Gidsvoorwebsitehoudersenontwikkelaars

2,242 views
2,175 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,242
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
13
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Gidsvoorwebsitehoudersenontwikkelaars

  1. 1. Gids voor websitehouders en websiteontwerpers Auteurs : Mireille ANTOINE, Florence de VILLENFAGNE, Didier GOBERT, Laetitia ROLIN, Anne SALAÜN, Vincent TILMAN Onder de leiding van professor Yves POULLET GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 1
  2. 2. Nota van de uitgever Dankwoord Het Ministerie van Economische Zaken dankt de auteurs van dit werk. Waarschuwing De redactie werd afgerond op 10 januari 2000. Wij willen er dan ook de aandacht op vestigen dat de wetgeving sedert die datum mogelijk wijzigingen heeft ondergaan. Vertaling Dit werk werd oorspronkelijk in het Frans opgesteld. De Nederlandse versie werd verzorgd door de vertaaldienst van het Ministerie van Economische Zaken. Bestelling De gids kan worden gedownload (in pdf-formaat) op de internetsite van het Ministerie van Economische Zaken : Nederlandstalige versie : http://mineco.fgov.be/information_society/enterprises/designers_internetguide/home_nl.htm Franstalige versie : http://mineco.fgov.be/information_society/enterprises/designers_internetguide/home_fr.htm Deze gids kan ook gratis met de post worden bezorgd, zolang de voorraad strekt. Gelieve hem dan bij het Ministerie van Economische Zaken aan te vragen met vermelding van de titel van het werk en uw naam en adres. Ministerie van Economische Zaken Bestuur Economische Informatie Nijverheidsstraat 6 1000 Brussel e-mail trefpunt@mineco.fgov.be tel. 02 506 51 11 fax 02 513 46 57 Copyright Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op eender welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Verantwoordelijke uitgever Hans D’HONDT, Nijverheidsstraat 6, 1000 Brussel Wettelijk depot 2001/1226/13 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 2
  3. 3. Deze « Gids voor websitehouders en websiteontwerpers» werden opgesteld door het Centre de Recherches Informatique et Droit (CRID, FUNDP – Namen) in het kader van een onderzoekscontract dat werd gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken. Auteurs Mireille ANTOINE, Florence de VILLENFAGNE, Didier GOBERT, Laetitia ROLIN, Anne SALAÜN, Vincent TILMAN Onder de leiding van professor Yves POULLET Centre de Recherches Informatique et Droit Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix Rempart de la Vierge, 5 B - 5000 NAMUR Tel. : 081/72.47.69. Fax : 081/72.52.02. http://www.droit.fundp.ac.be/crid/default.htm GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 3
  4. 4. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 4
  5. 5. Voorwoord Deze gids verstrekt uitvoerige en duidelijke antwoorden op de vele vragen die de toekomstige eigenaar of ontwerper van een website zich stelt. Hierbij komt immers zoveel kijken dat het riskant zou zijn zichzelf te promoveren tot websitehouder of -ontwerper zonder rekening te houden met alle aspecten van de zaak. Gelet op het almaar stijgend aantal houders of ontwerpers van internetsites en op de reële risico's van dit nieuwe medium, dat een « nieuwe economie » in het leven roept, vertrouwde het Ministerie van Economische Zaken de verwezenlijking van dit werk toe aan het "Centre de Recherches Informatique et Droit" (CRID) van de "Facultés Universitaires Notre-Dame de la Paix" (FUNDP) te Namen. Deze gids reikt oplossingen aan door de antwoorden op de diverse vragen logisch te rangschikken. De volgende onderwerpen komen aan bod : ontwerpen en hosten van een site, merken en domeinnamen, auteursrechten, mee te delen informatie en verwerking van de verkregen informatie met eerbiediging van de privacy. Vervolgens worden alle aspecten van de verkoop van goederen en diensten aangesneden, zoals reclame, betaling, levering, waarborgen, bewijs en alles wat wordt geregeld door de wetten op de handelspraktijken. Tot slot gaat de aandacht uit naar computercriminaliteit en zelfregulering. Als afsluiter bevat de gids een uitgebreid glossarium met een aantal veelgebruikte termen uit het internetjargon. Veel leesgenot ! Lambert VERJUS, Secretaris-generaal van het Ministerie van Economische Zaken GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 5
  6. 6. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 6
  7. 7. Inhoudstafel GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 7
  8. 8. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 8
  9. 9. Inhoudstafel NOTA VAN DE UITGEVER............................................................................... 2 AUTEURS ......................................................................................................... 3 VOORWOORD.................................................................................................. 5 INHOUDSTAFEL .............................................................................................. 7 DEEL 1 - INLEIDING....................................................................................... 13 1. Waarschuwing ................................................................................................................15 2. Voor wie is deze gids bestemd ?..................................................................................15 Ontwerper en houder.......................................................................................................15 Relatie ontwerper - houder ...............................................................................................15 DEEL 2 - EEN SITE ONTWERPEN EN HOSTEN .......................................... 