Brochureams
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Brochureams

on

  • 611 views

 

Statistics

Views

Total Views
611
Views on SlideShare
611
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Brochureams Brochureams Document Transcript

  • 1928 Olympic Games: Collection connection from Qatar to AmsterdamIntroductionThe international Olympic Museum Network (OMN) was established in 2006. At first, theOlympic Museum in Lausanne brought nine international Olympic museums togetherand invited them to form a network. The nine organisations agreed to cooperate in thenear future, with the objective of displaying the interesting heritage of the Olympics andthe various collections of Olympic-related objects to the world. The museum networkexperienced exponential growth and aspired to high targets, working together as ateam.Today, we are proud to present the first official exhibition, which was developed by twointernational teams from the Olympic Museum Network: the Qatar Olympic & SportsMuseum and the Olympic Stadium Amsterdam co-created this production about the1928 Olympic Games. The exhibition provides visitors with surprising insight into the historicgames, displaying objects that have never before been shown to the public. All of theobjects, which have been made available on loan through the generosity of the QatarOlympic & Sports Museum and the Qatar Museums Authority, have travelled all the wayfrom Doha to Amsterdam to be part of the exhibition.Most of the objects and memorabilia in this exhibition have been collected by a DutchOlympic enthusiast and collector. The Qatar Olympic & Sports Museum recentlyacquired this collection and will store, preserve and in the future partially exhibit it in itsmuseum. The international cooperation within the OMN has now made it possible toshare and exchange collections. We truly believe that the future lies in cooperation.While we hope that this exhibition will inspire you, our primary hope is that you will enjoythe international ‘collection connection’:from Qatar to Amsterdam.Sincerely,Dr. Christian WackerDirector, Qatar Olympic & Sports MuseumHans LubberdingDirector, Olympic Stadium Amsterdam
  • Publieksactie ten behoeve v de fiFinanciering v de Olympische Spelen, 1925 an an “WHAT THEHeel even leek het alsof het Nederlands Olympisch Comité(NOC) de organisatie van deOlympische Spelen van 1928 terug moest geven aan het Internationaal OlympischComité (IOC), omdat de Tweede Kamer in 1925 weigerde om de benodigde subsidies te STATEverstrekken. Met een gigantische publieksactie spanden vele sportliefhebbers uit heelNederland, en zelfs daarbuiten, zich in om alsnog zelf het geld bij elkaar te schrapen.Er verschenen speciale comités in Amsterdam, Zaandam, Utrecht, Warfum, Enschede,Hattum, Zaltbommel, Den Haag, Vlissingen, Arnhem, Rotterdam, Deventer, Amersfoort,Laren, Blaricum, Schiedam, Oosterbeek, Winschoten, Nijmegen, Zandvoort, Gouda,Zeist, Harderwijk, Den Bosch, Almelo, Leerdam, Alkmaar, Zeeland, Enschede, Amersfoort, WOULD NOT GIVE, THE DUTCHDen Helder, Hilversum, Aalsmeer, Koog aan de Zaan, Waalwijk, Hengelo, Dordrecht,Groningen, Leiden, Woerden, Rijswijk, Scheveningen (een heus damescomité!),Nederlands-Indië, de Riviera, Londen en Geneve. Dit overzicht is overigens niet eens PEOPLEcompleet, maar geeft een goede indicatie van de omvang van de actie.Opeens had iedereen het over de Olympische Spelen.Daarom bedankte de voorzittervan de Nederlandsche Voetbalbond de nationale politiek dat het zich had teruggetrok- PROVIDED”ken: “Wat de staat ons onthield, werd door het Nederlandsche volk gegeven. Zóónamen de Spelen een plaats in het volksleven in, zóó werd onze onderneminginderdaad een nationale, zóó is het beter geweest!”National collection for olympic funds, 1925For a while it as if the NOC would have to hand back the organisation of the 1928Olympic Games to the IOC, because the Dutch Parliament refused to supply the neces- Manifest van het Nederlandsch Olympisch Comité(1925), © Olympisch Stadion Amsterdam (OSA)sary subsidies in 1925. Thanks to massive public input, the entire country united to raise the Manifest of the Dutch Olympic Committee (1925), © Olympisch Stadion Amsterdam (OSA)money needed.Special committees were established all over the country and beyond; for example inAmsterdam, Zaandam, Utrecht, Warfum, Enschede, Hattum, Zaltbommel, The Hague,Vlissingen, Arnhem, Rotterdam, Deventer, Amersfoort, Laren, Blaricum, Schiedam, Ooster-beek, Winschoten, Nijmegen, Zandvoort, Gouda, Zeist, Harderwijk, Den Bosch, Almelo,Leerdam, Alkmaar, Zeeland, Enschede, Amersfoort, Den Helder, Hilversum, Aalsmeer,Koog aan de Zaan, Waalwijk, Hengelo, Dordrecht, Groningen, Leiden, Woerden, Rijswijk,Scheveningen (a committee consisting entirely of women!), the Dutch Indies, the Riviera,London and Geneva. And those aren’t nearly all!Suddenly everyone was talking about the Olympic Games. This led the chairman of theDutch Football League to thank the national politicians for withdrawing their support:‘What the state would not give, the Dutch people provided. This is how the Gamesbecame a part of the working man’s life, this way our mission became the mission of thenation, this way was the best way!’ Obligatie uitgegeven door de Gemeente Amsterdam (1925), © Qatar Olympic & Sports Museum (QOSM) Premiumbondissued by the City of Amsterdam (1925), © Qatar Olympic & Sports Museum (QOSM)
