• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Hongarije in Zaken ed.18
 

Hongarije in Zaken ed.18

on

  • 2,013 views

Hongarije in Zaken is hét magazine dat Hongarije en het Nederlandstalige bedrijfsleven tot elkaar brengt. Nederlandse en Belgische lezers krijgen gemakkelijk toegang tot een ruim netwerk aan ...

Hongarije in Zaken is hét magazine dat Hongarije en het Nederlandstalige bedrijfsleven tot elkaar brengt. Nederlandse en Belgische lezers krijgen gemakkelijk toegang tot een ruim netwerk aan correspondenten en andere “Hongarije-experts” die hun bevindingen delen met u als lezer. Ideaal als u zich wilt oriënteren op Hongarije om te verblijven, werken of wonen. Hongarije in Zaken komt vier keer per jaar uit en u geeft u inzicht in de mogelijkheden die dit prachtige land te bieden heeft!

Statistics

Views

Total Views
2,013
Views on SlideShare
2,011
Embed Views
2

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

2 Embeds 2

http://www.lmodules.com 1
http://www.linkedin.com 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Hongarije in Zaken ed.18 Hongarije in Zaken ed.18 Document Transcript

    • Hongarije inZaken.eu Hongarije Winter 2009 Editie: 18 - € 6,95 Logistica 2009: Hongarije goed vertegenwoordigd, maar minder bezoekers De Hongaarse Spoorwegen: op het spoor naar een nieuwe tijd! Fiscale behandeling geldverstrekkingen Erzsébetváros vraagt om herontwikkeling met stijl Logistica 2009: Positieve sfeer, vernieuwing, maar met minder bezoekers HBN: Grenzeloos ondernemen in de wetenschap Interview met Deep Forest Bijdragen van onze correspondenten Uitgave ter bevordering van de internationale samenwerking met Hongarije
    • Samenwerking: Malév en Hongarije in Zaken Hongarije in Zaken is beschikbaar voor alle Business-Class reizigers op het traject Amsterdam-Boedapest. PublisherPartners (uitgever van Hongarije in Zaken) biedt deze service aan om de internationale samenwerking met Hongarije te bevorderen. De zakelijke lezers aan boord van de Malév toestellen behoren tot de doelgroep en er ontstaat op deze manier voor alle betrokkenen een win-win situatie! Wonen en Handboek: Wonen en kopen in Hongarije Wonen en en kopen in kopen in H ongarije n in Honga De juridische, fiscale, financiële en praktische vraagbaak leet voor vestiging en de aankoop van onroerend goed in Hongarije. C ompiene rije rije z her itie - Gisela Bic “Wonen en kopen in Hongarije” (ISBN: 978-90-74646-30-7) ed skey - kunt u middels onderstaand bestelformulier bestellen: Guide voor de Juridische vestiging , fiscale en pra en aankoo ktische weg Lines p van onr wiJ oerend goe zer d in hon gar iJe Gegevens aanvrager Guide gisela Bic skey Lines Naam : ______________________________________________________ Automatische incasso vindt Contactpersoon : ___________________________________________ Dhr. / Mw. pas plaats als het boek aan u is toegestuurd Adres : ______________________________________________________ Het boek kunt u ook via de Nederlandse/ Vlaamse boekhandel bestellen: P.C. + Plaats : ______________________________________________________ www.guidelines.nl Tel. : ______________________________________________________ Kijk voor inhoudsopgave en/of het bestellen van het boek ook op onze internetsite: E-mail : ______________________________________________________ www.guidelines.nl Het totaalbedrag van 25,-- (= 22,50 + 2,50 verzendkosten) kunt u als volgt voldoen: Gelieve dit bestelformulier (te kopiëren) ❑ Per automatische incasso en op te sturen, te faxen of te mailen aan: Ik machtig hierbij uitgeverij Guide Lines te Voerendaal om éénmalig 25,-- (inclusief verzendkosten) van mijn Nederlandse bank/giro rekening af te schrijven. Uitgeverij Guide Lines : Postbus 23084 - 6367 ZH Voerendaal (NL) Bank/Giro rek. : __________________________________________ Tel. + 31 (0)45-5754218 Fax. + 31 (0)45-5754535 Op naam van : __________________________________________ E-mail: guidelines@planet.nl Handtekening : Internet : www.woneninhetbuitenland.info __________________________________________
    • In deze uitgave Voorwoord 5 6 De Hongaarse Spoorwegen: op het spoor naar een nieuwe tijd! 6-7 Proef geslaagd, konijn overleden? 8-9 “Het leven is op zichzelf nutteloos, alleen de passie telt” 10-11 Fiscale behandeling geldverstrekkingen 12-14 Erzsébetváros vraagt om herontwikkeling met stijl 16-17 12 Nieuws uit de media 18-19 Kinderen als passe-partout 20-21 De term biotechnologie en het grootste schandaal in de gelijknamige sector Hongaren spelen de hoofdrol 22-23 Als ze alles van je (willen) weten. Over Puskás en privacy 24-25 Stedenband Haarlemmermeer en Hódmezővásárhely 26 27 Een Hongaarse tuin met een Nederlandse accent 27 Hungarian Business Network 28-29 Grenzeloos ondernemen in de wetenschap – de biotechnologische sector in Hongarije 30-31 Multimedia “Matchmaking Campaign” 32-33 Colofon Uitgeverij: Beëindigen abonnement: Copyright: Bronnen: PublisherPartners - inZaken.eu Opzeggingen (uitsluitend schriftelijk) PublisherPartners – inZaken.eu De uitgever heeft zo adequaat mogelijk bronnen www.publisherpartners.com dienen 13 weken voor afloop van de Januari 2010. Niets uit deze opgave mag zonder laten vermelden bij het betreffende materiaal ISSN: 1879-4629 abonnementsperiode in bezit van Abon- schriftelijke toestemming van de uitgever op en/of in onderstaand overzicht. Wanneer hier nementenland te zijn. Prijswijzigingen welke wijze dan ook worden verveelvoudigd of onduidelijkheden over ontstaan, neemt u dan Redactie: voorbehouden. anderszins toegepast worden. direct contact met ons op. Peter Schouten - hoofdredacteur hongarije@inzaken.eu Correspondenten in deze uitgave: Disclaimer: Overzicht: EVD, ITDH, Nederlandse Ambassade Michel Daenen Hongarije in Zaken besteedt de grootste zorg in Hongarije, Panoramio, I-stock en eigen Bladmanagement en realisatie: Karin Gabor aan het samenstellen van het magazine, materiaal. Copyright© voorbehouden PublisherPartners Ernst-Jan de Roest maar de auteurs (correspondenten) zijn PublisherPartners – inZaken.eu Opmaak door: Remco van Mensvoort Anton Wetters verantwoordelijk voor de inhoud van hun Peter Olsthoorn artikelen en de adverteerders voor de inhoud Bezoek ons op: Abonnementenbeheer: Mária Ballendux-Bogyay van hun bijdragen. Hongarije in Zaken kan op www.hongarijeinzaken.nl Abonnementenland Roelof de Wilde geen enkele wijze verantwoordelijk gehouden www.inZaken.eu Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Zsolt Czibere worden voor de gevolgen die kunnen ontstaan Tel. 0900-226 52 63 (€0,10 per minuut) Fiona Matt door interpretatie van de beschikbaar gestelde Fax 0251-31 04 05 Jan Rijpkema informatie. www.aboland.nl Lothar Wijnand
    • 4 garije in Zaken Hon x€. 24,95 * vo or excl. BTW VO OR UZELF OF ALS R AU VOOR EEN ANDE ije Hongar ije Hongar r 2009 CADE eu Voorjaa - € 6,95 : 15 inZaken. Editie iënten e ingred , nieuw recept ander e: een ongarij he H betaling via automatisc g bij * u ontvangt € 3,71 kortin rder so. Wanneer u zich abonneert maakt u ve incas van een advertentie. op een gratis plaatsing ss robusine voor ag aadje Kansen presenteerbl direct kans n t op ee maar nie augurke n en appelen tejföl, Mézes est Boedap laar in : Brusse Int erview ie itindustr rse fru Hongaa ije Hongar de EU binnen rlening ije Hongar dienstve 2009 inZaken ersch .eu rijdende Najaar - € 6,95 Editie: 17 grensov kk et voor btw-pa Nieuw twork: ? ess Ne te netwerken an Busin ven om Hungari le crisis, tijd ie ie: e initiat Financië hnolog denten ije Hongar biotec en ambitieuz rrespon ing met enwerk onze co rije en ale sam n van s rnation Honga vende cijfer Bijdrage de inte g van orderin ter bev lo Uitgave veelbe Hongarije inZaken.eu Hongarije Winter 2009 Editie: 18 - € 6,95 Logistica 2009: Hongarije goed technologie- maar minder bezoekers vertegenwoordigd, n impressie van de trie in Hongari bio je indus Ee unicatie comm ur en le cultu Nationa nd r de gro el onde de wink rk aan ngarije est: We Boedap naar Ho igratie bij em udbaar lag ho erend e aans Conserv arije in Hong oning kantiew teringen De Hongaarse Spoorwegen: uw va or inves ud van Onderho regio vo op het spoor naar een nieuwe tijd! veilige je een Hongari n HBN: de velde je langs t Hon geldverstrekki ngen ije Fiscale behandeling gar iew s: Rond enwerk ing me Interv rnation ale sam de inte g van g met stijl ter bev orderin Erzsébetváros vraagt om herontwikkelin Uitgave Logistica 2009: minder bezoekers Positieve sfeer, vernieuwing, maar met HBN: Grenzeloos ondernemen in de wetenschap Interview met Deep Forest Bijdragen van onze correspondenten samenwerking met Hongarije Uitgave ter bevordering van de internationale 63 Tel. 0900-22652inuut) (€0,10 per m d Abonnementenlan Postbus 20 1910 AA Uitgeest www.b ladenbox.nl
    • Peter Schouten Hoofdredacteur Voorwoord 2010 is begonnen! Een nieuw jaar, nieuwe kansen. En dat mag ook wel. Uit onderzoek blijkt dat in 2009 zo’n 15.000 Hongaarse bedrijven over de kop gingen. Bedrijven opgezet door mensen met nieuwe ideeën. Ondernemingen die hele families voedden. Jongensdromen die in rook zijn opgegaan. We geven er gewoon een positieve draai aan: het kan alleen maar beter gaan dit jaar. Gelukkig zijn er nog volop Nederlanders die hun heil zoeken in het land van de Magyaren. Met een dosis creativiteit, ondernemerschap en durf zoeken landgenoten hun grenzen op. De grenzen van hun kunnen. En dat doen ze weer samen met Hongaren. Wat een mooi vooruitzicht. Eigenlijk gewoon weer als vanouds. Laten we alle crises en donkere wolken vergeten. Het eerste voorjaarszonnetje komt er alweer aan. Muziek speelde en speelt immer een belangrijke rol in de relaties tussen beide landen. Zo draaide een aantal Nederlandse dj’s deze maand op de Hongaarse boot A38 in Boedapest. Een van de beste clubs van het land. Bij hun debuut in Hongarije lieten de dj’s hun mooiste klanken horen. Anno 2010 verwennen de Nederlanders de Hongaren met hun dancemuziek. Zoals wij nog steeds verwend worden door de Hongaarse dansen van Johannes Brahms. Ook al zijn die uit de 19e eeuw. Lang geleden. Nog steeds wonderschoon. Voor u ligt het eerste nummer van Hongarije in Zaken van dit jaar. Weer eentje waar hard aan gewerkt is door zoveel verschillende inspirerende mensen. Veel dank daar dan ook weer voor. Igen 2010! Met vriendelijke groet, Peter Schouten Hoofdredacteur hongarije@inzaken.eu Cover foto: Een lege stand op de beurs “Logistica 2009” Foto: W. Sinibagiwe Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 5
    • Anton Wetters Correspondent De Hongaarse Spoorwegen: op het spoor naar een nieuwe tijd! In dit artikel richten we ons op de Hongaarse spoorwegen (MÁV genaamd) die turbulente tijden meemaken. Gedwongen op zoek naar een afslanking en worstelend met financiële problemen. Tegelijkertijd wil men het product en de materialen verbeteren dan wel op niveau houden, moet het roer in ieder geval om. In het landelijk openbaar vervoer te maken, er een schaar aan te pas Materiaal en vormen van wordt de eerste viool gespeeld door het moet komen om de reeds tien jaar verbindingen omvangrijke busnetwerk waarmee u geleden gedrukte kaartjes in stukken Het zal niemand verbazen dat vrijwel elk gehucht goed en goedkoop te knippen en deze met een pen van een groot gedeelte van het kunt bereiken. De Hongaarse een nieuwe prijs te voorzien. rijdend materieel uit van oudsher spoorwegen spelen de tweede viool communistische satellietlanden is met een omvangrijk netwerk, en iets Zittend op deze veelal verlaten en geïmporteerd. Ook treinmaterieel minder goedkoop dan de bussen, hun desolate stationnetjes, wachtend op maakte deel uit van deze vorm eigen belangrijke rol in de ontsluiting de boemeltrein komen beelden van van planeconomie. Met name het van dit land spelen. spaghettiwesterns bovendrijven. voormalige Tsjecho-Slowakije was Doodse stilte, in de zomer vergezeld een grote leverancier. Niets mis mee. De stations door brandende hitte en in de winter Er rijden nog talloze locomotieven en In de metropool Boedapest en de door een ijzig koude striemende wagons uit die periode in het land satellietsteden treffen we welhaast wind en/of ladingen sneeuw, vormen rond en in het algemeen valt er niets monumentaal te noemen gebouwen tezamen welhaast een surrealistisch op aan te merken. Van vertragingen aan die dienst doen als treinstations. decor. door blaadjes op het spoor heeft men Groots en pompeus in vormgeving hier overigens nog nooit gehoord. en uitstraling, dominant aanwezig in Jammer dat de vele toeristen die dit het straatbeeld. Net als de grotere land bezoeken nauwelijks aandacht Doch ook de Hongaarse spoorwegen metrostations in Boedapest vormen voor deze vorm van vervoer hebben. zullen hun materieel deels moeten deze transportslagaders een kleine Dergelijke omstandigheden komen in vervangen en aanpassen. Aangeland bedrijvige wereld op zich. Talloze West-Europa nergens meer voor. Met in een concurrentie-economie blijkt winkeltjes aldaar strijden om de gunst geduld als deugd (hoewel heus op tijd het materieel uit de buurlanden van de vele gehaaste voorbijgangers. rijdend maar niet echt frequent) zal Duitsland en Oostenrijk (nieuw en verbazing uw beloning zijn. gebruikt) de voorkeur te genieten Hoe anders zijn de vele stationnetjes van de kleinere steden en de kleine dorpen. Daar lijkt de tijd te hebben stilgestaan en reist men, zonder verplaatsing, terug in de tijd. Deze stationnetjes worden bestierd door een vaak aldaar permanent wonende stationschef die in vol ornaat de sporadisch arriverende en vertrekkende boemeltreintjes begeleidt. Kijk niet gek op als de stationschef (al dan niet onder invloed) het stationnetje verlaat en op de fiets stapt om een paar honderd meter verderop een wissel om te zetten. Ook niet als de kassa pas ongeveer tien minuten voor aankomst van de trein opengaat en nadat u er in bent geslaagd uw reisdoel kenbaar  Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • van de Hongaarse spoorwegen. Dat aantal malen per jaar aangekondigde MÁV wel lijnen zal moeten sluiten- neemt niet weg dat de Chinezen stakingen. De personele stakingen dat de grootste transporteur van dit ook op de ‘transportloer’ liggen en hadden