Latin Lingua Flexiva

O LATÍN, LINGUA FLEXIVA CATEGORÍAS GRAMATICAIS LATIN I

INDEX
Concepto de lingua flexiva
Categorías latinas
Linguas sintéticas versus analíticas
Recapitulación
Flexión nominal: xénero e número
Flexión nominal: o caso
As declinacións
Flexión pronominal: os pronomes persoais
Flexión verbal: categorías
Enunciado dos verbos, as conxugacións
A orde de palabras
A concordancia
Bibliografía

CONCEPTO DE LINGUA FLEXIVA
Palabras con flexión:
Lexemas : parte invariable, aporta significado básico.
Morfemas : modificacións do lexema, aportan significado gramatical.
rein- -ar, -ó, -ar-ei, -o, -e, an...; don- -o, -a, -os, -as...” + + Adverbio, preposición, conxunción, interxección Substantivo, adxectivo, pronome, artigo, verbo Palabras invariables ( sin flexión ) Palabras variables ( con flexión )

CATEGORÍAS LATINAS * Só afecta aos pronomes persoais Adverbio, preposición, conxunción, interxección INVARIABLES Número, persoa, tempo, modo, voz Verbo Xénero, número, caso e *persoa Pronome Xénero, número e caso Substantivo / adxectivo VARIABLES CATEGORÍAS GRAMATICAIS CATEGORÍAS FUNCIONAIS LATIN

CATEGORÍAS LATINAS: O CASO
Categorías funcionais : clasificación basada na función que exercen na oración
Categorías gramaticais : clasificación basada nas nocións gramaticais que aportan
O latín non ten categoría funcional de artigo
A categoría de “ caso ” < latín “ casus ”
O latín ten unha categoría gramatical, o caso , non presente nas linguas romances.
O caso afecta ás categorías funcionais do:
Substantivo
Adxectivo
pronomes.
O caso expresa a función sintáctica da palabra na oración.
Caso : cada unha das formas que pode adoptar unha palabra
Declinación : conxunto ordeado dos casos. (κλινω= “caer”)
Desinencias : morfemas casuais (cada unha das diferentes terminacións das palabras)

LINGUAS SINTÉTICAS versus ANALÍTICAS Significado Función sintáctica Significado Función sintáctica Tarquini us Superb us Rom am non amat Rom a Tarquini um Superb um non amat Nominativo Suxeito Ac= O.D. Verbo Nom. Sux. Acusativo = Obxecto directo Verbo Adv. Adv. “ a Tarquinio” Tarquini-um LINGUA ANALÍTICA LINGUA SINTÉTICA

RECAPITULACIÓN Nominal Pronominal verbal FLEXIÓN Afecta a Subst / Adxectivos Pronomes verbos CATEGORÍA FUNCIONAL Declinación Declinación Conxugación PROCEDEMENTO Por medio de

FLEXIÓN NOMINAL: CATEGORÍAS GRAMATICAIS DE XÉNERO E NÚMERO
-Xénero:
Indoeuropeo: criterio vitalista
Animadas
Inanimadas
Latín: criterio sexualista
Masculino
Feminino
Neutro ( ne + utrum )
Linguas romances: isto, eso, lo, aquilo ,etc.
Número:
singular e plural
Antigo dual : restos latinos ( ambo , duo )

FLEXIÓN NOMINAL: CATEGORÍAS GRAMATICAIS: O CASO ( a, unha ) rosa ¡rosa! ( a, unha ) rosa ( da, dunha ) rosa á, para ( a, unha ) rosa Con, por, na, nunha… rosa Ros a Ros a Ros am Ros ae Ros ae Ros a Suxeito e atributo Chamada,interpelación Obxecto Directo Compl.do nome Obxecto Indirecto Compl. Circunstancial Nominativo (nom.) Vocativo (voc.) Acusativo (Ac.) Xenitivo (Xen.) Dativo (Dat.) Ablativo (Abl) Traducción Ex. Función Casos

