak bpv-docent 19 Voorbereiding bpv voor studenten? 48 5. Bpv-docent 4 Rol en taak bpv-coördinator 21 Veiligheid 48 6. Bpv-coördinator 4 Rol en taak praktijkopleider 22 Motivatie problemen 48 7. Bpv-bureau 5 Rol en taak werkbegeleider 23 2. Begeleiding tijdens de bpv 49 8. Kenniscentra Beroepsonderwijs Bedrijfsleven 5 Rol en taak beoordelaar 24 Leerwerkplan 49 9. Bpv-portal 6 Rol en taak KBB / opleidingsadviseur 26 Coaching 49 0. 1 Proeve van Bekwaamheid 7 5. Communicatie en informatie 27 Beschikbaarheid begeleiding 11. Portfolio 7 Bereikbaarheid 27 op de werkplek 53 Voorlichting studenten 27 Begeleiding werkbegeleider B. Visie en beleid 8 Voorlichting leerbedrijven 28 en praktijkopleider 54 1. Visie op bpv van ROC van Twente 8 Bpv-gids 28 Opbouw portfolio 54 Wat verstaat ROC van Twente onder ‘bpv’? 8 Bedrijfsbezoeken 29 Praktijkopdrachten 55 Organisatie 8 Tips voor goede communicatie Reflectie 56 Informatie & Communicatie 9 met leerbedrijven 29 3. Beoordeling 58 Faciliteiten 9 6. Faciliteiten 30 Praktijkopleider als beoordelaar 59 Inhoud 9 7. Begeleidingsuren BPV 32 4. Examinering in de praktijk 60 Begeleiding 9 Leerwerkplan 10 D. Van bedrijf naar leerbedrijf 35 F Kwaliteitszorg 61 Reflectie 10 1. Werving 35 1. Bereikbaarheid 61 Evaluatie 10 2. Accreditatie 36 2. Klankbordgroepen 62 Kwaliteitszorg 10 De keuring 36 Klankbordgroep leerbedrijven / 2. Bpv-beleidsplan 11 3. Inventarisatie leermogelijkheden 37 c.q. werkveldcommissie 62 4. Vergoedingen en verzekeringen 38 Studentenraad 62 C. Organisatie bpv 12 BBL 38 Tevredenheidsmeting 63 1. Omvang bpv in de opleiding 12 Afdrachtvermindering loonheffing 38 3. Scholing medewerkers 64 2. Het bpv-model 13 bij leerbedrijf 38 Docentstage 64 Blokstage 13 Stagevergoeding BOL student 38 Professionalisering praktijkopleider 65 Praktijkleren 14 Verzekering van de student 39 Docent als coach 66 Bijzondere activiteiten 14 5. Afspraken op beleidsniveau 40 4. PDCA-cyclus 68 Lintstage 15 6. Praktijkovereenkomst (POK) 41 Combinatie blok- en lintstage 16 7. Overlegstructuur 42 G Bijlagen 69 Roulerende stage 16 8. Onderwijsinhoudelijke afstemming 43 Bijlage 1: standaard praktijkovereenkomst 69 Estafettestage 16 9. Onderhouden van de relatie 44 Bijlage 2: voorbeeld competentieprofiel 3. Begeleidingsstructuur 17 0. Kenniscentrum Beroepsonderwijs 1 van de werkbegeleider 70 Model A : bpv-docent gekoppeld aan student 17 Bedrijfsleven (KBB) 46 Bijlage 3: statuskaart beroepspraktijkvorming 78 Model B: bpv-docent gekoppeld 2
  3. 3. A Omschrijving begrippen 1. Beroepspraktijkvorming (bpv) Bpv is de afkorting van de Beroeps Praktijk Vorming. Vroeger werd dit stage genoemd. De term bpv is spe- cifiek voor het MBO, in tegenstelling tot de term stage, die o.a. in het voortgezet onderwijs gebruikt wordt. De bpv-periode is de nieuwe naam van de stageperiode. Het stagebureau heet tegenwoordig het bpv-bureau. De bpv is een vorm van gepland en bewust leren van een student in een geaccrediteerd leerbedrijf en in eenA Omschrijving begrippen authentieke arbeidssituatie gericht op het verwerven van beroepsrelevante competenties. Het leren in de bpv wordt, naarmate de opleiding vordert, in toenemende mate gestuurd door de student zelf maar ook het bedrijf en de school sturen via keuzemogelijkheden en gestelde eisen mee. De ultieme kwaliteitsindicator van de bpvB Visie en beleid is de mate waarin studenten competenties verwerven. 2. Student (BOL/BBL)C Organisatie bpv De student is de persoon die de beroepsopleiding volgt, hetzij via de BOL leerweg hetzij via de BBL. De BOL-student volgt een voltijd opleiding waarbij de omvang van de beroepspraktijkvorming tussen de twintigD Van bedrijf naar leerbedrijf en zestig procent ligt. (zie voor recente info: Wet Educatie Beroepsonderwijs, hoofdstuk 7, Artikel 7.2.2.). De BBL-student volgt een deeltijd opleiding, meestal in combinatie met een baan. Echter, in sommige gevallen is een BBL-opleiding in combinatie met onbetaald werk of uitkering ook mogelijk. De BBL- student krijgt van zijnE Inhoud bpv werkgever de gelegenheid de opdrachten voor de opleiding tijdens werktijd uit te voeren.F KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave3
  4. 4. 3. Praktijkopleider De werknemer die in het leerbedrijf verantwoordelijk is gesteld voor begeleiding en opleiding van de student tijdens de beroepspraktijkvorming. Vaak is de praktijkopleider medebeoordelaar van de student bij de eind- beoordeling. 4. Werkbegeleider De werkbegeleider is de directe begeleider van de student op het werk. Dit wordt doorgaans gedaan naast hetA Omschrijving begrippen normale werk. De werkbegeleider is verantwoordelijk voor het dagelijkse leren, begeleiden en beoordelen van de student en legt verantwoording af aan de praktijkopleider. (zie ook: Rol en taak werkbegeleider)B Visie en beleid 5. Bpv-docent De bpv-docent begeleidt de student tijdens de bpv vanuit de school. Hij onderhoudt hiertoe voortdurend con- tact met het leerbedrijf, in het bijzonder met de praktijkopleider. Hij bezoekt regelmatig het leerbedrijf en isC Organisatie bpv voor de praktijkopleider het aanspreekpunt bij vragen of problemen tijdens de beroepspraktijkvorming van de student. De bpv-docent praat tijdens het bezoek zowel met de student als met de praktijkopleider. Bovendien draagt hij mede zorg voor een vlotte en correcte afhandeling van praktijkovereenkomsten en beoordelingsfor-D Van bedrijf naar leerbedrijf mulieren (zie ook: Rol en taak bpv-docent).E Inhoud bpv 6. Bpv-coördinator De bpv-coördinator is de spin in het web binnen de opleiding voor wat betreft de organisatie van de bpv en afstemming met het werkveld. Het bpv-bureau is de werkplek van de bpv-coördinator. (zie ook: Rol en taakF Kwaliteitszorg bpv-coördinator)G BijlagenH Inhoudsopgave4
  5. 5. 7. Bpv-bureau Het bpv-bureau verwerkt de studentgegevens en de gegevens van de leerbedrijven in een centraal regis- tratiesysteem. Het bureau zorgt voor het plaatsen van studenten in de bpv en het regelen van de praktijk- overeenkomsten (POK). Medewerkers van het bpv- bureau zoeken en werven leerbedrijven en onderhou-A Omschrijving begrippen den contacten met leerbedrijven. De opleiding is in alle gevallen verantwoordelijk voor het vinden van een ge- schikte bpv-plek voor studenten. Men kan studentenB Visie en beleid vragen zelf een plaats te zoeken, maar dat ontheft de opleiding niet van haar verantwoordelijkheid. Vooral bij grotere opleidingen is het handig om een bpv-bureauC Organisatie bpv op te zetten. 8. KenniscentraD Van bedrijf naar leerbedrijf Beroepsonderwijs Bedrijfsleven KBB staat voor Kenniscentra Beroepsonderwijs Be- drijfsleven. Dit zijn overkoepelende organisaties vanE Inhoud bpv verschillende bedrijfsbranches. Het bestuur van de KBB bestaat uit vertegenwoordigers van werkgevers,F Kwaliteitszorg werknemers en het beroepsonderwijs. KBB regelt de accreditatie van leerbedrijven en zorgt voor een toe- reikend aantal leerbedrijven van voldoende kwaliteit.G Bijlagen Ook regelt het kenniscentrum de totstandkoming van de kwalificatiedossiers en zorgt zij ervoor dat het be- drijfleven voldoende inbreng heeft in de totstandko-H Inhoudsopgave ming ervan.5