en hebben meestal betrekking land, de nationale busmaatschappij reeds een lucratief contract voor de op salarissen, pensioenregelingen, Volánbusz, met de MÁV reeds om levering van bussen aan de nationale inflatiecorrecties en het soort zaken de tafel zit om de grootste klappen busmaatschappij hebben afgesloten. die u nauwelijks onbekend in de oren samen te gaan opvangen. zullen klinken. Recentelijk zijn er Net als vrijwel overal in Europa bestaan echter nieuwe bronnen voor stakingen Het lijkt er dan ook op dat, afgezien de treinverbindingen uit drie types gevonden. Deze hadden en hebben van het directe banenverlies voor vele waarbij met name de intercity (IC) allereerst betrekking op het feit dat MÁV-medewerkers, de dreiging voor behoorlijk verschilt ten opzichte van de directie van de MÁV het -volgens anderen die van het openbaar vervoer bijvoorbeeld Nederland en de andere hun statistieken- enige winstgevende afhankelijk zijn voor een groot deel twee types (de snel- en de stoptrein) deel van de onderneming, namelijk van de baan is. niet echt, uitgezonderd misschien het goederentransport, aan een het gebruikte materieel. Een van de internationaal consortium hebben De MÁV voor de toerist grote verschillen van de Hongaarse verkocht. En middels die verkoop In het algemeen zijn binnenlandse intercity’s met die van Nederland is dat zichzelf niet vergeten hebben te treinreizen in dit land nauwelijks aan er vrijwel altijd, op een uitzondering belonen. Samen met de toch al hoge toeristen besteed. Dit heeft niets met na, een restauratiewagen aan salarissen voor dit kader liep de emmer de MÁV te maken, maar meer omdat boord is. Daar kan men eenvoudige voor vele mensen over en dat ging toeristen deze vorm van transport maaltijden en een keur aan vloeibare niet alleen gepaard met stakingen, blijkbaar liever aan zich voorbij consumpties nuttigen tegen uiterst maar ook met demonstraties voor het laten gaan. Dat is jammer, want de redelijke prijzen. parlementsgebouw, Kamervragen, dienstregelingen zijn transparant en volle kranten, tientallen artikelen in duidelijk op alle stations aanwezig Het andere grote verschil is dat opiniebladen etc. Kortom, het hele en ook voor degenen die het treinkaartjes voor de intercity volk sprak er schande van. Hongaars niet machtig zijn simpel te gekoppeld zijn aan een stoelnummer, doorgronden. De prijzen zijn ronduit dus aan een gereserveerde zitplaats. Een nieuwe reden voor stakingen sympathiek te noemen. In treinen treft Indien u in Hongarije een treinkaartje en gemor onder het volk is de men een doorsnede van de Hongaarse van A naar B koopt, kunt u met dat dreigende sluiting van tientallen bevolking aan en vooral met snel- en kaartje in alle treinen stappen die kleine spoorlijnen. De discussie om stoptreinen komt men in en langs van A naar B rijden. Maar indien u die welke lijnen het gaat en wanneer plaatsen die de originele ‘terug in de connectie met een intercity kunt en deze opgeheven zullen worden, tijd’ sfeer uitstralen. Mogelijk kan het wilt volbrengen, bent u gedwongen zijn nog in volle gang. Toch is één aan de kassa wat lastiger gaan, maar een kaartje met plaatsbewijs te kopen. ding zeker: als dat gebeurt worden een simpel reiswoordenboekje biedt Daarvoor bent u ongeveer 2 euro mogelijk duizenden MÁV-werknemers, dan al gauw uitkomst. toeslag verschuldigd. Het voordeel is scholieren, studenten, ouderen en duidelijk: u bent verzekerd van een duizenden werknemers bij andere Voor alle informatie kunt u zich tot de zitplaats en een rustige trein zonder bedrijven daar het slachtoffer van. website van de MÁV wenden (www. volle gangpaden. Een nadeel kan De mobiliteit van tienduizenden mav.hu) met als ruggensteun de site ontstaan als u vlak voor vertrek uw mensen, die voor een groot deel ook www.elvira.hu waarop u in drie talen kaartje wilt kopen en alle stoelen zijn economisch van aard is, komt ermee alle informatie kunt vinden die voor uitverkocht. Dat is dan jammer, dan in het geding. uw reis van belang is, zoals: tarieven, maar wachten op de eerstvolgende kilometerafstanden, vertrek- en sneltrein of de volgende intercity. Uiterst geruststellend en hoopgevend aankomsttijden en indien noodzakelijk Andere grote algemene verschillen in deze is -er van uitgaande dat de de overstaphaltes. Voor alle informatie met Nederland zijn dat de treinen (niet over het nationale busvervoer is de alleen de intercity’s) minder frequent site www.volanbusz.hu van belang. rijden doch vrijwel altijd op tijd vertrekken en arriveren. Bovendien Jó utát kívánok! (Ik wens u een goede geweldloos en goedkoop zijn en als reis!) overeenkomst geldt tenslotte een algemeen rookverbod. Tekst: Anton Wetters. Foto’s: Team HiZ Problemen en oplossingen Die kent de MÁV natuurlijk ook en die bestaan voornamelijk uit zaken die met geld te maken hebben. Daaruit voortvloeiend komen een Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 
    • Karin Gabor Michel Daenen Correspondente Correspondent Proef geslaagd, konijn overleden? Met “Miskolc als Stadslab- proefkonijn” kondigden we in de 14e editie van Hongarije in Zaken aan dat de segregatieproblematiek van de Roma in een van de valleien rond Miskolc het vraagstuk werd waar een internationale groep stedenbouwkundigen zich tijdens het Stadslab 2009 over zouden buigen. Afgelopen week werden de eindresultaten gepresenteerd. En, is de proef geslaagd? Leeft het konijn nog? Na het sluiten van de overeenkomst als het Romavraagstuk, wat door drie woorden: Restore, Remix, Re- tussen Stadslab en de gemeente menigeen in Hongarije als een imagine. Miskolc is begonnen met de werving onoplosbaar probleem wordt gezien, van de deelnemers aan dit project. Het is niet niks. Een volle zaal is benieuwd Restore staat voor het limiteren van onderwerp, segregatieproblematiek naar de ideeën. De sfeer bij de nieuwe migratie naar het gebied en het in een middengrote Hongaarse stad, deelnemers is gespannen. Hoe zou de verbeteren van de basisvoorzieningen. bleek voldoende aantrekkingskracht boodschap vallen? Ze schatten in dat te hebben om een team te vormen het aan zal komen als een schok. Naast Remix beoogt uiteindelijk de volledige met vertegenwoordigers uit Canada, ambtenaren, bewoners en politici van Romabevolking in Lyuko begeleid en Nigeria, Roemenië, Griekenland, Servië, de gemeente Miskolc is de zaal gevuld goed georganiseerd te laten Portugal, Nederland en Hongarije. In met pers en vertegenwoordigers van verhuizen naar Miskolc stad. september ging het postacademische de Roma uit de vallei. Hiervoor worden slimme goedkope project daadwerkelijk van start. nieuwbouwoplossingen voorgesteld, Marc Glaudemans, directeur en waarbij onder andere het Weken in Hongarije en Nederland initiatiefnemer van Stadslab, doet de studentenleven met het Roma leven wisselden elkaar af. Ze waren gevuld aftrap met een beschouwing van de geïntegreerd kan worden, omdat van met lezingen, excursies, discussies, situatie: waar hebben we het over? studenten doorgaans de meest open studie, masterclasses en bezoeken aan Waarom is de vallei een probleem? En houding verwacht mag worden. het gebied waar het om ging: de Lyuko wat gebeurt er als we niets doen? Het vallei, een gebied ten noordwesten van gevaar bestaat volgens Glaudemans Re-imagine betekent het opnieuw Miskolc, waar momenteel circa 4500 dat de wildgroei van illegale huizen inrichten van het vrijgekomen gebied mensen, voornamelijk Roma, wonen in op grond waar mijnschachten onder in de vallei. De deelnemers doen de veelal erbarmelijke omstandigheden. liggen zonder goede infrastructuur suggestie om hier vooral gebruik De deelnemers braken hun hoofd over exponentieel zal toenemen. te maken van de landschappelijke hun toegevoegde waarde als architect kwaliteiten van de vallei en de of stedenbouwkundige bij een complex Ernstige gettovorming à la buurten kleurigheid en creativiteit die de vraagstuk als dit en kwamen na weken in Zuid-Amerika is het resultaat. Romacultuur met zich mee brengt. van hard werken met suggesties voor Wat Stadslab betreft is niets doen Maak een belevenis van een bezoek oplossingsrichtingen. geen optie omdat het uiteindelijk de aan de vallei. hele stadsgemeenschap zal raken. De presentatie, moment van de Na Glaudemans is de beurt aan In de voorheen stille zaal wordt nu flink waarheid de deelnemers om hun suggesties heen en weer geschoven en stijgt een In ieder geval heeft de groep lef. Je te presenteren. Hun voorgestelde heftig gemompel op. Wellicht komt buigen over een precair onderwerp strategie laat zich samenvatten door het idee van verhuizen van Roma naar  Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • de stad inderdaad als een schok. Dat opgetogen over het feit dat architecten het proces niet gemakkelijk is wordt het initiatief hebben genomen om meerdere malen onderstreept. Dat het een dergelijk gevoelig onderwerp te om een open en nieuwe manier van adresseren. Hij was zeer positief over kijken vraagt wordt zo nodig nog meer de voorgestelde strategie en bood zijn benadrukt. “We can’t solve problems hulp aan bij het helpen verspreiden by using the same kind of thinking we van deze nieuwe ideeën onder de used when we created them.” Met deze Hongaarse architectengemeenschap. wijsheid van Albert Einstein ter illustratie wordt een groot beroep gedaan op de open houding, creativiteit en “out of Tekst: Karin Gabor en Michel Daenen Foto’s: Stadslab the box denken” van de betrokkenen. www.make-it-happen.nl Of dit in praktijk wordt gebracht valt te bezien. Uit de reacties uit de zaal blijkt dat het verhaal wisselend ontvangen is. Een reactie van een betrokken politicus in de zaal: “Als politicus heb ik geleerd dat als er drie mogelijke oplossingen zijn voor een probleem, het niet uitmaakt Tzigane welke je kiest, je zult drie nieuwe problemen creëren.” Of hij hiermee bedoelde dat je beter maar niets kunt doen, of dat je je niet moeten laten afremmen door tegenslagen, laten we maar in het midden. Met het presenteren van het sinds 1910 eindresultaat was het traject voor de deelnemers inhoudelijk ten einde. Is het T Tzigane is een studenten-zigeunerband studenten-zigeunerband geslaagd? Als postacademisch traject hebben de deelnemers er naar eigen en voert een breed repetoire. De kapel speelt zeggen veel uitgehaald: heel boeiend voornamelijk Hongaarse en Roemeense om in zo’n internationale context samen te werken, nieuwe inhoudelijke zigeunermuziek, maar walsjes, tango’s en ’ ’s ideeën en methoden te bespreken en (zigeuner)jazz worden ook gespeeld. je te verdiepen in je rol ten opzichte van de klant. Voor de deelnemers en daarmee voor Stadslab is het project Zo kan de muziek van Tzigane vaak dienen als T geslaagd. achtergrond muziek bij recepties of diners, maar daarnaast is het geen uitzondering Of Miskolc er ook daadwerkelijk verder mee komt, dat valt nog te bezien. Daar wanneer de voetjes van de vloer gaan door is het de vraag wie het vraagstuk echt de opzwepende zigeunerklanken. als een probleem ervaart, hoe urgent men het vindt en wie zich er ook voor in wil zetten om het op te lossen. Daar Boekingen: komen de klassieke veranderthema’s Pieter de Vey Mestdagh als ownership en burning platform om de hoek kijken. Misschien kan iemand tel: +31 6 47003934 het in z’n verkiezingscampagne voor de mail: tziganezigeunerkapel@hotmail.com tziganezigeuner apel@hotmai komende gemeenteraadsverkiezingen www.tzigane.nl adopteren? PS Bij de presentatie, een dag later, in Boedapest reageerde de pas verkozen president van de Chamber of Architects (Mr. Imre Balint) in Budapest Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 
    • Mária Ballendux-Bogyay Correspondente “Het leven is op zichzelf nutteloos, alleen de passie telt” Hongaren hebben deze woorden van de ook in Nederland zeer geliefde Hongaarse schrijver Sándor Márai ter harte genomen. Ze hebben namelijk minstens drie grote hartstochten: het eten van zoetigheden, muziek en theater alsmede baden. Een cultuur dus die een appèl doet op de smaak, het gehoor en de tastzin. Zoetigheden en muziek is het zeer populaire, zelfs Baden Hongaren houden echt van lekker buitenlanders niet onbekende liedje Hongaren geloven vast in de heilzame eten. Ik denk niet dat ik overdrijf als Az a szép, az a szép, akinek a szeme werking van minerale waters. Hoe ik zeg: ze drukken hun gevoelens kék (Die is mooi, die is mooi die zou het anders kunnen in een land als in eten uit. Het sociale leven speelt blauwe ogen heeft). Hongarije, dat ruim voorzien is van zich in Hongarije rond de eettafel geneeskrachtige waters? Hongaren af. Maar Hongaren zijn hoofdzakelijk Ondanks de voor Hongaarse zijn met warme baden opgegroeid. zoetekauwen. Ze hebben een grote begrippen zeer hoge prijzen zitten de Bijna elk toerist die ooit in Boedapest hartstocht voor taartjes en gebak. theaters en concertzalen vol. Zeker is geweest kent het Gellértbad. Dit Het Hongaarse gebak, dat Weense en in een stad als Boedapest worden beroemde bad en hotel, gelegen aan Turkse invloeden kent, is uitstekend. theater, concert en operabezoek als de voet van de Gellértheuvel, werd De rétes (strudel), de ’Dobos – taart, een primaire behoefte en een sociaal in Art Nouveau stijl opgetrokken en de somlói galuska, de Rákóczi túrós gebeuren beschouwd. Het is erg in 1918 geopend. Prinses Juliana en (túró is kwark) en nog een heel moeilijk om een theaterkaart voor een Prins Bernhard verbleven er op hun scala aan verleidelijke zoetigheden goede voorstelling te bemachtigen. huwelijksreis in 1936. kunnen we proeven in de Hongaarse Opvallend is ook dat de gemiddelde cukrászda of patisserie. In Boedapest theaterbezoeker daar minder grijs Ook heel geliefd is het in 1909, in is altijd een onderscheid gemaakt haar heeft dan hier in Nederland. Het het Stadspark (Városliget) gebouwde tussen koffiehuis en patisserie. In het Hongaarse publiek is qua leeftijd zeer Széchenyibad. Dit prachtige bad, met eerste nuttigt men koffie, dranken gemengd. Ook de scholen organiseren buitenzwembaden en stoombaden, en etenswaren, in het tweede regelmatig schouwburgbezoeken. doet in grandeur niet onder voor wordt voornamelijk koffie en thee Enkele theaters en ook de nieuwste