Your SlideShare is downloading. ×
Sprawozdanie warsztaty
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Sprawozdanie warsztaty

289
views

Published on

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
289
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. REURIS Rewitalizacja miejskichprzestrzeni nadrzecznych Sprawozdanie merytoryczne z warsztatów konsensusowych przeprowadzonych dla podmiotów instytucjonalnych oraz społeczności lokalnej Ochojca/Piotrowic Partnerstwo dla Ślepiotki i Ligoty/Panewnik – system współpracy na rzecz zagospodarowania doliny Ślepiotki Opracowała: Agnieszka Brożkowska wrzesieo, 2010 1|Strona
  • 2. ZawartośćPrzeprowadzenie rewitalizacji doliny Ślepiotki w Katowicach ................................................................ 3Partnerstwo dla Ślepiotki ........................................................................................................................ 5Uspołeczniony proces wypracowywania wizji rewitalizacji/ zagospodarowania doliny Ślepiotki ........ 13Ogólna, długoterminowa wizja zagospodarowania doliny Ślepiotki..................................................... 17Diagnoza poziomu konsensusu w sprawie docelowego zagospodarowania doliny Ślepiotki .............. 20Podsumowanie ...................................................................................................................................... 23 2|Strona
  • 3. Przeprowadzenie rewitalizacji doliny Ślepiotki w KatowicachZagospodarowanie doliny rzecznej Ślepiotki w Katowicach wymaga następującej sekwencji działao: 1. uznanie potrzeby zagospodarowania doliny Ślepiotki (zagospodarowania rozumianego jako przywrócenia doliny Ślepiotki ludziom i – naturalnej dla doliny rzecznej – przyrodzie, a także odtworzenia dawnych i nadania jej nowych funkcji), 2. określenie determinant zagospodarowania doliny Ślepiotki, 3. wygenerowanie w sposób uspołeczniony wizji zagospodarowania doliny Ślepiotki, 4. zorganizowanie międzysektorowego Partnerstwa dla Ślepiotki, 5. pozyskanie zasobów na rzecz pełnej realizacji wizji zagospodarowania doliny Ślepiotki, 6. ocena efektów zagospodarowania doliny Ślepiotki, zapewnienia użytkowania doliny Ślepiotki zgodnie z jej przeznaczeniem.W ramach projektu REURIS etapy 1 i 2 (częściowo) zostały już zrealizowane. Warsztatykonsensusowe, jakie zorganizowane zostały dla przedstawicieli instytucji lokalnych (30 sierpnia 2010)oraz dla społeczności lokalnych Ochojca/Piotrowic i Ligoty/Panewnik (30 sierpnia, 2 września 2010)miały przybliżyd wspólnotę zainteresowaną rewitalizacją doliny Ślepiotki do – będącej częścią etapu 2– identyfikacji podmiotów, z których powinna się składad wspólnota zainteresowana rewitalizacjądoliny Ślepiotki (Partnerstwo dla Ślepiotki) wraz ze wstępnym określeniem ich roli w Partnerstwieoraz do etapu 3 – wygenerowania uspołecznionej wizji zagospodarowania doliny Ślepiotki.Przedstawiona wyżej sekwencja działao została rozpisana szczegółowo na schemacie nr 1: 3|Strona
  • 4. Schemat 1. Sekwencja działao na rzecz zagospodarowania doliny ŚlepiotkiŹródło: opracowanie własne na podstawie: A. Brożkowska, K. Wrana, Partnerskie zarządzanie zmianą gospodarczą napoziomie lokalnym, Opole, 2009, s. 34-35. 4|Strona
  • 5. Partnerstwo dla ŚlepiotkiJako kluczowych partnerów mającego powstad systemu współpracy na rzecz zagospodarowaniadoliny Ślepiotki – Partnerstwa dla Ślepiotki zidentyfikowano podmioty, pokazane na Schemacie 2:Schemat 2. Skład Partnerstwa dla ŚlepiotkiŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych. 5|Strona
