Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
Memoria
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply
Published

 

Published in Business , Spiritual
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
708
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
2
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. HutsaEraikitzen (laneko maketan) _Etorkizuneko okupazioa helburu izanik hutsa eta betearen arteko azterketa egin dugu. _Azterketa bi mailatan ematen da: 1-SACEM eraikina enbolbente bezala uler dezakegu hutsak hutsuneak betetzen dituelarik. 2-Azterketa berdina egin da eraikinaren barnean, eta honetan ebaketen potentziala indartu nahi izan da. (sekuentzia ezberdinak, altuerak, barne kanpo interferentziak, eskala, hutsen formalizazioa, hutsa eta betearen arteko oreka…landu dira laneko maketa honetan)
  • 2. KONTZEPTUA _KRITIKA Gure ustez ez da nahikoa eraikin bat beste batekin bolumenaren arabera konparatzea. Eraikin hori biable edo funtzionagarri egingo duen ingurua (bai fisikoa, bai soziala, populazio masa batekin…….) konparazio horren zati izan beharko liratekela kontsideratzen dugu. Ezin dugu esan SACEM-en funtzio bat sartu dezakegula hori sartzeko bolumen nahikoa dagoelako soilik. _PROIEKTU AKTUAZIOAREN INFLUENTZIA MAILA Beharrezkoa ikusi dugu erabakitzea edo hausnartzea gure proiektuaren influentzia mailari buruz. Hortarako, Europa mailatik hasita Euskal Herriak eta honen barrenean hiriburu ezberdinek osatzen duten sistema aztertu dugu, Billabonak edo eskualdeak sistema horren barne betetzen duen paperaz ohartzeko. Euskal Herriko hiriburuek, bakarka, ez dute masa nahikoa gaur eguneko hiriekin konpetentzian sartzeko, hortaz, hiruek elkarrekin “Ciudad Región” deritzona osatuz lortzen dute konpetitibilitate hori. Billabona, Tolosaldea eskualdearen barne, Euskal hiriburuen arteko korridoreetako batean kokatzen da, nolabait Donostiaren satelite komplementario moduan. _IKERKETA SOZIALA Arkitekturak gizartean eragin zuzena du, gizartearentzako izan behar da, beraz, nola sortu arkitektura gizarte horren berri izan gabe? Hortik, sortutako aspektu ezberdinen berri jasotzeko grafikoak eta baita galdeketa soziologikoa egin da, gaur eguneko jendearen bizitza estilo/erritmoaren berri edukitzeko helburuarekin. _ONDORIOAK HASIERAKO GRAFIKOETATIK _Populazio gehiena aktibo. _Billabonan populazio portzentai haundiena 20-50 urtekoen artean. _Azken urteetako Billabonako populazioa nahiko uniformea. _GALDEKETA 20/50 URTEKO PERTSONEI ESKUALDE MAILAN Jende oso desberdina topatu dugu, bakoitza bere arazoekin (nahiz eta galderak ez horri buruzkoak ez izan zehazki; beraien sentimendu/egoera emozionalen berri galdetzean, berain arazoen berri ere kontatzen ziguten kasu gehienetan). _Aisialdirako denbora gutxi. _Jendea oso estresatua. _Emozio aldetik oro har emaitzak erantzun negatiboagoetaruntz.
  • 3. bizi zaren herrian egiten duzu lan?
  • 4. ze mailatan sentitzen zara estresatua?
  • 5. zenbat ordu kentzen dizu lanak?
  • 6. auto distantziak
  • 7. irisgarritasun ekonomia autoz
  • 8. FISIKO SENSORIALA PSIKOLOGIKO gorrak FABRIKA BAT itsuak EMOZIONALA elbarrituak apatia _Tratatu TRATATUKO DIREN desoreka _Komunikatu ARAZOAK _Inbestigatu SOZIALA LOTURA inmigrazioa drogak NATURA indarkeria NATURA NATURA informatu ETXEBIZITZAK TERAPIA ORIENTAZIOA komunikatu NATURA IKERKUNTZA inbestigatu NATURA GAIA Nola eragin dezake bai espazio eraikiak baita espazio naturalak patologia hauen terapian? NATURA PERTSONA_______________________________________________ESPAZIOA INTERAKZIOA
  • 9. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa INGURU PSIKOLOGIKOAREN ESPERIENTZIA ETA ESANAHIA sarrera Gertaera urbanoa da gaur egun gizakiaren bizilekuan gertatutako aldaketa teknologikorik Fischer-en (1975) modeloak ere, Wirtg-en moduan, hiria indibiduo ezberdinen multzo bezala garrantzitsuena, nahiz eta biltzeko behar hori, pertsonen artean beti eman den ekintza bat izan. azaltzen du. Beraien arteko ezberdintasun hoiek, azpikultura kontestuak sortzen dituzte, Bertze garai batzuekiko desberdintasun nagusiena hurrengoa da: gaur egun, zelaia urbanizatzen da, zeintzuetan sujetuak beraien artean ezberdintzen diren. Hiria mundu ttikien mosaiko bat bezala eta aintzinako garaietan aldiz hiria ruralizatzen zen. agertzen da, komunitate razial, etniko, klase sozial bereko bizilagun taldeetan e.a. egituratua. Azpikultura aktibo hauek “masa kritiko” bezala eragiten dute, eta beraien aktibitatea hirian Inguruaren Psikologia 60. hamarkadan sortzen da eta guztiz presente izan du beti aipatutako okupatzen duten tamainuaren araberakoa da. Laburbiltzeko: azpikultura hauek adostasun esperientzia urbano berri horrek gizakian eduki duen inpaktua. sozialaren murriztearen ondorio dira. Soja-ren hitzetan, hiria, gizarteak sortu duen egitura edo sistema bat da, giza bizitzaren kontinentea, Milgram-ek (1970) aldiz, Wirtg-en ideietan sakontzen du espazioaren eragin psikologikoak garatu modu hagitz zuzenean prozesu sozialen isla bihurtzen dena, beraz, ez soilik giza ekintzak ematen nahiean, hortarako hirietako esperientzietan oinarrituz. Bere lanarekin, Inguruaren Psikologiari ateak direneko kontestua. Guztiok onartzen dugu historian zehar beti eman dela gizakien arteko biltzea, idekitzen dizkio. Hiriko bizitza, gaur egun esperientziaz ezagutzen ahal dugun bezala, gainkargan baina gaur egun ezagutzen dugun fenomeno urbanoak dimentsio berriak dauzkala ere argi daukagu. dauden etengabeko interakzioek eratzen dute bere ustez, hauen ondorioak izanik adaptazio Modu paradogiko batean, erran dezakegu, hiria dela gizakiaren bizileku naturala. Espazialki aldiz, edo amoldatzeko saiakerak. Gainkarga, adaptazio estrategiaren zati da, bere oinarrietan pertsona harreman sozialaren gunea bezala definitzen ahal dugu, zeinetan gizartearen transformazio edo bakoitzari denbora guttiago ematean datzana. Gainkargak eguneroko bizitza deformatzen du, erretentzio oinarrizko prozesuak aktibatzen diren. lege sozialen bilakaeran eragin eta rol-en onartzea bideratu. L. Wirt-ek azaltzen du, bere ustez sujetu baten kondukta edo izateko modua inguruak baldintzatua Milgram-ek, bere lanetan kasu bat komentatzen du, Psikologia Sozialeko liburuetan azkenean dagoela, eta pertsona horrek bi gauza egiten ahal dituela: edo ingurura amoldatzen da, edo paradigmatikoa bihurtu dena: Katherine Genovese-k, gauez lan egiten duen neska batek, 18 prozesu hortan porrot eginen du. Urbanism as a way of life (hirigintza bizitzeko estilo bezala) lanak, labankada jasotzen ditu etxerako bidean, ezer egin gabe geratzen diren bertze 30 pertsonen hiria, izateko modu berri bat bezala aurkezten du, hurrengo 3 faktoreen inzidentziaren eraginez aintzinean, (ez zuten ezta poliziari dei egin). Psikologoak azaltzen du hiriak erresponsabilitate eza azaltzen ahal dena: tamaina, dentsitatea eta hiritarren arteko heterogeneotasuna. Hiru kontzeptu hori ahalbidetzen duela, eta anonimatoa garantizatzen du horrelako egoeretan. Ikerketa honek hauetan oinarrituz, psikologo honek hiria ezaugarri heterogeneoetako indibiduoen iraupeneko zarata eta inguru estresari buruzko lan berriak bultzatzen ditu eta hauek aportazio haundiak egin asentamentu bat bezala ulertzen du. Bere teorien arabera, hiriaren haunditzeak hiritarren arteko dituzte ingurua eta jokaearen arteko harremanak ezagutzeko orduan. ezberdintasunak areagotzen ditu, hauen arteko interakzio loturak murriztuz, eta hauek bigarren maila batera pasatuz (lehenengo mailan mantendu ordez) . Populazioaren dentsitateak, rutina Gainkarga modeloaren sintesi bat egiten du 1978an Cohen-ek, eta azaltzen da, gainkargaren edo egunerokotasuna bultzatu eta indibiduoaren harreman sozialak partzializatzen ditu, hauek menpe dagoenaren jokaera nagusiena, atentzio erabilgarria indibiduoak garrantzitsuen harreman inpertsonaletan bihurtuz, (azaleko harremanak hain zuzen ere). Bertzetik aipatu behar kontsideratzen dituen aspektuetan kontzentratzea. Hona hemen teoriaren 4 hipotesi edo da heterogeneitateak ere adostasun soziala zailtzen duela. suposizio egituratzaileak:
