İmmunoloji seminer
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

İmmunoloji seminer

on

  • 1,437 views

 

Statistics

Views

Total Views
1,437
Views on SlideShare
1,437
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
20
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

İmmunoloji seminer İmmunoloji seminer Presentation Transcript

  • TEMEL İMMUNOLOJİHumoral yanıt mekanizması
  • Giriş :savunma mekanizmasında immun sistemin rolü• İmmun sistem canlıları çevresel patojenlerden korumak üzere evrimleşmiştir (virus, bakteri, fungi, protozoa ve çokhücreli parazitler).• Bu yüzden immun sistem enfeksiyonlardan korunmada anahtar rol oynar.• Enfeksiyonun kontrolünü ve eliminasyonunu sağlayan bağışıklığa koruyucu bağışıklık denir.
  • Fiziksel bariyerler• Edinsel yada doğal bağışıklıktan önce doğal fiziksel bariyerler savunmada rol oynar. – deri – mukus – enzimler (lizozom) – Epitel hücreler – Mide ve bağırsak kanalında düşük pH
  • Bağışıklık Sistemini Oluşturan Temel HücrelerBağışıklık sistemini oluşturan bu hücreler, bireyin yaşamısüresince “Hematopoez” olarak adlandırılan bir süreçaracılığıyla vücutta devamlı olarak sentezlenir. Kemikiliğinde başlayan ve daha sonra kan dolaşımı ile doku veorganlarda devam eden bu süreçte, bağışıklık sisteminioluşturan hücrelerin gelişimi ve özel hücre türlerinefarklılaşmaları tamamlanır.
  • TANIMLAR:Antijen (Ag): Hayvana verildiğinde bağışıklık sisteminin harekete geçmesini sağlayan moleküllere antijen diyoruz.Bir molekülün Antijenik karaktere sahip olabilmesi için aşağıdaki özellikleri taşıması gerekiyor.7. Vücuda yabancı olmalı9. Genellikle büyük moleküdürler (>10,000 dalton moleküler ağırlık ),11.Yapıca komplekstirler (proteinler genellikle çok iyi antijendirler),13.Ulaşılabilir olmalılar (Bağışıklık sisteminin antijenle temas edebilmesi gerekir)
  • ANTİJEN-İMMUNOJENİMMUNOJEN : Organizmaya verildiklerinde kendilerine karşı humoralyada hücresel bağışıklığın oluşumunu tetikleyen moleküller İMMUNOJENolarak adlandırılır.ANTİJEN :Tek başına verildiklerinde organizmada kendilerine karşıbağışık yanıt oluşumunu tetikleyemeyen ancak bir immunojen ile birlikteverildiklerinde bağışık yanıt oluşturabilen moleküller ANTİJEN olarakadlandırılır.
  • DNP (Dinitrofenil)⇒Hapten molekülü (antijen)OVA(Ovalbumin)⇒Taşıyıcı protein (immunojen)4. durum: Fareye tek başına DNP enjekte edildiğinde Faredeanti- DNP antikorları oluşmaz Y Y2. durum: Fareye DNP-OVA kompleksi enjekte edildiğindeFarede anti-DNP ve anti-OVA antikorları oluşur Y Y λ λ λ Y YSonuç: hapten antijen etkili, bağlandığı taşıyıcı protein ise immunojen etkilimaddedir.
  • BİR MOLEKÜLÜN İMMUNOJEN OLABİLMESİ İÇİN•Uygulandığı organizmaya yabancı olmalı•Organizmaya verildiğinde antijen sunan hücrenin sitoplazmasındaişlenebilmeli ve bu süreç sonunda oluşan epitoplar yardımcı T hücresinesunulabilmeli.•Protein yapıda olmalı (sadece proteinler antijen sunan hücrelertarafından işlenip moleküle özgü epitoplar yardımcı T hücrelerinesunulur).•Molekülde bulunan epitoplar belirli bir kimyasal yapıda ve sağlamlıktaolmalı (Antijen sunan hücre(APC) tarafından işlenme sürecinde epitoplarbozulmamalı)•Partiküler yapıda olmalı (Partiküler antijenler eriyebilir antijenlereoranla Antijen sunan hücrelerde daha etkili düzeyde işlenir. Bunedenle, eriyebilir antijen (toksin gibi) kullanılarak yapılan aşılamalardaeriyebilir antijeni partiküler forma dönüştürmek için aşı bileşimineadjuvant katılır)