  • 6. Partnerstwo dla Ślepiotki powinno ściśle współpracowad zarówno na etapie planowaniazagospodarowania doliny, jak i podczas realizacji planu z podmiotami funkcjonującymi wbezpośrednim otoczeniu doliny.Szczegółowe ustalenia dotyczące sposobu zaangażowania się każdego z partnerów wchodzących wskład Partnerstwa dla Ślepiotki, powinny zostad wypracowane zgodnie z „procedurą” przedstawionąna kolejnym schemacie:Schemat 3. Wypracowanie pożądanego w ramach Partnerstwa dla Ślepiotki zaangażowaniaposzczególnych podmiotówŹródło: opracowanie własne na podstawie dyskusji nt. scenariuszy warsztatów konsensusowych (A. Brożkowska, L. Trząski,W, Szendera, K. Wrana).Tabela nr 1 pokazuje wstępnie określoną rolę poszczególnych grup podmiotów w Partnerstwie dlaŚlepiotki, w podziale na podmioty instytucjonalne, podmioty nieinstytucjonalne/społeczne, podmiotynaukowe oraz podmioty funkcjonujące w najbliższym otoczeniu doliny:Tabela 1. Rola podmiotów tworzących Partnerstwo dla Ślepiotki Podmiot/grupa podmiotów Jego/jej rola Podmioty instytucjonalne koordynator Partnerstwa • organizowanie i koordynowanie Partnerstwa, - Urząd Miasta Katowice • organizowanie partycypacyjnego sposobu planowania (aktualizacji planu) rewitalizacji doliny – uwzględniającego udział przedstawicieli społeczności lokalnej,  zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny, • mobilizowanie środków finansowych,  inicjowanie i realizacja projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny, • promowanie idei rewitalizacji doliny i jej efektów, • monitoring i ewaluacja ogółu działao rewitalizacyjnych, • aktualizacja planu zagospodarowania w kontekście uwarunkowao wewnętrznych i zewnętrznych, • dzielenie się informacją, zarządcy:  zapewnienie bezpieczeostwa i czystości doliny, 6|Strona
  • 7. Zarząd Zieleni Miejskiej, ŚZMiUW,  zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanieKatowickie Wodociągi, Spółka Wodna, doliny; uzgadnianie pomysłów/rozwiązao na etapieKIWKa, LP, RDOŚ, PKP, Urząd Górniczy, planowania jak i realizacji planu zagospodarowania, GDDKiA, konserwatorzy zabytków,  inicjowanie i realizacja projektów na rzecz władze województwa rewitalizacji/ zagospodarowania doliny,  dzielenie się komplementarnymi zasobami z partnerami w ramach projektów realizowanych na rzecz rewitalizacji/zagospodarowania doliny,  dzielenie się informacją, służby porządkowe, służby  konsultacje dotyczące bezpieczeostwa doliny w bezpieczeostwa trakcie planowania/realizacji projektów rewitalizacyjnych w dolinie,  zapewnienie bezpieczeostwa i czystości doliny,  dzielenie się informacją, placówki edukacyjne  zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny, • promowanie idei rewitalizacji doliny i jej efektów,  wykorzystywanie procesu/efektów rewitalizacji doliny w celach edukacyjnych,  stworzenie społecznej „straży ochrony doliny”,  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny,  dzielenie się informacją, Podmioty społeczne, nieinstytucjonalne społecznośd lokalna doliny Ślepiotki  wyznaczanie potrzeb społecznych – zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny; udział w planowaniu jak i aktualizacji planu zagospodarowania,  udział w zapewnieniu bezpieczeostwa i czystości doliny,  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny,  udział w kształtowaniu pożądanych postaw użytkowników doliny,  dzielenie się informacją, prywatni właściciele gruntów  zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie w dolinie Ślepiotki doliny,  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny,  udział w zapewnieniu bezpieczeostwa i czystości doliny,  udział w kształtowaniu pożądanych postaw użytkowników doliny,  uzgadnianie rekompensat,  dzielenie się informacją, 7|Strona