en het Gellértbad. Het is een speciale geschonken bij de talloze heerlijke modernste concerthal van Boedapest ervaring om op een winterse dag taartjes. (Művészetek alotája/Paleis an unst) P v K een duik te nemen in het warme hebben regelmatig speciaal voor kleine buitenbad.De Turkse baden mogen Muziek en theater kinderen geschreven stukken op hun ook niet onvermeld worden. Gelet Hongaren zijn ook muziekliefhebbers. repertoire. Het culturele leven van op het feit dat de Turken 170 jaar Volgens deskundigen bestaat er een de Hongaarse hoofdstad is bruisend lang Hongarije hebben overheerst nauw verband tussen de Hongaarse taal met haar 26 theaters, twee opera’s, en geëxploiteerd, is het geen wonder en de muzikaliteit van de Hongaren. een apart theater voor operettes (het dat de Hongaren voor de Turken geen De Hongaarse volksmelodieën zijn enige Operettetheater in Europa), goed woord overhebben. Maar de namelijk gebaseerd op de inflectie theater voor musicals en uitstekende Turken hebben ook een aantal goede van de taal. Een typisch voorbeeld concertzalen. dingen in Hongarije geïntroduceerd, van deze toonverandering in tekst onder andere de Turkse badhuizen. Patisserie Művész Széchenyi fürdő Művészetek Palotája 10 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Na het verjagen van de Turken uit en in de pauze eten veel Hongaren mannen de in de titel geciteerde Hongarije werden bijna alle Turkse gebak en drinken zij wijn of in de opera woorden van Sándor Márai zo bouwwerken gesloopt. Maar een pezsgő (champagne). Ook de meeste serieus genomen, dat ze aan de al aantal zeer populaire Turkse baden baden hebben leuke restaurants. En genoemde Hongaarse passies er nog werd voor vernietiging gespaard. Het wat is er meer Hongaars dan een één hebben toegevoegd. Dat komt in in 1556 gebouwde en recent herstelde leuke csárda (folkloristisch klein ieder geval naar voren uit een in 2005 Rudas fürdő (Rudasbad) is misschien restaurant), met pittig eten en op gedane onderzoek, volgens welke de het mooiste Turkse bad in Boedapest. de achtergrond zigeunermuziek, die Hongaren de meest gepassioneerde Traditioneel hebben de Turkse baden de emoties bespeelt? Nem élhetek minnaars van Europa zouden zijn!* gescheiden afdelingen voor mannen muzsikaszó nélkül (zonder muziek Hoe betrouwbaar het onderzoek en vrouwen. Tegenwoordig is Rudas kan ik niet leven) zeggen en zingen is geweest, weet ik niet, maar de op bepaalde dagen van de week open veel Hongaren. De muzikanten Hongaren zijn zeer blij en trots met voor zowel mannen als vrouwen. Het hebben geen bladmuziek nodig, ze deze reputatie. Rác fürdő werd in 2005 hersteld. spelen op gehoor. De zigeuners spelen in Hongarije naast de zigeunerliedjes Tekst: Mária Ballendux – Bogyay Trainster voor Hongaarse taal en cultuur Uit 1565 stamt het Király fürdő, met het zogenaamde Hongaarse lied www.alfold.nl een zeer duidelijk Turkse karakter. (magyar nóta), dat vaak een wat Foto’s: Pieter – Jan van Es Sinds kort is dit bad ook open. Twee zoete, melancholieke, soms zelfs *European Wall Street Journal: Sex! Love? And keer per week ook voor vrouwen. sentimentele ondertoon heeft. Het European Unions; November 2005 is misschien vergelijkbaar met de Combinaties van passies Portugese fado. Hongaren combineren graag hun Rond april/mei verschijnt het nieuwe verschillende hartstochten. Vóór een En over passie gesproken .…. boek van Mária Ballendux–Bogyay. voorstelling in het theater bijvoorbeeld Zo te zien hebben veel Hongaarse Zie pagina 25. Vakantieland Hongarije www.HongarijeVakantieland.nl geeft internetgebruikers toegang tot inmiddels meer dan 300 artikelen met relevante Hongarije informatie: recepten, geschiedenis en tientallen plaats- beschrijvingen. Met ruim 90.000 paginabezoeken door 40.000 bezoekers per maand is www.HongarijeVakantieland.nl de populairste web- site van Nederland en Vlaanderen over Hongarije. Ook voor uw zakelijk aanbod dé plaats om uw aanbod te tonen. www.HongarijeVakantieland.nl toont de bezoeker op over- zichtelijke wijze informatie over o.a. Hongaarse steden en dor- pen, musea, natuur en recreatiegebieden, (water)sporten en (verblijfs)accommodaties in Hongarije en het laatste nieuws. www.HongarijeVakantieland.nl
    • Ernst-Jan de roest Correspondent Fiscale behandeling geldverstrekkingen ‘leuker kunnen wij het niet maken; en zeker niet makkelijker’ Een jaar geleden besteedde ik in mijn artikel ‘Ondernemen onder de huidige marktomstandigheden; Groots denken, klein handelen?’ aandacht aan de kredietcrisis. In het artikel werd stilgestaan bij de mogelijkheden die bestonden om de risico’s voor uw onderneming te beheersen en mogelijke kansen te benutten. De inhoud van het artikel is nog steeds actueel en voor mij een reden om nader in te gaan op de fiscale tips die zien op geldverstrekkingen tussen verbonden lichamen . Deze tips kunnen leiden tot bepalen op welke wijze de Hongaarse In het verlengde hiervan komt de belastingbesparingen op de korte activiteiten daadwerkelijk worden volgende relevante fiscale factor ‘de alsmede lange termijn: gefinancierd. mogelijkheid tot verliesverrekening in Nederland’ om de hoek kijken. • analyseer (extra) Fiscale factoren die een rol spelen Ingeval de Nederlandse vennootschap afwaarderingmogelijkheden van zijn de renteaftrek op het niveau verrekenbare verliezen heeft, wat heel vorderingen in zowel Nederland als van de Hongaarse vennootschap, de goed mogelijk is gezien de huidige Hongarije; mogelijkheid tot verliesverrekening economische omstandigheden, • de financiering van deelnemingen in Nederland, het risicoprofiel van kan het juist aantrekkelijk zijn (met eigen vermogen of door leningen de Hongaarse activiteiten en andere om belaste renteopbrengsten te verstrekken) kan belangrijke fiscale relevante fiscale aandachtspunten. in Nederland te genieten. Deze gevolgen hebben. Neem daarover belaste inkomsten kunnen worden weloverwogen standpunten in. Zo dient men zich af te vragen of gebruikt om aanwezige Nederlandse de aan Nederland betaalde rente verliezen te compenseren. Aan het Geldverstrekkingen daadwerkelijk in Hongarije voor einde van de rit betekent dit dat In de praktijk worden de Hongaarse aftrek in aanmerking komt. Ingeval de ontvangen renteopbrengsten activiteiten van een Nederlands dit niet zo is, wordt de ontvangen in Nederland feitelijk niet worden bedrijf veelal gefinancierd door de rente in Nederland belast, terwijl belast, en mogelijk de betaalde rente Nederlandse tak van het concern. de betaalde rente in Hongarije niet in Hongarije wel aftrekbaar is. In Deze financiering kan plaatsvinden aftrekbaar is. Dit leidt tot dubbele plaats van dubbele belastingheffing door een kapitaalstorting in de belastingheffing. Deze situatie kan doet zich hier de omgekeerde situatie Hongaarse vennootschap, maar ook zich bijvoorbeeld voordoen indien de voor: geen belastingheffing. via het verstrekken van leningen en Hongaarse vennootschap met teveel uiteraard een mengvorm van beide vreemd vermogen is gefinancierd De laatste fiscale factor is het mogelijkheden. Veel fiscale en niet op basis van de zogenoemde thin risicoprofiel van de Hongaarse fiscale factoren spelen een rol bij het capitalisation regelgeving. activiteiten. Ingeval de te financieren Hongaarse activiteiten als riskant Indien sprake is van financiering kunnen worden betiteld, is het met eigen vermogen zal geen sprake vanuit fiscaal oogpunt interessanter zijn van dubbele belastingheffing op om vreemd vermogen -leningen- te de vergoeding voor de verstrekte verstrekken dan eigen vermogen. financiën. Vergoedingen op het eigen Indien de Hongaarse activiteiten vermogen -dividend- zijn namelijk namelijk uitdraaien op een fiasco onder voorwaarden vrijgesteld van betekent dit dat de ingelegde gelden belastingheffing in Nederland, terwijl kwijt zijn. Indien de gelden zijn de dividenduitkeringen op hun beurt verstrekt in de vorm van leningen kan niet tot belastingheffing in Hongarije de Nederlandse tak van het concern leiden. Dit betekent dat vergoedingen onmiddellijk deze verliezen ten laste op eigen vermogen in beginsel geen van de belastbare Nederlandse winst fiscale gevolgen kennen. brengen. Dit is anders in het geval de gelden zijn verstrekt in de vorm 12 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • van eigen vermogen. Verderop in dit kan worden. Of dat het verlies pas te verstrekken); artikel zal ik hier nader op ingaan. kan worden genomen zodra de – deelnemerschapslening (geen of Hongaarse vennootschap wordt winstafhankelijke rente, geen looptijd Een belangrijke niet fiscale factor is ontbonden of failleert als onderdeel of een looptijd langer dan 50 jaar en de presentatie van de Hongaarse van een eventueel (Nederlands) achtergesteld); activiteiten/vennootschap richting liquidatieverlies op de Hongaarse – bodemloze putfinanciering bijvoorbeeld banken, zakenpartners, vennootschap. (aanstonds duidelijk dat geld niet leveranciers en afnemers. Financiering wordt terugbetaald). van de Hongaarse vennootschap met Voor de beoordeling van de veel eigen vermogen leidt ertoe dat Nederlandse fiscale consequenties Van een onzakelijke lening is voornoemde belanghebbers meer van een vordering dient eerst te sprake indien een lening onder de vertrouwen hebben in de vennootschap worden beoordeeld of de vordering gegeven omstandigheden door een dan in de situatie dat de activiteiten ook fiscaal kwalificeert als een onafhankelijke derde niet dan wel van de Hongaarse vennootschap lening. Onder omstandigheden slechts voor een lager bedrag zou zijn volledig zijn gefinancierd met vreemd kan een civielrechtelijke lening verstrekt. vermogen. Met andere woorden, (vreemd vermogen), fiscaal worden commerciële redenen spelen naast behandeld als eigen vermogen. Dit In de periode 2002 tot en de fiscale reden een belangrijke rol is aan de orde indien de lening kan met 2006 kende de wet op de voor het bepalen op welke wijze de worden gekwalificeerd als informeel vennootschapsbelasting een bepaling activiteiten gefinancierd dienen te kapitaal, een onzakelijke lening en/ op grond waarvan precies kon worden worden. of een hybride lening. De fiscale nagegaan of een lening fiscaal diende consequenties van de verschillende te worden behandeld als eigen Zoals hierboven betoogd geldt bij kwalificaties zijn opgenomen in vermogen. Ook hier werd gekeken het vaststellen van de wijze van onderstaande tabel. naar de rente, de looptijd en een financiering van de Hongaarse eventuele achterstelling. In 2007 activiteiten dat allereerst de -fiscale- Hoofdregel is dat de civielrechtelijke heeft de wetgever besloten om deze positie van de geldverstrekker en vorm van een geldverstrekking strakke redigering in de wet los te geldlener alsmede de feiten en beslissend is voor de fiscale gevolgen. laten en alleen te verwijzen naar de omstandigheden goed in kaart worden Zijn echter de voorwaarden en jurisprudentie met betrekking tot de gebracht. Aan de hand hiervan kan omstandigheden waaronder de lening deelnemerschapslening. worden bepaald welke wijze van is verstrekt onzakelijk dan kan van deze financiering de voorkeur verdient. hoofdregel worden afgeweken. In de Normaal gesproken geniet vanuit Vervolgens dient de uitvoering van de jurisprudentie zijn criteria ontwikkeld de positie van de belastingplichtige keuze van financiering goed onder de op grond waarvan vastgesteld kan de kwalificatie vreemd vermogen de loep genomen te worden. worden of een lening dient te worden voorkeur. Omdat dit de mogelijkheid gekwalificeerd als informeel kapitaal biedt om reeds verlies te nemen op Herkwalificatie vreemd vermogen (standaardarrest van de Hoge Raad het moment dat duidelijk is dat de in eigen vermogen uit 1988) of als een onzakelijke lening vordering niet meer volwaardig is. Is Stel nu dat gekozen wordt om over (uitspraak van de Hoge Raad in 2008). sprake van informeel kapitaal of een te gaan tot een verstrekking van Omdat de wetgever constateerde dat hybride lening, dan kan een verlies vreemd vermogen -leningen- dan belastingplichtigen vrij eenvoudig de eerst worden genomen bij liquidatie zijn we er namelijk nog niet. De kwalificatie informeel kapitaal konden van de schuldenaar (Hongaarse gehanteerde leningsvoorwaarden omzeilen is in 2002 het begrip hybride vennootschap) en dan nog onder de en omstandigheden zijn dan op hun lening geïntroduceerd. voorwaarde dat de activiteiten van de beurt weer bepalend voor de vraag of Hongaarse vennootschap niet binnen een verlies op de verstrekte gelden Van informeel kapitaal is sprake bij: het concern worden voortgezet. -afwaardering- direct ten lasten van – schijnhandeling (partijen hebben het Nederlandse resultaat gebracht niet bedoeld een lening, maar kapitaal De fiscale consequenties van de verschillende kwalificaties zijn: Afwaarderen Liquidatieverlies Lening Ja Nee Informeel kapitaal Nee Ja Onzakelijke lening Nee ? Hybride lening Nee Ja www.belastingdienst.nl Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 13