17 1. Hoe ontwerp ik mijn website?.......................................................................................19 Hoe kies ik buiten mijn onderneming een ontwerper voor mijn site ?..............................19 Hoe moet ik met de ontwerper onderhandelen ? .............................................................20 Hoe stel ik het contract voor het ontwerpen van mijn website op ?.................................21 2. Bijkomende diensten naast het ontwerpen van websites .........................................25 Zijn deze contracten van bijkomende diensten noodzakelijkerwijs gekoppeld aan het contract voor websiteontwerp ?........................................................................................25 Hoe host ik mijn site en wat is een hostingcontract ? ......................................................25 Wat is webmarketing en positionering binnen de zoekmotor ?........................................26 DEEL 3 - MERKEN EN DOMEINNAMEN ....................................................... 27 Wat is een domeinnaam ?................................................................................................29 Welke domeinnaam moet ik kiezen ?...............................................................................29 Tot wie moet ik me wenden om mijn domeinnaam te laten registreren ?........................31 Welke criteria moet ik in acht nemen ? ............................................................................32 Kan iemand de door mij gekozen domeinnaam betwisten ? ...........................................32 Wat moet ik doen als iemand de door mij gekozen domeinnaam al gebruikt ? ..............33 DEEL 4 - MEE TE DELEN INFORMATIE (VOOR ELKE SOORT WEBSITE) 37 1. Informatie die je verplicht bent mee te delen..............................................................39 Welke informatie over via het internet verkregen persoonsgegevens moet ik aan de internetter meedelen ?......................................................................................................39 reglementering of zelfregulering? .....................................................................................40 Wat moet ik doen als mijn site informatie over personen verspreidt ? ............................40 GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 9
  10. 10. Heb ik specifieke verplichtingen als de gebruikers mij per e-mail kunnen contacteren ?41 Welke informatie moet ik verstrekken als mijn site discussieruimten bevat ? ................ 42 Wat gebeurt er als mijn site de gebruikers voorstelt een formulier in te vullen ?............ 42 Wat zijn mijn verplichtingen als ik gegevens over websiteaansluitingen uitbaat ? ......... 43 2. Verplicht mee te delen informatie voor specifieke sites........................................... 44 3. Je kunt informatie toevoegen om jezelf te beschermen ........................................... 44 Een clausule tot beperking van de aansprakelijkheid ..................................................... 44 Een clausule over de auteursrechten invoegen .............................................................. 45 DEEL 5 - VERKOOP VAN GOEDEREN EN DIENSTEN................................ 47 1. Wat met reclame ?......................................................................................................... 49 2. Welke informatie plaats ik op mijn site ?................................................................... 50 Welke informatie moet ik vooraf verschaffen ? ............................................................... 50 Wat met de bevestiging van de informatie ? ................................................................... 50 3. Sluiten van de overeenkomst : welke stappen? ....................................................... 52 4. Levering van het bestelde product of van de bestelde dienst ................................. 53 5. Vooruitbetaling .............................................................................................................. 53 6. Betaling........................................................................................................................... 54 Welk(e) soort(en) on line betalingswijzen moet ik aan mijn klanten voorstellen in het kader van een site voor elektronische handel ? .............................................................. 54 7. Terugbetaling ................................................................................................................. 58 8. Waarborgen en service ................................................................................................. 58 9. Bewijs ............................................................................................................................. 58 Welke bewijsrègels gelden voor relaties tussen handelaars ?........................................ 58 Welke bewijsregels gelden voor relaties tussen handelaars en consumenten ?............ 59 Wat is een elektronische handtekening ?........................................................................ 60 Wat is een digitale handtekening ?.................................................................................. 