  • B hücresi antijen reseptörü (antikor)• Sadece B hücresi üzerinde bulunabilir.• Plazma hücresi tarafından salgılanan çözünür bir molekül olabilir.• Aynı epitopa spesifik bütün antikorlar aynı B hücresi tarafından üretilir.• Antikorlar immunglobulin yapıdadırlar.
  • Her polipeptit zinciri değişken ve sabit olmak üzere iki kısım içerir.Değişken bölge ile antikorlar değişik epitopları tanıyabilir.
  • İmmunglobulin yapısı (Antikor) Her antikor 4 polipeptid zincirinden oluşur chains •2 ağır zincir. •2 hafif zincir. •Disülfide bağlarla bağlanmışlardır
  • B hücresi ve spesifik antijen reseptörü (antikor) Plasmahücresiolgunlaşmamış B Yüzeye bağlı hücresi antikor salgılanması antikor spesifik epitopu tanır. B hücresi üzerindeki yüzeye tutunmuş antikor spesifik bir epitopu tanıdığı zaman B hücresi olgunlaşır ve antikor salgılayan plazma hücresi haline gelir.
  • T ve B hücreleri spesifik epitopları nasıl tanır? T cell B cell T hücre reseptörü (TCR) Antikor TCR ve ve antikor sadece kendilerine uygun olanaepitopları tanırlar. Her iki reseptörde immunglobulinyapısındadır.
  • Antikor kinetiği 1. İmmun reaksiyonlar spesifiktir .( A ve B antijenleri ayrı ayrı tanındı.) 2. immun reaksiyonlarda hafıza vardır.(A antijeni ikinci kez verildiğinde daha kısa sürede 1000 kat antikor üretimi yapıldı)
  • Antijenlerin spesifik ve non- spesifik immun sistem tarafından tanınmasından sonra ne olur?
  • Savunma mekanizmasıHumoral bağışıklık Hücresel bağışıklık (Antikor) (sitotoksik)
  • Çevresel organlarda antijen ile karşılaşan B ve Tlenfositleri aktif hale gelip hücresel ve humoral yanıtıoluştururlar. ??????
  • Immun hafıza• T cell ve B cell (lymphocytes) hafıza hücrelerine dönüşürler• Hafıza hücreleri antijenlere karşı daha etkili bir savunma yapama kapasitesine sahiptirler.• Seconder immun response , primer immune responsa göre daha hızlı ve etkilidir• Aşılamanın temel mantığı buna dayalıdırNOT – sadece kazanılmış immun sistemin bir parçası olan lenfositler hafıza oluşturabilir.
  • İmmun sistemi oluşturan yapılar İmmun sistem hücrelerinin üretildiği, olgunlaşma ve aktifleşme süreçlerini tamamladıkları organlar merkezi ve çevresel organlar olarak ikiye ayrılır. Kök hücre Memelilerde: Kemik iliği, timusMerkezi organlar Kanatlılarda: Bursa fabricius, timus olgunlaşma kanatlılarda dalak, lenf yumruları ve solunum, Çevresel sindirim sistemi ile mukozalara bağlı lenfoid organlar odaklardır ( BALT, GALT ve MALT
  • Kök hücrelerin kemik iliğinde olgunlaşarak farklılaşmaları sonucu, yine kemik iliğinde üç farklı tipte öncü hücre oluşur:• B ve T lenfositlerinin oluşumunda ön aşamayı oluşturan lenfoid öncü hücreler.• Kanın pıhtılaşmasından sorumlu trombositlerin ve mikroorganizmalara karşı yürütülen savaşta ilk aşamayı oluşturan, belirgin bir mikroorganizmaya yönelik olmayan “nonspesifik” bağışıklık sisteminin yapıtaşları niteliğindeki lökositlerin oluşumunda ön aşamayı oluşturan miyeloid öncü hücreler.• Kandan dokulara oksijen taşıyan eritrositlerin oluşumunda ön aşamayı oluşturan eritroblastlar.