  6. 6. 9. Bpv-portal De bpv-portal van het ROC van Twente is een web-based faciliteit voor de beroepspraktijkvorming (bpv). Hierbij wordt gebruik gemaakt van een beveiligde en besloten internettoegang voor het drietal betrokkenen bij de bpv (de student, de bpv-docent op school en de praktijkopleider in het leerbedrijf). De portal biedt mo- gelijkheden voor communicatie informatievoorzieningA Omschrijving begrippen kennisdeling en samenwerken begeleidingB Visie en beleid De bpv-portal is vooral bedoeld ter bevordering van het logistieke proces van de beroepspraktijkvorming. Denk hierbij aan: het verschaffen van informatie die uniform en up-to-date is;C Organisatie bpv de vastlegging van resultaten, zoals verslagen en beoordelingsformulieren; het plannen van de persoonlijke contacten; het onderhouden van mailcontact;D Van bedrijf naar leerbedrijf overdracht van resultaten bij meerdere bpv-periodes of bij wisseling van docent. Als basis voor de portal wordt gebruik gemaakt van een elektronische leeromgevingE Inhoud bpv (ELO). Het ROC van Twente heeft als standaard ELO: N@Tschool. Ten behoeve van de bpv-portal kan N@tschool op maat gemaakt worden. De opleiding kan zelf aangevenF Kwaliteitszorg aan welke functies men behoefte heeft en tot welke informatie (proeven, gemaakte opdrachten van student, leermiddelen, roosters etc.) de leerbedrijven toegang zouden moeten krijgen. Het ligt in de bedoeling om op termijn een bpv-portal in Plaza in te richten, maar tot op heden (december 2010)G Bijlagen zijn daarvoor geen mensen en middelen beschikbaar gesteld.H Inhoudsopgave6
  7. 7. 10. Proeve van Bekwaamheid Een beoordelingsvorm waarbij de student de op- dracht krijgt in een afgebakende vooraf afgesproken periode in een contextrijke situatie een set van sa- menhangende beroepsactiviteiten uit te voeren. In de contextrijke situatie doen zich de dilemma’s van het beroep voor.A Omschrijving begrippen 11. Portfolio Een portfolio kan verschillende functies en vormenB Visie en beleid hebben. Het is niet handig om meerdere functies in een portfolio samen te brengen omdat de functies lastig te verenigen zijn. Een portfolio kan in papie-C Organisatie bpv ren of digitale vorm (bijvoorbeeld binnen N@tschool) worden opgebouwd en is altijd eigendom van de stu- dent. Een portfolio kan de volgende functies hebben:D Van bedrijf naar leerbedrijf Ontwikkelingsgericht portfolio welk voornemens (plannen) en de reflectie daarop (evaluatie en ver- antwoording) bevat.E Inhoud bpv Beoordelingsportfolio waarmee de student aan- toont te beschikken over een bepaald competen-F Kwaliteitszorg tieniveau. De student wordt op basis van de aan- geleverde stukken in het portfolio beoordeeld. Een derde functie, die van Archief / ShowcaseG Bijlagen wordt veel minder in het onderwijs gebruikt, maar wel door bijv. kunstenaars en artiesten. Hierin worden alle documenten die betrekking hebbenH Inhoudsopgave op de competentieontwikkeling bewaard. De port- folio heeft dan een functie als archief en kan te- vens als showcase dienen.7
  8. 8. B Visie en beleid De bpv is bedoeld om leerervaringen in de praktijk op te doen. Het is bedoeld voor alle mbo studenten die voor hun diploma werkervaring moeten opdoen en willen leren in, en werken aan de voor de arbeidsmarkt vereiste vaardigheden. 1. Visie op bpv van het ROC van TwenteA Omschrijving begrippen Wat verstaat het ROC van Twente onder ‘bpv’? De bpv (beroepspraktijkvorming) is een vorm van gepland en bewust leren van een studentB Visie en beleid in een authentieke arbeidssituatie gericht op het verwerven van beroepsrelevante com- petenties. Het leren wordt, naarmate de opleiding vordert, in toenemende mate gestuurd door de student zelf maar ook het bedrijf en de school sturen via keuzemogelijkheden enC Organisatie bpv gestelde eisen mee. Een kwalitatief hoogwaardige bpv is gericht op het leren handelen van studenten in situaties zoals die zich op de werkplek voordoen.D Van bedrijf naar leerbedrijf Organisatie Een voorwaarde om bewust te leren op een werkplek is het verweven van opleiding en prak-E Inhoud bpv tijk. De vanuit de opleiding aangestuurde inhoud moet worden verweven met de aangeboden leermogelijkheden op de werkplek. Het aan de bpv voorafgaande of begeleidende onderwijs is een factor die van invloed is op het leren in de bpv. Daarom dient het onderwijs erop gericht te zijnF Kwaliteitszorg om de beroepspraktijkvorming zo goed mogelijk te ondersteunen. Dit geldt voor de aangeleerde kennis, houding en vaardigheden van de student, zowel kwantitatief als kwalitatief. Het ROC zorgt voor afstemming van de inhoud van de bpv en houdt daarbij de wederzijdse belangen vanG Bijlagen de student en het leerbedrijf in het oog.H Inhoudsopgave8
  9. 9. Informatie & Communicatie Het succes van de bpv is afhankelijk van de communicatie en samenwerking tussen student, praktijkopleider (bedrijf) en bpv-docent (ROC). Het ROC van Twente streeft naar een intensieve com- municatie tussen deze drie pijlers.A Omschrijving begrippen Faciliteiten Om een succesvolle bpv te kunnen rea-B Visie en beleid liseren, dienen zowel opleiding als leer- bedrijf voldoende faciliteiten te bieden.C Organisatie bpv Inhoud Het ROC van Twente ziet de beroeps- praktijkvorming als integraal onderdeelD Van bedrijf naar leerbedrijf van de opleiding van elke beroepsbe- oefenaar. Binnen de opleiding is de be- roepspraktijk leidend. Het kwalificatie-E Inhoud bpv dossier vormt het kader voor de inhoud van het leerproces in de beroepsprak-F Kwaliteitszorg tijkvorming. BegeleidingG Bijlagen De student heeft gedurende de gehele opleiding en daarmee ook tijdens de bpv recht op kwalitatief goede bege-H Inhoudsopgave leiding. De voortgang in leerprocessen van de student wordt vastgelegd door zowel praktijkopleiders (bedrijf) als bpv- docenten (ROC) zodat alle betrokken partijen hiervan op de hoogte zijn. De resultaten die de student binnen de bpv behaald, worden vastgelegd door de beoordelaars. Deze resultaten maken deel uit van de examinering.9
  10. 10. Leerwerkplan Evaluatie Studenten, praktijkopleiders en bpv-docenten heb- Binnen het ROC vindt evaluatie plaats op de vol- ben ieder hun eigen verwachting van een bpv- gende niveaus periode. Voor een succesvolle bpv is een goede individuele student introductie en het benoemen van duidelijke leer- bpv / leerbedrijf doelen in de bpv van groot belang. De taken in de opleiding bpv worden afgeleid van de leerdoelen en door deA Omschrijving begrippen opleiding, in overleg met de student en het leerbe- Kwaliteitszorg drijf, vastgesteld. Er vindt jaarlijks een terugkoppeling plaats tussen praktijk, onderwijs en student, met de intentie omB Visie en beleid Reflectie meetbare verbeterpunten voor de bpv te formu- Reflectie op het eigen functioneren van de student leren. De geformuleerde verbeterpunten worden is een belangrijk onderdeel van de bpv en wordt opgenomen in de PDCA-cyclus van de opleiding.C Organisatie bpv door zowel bpv-docent als praktijkopleider voortdu- rend gestimuleerd.D Van bedrijf naar leerbedrijfE Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave10
  11. 11. 2. Bpv-beleidsplan In een bpv-beleidsplan wordt de vorm van opleiden binnen het leer- bedrijf in beeld gebracht. Hoe is het opleiden ingebed in de totale organisatie? Waaraan moet de organisatie voldoen om studenten en medewerkers op te kunnen leiden? In dit beleidsplan worden de doelen, randvoorwaarden en beschikbare middelen vastgelegd.A Omschrijving begrippen Probeer als opleiding of in samenwerking met het leerbedrijf een bpv-beleidsplan op te stellen. Bij het vaststellen van het bpv-be- leidsplan kunt u gebruik maken van de ‘Statuskaart BPV’ om deB Visie en beleid actiepunten, die deel uitmaken van het op te stellen beleid, in kaart te brengen (zie bijlage: 3). Het beleidsplan is ook van belang met betrekking tot de erkenningC Organisatie bpv en kwaliteitseisen ten aanzien van opleidingsplaatsen bij het leerbe- drijf. Deze erkenning wordt afgegeven door de het kenniscentrum. De meeste kenniscentra hebben criteria ontwikkeld waaraan hetD Van bedrijf naar leerbedrijf bpv-beleidsplan dient te voldoen. Aan de hand van het bpv-beleid moet voor management en me- dewerkers duidelijk worden hoe de beroepspraktijkvorming binnenE Inhoud bpv de leerbedrijven georganiseerd wordt en hoe de kwaliteit van de beroepspraktijkvorming wordt bevorderd en bewaakt.F Kwaliteitszorg Vaak zullen leerbedrijven hun eigen opleidingsbeleid al geformu- leerd hebben. Dan kan het bpv-beleid hier deel van gaan uitmakenG Bijlagen of hierop aansluiten. Als opleiding is het streven te komen tot een gezamenlijke visie en een gezamenlijk bpv-beleid, van leerbedrijf én opleiding.H Inhoudsopgave Wanneer er bij de formulering van bpv-beleid sprake is van afstem- ming op strategisch niveau zal er, zeker als het om grotere werkge- vers gaat, meer zekerheid en continuïteit gewaarborgd zijn bij het creëren van leerwerkplekken. Door samenwerkingsverbanden tussen werkgevers te creëren, zo- als in de bouwsector veelal gebeurt, kan worden voorkomen dat er met talloze kleinere leerbedrijven moet worden overlegd. Afstem- ming met afgevaardigden van dit samenwerkingsverband is dan voldoende.11