    • Als sprake is van informeel kapitaal/ Afsluitende opmerkingen mijn advies dit artikel door te spreken hybride geldlening maakt de ‘lening’ Achter een tweetal fiscale tips samen met uw adviseur zodat u een in principe onderdeel uit van het schuilt een compleet bos aan fiscale weloverwogen besluit kunt nemen. opgeofferde bedrag van de Hongaarse wetgeving. Voor het veiligstellen deelneming. Normaal gesproken is van belastingbesparingen op korte Natuurlijk ben ik ook bereid om dit een deelnemingverlies niet aftrekbaar en lange termijn dienen overwogen samen met u te doen. Indien u vragen (deelnemingsvrijstelling), maar beslissingen genomen te worden heeft dan kunt u te allen tijde per e- ingeval van liquidatie geldt een bij het vaststellen op welke wijze mail ernst-jan.de.roest@nl.ey.com of uitzondering indien de liquidatie- (Hongaarse) activiteiten worden telefonisch 06-21251491 contact uitkering lager is dan het voor de gefinancierd alsmede hoe dit feitelijk met mij opnemen Hongaarse deelneming opgeofferde in de praktijk wordt uitgevoerd. bedrag. Het verlies kan eerst worden De fiscale wetgeving speelt een Het vorenstaande is gebaseerd op genomen in het jaar van vereffening belangrijke rol in dit proces. mijn interpretatie van de huidige van het vermogen van de Hongaarse wetgeving en van de tot op heden vennootschap. Zoals hiervoor Zodra voorgaande actueel wordt gepubliceerde jurisprudentie. aangegeven is een belangrijke voor uw onderneming, in nationale Tekst: Ernst-Jan de Roest voorwaarde dat de activiteiten van de alsmede internationale situaties, is Foto: Team HiZ geliquideerde deelneming niet elders in het concern worden voorgezet. Dit betekent concreet dat de Hongaarse activiteiten van de hand dient te worden gedaan. Van belang is overigens te voorkomen dat de lening alleen kwalificeert als een onzakelijke lening. De fiscale consequenties van de onzakelijke lening zijn namelijk nog niet voldoende uitgekristalliseerd. Niet geheel zeker is of een onzakelijke lening onderdeel uitmaakt van het opgeofferde bedrag van een deelneming en derhalve in de vorm van een liquidatieverlies ten laste van het fiscale resultaat kan worden gebracht. Begripsomschrijving ‘verbonden lichaam’ Voor het bepalen van de fiscale gevolgen van een geldverstrekking is het begrip ‘verbonden lichaam’ van groot belang. In de Nederlandse belastingwetgeving respectievelijk rechtspraak zijn diverse bepalingen opgenomen respectievelijke arresten gewezen die de afwaardering op geldverstrekking mogelijk kunnen beperken ingeval van geldverstrekkingen tussen verbonden lichamen. Van een ‘verbonden lichaam’ is sprake indien: a. een entiteit waarin de belastingplichtige (direct of indirect) een belang van 1/3 of meer houdt (het verbonden lichaam is een directe of indirecte dochtermaatschappij of deelneming); b. een entiteit die in de belastingplichtige (direct of indirect) een belang van 1/3 of meer houdt (het verbonden lichaam is een directe of indirecte moedermaatschappij of aandeelhouder); en/of c. een derde houdt een belang van 1/3 of meer in het verbonden lichaam, terwijl deze derde ook belang van 1/3 of meer in de belastingplichtige houdt (belastingplichtige en het verbonden lichaam zijn ‘zustermaatschappijen’). Let wel dat als deze derde een ‘lichaam’ (rechtspersoon of doelvermogen) is, is deze derde zelf ook een verbonden lichaam. Met nadruk wijs ik er hier op dat een lening die door een echte derde is verstrekt, maar door een verbonden lichaam wordt gegarandeerd, onder omstandigheden ook kan worden beschouwd als te zijn verstrekt door het verbonden lichaam. 14 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Kies voor kwaliteit, vlieg met Malév! Malev biedt u: • 5 vluchten per dag van Amsterdam naar Budapest • Excellente service aan boord met prima maaltijden en kwaliteitswijnen • Uitstekende doorverbindingen naar Oost- en Centraal Europa en het Nabije Oosten www.malev.com • De voordelen van onze luchtvaart-alliantie oneworld
    • Erzsébetváros vraagt om herontwikkeling met stijl Ambitie en een ongelimiteerd vertrouwen in de toekomst zorgden in de 19e eeuw voor een ongekende bouwwoede in Boedapest. Het land kreeg erkenning binnen de Dubbelmonarchie, en hierbij hoorde een hoofdstad die zich kon meten met Wenen. Grootscheepse stadsuitbreidingen en stadsvernieuwing (mede mogelijk gemaakt door een verwoestende overstroming van de Donau in 1838) zorgden voor het stadsbeeld dat we nu kennen. De oude stadsring van de Pestzijde van Boedapest wordt gedomineerd door deze bebouwing uit de 19e eeuw. Anna Perczel beschrijft in haar boek Unprotected Heritage vrijwel alle historische panden van het Erzsébetváros. Het was in deze wijk dat ik op zoek ging naar een afstudeerproject voor mijn opleiding tot architect aan de TU Delft in de richting van renovatie en stadsvernieuwing. De huidige manieren van omgang met het historisch erfgoed in de wijk zijn vaak schokkend of zelfs corrupt te noemen. Zonder naar bestaande kwaliteiten te kijken worden hele huizenblokken afgebroken. Na korte of langere tijd dienst te hebben gedaan als parkeerplaats wordt er een nieuwe pompeuze ontwikkeling voor in de plaats gezet. Deze sluit vrijwel nooit aan bij het bestaande beeld of karakter van de wijk. Rondlopend in de wijk zullen sommige mensen dit niet erg vinden, aangezien de staat van vele gebouwen deplorabel is. Onduidelijk eigenaarschap en de overdracht van huurwoningen aan de bewoners zonder verder toezicht, begeleiding of controle in de roerige tijd na het communisme hebben ervoor gezorgd dat er veel achterstallig onderhoud is. Dat zorgt er echter ook voor dat vele gebouwen nog in een originele staat zijn. Restauratiebeslissingen die wellicht uit noodzakelijkheid geboren zijn, leveren nu veel plezier op voor deskundigen. Zoals op afbeelding 1 te zien is, zijn bewust of onbewust de gasleidingen reversibel en zichtbaar aangebracht. Dit is in overeenstemming met de Restant van het Hungária Fürdő bron: www.panoramio.com, Rocky Rai Cooper wetten in de ‘grondwet’ van omgang 1 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • ingezonden Het “Charter van Venetië” van 1964: Afbeelding 1: Historisch Woongebouw Kazinczy Afbeelding 2: Maquette www.icomos.org/docs/venice_charter.html utca 49 uit 1838 officieel monument sinds 2005 binnenplaats nieuwe ontwerp met cultureel erfgoed het Charter van wijk, een centrale binnenplaats die werkt het als een lichtbaken, en kan Venetië van 1964. licht in het gebouw brengt. Hierdoor het gebouw voorzien in voorstellingen, krijgt het gebouw een zeer open en lezingen en cultuur. In deze wijk zijn ook grote toegankelijke uitstraling, alhoewel de mogelijkheden tot herontwikkeling. binnenplaats wel van glas voorzien Tekst: Ir. Lothar M. Wijnand Foto: R. R. Cooper Met onderzoek en volharding komen is voor veiligheid, een uitgekiend mooie verhalen van ondernemerschap binnenklimaat en een prettige Lothar Wijnand is inmiddels afgestudeerd en op aan het licht. Zo staat aan de Dohány werkomgeving. ’s Avonds en ’s nachts zoek naar een baan in het architectuurveld. utca het restant van het Hungária http://nl.linkedin.com/in/lotharwijnand Fürdő. Hier ontwikkelden verschillende ondernemers vanaf midden 19e eeuw tot eind jaren ‘20 van de 20e eeuw een netwerk van gebouwen dat samen het Hungária Fürdő vormde. Het was een badhuiscomplex voor het volk, dat niet te vergelijken valt met bijvoorbeeld het luxe Gellértbad. Men ging naar een badhuis om echt de haren te wassen en een bad te Move to Balance nemen. Met de komst van betere Center for Wellness & Inspiration voorzieningen in de huizen ging het badhuis failliet, en begon de lange periode van diverse hergebruiken en Conferentie Bed & het onontkoombare verval dat met leegstand gepaard gaat. & Wellness Breakfast Het is deze plek die ik wil transformeren Activiteiten Meerdaagse tot een nieuw publiek gebouw in plaats van de restanten plat te & Excursies Programma’s gooien. Hungária Fürdő, een ruïne in de stad, wordt Hungária Könyvtár de nieuwe parel van Erzsébetváros. Een maatschappelijk programma Een centrum in een nieuw bouwvolume met een van wellness en inspiratie innovatieve constructie geeft het waar mensen in balans komen. oude badhuis aan de Dohány Utca een nieuwe toekomst. Een wijkbibliotheek met interactieve functies kan een ontmoetingscentrum en impuls voor de wijk worden zodat bewoners weer trots kunnen rondlopen in de wijk en kunnen werken aan de toekomst. Akácos út 1 - 3644 Tardona - Hungary Bij mijn ontwerp (zie afbeelding 2) heb Telefoon vanuit Nederland +36 30 237 1538 ik gebruik gemaakt van de klassieke Telefoon vanuit Hongarije: 06 30 237 1538 info@movetobalance.nl - www.movetobalance.nl opbouw van de huizenblokken in de Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 1
    • NIEUWS uit de media Logistica 2009 Hongarije goed vertegenwoordigd Positieve sfeer, vernieuwing maar met minder Twee medewerkers van Hongarije in Zaken waren bezoekers aanwezig op 14 november en op uitnodiging van de ITD Hungary hebben ze de sfeer kunnen proeven van Wie deze beurs bezocht om de laatste innovaties te deze vakbeurs én kennis gemaakt met de Hongaarse leren kennen en nieuwe ideeën op te doen, kwam bedrijven die speciaal hiervoor naar Nederland waren flink aan zijn trekken. De grootste logistieke vakbeurs afgereisd. van de Benelux, van 10 tot en met 14 november in Jaarbeurs Utrecht, kenmerkte zich door een positieve De internationaal georiënteerde ondernemingen: sfeer waarin 270 exposanten zich vol enthousiasme en Csaba Sped, DBH, Gourangatrans, ITD Hungary, goed voorbereid presenteerden. Dit jaar werd bewust Waberers, Southern Great Plain Regional Logistic gekozen voor een zakelijke insteek zonder te veel show Cluster en Záhony Development Project hebben hun en spektakel en dat is veel exposanten goed bevallen. netwerk in Nederland verder kunnen uitbouwen. Dat de exposanten minder investeerden in ‘franje’ was De volgende editie van Logistica vindt plaats van 13 tot geen verrassing voor het beursteam. Voordat de beurs en met 17 november 2012. De jaarlijkse beurs ICT & begon hadden exposanten gedempte vooruitzichten. Logistiek opent haar deuren op 3 en 4 november 2010 Drie jaar geleden leefden we in een hoogconjunctuur in Jaarbeurs Utrecht. en dat is nu wel anders. Dat weten exposanten en bezoekers ook en daar stemmen ze hun verwachtingen Met dank aan de heer F. Klein Tank namens de op af. Dat het aantal bezoekers minder was dan tijdens beursorganisatie. Logistica 2006 was daarom geen verrassing. Logistica 2009 werd bezocht door 21.613 mensen. Tekst en foto’s: Team HiZ, William Sinibagiwe en Remco van Mensvoort 1 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • NIEUWS uit de media EU funding for Hungary: HUF 736 billion About HUF 736 billion has been paid out under the New Hungary Development Plan, the framework for European Union development funding in the 2007- 2013 budget period, national development and economy minister István Varga said on Friday. So far, about 38,000 applications have been submitted for funding under the plan. Of these, some 17,300 have won a combined HUF 3,400 billion in grant Hongaarse muziek tijdens money, Varga said. Payments under the plan have het Passieconcert sped up, with amounts rising from HUF 30 billion in “Via Crucis” March 2009 to HUF 70 billion in October and HUF 100 Ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan brengt het billion in December, he added. Strijps Kamerkoor een Passieconcert met een speciaal Hungary has submitted 24 big EU-supported projects karakter, met medewerking van diverse vocale to Brussels for approval, the second-highest number solisten en instrumentalisten én met een bijzondere after Poland. Sixteen of the projects have be given the programmering. go-ahead. (MTI-ECONEWS) Locatie en tijd Source: Budapest Business Journal Zondag 6 maart 2010; 15:00 uur St. Catharinakerk te Eindhoven Clusters in Europe II Mobilizing Clusters for Competitiveness Programma Introduction Van de Hongaarse componist János Vajda (1949) staat This Cluster Conference will discuss the European de “Via Crucis” geprogrammeerd. Van Ferenc Liszt cluster development practice and will give a (1811-1886) horen we “Die Seligpreisungen” voor worldwide overview, as well. An opportunity to share bassolo, koor en orgel, de “Kreuzandachten” (voor the different local challenges and responses of the orgel) en “Le crucifix” (voor altsolo en orgel). Van national cluster policies regarding the economic crisis. György Deák Bárdos (1905-1991) zal “Eli, Eli” worden In addition to the representatives of the European uitgevoerd, en van Lajos Bárdos (1899-1986) het Commission, speakers from the following countries will indrukwekkende “Popule meus”. share their experience: UK, Germany, Czech Republic, Tijdens de verstilde “Kreuzandachten” zullen China, Greece, Japan, Russian Federation among Hongaarse teksten gesproken worden. others. Uitvoerenden Objective Strijps Kamerkoor o.l.v. Wilko Brouwers, met The objective of the conference is to improve the medewerking van: Central European cluster development practices in Louise Rijs, alt the light of the cluster policy recommendations of the Martijn Sanders, bas EU and good European and Asian cluster practices. Ruud Huijbregts, orgel Further the conference aims at presenting the specific Ágnes Brouwers-Sásdi, declamatie features of the Hungarian cluster policy, its local Blazersensemble van het Brabants Conservatorium challenges and the responses. Meer informatie You can register at www.polusprogram.eu between Toegang gratis; collecte na afloop. 5-20 January 2010. Only registered guests will be admitted to the conference. Bron en meer informatie: Strijps Kamerkoor [www.skk.dse.nl] Date: 27-28 January 2010 Venue: Budapest Marriott Hotel (H-1052 Budapest, Apáczai Cs. J. u. 4.) Participation fee: 100 Euros. The working language of the conference is English; Hungarian-English simultaneous interpreting is available. Requests for further information should be addressed to kommunikacio@magzrt.hu Sources: Europe INNOVA and The Hungarian Pole Programme Office Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 1