  • De voorbereidingenNadat Amsterdam door de geslaagde publieksactie definitief de Spelen van 1928 hadbinnengehaald, konden de voorbereidingen beginnen. Om te beginnen moesten er4.425 palen worden geslagen om te voorkomen dat het Olympisch Stadion zou wegzak-ken in de drassige ondergrond. ‘Palen van 13 meter lengte verdwijnen er als lucifers inden grond’, zag de Nieuwe Rotterdamsche Courant in 1926. Dit duurde vier maanden,waarna de bouw zelf kon beginnen.Omdat de aanleg van het Olympisch Dorp wegens financiële problemen niet doorging,werden door heel de stad boten neergelegd om sporters en bezoekers te huisvesten. Ophet Marinebassin lag de Finse boot, de Amerikanen meerden af bij de steiger van deHolland-Amerika Lijn, de Denen verbleven aan de Javakade en dan lagen er ook nogoveral hotelboten. Hoe dichter op de start van de Spelen, hoe voller de stad werd.Het grootste probleem in het stadion was de aanleg van de atletiek- en de wielerbaan,waarbij alle goede adviezen van specialisten stelselmatig werden genegeerd. Eeninternationale afgang dreigde, somberde de Nederlandse pers vooraf, maar op hetallerlaatste moment liep het goed af. Om dergelijke problemen in de toekomst tevoorkomen, belegde de Atletiekunie meteen na afloop wel een spoedbijeenkomst omzo snel mogelijk goede sintelbanen aan te leggen. Want dat was eens, maar nooit meer.Preparation Rapportage over de voorbereidingen van de OlympischeAfter Amsterdam officially won the bid for the Games of 1928, the preparations could get Spelen in Amsterdam 1928, © QOSMunderway. Firstly, 4425 wooden poles had to be sunk to prevent the Olympic Stadium Report on the preparation of the Olympic Games infrom sinking down into the wet foundations. ‘Poles measuring 13 meters disappeared like Amsterdam 1928, © QOSMmatches being pushed into wet soil,’ observed the Nieuwe Rotterdamse Courant in 1926.The installation of the wooden poles took four months, after which the construction of thestadium itself could begin.Because the construction of the Olympic Village had been cancelled due to financialproblems, boats were moored throughout the city to house the athletes and visitors. TheFinnish boat was harboured in the national Marine harbour, the Americans docked at theHolland-America Line harbour, the Danes stayed along the Javakade and there wereplenty of hotel boats dotted throughout the city of Amsterdam. The closer it came to thestart of the Games, the more the city filled up.The biggest problem in the stadium was the construction of the athletics and cycle trackas the good advice of specialists was systematically ignored. An international embarrass-ment loomed, complained the Dutch press, but at the very last moment it all cametogether. To prevent similar problems in the future, the National Athletics Associationcalled a meeting to ensure the construction of proper cinder tracks. They wanted tomake sure that that near-miss could happen once, but never again. Olympisch Stadion in aanbouw (1927), © OSA Olympic Stadium under construction (1927), © OSA
  • Olympische Winterspelen in Nederland?Toen Amsterdam de Olympische Spelen van 1928 kreeg toegewezen, had ons land –volgens de toen geldende regels - meteen het recht om dat jaar ook deWinterspelen te mogen organiseren. Het Nederlands Olympisch Comité (NOC) onder-zocht direct serieus of dit mogelijk was.Een Zwitserse sportofficial erkende op 9 december 1924 in de Nieuwe RotterdamscheCourant dat het theoretisch inderdaad denkbaar was dat die Winterspelen in Nederlandplaats zouden vinden. Hij zei er echter snel bij, in naam van zijn land, dat hij hier geenvoorstander van was: “Het is te hopen, dat Nederland, de waarheid getrouw, ronduitverklaart, dat het niet in staat is de Winterspelen te organiseren.” Met andere woorden:Zwitserland wil graag dat evenement hebben, en wij hopen zaken te kunnen doen metNederland om dit snel af te kunnen handelen.Het NOC zette het onderzoek gewoon door en trok pas na een half jaar de conclusie datons land te weinig besneeuwde bergen heeft om die verantwoordelijkheid op zich tenemen. Op het congres van het Internationaal Olympisch Comité in 1925 gaf Nederlandde opdracht terug, waarna St. Moritz – in Zwisterland! – deWinterspelen kreeg toegewezen.En dat bleek een goede keuze, want in Nederlandheeft het in die bewuste weken alleen maar gedooid.Olympic Winter Games in the Netherlands?When Amsterdam was awarded the Olympic Games of 1928, our countryautomatically received the right to organize the next Winter Games as well. The NationalOlympic committee seriously considered whether this would be possible.On December 9th 1924, a Swiss sports official admitted in the Nieuwe Rotterdamsche Duits affiche “IX Olympiade 1928 / St. Moritz-Amsterdam”, © OSACourant that it was theoretically possible that those Winter Games would take place in German poster “IX Olympiade 1928 / St. Moritz-Amsterdam”, © OSAthe Netherlands. He was quick to add however, that he did not support this plan: ‘Itwould be best for the Netherlands to declare it is incapable of organizing the WinterGames.’ In other words: Switzerland was keen to host this event, and they hoped to dobusiness with the Netherlands to close the deal quickly.The NOC however continued to research the possibilities of the Dutch hosting the WinterGames and only six months later announced their conclusion: the countrys annual snowfall was too light and mountain count too low to take on thisresponsibility. At the IOC congress of 1925 the Netherlands returned the bid, after whichSt Moritz (in Switzerland!) was awarded the Winter Games. A very clever decision,because in the Netherlands the temperature was well above freezing during the weeksthe Winter Games took place. Pin “IX Olympiade 1928 / St. Moritz-Amsterdam”, © QOSM Pin "IX. Olympiade 1928/St. Moritz-Amsterdam", © QOSM