  12. 12. C Organisatie bpv De inhoud en organisatie van de bpv wordt in samenspraak tussen school en bedrijf vorm gegeven op basis van het onderliggende kwalificatiedossier. De BPV Toolbox www.bpvtoolbox.nl) bevat een groot aantal bron- nen over het onderwerp werkplekleren, die bij de organisatie van de bpv ingezet kunnen worden. 1. Omvang bpv in de opleidingA Omschrijving begrippen Bij het organiseren van de bpv in de opleiding moet allereerst rekening worden gehouden met de wettelijke bepalingen. Als de hogere leerjaren van niveau 3 en 4 opleidingen voornamelijk gevuld worden met bpv-uren,B Visie en beleid is het van belang daar voldoende onderwijstijd in de lagere leerjaren tegenover te zetten. Volgens de inspectie gaat het daar nogal eens verkeerd. Hoe vindt de berekening plaats van het in te zetten aantal uur bpv in de opleiding?C Organisatie bpv De bpv hoort tussen de 20% en 60% van de (gehele) BOL-opleiding uit te maken.D Van bedrijf naar leerbedrijf In een BOL-opleiding dient men studenten jaarlijks minimaal 850 uur ‘begeleid werken’ (IIVIO: In Instellingstijd Verzorgd Onderwijsprogramma) aan te bieden. De bpv maakt deel uit van de uren ‘begeleid werken’. De maxi- male omvang van de bpv (over de gehele BOL-opleiding) wordt als volgt berekend: 59% van de uren begeleidE Inhoud bpv werken (= minimaal 850 per jaar) x aantal jaar opleiding = maximale omvang bpv. Dit aantal uren kan naar eigen inzicht verdeeld worden over de gehele opleiding. Voorbeeld: Blok bpv - 4 jarige opleiding: Leerjaar Aantal uur begeleid werken (IIVIO) per jaar BPV = TotaalF Kwaliteitszorg jaar 1 850 10 x 32 uur = 320 jaar 2 900 10 x 32 uur = 320G Bijlagen jaar 3 1000 20 x 32 uur = 640 jaar 4 1060 30 x 32 uur = 960H Inhoudsopgave totaal: 3810 uur (lessen én bvp) 2240 (bpv) 59% van de bpv 2240 = minder over de hele op- 59 % van 3810 = 2247,9 dan 2247,9 leiding dus: OK De BBL-opleiding bestaat uit minimaal 60% praktijk en kent wettelijk geen maximum. Binnen dit ROC is echter als norm vastgelegd dat de praktijk maximaal 80% van de gehele opleiding mag omvatten. De omvang van het onderwijs (incl. bpv) moet wettelijk bij de BBL minimaal 300 uur per jaar bedragen, om voor bekostiging in aanmerking te komen.12
  13. 13. De onderwijs inspectie controleert het aantal bpv-uren streng. Zij let er bijvoorbeeld op dat bij de berekening van het aantal uren bpv uitgegaan is van het werkelijke aantal uren per week en níet van werkweken van standaard 40 uur. De inspectie let er ook op of sommige stagiaires bijvoorbeeld een voltijd bpv-overeenkomst hebben, terwijl zij slechts in deeltijd bpv-activiteiten uitvoeren. Ook wanneer de bpv-periode in werkelijkheid korter duurt dan de periode waar de berekening vanuit gaat, kunt u problemen met de inspectie krijgen. 2. Het bpv-modelA Omschrijving begrippen De vorm van de bpv is sterk bepalend voor de inrichting en het rooster van de gehele opleiding. Uiteraard worden de periodes waarin de bpv plaatsvindt afgestemd op de mogelijkheden en wensen van leerbedrijvenB Visie en beleid en studenten. Er zijn verschillende bpv-modellen mogelijk, elk met zijn eigen voor- en nadelen. Door de voor- en nadelen tegen elkaar af te wegen, wordt het meest geschikte model bepaald.C Organisatie bpv Blokstage Ongeveer de helft van de BOL-opleidingen kent blokstages. Een blokstage is een aaneengesloten periode variërend van één of meer weken (doorgaans één periode) tot een jaar, waarin studenten naar een leerbedrijfD Van bedrijf naar leerbedrijf gaan. Bij een blokstage is het handig om de bpv-blokken van verschillende opleidingsjaren tegen elkaar in te laten lopen. Dus het eerste jaar krijgt bpv in het tweede blok, terwijl het tweede jaar in het eerste blok bpv krijgt. Daarmee voorkomt u dat het meren- deel van het lesaanbod in hetzelfdeE Inhoud bpv blok valt en maakt u optimaal gebruik van de bpv plaatsen.F Kwaliteitszorg Het voordeel van de blokstage is dat studenten een goed beeld van de echte werk- zaamheden krijgen. De student wordt als het ware onderdeel van de organisatie. Een nadeel is dat studenten langere tijd niet op school zijn, wat roostertech-G Bijlagen nisch lastig kan zijn en waardoor het veel lastiger is om tijdens de bpv het contact met de student goed te onderhou- den.H Inhoudsopgave13
  14. 14. Praktijkleren Er bestaat een vorm van praktijkleren welke niet als formele bpv wordt uitgevoerd. Dat betekent dat het leren niet noodzakelijk gebeurt bij een erkend bpv-bedrijf en dat er geen praktijkovereenkomst (conform de WEB) aan ten grondslag ligt. Voor deze vorm van praktijkleren, is accreditatie niet noodzakelijk. Een andere naam voor deze vorm van praktijkleren is buitenschoolse beroeps oriëntatie (BBO). Als elders in de opleiding aan de wettelijke vereisten met betrekking tot de bpv wordt voldaan (met name deA Omschrijving begrippen minimale bpv-omvang in de opleiding), is dat formeel geen probleem. Praktijkleren moeten dan beschouwd worden als begeleide onderwijstijd van de instelling, wil ze meetellen voor de bepaling van het aantal uren daarvan. Praktijkleren vormt een bijzondere inrichting van de lessen. Belangrijk is vooral dat deze lessenB Visie en beleid worden uitgevoerd onder toezicht/regie van de onderwijsinstelling. Daar gelden dan echter wel andere voor- waarden voor dan voor de officiële bpv. C Organisatie bpv De officiële bpv vindt plaats bij een geaccrediteerd bpv-bedrijf dat aan allerlei eisen moet voldoen. Daarbij hoort dat het kan voldoen aan de opleidings- en vormingsdoelen van de opleiding en dat het in staat is ade- quate begeleiding te geven op deze terreinen. Onder die conditie kan de begeleiding van de opleiding eenD Van bedrijf naar leerbedrijf stuk minder zijn, want deze wordt in wezen overgenomen door het bedrijf. Aan al die voorwaarden wordt niet voldaan bij praktijkleren buiten de officiële bpv. Daarbij is de kwaliteit vanE Inhoud bpv de begeleiding immers niet getoetst. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid voor die begeleiding volledig bij de opleiding zelf en gelden dezelfde eisen als voor andere vormen van zelfstandig leren. Begeleiding vanuit deF Kwaliteitszorg opleiding moet herkenbaar toegewezen zijn aan de onderwijsactiviteiten en beschikbaar zijn als de deelnemer daar behoefte aan heeft. De inspectie heeft in de situatie waarin niet aan die voorwaarde werd voldaan, de praktijkuren niet als begeleide onderwijstijd meegerekend.G Bijlagen Bijzondere activiteiten Bijzondere activiteiten, zoals introductieweken, gastdocenten, praktijksimulaties binnen en buiten school,H Inhoudsopgave werkweken en excursies tellen mee voor de onderwijstijd, mits deze voldoen aan de criteria, maar niet voor de bpv. Als met een programma inzichtelijk gemaakt wordt hoeveel uren feitelijk aan relevante activiteiten worden besteed, kunnen die uren meegenomen worden in de berekening. Als inzichtelijk maken niet mogelijk is, geldt een standaard lesweek als basis voor de berekening. Bij het ontbreken van een geschikt alternatief programma voor de achterblijvers, worden de uren niet meegeteld. Reis- en slaaptijden bij (buitenlandse) excursies/ bpv vallen buiten de berekening.14