FLEXIÓN NOMINAL: CATEGORÍAS GRAMATICAIS: O CASO (II)
O latín non ten artigo
Vocativo > elemento externo á oración: “ terra ”
Acusativo:
traducción (prep. “a” + nome persoa o ente personificado)
Quero “ un libro ” / “ a unha persoa ”
Prep. + acusativo >compl. Circustancial
Per montes (a través dos montes, polos montes)
Ablativo
Instrumental ( con )
Locativo ( en )
Separativo ( dende )
Aposición: no mesmo caso que o termo ao que explica
Predicativo:
predicativo do suxeito (Nominativo)
Predicativo do obxecto directo (Acusativo)

FLEXIÓN NOMINAL: CATEGORÍAS GRAMATICAIS: A DECLINACIÓN
Declinación : conxunto ordenado dos casos (das variantes que admite un substantivo, adxectivo ou pronome)
5 modelos de declinación en latín
Tema:
terminación do lexema.
Clasifica as distintas declinacións.
Tema + morfemas casuais > alterado por modificacións fonéticas
Tarquinio- + s > Tarquinius (+ evidente no xenitivo plural)
-e Di e -rum -u Exercit u -um Cons / -i Re g -um Civ i -um -o Popul o -rum -a terr a -rum TEMA 5ª 4ª 3ª 2ª 1ª DECL.

AS CINCO DECLINACIÓNS No diccionario: Rosa,ae Dominus, i No diccionario: ( modificación nom > xen.) Latus, eris ( lat u s, lat e ris ) Nomen, inis ( nom e n, nom i nis ) Rosa, ros ae Populus, popul i Rex, regis / piscis, pisc is Exercitus, exercit us Dies, di ei - ae - i - is - us - ei -a -o cons / -i -u -e 1ª 2ª 3ª 4ª 5ª ENUNCIADO (Nom.sing, Xen, sing.) XEN. SING. TEMA DECL.

FLEXIÓN PRONOMINAL
Categorías funcionais con flexión:
Substantivos, adxectivos > flexión nominal
Verbos > flexión verbal
Pronomes > flexión pronominal
Categorías gramaticais da flexión pronominal:
“ Xénero ”, “ número ” e “ caso ”
pronomes persoais > “ número ”, “ caso ” e “ persoa ”
Pervivencia noutras linguas:
Eu, me, min (galego)
Yo, me, mi (castelán)
I, me (inglés)
Je, me, moi (francés)
Ich, mich, mir (alemán)
Exemplo: Os pronomes persoais

DECLINACIÓN DOS PRONOMES PERSOAIS DE 1ª E 2ª PERSOA Categorías gramaticais de Número , Caso e Persoa . “ PLURAL ” “ SINGULAR ” Vos Vos Vos Vestrum / i Vobis Vobis (vobiscum) Nos --- Nos Nostrum / i Nobis Nobis (nobiscum) Nominativo Vocativo Acusativo Xenitivo Dativo Ablativo Tu Tu Te Tui Tibi Te (tecum) Ego --- Me Mei Mihi Me (mecum) Nominativo Vocativo Acusativo Xenitivo Dativo Ablativo 2ª “ PERSOA ” 1ª “ PERSOA ” “ CASOS ”

A FLEXIÓN VERBAL
Flexión verbal > conxugación
5 Categorías gramaticais:
Persoa, número, tempo, modo e voz
nt ba voca DESINENCIA MORFEMA TEMPORAL-MODAL TEMA Persoa / número/ voz Tempo / modo Significado léxico

CATEGORÍAS GRAMATICAIS TEMA DE PRESENTE TEMA DE PERFECTO TEMA DE PRESENTE TEMA DE SUPINO Pret. Perfecto Pret. Pluscuam. Pretérito perfecto Pretérito plusc. Futuro perfecto Presente Futuro Presente Pretérito imperf. Presente Pretérito imperf. Futuro imperfecto IMPERATIVO SUBXUNTIVO INDICATIVO FORMAS PERSOAIS ACTIVA ACTIVA PASIVA PASIVA