  • 8. organizacje pozarządowe • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowaniefunkcjonujące w dzielnicach leżących doliny, nad Ślepiotką  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny, • promowanie idei rewitalizacji doliny i jej efektów,  wykorzystywanie procesu/efektów rewitalizacji doliny w celach edukacyjnych,  dzielenie się informacją, architekci, plastycy, historycy • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny,  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny, • nadzór „artystyczny” nad realizacją projektów rewitalizacji/zagospodarowania doliny – zapewnienie spójności architektonicznej, estetycznej i historycznej (nawiązao do dziedzictwa historycznego) doliny,  dzielenie się informacją, podmioty gospodarcze • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny,  udział w inicjowaniu i realizacji projektów na rzecz rewitalizacji/ zagospodarowania doliny,  dzielenie się informacją, media • promowanie idei rewitalizacji doliny i jej efektów,  wykorzystywanie procesu/efektów rewitalizacji doliny w celach edukacyjnych, Podmioty naukowe uczelnie • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny,  zapewnienie naukowego doradztwa w rewitalizacji/zagospodarowaniu doliny,  zapewnienie spójności wizji rewitalizacji/zagospodarowania doliny,  dzielenie się informacją, jednostki naukowo-badawcze • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie doliny,  zapewnienie naukowego doradztwa w rewitalizacji/zagospodarowaniu doliny,  zapewnienie spójności wizji rewitalizacji/zagospodarowania doliny,  dzielenie się informacją, Podmioty funkcjonujące w najbliższym otoczeniu doliny – „sąsiedzi” doliny Ślepiotki • zgłaszanie własnych pomysłów na zagospodarowanie 8|Strona
  • 9. doliny, • realizacja projektów wspierających rewitalizację/ zagospodarowanie doliny, • zapewnienie spójności zagospodarowania doliny z jej najbliższym otoczeniem,  dzielenie się informacją.Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych.Koniecznym jest zidentyfikowanie i włączenie do składu Partnerstwa dla Ślepiotki podmiotuodpowiedzialnego za kanalizację deszczową.Wykorzystując procedurę pokazaną na Schemacie 3, uczestnicy warsztatu konsensusowego dlapartnerów instytucjonalnych, dokonali – dla części podmiotów instytucjonalnych – wstępnegookreślenia pożądanego przez Partnerstwo dla Ślepiotki zaangażowania. Wyniki tych prac przedstawiakolejny schemat: 9|Strona
  • 10. Schemat 4. Zaangażowanie wybranych podmiotów instytucjonalnych, jakiego oczekuje wspólnotazainteresowana rewitalizacją dolinyŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych. 10 | S t r o n a
  • 11. Wiodącą rolę w Partnerstwie dla Ślepiotki Urząd Miasta powinien pełnid poprzez zespół zadaniowy,który może zostad zorganizowany w obrębie Urzędu według dwóch możliwych, alternatywnychmodeli, przedstawionych na kolejnym schemacie:Schemat 5. Możliwe modele zorganizowania zespołu zadaniowego ds. rewitalizacji doliny Ślepiotkiw Urzędzie Miasta KatowiceŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych.Proponowaną dla samego Partnerstwa dla Ślepiotki formą funkcjonowania jest utworzeniestowarzyszenia, składającego się z przedstawicieli wszystkich podmiotów wskazanych jako członkówwspólnoty zainteresowanej rewitalizacją doliny Ślepiotki.Niezależnie od wybranego sposobu zorganizowania zespołu zadaniowego ds. rewitalizacji dolinyŚlepiotki, według którego gmina Katowice zarządzałaby Partnerstwem, inspiracją dla utrzymaniastałej łącznośd z podmiotem, dla którego najtrudniej wskazad a priori przedstawicieli – mianowiciespołeczności lokalnej Ochojca i Ligoty, mógłby stad się model pokazany na kolejnym schemacie: 11 | S t r o n a