  15. 15. Lintstage Een lintstage is een vast onderdeel van het weekprogramma van de student (bijv. twee dagen per week) en betreft meestal een relatief lange periode. Lintstages zorgen voor continuïteit. Bij een lintstage kunt u uiteraard afwisselen in de dagen. Eer- stejaars krijgen bpv op maandag en dinsdag en tweedejaars op woensdag en donderdag. Ongeveer 30 procent van deA Omschrijving begrippen BOL-opleidingen kent lintstages en 20 procent van de BOL- opleidingen kent een combinatie van lint- en blokstages.B Visie en beleid Het argument voor een blok- of een lintstage is meestal dat het bedrijfsleven deze vorm van bpv op prijs stelt. Soms heeft men het wel eens anders geprobeerd, maar is men daar weer vanC Organisatie bpv terug gekomen. Advies is om bij het vormgeven van de oplei- ding vooraf bij de brancheorganisatie te informeren of er een duidelijke voorkeur binnen de branche bestaat. Uit onderzoekD Van bedrijf naar leerbedrijf is reeds gebleken dat de meeste bedrijven de studenten het liefst 3 á 4 dagen in de week hebben en voor een iets langere periode van een paar maanden. Verder willen ondernemers deE Inhoud bpv studenten graag het hele jaar beschikbaar hebben en niet al- leen tussen september en mei. Misschien dat een bpv in deF Kwaliteitszorg zomer iets kan oplossen, mits goede begeleiding (zowel vanuit school als vanuit het leerbedrijf) gegarandeerd kan worden.G Bijlagen Een opleiding op niveau 1 of 2 is doorgaans meer gebaat bij een lintstage, omdat deze meer variatie biedt aan de studen- ten. Voor hen is een volledige week op school vaak erg lang.H Inhoudsopgave Daarnaast is het in een kortere opleiding handig als er niet te lang gewacht wordt met het verkrijgen van een goed beroeps- beeld. De student kan, door vroeg aan de bpv te beginnen, al snel beoordelen of hij de juiste opleiding gekozen heeft. Na- deel van een lintstage is dat het lastig te combineren is met een buitenlandse bpv. Naast blok- en lintstages zijn er nog een paar andere vormen.15
  16. 16. Combinatie blok- en lintstage De combinatievorm van blok- en lintstage (alternerende stage) komt vooral voor in opleidingen waar de stu- denten in het hoogseizoen alle dagen en in de resterende tijd enkele dagen per week op bpv zijn. Roulerende stage Het hele jaar kunnen studenten bij tourbeurt gebruik maken van dezelfde (bpv)adressen. Het aantal studen- ten dat in de klas aanwezig is, wordt hierdoor beperkt. Telkens is een groep studenten niet op school, maarA Omschrijving begrippen uiteindelijk hebben alle studenten evenveel lessen genoten. periode 1 periode 2 periode 3 periode 4 periode 5B Visie en beleid op stage groep 1 groep 2 groep 3 groep 4 groep 5 groep groep groep groep groep lessenC Organisatie bpv 2, 3, 4 en 5 1, 3, 4 en 5 1, 2, 4 en 5 1, 2, 3 en 5 1, 2, 3 en 4D Van bedrijf naar leerbedrijf EstafettestageE Inhoud bpv Een bijzondere vorm van blok- of lintstage waarbij de ene student de andere aflost, zo- dat een plek bij een organisatie vrijwel perma-F Kwaliteitszorg nent bezet is. Voorbeeld: verschillende studen- ten van dezelfde school bemensen gedurendeG Bijlagen één jaar de wekelijkse filmmiddag in een clubhuis. Verschil met roulerende stage is dat het hier slechts om een of enkele dagdelen gaat.H Inhoudsopgave16
  17. 17. 3. Begeleidingsstructuur De begeleiding vanuit het ROC tijdens de bpv kan op verschillende manieren worden georganiseerd. Aan de onderwijsafdeling de keus om de bpv-docent te koppelen aan studenten óf aan leerbedrijven of voor een com- binatie hiervan te kiezen. Model A : bpv-docent gekoppeld aan studentA Omschrijving begrippen Een koppeling aan studenten, zoals meestal in de BOL gebeurt, heeft als voordeel dat de docent de student goed kent, en specifiek kan inspelen op wensen, problemen en leerdoelen van de student. In deze structuur gaat een grotere groep docenten op bpv-bezoek. Meestal heeft de bpv-coördinator geen begeleidende rol.B Visie en beleid Wanneer een intensieve begeleiding gewenst is, kan deze structuur voordelen hebben. Nadeel is dat de relatie tussen leerbedrijf en bpv-docent minder makkelijk tot stand komt en dat een leerbedrijf met meerdere docenten van een opleiding te maken kan krijgen.C Organisatie bpv Model B: bpv-docent gekoppeld aan leerbedrijf Wanneer bpv-docenten of bpv-coördinatoren voor een langere periode gekoppeld worden aan leerbedrijvenD Van bedrijf naar leerbedrijf in plaats van aan studenten, heeft dat als voordeel dat de bpv-docent goed bekend is bij het leerbedrijf en de bedrijfscultuur en de leermogelijkheden kent. In deze structuur is het aantal bpv-docenten beperkt. Dit model heeft duidelijk voordelen voor het leerbedrijf. Het leerbedrijf heeft te maken met één begeleider, wat duidelijk-E Inhoud bpv heid schept en goed is voor de onderlinge relatie. Hierdoor is afstemming makkelijker en is het leerbedrijf eerder bereid ook de wat moeilijker studenten op te nemen (om de bpv-docent tegemoet te komen). WanneerF Kwaliteitszorg er een tekort aan leerbedrijven is, of wanneer het leerbedrijf met meerdere opleidingen te maken heeft, kan dit Model A: koppeling student aan docent Model B: koppeling docent aan leerbedrijfG Bijlagen Leerbedrijf 1 - student 1 Leerbedrijf 1 bpv-docent 1 Leerbedrijf 2 - student 2 student 1 bpv-docent 1 Leerbedrijf 3 - student 3 student 2H Inhoudsopgave student 3 Leerbedrijf 4 - student 4 Leerbedrijf 2 bpv-docent 2 Leerbedrijf 5 - student 5 student 4 bpv-docent 2 Leerbedrijf 6 - student 6 student 5 student 6 Door slimme constructies te kiezen is het vaak mogelijk om met minder middelen meer te realiseren. Zo kan een onderwijsinstelling bijvoorbeeld een docent ‘detacheren’ bij een leerbedrijf. Het voordeel hiervan is dat de laatste wordt ontlast qua begeleiding van studenten . Een aanwezigheid van één dag per vier tot zes weken blijkt in de praktijk al een behoorlijke winst op te leveren, mede doordat de docent zijn/ haar praktijkkennis up to date houdt.17
  18. 18. 4. Rollen, taken en verantwoordelijkheden binnen de bpv Rol management MBO College Wanneer een bedrijf meerdere studenten wil plaatsen is het raadzaam om daar op strategisch niveau afspra- ken over te maken en een samenwerkingsverband aan te gaan. Wanneer het management niet in staat is daadwerkelijk relaties met leerbedrijven te onderhouden, kan een staflid benoemd worden, die verantwoor- delijk is voor het opbouwen en onderhouden van relaties met de grootste werkgevers. Regel tegelijkertijd datA Omschrijving begrippen contacten met kleinere bedrijven niet blijven liggen. De rol van het management/het staflid richt zich vooral op:B Visie en beleid het aanjagen/ stimuleren van de opleiding en daarmee van de bpv; het zorgen voor voldoende competente en toegewijde bpv-docenten voor de begeleiding van de student op bpv; het initiëren van evaluaties bpv door student, praktijkopleider en docent;C Organisatie bpv het koppelen van functioneringsgesprekken aan functieprofielen (bpv) en evaluatieuitkomsten; deelname aan regionale overlegstructuren (zoals: werkveldcommissies, regionaal platform, klankbord- groepen, brancheoverleg);D Van bedrijf naar leerbedrijf het maken van afspraken met leerbedrijven op strategisch niveau; het onderhouden van relaties met leerbedrijven op managementniveau; het vaststellen van visie en beleidsdocumenten (zie ook pag. 9);E Inhoud bpv het maken van afspraken omtrent de juiste randvoorwaarden waaraan een leerbedrijf zou moeten voldoen om tot een goed leerwerktraject te komen;F Kwaliteitszorg het verkrijgen van juiste een recente informatie om tijdig actie te kunnen ondernemen. Een leerwerkplek inrichten betekent, dat er duidelijke afspraken gemaakt worden omtrent inzet, variëteit vanG Bijlagen werk en begeleiding. Wanneer op strategisch niveau geen afspraken worden gemaakt, zijn de juiste randvoor- waarden op de werkvloer niet gegarandeerd. Vraag daarom altijd of de gemaakte afspraken doorgespeeld worden naar de werkvloer. Bij het maken van afspraken op strategisch niveau over het plaatsen van eenH Inhoudsopgave student, zou het belang nog eens benadrukt kunnen worden van: de feitelijke waardering van de kant van het management van het leerbedrijf voor wat de student heeft geleerd (in de vorm van een materiële of immateriële beloning); het scheppen van een bedrijfscultuur, waarin leren als leuk wordt gezien, het stellen van vragen wordt gestimuleerd, waar ruimte bestaat voor zelf-experimenten en waar fouten gemaakt mogen worden en be- spreekbaar zijn; het beschikbaar stellen van een opleidingsaanbod op de werkplek; het verruimen van verantwoordelijkheden en bevoegdheden van studenten (gericht op leren) op de werk- plek; Het stimuleren van goede feedback door de bereidheid bij medewerkers te stimuleren en door de aanwe- zigheid van ervaren collega’s en chefs als coaches en begeleiders te organiseren.18