  • B- Hücresi uyarımı ve antikor salınımı İki sinyale gereksinim duyarlar2. Antijen ve B - lenfositi üzerinde bulunan antijen reseptörü arasıetkileşimle oluşan sinyal2. Yardımcı T-hücreleri (TH veya T-helper) tarafından üretilen veSitokinlerdir.
  • B – Hücresi Aktivasyonu İmmunojen( ör.Virüs) APC HUMORAL İMMUN YANIT AgRMHC-II 1. Sinyal EpitopTCR TH B-Lenfosit Sitokinler 2. Sinyal APC : Antijen sunan hücre TH : Yardımcı T-hücresi AgR : Antijen reseptörü MHC-II : Büyük doku-uyuşum kompleksi-II TCR : T-hücre reseptörü
  • B- Hücresi uyarımı ve antikor salınımı İki sinyale gereksinim duyarlar2. Antijen ve B - lenfositi üzerinde bulunan antijen reseptörü arasıetkileşimle oluşan sinyal2. Yardımcı T-hücreleri (TH veya T-helper) tarafından üretilen veSitokinlerdir.
  • Humoral İmmun Yanıt
  • Yardımcı T- hücreleri TH hücreleri salgıladıkları sitokinler ile başta B lenfositleri olmak üzere daha bir çok hücreyi uyaran ve immun yanıtı düzenleyen hücrelerdir . Antijen sunan hücreler (APC) Bu hücreler vücuda giren yabancı molekülleri (virüs, bakteri…) parçalayan ve bu parçaları (epitop: kısa aminoasit dizileri) MHC II aracılığı ile sunan hücrelerdir. “epitop + MHC-II molekülü” TcR T-hücresi yüzey molekülü Yardımcı T-hücresi üzerinde bulunan ve “epitop + MHC-II molekülü” kompleksini tanıyan reseptördür.Antijen APC (“epitop + MHC-II molekülü”) TcR (T-hücresi yüzey molekülü) T-Hücresi sitokinler B-Hücresi aktivasyonu Antikor üretimi
  • Hücresel İmmun Yanıt• Lenfositler – T- Lenfositleri Sitotoksik T-hücresi CD8+ Kök Hücre (Timus / Kemik İliği) Antijenlerin yok edilmesi Yardımcı T-hücresi CD4+ Olgun Spesifik antikorların üretilmesi NK-Hücre T-Lenfosit için B-lenfositlerle işbirliği Antijen Süpressör T-hücresi Sinyal Düzenleme Aktive olmuş T-Lenfosit Makrofaj Hafıza T Hücresi
  • Kök hücresi Miyeloid öncü Lenfoid hücreöncü hücre Trombositler B Hücresi Nötrofil Monosit Bazofil Yardımcı Eozinofil Sitotoksik T Hücresi T Hücresi Makrofaj Plazma Hücresi
  • Monosit ve MakrofajlarFagositoz :•makrofaj, monosit, nötrofil•Savunmada ilk adım Monositler farklılaşma makrofajlar (kanda) (dokularda) bağdoku ve deride histiositler karaciğerde kupfer hücreleri akciğerlerde alveoller makrofajlar deride langerhans hücreleri lenf nodülleri,dalak, ilik…..
  • FAGOSİTOZ3. Mikroorganizma makrofaj hücre zarının içe doğru katlanmasıyla oluşan psödopod yapıya tutunur.5. Hücre membranının tümüyle içe doğru katlanması sonu psödopod yapı fagozoma dönüşür ve mikroorganizma fagozom içerisine hapsedilir.7. Bünyesinde mikroorganizmayı barındıran fagozom ile tüm hücre enzimlerinin depolandığı bir yapı olan lizozom zarları arasında füzyon şekillenir; bu şekilde lizozomda bulunan tüm enzimler fagozoma dahil olur.9. Fagozoma dahil olan lizozomal enzimlerin etkisiyle içeride bulunan mikroorganizma parçalanır.11. Mikroorganizmanın parçalanması sonu oluşan artık maddeler makrofajdan hücre dışı ortama
  • Mast hücreleri ve Bazofiller •Yangısal ve alerjik reaksiyonlar •histamin, prostaglandin, proteoglikan •Mast hücreleri genellikle bağ dokuda, bazofiller kanda lokalize olur •Komplement sistemde görev alırlar Alerjik reaksiyon oluşumu ( degranülasyon ) Allerjen Yangısal reaksiyonların oluşumuna neden olanAllerjeni moleküllerin dış ortamatanıyan salgılanmasıantikor (IgE) IgE tanıyan reseptör
