คำว่า  " สาก "  ในที่นี้มาจากคำว่า  " ฉลาก "  ในภาษาไทย ข้าวสากหรือฉลากภัตรนี้แต่ละท้องถิ่นทำไม่เหมือน...
<ul><ul><li>พิธีกรรมประกอบด้วย  </li></ul></ul><ul><ul><li>1.  วันเตรียมข้าว สาก วันขึ้น  14  ค่ำ เดือน  10  ข้าวสาก  ( ภา...
ที่มีการทำบุญข้าวสาก มีเรื่องเล่าไว้ในธรรมบทว่า มีบุตรชายกฎุมพีผู้หนึ่ง เมื่อพ่อสิ้นชีวิตแล้วแม่ได้หาหญิงผู้มีอายุและตระกู...
บุญข้าวสากหรือข้าวสลาก  (  สลากภัต  )  นิยมทำในวันขึ้น  15  ค่ำ เดือนสิบ เป็นการทำบุญเพื่ออุทิศให้แก่ผู้ตายหรือเปรต บางท่า...
ความเชื่อของบุญข้าวสาก บุญข้าวสากเป็นช่วงที่กำลังอุดมสมบูรณ์ บริบูรณ์ไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร สังเกตได้จากบทพญา ที่นักปราชญ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

บุญข้าวสาก

1,556 views
1,386 views

Published on

บุญข้าวสาก

Published in: Entertainment & Humor
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,556
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