  • Het eerste olympisch vuurOp 26 april 1926 sprak dagblad Het Vaderland met Jan Wils, architect van het OlympischStadion. Hierin zei hij onder meer hoe de Marathontoren eruit zou komen te zien: “Ik stelme daarvan veel voor. Het wordt een heele ijle toren. Er boven komt een groote schaal,waarin overdag een rookpluim kan opstijgen en ’s avonds een vuurzuil.”Hiermee beschreef Wils de geboorte van het olympisch vuur, want nooit eerder was ditontstoken tijdens de openingsceremonie om pas aan het eind van het sportfeest tedoven. Ook de oude Grieken deden niet aan dit verschijnsel, zodat dit stadion degeboortegrond is van één van de beroemdste symbolen ter wereld.Toch is nooit duidelijk geworden wie dat vuur in 1928 heeft aangestoken. Er ging in iedergeval geen fakkeltocht vanuit Olympia aan vooraf, want die traditie is pas van 1936.Integendeel: opeens kringelde er rook boven de toren en dat was het dan. De meestetoeschouwers en journalisten hadden het niet eens gezien! Het idee sloeg wel aan, wantvier jaar later tijdens de Spelen in Los Angeles werd ook het vuur ontstoken, waarna heteen onmisbaar onderdeel is geworden van de olympische traditie.The invention of the olympic FLAMEOn the 26th of April the newspaper Het Vaderland spoke to Jan Wils, architect of theOlympic Stadium. He told the journalist about his ideas of the ‘Marathon Tower’, the hugetower situated in front of the stadium: ‘I have great expectations of its appearance. It willbe a rare sight. On the top a large bowl will balance, from which you can see a smokeplume rising and at night a pillar of fire.’However, it is still unclear who lit that flame in 1928. There was definitely no torch relayfrom Olympia leading up to the opening ceremony, this tradition started in 1936. Quitethe opposite in fact: just out of the blue a smoke plume curled up from the tower andthat was that. Most of the spectators and journalists hadn’t even seen it! However, theconcept worked; because four years later during the Los Angeles Games the flame wasagain lit, after which it became an indispensable part of the Olympic tradition. Herinneringsbord met de Olympische Vlam in keramiek, © QOSM Commemorative ceramic plate with the Olympic Flame, © QOSM Proefopstelling Olympisch Vlam, naast de Marathontoren, © OSA Test setup for the Olympic Flame, next to the Marathon Tower, © OSA
  • Vrouwen op het olympisch toernooiAtletiek, turnen en zwemmen zijn van oudsher de drie grote olympische sporten. Voorvrouwen was sporten op hoog niveau niet altijd vanzelfsprekend: sinds 1912 worden bijhet zwemmen vrouwelijke deelnemers geaccepteerd, wat pas sinds 1928 het geval is bijatletiek en turnen.Bij het damesturnen werden alleen de nationale teams toegelaten, met Nederland alswinnaar. Zo waren deze gymnastes de eerste vrouwelijke olympische kampioenen vanNederland. De Telegraaf schreef daarom een gedicht: ‘Turnsters van Holland, aanvaardtmijn hulde / Gij hebt ons landje keurig verrast / Voor U ging, wat niemand onzerverwachtte / De Hollandsche driekleur aan middelste mast.’Bij atletiek was de meeste ophef rond de 800 meter, omdat die voor vrouwen veel telang zou zijn. Opnieuw De Telegraaf: ‘Het heele stel had tien minuten nodig om weer opadem te komen, waarop het grienend zwikje, met uitzondering van de winster, elkandermelodramatisch de schouders omvattend uit het gezichtsveld verdween. Laat dit delaatste maal zijn, Heeren voorbereiders der Olympiades.’Allemaal onzin, vond één van deelnemende atletes: ‘OK, de loopsters waren moe naafloop. Maar ze waren er niet door gesloopt, zoals in de berichten hierover stond. Ik waser zelf bij als toeschouwer en heb het dus zelf gezien.’ Alhoewel atletiek vanaf 1928 altijdvoor vrouwen toegankelijk bleef, werd de 800 meter toch tot 1960 geschrapt.Women at the Olympic tournamentThe three main Olympic sports have always been athletics, gymnastics and swimming.Since 1912 women were allowed to enter the swimming competition, which onlyoccurred in athletics and gymnastics in 1928.In the gymnastics competition only the national teams could enter. The Dutch nationalteam won the competition, which made the gymnasts to be the first female Olympicchampions of the Netherlands. The Telegraaf wrote the following poem to honour thesewomen: ‘Gymnasts of Holland, accept our admiration / You have surprised anddelighted our country / For you we hoist the Dutch flag, a feat no-one had expected.’In the athletics competition there was the most consternation surrounding the 800 meterrace, as it was considered too long for most women. The Telegraaf: ‘The whole groupneeded ten minutes to catch their breath, after which the giggling gaggle, with the Voor het eerst onderdeel van deexception of the winner, grabbed each other melodramatically by the shoulders and Olympische Spelen: 800 meter voordisappeared from view. Oh, please let this be the last time, all you gentlemen involved in vrouwen, © OSAthe preparation of the next Olympic Games.’ For the first time part of the Olympic programme: 800 meters for women,All nonsense, according to one of the athletes. ‘Of course the runners were tired after © OSAfinishing the race. But they were not thoroughly exhausted, as the reports stated. I wasthere as one of the spectators and I saw it with my own eyes. ‘Although athleticsremained accessible to women after 1928, the 800 meters was taken off the programmeuntil 1960. Shirtnummer 344 van Mien Duchateau (NED), deelneemsteraan de 800 m voor vrouwen, © QOSM Shirt number 344 from Mien Duchateau (NED), participant in the women’s athletics 800m, © QOSM