    • Karin Gabor Michel Daenen Correspondente Correspondent Kinderen als passe-partout Correspondenten Karin Gabor en Michel Daenen verhuisden in september 2008 met hun gezin vanuit Scheveningen naar het dorpje Tardona in Noordoost-Hongarije. Ze realiseren daar een eigen kleinschalig en exclusief conferentiecentrum met wellness- en hotelfaciliteiten. Daarnaast dragen ze met projectmanagement bij aan de verdere ontwikkeling van de regio. In elke editie van ‘Hongarije In Zaken’ vertellen ze over hun belevenissen. Zomaar een zaterdag in ons dorp. We gekwebbel. Maar regelmatig loopt hij Hongaren houden veel van kinderen stappen de deur uit. Karin, Michel en wel graag mee naar binnen met een en zullen dat ook altijd openlijk tonen. onze twee kinderen, Bastiaan van 2,5 van de buurvrouwen. Hij weet dat hij Niet alleen oudere dames, maar ook jaar en Amber van 7 maanden. Dan overstelpt zal worden met aandacht, jongvolwassenen en zowel mannen kan het gebeuren dat tegelijkertijd snoep en heel veel vriendelijkheid. als vrouwen. Met je wetenschappelijke meerdere buurvrouwen naar buiten Amber gaat van arm tot arm en met geest die alles wil snappen ga je dan komen rennen. Niet om ons wat te troetelwoordjes als drágám (schatje) meteen op zoek naar verklaringen. vragen of een praatje te maken over het en tündér (fee) smelten de harten van Waar komt in Hongarije de liefde voor weer. Nee, reden van het naar buiten vrouwen van middelbare leeftijd. Zo kan kinderen vandaan? Misschien is het stormen zijn onze kinderen. Stapelgek het gebeuren dat we even later met z’n omdat er in Hongarije steeds minder zijn ze op hen. Snoep wordt uitgedeeld, tweeën overblijven, elkaar aankijkend kinderen worden geboren en dat ze er wordt eindeloos geknuffeld en met en ons afvragend waar onze kinderen dus extra blij zijn met elk kind dat erbij hoge stemmetjes wordt hun gevraagd zijn gebleven. komt. Schaarse producten worden of ze meegaan naar binnen. vaak meer gewaardeerd dan spullen “Zijn onze kinderen nou zo bijzonder?”, die in overvloed verkrijgbaar zijn. Bastiaan spreekt en begrijpt inmiddels vraag je je dan af. “Ja”, zeggen wij Misschien komt het door het zuidelijker een aardig woordje Hongaars. uiteraard als trotse ouders. Maar er temperament van de Hongaar. In Toch wordt hij meestal wat stil bij is toch iets anders aan de hand. Het landen als Italië is ook meer openlijke dat overdonderende Hongaarse geldt niet alleen voor onze kinderen. aandacht voor de jonge kroost. Of misschien is het de wat melancholieke en teruggetrokken inborst van de Hongaar die balans zoekt bij de vrolijke en onbevangen speelsheid van kinderen. Maar wat de reden ook moge zijn, feit is dat je als ouders van jonge kinderen een heerlijk leven kunt leiden in Hongarije. Een voorbeeld. Voordat we ooit zelf bij het Hongaarse Kadaster waren geweest hadden we er al menig negatief verhaal over gehoord. Dat ze als grauwe bureaucraten traag werken en dat je daardoor gedwongen bent uren in een onaangename ruimte te wachten. Vanaf de eerste keer dat we er samen met ons zoontje Bastiaan kwamen, en later ook met Amber, ervaren we uitsluitend snelheid en vriendelijkheid. We zijn meteen aan de beurt omdat we kinderen bij ons hebben (iets wat ons ook vaak gebeurt bij postkantoor, bank of andere instantie). 20 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Column Vervolgens komt de dienstdoende Over de gevolgen daarvan voor de iedereen is lief voor je kinderen en dame achter haar balie vandaan Hongaarse economie of de persoonlijke aandacht komen ze geenszins te kort. en wordt er eerst met de kinderen ontwikkeling van deze vrouwen Het hebben van kinderen is op zichzelf gespeeld. Daarna worden onze zaken zullen we het hier maar niet hebben, al uitdagend, ontroerend, leerzaam, keurig geregeld terwijl we ondertussen we hebben het nu immers over de verrijkend en fantastisch. met de functionaris keuvelen over liefde voor de kinderen. Ten tijde van tandjes krijgen, crèche, kinderkleertjes Sinterklaas en Kerst uit de liefde zich Het hebben van kinderen in Hongarije en speeltuinen. door grote zakken snoep en chocolade. is helemaal geweldig! Daar kunnen we Het komt dan ook vaker dan we zouden in Nederland nog veel van leren. Voor we het in de gaten hebben willen voor dat ons zoontje ’s avonds zijn de zaken voor elkaar en staan geen trek meer heeft in normaal Tekst en foto: Karin Gabor en Michel Daenen www.movetobalance.nl we weer buiten, bijkomend van de eten. Maar ach, ook deze dagen gaan hartverwarmende taferelen in een weer voorbij. Belangrijk is dat ze het gebouw waar je het niet verwacht. zichtbaar erg naar hun zin hebben. De aandacht voor kinderen is ook in het politieke beleid geworteld. En wij?, we genieten ervan. Het is Zo bestaan er in Hongarije voor de heerlijk als ouders van jonge kinderen vrouw geweldige zwangerschap- en in dit land te wonen. Deuren gaan moederschapregelingen. voor je open, je hebt altijd aanspraak, GRATIS SPECIALE ACTIE GRATIS soeppakket Bestel de HuNed Vuurplaats + Bogrács (speciale pan) en krijg een soep- pakket én traditionele houten lepel gratis bij de bestelling! Bij de bestelling kunt u aangeven dat u gebruik maakt van deze speciale “Hongarije in Zaken Aktie”. Bogràcs op open vuur De HuNed Vuurplaats waar u een Bogrács in kan plaatsen om traditioneel te koken, zonder een open vuur. Overal een lekkere pan Gulyásleves of heer- lijke Pörkölt maken! Bogràcs in de HuNed Vuurplaats Meer informatie over de HuNed Vuurplaats is beschikbaar via onderstaande website met de zoekopdracht “Vuurplaats”. HuNed Vuurplaats www.huned.nl Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 21
    • Roelof de Wilde Correspondent De term biotechnologie en het grootste schandaal in de gelijknamige sector Hongaren spelen de hoofdrol Dit artikel sluit aan bij het verslag van Fiona Matt over de thema-avond van het HBN: “Grenzeloos ondernemen in de wetenschap”. Een avond waarin biotechnologie prominent vertegenwoordigd was. Ik vertel iets over de naamgever van de term biotechnologie en maak u bekend met het grootste schandaal in de biotechnologie, waaruit blijkt hoe moeilijk het kan zijn onafhankelijk onderzoek te doen, zoals Prof. Dinnyes stelde op de HBN thema-avond. Waarin vindt de biotechnologie haar Moderne biotechnologie is eigenlijk tot 1919 te Boedapest, een periode oorsprong? Om deze vraag te kunnen ontstaan toen wetenschappers in de van economische achteruitgang en beantwoorden moet u eigenlijk 19e en 20e eeuw de onderliggende voedselschaarste. Hij gelooft dat weten dat traditionele en moderne mechanismen van biotechnologische biotechnologie hier een einde aan kan biotechnologie onderscheiden processen ontdekten. Optimaal maken en zal leiden tot efficiëntere worden. en efficiënt alcohol produceren is verbouwing van gewassen, tegenwoordig goed te doen door resulterend in meer opbrengst. Traditionele biotechnologie, zoals betere giststammen en fermentatie- Concrete ideeën die hij hiervoor de naam doet vermoeden, vindt al omstandigheden. Tegenwoordig zijn aandraagt zijn bijvoorbeeld het duizenden jaren overal ter wereld de hot items met betrekking tot winnen van “nieuwe biotechnologische plaats. Te denken valt aan het biotechnologie: vaccinaties (H1N1), producten” bestaande uit eiwitten samenklonteren van melk wanneer stamcellen, gemodificeerde gewassen en vitamines van plantaardige het door de vroegere volken bewaard etc. Producten die pas gemaakt oorsprong. Vele ideeën beschrijft hij werd in magen afkomstig van dieren konden worden na de ontdekking van in het boek Biotechnologie, vlees vet om het product langer houdbaar te DNA. en melkproductie op het agrarisch maken. Tegenwoordig doen we dit op grootbedrijf (1919). Een boek waarvan industriële schaal, we voegen zout toe Biotechnologie is dus een heel oud in de eerste weken ruim een paar en eten het in de vorm van Hollandse proces dat nu sterk in opkomst is duizend kopieën verkocht worden in kaas. Ook het spontane proces door nieuwe ontdekkingen die weer Duitsland en wat later onder andere waarbij gisten suikers omzetten in nieuwe ontwikkelingen tot gevolg in het Nederlands wordt vertaald. alcohol is een bekende vorm van hebben. Desondanks is het woord Later volgt nog een aantal boeken en biotechnologie die tegenwoordig nog biotechnologie relatief jong. In 1917 is patenten. volop wordt gebruikt om Hongaarse het de Hongaar Károly Erekly (1878- wijnen te maken of Hongaarse palinka 1957) die de term “biotechnologie” Zijn leven komt minder mooi ten te stoken. voor het eerst hanteert. Het woord einde. In 1946 wordt hij veroordeeld wordt opgepikt en veelvuldig gebruikt, tot twaalf jaar gevangenisstraf voor maar Erekly verdwijnt uit het beeld zijn rol bij het tegenwerken van de als naamgever. Het duurt tot 1989 val van het Sovjet-communisme. Een voordat zijn naam gekoppeld wordt straf die hij nooit zal uitzitten, omdat aan de term biotechnologie, middels hij een aantal jaren voor zijn vrijlating een onderzoek van de Engelsman op 74-jarige leeftijd overlijdt. Robert Bud. Veel meer is er niet bekend over het leven van de naamgever van Erekly – naamgever van de term biotechnologie. Des te meer is bekend biotechnologie over de Pusztai-affaire. Károly, of Karl zoals hij te boek staat in Pusztai – de onafhankelijke sommige van zijn Duitse publicaties, onderzoeker De ultieme vorm van biotechnologie: Hongaarse Szilva (pruim) palinka in de maak. ontwikkelt zijn biotechnologische Het schandaal betreft het ontkennen (Zomer 2009, Emöd) theorieën in de periode van 1909 van onderzoeksresultaten door dr. 22 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Arpád Pusztai, een onderzoeker van Hongaarse (Boedapest, 1930) komaf werkzaam in het Schotse Aberdeen. Dr. Pusztai voert in de jaren 1995 “Het werd Pusztai verboden tot 1998 een aantal experimenten uit waarbij ratten op een dieet van genetisch gemodificeerde aardappelen in het openbaar te spreken worden gezet om te onderzoeken of de aardappel veilig is voor consumptie, voordat deze op de markt mag worden gebracht. De aangepaste over zijn onderzoek” aardappelen beschermen zichzelf tegen insecten doordat onderzoekers ze de eigenschap hebben gegeven een bepaald stofje aan te maken. Dit stofje is alleen giftig voor insecten en Rowett Institute. De verklaring voor het zal dus zonder problemen door het ontslag luidt ‘officieel’ dat dr. Pas een aantal maanden na het tv- de proefdieren en later consumenten Pusztai fouten zou hebben gemaakt optreden wordt het Pusztai toegestaan gegeten kunnen worden, aldus de in het onderzoek. Het werd Pusztai om openlijk te communiceren over theorie. verboden in het openbaar te spreken deze kwestie, mede door ingrijpen over zijn onderzoek. Een opmerkelijke van het Britse parlement. Hij kan Het blijkt echter anders in elkaar te beslissing omdat de directeur de onderzoeksresultaten eindelijk zitten. Dr. Pusztai ontdekt namelijk dat toestemming heeft gegeven voor het via officiële wegen ter publicatie de ratten die aangepaste aardappelen tv-interview. aanbieden. Het artikel wordt eten ziek worden en/of abnormale na controle door verschillende groei vertonen. Dit in tegenstelling Zoals later blijkt is één van de gevolgen wetenschappers valide bevonden tot andere ratten die op een dieet van het tv-optreden voor The Rowett en gepubliceerd. Na het verschijnen zijn gezet bestaande uit normale Institute, dat het de samenwerking komt er nog veel commentaar op de aardappelen, waarvan de onderzoeker met Monsanto misloopt. Monsanto onderzoeken, welke allemaal worden bij sommige exemplaren het bepaalde (U.S.) is wereldmarktleider (90% verdedigd door Pusztai. The Royal stofje er apart doorheen gemengd marktaandeel in GM-gewassen) op het Society beweert tot op de dag van heeft. De conclusie die dr. Pusztai gebied van zaadveredeling die zacht vandaag dat de onderzoeksresultaten geheel tegen zijn verwachting in aan gezegd niet blij is met de uitkomst niet valide zijn. het onderzoek verbindt is dat iets met van de onderzoeksresultaten. de genetisch aangepaste aardappelen Als erkenning van zijn inzet als gebeurd is waardoor deze de ratten Aanwijzingen duiden erop -dit heb ik klokkenluider in deze affaire heeft ziek maakt. Op nationale (Engeland) niet feitelijk uit kunnen zoeken- dat Pusztai samen met zijn echtgenoot 18 televisie spreekt hij zijn bezorgdheid Monsanto destijds contact zou hebben december jongstleden de “Stuttgart uit over het feit dat niet alle op de opgenomen met Bill Clinton, welke Peace Prize” ontvangen. markt zijnde genetisch aangepaste Tony Blair gebeld zou hebben met de voedingsmiddelen uitvoerig getest boodschap “het probleem-Pusztai” op Tekst: Roelof de Wilde roelof.dewilde@gmail.com zijn, zoals de aardappelen die te lossen. Een medewerker zou later Bronnen: M.G. Fári , R. Bud and P.U. uiteindelijk ziekte veroorzaken bij de verklaard hebben dat er inderdaad Kralovánszky, Károly Ereky urged the land ratten. druk uitgeoefend zou zijn vanuit reform based on biotechnolgy – some realizations in the 20th Century, London op de directeur van The Rowett History of the Term Biotechnology: K. Ereky & De conclusie is natuurlijk olie op het Institute om Pusztai te ontslaan. his Contribution, 2001 vuur werpen bij tegenstanders van genetische modificatie en is tevens een De Britse wetenschapselite, M.G. Fári and U.P. Kralovanszky, The founding father of biotechnology: Károly (Karl) Ereky, klap voor de genetische modificatie- vertegenwoordigd door The Royal Int. J. Horticul. Sc. 12(1):9-12, 2006 industrie. Dit is het wetenschappelijke Society, doet het onderzoek tot bewijs dat genetische modificatie kan overmaat van ramp af als slecht Frontline (India): Interview with Arpad Pusztai, 10 Novermber 2001. leiden tot onvoorziene en mogelijk uitgevoerd, onvoldoende en niet www.healthcoalition.ca/pusztai.html negatieve veranderingen aan plant of valide. Opmerkelijk, aldus Pusztai dier. later in een interview, omdat ze S.W.B. Ewen and A. Pusztai, Effect of diets helemaal niet konden weten welke containing genetically modified potatoes expressing Galanthus nivalis lectin on rat small Het schandaal begint hiermee dat dr. methoden gebruikt waren en hoe intestine, The Lancet Vol. 354:1353-1354, Pusztai twee dagen na het uitspreken de experimenten precies uitgevoerd 1999. van zijn bezorgdheid ontslagen zijn, omdat deze gegevens nooit wordt door zijn werkgever: The gepubliceerd zijn. Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 23