บุญข้าวสาก

  1. 1. คำว่า &quot; สาก &quot; ในที่นี้มาจากคำว่า &quot; ฉลาก &quot; ในภาษาไทย ข้าวสากหรือฉลากภัตรนี้แต่ละท้องถิ่นทำไม่เหมือนกัน เช่นในบางท้องถิ่นอาจจะจัดของ เครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น สบู่ ยาสีฟัน ยาตำราหลวง มาทำเป็นห่อๆ นำไปถวายพระ ก่อนจะทำพิธีถวายก็จะมีการจับฉลากก่อน ทีนี้พอตนเองจับฉลากได้เป็นชื่อของพระเณรรูปใด ก็นำไปถวายตามนั้น ลักษณะเช่นนี้ถือว่าเป็นการเสี่ยงสมภาร ( บารมี ) ว่าในปีนี้ดวงชะตาหรือชีวิตของตนจะเป็นเช่นไร มีการทำนายไปตามลักษณะของพระหรือเณร ที่ตนเองจับฉลากได้ เช่น บางคนอาจจะจับได้พระที่เป็นผู้ที่อายุพรรษามากถือว่าเป็นผู้มีชีวิตมั่นคง หรือจับฉลากถูกพระเปรียญหรือเณรมหาก็ถือว่าเป็นผู้ที่สติปัญญามาก เป็นต้น          ความหมายของบุญข้าวสาก
  2. 2. <ul><ul><li>พิธีกรรมประกอบด้วย </li></ul></ul><ul><ul><li>1. วันเตรียมข้าว สาก วันขึ้น 14 ค่ำ เดือน 10 ข้าวสาก ( ภาษา กลางเรียกข้าวกระยาสารท ) คือการเอาข้าวเม้า พอง คลุกกับข้าวตอกแตก แล้วใส่น้ำอ้อย น้ำตาล ถั่ว งา แล้วคลุกเข้าด้วยกัน นอกจากนี้ชาว บ้านจะเตรียมข้าวต้ม ขนม อาหารคาวหวาน หมาก พลู และ บุหรี่ไว้ทำทาน </li></ul></ul><ul><ul><li>2. ในตอนเช้าของ วันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ชาวบ้านจะนำอาหารไปตักบาตรอุทิศส่วนกุศลให้ญาติผู้ล่วงสับไปแล้ว หลังจากพระสงฆ์ฉันจังหันเสร็จแล้ว มีการฟังเทศน์ </li></ul></ul><ul><li>3. พอถึงตอนเพล จะเป็นพิธีแจกข้าวสาก ข้าวสากที่จะนำ ไปแจกนั้น จะห่อด้วย ใบตองกล้วยกลัดหัว กลัดท้ายมีรูปคล้ายกลีบข้าวต้มแต่ไม่พับส้น ตอง เย็บติดกันเป็นคู่ๆ ของที่ใส่ในห่อ ได้แก่ ข้าวต้ม ข้าวสาก ปลา เนื้อ หมาก พลู และบุหรี่ พิธีแจกก็เอาห้อยไว้ตามต้นไม้หรือ ตามรั้ว พอเสร็จหมดก็ตีกลองหรือโปงให้ สัญญาณบอกเปรตมารับเอา หลังจากนั้นก็แย่ง กันเก็บคืน มือใครยาวสาวได้สาวเอา ซึ่ง ตอนนี้เรียกว่า “แย่งเปรต” ภาษาอีสานเรียก ว่า “ยาดข้าวสาก” เก็บมาแล้วเอาไป ใส่ตามไร่นา ตามตาแฮก เพื่อให้ข้าวในนาอุดมสมบูรณ์ </li></ul>
  3. 3. ที่มีการทำบุญข้าวสาก มีเรื่องเล่าไว้ในธรรมบทว่า มีบุตรชายกฎุมพีผู้หนึ่ง เมื่อพ่อสิ้นชีวิตแล้วแม่ได้หาหญิงผู้มีอายุและตระกูลเสมอกันมมาเป็นภรรยา แต่อยู่ด้วยกันหลายปีไม่มีบุตร แม่จึงหาหญิงอื่นมาให้เป็นภรรยาอีก ต่อมาเมียน้อยมีลูก เมียหลวงอิจฉา จึงคิดฆ่าทั้งลูกและเมียน้อยเสีย ฝ่ายเมียน้อยเมื่อก่อนจะตายก็คิดอาฆาตเมียหลวงไว้ ชาติต่อมาฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นแมว อีกฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นไก่ แมวจึงกินไก่และไข่ ชาติต่อมาฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นเสือ อีกฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นกวาง เสือจึงกินกวางและลูก ชาติสุดท้าย ฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นคนอีกฝ่ายหนึ่งไปเกิดเป็นยักษิณี พอฝ่ายคนแต่งงานคลอดลูก นางยักษิณีจองเวร ได้ตามไปกินลูกถึงสองครั้งต่อมามีครรภ์ที่สาม นางได้หนีไปอยู่กับพ่อแม่ของตนพร้อมกับสามี เมื่อคลอดลูกเห็นว่าปลอดภัยแล้วจึงพร้อมด้วยสามีและลูกกลับบ้าน พอดีนางยักษิณีมาพบเข้า นางยักษิณีจึงไล่นาง สามีและลูก นางจึงพาลูกหนีพร้อมกับสามีเข้าไปยังเชตวันมหาวิหาร ซึ่งพอดีพระพุทธเจ้ากำลังทรงแสดงพระธรรมเทศนาอยู่ นางและสามีจึงนำลูกน้อยไปถวายขอชีวิตไว้ นางยักษ์จะตามเข้าไปในเชตวันมหาวิหารไม่ได้ เพราะถูกเทวดากางกั้นไว้ พระพุทธเจ้าจึงโปรดให้พระอานนท์ไปเรียกนางยักษ์เข้ามาฟังพระธรรมเทศนา พระองค์ทรงสั่งสอนไม่ให้พยาบาทจองเวร กัน ความเป็นมาบุญข้าวสาก
  4. 4. บุญข้าวสากหรือข้าวสลาก ( สลากภัต ) นิยมทำในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือนสิบ เป็นการทำบุญเพื่ออุทิศให้แก่ผู้ตายหรือเปรต บางท่านว่าเป็นการทำบุญอุทิศกุศลให้เปรตอีกครั้งหนึ่ง โดยมีเวลาห่างจากเวลาบุญข้าวประดับดิน 15 วัน ซึ่งเป็นระยะเวลาที่เปรตต้องการกลับไป ณ ที่อยู่ของตน ก่อนการทำบุญข้าวสากชาวบ้านจะเตรียมข้าวเม่า ข้าวพอง ข้าวตอก ขนม และอาหารคาวหวานอื่นๆ ตลอดผลไม้ต่างๆ ไว้ทำบุญอย่างคึกคักในวันงาน สำหรับข้าวเม่า ข้าวพองและข้าวตอกนั้น จะคลุกเข้ากันและใส่น้ำอ้อย น้ำตาล ถั่วงา มะพร้าวให้เป็นข้าวสาก ( ภาคกลางเรียกว่าข้าวกระยาสารท ) แต่บางแห่งข้าวเม่า ข้าวพองและข้างตอกมิได้คลุกเข้าด้วยกันคงแยกไปทำบุญเป็นอย่างๆ ไปตามเดิม เมื่อเตรียมของทำบุญเรียบร้อยแล้ว ชาวบ้านจะเอาข้าวปลาอาหารที่มีอยู่ไปส่งญาติพี่น้องและผู้รักใคร่นับถืออาจส่งก่อนวันทำบุญหรือส่งในวันทำบุญเลยก็ได้ แล้วแต่สะดวก สิ่งของเหล่าสี้มักแลกเปลี่ยนกันมาระหว่างญาติพี่น้องและชาวบ้านที่อยู่บ้านใกล้เรือนเคียง ถือว่าเป็นได้บุญและเป็นการผูกมิตรไมตรีกันไปในตัวด้วย ความสัมพันธ์ของชาวบ้าน ในบุญข้าวสาก
  5. 5. ความเชื่อของบุญข้าวสาก บุญข้าวสากเป็นช่วงที่กำลังอุดมสมบูรณ์ บริบูรณ์ไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร สังเกตได้จากบทพญา ที่นักปราชญ์อีสานได้กล่าวไว้ว่า ... มีแต่สดใสชื่นคืนวันอันแสนม่วน ต่างก็ชวนพี่น้องโฮมเต้าแต่งทาน ขวงเขตย่านบ้านป่านาหวาย กลายมาถึงเดือนสิบ สิก่นมันมาต้ม พ่องกะงมกอข้าวเอาเทากำลังอ่อน พ่องกะคอนต่าน้อยลงห้วยห่อมนา เดือนนี้บ่ได้ช้าพากันแต่งทานถง ข้าวสากลงไปวัดถวายหมู่สังโฆเจ้า มีลาบเทาพร้อมกับหมกดักแด้ของดีขั่วกุดจี่ มีทั้งหมกหมากมี้กะมาพร้อมพร่ำกัน

×