  19. 19. Rol en taak bpv-docent Een van de hoofdfiguren in de begeleiding van de student is de bpv-docent. Welke taken precies onder diens verantwoordelijkheid vallen en wat de hierbij behorende competenties (profielschets) zijn, is hier beschreven. Door de taken van de slb-docent en de bpv-docent te verenigen in een persoon, kunnen in de bpv opgedane ervaringen meegenomen worden in de slb-gesprekken. A. Taken gericht op de studentA Omschrijving begrippen Student voorbereiden op de bpv-periode Het organiseren van en feedback geven op reflectie bewaken van de voortgangB Visie en beleid bewaken van de aansluiting van de leerdoelen van de student op de leermogelijkheden in het leerbedrijf Ondersteunen bij het uitvoeren van het leerwerkplan, proeven, opdrachten Begeleiden en volgen van het persoonlijk leerproces en het mogelijk verwijzen naar en informeren vanC Organisatie bpv andere partijen bv. servicecentrum, docenten Voeren van begeleidingsgesprekken met de student op school en op de instelling Student ondersteunen bij het maken van de portfolioD Van bedrijf naar leerbedrijf Verslagleggen, documenteren en archiveren van relevante informatie Student informeren gedurende de bpv Contacten onderhouden met reïntegratiebedrijven (BBL)E Inhoud bpv Evalueren en beoordelen van de bpvF Kwaliteitszorg B. Taken gericht op het leerbedrijf Onderhouden van contact met de praktijkopleider/beoordelaar van de student en gezamenlijk voeren van functionerings- en beoordelingsgesprekkenG Bijlagen Het leggen en onderhouden van contacten en het geven van relevante informatie aan de instelling Vervullen van een PR functie als representant van het ROC.H Inhoudsopgave19
  20. 20. C. Taken gericht op het bpv-bureau Op de hoogte stellen van bpv-coördinator over ervaringen en nieuwe ontwikkelingen binnen bpv-instellingen Leveren van een actieve bijdrage aan beleid en ontwikkeling van de bpv. Bijwonen van overleg Op de hoogte stellen van bpv-resultaten en het aanleveren van relevante gegevens Advisering bij plaatsing van studentenA Omschrijving begrippen Benodigde kennis en vaardigheden van de bpv-docent Inzicht hebben in de kwalificatieprofielen en de daarbij behorende opleidingsstructuurB Visie en beleid Behoeften van de student m.b.t. het leerproces en de daarbij behorende opleidingsstructuur kunnen herkennen en invulling hieraan kunnen geven Student kunnen ondersteunen in het beheren van het portfolioC Organisatie bpv Kennis en inzicht hebben in de proeven van bekwaamheid Kennis hebben van relevante werkvelden Communicatieve vaardigheden bezittenD Van bedrijf naar leerbedrijf Probleemoplossend vermogen bezitten Diplomatiek kunnen handelen Over empathisch vermogen beschikkenE Inhoud bpv Over begeleidingsvaardigheden beschikken Kennis hebben van methodisch handelenF Kwaliteitszorg Besluitvaardig en representatief zijnG BijlagenH Inhoudsopgave20
  21. 21. Rol en taak bpv-coördinator De bpv-coördinator is speciaal belast met: het werven en uitzetten van bpv-plaatsen (in overleg met de opleidingen); het bijhouden van een bestand met bpv-contactpersonen en leerbedrijven; het, in nauw overleg met leerbedrijven, management en opleidingen, vormgeven van het bpv-beleid. de verantwoordelijkheid voor de voorlichting en het voorlichtingsmateriaal; de deelname aan het overleg van het bpv-bureau;A Omschrijving begrippen de beoordeling van de bpv-aanvraag van de student; het toewijzen van studenten aan bpv-begeleiders; het onderhouden van bestaande contacten met leerbedrijven;B Visie en beleid het opbouwen van nieuwe contacten met bedrijven; het probleemoplossend optreden indien zich tussen betrokkenen problemen voordoen; het verzorgen van de administratie voortvloeiend uit de bpv-periode;C Organisatie bpv het organiseren en plannen van de terugkomdagen en informeren van alle betrokkenen; het archiveren van documenten met betrekking tot gegevens van het bedrijf, de aanvraag bpv-goedkeuring en de bpv-overeenkomst;D Van bedrijf naar leerbedrijf het archiveren van bpv-verslagen en beoordelingen; het archiveren van informatie over potentiële leerbedrijven; het zorg dragen voor de praktijkovereenkomsten.E Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave21
  22. 22. Rol en taak praktijkopleider Van een praktijkopleider wordt verwacht dat hij/zij tijd heeft een medewerker of student te coachen en werk- zaamheden aan te bieden die bij zijn of haar opleiding passen. De praktijkopleider onderhoudt contact met de bpv-docent van het ROC over de vorderingen en prestaties. Daarnaast heeft de praktijkopleider aandacht voor de opleidingseisen en een integere omgang met de medewerker of student. Sommige kenniscentra hebben een kwalificatiedossier ontwikkeld voor de functie van praktijkopleider. Het dossier van Calibris, geeft een voorbeeld hoe de functie inhoudelijk is vormgegeven.A Omschrijving begrippen De praktijkopleider: coördineert de beroepspraktijkvorming van de studenten (BOL) of studenten in opleiding (BBL).B Visie en beleid is verantwoordelijk voor de voortgang van de beroepspraktijkvorming van studenten. verzorgt de activiteiten die te maken hebben met de introductie, begeleiding en de beoordeling. beoordeelt en bespreekt de vorderingen die de studenten maken.C Organisatie bpv schept voorwaarden voor de kwaliteit van de beroepspraktijkvorming in de organisatie: introductie op de werkplek, de begeleiding van studenten door begeleidings- en beoordelingsgesprekken, het zorgdragen voor de individuele bpv van de student en het overleg met de opleiding.D Van bedrijf naar leerbedrijf organiseert en coördineert in samenwerking met collega’s en werkbegeleiders de route van de studenten tijdens de beroepspraktijkvorming. ontwikkelt werkplannen voor de bpv en begeleidt de uitvoering.E Inhoud bpv ondersteunt, adviseert, informeert en coacht de werkbegeleiders bij de uitvoering van de beroepspraktijk- vorming die aansluit op het opleidingsniveau van de student en de te behalen competenties van de betref-F Kwaliteitszorg fende bpv-periode. verzorgt mede de selectie van studenten. De opleidingscoördinator van het leerbedrijf beslist over de aan- name.G Bijlagen signaleert relevante ontwikkelingen en rapporteert hierover aan de opleidingscoördinator. ontwikkelt in samenwerking met de opleidingscoördinator en de werkbegeleider benaderingswijzen en methodieken voor de bpv.H Inhoudsopgave levert een bijdrage aan kwaliteitsbewaking en beleidsontwikkeling van de bpv op organisatieniveau. bevordert de integratie tussen theorie en praktijk. verricht de aan de functie verbonden administratieve taken. 22
