Your SlideShare is downloading. ×
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid  2011
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Artikel F-MEX masterclass duurzaamheid 2011

759

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
759
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. F-MEX masterclass 2011, Girona Onder redactie van Leo Laanen, met medewerking van Dries Krens, Jos Barnhoorn, Ian van der Pool Duurzaamheid: Heeft de facility manager een eigen rol als het gaat om het realiseren van duurzaamheid?De F-MEX masterclass vond voor de zesde maal plaats. Dit jaar kwamen in mei in Girona 30 facilitymanagers, aanbieders van facilitaire diensten en Young Professionals bijeen om hun inzichten op hetgebied van duurzaamheid met elkaar te delen.Deze masterclass onder de bezielende leiding van Dries Krens; Leo van de Vorst en Geerke Versteegvan Proven Workspace maakte duidelijk dat het belang van duurzaamheid toe neemt. Het gedrag oplocaties kan beïnvloed worden door een aantal directe quick wins uit te voeren, zoals dubbelzijdigprinten, kartonnen koffiebekers, afvalscheiding en de inzet van zonnepanelen. Duurzaam beleid isniet meer weg te denken in de hedendaagse bedrijfsvoering. Welke rol speelt de facility managerhierin en wat zijn de uitdagingen voor de toekomst?In Girona vindt een uitvoerige discussie plaats over de positie van facility management ten aanzienvan het onderwerp duurzaamheid. Vanuit de technische staf wordt de facility manager vaakverweten niet betrokken te zijn bij dit onderwerp. Technisch is veel mogelijk. Er komt echter niet uitwat er inzit, omdat de gebruiker zich onwetend of onverschillig opstelt. Kan de facility managerhieraan wat doen?Vanuit een helicopterview kan je stellen dat de maatschappij van organisaties verlangt dat zemaatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Vanuit de strategische top wordt in termen vanpeople, planet, profit geantwoord. Hierbij wordt het ondernemersbelang, in de vorm van de P vanProfit, toegevoegd.
  • 2. Een CEO die aan zijn belofte aan de maatschappij invulling wil geven, stelt binnen de technische stafeen specialist voor duurzaamheid aan. Deze stelt doelstellingen op, gaat contracten met het primaireproces aan, ontwikkelt meetinstrumenten en rapporteert aan de CEO hoe het met de duurzaamheidbinnen de organisatie staat.Kijk je vanuit de ogen van het primaire proces, de ‘’business as usual’’ dan kan duurzaamheid bezienworden als iets van boven, de normale procesgang verstorend en ontstaat er een houding vanmeebewegen tegen de minst mogelijke kosten. Zoek die gebieden waar je gemakkelijk kunt scorenten opzichte van de nieuwe doelstellingen, zodat je met de rest gewoon verder kunt gaan.Hoe zit facility management als ondersteunende (business support) dienst hierin? Als het facilitymanagement wordt aangesproken - vanuit de technische staf die duurzaamheid moet realiseren- zijner twee gebieden die in eerste instantie in aanmerking komen: real estate (zorg dat je in eenduurzaam gebouw zit) en inkoop (zorg voor duurzame inkoop). Deze bijdrage vanuit de facilitymanagement hoek lijkt op de wijze waarop het primaire proces op verandering reageert. Het zijngebieden waarbinnen op het terrein van duurzaamheid relatief gemakkelijk gescoord kan worden.Echter, de bijdrage van facility management op het gebied van duurzaamheid, zou veel groterkunnen zijn. Facility management ondersteunt het primair proces op zeer veel terreinen. Op al dezeterreinen zou door de bril van duurzaamheid een eigen invulling door de facility manager kunnenworden gegeven. Dit kan op de terreinen waarop de facility manager autonoom bevoegd is, maarkan ook in overleg met gebruikers door bestaande Service Level Agreements (SLA’s) aan te passen. Maatschappij P.P.P. CEO MVO Technische staf Hulpdiensten Specialist Duurzaamheid Real estate FM Leveranciers Inkoop Doelstellingen Meet contract Staande organisatie Dwingend Ruimte scheppenPlaatje 1
