Pınar Yanardağ
[email_address]
Pardus ve Yenilikleri
22 Aralık '06

Pardus Nedir?
Pardus, TÜBİTAK-UEKAE bünyesinde yürütülen bir işletim sistemi geliştirme projesidir.
Pardus açık kaynak kodlu ve GPL ile dağıtılan bir özgür yazılımdır.
Pardus ismini Anadolu Parsı, Panthera Pardus Tulliana'dan almaktadır.

Geliştirme Süreci
2003:
Ulusal bir dağıtımın gerekliliği, dünyada benzer uygulamalar, yazılım endüstrisinin mevcut durumu ve eğilimleri araştırıldı.
Türkiye'nin bilgi teknolojisi alanındaki insan kaynağı, yerel yazılım sanayinin yetenekleri ve rekabet unsurlarının incelendi.
2003'ün sonlarına doğru;
Linux temelli, açık kaynaklı, GPL ile lisanslanmış bir işletim sistemi dağıtımı oluşturulmasına karar verildi.

Geliştirme Süreci
2004:
Teknik ekibin çekirdeğinin oluşturulmasına başlandı.
Türkiye'deki Linux camiasında var olan bilgi birikimi ve deneyimden en üst düzeyde yararlanılabilecek geliştiriciler seçilerek TÜBİTAK UEKAE bünyesinde katıldılar.
Farklı Linux dağıtımları incelendi,
Mevcut dağıtımlardaki eksiklikler, olası gelişim alanları, yapılması gerekenler ortaya kondu.
Proje ana sözleşmesi belirlendi.

Geliştirme Süreci
2005:
1 Şubat: İlk ürün, Çalışan CD 1.0 yayımlandı.
26 Aralık: İlk kurulabilir sürüm Pardus 1.0 yayımlandı.
2006:
18 Aralık: Pardus 2007 yayımlandı.

Proje Ana Sözleşmesi
“ Uludağ, UEKAE tarafından, bilişim okur-yazarlığına sahip bilgisayar kullanıcılarının temel masaüstü ihtiyaçlarını hedefleyerek; mevcut Linux dağıtımlarının üstün taraflarını kavram, mimari ya da kod olarak kullanan; otonom sisteme evrilebilecek bir yapılandırma çerçevesi ve araçları ile kurulum, yapılandırma ve kullanım kolaylığı sağlamak üzere geliştirilen bir GNU/Linux dağıtımıdır. ”

Neden yeni bir dağıtım?
Ulusal bağımsızlık, güvenlik ve tasarruf amacıyla, kritik uygulamaların üzerinde çalışabileceği;
Açık ve standart bir veri yapısını destekleyen,
Güvenlik izlemesine imkan verecek şekilde kaynak kodu açık olan,
Finansal yük oluşturmadan yaygınlaştırılabilecek bir işletim sistemine gereksinim duyulması

Neden yeni bir dağıtım?
Türkiye’nin bilgi teknolojileri konusundaki etkinliğinin;
Katma değerli projelere yöneltilmesi,
Araştırma ve geliştirme ağırlıklı yüksek teknoloji üretimi yoluna gidilmesi gerekliliği,
Yerel bilgi birikiminin hem öncülü hem de bir ürünü olarak;
Teknolojik alanda ve iş süreçleri alanında sağlanması gerekliliği,
Teknolojik gelişmenin yönünü belirlemek,
Farklı alanların ağırlığını değiştirmek,
Yol haritasına hakim olmak tercih edilmektedir .

Pardus' un Vizyonu
Pardus'un toplumun her kesiminde tercih edilen, kullanılan ve yaygınlaştırılan bir işletim sistemi dağıtımı olması,
Kullanılacak ve oluşturulacak iş modelleriyle, öz kaynakları ile ayakta durabilen, sürdürülebilir bir organizasyon oluşturulması,
Mevcut teknolojik problemlere yalnızca yerel değil, küresel düzeyde uygulanabilir ve yenilikçi çözümler getirilmesi

Pardus 'un Hedefleri
Tam Türkçe desteğini, hem karakter yapısının Türkçe’ye uygun, hem de kullanıcıya görünen tüm mesaj ve belgelerin Türkçe olması yoluyla sağlaması,
Mevcut Linux dağıtımlarından ve rakip diğer işletim sistemlerinden daha kolay kurulabilen ve kullanılabilen bir işletim sistemi olması,
Araç temelli ve teknoloji merkezli bir tasarım yerine görev temelli ve insan merkezli bir yaklaşımla ve esnekliği ve yüksek performansı sağlayabilecek modüler bir yapıda tasarlanması hedeflendi.

Pardus Projeleri : PİSİ
PİSİ: Packages Installed Successfully as Intended
Pardus projesi bünyesinde geliştirilen yeni bir paket yönetim sistemidir.
Basit XML dosyaları ve python betikleri,
Berkeley veritabanı kullanılmaktadır.

Neden yeni bir paket yönetim sistemi ?
Kurulum ve yapılandırma birbirinden ayrı iki görevdir,
PİSİ yapılandırma işlerini ÇOMAR'a devrederek bu görevlerin sorumluluk sınırlarını birbirinden ayırmıştır,
Paket meta bilgileri ile paketin derlenme ve kurulumunu yöneten betikler iç içe geçmemelidir,
Paket tanımlama dosyaları kod ile bilginin birbirine karıştığı, içinden bilgi çıkarılması zor biçimlerde olmamalıdır.