  • Amsterdam, het doolhof‘Amsterdam heeft, tenminste voor den vreemdeling, iets van een doolhof’,schreef het Algemeen Handelsblad vlak voor aanvang van de Spelen van 1928.Lastig, want de stad verwachtte veel buitenlandse bezoekers, waarvan eengroot aantal per auto. Dat vroeg om speciale maatregelen, ook omdat er inAmsterdam nog nooit meer dan 2.000 auto’s bij elkaar op een parkeerplaatshadden gestaan.De ordehandhavers zochten naar een symbool waardoor buitenlandse bezoek-ers meteen konden begrijpen waar een parkeerplaats was. Daarvoor werd eennieuw verkeersbord ontworpen, zoals op 4 mei 1928 in een Nederlandse krantstond: ‘Een rond blauw bord, waarop een witte P is geschilderd, de nieuweinternationale aanduiding voor parkeerplaats.’ Met andere woorden: Amster-dam is de uitvinder van het parkeerbord, zoals die nu nog over de hele wereldwordt gebruikt!Om de bezoekers verder op weg te helpen werden zowel in Amsterdam als verdaarbuiten honderden wegwijzers van de ANWB geplaatst. ‘Bovendien is er eenextra bordje op bevestigd,’ aldus het Handelsblad,‘waarop de woorden “Olym-pisch Stadion” zijn geschilderd.’Waarna de verslaggever tevreden constateerde: ‘Amsterdam is nu, althans omvan een willekeurig punt uit het Stadion te bereiken, geen doolhof meer.’The labyrinth named Amsterdam‘Amsterdam resembles, at least to a stranger, something of a labyrinth’, wrote theAlgemeen Handelsblad just before the start of the Games of 1928. Problematic,because the city was expecting a large number of foreign visitors, of which manywere travelling by car. This meant special measures needed to be taken, alsobecause there had never been more than 2000 cars parked in a single parking lotin Amsterdam.The authorities therefore needed a symbol so that foreign visitors could immedi-ately understand where to find a parking spot. This led to the design of a newtraffic sign, which was published in the Dutch newspapers on the 4th of May 1928:a circular blue sign, with a white P painted in the centre, the new international Stadsplattegrond van Amsterdam, ontworpen voor de Olympische Spelen van 1928, © QOSMsymbol for parking space.’ In other words: Amsterdam is the inventor of the City map of Amsterdam, issued on the occasion of the 1928 Olympic Games, © QOSMparking sign, as it is still used throughout the world! To help the visitors on their way, the ANWB (the Dutch traffic association) placedhundreds of traffic signs in Amsterdam and beyond. ‘And an extra sign has beenattached to these posts,’ printed the Handelsblad, ‘with the words ‘OlympicStadium’ on it. Now, Amsterdam is no longer a labyrinth for those wishing tonavigate themselves towards the Stadium from anywhere in the city or country. De parkeerplaats in de nabijheid van het Olympisch Stadion, © OSA Parking area near the Olympic Stadium, © OSA
  • De KunstolympiadeNiet alleen het Olympisch Stadion, maar ook het Stedelijk Museum was in 1928 eenofficiële olympische locatie. In die tijd werd namelijk tegelijk met de Spelen de Kunstolym-piade gehouden. En dus ook in Amsterdam, zoals het Algemeen Handelsblad op 9 juni1928 schreef: ‘Een onderdeel van de Olympische Spelen vormt het concours van werkendoor levende kunstenaars, behoorende tot de landen, welke zijn uitgenoodigd tot deSpelen van de IXe Olympiade.’Op het dak van het Stedelijk Museum wapperde daarom de olympische vlag, omdatdaar het werk werd tentoongesteld van kunstenaars uit Duitsland, Oostenrijk, België,Denemarken, de Verenigde Staten, Frankrijk, Engeland, Hongarije, Italië, Ierland, Letland,Luxemburg, Mexico, Monaco, Noorwegen, Nieuw-Zeeland, Nederland, Polen, Zwedenen Zwitserland.De Italiaanse voetbalploeg kwam zelfs nog even een kijkje nemen in het museum, maarof ze dat vrijwillig deden is twijfelachtig. Sowieso was niet iedereen enthousiast over dezeKunstolympiade. Het Nieuwsblad van het Noorden bijvoorbeeld schreef: ‘Men slaatgauw een noodbruggetje tusschen kunst en sport.’Hoe dan ook: Nederland won twee gouden medailles: Jan Wils voor het OlympischStadion en Isaac Israëls voor zijn schilderij Ruiter in rode rok. In 1948 stond de Kunstolym-piade voor de laatste keer op het programma.Art OlympicsNot only the Olympic Stadium, but also the Stedelijk Museum was an official Olympiclocation.At that time the Artistic Olympics were held simultaneously with the Games. This alsohappened in Amsterdam, as the Algemeen Handelsblad wrote on the 9th of June 1928:‘Part of the Olympic Games is the collection of works by living artists representing theircountries which were invited to the Games of the IXe Olympics.’The Olympic flag waved at the Stedelijk Museum, because it was here that the workswere shown made by artists from Germany, Austria, Belgium, Denmark, the United States,France, England, Hungary, Italy, Ireland, Latvia, Luxemburg, Mexico, Monaco, Norway,New-Zealand, the Netherlands, Poland, Sweden and Switzerland.The Italian football team even took a look around the Stedelijk Museum, but whetherthey did this voluntarily is doubtful. In fact, the Artistic Olympics were not popular witheveryone. The Nieuwsblad van het Noorden wrote: ‘It seems as if a hurried bridge hasbeen constructed between art and sport.’But in any case: The Netherlands won two gold medals: Jan Wils for the Olympic Stadiumand Isaac Israels for his painting ‘Rider in red skirt’. In 1948 the Artistic Olympics were heldfor the last time. Italiaans team bij de kunsttentoonstelling van de culturele Olympiade in het Stedelijk Museum, © OSA Italian sportsmen visit the art exhibition of the Cultural Olympiad in the Stedelijk Museum, © OSA Olympisch diploma van Eugen Mack (SUI) voor de 3e prijs bij gymnastiek, © QOSM Diploma awarded for third price, Eugen Mack (SUI) gymnastics, © QOSM