  • 3. Aan welke knoppen kan de facility manager draaien als het gaat om duurzaamheid?Voor de facility manager ligt een essentiële rol in het verduurzamen van de organisatie. Te denkenvalt aan:• sturing in houding en gedrag van medewerkers• een vraaggerichte sturing• de voorbeeldfunctie• goede communicatie• het werken aan een imago en/of identiteit• certificering (BREEAM)• flexibilisering• denken in termijnen: lange en korte termijn. Denken op korte termijn: best practice en businesscases, quickwins. Denken op lange termijn: (her) ranking op prioriteitenFM, ICT en HRM vormen de drie organisatie eenheden die de handen ineen moeten slaan om tezorgen voor bewustwording binnen de organisatie. Daarbij is het van cruciaal belang op welke wijzeer sturing wordt geleverd. Leo van de Vorst (Proven Workspace) heeft hierover een eigen filosofieontwikkeld. Het gaat over een balans om zaken dwingend op te leggen enerzijds, anderzijds juistruimte te scheppen voor eigen keuzes. Toegepast in het facilitaire domein, betekent ruimtescheppen, keuzemogelijkheden creëren waarbinnen gewerkt wordt.Model Leo van de Vorst Sturing Duurzaamheid Ruimte People Accountable Zorg voor je omgeving Responsible Rentmeester Planet Welzijn Co2 neutraal Welvaart Geen roofbouw Profit Toegevoegde- Continuïteit organisatie Ondernemer- waarde schap
  • 4. Duurzaamheid in de praktijkIn Girona wordt gezamenlijk het volgende model ontwikkeld:. Sturing Werkomgeving - Welke rol FM? - Wat kun je morgen concreet oppakken? -Wat kun je direct/ indirect beïnvloeden? Ruimte MedewerkerFM draagt vanuit het perspectief van duurzaamheid verantwoordelijkheid op een viertal terreinennamelijk: de gebiedsontwikkeling, de locatie c.q. het gebouw, de inrichting van het gebouw en deondersteuning van de processen die zich daarbinnen afspelen.Duurzaamheid nader uitgewerkt vanuit het perspectief van gebiedsontwikkeling,Bij duurzame gebiedsontwikkeling is een balans tussen ‘’groen’’ en ‘’blauw’’ van belang.Verschillende functies op het gebied van wonen, werken en recreëren kunnen dan in hetgebied zelf verenigd worden. Dit is gunstig voor de sociale cohesie maar ook voor demobiliteit. Daarbij speelt het organiseren van veiligheid een belangrijke rol.Bij de inrichting van het gebied volgens de principes van duurzaamheid is zelfvoorziening op hetgebied van water, elektra en gas van belang. Deze zelfvoorziening gebeurt op basis van alternatieveduurzame energiebronnen die co2 neutraal zijn. Er wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt vanaanwezige grondstoffen waarbij het cradle-to-cradle principe gehanteerd wordt.Een centrale organisatie, gericht op alle gezamenlijke terreinvoorzieningen is 24/7 bereikbaar.Hierdoor wordt de aantrekkelijkheid van het gebied vergroot.Een voorwaarde voor het realiseren van zo’n gebied is het begrip “ownership”. Een vorm vangemeenschappelijkheid moet ontstaan tussen de overheid en de bedrijven en de bedrijvenonderling. De gedachte hierbij is dat je samen sterk staat. Daardoor gemakkelijker investeringen ophet gebied van duurzaamheid kunt realiseren. Bijvoorbeeld op het gebied van milieuaspecten bij deterreininrichting (hergebruik, afvoer afval, voorzieningen creëren om gebouw co2 neutraal te maken,bundelen van leveranciers, transport minimaliseren, mobiliteitsscan).
  • 5. Het terrein zal ook moeten voldoen aan alle externe milieueisen. Beleidsuitgangspunten bij eendergelijk milieubelastingonderzoek liggen op het gebied van: - Bereikbaarheid in relatie tot wonen en werken - Werkgelegenheid in relatie tot de aantrekkelijkheid van het gebied - Financiering: hoe wordt met participatie en rendementen omgegaan - Innovatie en educatie als leeromgeving op het gebied van duurzaamheid.Een gebied dat voldoet aan al deze duurzaamheids criteria heeft een positief imago.Duurzaamheid vanuit het perspectief van (kantoor)gebouwen.De discussie in de masterclass begint met de vraag: waarom kantoren?De gedachte is dat er niet meer bijgebouwd wordt maar dat het gebruik van oude gebouwen beterc.q. intensiever zal zijn door ze meervoudig en flexibeler te gebruiken(HNW). Oude gebouwenworden gerevitaliseerd met gebruik van natuurlijke elementen en materialen. Slimme bouwkundigeoplossingen dringen het energieverbruik terug. De facilitaire kosten op dit gebied zijn dan bepalendvoor bijvoorbeeld de gevelvormgeving. Parkeerfaciliteiten worden afgestemd op eenverscheidenheid aan mobiliteitsvormen.Bij het revitaliseren van een oud gebouw, zal zeker nagedacht moeten worden over de minimaleinvestering. Daarbij zullen naast economische overwegingen, ook de