  • 10. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa 1-Gizakiok atentzioa mantentzeko gaitasun mugatua daukagu. b) Bigarren puntu bezala, jasotzen dugun kalitatea eta kalitate objetiboaren arteko diferentzia 2-Inguruak erabilgarri dagoen atentzioa baino gehiago eskatzen duenean, prioritate orden bat daukagu. Kofkak jada teoria hau 1935ean defendatzen du, inguru geografikoa (objetiboa) eta sortzen da, esfortzu erabilgarria aspektu garrantzitsuenetan kontzentratzeko helburuarekin. portaerazko ingurua desberdinduz. Bigarren atal honek bide ematen du ingurua eta portaeraren 3-Inguruko estimulazio intentsu bat jasotzen ari den pertsonak, atentzio gaitasun guttiago edukiko erlazioa aztertzeko. du bere lana burutu ahal izateko, inguru baldintza arruntetan dagoen bertze batekin konparatzen badugu. 4-Atentzio eskaera luzatuek nekea sortzen dute (atentzio gainkargak post-efektuak azaleratzen Inguruaren deskribapen fisikoa ditu). Aurreko parrafoetan komentatu diren modelo ezberdinek, zer pentsatu ematen duten problematikak aurkezten dituzte, eta hauen artean bi nabarmendu nahi izan ditugu: 1-Lehenengoan, hiria jokaera eremua bezala dago, eta baita eztabaida haundien eragile izan den Inguruaren deskribapen soziokulturala gaia: hiria kultura bezala. Egia da hirian jokaera edo portatzeko modua generalizatzen duten patroiak daudela, baina ezin dugu ahantzi hirian prozesu psikosozialak agertu eta garatzen direla ere. 2- Bertzetik, guztiz beharrezkoa da hiriko bizitzaren efektu psikologikoak aztertzea. Gainkargen modeloa, hagitz kritikatua izan bada ere, hagitz erabilgarria izan da eta linea hortan ikertzen jarraitu behar da. Inguruaren norberaren deskribapena Inguruaren kalitatea Inguruaren kalitatearen planteamendurako, gutzienez 2 oinarrizko arazo eduki behar dira kontutan: a) Lehenik eta behin, kantitate eta kalidadearen dikotomiaren planteamentua. Hau oreka mententzeko desberdintasuna beharrezkoa bihurtu den mundu batean. Patologia edo problematika honek oinarrian ardatz politiko-praktiko bat dauka, eta nahiz eta aspektu sinple bat Ingurua Portaera iruditu, profesional baten dilema moralak bere barne hartzen ditu.
  • 11. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa Arazo metodologikoak Aztertutako datu psikologiko tipoak Historian zehar ez da erreza gertatu inguruak indibiduoen portaeretan nola eragiten duen , Inguruari dagokionez, gizakiak 3 datu nagusi prozesatzen ditu: inguruaren ezagutza, ekintza eta aztertzea. Inguru bezala hau osatzen duten faktore guztiak kontutan hartuz noski: espazioa, soinua, helburua. Edo bertze hitz batzuetan erranda, inguruaren barne errepresentazioa, espazioaren usaina, tenperatura… Aurrera eraman diren 2 saiakuntza aurkeztuko dira hemen; lehena, soinuaren erabilpena eta ekintza modeloak eta lekuaren ebaluazioa. Bi sailkapen hauek, Inguru Psikologia eraginari buruzkoa: klasikoko kontzeptuak dira, baina nolabait gaur egun ere interesgarriak dira aipatzea ikerketa soinua/zarata: Gizakiaren tendentzia, soinu edo zaratara egokitzea da, (baldin eta hau 60dbA-tik hauen mugak ezagutu ahal izateko. gorakoa bada), eta nahiz eta deserosoa suertatu daitekeen. Los Angeles-en garatu zen ikerketa batean ondorioztatu zenez, zarata dimentsio ezberdinak sailkatzen dira eta hauek eragin haundia a) Lekuen kontzeptualizazioa: espazioaren barne antolakuntza. Honetan 3 azpifase bereizten dira: daukate sentsazio subjetiboetan, osasunean, eta baita portaeran ere. Zarata deserosoa bihurtzen desberdintzea, artikulazioa eta integrazioa. da: b) Lekuen erabilpena. Ekintza portaeraren aurre. a) Ezinbestekoa ez den zerbait bezala pertzibitzean. c) Lekuen ebaluazioa: Batez ere lekuari asignatutako ezaugarri afektiboetan zentratua, eta hauen b) Soinu iturriak hiritarren ongizatea kaltzetzen du. erlazioa lekuak sugeritzen duen egoera emozionalarekin. c) Erantzuleek ingurugiroko bertze aspektu batzuk ukatzen dituzte. d) Zarata osasunarentzat txarra dela pentsatzea. Lekua eta leku eza (lugar y el no lugar) e) Beldurra eragiten duenean. Orain arte behin eta berriz azaldu da inguru kontzeptua, baina kontzeptu hau ere zalantzan jarri f) Aktibitate garrantzitsuetan interferitzean (lo egin, elkarrizketa batean…) edo gutzienez honen inguruan hausnartzea beharrekoa kontsideratu dugu. Leku guztiak, ez dira beti Leku bezala ulertzen, badaude ez Leku edo gazteleraz no Lugar diren lekuak ere. Hauen Ikerketa honetan, zaratak indibiduoen portaeran estimulo bat suposatzen duela egiaztatu zen. arteko diferentzia hurrengoa da: Leku edo ez leku izatearen arteko muga, indibiduo bakoitzaren Zarata bat nahiko izan zitekeen oinezko bat bertze bati eroritako pakete bat jasotzen laguntzeko araberakoa da, hau da, pertsona batentzat leku bat Leku izanen da, horrek berarengan esanahi bat geratu ez zedin, edo kanbioak behar dituen bati trukea egiteko ere ez geratzeko erabakia daukanean, leku horrek berarentzat memoria bat daukanean hain zuzen ere. Adibide zehatzago hartzeko orduan. Beraz, erran daiteke zarata nivel haundiago batean, portaera anti-sozialak ikusi bat jartzeagatik, errepide edo autopista bat, bertan egiten dugun erabileraren arabera (esanahi zirela. berezirik ez daukan paso bezala) leku ez bat izaten ahal da. Leku ez hortan momentu batean Bertze alde batetik antzeko ikerketa bat gauzatu zen, baina aldagai bezala tenperatura hartuta ekintza bat gertatzen bada, istripu bat adibidez, ekintza horrek leku hori aktibatu eta erranahi bat kasu honetan. Ikerketa hau konplaxuagoa suertatu zen eta emaitzak konparatzeko zailtasunak egon ematen dio, eta denboran zehar memoria, gertatutakoaren oroigarriak agertu daitezke e.a. Beraz, ziren. Hala ere hurrengoa ondorioztatu izan zen: tenperaturak bere horretan baino, tenperatura pertsona zehatz batzuentzat, leku hori, leku eza izatetik leku izatera pasatu da. aldaketek eta hauen bariazioek sortutako estresa da momentu batean jarrera soziala edo (Prozess tailerrean praktikan jarri zen leku eza lekuan transformatzeko ideia) laguntzarako nahia murriztu dezaketenak.