  • De openingsceremonieKoningin Wilhelmina zorgde in 1928 voor een relletje door de opening van deOlympische Spelen te boycotten. Begin dat jaar was er nog geen vuiltje aan de lucht,meldde het Nieuwsblad van het Noorden: ‘Zooals bekend schrijft het Olympisch Protocolvoor, dat het hoofd van den staat de officieele opening van de Olympische Spelenpersoonlijk zal bekrachtigen. Het organiserende comité zal natuurlijk niet in gebrekeblijven H. M. de Koningin uit te noodigen en zeer waarschijnlijk zal H. M. aan dezeuitnoodiging gevolg geven.’Dat bleek een misrekening, want de koningin weigerde haar medewerking en liet zichvervangen door haar echtgenoot, prins Hendrik. ‘Men tast nog steeds in het duisteromtrent de reden’, analyseerde de Nieuwe Rotterdamsche Courant. Hoogstwaarschijn-lijk was de koningin ontstemd dat het IOC had bepaald op welke dag de opening zouzijn zonder haar te raadplegen. Wilhelmina wilde blijkbaar even laten zien dat zij zich ineigen land niet liet commanderen door wat sportofficials uit een ander land.De koningin negeerde de Spelen niet helemaal. Zo organiseerde ze een groot feest inhet Paleis op de Dam voor een groot aantal deelnemers en bezocht ze het turnen, depaardenraces en de slotdag, waarop ze de gouden medailles uitreikte.The opening ceremonyHer royal highness Queen Wilhelmina caused an upset in 1928 by boycotting the Openingsceremonie in het Olympisch Stadion, © OSAopening of the Olympic Games. At the start of that year there was no sign of trouble. As Opening Ceremony in the Olympic Stadium, © OSAthe Dagblad van het Noorden reported: ‘As stipulated by Olympic protocol, the head ofstate must personally supervise the opening of the Games. The organizing committee willno doubt adhere to this tradition and surely H.M the Queen will accept this invitation.’This proved to be a faulty assumption, because the Queen refused her cooperation andinstead sent her husband Prince Hendrik in her place. ‘The reason behind her absenceremains a mystery,’ analyzed the NieuweRotterdamsche Courant.It is probable the Queen was displeased that the IOC had determined the day of theopening without consulting her. Wilhelmina was apparently making a point that shewould not to be commanded by a group of foreign sports officials in her own country.The Queen did not completely ignore the Games. She organized a big celebration at theRoyal Palace on Dam Square for a large number of participants and attended thegymnastics, the equestrian and the closing day where she awarded the winners theirgold medals. Officieel programmaboek van de openingsceremonie, © QOSM Program of the Opening Ceremony in Amsterdam 1928, © QOSM
  • ‘Amsterdam, een vroolijke stad’De Olympische Spelen zijn ook voor bestuurders een feest, want die kunnen in degaststad een fijn congres houden. Het IOC zelf had een bijeenkomst in Amsterdam, netals de wereldvoetbalbond, de hockeyers, de wielrenbestuurders, de atletiekfederatie ende worstelunie. Door de hele stad werd vergaderd, vielen er gewichtige besluiten enpakten de officials na afloop nog even een drankje. ‘Amsterdam is dan ook wel eenaardige vroolijke stad,’ noteerde de Nieuwe Rotterdamsche Courant heel droog,waarna de verslaggever opmerkte dat de sportbestuurders er ’s ochtends soms wel heelerg bleek uitzagen.De FIFA heeft in Amsterdam misschien wel het belangrijkste besluit uit haar geschiedenisgenomen door in te stemmen met een nieuw voetbaltoernooi: het WK Voetbal. Tweejaar later, in 1930, werd dat inderdaad in Uruguay gehouden om uit te groeien tot hetenige sportevenement in de wereld dat de concurrentie met de Olympische Spelenaankan.Na dit historische besluit trokken de FIFA-leden naar het Olympisch Stadion om een Deelnemersfoto van het Congres voor Lichamelijke Opvoeding en Sport, © OSAvoetbalwedstrijd te bekijken, waarna de verslaggever van de NRC in het holst van de Participants of the Congress for Physical Education and Sports, © OSAnacht nog vele officials in de stad tegenkwam. Maar goed: Amsterdam was in 1928 danook wel een aardige vrolijke stad.Amsterdam, A Cheerful cityThe Olympic Games are also a celebration for chiefs of state and trade, as they have theperfect opportunity to organize international conferences in the host city. The IOC itselfheld a conference in Amsterdam, as did the National Football Association, the hockeyleague, the cyclist association, the athletics federation and the wrestling union. Meetingswere held throughout the city, important decisions were made while officials shared adrink after watching events. ‘Amsterdam is truly a cheerful city,’ remarked theNieuweRotterdamsche Courant with a sarcastic undertone, and went on todescribe the pale faces of these same sports officials in the mornings.The FIFA took arguably the most decision in its history by voting in favor of a new footballtournament: the Football World Cup. Two years later, in 1930, it was held in Uruguay andgrew out to become one of the only sports events in the world which can compete withthe Olympic Games in size and popularity.After this historic decision, the FIFA members travelled to the Olympic Stadium to watcha football match. After the match, the NRC journalist continued to run into plenty ofofficials deep into the night. Afterall, Amsterdam was a rather cheerful city in 1928. Accreditatie XVIIe jaarlijkse Congres van de FIFA, 24-26 mei 1928 in Amsterdam, © QOSM Letter on stationary of the F.I.F.A. XVIIth Annual Congress, 24-26 May 1928 - Amsterdam, © QOSM