    • Peter Olsthoorn Columnist Als ze alles van je (willen) weten. Over Puskás en privacy De afgelopen maanden maakten twee films over Midden-Europa diepe indruk op me: Das Leben der Anderen over de Stasi ten tijde van de DDR en Puskás Hungary, over de voetballegende Ferenc Puskás. Ze laten regimes zien die privacy schoffeerden. Nemen bedrijven die rol nu over? Pijpenstelen regende het in Leiden eind wisten alles van je. Ik kwam eens Een veel gehoord argument inzake 2009 op de avond van de vertoning op een politiebureau van Nyireghaza privacy: waarom zou je tegen van de prachtige documentaire om een visum te verlengen. Bleek maatregelen zijn als je niets te over Ferenc Puskás. Geweldig dat men precies te weten wat ik die verbergen hebt? Degenen die dat ik regisseur Tamás Almási er mocht dertig eerste dagen op het visum had zeggen, raad ik aan Das Leben der ontmoeten, maar wat jammer dat gedaan. Anderen te bekijken. Dan leer wat je de opkomst zo beroerd was. De zoal te verbergen hebt, en wat niet Hongaarse ambassade had een Na Puskás zag ik Das Leven der verborgen kan worden indien de staat prachtig cultureel en promotioneel Anderen, een geweldige film over de vergaande middelen kan inzetten. doel met de film en de regisseur, maar manieren waarop de Stasi in voormalig vergat de marketing. Oost-Duitsland een kunstenaar Aan de andere kant geven velen langzaam maar zeker kapot maakt momenteel grote delen van hun Als liefhebber van voetbal, politiek, door inmenging in zijn privéleven. privacy bloot op internet, vooral op geschiedenis én van Hongarije En opnieuw: niets bleef verborgen, profielsites als Facebook en Hyves. vormde deze Puskás-film voor mij privacy was een farce. Je eigen volk Jongeren zien er geen been in om hun één van de boeiendste voorstellingen tot vijand maken. hele hebben en houden uit te stallen in van het afgelopen jaar. Op een woord en beeld. Privacy interesseert voortreffelijke wijze toont Almási Vandaag de dag staat privacy weer hen niet. Die vrijheid hebben ze ook; waar die eigenaardige combinatie ter discussie. Nu is de vraag in je moet zelf kunnen kiezen. En het is van enerzijds talent, karakter en (on- hoeverre we privacy moeten opgeven open. Hongaars) aanpassingsvermogen om veiligheid te bewaren. Of zoals en anderzijds politieke -, historische tegenstanders van de huidige Niet transparant is de wijze waarop – en sportieve omstandigheden een vergaande maatregelen beweren: veel bedrijven allerhande data persoon kunnen brengen. de democratie verdedigen door verzamelen die op koopgedrag de fundamenten daarvan zo veel van invloed kunnen zijn. We lijken De film laat fraai zien hoe dat fabuleuze mogelijk te ondergraven. vogelvrij. De gemiddelde burger Hongaarse voetbalteam Engeland komt tegenwoordig voor in tenminste op Wembley versloeg, maar net als 500 databanken van overheden, Nederland later door onderschatting verloor van Duitsland in de WK-finale. En hoe vervolgens dat Gouden Team in de chaos van de opstand van 1956 naar Zuid-Amerika toog en terugkeerde. Puskás koos echter voor het Westen. De internationale voetbalbond, te vaak in de geschiedenis de vriend van dictaturen, belette hem het spelen. De Hongaarse geheime dienst achtervolgde Puskás ondertussen in Wenen. Niets te verbergen? Een geheime dienst die als geen ander instituut gedurende de communistische overheersing het eigen volk tot vijand maakte. Ze 24 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • instellingen en bedrijven. culturele werken goede marketing maar ook te kunnen wissen met In zekere zin heeft dat ook goede kunnen plegen met data van mogelijk alle (nare) consequenties kanten. Met business intelligence potentiële kijkers voor Puskás, dan van dien? kunnen bedrijven data analyseren was het wellicht drukker geworden in Onbelangrijk? Een vriend van me, waardoor ze ons veel beter van Leiden. topmarketeer in Azië, zei tien jaar dienst kunnen zijn. Net zo goed als geleden al: “Privacy wordt het overheden ons beter kunnen helpen Maar moeten we, anders dan in de belangrijkste betaalmiddel van de 21e als ze ons min of meer kennen. totalitaire regimes vroeger, niet zelf eeuw. ” Of het zo erg is weet ik niet, Dat bespaart alleen al het steeds kunnen bepalen welke organisatie er maar het is in elk geval van meer invullen van gegevens en wachten op wanneer en voor welke doeleinden waarde dan het nonchalante ‘als je besluiten. van persoonsgegevens gebruik mogen niets te verbergen hebt’. maken? Zouden we via internet geen Had bijvoorbeeld de Hongaarse toegang moeten hebben tot vrijwel al Tekst: Peter Olsthoorn Foto: Team HiZ ambassade voor haar prachtige die data, om ze te kunnen verbeteren, Leven en werken met Hongaren Het nieuwe boek van Mária Ballendux-Bogyay Dit jaar rond april/mei verschijnt bij KIT Publishers BV in Amsterdam het nieuwe boek van Mária Ballendux–Bogyay: Werken met Hongaren. Deze uitgave is de tweede herziene en uitgebreide versie van het in 1998 verschenen en inmiddels uitverkochte publicatie, “Hongaars – Nederlandse bespiegelingen. Overbruggen van een culturele kloof bij sociale en zakelijke contacten”. Wat voor land is Hongarije eigenlijk? Is er een typisch Hongaars gedrag waar je rekening mee moet houden als je met Hongaren te maken krijgt? Bestaat er überhaupt zoiets als typisch Hongaars? De auteur laat Nederlanders kennis maken met Hongaarse gewoontes, aardigheden en eigenaardigheden. Aandacht wordt ook besteed aan de cultuurhistorische achtergronden van de typisch Hongaarse karaktertrekken. Omdat Nederlanders beter met Hongaren kunnen omgaan als ze begrijpen hoe anderen over hun eigen manieren van doen denken, houdt het boek Nederlanders ook een spiegel voor. Naast praktische aanwijzingen neemt ook historie van het land een be- langrijke plaats in in dit boek. Wil men een land immers begrijpen, dan is kennis van zijn geschiedenis van groot belang. Het verleden heeft een grote invloed op de mentaliteit van de inwoners van een land. Zeker in Hongarije, waar de geschiedenis nog altijd een essentieel element van het Hongaarse leven is. Deze tweede herziene uitgave werd met enkele nieuwe hoofdstukken aangevuld. Het ene hoofdstuk behandelt (in chronologische volgorde) belangrijke Hongaarse gebeurtenissen tussen 1945 en 2009. Een an- der hoofdstuk legt aan de hand van cases uit, waar de Nederlanders in hun contacten met Hongaren op moeten letten. Een bijzondere nadruk is daarbij gelegd op Hongaars - Nederlandse zakencultuur. Juist in de zakenwereld is het van belang te weten hoe de ander in elkaar steekt. Daarom is er een extra hoofdstuk over do’s & dont’s. Met “Werken met Hongaren” wil de auteur Nederlanders “een culturele gebruiksaanwijzing” van de Hongaren in handen geven. Het is geschre- ven voor Nederlanders die met Hongaren te maken krijgen in het kader van culturele, sociale of zakelijke contacten. Het is verplichte lectuur voor Nederlanders die meer van Hongarije en de Hongaren willen weten dan poesta en goulash, dan dat ze beroemde componisten hebben en beroemd zijn om hun melancholische aanleg. Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 25
    • ingezonden Stedenband Haarlemmermeer en Hódmezővásárhely In oktober 2009 vierde Haarlemmermeer in Hódmezővásárhely groots hun 20- jarig bestaan van de stedenband met deze Hongaarse stad. Er wonen 50.000 inwoners in dit zuidelijke deel van de Hongaarse Laagvlakte (Alföld) waar de Békés-Csanád-rug and the Tisza-bocht samenkomen. Het gebied is erg oud. Men vond er nog sporen van fossielen. Er waren al vroeg goede condities voor nederzettingen. Archeologen hebben www.wikipedia.org bewoning aangetoond die zo’n 6000 jaar terug gaat. Van de Nieuwe Steentijd resten sporen van hutten, De gemeente ging daarmee akkoord Betlen Gábor Református Gimnázium aardewerk en de zogenoemde Venus en zo ontstond een officiële in Hódmezővásárhely gestart: de van Kökénydomb. Uit later tijden stedenband. De bekrachtiging van de leerlingen leren iets van elkaars getuigen vondsten van koper, brons stedenbandovereenkomst was één cultuur en de scholen wisselen en ijzer. Vermoedelijk is er sprake groot feest. Een Haarlemmermeerse lesmethoden uit. In het verleden geweest van veelvuldige migratie in delegatie van ruim honderd man werkte de laatst genoemde school het gebied. Het János Tornyai Museum zorgde voor een ware invasie in jaren samen met het Herbert Vissers in de stad herbergt veel vondsten Hongarije. De Hongaren deden hun College uit Nieuw-Vennep, een school uit het gebied. De geschiedenis naam als zeer gastvrij volk alle eer voor voortgezet onderwijs. De viering van Hódmezővásárhely zou model aan en ontvingen de delegatie in van het 20-jarige bestaan van de kunnen staan voor heel Hongarije: gastgezinnen. Voor velen is de officiële stedenband in Hódmezővásárhely de vroege vestiging van verschillende receptie in het schitterende hotel ‘De was een uitgelezen gelegenheid om volkeren, de overheersing door Zwarte Adelaar’ uit 1905 bijgebleven. de samenwerking een nieuwe impuls Turken en Oostenrijkers, de komst En de delegatie mocht ervaren hoe te geven. Het accent ligt daarbij van het communisme, de introductie uitbundig een lakodalmi ünnep op kennisuitwisseling. Voorzichtige van de democratie en de ontwikkeling (Hongaarse bruiloft) gevierd werd. stappen zijn ook gezet in de richting naar een democratie en moderne Een jaar later kwam een in grootte van economische samenwerking. samenleving. vergelijkbare Hongaarse delegatie naar Haarlemmermeer die ook bij Tekst: Jan Rijpkema Heden Foto: Wikipedia gastgezinnen werd ondergebracht. Grote flatgebouwen in de stad herinneren nog aan de communistische Samenwerking tijd. De stad is de afgelopen jaren De stedenband is voor beide gemeenten zichtbaar gemoderniseerd. Het belangrijk. Hódmezővásárhely kan merendeel van de bevolking is best kennis gebruiken op gebieden werkzaam in de industrie en landbouw. als gezondheidszorg, onderwijs De stedenband is door een particulier en automatisering. Geld voor initiatief op 18 oktober 1989, nog vóór hypermoderne schoolgebouwen de val van de Muur, tot stand gekomen. en digitale apparatuur is er niet. In Niet zozeer vanuit de gedachte van de afgelopen jaren zijn honderden ontwikkelingssamenwerking, maar stagiaires afkomstig uit Hongarije meer vanuit de toenadering tussen heen en weer gereisd om kennis te Oost- en West-Europa en om kennis vergaren over land- en tuinbouw. over elkaars cultuur uit te wisselen. Sinds kort is een samenwerking De Gereformeerde Kerk had al tussen de Katholieke Scholen contacten met kerken in Hongarije Gemeenschap uit Hoofddorp en het en droeg Hódmezővásárhely voor. 2 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Mijn naam is Zsolt Czibere en ik werk al ruim vier jaar in Nederland als (jonge) econoom. Ik zit bij het Hungarian Business Network (HBN) en ik zie dit als een goede mogelijkheid om het beste uit Hongarije naar Nederland te halen. Als nieuwe correspondent van Hongarije in Zaken zal ik u als lezer goed kunnen informeren over de ont- wikkelingen die er zijn vanuit het HBN. Graag begeleid ik bedrijven in Nederland en België met het zakendoen in en met Hongarije. Ik beheers de Nederlandse taal en u kunt me altijd e-mailen als ik u ergens mee van dienst kan zijn! E-mail: zsoltczibere@yahoo.co.uk Zsolt Czibere Correspondent Interview Een Hongaarse tuin met een Nederlandse accent Een gesprek met Péter Dezsényi, eigenaar van Deep Forest Deep Forest BV is in 2001 opgericht en het bedrijf is uitgegroeid tot één van de grootste tuinarchitectuurbedrijven. Bij het bedrijf zijn tien getalenteerde, jonge ingenieurs werkzaam op de gebieden landschapbouw-, tuinbouw- en bouwkunde. Het succes kwam vroeg: in 2002 van een onroerend goed door een oprichten. Op dit moment zijn alle behaalde het bedrijf al de tweede plaats exclusieve tuin. Minder dan 2% van tuincentra in Hongarije in Hongaarse gekregen op de Floriade tuinbouw het totale budget was aan de tuin eigendom, maar de markt groeit wereldtentoonstelling in Amsterdam besteed, toch stond de tuin in het jaarlijks met 20% hetgeen de markt met hun compositie Hongaarse tuin. midden van de promotie, en alle ook voor buitenlandse investeerders In het midden van de tuin stond appartementen waren binnen korte bijzonder aantrekkelijk maakt om te een moderne versie van een oud- tijd verkocht. investeren. Hongaarse schuur met daaromheen organische elementen. Later werd De eigenaar van Deep Forest BV gelooft Weliswaar is het van belang dat men de locatie van de tentoonstelling dat bewuste tuinarchitectuur bij kan zich realiseert dat de Hongaarse veranderd in een recreatiepark, maar dragen aan de waardevermeerdering markt nog minder ontwikkeld is dan de schuur bleef het middelpunt van de van een object. Zijn missie is dan bijvoorbeeld een Westerse markt op tuin. Het succes van de tuin bleek ook ook meer eigenaren en gemeenten te dit gebied, maar men moet zich ook uit het feit dat de Koninklijke tuinman overtuigen over de importantie van realiseren dat de Hongaren tenminste elementen van de Hongaarse tuin de groenvoorziening. met vijf jaar voor de andere markten heeft overgenomen. in dezelfde regio lopen. Naast tuinbouw (landscaping), is De laatste jaren heeft het bedrijf plantscaping de andere belangrijke Tegenwoordig werkt Deep Forest aan belangrijke ontwikkelingen taak van het bedrijf. Plantscaping BV samen met drie Nederlandse in de onroerend goed branche houdt de inrichting van kantoren, bedrijven. Ze zijn de enige deelgenomen. Een van de meest winkelcentrums, en openbare distributeur van de PTMD producten, bekende werken van het bedrijf was instellingen met planten in. Helaas de strategische partner van DK Home het 3.000m2 grote dakterras en de zorgen de eigenaren van onroerend en de plantkwekerij Fach Jan. Ze zijn tuin van het flatgebouw Római kert goed veel meer voor de kwaliteit op zoek naar een Nederlands bedrijf, (“Romeinse tuin”). Dit is een perfect van de meubels en vloerkleed en dat nog niet actief is in deze regio. voorbeeld van waardevermeerdering veel minder voor de inrichting met Het tuincentrum zou voor dit bedrijf planten. een middelpunt kunnen zijn. De crisis had ook op Deep Forest BV De eigenaar de heer Péter Dezsényi invloed, want het aantal bestellingen met vele jaren werkervaring in uit de bouwsector is verminderd. Nederland, ziet precies wat het Daarom wil het bedrijf een groot verschil is tussen de Hongaarse en de marktaandeel besteden aan de Nederlandse zakelijke opvatting. plantscaping markt. Hetgeen nu een klein, maar snel groeiende markt De Hongaren net als in de oude is. Hun wens is de tweede grootste volksprookjes verwachten hun te worden in deze sector. Naast geluk van anderen, de Nederlanders plantscaping zijn EU-projecten van scheppen toegevoegde waarde. Dit gemeenten belangrijke mogelijkheden wil de Dezsényi dan ook bereiken met voor Deep Forest BV. zijn tuinen en parken. Op lange termijn denkt het bedrijf Tekst: Zsolt Czibere Foto’s: Deep Forest aan verdere ontwikkelingen. Deep Forest BV wil een tuincentrum Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 2