  • 12. Schemat 6. Model funkcjonowania Partnerstwa dla Ślepiotki zapewniający stałą współpracę zespołecznością doliny ŚlepiotkiŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych.Podstawą funkcjonowania każdego międzysektorowego partnerstwa, zwłaszcza tak zróżnicowanegojak Partnerstwo dla Ślepiotki jest sprawna komunikacja pomiędzy partnerami. Wymaga ona z jednejstrony wyboru takich form komunikacji, które zapewnią samopodtrzymywalnośd przepływuinformacji pomiędzy współpracującymi na rzecz rewitalizacji doliny podmiotami. Z drugiej –wskazaniu niezbędnych do sprawnego funkcjonowania Partnerstwa informacji, które powinny płynądkanałami komunikacyjnymi. Każdy z podmiotów wchodzących w skład Partnerstwa powinien określidniezbędne mu informacje, w tym informacje, które motywowałyby zaangażowanie danego podmiotuoraz informacje, które sprzyjałyby podejmowaniu przez niego projektów partnerskich na rzeczrewitalizacji doliny. 12 | S t r o n a
  • 13. Uspołeczniony proces wypracowywania wizji rewitalizacji/zagospodarowania doliny ŚlepiotkiCztery poziomy konsultacji społecznej, udziału społeczności w rozwoju lokalnym to kolejno: 1. informowanie – na tym poziomie władze lokalne poprzestają wyłącznie na przekazaniu społeczności lokalnej INFORMACJI o planowanym kierunku rozwoju lokalnego/planowanych do realizacji projektach, 2. konsultowanie – władze lokalne zapraszają społecznośd lokalną do dyskusji nad GOTOWYM dokumentem dotyczącym rozwoju lokalnego/projektem do realizacji, dopuszczając możliwośd zgłaszania uwag, wniosków, pewnych modyfikacji, 3. włączanie w proces tworzenia dokumentu przesądzającego o kierunkach rozwoju lokalnego/projektu; TWÓRCZY UDZIAŁ społeczności lokalnej oznaczający możliwośd WSPÓŁTWORZENIA, zgłaszania własnych pomysłów i w efekcie – zostania współautorami/współautorkami takiego dokumentu/projektu, 4. inicjowanie kierunków rozwoju lokalnego/projektów przez społecznośd lokalną, na tym poziomie społecznośd lokalna SAMA OPRACOWUJE dokument dotyczący rozwoju lokalnego/projekt i przedkłada oddolnie wypracowany dokument/projekt władzy lokalnej do akceptacji.Obowiązująca ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dla sporządzania przezgminę studium uwarunkowao i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy orazmiejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatrzymuje się na poziomie drugim –konsultacji. Zgodnie z zapisami ustawy, prezydent miasta ogłasza o wyłożeniu projektustudium/planu miejscowego do wglądu na co najmniej 14*/7** dni przed datą wyłożenia i wykładaten projekt do publicznego wglądu na okres co najmniej 30*/21** dni oraz organizuje w tym czasiepubliczną dyskusję nad przyjętymi w projekcie studium/planu miejscowego rozwiązaniami. Zgłoszoneuwagi mogą zostad uwzględnione lub nie.*-liczby oznaczone „*” dotyczą studium,**- liczby oznaczone „**” dotyczą planu miejscowego.Model angażowania społeczności lokalnej oddający zapisy ustawowe przedstawia poniższy schemat: 13 | S t r o n a