60 Wat is een certificerende autoriteit ? ............................................................................... 61 Wat is een certificaat ?..................................................................................................... 61 Welke juridische waarde heeft een digitale handtekening? ............................................ 62 10. « extra's » die je kan aanbieden................................................................................. 62 DEEL 6 - AUTEURSRECHT EN MERKENRECHT ........................................ 65 1. Eerbiediging van de rechten van derden (auteursrecht) .......................................... 67 2. Grondbeginselen van het auteursrecht ...................................................................... 68 Wat is door het auteursrecht beschermd?....................................................................... 68 Moet ik nog aan andere voorwaarden voldoen om door het auteursrecht te kunnen worden beschermd ? ....................................................................................................... 70 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 10
  11. 11. Waartegen mag de auteur van een werk zich verzetten ?...............................................70 Hoe lang is een werk beschermd ? ..................................................................................71 Wat is niet door het auteursrecht beschermd ? ...............................................................72 Mag ik een werk dat door het auteursrecht is beschermd dan nooit reproduceren ? .....72 Wie is houder van auteursrechten ? Tot wie moet ik mij wenden als ik toestemming wil krijgen ? ............................................................................................................................74 Welke praktische stappen moet ik doen bij het ontwerpen van een website ? ...............75 3. Concrete vragen die je je stelt ! ....................................................................................75 Heb ik het recht om de software voor de aanmaak van een webpagina te gebruiken ?.75 Mag ik een foto scannen en in mijn webpagina invoegen ? ............................................76 Mag ik een beeld scannen en in mijn webpagina invoegen ?..........................................76 Mag ik een tekst scannen en in mijn webpagina invoegen ?...........................................77 Mag ik een werk (beeld, logo, icoon, foto, tekst, videosequens, muziekbestand) van een andere site kopiëren of downloaden en op mijn site plaatsen ? ......................................77 Mag ik een beeld of foto van een analoge informatiedrager scannen of een beeld of foto van een digitale informatiedrager kopiëren en op mijn website plaatsen, zelfs als ik er vooraf wijzigingen in aanbreng (bijvoorbeeld door middel van een beeldverwerkingssoftware) ?............................................................................................78 Mag ik muziekbestanden (bijvoorbeeld MP3) op mijn site ter beschikking stellen van internetters ? .....................................................................................................................79 Mag ik met hyperlinks verwijzen naar sites die mp3-bestanden bevatten ?....................80 Mag ik een werk zonder «Copyright»-vermelding vrij kopiëren ? ....................................80 En wat met de werken met de vermelding « zonder auteursrechten » (copyright free) of de zogenaamde « freewares » of « sharewares » ? .......................................................81 Als ik met hyperlinks verwijs naar een andere website, moet ik dan de toestemming vragen van de eigenaar van die site ? .............................................................................81 Welke sancties worden er getroffen als ik het auteursrecht niet eerbiedig ? ..................82 4. Juridische bescherming van je website ......................................................................82 5. Bijzonder probleem : metatags.....................................................................................83 DEEL 7 - COMPUTERCRIMINALITEIT .......................................................... 85 1. Gevaren en te ondernemen stappen............................................................................87 Aan welke gevaren is mijn website blootgesteld ?..........................................................87 Hoe kan ik voorzorgen nemen tegen deze gevaren ? .....................................................87 Wat doe ik als ik een inbraak vastgesteld heb .................................................................88 Welke inbraken worden bestraft ? ....................................................................................90 Wat kan ik doen tegen computerinbraken ?.....................................................................92 2. Aansprakelijkheid...........................................................................................................93 Ben ik aansprakelijk voor gegevens die gewijzigd werden bij een inbraak ? (bijvoorbeeld omdat ik geen gebruik heb gemaakt van alle beveiligingsmiddelen)...............................93 DEEL 8 - ONGEOORLOOFDE EN NADELIGE GEGEVENS......................... 95 Mag ik krachtens het principe van vrijheid van meningsuiting op mijn site plaatsen wat ik wil ? ...................................................................................................................................97 Welke gegevens plaats ik beter niet op mijn site ? ..........................................................98 Mag ik informatie over het kraken van computers vrij doorspelen ?................................98 GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 11