Categoría gramatical “ Persoa ”
Formas persoais / non persoais
Categoría gramaticas “ Número ”
Substantivos verbais carecen de “ número ”
Linguas romances e latín
Non hai total coincidencia nos sistemas verbais.
Polo xeral teñen máis tempos e modos:
Castelán: pretérito perfecto simple / composto
Galego e castelán: modo condicional ou hipotético
Carecen dalgún tempo latino (futuro de imperativo)
Xerundivo Participìo Infinitivo Xerundio Supino ADXECTIVOS VERBAIS SUBSTANTIVOS VERBAIS FORMAS NON PERSOAIS

ENUNCIADO DOS VERBOS vocat -um Vocav -i Voca -re Voca -s Voc -o supino 1ª pers. Sing. Pretér. Perf. de indicativo Voz Activa Infinitivo presente activo 2ª pers. Sing. Presente de Indicativo Voz Activa 1ª pers. Sing. Presente de Indicativo Voz Activa TEMA DE SUPINO TEMA DE PERFECTO TEMA DE PRESENTE

AS CONXUGACIÓNS Voc ā t-um Vis-um Miss-um Aud ī t-um Voc ā v-i Vid-i Mis-i Aud ī v-i Voco, voc ā s, voc ā re Video, vides, vid ē re Mitto, mittis, mitt ĕ re Audio, audis, aud ī re -a -e -cons / ĭ / u -i 1ª 2ª 3ª 4ª TEMA SUPINO TEMA PERFECTO TEMA PRESENTE TEMA CONX.

ORDE DE PALABRAS
Desinencias casuais > orde + libre
Romulus amat Romam, Romam Romulus amat, Romam amat Romulus
Estrutura ascendente (= inglés)
Verbo ao final:
Servius Tullius exercitum instituit .
ISIC: International Student Identity Card
Complementación nominal (adxectivos e c.nome en xenitivo) antes do substantivo
Horatius Cocles magna virtute pontem defendit
Romae reges
Black car (inglés)
Complementos verbais antes do verbo (OD, OI, etc)
Tarquinius Superbus Servium Tullium succedit.
Galego, castelán (estrutura descendente )
carnet de indentidad internacional de estudiante
Coche negro

A CONCORDANCIA
Número e persoa
Rómulo foi o primeiro rei
Sux (3ª sg.) / V. (3ª sg)
Número e persoa
Romulus primus rex fuit
Nom.sux. (3ª sg.) V. (3ª sg.)
Suxeito e verbo
Xénero e número ( Atrib. Adx .)
Tarquinio era soberbio
Sux. ( m.sg.) Atrib. (m.sg.)
Non concordancia ( Atrib. Subs )
As tumbas dos etruscos eran o seu orgullo
Sux (f.pl) / Atrib. (m.sg)
Xenero, núm. e caso ( Atrib. Adx. )
Tarquinius superbus erat (m,sg,N.)
Nom.sux Nom.atr .
Caso ( O Atrib. é un Substantivo )
Tuscorum tumuli gloria sua erant
(m.pl.N) Nom. Sux. Nom.Atrib. (f.sg.N.)
Suxeito e atributo
Xénero e número
Rosa branca (fem.sg)
Xénero, número e caso
Alba rosa (fem.sg.Nom.)
Substantivo e adxectivo EN GALEGO E CASTELÁN EN LATÍN

Bibliografía
LATIN I – AKAL – GRUPO FALERNO

http://classicsalaromana.blogspot.com	54
http://classicsalaromana.blogspot.com.es	42
http://www.slideshare.net	1
http://classicsalaromana.blogspot.it	1
http://classicsalaromana.blogspot.de	1

Latin Lingua Flexiva

by Dives Gallaecia

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

5 Embeds 99

Statistics