    • Hungarian Business Network Het doel van stichting Hungarian Business Network (hierna te noemen: ‘HBN’) is op een structurele wijze een netwerkplatform te creëren voor Nederlandse ondernemers die zaken –willen- doen in Hongarije en vice versa. HBN biedt aan haar in aantal toenemende donateurs: • Een unieke toegang tot (nieuwe, business) contacten • Een forum om ervaringen met elkaar uit te wisselen • Een platform voor actuele ondernemingsgerichte informatie over Hongarije • Beleving van typische Hongaarse momenten en plezierig netwerken • Een manier om goede doelen in Hongarije te steunen HBN heeft inmiddels een aantal succesvolle bijeenkomsten gerealiseerd, waaronder: • Themabijeenkomsten met uiteenlopende thema’s van Hongaars-Nederlandse cultuurverschillen tot het opzetten van een onderneming in Hongarije • Discussiebijeenkomsten à la ‘Lagerhuis’ over actuele onderwerpen • Handelsmissie op maat • LinkedIn-Groep www.linkedin. als de financiële crisis met concrete matchmaking com/e/gis/1072297 met inmiddels • Bedrijfsbezoeken aan Nederlandse mogelijkheden in samenwerking met 170 leden bedrijven die zakendoen in Hongarije het ITDH • Donateursboek. HBN is bezig • Zeilevenementen met als hoofddoel • Goede doelen evenement in met het ontwikkelen van een netwerken samenwerking met de NL Chamber donateursboek waarin alle donateurs • Netwerkborrels te Boedapest zich kunnen presenteren • Speednetworking-event waarbij • Korting op Hongarije in Zaken, HBN is voornemens om de donateurs de mogelijkheid wordt het business magazine gericht op komende jaren de volgende geboden om in 5 minuten hun Hongarije. Leden ontvangen deze evenementen te organiseren: organisatie te introduceren. gratis. Daarnaast kunnen donateurs • Landenmixtures in samenwerking Donateurs kunnen zich hiervoor zich via een “profielpagina” met andere op Centraal-en Oost- opgeven door een e-mail te sturen presenteren en er is mogelijkheid Europa gerichte businessnetwerken naar events@huchamber.nl voor donateurs om te publiceren HBN biedt naast Zonder haar donateurs kan HBN netwerkbijeenkomsten volgende niet bestaan en hoogwaardige zakelijke mogelijkheden aan bijeenkomsten organiseren voor donateurs: in Hongarije geïnteresseerde • Website www.huchamber.nl met ondernemingen. Word dus snel actuele informatie, zakelijke nieuws donateur van HBN! en handige links. Bovendien worden de presentaties die tijdens onze Voor meer informatie: evenementen zullen worden gegeven www.huchamber.nl Hungarian Business Network - Linkedin Group op de website worden geplaatst 2 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Inschrijving Hungarian Business Network Voor verwerking van aanmelding dient u s.v.p. de onderstaande gegevens in te vullen. Dit kan ook via onze website www.huchamber.nl: Naam: ________________________ Online inschrijven Bedrijf: ________________________ Adres: ________________________ Telefoon: ________________________ Fax: ________________________ E-mail: ________________________ Website: ________________________ Branche / beroep: ________________________ Ik wil graag donateur van HBN worden voor: EUR 150 (bedrijven 0 - 4 personen) EUR 250 (bedrijven < 250 personen) EUR 400 (bedrijven > 250 personen) www.huchamber.nl --> Contact Door middel van ondertekening van dit aanmeldingsformulier verklaart ondergetekende een exemplaar van het huishoudelijk reglement van HBN (*) te hebben ontvangen en uitdrukkelijk akkoord te gaan met de inhoud hiervan. Voor akkoord: Huishoudelijk reglement HBN • 1. De Stichting HBN (hierna: “HBN”) is rechtsgeldig opgericht te Voor- plichting van de donateur echter onverlet. Restitutie van reeds betaalde burg en is ingeschreven in het register van de Kamer van Koophandel. en/of verschuldigde donaties vindt nimmer plaats. • 2. Het bestuur van HBN is bevoegd over alle onderwerpen een besluit • 6. Een donateurschap loopt van 1 januari tot 31 december. Opzegging te nemen, behoudens deze bevoegdheid krachtens de statuten van van het donateurschap kan uitsluitend schriftelijk plaatsvinden en wel HBN niet aan haar is voorbehouden. Het bestuur van HBN kan bepaalde uiterlijk 1 maand vóór het verstrijken van een donateurschapperiode taken en bevoegdheden delegeren aan een of meer commissies, zoals (donateurschap minimaal 1 jaar), bij gebreke waarvan het donateur- onder meer omtrent de ballotage en/of toelating van donateurs, om- schap voor eenzelfde periode stilzwijgend wordt voortgezet. trent sponsoring en organisatie van (thema) evenementen. • 7. Ingeval er gedurende de donateurschapperiode enigerlei bezwaren • 3. Donateurs van HBN kunnen slechts zelfstandige ondernemers zijn, zijn terzake van de houding en/of werkwijze en/of professionaliteit van danwel personen in fulltime dienstverband bij commerciële of chari- een donateur, danwel de kwaliteit van een door een donateur (gele- tatieve ondernemingen en/of instellingen met een directe of indirecte verde) diensten of producten, dient het bestuur te worden ingelicht band met of interesse ten aanzien van, Hongarije. Het donateurschap teneinde de bezwaren op gegrondheid te onderzoeken. Het bestuur van HBN is organisatie- en/of bedrijfsgebonden. Bezoekers of aspirant zal, na onderzoek, een besluit kunnen nemen terzake voortzetting of donateurs kunnen slechts 2 maal een bijeenkomst van HBN bijwonen, beëindiging van het donateurschap. Het is uitdrukkelijk niet geoorloofd waarna bezoekers of aspirant donateurs een definitieve keuze terzake of gewenst dat overige donateurs omtrent eventuele bezwaren worden van het donateurschap van HBN dienen te maken. ingelicht alvorens het bestuur een en ander heeft onderzocht en een • 4. Het bestuur van HBN heeft het recht om een aspirant donateur bin- besluit terzake heeft genomen. nen 7 dagen na ontvangst door HBN van een ingevuld en ondertekend • 8. Ingeval van strijdigheid tussen het bepaalde in de statuten van de inschrijfformulier, het donateurschap te weigeren indien er gegronde stichting en dit huishoudelijk reglement, prevaleert het bepaalde in de bezwaren zijn vanuit het bestuur of overige donateurs. Indien er bin- statuten. Op een daartoe strekkend verzoek zal door de stichting koste- nen deze periode geen bezwaren zijn gecommuniceerd, is een aspirant loos een exemplaar van de statuten worden toegezonden. donateur toegelaten. • 9. Elke donateur is door aanmelding c.q. inschrijving gebonden aan • 5. Na toelating tot HBN ontvangt de donateur een sponsorfactuur, dit huishoudelijk reglement. Huidige donateurs zijn door publicatie op welke factuur binnen 14 dagen na dagtekening door de donateur de website www.huchamber.nl automatisch gebonden aan dit huishou- voldaan dient te zijn. Voornoemde datum geldt in beginsel als fatale delijk reglement. termijn. Indien binnen 14 dagen geen betaling op de rekening van HBN • 10. In alle gevallen waarin de statuten of dit huishoudelijk reglement is ontvangen, kan de toegang aan een donateur tot bijeenkomsten van niet voorzien, beslist het bestuur van de stichting. Wijzigingen of aan- HBN door het bestuur worden geweigerd totdat volledige betaling van vullingen op dit huishoudelijk reglement worden op de website de factuur heeft plaatsgevonden. Een en ander laat de betalingsver- www.huchamber.nl bekendgemaakt.
    • Fiona Matt (29) werkt sinds februari 2009 op de Hongaarse Ambassade als politiek analyst en schrijft voor de diplomaten en het Ministerie in Boedapest over de Nederlandse politiek. Hiervoor werkte Fiona aan de Universiteit van Amsterdam voor de werving van nieuwe studenten. In 2007 is zij afgestudeerd als Master of Arts in Latijns Amerika Studies aan de Universiteit Leiden. Fiona Matt Correspondent Grenzeloos ondernemen in de wetenschap – de biotechnologische sector in Hongarije Wetenschap en ondernemen - voor bedrijf Gideon Richter, dat als één Dinnyés noemde de International menigeen klinkt dit in eerste instantie van de weinigen de omwenteling van Trade and Development Agency (ITD) als een tegenstelling. Niet voor de 1989 overleefde. Andere bedrijven in Hongarije als goed aanspreekpunt sprekers bij het evenement op 17 zijn SOLOV, een pionier op het gebied, voor geïnteresseerde investeerders. november jl. van het Hungarian en Hungaro Trial voor klinische De diensten van ITD hebben ook de Business Network op de Ambassade onderzoeken. biotechnologische sector een nieuwe van Hongarije in Den Haag. Het thema impuls gegeven. van de druk bezochte bijeenkomst Voor deze bedrijven is Hongarije was “grenzeloos ondernemen in de bijzonder voor klinische onderzoeken, De tweede spreker van de avond, wetenschap”. omdat de wetgeving helder is (anders Berend Oosterhuis (MSc), werkt voor dan bijvoorbeeld in concurrerende SOLVO Biotechnology in Hongarije, een Als sprekers waren uitgenodigd prof. landen als China en Roemenië), de aanbieder van diensten gerelateerd dr. András Dinnyés en Msc. Berend kosten betrekkelijk laag zijn, en het aan Research and Development voor Oosterhuis, beiden werkzaam in vinden van deelnemende patienten de pharmaceutische sector. Daarnaast de biotechnologie. De avond werd relatief makkelijk is. Op de ranglijst doet SOLVO ook zelf onderzoek. gepresenteerd door dr. Károly Szuhai, van landen met een pharmasector Oosterhuis is Nederlander en getrouwd verbonden aan het LUMC afdeling belandt Hongarije op plaats 24. met een Hongaarse. SOLVO ging in Moleculaire celbiologie. In 2008 was het internationaal 1999 de uitdaging aan om producten geïnvesteerde kapitaal in Hongarije te ontwikkelen waarvoor nog een Prof. Dinnyés is oprichter van 420 miljoen euro. markt gecreëerd moest worden. BioTalentum Ltd en gastdocent aan Ondertussen is het bedrijf één van de de Universiteit Utrecht. BioTalentum Dinnyés noemde het debat rond Europese marktleiders en ook op de legt haar focus op biotechnologie de zogenaamde knowledge Amerikaanse markt aanwezig. van dieren, inclusief stamcellen commercialisation, waar vooral onderzoek. Dinnyés heeft bijgedragen wetenschappers van de oude stempel Als uitdagingen voor een internationale aan de creatie van Dolly, het eerste felle tegenstanders van zijn. Hij pleitte onderneming in Hongarije noemde gekloonde schaap en tevens ‘s werelds voor een onconventionele aanpak Oosterhuis de lange afstanden tot eerste kloon van een volwassen dier. hiervan, en voor minder strenge klanten, het moeilijke contact met scheidslijnen tussen wetenschap de regelgevende autoriteiten, en de Prof. Dinnyés presenteerde enkele en ondernemen. Op mijn vraag taalbarrière. Wat betreft de kansen feiten over de biotechnologische over een mogelijk gevaar voor de in Hongarije was hij het eens met industrie in Hongarije: Zo was het onafhankelijkheid van de wetenschap, Dinnyés over de lage kosten, maar voor vele luisteraars verrassend om te antwoordde hij dat wetenschap nog voegde er nog het hoge kennisniveau horen dat Hongarije op dit gebied een nooit onafhankelijk geweest was en van Hongaarse afgestudeerden van leidende rol inneemt onder de nieuwe al sinds de Romeinen beïnvloed wordt technische universiteiten aan toe. EU lidstaten, met als meest belangrijke door particuliere belangen. Tegelijkertijd zorgt dit hoge niveau centra Boedapest, Debrecen, Pécs en aan de universiteiten echter voor een Szeged. Een voorbeeld hiervan is het 30 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Hungarian Business Network probleem bij het vinden van goede Zo werd in de loop van de avond biomanagers: een biomanager moet duidelijk dat wetenschap en over enige wetenschappelijke kennis ondernemen wel degelijk te beschikken, maar ook managing skills combineren zijn. De biotechnologische hebben. In de woorden van Oosterhuis: sector is absoluut in de groeifase en hij moet het midden houden tussen één van de weinigen die gespaard een nerd en een manager. Juist wordt door de crisis. deze managementvaardigheden blijven vaak in gebreke in Hongarije. De voor de leek soms wat abstracte In Nederland daarentegen leggen avond werd een stuk concreter universiteiten minder de nadruk op afgesloten: er werd een heerlijk inhoudelijke kennis maar meer op Hongaars buffet aangeboden inclusief deze managementvaardigheden, de inmiddels wel bekende goede volgens Oosterhuys soms ten koste Hongaarse wijnen. En zo was deze van het kennisniveau. HBN-bijeenkomst op alle vlakken een vervullende avond. Een andere bemoeilijkende factor Tekst: Fiona Matt op het gebied van HR/recruitment is Foto’s: Gabor Grenczer de brain drain: Vele hoogopgeleide Prof. Andras Dinnyes Hongaren zoeken hun heil buiten de landsgrenzen. Als oplossing voor dit probleem noemde Oosterhuis een goede salariëring en interne opleidingen, ook om van de ‘nerd’ meer een ‘manager’ te maken. Oosterhuis besloot zijn presentatie BioTalentum Ltd is a research start-up company established in met tips uit eigen ervaring over do’s 2005. Its main activity is animal biotechnology including stem and don’ts voor buitenlanders in cell research, transgenic cellular and animal models with a high Hongarije (met een grote knipoog). De standard molecular biology background. The company has a do’s: spreek de taal, wees discreet, en mission of research and development of new animal models and wees galant tegen vrouwen. Uit eigen stem cell-based systems for biomedical purposes and drug test- ervaring zei Oosterhuis dat het niet op ing, and providing technical services for academic teams and prijs gesteld wordt wanneer mannen uitgaan van dezelfde emancipatie pharmaceutical industry based on its state-of-the-art technologi- als in Nederland. De don’ts: wees cal know-how. niet Nederlands direct/bot, kom niet op tijd (hoeft niet, bespaar jezelf BioTalentum offer a broad spectrum of scientific services for the wachttijd), en praat nooit over het establishment and differentiation of embryonic stem cell lines, voetbalkampioenschap van 1954! production of transgenic animals and molecular biology tech- niques supported by a well-established professional team and cutting edge technology. Furthermore, based on its extensive experience, as coordinator of 7 FP7 projects and partnering in another five, BioTalentum Ltd is offering a full range of profes- sional “project management” services, in proposal writing, sup- port of submission and contract negotiation process, with a spe- cial emphasis on EU 7th Framework Program and Hungarian national calls. On the conference Prof. Andras Dinnyes, director of BioTalentum Ltd, and invited professor at Utrecht University presented data and trends of the Hungarian Biotech Industry, which is the by far the strongest in Central- and Eastern Europe. The presenta- tion has created a good and very interactive discussion with the audience. Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 31