  23. 23. Rol en taak werkbegeleider Het taakgebied van de werkbegeleider omvat alle begeleidingsactiviteiten die plaatsvinden op de werkvloer. De werkgebegeleider: neemt bij problemen met de student of stagnatie van de bpv-opdracht, tijdig contact op met de praktijkop- leider. stimuleert de student in het opstellen van persoonlijke leerdoelen en het zoeken naar oplossingen geeft instructies en controleert op vakinhoudelijke vaardigheden en werkindeling.A Omschrijving begrippen adviseert de student op het gebied van werktempo, werkhouding, klantcontacten en sociale vaardigheden, zonder hierbij dwingend of in een leidinggevende positie te treden. wordt in het begeleiden van de student aangestuurd, gecoacht en ondersteund door de praktijkopleider.B Visie en beleid In bijlage 2 is een uitgebreid competentieprofiel van de werkbegeleider opgenomen.C Organisatie bpvD Van bedrijf naar leerbedrijfE Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave23
  24. 24. Rol en taak beoordelaar De beoordelaar beoordeelt de proeve van bekwaamheid. Dit kunnen zijn: vanuit leerbedrijf: praktijkopleider / werkbegeleider vanuit het ROC: bpv-docent, vakdocent, bpv-coördinator. Het verdient de voorkeur om de begeleiding en beoordeling door verschillende personen te laten uitvoeren.A Omschrijving begrippen Dus liever niet de student laten beoordelen door de eigen SLB-er / coach/ mentor. RolB Visie en beleid Docenten kunnen als beoordelaars worden aangewezen door de Examencommissie voor het beoordelen van Proeven, zowel externe als interne. Het leerbedrijf is verantwoordelijk voor het benoemen van de eigen beoordelaar.C Organisatie bpv Verantwoordelijkheden en bevoegdheden beoordelaar De beoordelaar van het ROC is op aanwijzing van de Examencommissie verantwoordelijk voor een correcteD Van bedrijf naar leerbedrijf afname en beoordeling van de examens in de beroepspraktijk. De beoordelaar heeft de proeve voor beoordelaars met goed gevolg afgesloten.E Inhoud bpv Taken beoordelaar proeven van bekwaamheidF Kwaliteitszorg Fase Taak Bereidt de beoordeling voor. Planning en afname Observeert de uitvoering van het examen / de proeveopdracht.G Bijlagen Vult het beoordelingsformulier in. Leidt de nabespreking en spreekt de beoordeling uit. Beoordeling en uitslagH Inhoudsopgave Levert gegevens beoordeling aan bij de bpv-docent van de opleiding.24
  25. 25. Competenties van beoordelaars van proeven van bekwaamheid Deskundig - Beschikt over vakinhoudelijke deskundigheid, opgebouwde ervaring in het vak. - Is in staat te beoordelen, op grond van de vakinhoudelijke kennis, met voldoende of onvoldoende. Voorbeeldfunctie - Is een voorbeeld voor de student. - Is ontwikkelingsgericht.A Omschrijving begrippen - Is in het werk wellevend en accuraat. - Vertoont een beroepshouding zoals men die ook van de student verwacht. Communicatieve vaardighedenB Visie en beleid - Is sociaal en communicatief vaardig. - Is in staat goede feedback te geven. Creatief en initiatiefrijkC Organisatie bpv - Denkt mee in mogelijkheden om een proeve af te leggen. - Creëert situaties waarin de student de proeve kan afleggen. - Ondersteunt bij het zoeken naar geschikte situaties.D Van bedrijf naar leerbedrijf Interveniëren - Ondersteunt de student gedurende een proeve. - Kan ondersteunen zonder de werkzaamheden over te nemen.E Inhoud bpv - Kan passend onderbreken met het doel de student verder te helpen. BetrouwbaarF Kwaliteitszorg - Kan discreet en eerlijk omgaan met de beoordelingsresultaten. - Kan beoordelingsresultaten vertrouwelijk behandelen. Bewust van kans op foutenG Bijlagen - Kan fouten herkennen en erkennen. - Heeft een goed reflecterend vermogen. - Is kritisch, ook naar zichzelf toe.H Inhoudsopgave Besluitvaardig - Kan met behulp van de eisen die aan de student gesteld worden, beslissingen nemen. - Is standvastig in het nemen van een besluit over de beoordeling. Zelfvertrouwen - Kan duidelijk en standvastig de eigen standpunten en voorstellen formuleren en kan deze overdra- gen aan anderen. - Maakt een zelfverzekerde indruk in zijn optreden. - Brengt standpunten en voorstellen met zelfvertrouwen naar voren. - Handhaaft zijn zelfverzekerde indruk ook bij weerstand tegen zijn standpunten. In het Handboek Examinering vindt u een uitgebreide omschrijving25 van rollen en taken met betrekking tot het examenproces.
  26. 26. Rol en taak KBB / opleidingsadviseur Ter ondersteuning van het ROC van Twente werft, erkent en registreert de opleidingsadviseur (ook wel consulent genoemd) van het KBB leerbedrijven voor studenten. Aan de hand van algemene criteria wordt de geschiktheid en bereidheid van bedrijven om studenten op te leiden geïnventariseerd en om- gezet in erkende leerplaatsen. Een opleidingsadviseur van het KBB is niet alleen de schakel tussen on- derwijsinstellingen en bedrijfsleven, maar ondersteunt hen ook. Met name bij ‘specifieke doelgroepen’, zoals moeilijk plaatsbare studenten, kan nauwe betrokkenheid van de opleidingsadviseur van een ken-A Omschrijving begrippen niscentrum gewenst zijn. De opleidingsadviseur kan helpen bij het vinden van een geschikt leerbedrijf dat ervaring heeft met het opleiden van betreffende studenten, een veilige leeromgeving vormt en een competente praktijkopleider heeft. Het uitgangspunt is dat het kenniscentrum uitsluitend op verzoek vanB Visie en beleid het leerbedrijf en/of de onderwijsinstelling betrokken is.C Organisatie bpvD Van bedrijf naar leerbedrijfE Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave26
  27. 27. 5. Communicatie en informatie Om een goede communicatie te kunnen waarborgen liggen er bij leerbedrijf en opleiding schriftelijke afspraken waarin minimaal staat wie welke informatie wanneer moet hebben ten aanzien van: a) het leerwerkplan b) de studievoortgang van de student c) de beoordeling en de begeleidingA Omschrijving begrippen d) de taken en verantwoordelijkheden van medewerkers en e) de evaluaties Daarnaast worden er bij leerbedrijf en opleiding jaarlijks door medewerkers evaluatieformulieren inge-B Visie en beleid vuld over de kwaliteit van de communicatie en de informatievoorziening. BereikbaarheidC Organisatie bpv Zorg ervoor dat medewerkers van de opleiding altijd goed bereikbaar zijn voor student en leerbedrijf. Stel procedures op waarmee een snelle en adequate reactie van bpv-docenten op telefoontjes of e-mail gegarandeerd wordt. Bereikbaarheid van de opleiding kan geregeld worden middels een portal, middelsD Van bedrijf naar leerbedrijf e-mail, (mobiele) telefoon en/of middels vaste aanspreekpunten. De onderwijsinstelling dient te zorgen voor de inrichting van een meldpunt, waar leerbedrijf of student terecht kan in geval van een klacht over de bpv. In de communicatie wordt dit meldpunt bekend gemaakt en wordt voor alle partijen aangegevenE Inhoud bpv wat het meldpunt doet.F Kwaliteitszorg Voorlichting studenten Zorg voor goede voorlichting en voorbereiding voordat studenten op bpv gaan, of aan het begin van een BBL-opleiding. Zorg dat studenten weten wat ze te wachten staat, zodat valse verwachtingen enG Bijlagen teleurstellingen worden voorkomen. IIn de voorlichting komen de volgende onderwerpen in ieder geval aan de orde: Voldoende informatie, passend bij de fase van de opleiding, om een keus te kunnen maken uit deH Inhoudsopgave verschillende leerbedrijven (soort bedrijf, bedrijfscultuur, leermogelijkheden, benodigde kwalificaties, eisen aan zelfstandigheid, wensen van het bedrijf t.a.v. de student) Rechten en plichten tijdens de bpv (tijd om aan opdrachten te werken, werktijden, overwerk, vakan- ties, stagevergoeding, verzekeringen, bij ziekte wat te doen, reistijd/-kostenvergoeding, etc.) Wat er van de studenten verwacht wordt Hoe de dagelijkse praktijk eruit ziet; wat de student gaat doen Wat de student mag verwachten van de praktijkopleider/ docent Informatie over de bpv-opdrachten/ proeven van bekwaamheid en de beoordelingsprocedures, Hoe de begeleiding vanuit school en het contact geregeld wordt Hoe (indien relevant) de examinering in de praktijk plaats vindt.27