  12. 12. DEEL 9 - ZELFREGULERING...................................................................... 101 1. Een gedragscode volgen............................................................................................ 103 Wat is een gedragscode ? ............................................................................................. 103 Hoe informeer ik mijn klanten dat ik een gedragscode volg ?....................................... 104 Welke gevolgen heeft het volgen van een gedragscode ? ........................................... 104 2. Labelen ........................................................................................................................ 105 Wat is labelen ? ............................................................................................................. 105 Hoe kan ik mijn klanten waarborgen dat het label een kwaliteitslabel is ? ................... 105 3.Beroep op een wisselmechanisme voor de regeling van on line geschillen ........ 106 Wat is een wisselmechanisme voor de regeling van on line geschillen ?..................... 106 Welke voordelen biedt het voorstel van een wisselmechanisme voor de regeling van on line geschillen ? ............................................................................................................. 107 GLOSSARIUM .............................................................................................. 109 A ..................................................................................................................................... 111 B ..................................................................................................................................... 111 C..................................................................................................................................... 112 D..................................................................................................................................... 113 E ..................................................................................................................................... 114 F ..................................................................................................................................... 114 G..................................................................................................................................... 114 H..................................................................................................................................... 115 I ...................................................................................................................................... 116 J...................................................................................................................................... 117 K ..................................................................................................................................... 117 L ..................................................................................................................................... 117 M .................................................................................................................................... 117 N..................................................................................................................................... 118 O..................................................................................................................................... 119 P ..................................................................................................................................... 119 R..................................................................................................................................... 120 S ..................................................................................................................................... 120 T ..................................................................................................................................... 121 U..................................................................................................................................... 121 V ..................................................................................................................................... 122 W .................................................................................................................................... 122 Z ..................................................................................................................................... 123 NUTTIGE WETTEKSTEN EN ADRESSEN .................................................. 125 Nuttige wetteksten........................................................................................................... 127 Nuttige adressen ............................................................................................................. 129 INDEX ........................................................................................................... 131 MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 12
