• Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
498
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. 24/09/2013 Het gesproken woord telt Dames en heren, Ik heb een onwrikbaar geloof in dit project, de transitie naar een rechtvaardige samenleving. Het doet me dan ook veel plezier om deze trefdag “VOOR DE VERANDERING: Cultuur in sociaal- ecologische transitie” van het Transitienetwerk Cultuur “Pulse” te mogen openen. Al aan het begin van mijn beleidstermijn heb ik eco-cultuur en duurzaam beleid als prioriteiten naar voren geschoven, overtuigd als ik ben dat dít weg is die we moeten inslaan, maar ook omdat deze sector over dit thema zo veel kennis en creativiteit in huis heeft. Ook vandaag bent u hier massaal om antwoorden te zoeken – én te vinden! – op de ecologische uitdagingen van vandaag en morgen. En dat enthousiasme leeft breed: er zijn hier meer dan 200 deelnemers zowel uit de kunstensector, het cultureel erfgoed, als uit de audiovisuele én de sociaal-culturele sector. Het Transitienetwerk Cultuur “Pulse” is nog jong want het werd pas op 1 februari 2013 in deze vorm actief. Toch heeft het al een rijke geschiedenis: naar aanleiding van het Cultuurforum 2020 werd op mijn vraag begin 2010 een atelierwerking gestart rond de strategische doelstelling eco-cultuur uit mijn beleidsnota Cultuur 2009-2014. In mei 2010 leverde het atelier een ambitieuze nota af, met drie belangrijke doorbraken waar de brede cultuursector én het beleid samen op inzetten om tegen 2020 tot een meer duurzame en rechtvaardige manier van leven te komen. We weten allemaal dat de culturele en creatieve sector bij uitstek een ideeënfabriek is, waar het gonst van de bedrijvigheid en nieuwigheden. Het enige wat misschien ontbrak, was een tikkeltje sturing en een gedeeld platform. Pulse capteerde al die gretigheid en de mooie resultaten zult u vandaag al zien. Met toepassingen voor de deel-economie (gedeelde ruimtes), sterke CO2-reducties, en inspirerende cases rond stilte, ambachten en social design. Naast de organisatie van deze trefdag met inspirerende praktijken, workshops, literaire statements en performances, is Pulse in zijn eerste werkjaar gestart met de voorbereidingen van een digitaal platform om duurzame cultuurpraktijk beschikbaar te stellen voor de
  • 2. cultuursector. Alleen of apart kan geen enkele organisatie, ook de Vlaamse overheid, de uitdagingen niet aan. Samen staan we zoveel sterker, samen weten we zoveel meer en boeken we meer kans op vooruitgang. In dit platform integreren we de expertise uit het project “Jonge Sla: naar een duurzame kunstenpraktijk” en het lopende project over milieuzorg in het lokale Cultuurbeleid, ”Groene Apen”. Om ons scherp en gefocust te houden werkt Pulse ook aan nieuwe verkenningstrajecten via denktafels. Deze zogenaamde ”Trage Tafels” buigen zich over communicatie, economie, lokale netwerken en cultuur als motor van transitie. Dames en heren, Duurzame ontwikkeling is een proces van lange duur met veel koppelingen en overlappingen naar economie, cultuur, ethiek, technologie en instituties. Groeien naar een duurzamere samenleving is een sociaal leerproces. Daarom investeer ik in dit netwerk. Dit is als het ware een vlaggenschip waarmee we cultuur dieper in onze samenleving verankeren en haar grote waarde verspreiden. Naast het Transitienetwerk Cultuur borrelen er in de sector nog andere initiatieven. Eén van de meest opvallende is TRAGE POST, uitgedacht door de sociaal-culturele stiltebeweging Waerbeke. In Trage Post schrijven mensen brieven aan lezers in het jaar 2030, over onderwerpen die hen nu aanbelangen, inspireren en die men belangrijk vindt om door te geven. Het doet ons denken aan wat – doorheen de waan en de mist van de dag – we echt belangrijk vinden. Normaal gezien worden de brieven ingekapseld en pas voorgelezen in 2030. Maar ik heb vandaag voor u nu al mijn brief mee. Mijn boodschap van hoop en verwachting voor een duurzame toekomst, gericht aan de cultuurminister en de cultuursector van 2030.