  28. 28. Voorlichting leerbedrijven De bpv-coördinator is verantwoordelijk voor de voorlichting en het voorlichtingsmateriaal voor studenten én leerbedrijven. Uit onderzoek blijkt dat leerbedrijven zeer veel waardering hechten aan heldere infor- matie over de opleiding, over wat competentiegericht onderwijs inhoudt en over de vormgeving van het onderwijs. Het voorlichtingsmateriaal bedoeld voor leerbedrijven geeft daarom antwoord op vragen als: wat is competentiegericht onderwijs? wat wordt van een leerbedrijf verwacht?A Omschrijving begrippen de beoogde samenwerking: hoe zijn de rollen en taken verdeeld? wat is de inhoud van de opleiding en de bpv? hoe ziet de methodiek van opleiden, leren in de bpv, toetsen en examineren eruit?B Visie en beleid wat is de beoogde inzet van het leerbedrijf? en wat is de inzet van de opleiding tijdens de bpv?C Organisatie bpv Het verstrekken van de juiste informatie voorkomt dat er onjuiste denkbeelden en valse verwachtingen ontstaan. Zorg altijd dat een leerbedrijf juist én tijdig wordt geïnformeerd. Tijdig wil meestal zeggen als het bedrijf benaderd wordt om als leerbedrijf te fungeren.D Van bedrijf naar leerbedrijf Bpv-gids ROC-deel Doel van de bpv-gids is om informatie over de bpv te verstrekken aan leerbedrijf en student. Deze infor-E Inhoud bpv matie is bedoeld om de dagelijkse gang van zaken goed te laten verlopen. De bpv-gids bestaat uit een ROC-deel deel, waarin informatie staat die voor het gehele ROC geldt, en een opleidingsdeel, wat doorF Kwaliteitszorg de opleiding wordt ingevuld. Naast informatie kunnen ook de bpv-opdrachten worden opgenomen in de bpv-gids. In de bpv-gids ROC-deel worden de volgende onderwerpen behandeld: 1 Verplichte documentenG Bijlagen 2 Informatie met betrekking tot specifieke doelgroepen (asielzoekers, gehandicapten) 3 Een aantal aspecten in de beroepspraktijkvorming 4 KenniscentraH Inhoudsopgave 5 Internationale bpv In het algemene deel worden vragen beantwoord als: Waarom in de praktijk leren? Hoe komt de student aan een bpv-plaats? Student als student, of student als werknemer? Welke eisen stelt de school? Welke eisen stelt de praktijkbiedende organisatie? Wat zijn de rechten van de student? Aan welke regels moet de student zich houden? Wie is waarvoor verantwoordelijk? Hoe kan ik de opleiding/ bpv-docent bereiken?28
  29. 29. Bedrijfsbezoeken Een bedrijfsbezoek is een uitstekend middel om de relatie te onderhouden en om persoonlijke aandacht te geven aan de student. Een intensief contact tijdens de bpv toont betrokkenheid met student, die daardoor meer gemotiveerd zal zijn voor de studie. Daarom is het regelmatig afleggen van bedrijfsbezoeken zeker wenselijk. Om regelmatig bij alle studenten op bedrijfsbezoek te gaan is zeer arbeids- en tijdsintensief. Maak daarom gebruik van alternatieven. Hoewel een bedrijfsbezoek zeer op prijs gesteld wordt, zijn stu- denten vooral gebaat bij regelmatig contact en aandacht. Contact kan in levende lijve worden onderhou-A Omschrijving begrippen den, maar ook telefonisch, via e-mail, sms, msn of Hyves. Onderzoek wijst uit dat studenten ook deze laatste drie methodes zeer waarderenB Visie en beleid Tips voor goede communicatie met leerbedrijven Werk structureel aan wederzijdse bekendheid, kennis en begrip tussen bpv-docenten en onderwijs- instellingen enerzijds en praktijkopleiders en bedrijven anderzijds.C Organisatie bpv Streef naar persoonlijke contacten, zodat knelpunten snel kunnen worden opgelost. Stimuleer ook belangstelling voor elkaars werkprocessen, zodat ze beter op elkaar kunnen worden afgestemd. De inhoud en vorm van het onderwijs blijven zo dicht bij de ontwikkelende beroepsprak-D Van bedrijf naar leerbedrijf tijk. Verstrek regelmatig kort en bondig informatie, vermijd daarbij wollig taalgebruik. Voor kader/algemeen overleg over samenwerking verdient één aanspreekpunt de voorkeur.E Inhoud bpv Zorg dat kaderafspraken bekend zijn bij praktijkopleider/ werkbegeleiders en bpv-docent / bpv-coör- dinator zodat zij op eigen niveau hierbinnen afspraken kunnen concretiseren.F Kwaliteitszorg Zorg dat de inhoud van communicatie en verantwoordelijkheid van de partners in overeenstemming zijn met elkaar.G BijlagenH Inhoudsopgave29
  30. 30. 6. Faciliteiten Een van de hete hangijzers in het organiseren van de bpv is het beschikbaar stellen van vol- doende faciliteiten voor bpv-docenten. Een veel gehoord probleem van docenten is dat de tijd ontbreekt om bedrijven regelmatig te kunnen be-A Omschrijving begrippen zoeken. Ook ruimte om gesprekken te kunnen voeren op school is soms een probleem. Breng als organisator van de bpv vooraf in kaartB Visie en beleid wat precies nodig is aan faciliteiten om verras- singen achteraf te voorkomen. Wat aan middelen en mankracht nodig is, is sterk afhankelijk van deC Organisatie bpv opleidingsvisie op de bpv, van de geografische ligging van de opleiding t.o.v. de leerbedrijven en van de branche.D Van bedrijf naar leerbedrijf Het in kaart brengen gaat eenvoudiger als er een koppeling gemaakt wordt tussen formuleren, communiceren, naleven en bijstellen enerzijds,E Inhoud bpv en de visie, organisatie, inhoud en evaluatie an- derzijds. Het schema op de volgende pagina kanF Kwaliteitszorg gebruikt worden om de benodigde faciliteiten in kaart te brengen.G BijlagenH Inhoudsopgave30
  31. 31. Schema benodigde faciliteiten(tijd, deskundigheid, mankracht, middelen/apparatuur, ondersteuning, materiaal, software, feedback vergoedingen) Visie Organisatie Inhoud Evaluatie formuleren visie op bpv formuleren functieprofielen bpv bpv-opdrachten evalueren functieprofielen overzicht beleidsdoelen gekoppeld begeleiders examenopdrachten evalueren rol en taakverdelingFormuleren aan bpv rol- en taakverdeling formuleren bpv-gids evalueren klachtenprocedures klachtenprocedures opstellen beoordelingssystematiek leidraad functioneringsgesprek begeleidingsmodel Omschrijving begrippen functioneringsgesprek bpv-docent beschrijving leerdoelen bpv a.d.h.v. functieprofielen (per student vastleggen) formuleren meetbare verbeterpunten opbrengst reflectieverslagen Visie en beleid voor de bpv op basis van evaluaties doel en functie bpv-bureau vastleggen afstemmen bpv-visie van opleiding Organisatie bpv opstellen communicatieplan: voorlichting leerbedrijven evalueren communicatieCommuniceren met visie leerbedrijf of wie moet welke informatie, voorlichting aan studenten met student komen tot een gezamenlijke visie wanneer hebben (intern en extern) opstellen leerwerkplannen evalueren communicatie Van bedrijfbpv metleerbedrijf op de naar leerbedrijven inrichten bpv-portal: POK (invullen en verwerken) met leerbedrijven visie uitdragen aan docenten, digitale ruimte om informatie contact onderhouden student evalueren communicatie intern leerbedrijven en studenten (omtrent opleiding en student) te bedrijfsbezoeken afleggen delen met student en leerbedrijf reageren op vragen/ Inhoud bpv opmerkingen leerbedrijven reageren op wekelijkse reflectie- verslagen Kwaliteitszorg reflectie uitkomsten bespreken vastleggen in hoeverre docenten inventariseren en vastleggen van ondersteuning student bij sollicitatie PDCA cyclus bpv opstellen Bijlagen visie onderschrijven de namen medewerkers die aan func- / sollicitatieprocedure en inroosteren opleiding (materiaal, werkwijze, tieprofielen bpv voldoen voorbereiden op bpv evalueren leertraject met studentenNaleven begeleidingsmodel) toetsen aan afstemming met leerbedrijf over bij start bpv inventariseren actuele evalueren naleven procedures Inhoudsopgave visie coherentie met kwaliteitseisen inhoud en begelei- en feitelijke voorkennis en ervaring evalueren begeleiding door student ding leertraject student evalueren naleven visie jaarlijkse functioneringsgesprekken beoordelen opdrachten een gezamenlijke jaarlijkse evaluatie bpv-medewerkers vastleggen studievoortgang van de bpv door leerbedrijf en opleiding examineren in de praktijk opleiding herzien/ aanpassen aan scholing medewerkers (begeleiding, Aan de hand van evaluaties: ROC-spiegel enquête maken enBijstellen vastgesteld beleid en geformuleerde examinering) bijstellen bpv-opdrachten gegevens analyseren visie in overleg met leerbedrijf bijstellen bijstellen voorlichting bijstellen evaluatieformulieren jaarlijks bijstellen visiedocument en functieprofielen bijstellen methodieken voor ni-veau evalueren scholing docenten opleidingsmateriaal bijstellen klachtenprocedures meting jaarlijks bijstellen gezamenlijke visie (opleiding-leerbedrijven)