  13. 13. Deel 1 - Inleiding GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 13
  14. 14. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 14
  15. 15. 1. Waarschuwing 1. - Gezien de wereldwijde uitstraling van het internet, de diversiteit van de gebruikte technieken en de zeer uiteenlopende onderwerpen die op een site aan bod kunnen komen, is het onmogelijk in een gids alle mogelijke juridische vragen van een websiteontwerper te beantwoorden. Dit werk behandelt enkel de algemene juridische aspecten van internetsites. Je vindt er beslist heel wat antwoorden op je vragen, maar aangezien gekozen werd voor een algemene aanpak, krijg je misschien niet altijd pasklare oplossingen voorgeschoteld. Bijgevolg raden wij je aan bij het ontwerpen van je site desnoods een gespecialiseerde jurist om advies te vragen. 2. Voor wie is deze gids bestemd ? 2. – Al bevat de gids een aantal technische details, toch wil hij vooral de juridische vragen aanpakken die bij het ontwerpen van een website rijzen. Hij richt zich dus zowel tot de technische ontwerpers als tot de houders van sites. Ontwerper en houder 3. - Met « ontwerper » bedoelen we de natuurlijke of rechtspersoon die zich belast met het technisch ontwerpen van de site, met inbegrip van de databanken, HTML-pagina's, java- applets of andere onderdelen van de site. Met « houder » bedoelen we de natuurlijke of rechtspersoon waarvan de naam duidelijk op de site en soms in de domeinnaam1 voorkomt en die voor de internetter de eigenaar van de site is. Dit onderscheid is belangrijk, omdat er verschillende situaties mogelijk zijn. Zo kan een houder een ontwerper opdragen voor hem een site te creëren, maar hij kan ook zijn site zelf ontwerpen. In dat laatste geval is hij dus tegelijk ontwerper en houder. Relatie ontwerper - houder 4. - Als een houder een ontwerper opdraagt voor hem een website te ontwerpen, moet hij een contract voor het ontwerpen van een site sluiten. Daarin wordt o.a. bepaald op welke manier eventuele aansprakelijkheidsproblemen worden opgelost. We behandelen deze punten in de hoofdstukken 4 en 10, maar willen er nu al op wijzen dat sommige hoofdstukken zich ook richten tot ontwerpers (vooral de hoofdstukken 8, 9 en 10), ook al zijn de juridische overwegingen van deze gids hoofdzakelijk voor sitehouders bestemd. Zo interesseren de vragen over auteursrechten de ontwerpers die zelf beelden of geluiden plaatsen op de site die ze voor een derde ontwerpen. 1 Zie deel 3 : Merken en domeinnamen. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 15
  16. 16. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 16
  17. 17. Deel 2 - Een site ontwerpen en hosten GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 17
  18. 18. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 18
  19. 19. 5. - Er bestaan verschillende mogelijkheden om een internetsite te ontwerpen : - de houder kan zijn website zelf creëren; - hij kan gedeeltelijk een beroep doen op een externe persoon; - hij kan kiezen voor een volledig externe, zogezegde "sleutelklare" oplossing. 1. Als je besluit met eigen middelen (technische, menselijke) een internetsite te ontwikkelen, moet je geen toeleveringscontract sluiten. Om je site te ontwerpen is het essentieel dat je je behoeften correct evalueert en vooraf een plan maakt van de vereiste technische, menselijke en financiële middelen. Als werkgever moet je twee soorten van clausules opnemen in de arbeidsovereenkomst van de werknemer die je belast de site te creëren : - een beding over de intellectuele eigendom van de site, dat de overdracht van vermogensrechten en een gedeeltelijke afstand van de morele rechten van die werknemer bepaalt. De afstand van de vermogensrechten maakt het voor de werkgever mogelijk de site voor commerciële doeleinden te gebruiken. De gedeeltelijke afstand van de morele rechten komt neer op de afstand van de integriteit van de site, zodat de werkgever de site kan wijzigen, aanpassen, enz.; - een non-concurrentiebeding : door dit beding kan de werknemer die van werkgever verandert de vruchten van zijn arbeid niet gebruiken om met zijn oorspronkelijke werkgever te concurreren. 2. Als je besluit een beroep te doen op toeleveranciers, zijn er twee mogelijkheden : - ofwel besluit je de toeleverancier slechts met het ontwerpen van de site of zelfs met een bepaalde taak te belasten. Dan coördineer je nog zelf het werk van de eventuele toeleveranciers en zoek je zelf een hostprovider voor de site; - ofwel kies je voor een globale oplossing, waarbij de toeleverancier zelf alle nodige stappen onderneemt voor het bestaan en de werking van de internetsite. 1. Hoe ontwerp ik mijn website? Hoe kies ik buiten mijn onderneming een ontwerper voor mijn site ? 6. - Als je besloten hebt je internetsite niet zelf te ontwerpen, moet je een ontwerper kiezen die het voor jou zal doen. Om een goede keuze te maken, is het soms interessant een beroep te doen op een consultant. Uiteraard kan je ook zelf een marktstudie maken. 1. Consultancy 7. - Dankzij de kennis en de ervaring van de consultant vind je beslist een ontwerper die het meest aan je behoeften beantwoordt. Ook kleine, bedreven ontwerpers worden dan niet over het hoofd gezien. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 19