milieubelasting bijveranderingen meegenomen dienen te worden.Een andere conclusie vanuit het perspectief van profit, planet, people, in relatie tot duurzaamheid, isdat het investeren in renovatie/revitalisering te duur is om dit volgens BREEAM eisen uit te voeren(BREEAM is een meetsysteem op het gebied van duurzaamheid voor gebouwen) en dat investeren ineen oud gebouw niet rendabel is. Vanuit het perspectief van planet zal het afbreken dan zoveelmogelijk dienen te verlopen via het cradle-to-cradle principe. Beton wat vrijkomt, kan gebruiktworden voor dijkophoging, glas kan worden omgesmolten voor hergebruik et cetera.De vraag die overblijft is: is slopen van oude gebouwen per definitie de minst duurzame oplossing?Duurzaamheid vanuit het perspectief van processenTen aanzien van de ondersteuning van werkprocessen vanuit het perspectief van duurzaamheidkomt vooral de term ‘’HNW’’ naar voren. Tevens wordt opgemerkt dat HET nieuwe werken nietbestaat. Per organisatie dient dit ingevuld te worden. Het gaat bij de werkprocessen om houding engedrag van medewerkers. Mobiliteit vormt hierin een belangrijke factor. Als voorbeeld wordtgenomen het centrum van Girona dat het laatste decennia autovrij is gemaakt. Je ziet er dan ook veelvoetgangers, er is een groen fietsenplan met chipkaart. Autoverkeer voor bevoorrading wordtgereguleerd.Als de facility manager daadwerkelijk duurzaamheid binnen zijn organisatie wil realiseren, zal hij ookdaar waar mogelijk, bewustwording en draagvlak op eigen initiatief willen creëren, door nieuwekeuzemogelijkheden binnen de bedrijfsprocessen aan te brengen (afvalscheiden, mobiliteitsbeleid).De Producten en Diensten Catalogus zal hierbij een goed aanknopingspunt kunnen zijn, gekoppeld
  • 6. aan duurzame inkoop. Daarnaast kan bij de consumptie van facilitaire producten en diensten ook eenpersoonsgebonden footprint, CO2, kunnen worden ontwikkeld. Vermenigvuldigd met het aantalmedewerkers, ontstaat zo een organisatie footprint. Dit proces leidt tot facilitaire profielen, waarbijin samenwerking met HRM deze functieprofielen kunnen worden gewaarborgd.Duurzaamheid, toegepast bij de inrichtingDuurzaamheid, toegepast bij de inrichting, levert als hoofdgedachte op dat hier nadrukkelijksamenwerking tussen FM, ICT en HRM op zijn plaats is. De hoofdvraag bij het inrichten is of werkennog centraal staat, of dat er andere invalshoeken zijn waar vanuit ingericht wordt. Een voorbeeld iseen groene ruimte als rustpunt, of de sfeer die een kathedraal oproept: donker, stemmig: rust.Over het algemeen wordt gekozen voor een sobere, doelmatige inrichting, vanuit het perspectief vanhergebruik. Dit zijn dan tevens randvoorwaarden bij inkoop. Rondom het werken staat functionaliteitvoorop. Dit ligt in lijn met het resultaatgericht sturen. Voorzieningen zoals een bibliotheek wordendan ingericht vanuit het perspectief van bereikbaarheid(any time, any place, any where) . ICTvoorzieningen worden ingezet om plaatsonafhankelijk te kunnen (samen)werken. Het gedrag oplocaties kan beïnvloed worden door een aantal directe quick wins uit te voeren, zoals dubbelzijdigprinten, kartonnen koffiebekers, afvalscheiding en de inzet van zonnepanelen.Conclusie:Vanuit de theorie van ‘’countervailing powers’’ stuit de specialist op het gebied van duurzaamheidtegen een muur, waarbij het lijkt: hoe meer inspanning er wordt verricht op het gebied vanduurzaamheid, hoe meer weerstand er ontstaat. Er vindt geen echte verandering plaats.Duurzaamheid in gedrag kan niet worden afgedwongen!Als dit gebeurt vanuit het perspectief van ruimtescheppen, zoals bijvoorbeeld het nieuwe werkenkan worden gezien, is dit een effectievere methode om gedragsveranderingen binnen het primairproces te stimuleren. Dit betekent dat facility management een eigen beleid op het gebied vanduurzaamheid heeft, die breder is dan de doelstellingen zoals die door specialisten worden opgestelden bewaakt, maar wellicht effectiever als het gaat om realiseren van duurzaamheid in brede zin.De leveranciers van diensten die hierin kunnen meedenken, (partnership) hebben nadrukkelijk eenstreepje voor.De belangrijkste boodschap in de richting van de facility manager vanuit de F-mex masterclass is:Facility manager pak je eigen verantwoordelijkheid en ga het gewoon DOEN!!!

×