  • 14. Schemat 7. Model angażowania społeczności lokalnej do poziomu KONSULTOWANIAŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych.W procesie budowania wizji zagospodarowania doliny Ślepiotki pożądane jest osiągnięcie trzeciegopoziomu zaangażowania społeczności lokalnej – WSPÓŁTWORZENIA przez społecznośd lokalną planuzagospodarowania doliny. Zorganizowanie procesu partycypacyjnego wypracowania wizjirewitalizacji doliny Ślepiotki powinno się odbyd zgodnie z modelem przedstawionym na kolejnymschemacie:Schemat 8. Model angażowania społeczności lokalnej do poziomu WSPÓŁTWORZENIAŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych. 14 | S t r o n a
  • 15. Przeprowadzenie procesu wypracowywania wizji rewitalizacji doliny Ślepiotki zgodnie z modelemprzedstawionym na Schemacie 8, wymaga swoistego zderzenia głosów specjalistów – przedstawicieliinstytucjonalnych gospodarzy doliny, naukowców z jednej strony oraz użytkowników doliny Ślepiotkiz drugiej i określenia wizji zagospodarowania doliny „na przecięciu” tych głosów, uwspólnienia ich izebranych od obu grup informacji. „Procedurę” uwspólniania przedstawia następny schemat:Schemat 9. Planowanie rewitalizacji doliny ŚlepiotkiŹródło: opracowanie własne na podstawie dyskusji nt. scenariuszy warsztatów konsensusowych (A. Brożkowska, L. Trząski,W, Szendera, K. Wrana).Zorganizowanie procesu planowania rewitalizacji doliny w sposób zapewniający twórczy, kreatywnyudział przedstawicieli społeczności lokalnej może opierad się o różne formy, takie jak: spotkania warsztatowe – cykl spotkao z mieszkaocami Ochojca i Ligoty, ogólnych lub tematycznych np. dotyczących konkretnych miejsc w dolinie Ślepiotki lub danego problemu doliny, dyskusji nad planem zagospodarowania doliny prowadzonej w internecie – na istniejącej lub specjalnie założonej w tym celu stronie WWW, która dawałaby możliwośd zgłaszania uwag, propozycji, zawierałaby tematyczne grupy dyskusyjno-doradcze; na etapie realizacji wizji zagospodarowania doliny strona ta mogłaby byd wykorzystywana do pokazywania efektów i monitorowania postępów w rewitalizacji doliny, artykułowania problemów zagospodarowania, podejmowania dyskusji nad propozycjami aktualizacji/modyfikacji planu zagospodarowania w zależności od zmieniających się uwarunkowao, konkursy – ogłaszane dla mieszkaoców w mediach bądź organizowane w placówkach edukacyjnych; konkursy mogą dotykad planu zagospodarowania w mniej lub bardziej bezpośredni sposób od konkursu na najciekawszy projekt zagospodarowujący dolinę Ślepiotki, poprzez budowanie makiety zagospodarowanej doliny do konkursów malarskich, literackich, 15 | S t r o n a
  • 16.  badanie opinii mieszkaoców dzielnic położonych nad Ślepiotką – ankiety, wywiady środowiskowe.Odpowiednią reprezentację w organizowanych dla społeczności Ochojca i Ligoty formach wzięciaudziału w planowaniu zagospodarowania doliny Ślepiotki powinny zapewnid akcje propagujące jaknp.:  zachęcanie do partycypacji poprzez media, w tym media lokalne, osiedlowe,  promowanie idei oddolnego planowania rewitalizacji doliny przez lokalne instytucje – szkoły, domy kultury, organizacje pozarządowe, kościół,  uruchomienie aktywizacji społeczności przez lokalnych liderów,  wykorzystujące zewnętrzne środki reklamy – plakaty, billboardy, itp.Upowszechnianiu idei rewitalizacji doliny Ślepiotki przysłużą się też, wiążące społecznośd lokalną zmiejscem:  imprezy integracyjne, organizowane przez Partnerstwo dla Ślepiotki w dolinie, na terenie realizacji projektów rewitalizacyjnych,  imprezy i wydarzenia edukacyjne organizowane na terenie doliny. 16 | S t r o n a