  • 12. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa Erreferentzia mailak eta unitateen zehaztapenaren arazoa Indibiduoen sailkapena Oinarrizko prozesu psikologikoak (pertzepzioa, pertsonaren bilakaera, ikasketa soziala…..) Praktika terapeutiko guztietan, hartzaile bat existitzen da. Hartzaile horren eta emailearen kontutan hartu diren aspektuak dira inguru psikologiaren barne, nolabait ingurua eta indibiduoaren artean, emaileak eman beharreko zerbitzuaren kantitatea eta kalitatea adosten da (emailearen portaeraren arteko interakzioaren parte bezala, etorkizunean estrategia eta bideak sortu ahal onarpenarekin noski). Harreman hau egoteko parte hartzaile bakoitzaren irisgarritasuna bermatua izateko gaur egunean azaleratzen ari diren komunitateko arazoei erantzun bat emateko. egon behar da, eta hauen arteko interakzioan oinarritutako sailkapen bat proposatzen da: Ondorioz Stokols-ek 1977.ean eskema bat proposatzen du, hiri mailakoa, indibiduoaren portaera, norberaren indar eta situazio inguruaren araberakoa dela justifikatuz: 1-Zerbitzua hiritarren gain garbiketa mental moduan. 2-Tratamentu psikologikoa jasotzen duen hiritarra baina zentruko espazioetan zirkulatuz, hau da, Prozesu intrapersonalak Inguruaren dimentsioak geratzen direnak. Portaera prozesu fisiologiko/psikologikoak fisikoak/sozialak/kulturalak 3-Zentruan sartzea eskatzen dutenak eta onartuak ez direnak. 4-Lehenengo konsulta eta gero zerbitzu bat behar dutenak bezala katalogatutakoak baina Ingurua dimentsioanitza kontsideratzen da, osagai fisiko (topografiko, klimatiko, arkitektoniko), zentrua uzten dutenak, desertoreak deituko ditugunak. sozial (interpertsonal, antolagarri) eta kulturalez osatua, eta hiru elementuek daukate eragin 5-Behar gehien daukaten indibiduoak, alde egitea debekatua daukatenak. zuzena inguru-portaera harremanean. Harreman hau bestetik, maila ezberdinetan sailkatzen da: mikro, ertain eta makro mailetan hain 1-Garbiketa mentala zuzen ere. Lehenengoak portaera indibidual eta inguruko unitate molekularen arteko harremanak Osasun mentalaren definizioak moralaren eta indibiduo bakoitzaren balore jerarkiaren hartzen ditu bere barne. Bigarren mailak aldiz, portaera indibidualak eta kontestuko talde txikien influentzia dauka. Egoera mentalak ez dauka eritasun arruntek daukaten maila zientifikorik, beraz harremanak lotzen ditu, baita hauek inguru instituzionalekin eduki ditzaketen erlazioa. Bukatzeko, entrenamentuz eta morala igotzeko programa bereziez tratatzen da. azken mailak komunitateen erantzuna eskala haundian aztertzen du. Arazo mentalen aurrean hartzen diren jarrerak aztertzen dituzten hainbat ikerketa egin dira. Psikologiak, maila ezberdin hauek obserbazio metodoaz aztertu izan ditu orain arte, hau baita Paziente psikiatrikoa, arazo zerebral bat daukan pertsona bezala ikusten du gizarteak, babesgabe ekintzen distortsioa sortuaraziko ez duen bidea. Kontutan hartu beharko dira beraz, indibiduo balego bezala, elbarritu baten moduan. Jarrera honek indibiduo horrekiko ukapena sortzen du, bakoitza atzean utzi duen ingurua, eta ingurua erraten dugunean inguru fisiko, sozial eta kulturala gizartean integratzea ezinezkoa balitz bezala patologia hori sendatu ezean (nahiz eta ez diren erraten ari gara. Beharrezkoa izanen da indibiduo bakoitzaren portaera ulertzeko bere jatorri pertsona arriskutsuak kontsideratzen). Gertatu izan da adibidez bizilagun komunitate batek ingurua ezagutzea, bai eta errekuperazio terapia egoki bat planteatzeko inguru terapia bat internatu ohientzako pisu bat ukatzea, eta ez sor zitzaketen desordenengatik, baizik eta sortzea, talde ezberdinen beharrei erantzunez. propietatearen irudiari edo klaseari egiten ahal zioten ustezko kalteagatik..
  • 13. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa Garbiketa mentaleko kanpainek jarrera hauek murriztea dute helburu, informazio eta Diagnostikoaren araberako banaketa: sensibilizazioaren bidez. Kultura eza horri erantzun nahi zaio, baina gizarteko aurreiritzi horrek ere Alkoholismoa....................................................................................................................................................................................................................................................%4 pertsona asozial eta jada ez arriskutsu hoietan sortu duen aktibitate mailaren murrizteari buelta Toxikomanoak...................................................................................................................................................................................................................................................%4.5 eman nahi dio. Gizarteak neurri batean desaktibatuarazi ditu, eta garbiketa mentalak berriro Psikosis maniakodepresiboa.........................................................................................................................................................................................................%3 aktibatzeko ekintzak martxan jartzen ditu. Epilepsiaren ondoriozko nahasteak..................................................................................................................................................................................%2 Depresio nahasteak zaharretan..............................................................................................................................................................................................%4 2-Geratzen direnak Estutasun egoera.........................................................................................................................................................................................................................................%18 Gaur egun, ez daude osasun mentalerako behar adina zentru eta plaza. Orokorrean lehenengo Depresioa..............................................................................................................................................................................................................................................................%14 mailako osasun zentruak eta osasun mentalerako zentruak bateraturik daude, eta azken hauek Nahaste psikosomatikoak................................................................................................................................................................................................................%8 egoera larri bat pairatzen dute: Umeen neurosia.............................................................................................................................................................................................................................................%1 Momentuko nahaste psikiatrikoak......................................................................................................................................................................................%15 -Erabiltzaileen masifikazioa. Simulazioak...........................................................................................................................................................................................................................................................%12 -Eskema tekniko zehatz baten faltagatik erabiltzailetan sortzen den ahultze sentsazioa. -Teknologien gabezia edo efizientzia eza. Portzentzai hauen ondorio bezala, argi nabarmentzen da adinaren arabera 40 urte ingurutik gorakoak aurkitzen direla geratzen diren indibiduoen artean. Diagnostikoari dagokionez aldiz, Kalitatezko zerbitzu bat jasotzeko, ordu gehiago dedikatu behar zaizkio eri bakoitzari (gaur bizitza erritmoak sortutako patologiak dira gailentzen direnak, eta urtetik urtera igotzeko egun administrazio sistemagatik ezinezkoa dena), izan ere, gaixo mota hauek dira guztien artean tendentzia duten eritasunak ditugu hauek. arriskutsuenak. Hona hemen beraien perfila Asturiasen egindako ikerketa batean oinarrituta: 3-Zentruan sartzea eskatzen dutenak eta onartuak ez direnak. Adinaren araberako kontsultak: Badirudi gizarte modernoak gaur egun bi funtzio nagusi dituela: hiritar kopuru gehiena jaiotzatik integratzea, eta baztertze guneak sortzea integratu ez diren baztertuak hauetan zehar zirkula 10 urte…….........................……750 36-45 urte………………..2801 dezaten. 10-15…………....……..….....226 46-60……...………………..1001 16-25…………...….............…110 61-70…………………….....1900 26-35……….…..…….....….1001 +70…………………………1221
  • 14. inguru psikologia________________________________________________________________________________________inguru eta pertsonen arteko interakzio terapeutikoa Arazo hauen tratamentu psikiatrikoa bi mundu hoien arteko mugan kokatzen da. Zentruan sartu nahi duten batzuei sartze hori ukatzea, funtzio depsikiatrizatzaile bat da, indibiduoa identitatez betetzen duena, aunitzetan medikuek dioten “zure asuntoa ez da hemengoa, psikiatrikokoa da” horren aurrez aurre. 4-Urgentziaz zentruan sartu behar direnak. Terapia modu inmediatoan behar duten gaixoak ditugu atal honetan, itxoite zerrenda guztien gainetik zerbitzua momentuan jaso behar dutenak hain zuzen. Datuen arabera, talde honetan ere perfila aurreko atal baten antzekoa da: maiztasun haundieneko kasuak, estutasun egoerak, nahasteak eta desorekak egonik. Aunitzetan, tratatu beharreko patologia, interbentzio psikiatrikoa baino, bertze talde naturalentzat onartzezinak diren desordenen zuzentzea izaten da. 5-Kontsultatik alde egiten dutenak. Talde honetan, nagusiki, ansietate egoeran dauden indibiduoak sailkatzen dira, egoera konkretu baten ondorioz gaixotutakoak. Egoera konkretuaren aldatzearekin batera gertzetzen da kontsultatiko desertzioa. Gaixoaren egoera Gaixotasun mentalak, pentsamendu anormalen sortzaile dira. Eritasuna sortzearen arrazoiak lesio fisikoa edo inguruko gainkarga izan daitezke. Psikoterapiak ezaugarri pertsonak, balore, jarrera eta sentimenduak modifikatzen eta ajustatzen ahaleginduko da. Teknika ezberdinak daude patologiei aurre egiteko, hauen artean: kontzientzia jasotzea, korrekzio emozionala, habilidadeen jasotzea, balore berrien jasotzea, rememorazioa, abreazioa, inbisioa….