  32. 32. 7. Begeleidingsuren BPV Het is lastig om een eenduidig advies te geven over het aantal in te zetten docenturen voor bpv-bege- leiding. Het aantal uren is sterk afhankelijk van de inhoud van de bpv en de taken van de bpv-docent. Aan de hand van een in 2005 verricht onderzoek kan een indicatie gegeven worden voor wat redelijk is. Er is namelijk op grote schaal onderzoek gedaan naar de hoeveelheid uren die bpv-docenten en bpv- coördinatoren inzetten om studenten in de bpv te begeleiden.A Omschrijving begrippen Gemiddeld besteedden de bpv-docenten en bpv-coördinatoren per week 4 uur (239 minuten) aan het begeleiden van studenten tijdens hun bpv. Alle stagebegeleiders gaven aan studenten te bezoeken op het leerbedrijf. Daarnaast had 88% telefonisch contact met de praktijkopleider, zo’n 80% had mail- enB Visie en beleid telefonisch contact, 66% had persoonlijk contact met de student op school en 49% had mailcontact met de praktijkopleider. De helft van de docenten in het onderzoek gaf aan dat men niet voldoende tijd had om goed te kunnenC Organisatie bpv begeleiden. Een reële caseload zou 20 tot 25 minuten per student per week zijn. Dit is vergelijkbaar met andere begeleidingsfuncties zoals trajectbegeleiding in reïntegratiebedrijven.D Van bedrijf naar leerbedrijf Voor de bpv-coördinator zou het aantal minuten per student hoger moeten zijn aangezien deze zich niet alleen bezig zou moeten houden met het begeleiden van de studenten maar ook met het werven van bedrijven, het maken van afspraken met bedrijven een instellingen en het organiseren van bijeenkom-E Inhoud bpv sten en contacten. Daarvoor zou per week vier uur extra beschikbaar moeten zijn, los van het aantal studenten.F KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave32
  33. 33. In het schema hieronder wordt (voorbeeldmatig) aangegeven hoe de begeleidingstijd van een bpv-docent ingezet kan worden. Taken bpv-docent tijdens blokstage Benodigde tijd per 3 maanden/per student Het ondersteunen van studenten bij het zoeken naar een bpv-plek 15 minuten De procesmatige begeleiding van de student 10 minuten Het tekenen van de praktijkovereenkomst (POK) namens de opleiding (5 minuten) tijdens bedrijfsbezoek Het geven of uitleggen van opdrachten aan de student en/of helpen kiezen van een project 10 minuten Het verzorgen van interne voorlichting over mogelijkheden en regelingen (klassikaal) 5 minuten Het bewaken van de doelstellingen van de bpv (10 minuten) tijdens bedrijfsbezoek Het afleggen van 2 bedrijfsbezoeken (midden, eind) incl. reistijd 150 minuten Het onderhouden van contact met de student en de praktijkopleider 10 minuten Het onderhouden van de relatie met bedrijven 10 minuten Het optreden als intermediair bij gerezen problemen tussen student en bpv-bedrijf (gemiddeld) 5 minuten Het toetsen van vorderingen van de student aan de individuele doelstellingen zoals geformuleerd tijdens bedrijfsbezoek in het leerwerkplan van de student (10 minuten) Het stimuleren van reflectie/reageren op werkverslagen en opdrachten 20 minuten Het schriftelijk bijhouden van gemaakte afspraken en van problemen die zich voordoen in de tijdens bedrijfsbezoek samenwerking tussen leerbedrijf, student en onderwijsorganisatie Het beoordelen van de student na afloop van de bpv (eindbeoordeling) het overleg daarover met 5 minuten de praktijkopleider en de terugkoppeling daarvan naar het leerbedrijf. (30 minuten) Het terugkoppelen van suggesties van het bedrijfsleven voor aanpassing aan het opleidingstraject 5 minuten naar het management Totaal 245 minuten per drie maand Is ongeveer 80 minuten per maand per student 245 minuten 80 : 4 = ong. 20 minuten per student.33
  34. 34. Het bovenstaande model is gebaseerd op een blokstage. Bij een lintstage zal de begeleidingstijd niet veel afwijken. De begeleidingstijd bij een lintstage kan enerzijds wat minder zijn om het contact met de student te handhaven, omdat de docent de student iedere week op school ziet. Daarentegen wordt de behoefte aan begeleidingstijd weer groter per student, doordat de docent (bij een lintstage) vaker op bedrijfsbezoek gaat per bpv-periode omdat deze doorgaans het gehele jaar bestrijkt. Het aantal benodigde minuten per student is groter als de behoefte aan begeleiding toeneemt, zoals bijvoorbeeld in opleidingen op niveau 1 of 2. De taken van de bpv-docent zijn uiteindelijk bepalend voorA Omschrijving begrippen de toe te kennen begeleidingsuren.B Visie en beleidC Organisatie bpvD Van bedrijf naar leerbedrijfE Inhoud bpvF KwaliteitszorgG BijlagenH Inhoudsopgave34
  35. 35. D 1. Werving Van bedrijf naar leerbedrijf De eisen aan een leerbedrijf zijn stevig. Er wordt verwacht dat leerbedrijven een duidelijke bijdrage leveren aan het stellen van leerdoelen, het werken aan de leerdoelen, het beoordelen van opdrachten en examens en het informeren van en onderhouden van contacten met de opleiding. Daarom is het zaak om niet zozeer opA Omschrijving begrippen zoek te gaan naar een groot aantal leerbedrijven, dan wel naar een aantal kwalitatief goede leerbedrijven. De contacten en de persoonlijk relatie met het leerbedrijf zijn daarbij van groot belang.B Visie en beleid Bij het werven van leerbedrijven gaat het erom de voordelen voor het leerbedrijf duidelijk op een rij te zetten. Hier worden enkele voordelen opgesomd, die ingezet kunnen worden bij het werven van een leerbedrijf. U helpt de opleiding bij het opleiden van aankomende vakkrachten.C Organisatie bpv U biedt studenten de mogelijkheid een mooi beroep te leren door uw kennis en kunde beschikbaar te stel- len.D Van bedrijf naar leerbedrijf U krijgt een helpende hand erbij (gratis of tegen onkostenvergoeding) die vaak zeer bereidwillige is om van alles en nog wat aan te pakken Leerbedrijven van BBL-studenten en van studenten met een handicap kunnen onder bepaalde voorwaar-E Inhoud bpv den belastingvoordeel verkrijgen. De leidinggevende rol van werkbegeleiders is meestal motiverend en stimulerend voor de begeleider zelf. het onderwerp ‘opleiding’ gaat leven in de organisatie en zet medewerkers aan tot verdere ontplooiing enF Kwaliteitszorg kennisdeling. Er waait een frisse wind in het bedrijf; studenten kunnen met nieuwe onconventionele ideeën komen. De bpv biedt de mogelijkheid om nieuw personeel te leren kennen en te selecteren. Leerbedrijf zijn bete-G Bijlagen kent over een effectieve en goedkope manier beschikken om aan goed personeel te komen. Een vergroting van de diversiteit van het personeel, wat positief uitpakt op de creativiteit en activiteit. Door de relatie met de opleiding en de andere leerbedrijven krijgt u toegang tot nieuwe technologischeH Inhoudsopgave kennis en methodieken. Een tevreden student is een lopend reclamebod onder mede studenten, vrienden en collega’s. Door leerdoelen te stellen en uw student te ondersteunen bij het bereiken van deze doelen, wordt uw bedrijf een lerende organisatie, waarmee uw bedrijf succesvoller zal zijn in de kenniseconomie. U levert een bijdrage aan de ontwikkeling van talenten in de regio, die de gehele economie ten goede komt. Een mogelijkheid om een geweldige bijdrage aan de maatschappij te leveren.35
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×