  • Eozinofiller: fagositer hücreler tarafından fagosite edilemeyecek derecede büyük parazitlerin parçalanması aktif eozinofiller tarafından salgılanan toksik proteinler aracılığıyla gerçekleştirilir. •özellikle alerjik reaksiyonlar ve paraziter enfeksiyonlar IgE ve IgG •IgE ve IgG antikorları tanıyan reseptörler antikorları ile parazit antijeni mekanizma Reaksiyon kompleksi bölgesineAlerjik reaksiyon göç Mast eozinofillerya da paraziter hücrelerienfeksiyonparçalanma Toksik protein degranülasyon salınımı
  • Nötrofiller•Fagositer hücrelerdir•Savunma da birinci aşama•Opsoninleri tanıyan reseptörleri vardır. Opsonin: . Mikroorganizma veya enfekte hücre ile nötrofil arasındaki etkileşimde aracı molekül olarak işlev görürler antijen ve nötrofili tanıyan reseptörler sahiptirler
  • Lenfositler
  • T lenfositleri
  • B lenfositleri:
  • Başlıca Lenfoid Organlar
  • Merkezi Lenfoid Organlar: Timusda üç farklı hücre tipi bulunur: Timositler: Olgunlaşmamış T lenfositleri olup kan dolaşımından timusa gelerekTİMUS: burada bir olgunlaşma ve farklılaşma süreci geçirip olgun T lenfositlerine dönüşürler. Epitelyal Hücreler: Timositlerin olgunlaşmaları sürecinde önemli işlevleri olan ve yüzeylerinde MHC I; MHC II molekülleri taşıyan hücrelerdir. Makrofajlar: Timositlerin olgun T lenfositlerine dönüşümleri sürecinde organizmaya zararlı olabilecek timositleri fagosite ederek olgun T lenfositlerine dönüşümüne engel olurlar.
  • Bursa FabriciusKanatlılarda kloaka bölgesinintam üzerinde konumlanan veyuvarlak, kese şeklinde bir organolan Bursa Fabricius B lenfositiöncü hücrelerinin olgunlaşma vefarklılaşma süreçlerinitamamlayarak yüzeylerindeantijen reseptörleri tasiyan olgunB lenfositlerine dönüştüklerimerkezi lenfoid organdır.
  • BAĞIŞIKLIK SİSTEMİNİ OLUŞTURAN ORGANLARBirincil yada Merkezi Lenfoid Organlar: T ve B lenfositlerinin olgunlaşmasüreçlerini tamamladıkları organlardırİkincil yada Çevresel Lenfoid Organlar: Birincil lenfoid organlardaolgunlaşmalarını tamamlamış T ve B lenfositlerinin antijen ile karşılaştıklarıorganlardırİkincil organlar:-Vücuda giren yabancı antijeni kendi yapılarında muhafaza ederler.-Yabancı antijen ile B veya T lenfositini bir araya getirmek yoluyla söz konusuantijene özgü antikor sentezi (humoral bağışıklık) ve T lenfositleri ile karakterizehücresel bağışıklığın gelişimine aracı olurlar
  • İkincil yada Çevresel Lenfoid OrganlarBirincil lenfoid organlarda olgunlaşmalarını tamamlamış T ve B lenfositlerininantijenle karşılaştıkları organlardır1. DALAK:Dalak kan dolaşımında bulunan antijenleri yakalayan ve bünyesine dahil eden,dolayısıyla, kan kökenli antijenlere yönelik humoral ve hücresel bağışık yanıtlarıngeliştiği bir ikincil lenfoid organdır.
  • 2. Lenf NodülleriLenf nodülleri ağırlıklı olarak lenfosit, makrofaj ve dendritik hücrelerden oluşan, tümvücuda dağılmış halde bulunan fasulye şeklinde yapılardır. Lenf damarlarınınbirleşmebölgelerinde bulunan lenf nodüllerinin temel işlevi lenf sıvısında bulunan antijenleriyakalayıp bünyesine dahil ederek olgun ancak henüz aktive olmamış T ve Blenfositlerine sunmaktır