    • ITD Hungary, the Hungarian Business Network and PublisherPartners are working together to stimulate international business co-operation between Hungary, The Netherlands and Belgium. We are proud sponsor of the Hungarian Business Network (HBN) and we offer media support for all activities of ITD Hungary. Hidde van Erp Publisher Multimedia “Matchmaking Campaign” Special opportunity for Hungarian Companies to enter new markets in The Netherlands and Belgium In co-operation with the ITD Hungary (ITDH) and the Hungarian Business Network (HBN), PublisherPartners has the special opportunity to promote Hungarian companies to readers of the magazine and visitors of our Dutch and international websites.The magazine “Hongarije in Zaken” (Hungary in Business) and the website www.inzaken.eu are part of the Dutch company PublisherPartners. Information about the Magazine We use “controlled circulation” to eu selections of all articles are (print and online) distribute the magazine and therefore available in text. (online) The Dutch business magazine it is also available at locations of “Hongarije in Zaken” is published four selected partners. In The Netherlands times a year. Each year we produce • Available for Malév Business-Class at least 12.000 copies using High Availability of “Hongarije in travelers (all flights AMS-BUD) Quality offset printing machines. The Zaken” • All headquarters of the Dutch first issue was released in 2005 by Hongarije in Zaken is available online Chambers of Commerce (Kamers van a small team. After 5 years we are and at locations of selected partners. Koophandel) working with a much bigger team. We • The Hungarian Embassy in The now have an independent editorial Globally Hague team and a large group of (freelance) • On www.hongarijeinzaken.nl we • HBN members receive a free year correspondents in several European have an online version of the magazine subscription countries. A selection of articles is is available (digital) • ITD Hungary in The Hague made by the Chief Editor and these • Copies of the printed magazine can • Our business partners and articles will be published in the be ordered online (print) advertisers magazine. • On our international portal inZaken. • All Dutch subscribers “Matchmaking Campaign” • A quarter-page advertisement in the magazine “Hongarije in Zaken” • An article on our international portal inZaken.eu on the English section. Hongarije inZaken.eu Najaar 2009 Hongarije Editie: 17 - € 6,95 arij e Hongarije en veelbelovend biotechnologie: Honga Hong rije je e cijfers en ambit Hongari 9 Voo r 200 rjaa15 - € 6,95 Editie : ieuze initiatieven u en.e inZake inZak n.eu nten Hongari gr edië positiev je vertegenw Winter we in 2009 Editie: Hongarije 18 - € , nieu bezoek e sfeer, verni oordigd op 6,95 r re cept ers euwin “Logis ande g, ma tic : ee n ar me a 2009”: arije t mind Hong er Een impressie van de biotechn ologie- industrie in Hongarij e Nationale cultuur siness en communicatie agrobu aadje voor teerbl Boedapest: Werk Kansen presen aan de winkel onder de grond en op een augurk Conserverende niet n en aanslag houdbaa maar r bij emigratie appele naar Hongarij Positiev tejföl, dapest ee sfeer, Mézes in Boe Onderhoud van vernieuw laar uw vakantiewoning De Hon ing, maa Brusse dustrie in Hongarije gaarse r met Logistic iew: fruitin HBN: Hongarij Spoorw minder a 200 Interv arse e een veilige egen: op het bezoeke 9 regio voor investeri Honga ngen spoor rs Interviews: naar een de EU Rondje langs de velden Proef nieuwe nen “Het leve geslaag tijd! ing bin n is op d, kon verlen zichzelf ijn ove dienst Uitgave ter Fiscale nutteloo rleden? ende bevordering le samenwerki behand van de internationa s, allee ver schrijd eling ng met Hongarije geldvers n de pass Kinderen grenso trekking ie telt” voor als pass en kket e-partou btw-pa rk: rken? HBN: t Netwo netwe Grenzel Nieuw je ess te gari oos ond Busin tijd om Hon rian is, ten erki ng met ernemen Hunga iële cris ponden in de enw le sam wetensc Financ corres iona rnat hap onze Uitga de inte ve ter van bevor van ing derin dragen rder g van bevo de intern Bij ave ter ation ale same Uitg nwerk ing met Hong arije 32 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • In Hungary/Belgium Hungarian Business Network (HBN) • The Dutch Embassy in Budapest The HBN is a professional business network with connections to interesting • ITD Hungary in Budapest companies. Their mission is to promote and facilitate between Hungary, the Netherlands and Belgium. Together with PublisherPartners they provide an unique • Our advertisers in Hungary platform to exchange experiences and business opportunities for Hungarian com- • All Hungarian subscribers panies on the Dutch and Belgium market. • The Hungarian Embassy in Brussels • Our advertisers in Belgium A very active Network that organizes events, business trips and company visits. • All Belgian subscribers With several publications in print and online. You will receive information and will have the chance to attend at the events or read all about the event in the media. Target Group “Hongarije in Zaken” The Hungarian Business Network P.O. Box 1175 International business people from 3900 BD Veenendaal The Netherlands, Belgium and The Netherlands Hungary. They are interested in Email: info@huchamber.nl doing business with Hungary, or are Website: www.huchamber.nl already active in Hungary and look for further possibilities to co-operate with Hungarian companies to achieve further expansion to the Eastern of Europe. Hungary is good location to set up a Headquarter for Central and Eastern Europe. We also have readers with personal interest in Hungary and they like to be informed about C E R E D Partnership Hungarian developments and the international co-operation with The Netherlands and Belgium. Dutch-Hungarian office active in Hungary in the How does it work? field of architecture and project management. Start promoting your company to our Belgian and Dutch business readers by ordering a “Matchmaking Advertisement”. This is a quarter- Together with a team page advertisement in the magazine of established local consultants, we aid our “Hongarije in Zaken” and an article on clients through all our international portal inZaken.eu. phases of their building This multimedia “Matchmaking developments. Campaign” is available for only € architectureWe focus on industrial/ 89,25 (VAT included). You will receive residential/ office and several free copies of the magazine restaurant projects with your invoice. where a high standard of design is required. Contact the ITD Hungary andWe have know-how We have a co-operation with the and experience with ITD Hungary in The Hague to bring implementing the most modern environmental companies together and are proud friendly technologies to have this special opportunity into a building. available with their approval. Contact project management mister Gábor Grenczer for more information. ITD Hungary in The Netherlands Telephone: 31-70/383-8104 E-mail: thehague@itd.hu Website: www.itd.hu Po dmaniczk y u.16. 1065 B udap est +36 1 302 62 57 office@cered.eu www.ce red.eu Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 33
    • Advies in Communicatie | Grafische Producties | Uitgeverij | Hier had úw Kleintje 1. Bouwkundige begeleiding voor parti- PublisherPartners is een grafisch productiebedrijf en kunnen culieren en bedrijven Architectuur, bouwkundige inspecties en ad- vies over constructies. Verder zijn we specia- listen op het gebied van: klimaatbeheersing, uitgeverij. Wij helpen onze klanten met het overbrengen van hun boodschap naar hun doelgroep. Elke gewenste uitgave op papier of op internet verzorgen wij in eigen staan! aanleg van elektriciteit, gas en water. 2. Analyses en verbeterprojecten huis of met onze geselecteerde partners. Inspecteren van (elektrische)energiesyst Voor € 75,00 emen, computernetwerk optimalisatie en (energie) besparingstrajecten. Inclusief opmaak én 3. Alternatieve klimaatbeheersing een proefje vooraf. Minder milieubelastende oplossingen voor het verantwoord verwarmen of koelen van uw bedrijfspand of woning. Zo zijn wij ge- We hebben beperkte specialiseerd in zonnecollectoren en bijbeho- rende warmtepompen. mogelijkheden voor de plaatsing van deze We hebben uitgebreide expertise in het kleintjes, bezoek onze opwekken van energie en het implemen- teren van het meest ideale systeem voor Uitgeverij website voor deze mo- uw situatie. Neem contact met ons op voor meer informatie. PublisherPartners adviseert én ondersteunt collega uitgevers. Hiernaast geven we het ne- gelijkheden. derlandstalige magazine Hongarije in Zaken uit en we zijn uitgever van het internet Perimeter Kft. portaal www.inZaken.eu. www. Mr. György Bakos director Pajtás utca 26. | Luchthavenweg 81.139 | 5657 EA Eindhoven | t 040-2350250 | hongarijeinzaken H-1131 Budapest, HUNGARY Mobile: 0036-305379668 | f 084-7189786 | www.publisherpartners.com | .nl E-mail: bakosgy@perimeter.hu www.perimeter.hu EuroPlastics A müanyagok terén a pannered Uw leverancier voor zwembaden, il diVino Wijnen, voor drinkwaterfilters, buffertanks bijzondere en spannende wijnen, relatiegeschenken (septic tanks), vetafscheiders en Vertaalbureau Translavic BV of een verrassend leidingwerk in Hongarije. wijnabonnement. verzorgt kwaliteitsvertalingen van en naar het Hongaars en alle overige Centraal- en Het il diVino Wijnabonnement Oost-Europese talen en op alle elk kwartaal een verrassings- vakgebieden. Ons uitgebreide pakket met bijzondere wijnen netwerk van vertaalspecialis- Hierbij krijgt u 10% korting t.o.v. de ten spreekt de (vak)taal van winkelwaarde. € 44,00 (i.p.v. 49,00). De prijzen zijn al inclusief BTW onze opdrachtgevers. Alle projecten worden vertaald door moedertaalsprekers en il diVino Wijnen vertalingen worden standaard Bussumerstraat 6 nagelezen door een tweede Wij zijn gespecialiseerd in het 1211 BK Hilversum vertaler (revisor). lassen van kunststofleidingen. Tel: 0031-(0)356229159 Mobiel: 0031-(0)628597430 Ook in Hongarije zijn we hiervoor Translavic hanteert aantrek- E-mail: info@ildivino.nl DVS gecertificeerd. kelijke tarieven en levert een Uw contact in Nederland: kwaliteitsvertaling waarop u Triny van Rooij www.ildivino.nl kunt vertrouwen. Kijk verder +316-23627439 op: info@TVRKunststoffen.nl www.translavic.eu www.europlastics.hu 34 Hongarije in Zaken | 2009 ed. 18
    • Kódex Advisory & Consulting International Business and Cultural Management Uw logistieke partner voor Kódex Advies en Begeleiding Hongarije en de rest van is een Nederlands bedrijf voor Europa! internationaal zakelijk én cultureel management. • Transport: met 300 voertuigen door Europa. CalcArt lime-based • Warehousing: 100.000 m2 Wij verlenen onze diensten aan in Nederland en Hongarije. plasters and pigments het midden- en kleinbedrijf, • Intermodal: ook per spoor, multinationals en non-profit binnenvaart en short-sea. organisaties in met name Distributor for Country Sales Workshops and Education Nederland en Hongarije. Vestigingen in Hoogezand (NL), Design and Construction Architecture and Art Tilburg (NL) en Budapest (H). We werken ook voor EU-landen Fönix-Múzsart Ltd. en wereldwijd. Kossuth út 18/a 2696 Terény, Hungary E-mail: info@muzsart.hu Tel: 00 36 20 3202540 Kódex Advisory & Consulting www.muzsart.com Sfinxdreef 22 354 CN Utrecht Distributeur worden? The Netherlands Főnix-Múzsart Kft is op zoek naar een distri- Phone: + 31 4 2013 (NL) buteur voor Nederland. Heeft u interesse? Fax. + 31 847583085 Neemt u dan contact op met Eva Kronauer www.kodexconsulting.com E-mail: info@kodexconsulting.com www.reining.nl via haar website: www.kodexconsulting.com of op haar mobiel +31 646208173 (NL). w w w. v a s t g o e d h o n g a r i j e . n l Te Koop! Uw hulp bij het vertrouwd zoeken naar koop- en huurwoningen in Hongarije Gastenaccommodatie te koop Bestaande uit: twee kamers voor gasten in de villa, twee chalets in de De Hongaarse Producten achtertuin én een mini-camping. Het geheel ligt op een gunstige plek in een toeristisch dorp in het noord- Specialist oosten van Hongarije. Een vaste klantenkring en goede • Levensmiddelen reclame zorgt voor nieuwe en steeds • Wijnen terugkerende gasten... • Unicum • Pálinka’s • Likeuren • Túrórudi Vakantiewoningen te koop • Tészta (pasta) Diófaház Gastenaccomodatie • Kruiden Gyöngyvér Pap Ady Endre út 12 3348 HU Szilvásvárad Tel: +36 203348959 zie onze website: diofahaz.for.sale@gmail.com www.diofahaz.hu www.vastgoedhongarije.nl Informatiefilms over Diófaház gastenaccomodatie zijn beschik- 0031-512-372723 of 0031-6-50654053 www.huned.nl baar via zoekopdracht “diofahaz” op www.youtube.nl info@huned.nl Hongarije in Zaken | 2009 ed.18 35
    • Partner in Logistiek en Productie Onze Visie Tevreden relaties ontstaan door tevreden medewerkers. Tevreden medewerkers ontstaan door goede werk- en woonomstandigheden. Dit is het gegeven waarop de filosofie van + EU-People gefundeerd is. Onze Missie Continue te behoren tot de beste uitzenders / detacheerders van Internationale medewerkers in (Zuid) Nederland en Noord = België. Uw voordeel Vanzelfsprekend komen wij in een persoonlijk gesprek kennis maken én luisteren naar uw wensen. We maken uw voordelen direct helder, bieden Onze eigen werfkantoren u onze expertise aan en geven in Hongarije en Polen antwoord op al uw vragen. vinden voor u de Kunnen we zaken doen? beste werkkrachten. uitzenden - detacheren - payrolling - werving & selectie - personeelsdiensten EU-People Ginnekenweg 32 4818 JG Breda Tel: +31-(0)76 5309 077 www.eu-people.nl