  • 17. Ogólna, długoterminowa wizja zagospodarowania doliny ŚlepiotkiWarsztaty konsensusowe przeprowadzone ze społecznością Ochojca i Ligoty polegały w głównejmierze na zebraniu odpowiedzi na pytania o ich oczekiwania związane z rewitalizacją doliny Ślepiotki:  Jakie pozytywne cechy powinny wyróżniad dolinę Ślepiotki w naszej dzielnicy?  Jaki sposób zagospodarowania doliny Ślepiotki przyczyni się do zbudowania unikatowości/wyjątkowości naszej dzielnicy?  Jakie funkcje powinna pełnid dolina Ślepiotki w naszej dzielnicy po zagospodarowaniu?Uczestnicy i uczestniczki warsztatów udzielali odpowiedzi w horyzoncie czasu obejmującym 15 lat(Ślepiotka 2025), w kontekście:  cech/sposobów zagospodarowania/funkcji doliny, które powinny byd KREOWANE,  cech/sposobów zagospodarowania/funkcji doliny, które powinny byd ROZWIJANE/ WZMACNIANE,  cech/sposobów zagospodarowania/funkcji doliny, które powinny byd OGRANICZANE/ LIKWIDOWANE.Wypracowana w ten sposób przez mieszkaoców dzielnicy Ochojca/Piotrowic ogólna wizjazagospodarowania doliny przedstawiona została na poniższym schemacie:Schemat 10. Wizja zagospodarowania doliny Ślepiotki wypracowana przez mieszkaocówOchojca/PiotrowicŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych. 17 | S t r o n a
  • 18. Wizję zagospodarowania doliny Ślepiotki do 2025, wypracowaną przez społecznośd Ligoty/Panewnikprzedstawia kolejny schemat:Schemat 11. Wizja zagospodarowania doliny Ślepiotki wypracowana przez mieszkaocówLigoty/PanewnikŹródło: opracowanie własne na podstawie wyników prac warsztatowych.Stopieo spójności wizji wypracowanej na dwóch osobnych spotkaniach, z reprezentacją dwóchróżnych społeczności lokalnych, podsumowuje jednoznacznie poniższa tabela:Tabela 2. Zbieżności w ogólnych wizjach zagospodarowania doliny Ślepiotki wypracowanych nawarsztatach konsensusowych przez mieszkaoców dzielnic Ochojec/Piotrowice i Ligota/Panewniki:Elementy wizji zagospodarowania doliny Ochojec/Piotrowice Ligota/PanewnikiŚlepiotki – Ślepiotka 2025 pozytywne cechy doliny naturalna czysta bezpieczna dostępna ciągła funkcje doliny po zagospodarowaniu rekreacyjna, sportowa edukacyjna integracyjna, komunikacyjna retencyjna 18 | S t r o n a
  • 19. budowanie unikatowości/wyjątkowości dzielnicy nawiązanie do dziedzictwa – kulturowego, historycznego, przyrodniczego doliny wizytówka dzielnicy i miasta spójna z otoczeniemŹródło: opracowanie własne.Dodatkowe postulaty społeczności dzielnic leżących nad Ślepiotką dotyczyły:  konieczności uporządkowania stanu prawnego doliny przed przystąpieniem do jej zagospodarowania – jest to warunek konieczny do realizacji kompleksowych prac rewitalizacyjnych w dolinie,  realizacji wizji zagospodarowania doliny Ślepiotki w stałej współpracy społeczności lokalnej z władzami miasta (zaaprobowano model współpracy, przedstawiony na Schemacie 6). 19 | S t r o n a
  • 20. Diagnoza poziomu konsensusu w sprawie docelowego zagospodarowaniadoliny ŚlepiotkiW trakcie warsztatów konsensusowych przedstawiono i „przedwiczono” na przykładowychprojektach zagospodarowania doliny Ślepiotki metodę oceny i priorytetyzacji projekty – matrycęGeneral Electric. Matryca GE ma dwie osie – oś zapotrzebowania i oś wykonalności z przypisanymi dokażdej z osi kryteriami. W każdym kryterium dany projekt może dostad ocenę zawierającą się wprzedziale 0-10 punktów. Na osi zapotrzebowania każdy projekt może uzyskad maksymalnie 40punktów (ta oś ma przypisane 4 kryteria), na osi wykonalności (składającej się z 7 kryteriów) –maksymalnie 70.Poszczególne kryteria obu osi przedstawia szczegółowo poniższa tabela:Tabela 3. Kryteria obu osi matrycy GEOś/ kryterium Pytanie oceniające Liczba punktówOś zapotrzebowania 0-40Kryteria:Pilnośd Czy projekt jest potrzebny lub wymagany prawem na 0-10 dziś (10 pkt), w niedalekiej przyszłości, za kilka lat, czy