  • 3. Antwerpen, 24 september 2013 Geachte minister van cultuur, Beste cultuursector, Als ik deze brief schrijf, loopt mijn eerste legislatuur als Vlaams minister van Cultuur naar zijn einde. Trage Post vroeg mij vooruit te kijken naar 2030. En het eerste waar ik mij op betrapte, is kijken naar het verleden, naar wat er 100 jaar geleden aan de hand was. 1930, het jaar waarin ons land zijn eeuwfeest vierde, waarin in New York werd gestart met de bouw van de Empire State Building, waarin de eerste Mickey Mouse-strip uitkwam … Het jaar ook waarin de NSDAP van Adolf Hitler bij de verkiezingen voor de Rijksdag doorbrak en met 6,4 miljoen stemmen de tweede partij van Duitsland werd… Geschiedenis zorgt voor een kader waar we aan kunnen refereren. En ze is leerzaam, omdat zij zich nooit op dezelfde wijze herhaalt, zoals Simon Vestdijk schreef (in zijn boek: ‘De leugen is onze moeder’, 1965). Maar mensen hebben ook een verlangen naar verte. Want de blik richten naar een horizon, schept verwachtingen, schept hoop. Hoop dat deze sector met evenveel gloed en creativiteit dezelfde kwaliteitsvolle cultuur maakt en die gloed ook internationaal nog sterker doet uitstralen als vandaag al het geval is. Als ik deze brief schrijf, staat ook de vijfde editie van Cultuurforum 2020 gepland voor woensdag 23 april 2014. Het moet een round-up worden van vijf jaar werken aan de zeven doelstellingen van mijn Beleidsnota 2009-2014, maar vooral van vijf jaar samen-werken en samen-bouwen. Die dialoog over het cultuurbeleid van Vlaanderen in de toekomst moet permanent gevoerd worden, en ruimer dan de sector. Onder meer om niet in de valkuil te trappen van zelfgenoegzaamheid of van te hoog gespannen verwachtingen. Al mag er natuurlijk altijd gedroomd worden. Deze brief geeft mij daartoe een kans, zonder volledig te kunnen zijn. Een van de doelstellingen van het Cultuurforum 2020 was om de schotten te verwijderen tussen de verschillende spelers in de cultuursector. Durven de schutting weg te halen en te kijken wat de
  • 4. buren te bieden hebben aan talent, kunde, visie en inspiratie. Ik hoop dat die coöperatieve gedachte tegen 2030 is doorgedrongen, meer nog, dat het een vanzelfsprekendheid is geworden waar we al lang niet meer van opkijken. Ik ben ook benieuwd hoe ver de digitalisering van cultuuruitingen zich zal hebben doorgezet. We hebben dit jaar de schop in de grond gestoken voor het Vlaams Instituut voor digitale Archivering en ontsluiting van het Audiovisueel erfgoed. Het VIAA zal intussen het brandpunt zijn voor iedereen die digitale beelden, filmpjes ... wil bekijken of onderzoeken. Of kan hij of zij dat al van thuis doen? Zal de digitalisering zo ver gaan dat we in 2030 ook een dans- of theatervoorstelling thuis op het tv-scherm of op de opvolger van de iPad zullen volgen? Met ambiance en geur incluis? Met of zonder 3D- bril? Zullen we het cultuuraanbod eindelijk altijd en overal kunnen raadplegen? Ook op de opvolger van de smartphone? Kan ik tegen dan een kunstwerk haarfijn met de 3D-printer in huis halen? In 2030 zitten we overigens al aan het 4de Kunstendecreet. Hoe is de sector omgegaan met de veranderingen die we na een brede consultatie in het nieuwe (2de) Kunstendecreet hebben ingevoerd? Hebben individuele artiesten - zoals voorzien - meer kansen en een betere financiering gekregen? Kunnen de organisaties intussen vlot overweg met de nieuwe manier van beoordeling door de commissies? En is tegen dan de Engagementsverklaring al lang verleden tijd omdat de diversiteit die we met de Engagementsverklaring beoogden, eindelijk verworven is? Een ander streefdoel van mij als minister was ook iedereen maximale participatiekansen en toegankelijkheid te bieden en komaf te maken met drempels, vooral voor mensen in armoede. Is de UitPAS tegen 2030 over heel Vlaanderen ingeburgerd? Ik geloof immers zeer sterk in die emancipatorische kracht van cultuur. Het zet mensen aan het denken, zet ze aan tot actie, brengt mensen bij elkaar … Kortom, cultuur is een turbomotor voor een samenleving, uiteraard aangedreven door een alternatieve, klimaatvriendelijke energiebron. Hoe zal het trouwens zijn met onze ecologische footprint in 2030? Ik acht mij als Vlaams minister gelukkig met de combinatie van bevoegdheden als Leefmilieu, Natuur en Cultuur. Sectoren met het hart op de tong maar die soms het eigen gelijk moeten leren overstijgen. Ik heb de cultuursector gemotiveerd om duurzaamheid
  • 5. en ecologie te integreren in hun denkproces en hun werking. Dat gezamenlijk pionierswerk heeft, naar ik mag hopen, zijn weg gevonden in de sector. Zit in jullie film- of theaterticket ook jullie ecologische voetafdruk vervat? Is er wel nog sprake van een papieren ticket? Springen we op een ecologisch verantwoorde manier om met onze middelen? Efficiënter? Energiebewuster? Worden jullie intussen geïnformeerd over hoe weinig energie of materiaal producties kosten? Is het afgelopen met de stapel glossy brochures die u in de bus krijgt? Zelf heb ik het goede voorbeeld willen geven door het Fonds voor Culturele Infrastructuur de opdracht te geven de infrastructuur van de Vlaamse overheid energiezuiniger en onderhoudsvriendelijker te maken. Cultuur, dames en heren, heeft een intrinsieke waarde, maar is ook een inspirerend bindmiddel in de samenleving in tijden van individualisering, globalisering en schaarste. Ik hoop dat ook verenigingen en vrijwilligers in 2030 nog altijd voldoende gewapend zijn om die bindende rol te spelen, zeker als het even wat minder gaat. Want cultuur draait om mensen, om engagement. Vandaar dat cultuur eens en voor altijd met urgentie benaderd moet worden en in 2030 bovenaan de agenda van de samenleving moet prijken, onder meer als verplicht onderdeel van het curriculum in het hoger en universitair onderwijs. Want, zoals de Franse filosoof en schrijver Albert Camus zei, cultuur is een geschenk voor de toekomst. Heeft daar iemand bezwaar tegen? Hoogachtend, Joke Schauvliege Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur Dames en heren, Tot zover mijn brief voor binnen 17 jaar. Ik wens jullie allemaal een inspirerende trefdag. Joke Schauvliege Vlaams minister van Leefmilieu, Natuur en Cultuur