  • 15. PATOLOGIA FISIKO SENSORIALA PATOLOGIA BISUALAK DESKRIBAPENA Patologia bisuala erraten dugunean, pertsona itsuez solasten ari gara, noski, baina aldi berean ere ikusmen maila bajua duten pertsonetaz ere, sistemaren desgasteagatik edo lesio ezberdinen ondorioz eragindakoa izaten ahal dena. GIZARTERATZE PROGRAMA _HARTZAILEAK -Itsuak (totala) -Ikusmen maila bajuko pertsonak _ZERBITZUAK Zentroak patologia bisualak dauzkaten pertsonei eskeiniko dien zerbitzuak, pertsona hauek errehabilitatzea du helburu. Errehabilitatzea ez soilik edukazio mailan, edo gizarteratzeko beharrezkoak diren hainbat jakintzen transmititzean, baizik eta horretaz gain psikologikoki errehabilitatzeko helburua egonen da. Izan ere, eskuinaldeko taulan, errehabilitazio terapia bateko “lagin” batzuen egoerak eta helburuak aurkezten dire, eta hauetariko kopuru nahiko haundi baten egoera psikologikoa hoberena ez dela ikusi dezakegu. Tratamendua hasi baino lehen, ebaluazio fase bat egonen da pertsonaren egoera eta beharrak aztertuko dituena, eta horren arabera erabakiko da printzipio batean zein izanen den terapia mota, maiztasuna eta iraupena. Hasierako fase honetan pertsonaren ikusmen maila eta gainontzeko zentzuen balorazioa eginen du teknikoak, bai eta pertsonaren egoera psikologiko eta animoaren azterketa ere. Beraz, alde batetik, bakoitzaren behar/gabezien arabera, gizarteratzeko beharrezko jakintzak eskeiniko zaizkio patologia pairatzen duen indibiduoari. Hala nola, bastoiaren erabilera, gida txakurraren erabilera, itsuentzako irakurketa sistema, errelidadeko egoeren simulazioa (hiri mailan, autobusen erabilera…). Orientazio programa adibidez, hasiera batean, barne espazioetan garatuko dute, eta aurrerapenak egiten dituzten heinean kanpoko espazio konplexuagoetara pasako dira ariketa zailagoak egitera. Objetuen ezberdintzea, kaleko jendearekin interakzioa eta espazioaren ulertzea tratamentuaren barne eskeiniko diren atal garrantzitsuak dire. Itsuak, edo ikusmen maila bajua duen pertsonak usaimena, ukipena, entzumena (ikusmena ez den gainontzeko zentzumen sensorial-pertzeptiboak)… entrenatuko ditu, eta espazioa ulertzeko teknika berriak ikasiko ditu: ekilibrioa, biraketak, gorputz kontzeptuak (conceptos corporales), tamainu-pisu-bolumen kontzeptuak e.a. Guzti hauek nahi eta nahiezkoak dira figura, objetu edo espazioen ezagupenerako.
  • 16. Terapiaren zati ez fisikoa, indibiduoaren egoera psikologikoa tratatzean datza. Ikustetik ez ikustera pasatzea, hagitz gogorra suertatzen da eta terapiak pazienteari bere egoera berria onartzera lagunduko FISIKO PSIKOLOGIKO dio. Bertze zentzumenekin bizitzaz gozatzen ikasiko dute zentruan, sentimentuak kontrolatzen eta SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA autoestima irabazten. Terapiak hasiera batean bakarka hasiko dira eta pixkanaka taldeak haundituz joanen ukipenezko dira, esperientzia ezberdinetako patologiak pairatzen dituzten pertsonak batuz. meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola _NON? NOIZ? NOLA? komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA Ordutegia: Astelehenetik Ostiralera: 09:00tik 13:00-ra. soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia _PARTE HARTZAILEAK psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA Orientatzailea Ikusmeneko teknikoa laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia Psikologoa Langile Soziala komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa kulturen ezagupena txakur gida kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 17. PATOLOGIA FISIKO SENSORIALA ENTZUMEN PATOLOGIAK DESKRIBAPENA Gortasuna, entzuteko ahalmenaren erredukzioa bezala definitzen dugu. Entzumen gaitasunaren galera, Aspektu hau arazo bat da helburuak eta aurrerakuntzak egiterako orduan, eta horregatik emanen zaio partziala (hipoakusia) edo integrala (kofosia) izan daiteke, eta heredentzia bidez, eritasun bezala agertuz hainbertze garrantzia emozioak, sentimentuak bai komunikatzeko eta baita kontrolatzeko terapia ariketei. edo kolpe/traumatismo baten ondorioz pairatu dezakegu patologia hau. Terapiek pertsonaren bizitza kalitatea hobetzea izanen dute helburu, adiskidetasuna eta afektutasuna bultzatuz, eta gizartean mugituko diren medioan ekintzak gauzatu ahal izateko gaitasunak eta jakintzak GIZARTERATZE PROGRAMA jasoko dituzte, beti ere bakoitzaren aspekturik indartsuenak are gehiago potentziatuz. _HARTZAILEAK Laburtuz, hurrengo baloreak transmititu eta landuko dire pertsona elbarrituen errehabilitazioarako: -Kontzeptu baten egituraketa, bere gain positiboa. -Gorrak (kofosia) -Taldearenganako estimulazioa. -Entzumen maila bajuko pertsonak (hipoakusia) -Jarrera kritiko-analitiko-kreatiboa. -Bilakaera emozionalaren estimulatzea eta motibazio orokorra. _ZERBITZUAK Erran beharrik ez dago, psikologia mailako balore hauez gain balore edo jakintza fisikoak jasoko dituztela Zentroak entzumenezko patologiak dauzkaten pertsonei eskeiniko dien zerbitzuak, pertsona hauek elbarrituek, eta baita tratamentu fisiko errehabilitatzaile bat. Ekintza hauetarako, medioa izango da errehabilitatzea du helburu. Errehabilitatzea ez soilik edukazio mailan, edo gizarteratzeko beharrezkoak garrantzizko elementua, ekintza hauek garatzeko prestatua egonen dena eta ondoren gizartean topatuko diren hainbat jakintzen transmititzean, baizik eta horretaz gain psikologikoki errehabilitatzeko helburua dutena ere modu batean aurreikusten lagunduko diena. egonen da. Beraz, pertsona hauek tratatzeko terapia itsuenaren antzerakoa izanen da, eskema egituratzaile mailan. _NON? NOIZ? NOLA? Alde batetik gizarteratzeko beharrezko jakintzak ikasteko aukera emanen zaie gorrei, hala nola Ordutegia: komunikazio klaseak eta praktikak. Baina zentro honen berezitasuna batez ere aspektu psikologikoaren Astelehenetik Ostiralera: 09:00tik 13:00-ra. terapian nabarmenduko da. Entzumenaren galtzeak, arazo psikologikoak eragiten ditu bai hori pairatzen duen pertsonarengan bai eta bere inguru hurbileko pertsonengan. Beraz, pertzepzio-sensorial bat galdu _PARTE HARTZAILEAK: duen jende honi, bere egoera onartzen lagunduko zaio, eta gainontzeko zentzumenak garatuz bizitzaz gozatzeko aukera daukatela demostratuko die terapiak (beraiei bai eta beraien familiei ere). Estimulazio Orientatzailea sesioak jasoko dituzte eta motibazio globalaren bilakaera bat jasango dute. Tratamentuaren iraupena Fisioterapeuta indibiduoaren bilakaeraren araberakoa izanen da eta bere barne edukiko dituen aktibitateen artean Psikologoa aromaterapia, animali-terapia edo musikoterapia daude. Langile Soziala