też nigdy (0 pkt)?Długotrwałośd pożytków Jak długo projekt będzie przynosił pożytki? Przez 0-10 tydzieo (0 pkt), miesiąc, rok, dziesięd lat (10 pkt)?Zgodnośd z tendencjami Na ile projekt jest zgodny z aktualnymi lub 0-10 przewidywanymi tendencjami społecznymi, gospodarczymi, przestrzennymi, ekologicznymi, politycznymi i technologicznymi?Powszechnośd Jaki procent osób (społeczności lokalnej) będzie 0-10 korzystad z projektu (im większy procent tym większa ilośd punktów)?Oś wykonalności 0-70Kryteria:Uzasadnienie kosztów Czy projekt przyniesie dochody przewyższające 0-10 koszty (10 pkt)? Jeżeli nie, to czy koszt netto będzie stosunkowo niewielki, duży czy też ogromny (0 pkt)?Czas realizacji Czy projekt zostanie uruchomiony/wprowadzony w 0-10 życie natychmiast (10 pkt), wkrótce czy po upływie długiego czasu (0 pkt)?Zdolnośd do realizacji Czy projekt może/ma szanse zostad dokooczony i po 0-10 20 | S t r o n a
  • 21. pokonaniu jakich trudności (im większa szansa na pełną realizację tym większa ilośd punktów)?Obsługa Czy projekt mogą prowadzid/wdrożyd aktualnie 0-10 zatrudnieni pracownicy podmiotów tworzących Partnerstwo, wolontariusze (10 pkt), dodatkowi pracownicy czy specjaliści z zewnątrz (0 pkt)?Zgodnośd z istniejącymi Czy projekt jest zgodny z obecnie istniejącym planem 0-10planami zagospodarowania doliny Ślepiotki/studium/planem miejscowym? (10 pkt)? Czy projekt jest sprzeczny (0 pkt), do jakiego stopnia?Akceptacja społeczna Jaki procent partnerów/ społeczności lokalnej 0-10 zaakceptuje projekt (im więcej tym więcej punktów)?Dostępnośd funduszy na Jaka jest dostępnośd funduszy na realizację projektu 0-10realizację wewnątrz Partnerstwa dla Ślepiotki? Czy jest możliwośd aplikowania po dofinansowanie zewnętrzne? Na jakim etapie jest proces aplikacji po środki zewnętrzne (faza koncepcyjna, złożony projekt, projekt po ocenie formalnej, projekt po ocenie merytorycznej, podpisana umowa o dofinansowanie projektu)?Źródło: opracowanie własne.Po przyznaniu punktów w każdym z kryteriów i podsumowaniu punktacji w ramach osi, przenosimyprojekt do matrycy GE: 21 | S t r o n a
  • 22. Te projekty, które znalazły się na zielonych polach, mają „zielone światło” dla realizacji, uznajemy jeza priorytetowe. Projekty, które znalazły się na polach żółtych – mogą zostad zrealizowane popokonaniu/usunięciu pewnych przeszkód, problemów lub ewentualnie w przypadku, kiedy pozrealizowaniu projektów z zielonym światłem, zostaną jeszcze w dyspozycji wolne zasoby finansowe,ludzkie, materialne, itp. Projekty, które w wyniku przyznanej im punktacji znalazły się na czerwonychpolach, mają „czerwone światło” i nie powinny byd realizowane.Dla zwiększenia przydatności narzędzia, jakim jest matryca GE dla Partnerstwa dla Ślepiotki,należałoby:  dokonad przeglądu kryteriów i ewentualnie je skorygowad lub zastąpid tak, by po korektach kryteria były w większym stopniu „specyficzne” – dostosowane do uwarunkowao i potrzeb rewitalizacji doliny Ślepiotki; kryteriów tych można szukad w grupach: o kryteriów środowiskowych, o kryteriów przestrzennych, o kryteriów ekonomicznych, o kryteriów społecznych,  ustalid/uszczegółowid w ramach każdego z kryteriów poziomy ich spełniania i przypisad im odpowiednią punktację, w celu osiągnięcia jeszcze większej zbieżności oceny poszczególnych projektów dokonywanych wedle tej procedury przez różne gremia. 22 | S t r o n a