  • lenf nodülü
  • 3. Mukozaya Bağlı Lenfoid Doku (Mucosal Associated LymphoidTissue / MALTMALT sistemi vücudu doku kökenli antijenlere karşı koruyan, dolayısıylamukozal bağışıklığın gelişiminde önemli rol oynayan bir sistemdir MALT sistemi üç ana bölümden oluşur:•Sindirim kanalı boyunca uzanan “Bağırsaklara bağlı lenfoid doku” (GALT /•Gut associated lymphoid tissue)•Solunum kanalı boyunca uzanan “Bronşlara bağlı lenfoid doku” (BALT /Bronchus associated lymphoid tissue)•Genitaüriner kanal boyunca uzanan lenfoid doku
  • test 1. Tek başına organizmaya verildiğinde kendisine karşı hücresel yada humoral bağısık yanıt oluşumunu indüklemeyen moleküller ne olarak adlandırılır? a. Immunojen b. Hapten c. Antijen d. Taşıyıcı protein e. Adjuvan2. Aşağıdakilerden hangisi insanlarda immunojen yapıda değildir?a. Bakteri hücre duvarı proteini b. Glikojen c. Sığır insulini d. Viral kapsid proteinleri e. Albumin
  • 3. Bir molekülün immunojen olabilmesi için aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olması gerekmez?c. Vücuda yabancı olmalıd. Partiküler yapıda olmalıe. Protein yapıda olmalıf. Organizma üzerinde patojen etkisi olmalıg. APC hücreleri tarafından tanınabilmeli4. Yardımcı T lenfositleri tarafından sentezlenen ve başta B lenfositleri olmak üzere genel olarak tüm bağışık yanıtı düzenleyen moleküller ne olarak adlandırılır?a. Bradikinin b. Kemotaksin c. Sitokin d. Pektin e. Kinin
  • 5. Vücuda giren immunojenik moleküllerin APC hücre sitoplazmasında parçalanıp epitoplarına ayrılma süreci ne ile sonuçlanır?a. B lenfositleri tarafından antikor sentezib.Mast hücre aktivasyonu ve allerjik yanıtc.Nötrofil aktivasyonu ve fagositozd.Yardımcı T lenfosit aktivasyonu ve sitokin sentezi6.Aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?a. Eriyebilir antijen kökenli aşıları daha etkili kılabilmek için aşı bileşimine adjuvan katılmalıdır.b. Immunojenin APC hücresi tarafından parçalanması sonucu oluşan epitoplar B lenfositine bağlanarak lenfositi aktive eder.c. Yardımcı T lenfositleri salgıladıkları sitokinler aracılığıyla B lenfositlerini antikor sentezleme doğrultusunda aktive eder.d. B lenfositleri antikor sentezleyebilmek için iki uyarı sinyaline gereksinim duyar.
  • 7. Bağışıklık sistemi hücrelerinin köken aldığı kök hücreler hangi lenfoid organda konumlanır?a. Kemik iliği b. Timus c. Dalak d. Lenf nodülü e. Bursa Fabricius 8. Nonspesifik bağışıklık sisteminde işlev gören lökositler hangi öncü hücrelerden köken alır? a. Lenfoid öncü hücre b. Miyeloid öncü hücre c. Eritroblast d. Trombosit9. Aşağıdaki hücrelerden hangisi dokularda fagositoz işlevinden sorumlu hücrelerdir?a. Trombosit b. Mastosit c. Eozinofil d. Makrofaj e. Monosit
  • 10. Aşağıdakilerden hangisi Mast hücreleri tarafından salgılanan ve allerjik reaksiyonların gelişiminden sorumlu olan bir moleküldür?a. Hidrojen peroksit b. Fagozom c. Histamin d. Hyaluronidaz e. Prostaglandin11. Allerjik reaksiyonlar ve anafilaktik şokun gelişiminde aşağıda sıralananantikorlardan hangisi görev alır?a. IgE b. IgG c. IgD d. IgM e. IgA12. Aşağıdaki hücrelerden hangisi özellikle paraziter enfeksiyonlarda önemli roller üstlenen hücrelerdir?a. Bazofil b. Eritrosit c. Mastosit d. Eozinofil e. Trombosit