  • 18. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa kulturen ezagupena txakur gida kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 19. PATOLOGIA FISIKO SENSORIALA ELBARRITUAK DESKRIBAPENA MUSIKOTERAPIA Gizakia aparteko helburuak bilatzen dituen biziduna da, elbarritua aldiz, helburu arrunten atzetik Musika izpiritura zuzentzen da, ariman eragiten du, tentsioak desagertaraziz, pertzepzioa haundituz, dabilena . Pertsona bakoitzaren perfila, elbarritua izan ala ez, bere zati ahul eta indartsuez definitzen emozioak azaleratuz. Imaginazioa estimulatzen du, erlajazio sakoneko egoerara eramaten du gizakia eta da, mugitzen den inguruarekin erlazionaturik. Elbarritasuna ez da sujetuaren ezaugarri propioa, baizik eta honek izugarrizko onura jasotzen du: oreka fisiko eta psikiko bat . indibidualtasunaren ondorioa, medioak planteatzen dituen exijentziekin erlazioan. Musikoterapia, ahozkoa ez den komunikazioa mota bat da indibiduoarekin. Terapia post-hospitalarioetan Pertsona elbarrituak jasaten duen elbarritasun graduaren arabera, ez dauka medio hortan bizitzeko adina erabilia izan da orain arte, baina 1993an, gorrei ere eskeintzen dizkien baloreez ohartuta tratamentu autonomiarik, eta hori dela eta alternatibak bilatu behar ditu ekintza arruntak gauzatu ahal izateko. Puntu hauen parte izatera pasatu da. hortan aktuatuko du gure zentroak, bakoitzak bere ezaugarrien araberako ekintzak gauzatu ahal ditzan. Musikoterapiarako perkusiozko musika-tresnak erabiltzen dira, baina baita pianoak ere. Sesioa isiltasun GIZARTERATZE PROGRAMA momentu batekin hasi behar da, eta ondoren ekingo zaie musika tresnei. Gor bakoitzak, maila ezberdinean entzungo du musika: batzuek melodia mailan, bertze batzuek aldiz bibrazio edo erritmo mailan. Guztioak _HARTZAILEAK: pertzibitzen dute mailaren batean, (beharko balitz ere audifonoen erabilera proposatu daiteke), eta estimuloei erantzuteko joku musikalak gauzatuko dituzte. -Elbarritasun maila ezberdineko pertsonak. Kontradiktorioa dirudi gorrei musika jartzea, baina musikalitatea ez da soilik entzutea. Musika sentitzea da, informazioa emozioan transformatzea. Terapia honek komunikatzeko modu berriak garatuko ditu: _ZERBITZUA gorputz komunikazioa eta dantza adibidez. Gorrak, segurtasuna irabaziko du, eta guztiaren gainetik musikaz disfrutatzen ikasiko du. Pertsona hauen elbarritasunak, pertsona hauek “baliogabeak” bihurtzea ekidin behar da. Aspektu sanoenak potentziatu behar dituzte, autoestima indartuz, ahozko edo ez ahozko komunikazioa bideratuz eta _NON? NOIZ? NOLA? adierazpen kreatiboak garatuz. Ordutegia: -Lengoai gaitasuna: giza espeziaren gaitasun propioa, emozioak, pentsamentuak, eta intentzioak ulertu eta Astelehenetik Ostiralera: 09:00tik 13:00-ra. adierazteko bidea. -Lengoaia: Komunikazioa ez da ahozko lengoaira mugatzen, eta isiltasuna ez den guztia ere ez da lengoaia. _PARTE HARTZAILEAK Elbarritu baten isiltasunak bide berrietatik komunikatzera eramango gaitu. -Kreazioa: ezerezean, gesto eta ekintzen bidez eraikitzea ahalbidetzen duen prozesu inter-subjetiboa da. Orientatzailea Kreatibitatea eta sortzeko gaitasuna gizaki guztietan dagoen gaitasuna da, batzuetan izkutuan dagoena, Entzumen teknikoa eta azaleratu beharko dena, komunikazio bide bezala. Psikologoa Elbarrituaren dimentsio psikologiko-emozionalean, aspektu bat nabarmentzen da gehienetan: jarrera Langile Soziala destruktibo, autoagresiboa eta desafiozkoa.
  • 20. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa kulturen ezagupena txakur gida kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 21. PATOLOGIA PSIKOLOGIKO EMOZIONALA APATIA DESKRIPBAPENA Gizakiak arrazoiak behar ditu bizitza aurrera eramateko, nahiak, ilusioak, objetiboak,… existitzera eramango 3.- ANALISIA.- Terapia-saioan gaixoak ahoz adierazten ditu bere emozioak, doinuak eragindako gaituena. Depresiora iristen gara vaina behin iritsita apatía batek jabetzen gaitu, erabateko desilusioak, erreakzioak azaltzen, eta inkontzientean gordean dauden bizipenak esnatzen. gogogabeziak, geldotasunak… existentzialismo hori zalantzan jartzen dutenak. Motibazio ezak abandonora eramango gaitu, inaktibitatera, motibazioa noiz iritsiko den zain baina zain Dantza-terapia: izatetik nekea dator desesperazioa. , “La danzaterapia nace de la danza en su forma más simple: de los movimientos naturales y espontáneos del ser humano. Es una técnica corporal que interrelaciona arte (danza) y ciencia (psicología) para la Motibazioa, ilusio berria… nola berreskuratu dezakegu?. Askotan pentsatzen dugu motibazioa egoera atención de problemas de salud y de aprendizaje en un proceso de integración psicofísica. La expresión “natural” baten parte den sentimendu bat dela, ondo funtzionatzen dugunean hor dagoela, bihotzaren de la interioridad de las personas a través de la danza – movimiento permite el surgimiento y el posterior taupada dagoen bezala. Baina motibazioa ez da konstantea, ez dago hor beti, eta edozeinek bizi ditzake desarrollo de la creatividad, la expresión y la sensibilidad favoreciendo la aceptación de uno mismo”. momentu hutsak eta gogo gabekoak, etapa batzuk bukatzen direlako eta desioak bukatutzat ematen direlako. *Antsia eta apatia era berean tratatuko dira eta nahiz eta bkarkako terapiak egin eta ksu bakoitza era pertsonal batean tratatu ariketa asko elkarrekin burutzekoak izango dira. Abilitate normalen lana hortan datza, berpiztea da gakoa. Norabide berrietan abiatu behar gara, bide berrietatik ibili motibazio berrien bila. Berriak behar ditugu aurrekoak desagertu baldin badira, beraz _NON? NOIZ? NOLA? jarrera exploratzaile horrek berebiziko garrantzia izango du berpizte honetan. Musika-terapia gela intsonorizatuetan egiten da, eguneroko edo astean bizpahiru eguneko saioetan, PROGRAMA banaka edo taldetan, gutxienez sei hilabetetan zehar. _HARTZAILEA _PARTEHARTZAILEA Aurretik aipatutako egoera horretan aurkitzen den edozein pertsona. Orientatzailea/psikologoa _ZERBITZUA Terapeuta Musika-terapia, harmonia sendagarria Musika beste zenbait teknikaren osagarri bezala erabiltzen da estresaren, depresioaren eta antsiaren aurkako tratamendua egiteko. Gainera, oinazea arintzen laguntzen du. Terapiaren hiru faseak: 1.- ELKARRIZKETA.- Kontsulta bakoitzak berotze-fase bat du, bost minutukoa. Terapeutak lehen hurbiltze bat burutzen du, gaixoaren egoera ikusteko. 2.- INTERPRETAZIOA.- Bigarren fasean, lanaren ardatza ezartzen da eta erabiliko den materiala aukeratzen, ondoren gaixoak berrogeita hamar bat minututan musika desberdinak entzungo ditu edo interpretatu. Gaixoak bere garaian eta herrian entzuten zituen musika-motak erabiltzen dira. Musikaren bidez, terapeutaren eta gaixoaren arteko komunikazioa sortzen da, zenbait teknika erabiliz, pertsona bakoitzaren egoera kontuan hartuta.