Sonuç?
Daha kolay bir paket yönetimi,
Kolay kurulum, güncelleme,
Grafiksel yönetim arayüzü,
Modüler yapısı sayesinde genişletilebilir bir sistem,
Basit XML dosyaları ve Python gücü,
Hız

Çomar
ÇOMAR (COnfiguration ManageR)
Sistemin düzgün çalışması için gerekli olan donanım, açılış, ağ, kullanıcı, zaman, görüntü gibi ayarların mümkün olduğu kadar otomatik bir biçimde yapılmasını sağlayan yeni bir yazılım.
Her uygulamanın hangi görevleri yapabildiği ve hangi görevlere ve bilgilere ihtiyaç duyduğu bilgisini tutar.
Arkaplanda çalışır ve sistemin yapılandırma yükünü üstlenir.

Yalı
YALI (Yet Another Linux Installer)
Kurulacak paketleri hızlı ve sorunsuz olarak kurulum medyasından hedef sisteme yerleştiren kurulum yazılımıdır.

Ve diğerleri...
Zemberek-Pardus
Pardus'un Türkçe yazım denetimi ve gramer kontrolü ihtiyaçları Zemberek tarafından, sistem kaynaklarını en az seviyede tüketen bir yapı ile karşılanmaktadır,
Kullanıcı dostu masaüstü uygulamaları,
TASMA (yönetim paneli)
Kaptan Masaüstü (karşılayıcı)
Müdür (başlatma sistemi)
Ağ yöneticisi,
Kullanıcı yöneticisi,
Türkçe: ortak sözlük ve çeviri çalışmaları, ...

Neden Pardus kullanmalısınız?
Özgürdür
Lisansı sizi kısıtlamaz, üreticiyi sizden korumak için değil sizin haklarınızı korumak için tasarlanmıştır.
Türkçe sever
Yazım ve sözlük denetimi yapar, sizi güzel bir Türkçe kullanmaya teşvik eder.
Virüslere geçit vermez
İnternet'ten gelen her dosyayı kontrolden geçirmekle, ya da virüs bulaşmış bilgisayarınızı temizlemekle zaman kaybetmezsiniz.

Neden Pardus kullanmalısınız?
Hızlı kurulur
30 dakikada yüklenir.
Kolay kullanılır
Grafik arayüzleri, menüleri, ikonları ile kullanmak için bilgisayar öğrenmek, ikinci bir dil bilmek ya da uzun eğitimlerden geçmek gerekmez.
Tamdır
Bir masaüstü kullanıcısının gereksinim duyacağı her türlü yazılım Kurulum CD'si içinde mevcuttur.
İnternet araçları, ofis paketi, her türlü resim, müzik, film için oynatıcı ve düzenleyiciler, oyunlar, ...

Neden Pardus kullanmalısınız?
Şeffaftır
Kaynak kodlarını kendi ihtiyaçlarınıza göre değiştirebilir, kendi dağıtımınızı üretebilirsiniz. Ne yaptığını ve ne yapmadığını kaynak koduna bakarak bilirsiniz.
Çok dil bilir
Ayrı ayrı CD'ler ile tekrar yükleme yapmadan, iki dokunuşla Türkçe'den İngilizce'ye dönüşür. Herhangi başka bir dilin desteğini eklemek de son derece kolaydır.
Eğlencelidir
Kaptan Masaüstü, PiSi ve ÇOMAR ile bilgisayar kullanmanın keyfini, tam Türkçe desteği ile bilgisayarınızı kendi dilinizde kullanmanın kolaylığını yaşarsınız.

Pardus
2007
Kolay kurulum
Pardus 1.0'dan sonra hayli yeteneklenen YALI ve Kaptan Masaüstü sayesinde Pardus 2007'yi kurmak çok daha kolay.
Yeni ve güncel yazılımlar
Kurulum CD'si ile 641 yazılım paketi geliyor, 1000'i aşkın diğerleri de internetten indirileblir durumda.
Pardus 1.0'dan bu yana 700'ü aşkın yeni yazılım Pardus paket deposunda yerini aldı...
Küçük paketler, hızlı güncelleme
Pardus paket yöneticisi PiSi'de yapılan geliştirmelerle yazılımlar artık çok daha az yer kaplayıp, internet üzerinden çok daha hızlı indirilebiliyorlar...

Pardus
2007
Paket yöneticisi
PiSi'nin kullanışlı ve sevimli grafik arayüzü kullanılarak yazılımların güncelleme ve kurulum süreçleri de büyük ölçüde kolaylaştı.....
Hızlı açılış
Pardus yapılandırma çerçevesi ÇOMAR kullanılarak geliştirilen açılış sistemi sayesinde diğer işletim sistemlerine göre çok daha hızlı açılıyor....
Hata düzeltmeleri
Pardus 1.0'dan bu yana 1700'e yakın hata giderildi...
Diğer iyileştirmeler
USB belleklerden başlatılabilme, çok dilli kurulum desteği (Türkçe, İngilizce, İspanyolca, Almanca, Hollandaca), yeni ağ yöneticisi, Tulliana simge setine eklenen yeni semboller, ...

Hangi konularda katkıda bulunabilirsiniz?
Yazılım geliştirme, hata ayıklama,
Çeviri,
Test ve hata bildirimleri,
Grafik tasarım, çoklu ortam,
Belgeleme,
Tanıtım

Kaynaklar
http://www.pardus.org.tr/
http://www.pardus.org.tr/belgeler/index.html
http://www.pardus-wiki.org/

Teşekkürler...