  • Een gastmaal in het Koninklijk paleisZowel de stad Amsterdam als koningin Wilhelmina organiseerde tijdens de Spelen eengroot diner – om nog niet te spreken vande verschillende sportbonden,nationale delegaties en ambassades. De aanwezigen waren van de hoogste komaf,zoals IOC-voorzitter De Baillet-Latour (net als de huidige voorzitter een Belg), prins Hendriken baron Schimmelpenninck van der Oye (als voorzitter van het NOC). Bij het diner vande stad Amsterdam in de Koningszaal van Artis bedankten zij elkaar voor de goedesamenwerking en hieven stuk voor stuk het glas op de goede afloop.De koningin hield een gastmaal in het Paleis op de Dam, waarbij deelnemers van allelanden waren uitgenodigd. Zij mochten plaatsnemen aan één van de drie zijtafels, want‘aan de hoofdtafel waren gezeten de vorstelijke personen, benevens de dames en degroot-officieren van het gevolg van Hare Majesteit’.Een sporter die Wilhelmina van dichtbij wilde zien, moest daarom het geluk hebben vande Amerikaanse atlete Anne Vrana O’Brian. Zij liep net over de Dam toen een oudedame uit een auto stapte. “Ik vroeg aan een voorbijganger wie die vrouw was,” zeiO’Brian later. Het antwoord sloeg haar met stomheid: “Dat is onze koningin.”Dinner at the Royal PalaceBoth the city of Amsterdam and Queen Wilhelmina organized a large dinner during theOlympics – not to mention the different sports associations and leagues, nationaldelegates and embassies. The guests came from the highest legions and included theIOC chairman De Baillet-Latour (a Belgian, like the present chairman), Prince Hendrikand Baron Schimmelpenninck van der Oye (as president of the NOC). At the dinnerhosted by the city of Amsterdam in the Koningszaal in Artis, they thanked each other forthe pleasant cooperation and raised their glasses to a positive result.The Queen hosted a dinner in the Palace on Dam Square, with participants from allcountries. They sat at one of the three side tables because the head table was intendedfor ‘the royal family and the ladies and lords who make up the entourage of Her Majesty’.Those who desired to see the Queen Wilhelmina up close, should have had the luck of Menu van het galadiner, aangeboden door Gemeente Amsterdam op 28 juli 1928, © QOSMthe American athlete Anne Vrana O’Brian. She was crossing Dam square when an Menu of a dinner, presented by the city of Amsterdam on July 28, 1928, © QOSMelderly lady stepped out of a car. “I asked a passerby who that woman was,’ saidO’Brian later. The answer left her speechless: ‘That is our Queen.’ Officials in het Olympisch Stadion, © OSA Officials at the Olympic Stadium, © OSA
  • De eerste wedstrijd der IXe OlympiadeDe allereerste sportwedstrijd in het Olympisch Stadion was een hockeywedstrijd: op 17mei won Nederland van Frankrijk de openingswedstrijd van het olympisch hockeytoer-nooi. Samen met het voetbal werd deze sport al gespeeld vóór de officiële opening op28 juli.Dagblad Het Centrum schreef over dit historische moment: Even na drie uur komen deFransche en Hollandsche ploegen het veld op. Zij zijn de eersten, die het OlympischStadion betreden en worden met enthousiast gejuich ontvangen. De eerste wedstrijdder IXe Olympiade is begonnen!Dit hockeytoernooi betekende de grote doorbraak voor deze sport in Nederland. Tot1926 was eigenlijk niemand hierin geïnteresseerd, omdat er met eigen spelregels werdgespeeld, die voor de rest nergens ter wereld werden gebruikt. Zodoende werden hiernooit topwedstrijden gespeeld. Als er vijftig mensen kwamen kijken, was het druk. Doorde Spelen van 1928 pasten de Nederlandse hockeyers zich echter aan de internationalestandaard aan en haalden zelfs de finale. Zo’n veertigduizend toeschouwers– in 2012nog steeds een recordaantal bezoekers voor een hockeywedstrijd in Nederland! – zagenhoe de wonderhockeyers uit Brits-Indië deze probleemloos wonnen.En ook op straat was de sport definitief doorgedrongen,constateerde het socialistischedagblad Voorwaarts: ‘De Amsterdamsche straatjeugd is zich voor het hockey gaaninteresseren.’En dat allemaal in maar twee weken… Het Olympisch hockeytoernooi van 1928, © OSAThe First game of the IX Olympiad The Olympic hockey tournament, 1928, © OSAThe very first sports event held in the Olympic Stadium was a hockey match: on the 17thof May the Netherlands beat France in the opening match of the Olympic hockeytournament. Hockey and football were the only sports being played before the officialopening ceremony on the 28th of July.Dagblad Het Centrum wrote of a historic moment: ‘Just after three o’clock the Frenchand Dutch teams come onto the field. They are the first Olympic athletes to step onto theOlympic field and are greeted with loud applause. The first game of the IXOlympiad hasbegun!’This hockey tournament symbolized a significant breakthrough for the sport in the Nether-lands. Until 1926 nobody was truly interested in hockey, mainly because the Dutch teamsplayed by their own rules which were not used anywhere else in the world. This meantprofessional matches were almost never played here. The Games of 1928 however,forced the Dutch players to adjust their game to the international standard and surpris-ingly, they even went on to make the final. Approximately forty thousand spectators – in2012 this remains a record for the number of spectators at a hockey match in the Nether-lands! – watched the outstanding British-India team effortlessly win the final.The sport was also becoming a part of public life, so noticed the socialist newspaperVoorwaarts: ‘The youth on the streets of Amsterdam has become interested in hockey.’And all that in a mere two weeks… Toegangsbewijs staanplaats voor Hockey, © QOSM Hockey - ticket for standing platform, © QOSM