  • 22. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa txakur gida kulturen ezagupena kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 23. Argitukako ezaugarri hauek areagotu egiten dira antsietate patologikoan eta orokortutako larritasunean, adibidez, iraunkorragoak izaten dira. Portaeran ere etekinak dauzka, ekintzarako joera inhibituz, PATOLOGIA PSIKOLOGIKO EMOZIONALA ekidinerako jarrera handituz. Kognitibo kutsua ere badauka, norberaren ahalbideen estimua gutxituz ANTSIA ( depresio afektuetan gertatzen den bezala). Horrela, antsietate aztoramenak Freud-en kontzeptuek bideratu zuten neurosi sailkapeneko aurreneko mailan daude. Antsietatea ez dago bakarrik kanpoko DESKRIPBAPENA eraginen menpean baizik barneko aldiz aurretiko joera psikofisiologikoenean ere. Antsietatea, antsia, larritasuna. Estuasuna, herstura, itolarria: Sentimenduz eta adierazpen afektiboz osatutako multzo bat da larritasuna edo estuasuna. Barren- Halere, askotariko osagaiak dauzkan pertsonalitate-hazpegi gisara aurkezten da antsietatea. Agertzeko bi barreneko opresio edo zanpaketaren eta hertsikeriaren sentipena eta egiazko edo irudimenezko mota desberdin bereiztu behar dira klinikoki: larritasun iraunkorra bata eta, bestea, egoera emozionalaren zoritxar ikaragarri baten beldurra dira bere ezaupide nabarmenenak. Eta, aldi berean, babesgabetasunak arabera handitu edo gutxitu egiten dena. eta ezintasunak gobernatzen du pertsona. Gehientsuenetan barrenetik datorren, ezagutzen ez den eta zehaztugabeko arrisku baten beldur gisa PROGRAMA deskribatu zuen Sigmund Freudek. Gorputzari dagokion jatorrizko alarma-erantzuna da, erreflexu arkaiko erara. _HARTZAILEA Aurretik aipatutako egoera batean aurkitzen den edozein pertsona Esanahia: 1: urduritasunarekin eta beldurrarekin igarotzen den emozio-egoera sakona, bereizi gabea eta _ZERBITZUA gehientsuenetan kronikoa. 2: Pertsona batek egoera grinatsuetarako eduki dezaken aldez aurretiko jarrera. Musika-terapiak ondorio mesedegarriak asko ditu, besteak beste: Emozio-egoera: beldurraren eta antsietatearen arteko desberdintasuna kantitatean eta, batez ere, Arazo psikologikoak tratatzea: depresioak, goibelaldiak, antsiak, estresa, agresibitatea, esturak, larritasunak ezagutzan (kognizioan) datza. Beldur egoeran sujetoak badaki zein objetuk sortzen duen beldurra; edo fobiak edo antzekoak dituzten gaixoekin. Hasierako talka-terapia bezala funtzionatzen du, gaixoari egoerak emoziozko eta irudikapenezko edukia dauka. (Behavioristak edo konduktistak ez dute “objetuaz” lagunduz bere anabasaren kontzientzia izan dezan.. hitzegiten “eragileaz” edo “estimuluaz” baizik). Nahasmendu psikologikoak murriztea: gaixoak bere gorputzarekin, inguruarekin eta besteekiko behar duen harremanak errazten ditu, eta Down sindromea, buruko paralisia, zahartzaroko dementzia eta haurren Antsietate egoeran, berriz, subjektuak ez du bereizten ondo zein objektuk pisten duen antsietatea. gehiegizko aktibitatea hobetzeko oso eraginkorra da. Halere, batzuetan, horrela deitzen zaie izu sakonei edo noizbehinka errepikatzen diren beldurrei. Garapen pertsonala aberastea. Ongizate pertsonala areagotu egiten du eta emoziozko komunikazioa Aldez aurretiko jarrera: gauza bat da “antsietate egoera” eta beste bat oso desberdina “antsietate- hobetu. hazpegia” (rasgo, trait). Emozio-egoera, hitzari dagokion lez, iragankorra da eta edozeini letorkioke. Arnasa-ondoezak arintzea. Antsia gutxitu egiten da, sakonago eta lasaiago hartzen da arnasa. Antsietate-hazpegia, alderantziz, gizabanakoaren ezaugarria da, itxuraz berezkoa, eta bi eratan adierazten Tentsio arteriala orekatzea eta estresari lotutako hormona-maila urritzea. dena: gehientsuenentzako antsiogenoak ez diren edo neurri gutxiko antsietate pizgarri diren estimulu batzuen aurrean, aldez aurretiko jarrera daukatenek, beldurra jasaten dute (bakan batzuetan inongo Dantza-terapia: estimulurik gabe); edo aldez aurretiko jarrera beldur konditzionatuak hedatzeko, berez antsiogenoak ez “La danzaterapia nace de la danza en su forma más simple: de los movimientos naturales y espontáneos diren estimuluen aurrean. Neurri handiko antsietate-hazpegia patologikoa da. del ser humano. Es una técnica corporal que interrelaciona arte (danza) y ciencia (psicología) para la atención de problemas de salud y de aprendizaje en un proceso de integración psicofísica. La expresión P Pichot-ek, 1987an, honela definitu zuen: “Arlo fenomenologikoan funtsesko hiru osagai dauzkan egoera . de la interioridad de las personas a través de la danza – movimiento permite el surgimiento y el posterior emozionala da antsietatea (edo estuasuna): berehalako arrisku baten hautematea, arrisku honekiko itxaron- desarrollo de la creatividad, la expresión y la sensibilidad favoreciendo la aceptación de uno mismo”. jarrera eta desegiturazko sentimendua arriskuak sortzen duen ezintasunezko kontzientziari loturikoa”. Estresak eragindako zenbait erreakzio guztiz arruntak dira (adibidez, benetako eta berehalako arrisku _PARTEHARTZAILEA baten aurrean, azterketa egoera batean, gertuko heriotza edo gaixotasunaren unean). Babes lana ere bete dezakete ezgaraiko ekintza bat eragotziz. Eragilearen desagertzearekin ezabatzen dira erreakziook ere. Orientatzailea/psikologoa Antsietatea, alderantziz, jakingabeko zergatiak azaleratzen du, erabateko oztopo bihurtuz. Terapeuta