  • 23. PodsumowanieSkuteczne i efektywne wdrożenie wizji rewitalizacji doliny Ślepiotki wymaga przejścia przez trzypodstawowe etapy (zgodnie z koncepcją zarządzania zmianą Kurta Lewina):  Destabilizacja status quo – na tym etapie konieczne jest wytworzenie motywacji i gotowości do zmiany, dzięki czemu możliwe staje się porzucenie przez ludzi/organizacje/instytucje dotychczasowych sposobów działania i myślenia, nawyków, przyzwyczajeo. By się tak jednak stało podmioty tworzące Partnerstwo dla Ślepiotki potrzebują inspiracji, mobilizacji.  Ponowne zdefiniowanie sposobu działania i „przesunięcie” na nowe tory. Przejście od jednego stanu do innego jest procesem, transformacją i wymaga czasu. Oznacza też eksperymentowanie, pielęgnowanie nowych wartości, postaw i zachowao wewnątrz Partnerstwa dla Ślepiotki jak i w obrębie poszczególnych, wchodzących w jego skład, podmiotów. O ile na etapie destabilizacji można się w dużej mierze oprzed na niezadowoleniu z istniejącego stanu rzeczy, na etapie „przesunięcia” konieczni są agenci zmiany – podmioty wprowadzające zmianę i działające na jej rzecz.  Utrwalenie zmiany – czyli „zamrożenie” nowych schematów, sposobów działania i myślenia, wzorców zachowao, modelu funkcjonowania poprzez stworzenie mechanizmów wspierających lub wzmacniających dokonaną zmianę.Opisany powyżej proces przedstawiony został na kolejnym schemacie:Schemat 12. Proces zmianyŹródło: opracowanie własne na podstawie: A. Brożkowska, K. Wrana, Partnerskie zarządzanie zmianą gospodarczą napoziomie lokalnym, Opole, 2009, s. 34-35. 23 | S t r o n a
  • 24. Wśród podstawowych uwarunkowao/czynników sukcesu realizacji wizji zagospodarowania dolinyŚlepiotki należy wymienid:  PARTNERSTWO – realizacja wizji zagospodarowania doliny w międzysektorowym Partnerstwie dla Ślepiotki, współpracującym ściśle także z podmiotami funkcjonującymi w bliskim otoczeniu doliny; proponowaną dla Partnerstwa formą organizacji/instytucjonalizacji jest stowarzyszenie,  PRZYWÓDZTWO – naturalnym liderem Partnerstwa dla Ślepiotki jest Urząd Miasta Katowice, który dla zarządzania Partnerstwem powinien zorganizowad zespół zadaniowy, łączący zasoby/kompetencje tych wydziałów, których cele funkcjonowania obejmują/powinny obejmowad rewitalizację miejskich przestrzeni nadrzecznych,  POTENCJAŁY – funkcjonowanie Partnerstwa dla Ślepiotki winno opierad się o dostarczanie przez poszczególnych partnerów uzupełniających się potencjałów/kompetencji i realizację partnerskich projektów na rzecz rewitalizacji doliny z jednej strony, z drugiej – rewitalizacja doliny Ślepiotki powinna w jak największym stopniu uwzględniad potencjały samej doliny – przyrodnicze, kulturowe, historyczne,  PRZEPŁYW INFORMACJI – podstawą funkcjonowania Partnerstwa dla Ślepiotki jest sprawny przepływ informacji oczekiwanych przez podmioty tworzące strukturę Partnerstwa, określenie i wypełnienie luk informacyjnych, zarządzanie informacją w ramach Partnerstwa,  PARTYCYPACJĘ – wypracowanie wizji rewitalizacji doliny w sposób oddolny, uwzględniający twórczy wkład przedstawicieli społeczności lokalnych,  POROZUMIENIE – miarą skuteczności zarządzania Partnerstwem będzie sposób i czas osiągania konsensusu na poszczególnych etapach – budowania wizji rewitalizacji doliny oraz realizacji zaplanowanego zagospodarowania doliny Ślepiotki,  POSTAWY – kształtowanie pożądanych postaw użytkowników doliny, które zapewnią podtrzymanie efektów rewitalizacji doliny,  PROMOCJĘ – promowanie idei rewitalizacji doliny i jej efektów.Kolejny schemat spina przedstawione wyżej czynniki sukcesu rewitalizacji doliny Ślepiotki: 24 | S t r o n a
  • 25. Schemat 13. Podstawowe uwarunkowania realizacji wizji rewitalizacji doliny ŚlepiotkiŹródło: opracowanie własne 25 | S t r o n a