  • Voetbal: ‘ De nacht v Uruguay’ anNederland verheugde zich in 1928 vooral op het voetbal, maar helaas koppelde prinsHendrik Nederland tijdens de loting aan Uruguay, de heersend olympisch kampioen.Iedereen wilde deze wedstrijd zien, wat tijdens De Nacht van Uruguay zorgde voor grotegevechten in het centrum van Amsterdam.De ellende begon op 27 mei, een dag voor de voorverkoop, toen de eerste belangstel-lenden zich in een rij opstelden in de Vijzelstraat, de enige (!)plek in heel Nederland waarkaartjes werd verkocht. Het werd ronduit chaotisch toen ’s nachts de kroegen sloten en‘minder gunstige elementen’ opdoken. ‘De politie had handen vol werk,’ zag de N.R.C.‘Nog erger werd het toen de hooglampen om de andere, zooals ’s nachts gebruikelijk is,werden gedoofd. De Vijzelstraat kwam in het half-duister. Dezen bovengenoemdenelementen was dit een kolfje naar de hand. Zij drongen zich tusschen de wachtende in,waardoor kloppartijen ontstonden.’ De hele nacht werd er gevochten op de Vijzelstraat.‘De straten waren een augiusstal gelijk.’ De kaarten waren uiteindelijk in een half uuruitverkocht.Nederland verloor van Uruguay, dat uiteindelijk tegen Argentinië de titel won. Niet naéén finale, maar na twee, omdat het in 1928 nog de gewoonte was om na een gelijkspelgeen strafschoppen te nemen, maar een replay te organiseren. Fijn voor de organisatie,want beide finales waren uitverkocht.Football: ‘ The night of Uruguay’Holland was especially looking forward to the football in 1928, but unfortunately PrinceHendrik pulled Uruguay as the Netherlands’ opponent during the preliminary draw of thepool. This draw led to extensive upheaval and brawls in the center of Amsterdam.The trouble began on the 27th of May, a day before the early ticket sales, when the firstfans started lining up along the Vijzelstraat, the only (!) location in the whole of the Nether-lands where tickets were sold.The chaos truly broke loose when it was decided to close the bars and the football fansstarted spreading through the streets. ‘The police had their hands full,’ the NRC newspa-per noted. ‘The situation worsened when the street lights, as was normal at night, wereturned off. The Vijzelstraat was now bathed in darkness. These factors together made iteasy for trouble makers to push their way into the crowd and cause riots.’ All night therewas fighting on the Vijzelstraat. ‘The streets likened a barnyard.’ The tickets were sold outwithin half an hour.The Netherlands lost to Uruguay, who ended up winning the final against Argentina. Notafter one final, but after two, because in 1928 it was still the rule that a draw was followednot by a penalty shout-out, but a replay. Great news for the organization as both Opstootjes tijdens de kaartverkoop voor de voetbalfinale, © OSAmatches sold out completely. Agitation during ticketsale for the final football match, © OSA 24
  • AtletiekEén van de grootste sporters van 1928 was Paavo Nurmi, de langeafstandloper uitFinland, die in de twee voorafgaande Spelen maar liefst acht olympische titels hadgewonnen.‘Overal zoekt men naar Nurmi,’ schreef dagblad De Eemlander daarom,‘den superathleet, dien men in Nederland nog nimmer heeft gezien.’De supporterskonden alleen lang zoeken, want Nurmi was bijzonder mensenschuw. Nadat hij in Amster-dam zijn negende- en tevens laatste - gouden medaille had gewonnen, rende hij hardweg om uit handen te blijven van fotografen en supporters.Tijdens die atletiekwedstrijden ontsnapten de Spelen nog aan een vliegramp. ‘Eenvliegtuig bleef laag boven het Olympisch Stadion cirkelen,’ schreef de Nieuwe Rotter-damsche Courant, ‘en verwijderde zich dan weer stadwaarts.’Het leek wel alsof depiloot in het stadion wilde landen, om na een half uur neer te storten in een nabijgelegenweiland. ‘Den Marathontoren’, meldde Het Vaderland, ’die gistermiddag hel brandde,heeft hij voor den lichttoren van Schiphol aangezien.’ Het olympisch vuur zorgde voor deverwarring, net als de atletiekbanen die er vanuit de lucht als landingsbanen uitzagen.De vijf passagiers bleven allen ongedeerd.Track and FieldOne of the greatest sports legends of 1928 was Paavo Nurmi, the long distance runnerfrom Finland, who had won a spectacular eight medals during the previous two Games.‘Everyone is on the lookout for Nurmi,’ wrote the De Eemlander newspaper, ‘the superathlete, who has never before been seen in the Netherlands.’ Fans and supporters wouldfind it difficult to lay eyes on him however, as Nurmi was notoriously shy. After he won hisninth and also last gold medal in Amsterdam, he quickly fled to avoid the photographersand fans.During the athletics competition the Games avoided an aerial disaster. ‘An aircraftcircled low over the Olympic Stadium,’ wrote the NieuweRotterdamsche Courant, ‘andthen moved off towards the city.’ It appeared the pilot had wanted to land in thestadium, only to crash in a nearby paddock half an hour later. ‘He mistook the MarathonTower, which was burning brightly yesterday, for the command tower at Schiphol airport.’The Olympic flame caused confusion, just like the athletic tracks which resembled Sportlegende Paavo Nurmi inlanding strips from the air. The five passengers all remained unharmed. aktietijdens, © OSA Sports legend Paavo Nurmi during his race, © OSA Passe Partout voor de atletiekwedstrijden in het Olympisch Stadion, © QOSM Olympic Stadium - seasons ticket for athletics, © QOSM
  • Zwemmen: Johnny Weismuller en ’Zus’ BraunDe beroemdste sporter van de Amsterdamse Spelen was de Amerikaanse zwemmerJohnny Weismuller – later ook bekend geworden als Tarzan in de gelijknamige film. In1928 zwom hij moeiteloos enkele olympische records, zoals de Nieuwe RotterdamscheCourant zag: ‘Weismuller deed het kalm aan. Desondanks ging het Olympisch record ermet twintig seconden aan.’Ook elders in Amsterdam deed Weismuller van zich spreken. Voor de grap zwom hij ineen zwembad bij het Leidseplein honderd meter en stapte met een wereldrecord op hetdroge. ‘Daar dit record echter niet officieel is opgenomen, kan het niet als zoodanigworden erkend en gehomologeerd.’Bij de vrouwen zorgde Maria ‘Zus’ Braun voor een Nederlands succes met een goudenmedaille. Haar coach was haar bloedeigen moeder ‘Ma’ Braun, die met eengenadeloos fanatisme langs de kant stond.‘Ze loeit,’ stond in een wedstrijdverslag,‘knielt, staat weer op, stampvoet, wordt geel, groen, paars.’ Juist dit fanatisme zorgdelater voor een breuk tussen moeder en dochter, waarna ‘Zus’ niets meer van dezwemsport wilde weten. Met niemand sprak ze erover, zelfs niet met haar eigen kinderen.Hoe dan ook blijft Zus Braun de eerste Nederlandse vrouw, die een individuele olympis-che titel won.Swimming: Johnny Weismuller and sis BraunThe most famous athlete at the Amsterdam Games was the American swimmer JohnnyWeismuller – who later became known as Tarzan in the first Tarzan film. In 1928 he swam anumber of Olympic records with seemingly no effort at all, as observed by theNieuwe Rotterdamsche Courant: ‘Weismuller took it easy. And yet he still managed tobeat the Olympic record by twenty seconds.’Weismuller also popped up in other locations around Amsterdam. For fun he decided toswim a hundred meter race in a swimming pool near Leidseplein and climbed out of thepool with a world record. ‘As this record was not officially recorded, it cannot be recog-nized and honored as such.’In the women’s competition, Maria ‘Sis’ Braun achieved Dutch success with a goldmedal. Coached by her very own mother ‘Ma’ Braun who cheered her on from thesidelines with ruthless fanaticism. ‘She screeches,’ stated a report of the game, ‘kneels, Schoonspringen, in het tijdelijkezwembadthen gets back up, stomps her foot, turns yellow, purple and then green.’ This fanaticism naast het Olympisch Stadion, © OSAultimately caused the mother daughter duo to split, after which ‘Sis’ wanted nothing Temporary diving pool next to the Olympicmore to do with the sport. She never spoke of it again, not even with her own children. Stadium, © OSADespite it all, sis Braun remains the first Dutch woman to ever win an individualOlympic title. Persaccreditatie voor het zwemstadion, © QOSM Swim stadium - ticket for press, © QOSM
  • TurnenHet turnen was in 1928 nog gewoon in de buitenlucht op het heilige gras van hetOlympisch Stadion. De Nederlandse vrouwen wonnen zelfs een gouden medaille – eenprestatie die pas in 2012 werd geëvenaard door Epke Zonderland. Coach Gerrit Kleere-koper kreeg daarna een eigen radioprogramma met gymnastieklessen voor deluisteraars. Hiermee zette hij als eerste de trend van lichaamsbeweging via radio of tv.Veel van deze turnsters, én Kleerekoper, waren joods en werden in de Tweede Wereldoor-log vermoord in de concentratiekampen. Het is een gruwelijke lijst:Estella Blits - Agsteribbe (1909 – 1943), met man en twee kinderen vermoord in AuschwitzAnna Dresden - Polak (1906 – 1943), met dochter vermoord in Sobibor, haar man sterft in AuschwitzHelena Kloot - Nordheim (1904 – 1943), met man en dochter vermoord in SobiborJudik Themans - Simons (1904 – 1943), met twee kinderen vermoord in SobiborGerrit Kleerekoper - (1897 – 1943), met vrouw en twee kinderen vermoord in SobiborIn de zomer van 2012 spoorde The Financial Times de Italiaanse turnster Carla Marangoniop, de laatste nog levende deelnemer van Amsterdam 1928. Pas toen hoorde zij van hetlot van de joodse turnsters: “Dat wist ik echt niet”, zei ze na een lange stilte. “Wat eentragedie.”GymnasticsGymnastics in 1928 was still performed outdoors on the sacred grass of the OlympicStadium. The Dutch women even won a gold medal – an accomplishment only equaledby Epke Zonderland in 2012. The women’s coach Gerrit Kleerekoper started his own radioprogram after the Games offering gymnastics lessons to his listeners. He was the first tospread the trend of physical exercise via radio or television. Many of the gymnasts of thenational team, as well as Kleerekoper, were Jewish and were murdered in the concentra-tion camps during the Second World War. It is a horrifying list:Estella Blits - Agsteribbe (1909 - 1943), murdered in Auschwitz with husband and two childrenAnna Dresden - Polak (1906 - 1943), murdered with daughter in Sobibor, her husband died inAuschwitzHelena Kloot - Nordheim (1904 - 1943), murdered with husband and daughter in SobiborJudikThemans - Simons (1904 - 1943), murdered with two kids in SobiborGerrit Kleerekoper (1897 – 1943), murdered with wife and two children in SobiborIn the summer of 2012 The Financial Times tracked down the Italian gymnast Carla Maran-goni, the last living participating athlete in the Amsterdam Games of 1928. After sheheard the fate of the Jewish gymnasts she said: “I really had no idea”, after a longsilence. “What a tragedy.” Gymnastiek – Algemeen reglement voor de Olympische Spelen 1928, © QOSM Gymnastics - general rules for the Olympic Games 1928, © QOSM
  • Credits:1928 Olympic Games: collection connection from Qatar to Amsterdam, 25th November2012 to 31th of January, 2013Amsterdam Olympic Stadium / Olympic ExperienceHans Lubberding, DirectorCarla de Groot, Deputy directorMichelle Faasen, Head Communications & MarketingBianca Hamer, Producer Olympic ExperienceJurryt van de Vooren, Sports HistorianQatar Museums AuthorityH.E. Sheikha Al Mayassa Bint Hamad Bin Khalifa Al Thani, ChairpersonEdward Dolman, Executive DirectorMansoor Al Khater, CEOQatar Olympic & Sports MuseumDr. Christian Wacker, DirectorHans-Dieter Gerber, Deputy Director – Curatorial and CollectionsHessa Al Ali, Senior Graphic DesignerChristian Sánchez, Graphic DesignerJens Hünefeld, Head of CollectionsThe Team:Ali Salat, Amal Al Mannai, Andreas Amendt, Anita Schulze, Eiman Al Maadhadi, EmanAlsofiany, Hamda Al Mohannadi, Luis Henrique Rolim Silva, Maha Al Awadi, Mai Al Nesf,Mayi Al Mohammadi, Mohamed Al Jaber, Mohamed Mubarak Al Eidan, MohammedFarid, Rafia Al Abdulla, Shk. Reem Al Thani, Sahar Hossny, Yousef KhachoTexts English:Olympic Stadium AmsterdamTexts Dutch:Olympic Stadium Amsterdam, with many thanks to Jurryt van de VoorenLoans and Images:Qatar Olympic & Sports Museum / Qatar Museums AuthorityOlympic Stadium Amsterdam / Olympic Experience AmsterdamWith special thanks to all colleagues from Amsterdam Olympic Experience and QatarMuseums Authority involved in the project!