  • 24. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa txakur gida kulturen ezagupena kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 25. PATOLOGIA SOZIALA GIZARTEAREN AURREAN BABESIK GABE BEHARREN DESKRIBAPENA _Eskubide-berdintasuna, pertsonei gizarte-bizitzan eta lan-arloan parte hartzen galarazten dieten mugak Txosten teknikoak prestatzea esku hartzen duten administrazioentzat. gaindituz. Komunikazioak erraztea ofizialak ez diren beste hizkuntza batzuetan. _Aukera-berdintasuna herritar guztientzat, beren arraza, sexua, jatorria edo beste edozein ezaugarri Prestakuntza eta alfabetatze mailako ikastaroak ematea. sozial edo pertsonal alde batera utzita. _Normalizazioa eta gizarteratzea, gizaki libreen eta beren ingurune fisiko eta sozialaren artean harreman _NON? NOIZ? NOLA? egokia sortu dadin berdintasunean oinarrituta. Ordutegia: GIZARTERATZE PROGRAMA Astelehentik-Ostiralera 8.00-21.00 _HARTZAILEAK Larunbatetan 9.00-16.00 Babesik gabe dauden edo gizartean baztertuak geratzeko arriskua duten pertsonak Igandeetan (larrialdietarako zerbitzua 10.30-13.30) -Europar batasunaz kanpoko atzerritarrak -Ijito familiak eta beste gutxiengo etnikoetako familiak Ez dira onartzen -Etxegabeak Aurreikusitako kasuetan jasotzen diren egoerak eta lehendik abian hasitako espedienteak dituzten erabiltzaileek azaldutakoak (adibidez: ospitale bateko gizarte langile batek emandako senda-agiriak) _ZERBITZUAK Bortitza, mozkor edo antzera egoteagatik larrialdiko edo oinarrizko arretako beste zerbitzu batzuek utzitako edo arreta eskaini gabeko pertsonak. Harrera Berariazko balibideak dituztenak (esaterako:adingabeak) Gizarte langilearekin elkarrizketa, hark atzerritarrei lagundu diezaion lana eta etxebizitza bilatzen, lege aholkuak eman diezazkion eta baita informazioa ere osasun baliabideei eta hizkuntz ikastaroei buruz, eta _PARTE HARTZAILEAK topalekuren bat eskaini diezaion. Ikastaroen helburua: gizartea arazoaren berri izan behar du, babesik gabe daudenak edo gizartean Orientatzailea/psikologoa baztertuak sentitzen direnak ez dira soilik gizarteratze arazo honen parte. Gizartea bera da aldatu behar Langile soziala dena eta honetan guztiok gaude barne. Aurretik gizarteratze programa hori jaso izan duten pertsonek Aholkularitza programak proposatuko dira ijito kultura eta beste gutxiengo etnikoetakoen berri emateko. Programak bizitzeko modua elkarbanatzea du helburu, horretarako ijitoek lehenengo pertsonan kontatuko dizkigute haien esperientziak. Gizarteratze-prosezu horietan biztanleria osoaren partaidetza bultzatu beharra dago. Integrazio Soziala eta laborala Gaitzea, lanbidea aurreko prestakuntza ematea. Lan orientazioa eskaintzea eta beste erakunde batzuetara bideratzea da atal honen helburu nagusiena. Eskura dauden baliabideen berri ematea, publikoak nahiz pribatuak izan.
  • 26. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa kulturen ezagupena txakur gida kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA
  • 27. TENTSIOA PATOLOGIA SOZIALA AREAGOTU INDARKERIAREN AURREAN BABESIK GABE “Une femme violenté physiquement ou psychologiquement n’est pas libre de parler ou d’agir” Golden y Frank 1994 PATOLOGIAREN DESKRIBAPENA Etxeko tratu txarrak: Emakumeek beren senar bikote edo senargaiaren eskutik behin eta berriz jasaten , duten edozein eraso fisiko, psikologiko, sexual edo beste motakoa, beren askatasun eta eskubideak urratu INDARKERIA HANDIKO DAMUA eta ondorio larriak sortzen dizkiena. ISTILUA EDO ETA Leonore Walker `The battered woman` LEHERKETA ADISKIDETU New York , Harper and Row 1979 TRATU TXARREN DINAMIKA:INDARKERIAREN ZIKLOA .Tentsio pilaketaren aldia: tentsioak hitzezko eraso edo eraso fisiko arin eta isolatuko portaerak bezala eraikitzen eta adierazten dira berariaz, gorabehera txikien ondoren: mespretxu arinak, haserre neurritsua, axolagabetasun hotza, sarkasmoa, isilune luzeak, eskaera irrazionalak. Emakumea giro hori maneiatu ahal izateko neurriak eta erasori aurrea hartzeko edo sahiesteko autodefentsako mekanismo psikologikoak hartzen joaten da. Ekintza horiek guztiek xede bat dute: biktima desegonkortzea. .Eraso biziaren aldia: Esplosioaren eta erasoaren ezaugarrietako bat da tratu txarrak ematen dituen pertsonak lehenengo aldian zehar pilatzen joan den tentsioa deskargatzen duela gogorki. Erasotzailea ekintzara iragatzen da. Aldi honen eta aurreko aldian ikus daitezkeen gorabehera sarriago edo urriagoen arteko desberdintasuna lesio-gaitasun handiagoan datza. Biktimarentzako ondorio garrantzitsuenak aldi honetan gertatzen dira, bai plano fisikoari dagokionez baita plano psikikori dagokionez ere. Emakume gehienek ez dute laguntza bilatzen erasoa gertatu eta berehala, erreakzio ohikoena 24 orduz isolatua mantentzea izaten da, nahiz eta batzutan zenbait egun igarotzen diren medikuaren kontsultara joan aurretik. Jarraian “errudutasunaren transferentzia” gertatzen da. Erasotzaileak emakumea gizonaren indarkeriazko portaera arduradun sentitzea lortzen du. .Lasaitasun, adeitasun eta maitasun aldia, damua edo maitaleen barealdia: aldi honen ezaugarri garrantzitsuena da erasotzailearen muturreko adeitasuna eta “jarrera” maitekorrak (arretak, opariak…). Aldi honetan emakumearen erabateko biktimizazioa gertatzen da, eta harremanak bere horretan jarraitzeko indar positivo gisa jarduten du. Erasotzailea damu agertzen da, eta antzekorik ez duela egingo zin egiten du.
  • 28. INDARKERIAREN AURKAKO PROGRAMA FISIKO PSIKOLOGIKO _HARTZAILEAK SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA Emakumeen aurkako indarkeria jasaten duten pertsonak. ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola _ZERBITZUAK komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak Gaitasun pertsonaleko eta sozialeko ereduen garapenak sustatzea eta autoestimua estimulatzea izango HEZKUNTZA dira helburu nagusienak. Eredu horiek ondorengo hauek bezalako kontzeptuak dituzte: soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia Autokontzeptua Autoestimua ametsen terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia Soziabilitatea terrazan TERAPIA Enpatia laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia Programak biktima erabakiak hatzeko prozesuan lagunduko du, arazoak konpontzeko estrategian jabekuntzan eta gaitasun sozialetan trebatuz. Zentroak eskeiniko dion babes soziala bi atalentan sailkatzen komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO da: SOZIALA egunerokoa Babes emozionala: enpatia, maitasuna eta konfiantza. Emakumearen segurtasuna areagotzea da da puntu makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena garrantzitsuenetako bat, erabakiak hartzeko prozesuan eta tratu txarrek eragindako trauma psikologikoa gainditzen lagunduz. arnasketa kulturen ezagupena txakur gida kantu klaseak HEZKUNTZA Euskarri informatiboa (laguntza juridikorako zerbitzua): abokatuen elkargoen argibide juridikoetarako zerbitzuak. animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia _NON? NOIZ? NOLA? TERAPIA Ordutegia: erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak Gizarte larrialdietarako zerbitzua 24h (telefonoz) Astelehenetik-Ostiralera 15.00-8.00 karaokea hiri artifiziala egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO Larunbat-Igandeetan 24h SOZIALA _PARTE HARTZAILEAK musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa Orientatzailea bainua laztantze gunea musikoterapia psikologoa (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA Langile soziala
  • 29. PROGRAMA PATOLOGIA SOZIALA _HARTZAILEAK DROGAZALEAK Drogazlea orokorrean, bai noizbehinka drogak hartzen dituena baita sarritan hartzen dituena ere. Talde honetatik kanpo geldituko dira drogarekiko erabateko menpekotasuna dutenak, nolabait drogazalearen gorputza bai fisikoki baita psikologikoki ere drogaren menpe une oro aurkitzen denean. Kasu hauetan drogazaleak medikuaren beharra izango du, hau da, ospital baten beharra. PATOLOGIAREN DEKRIBAPENA _ZERBITZUA _DROGA Munduko Osasun erakundearen (OMS) definizioa ondoko hau dugu: “toda sustancia, que puede ser medicinal PREBENTZIOA: “aurre zaintzea”, arazo bat gertatu baino lehen neurriak hartu etorkizuneko o no, que se introduce en el organismo por cualquier via: oral, endovenosa, intramuscular respiratoria, , efektuak murrizteko. Esanahi honek bere baitan hartzen ditu ondoko hitzak: prestakuntza, organizazioa, epidérmica, y que tiene la capacidad de acción sobre el sistema nervioso central, promoviendo efectos aurreikusi, perspektiba… físicos, emocionales, sensoriles o de intelecto y por cierto alteraciones del psiquismo”. Ikerkuntza, errealitatearen ezagutza, erreflexioa, planifikazioa, ebaluazioa, taldekako lana, ikuspegi orokorra, jakinduriaren aberastasuna, kreatibitatea… dira programa honen zenbait aspektu. Publikoari _DROGAZALEA orokorrean zuzenduta dago. Drogazaletasuna gaixotasun kroniko jarrai bat da, jatorri sozial eta familiarrekoa, tratatzen ez bada heriotzan bukatu daitekeena. Drogarekiko erabateko menpekotasuna du drogazale batek, harreman gaixo TRATAMENDUA: “MODELO MINNESOTA”.n oinarritua bat dago indibiduoaren eta drogaren artean. Egoera hori ohitura bilakatzen da eta drogazaleak bere askatasun osoa galtzen du. MODELO MINNESOTA REPRESENTA UN MOVIMIENTO DE REFORMA SOCIAL QUE HA HUMANIZADO EL TRATAMIENTO DE LAS PERSONAS AL ALCOHOL Y LAS DROGAS. Menpekotasun hori bi motatakoa izan daiteke: En la primera etapa del tratamiento para la adicción de un toxicómano o drogadicto, se orienta a la Psikikoa: menpekotasun mentala. Droga faltan dagoenen ezinegona, ondoeza… dira jarrera ohikoenak. persona a reflexionar sobre la comprensión de la gravedad de su adicción de un toxicómano o drogadicto Fisikoa: menpekotasuna ez da buruaz soilik jabetzen, gorputzaz ere jabetzen da. Drogazaleak drogaren y acepta su enfermedad. Una vez que el paciente acepta su estado de toxicómano o drogadicto y beharra duenean ondoez fisiko batzuk agertzen dira eta hauen intentsitatea hartzen duen droga motaren contando ya con una clara convinccion al deseo de controlarse, el programa de recuperación de araberako izango da. toxicómano o drogadicto sigue con sus siguientes pasos en los cuales las terapias individuales y de grupo Menpekotasunaren araberako beste sailkapen bat: tratan al paciente en los tres niveles: mente, cuerpo y espíritu. La intitucion trabaja con el Modelo Minnesota nacido en Center city-Minnesota basado en el programa .Noizbehinka drogak hartzen dituena DOCE PASOS de Alcoholicos anónimos .Sarritan drogak hartzen dituena, zirkunstantzi desberdinen aurrean, eguneko momentu desberdinetan… baina oraindik baditu droga gabeko tarteak ere. Proceso de tres etapas sucesivas de trabajo: .Erabat drogaren menpe dagoena, gorputzak droga eskatzen dio momento oro. Primera etapa: es el contacto con el adicto y su familia. Esto se realiza en la CASA CENTRAL Sarritan kontsumitzen dutenak. Zegaitik? como espacio de contención, taller AMBULATORIO y otras actividades orientadas a la recuperación y reinserción social. Plazer sentsazio berriak experimentateko Segunda etapa: para aquellos casos que necesitan un abordaje intensivo es una internación Baztertuak izateko beldurra corta en un CENTRO DE INTERNACION. Identitatearen bila Tercera etapa: para los internados que han sido dados de alta en su tratamiento, y no cuentan Arazoetatik aldendu con una contención familiar y de su entorno, pasa a una casa de medio camino caracterizándose esta Independentzia aldarrikatu etapa por el acompañamiento personalizado insertándose socialmente en ese periodo. …
  • 30. El modelo Minnesota es un programa de tratamiento comprensivo y multidisciplinario que enfatiza: El cuidado del lugar de la cura FISIKO PSIKOLOGIKO El crecimiento espiritual SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA La dignidad del individuo ukipenezko Los objetivos son: meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola Tratar a la gente con químico-dependencia en lugar de encerrarlos o ignorarlos Tratarlos con dignidad komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak Ayudarlos recuperarse física, mental y espiritualmente HEZKUNTZA 1.ofrece una espiritualidad inclusiva y flexible que es distinta y esta separada de la religión organizada soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia 2.defiende el tratamiento humanitario para los adictos, mejora el acceso al tratamiento y promueve la abstinencia. La químico-dependencia debe ser tratada como una enfermedad primaria. 2 metas: la psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia abstinencia total del alcohol y las drogas y la segunda la de una mejor calidad de vida. terrazan TERAPIA Principios laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia La adicion es tratada como enfermedad primaria y no como consecuencia de otra enfermedad La meta es la recuperación del adicto con cuidado continuo, no la cura komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO Presenta un programa completamente didáctico que puede ser utilizado en cualquier persona SOZIALA Se utiliza un plan especifico e individualizado para cada paciente egunerokoa Los profesionales y los pacientes colaboran en definición del camino en recuperación makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena La recuperación se facilita con el apoyo del entorno: familia amigos y grupos de autoayuda arnasketa kulturen ezagupena txakur gida _NOIZ? NON? NOLA? kantu klaseak HEZKUNTZA 28 eguneko programa (180 ordu) animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia Astelehenetik-Ostiralera 8.00-20.00 Larunbatetan 8.00-13.00 fisioterapia terapia indibidula animalia terapia Igandeetan jai TERAPIA 90 eguneko programa (egoitza zerbitzua barne, barnetegia) erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak *epe hau bikoiztu edo hirukoiztu daiteke eboluzioa kontuan izanik. Zentrua izango da erabaki hori hartuko duena. hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA _PARTE HARTZAILEAK Medikua musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa Psikiatra Psikologo bainua laztantze gunea musikoterapia Dependentzia kimikoko langilea (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA Langile soziala
  • 31. FISIKO PSIKOLOGIKO SENSORIALA EMOZIONALA SOZIALA ukipenezko meditazio gunea autodefentsa+konfiantza pertzepzioa eskola komunikazio teknika ahozko komunikazioa ekilibrio ariketak HEZKUNTZA soinu naturalekin terapia espazio erlajatzaile isolatua dantza-terapia psikoanalisis kontsultorioa aromaterapia ametsen terapia terrazan TERAPIA laberintoa gainkarga simulazioa aire librean kanpaldia komunikazio praktikak hipnosis negutegia/baratza SIMULAZIO SOZIALA egunerokoa makilaren erabilera hizkuntza komunikazioa hitzen bidezko adierazpena arnasketa txakur gida kulturen ezagupena kantu klaseak HEZKUNTZA animalia terapia dantza-terapia taldeko terapia fisioterapia terapia indibidula animalia terapia TERAPIA erosketak egitea zita-etxea eguneroko etxeko lanak hiri artifiziala karaokea egunkari irakurketa gunea SIMULAZIO SOZIALA musikoterapia animalia terapia tunel ilunaren ariketa bainua laztantze gunea musikoterapia (landare medizinalak) enpatia, maitasuna TERAPIA