  20. 20. De consultant kan tevens een lastenboek opstellen om je offerteaanvraag voor te bereiden. Opgelet : ook al biedt deze oplossing de mogelijkheid een precies plan uit te werken, toch kan een te nauwkeurig lastenboek flexibiliteit en originaliteit belemmeren. 2. De marktstudie zelf uitvoeren 8. - Als je zelf een marktstudie uitvoert, moet je rekening houden met een aantal criteria. Eerst moet je je behoeften analyseren. Je moet ook de omvang van de site en de complexiteit van je plannen evalueren. Wil je een site voor reclame, wil je een databank creëren, transacties uitvoeren, … ? Neem gerust de tijd om op het internet te surfen en alle mogelijkheden te bestuderen en te vergelijken. Kies een technisch en juridisch bekwame websiteontwerper om de gewenste site te creëren. Te veel knutselaars storten zich tegenwoordig op deze winstgevende bedrijvigheid. Eis referenties over het gebied waarop je site betrekking heeft (informatie, reclame, aanmaak van databanken, handel, enz.). Vaak is de technische en artistieke vaardigheid van de ontwerper doorslaggevend. De prijs is uiteraard belangrijk, maar is alles wel inbegrepen ? Gaat het om een prijs per codelijn, per pagina of om een vaste prijs ? Omvat de prijs onderhoud, update en eventuele opleiding van je personeel om zelf te kunnen updaten en hosten ? Als je site aangemaakt is op een databank, kun je de updatekosten verlagen. Naar gelang het doel van je site kan je originaliteit en design inbouwen. Gezien het stijgend aantal internetsites, moet je indruk maken op de bezoekers en je site voortdurend aanpassen om je te onderscheiden. Hoe moet ik met de ontwerper onderhandelen ? 9. - Als je met de eventuele ontwerper(s) van je site onderhandelt, moet je steeds het principe van goede trouw naleven. Net als de ontwerper ben je gehouden tot juistheid, loyaliteit en medewerking bij het voeren van de onderhandelingen. Zo moet je de ontwerper informeren over of waarschuwen voor objectieve moeilijkheden waarmee hij te kampen kan hebben bij de opbouw van je site. Van zijn kant moet de ontwerper je informeren, adviseren en waarschuwen in verband met mogelijke risico's. Soms duren de onderhandelingen vóór het sluiten van het contract lang of gaan ze gepaard met aanzienlijke kosten. Toch kan je tot het laatste ogenblik besluiten of je het contract sluit of niet. Als je echter niet te goeder trouw bent, kan de onderbreking van de onderhandelingen, naar gelang van de omstandigheden, beschouwd worden als een fout, waarvoor je aansprakelijk kan worden gesteld. Als je een (nauwkeurig, vast en eenduidig) aanbod doet, wordt dit aanzien als de definitieve uiting van je akkoord met elk fundamenteel onderdeel van het contract. Elke onvoorwaardelijke goedkeuring geldt als contract. Als de aanvaarding een voorbehoud bevat, wordt die als een weigering beschouwd en kan een nieuw aanbod worden gedaan. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 20
  21. 21. Hoe stel ik het contract voor het ontwerpen van mijn website op ? 10. - Deze afdeling begeleidt je bij het opstellen van je contract voor websiteontwerp. Het is dus niet de bedoeling volledig te zijn, des te meer daar elke toestand bijzonder is en het opstellen van het contract afhankelijk is van de respectieve behoeften en middelen van de partijen. Wij raden je dus aan desnoods een beroep te doen op een professional. 1. Lastenboek 11. - Of het lastenboek nu door jou, door de toekomstige siteontwerper of door een derde is opgemaakt, het is sowieso een uitstekende basis voor het opstellen van het contract. Het lastenboek omvat doorgaans de verschillende te verlenen diensten : - het programmeren van de site in HTML- of XTML-formaat; - het grafisch ontwerpen van de site; - het digitaliseren van beelden, animaties en geluidsbestanden; - het creëren en kopiëren van teksten; - het creëren van databanken, javaprogramma's of andere geavanceerde programmeermodules. Het lastenboek omvat tevens een tijdschema dat bepaalt wanneer : - de houder de gegevens voor het ontwerpen van de site moet bezorgen; - eventuele tussenprojecten afgeleverd moeten worden; - de site uiterlijk on line moet worden gebracht; - de termijn voor de goedkeuring van de ontworpen site vervalt. In dit lastenboek kun je ook te weten komen waarmee de siteontwerper zichzelf zal belasten en wat hij zal uitbesteden (design, elektronische betaling, enz.). 2. Onderhandelingsclausule 12. - Zoals alles wat uitgewisseld is vóór de ondertekening van het contract, is het lastenboek een informatiebron om de wil van de partijen te interpreteren in geval van geschil. Bij het opstellen van het contract is het belangrijk te vermelden wat je met deze documenten wil doen. Jij zal bij het creëren van de site veel belang hechten aan functionaliteit, terwijl de ontwerper eerder de technische kant ervan zal beschouwen. Soms komt deze functionele aanpak tot uiting tijdens de onderhandelingsfase, maar worden bij het opstellen van het contract de verplichtingen van de ontwerper slechts in technische termen behandeld. De ontwerper kan wensen dat elk in de voorcontractuele fase opgesteld document uit het contract wordt geweerd. Daartoe moet hij een clausule in het contract opnemen (de zogenoemde «vierhoekenclausule»…………………….). Op die manier kan hij zijn verbintenis beperken tot wat uitdrukkelijk in het contract staat. In zo’n clausule schuilt wel een zeker gevaar voor de houder, omdat ze een tijdens de onderhandelingen aangegane verbintenis inzake de functionele overeenstemming van de site ongedaan kan maken, GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 21
  22. 22. zodanig dat de ontwerper enkel een waarborg van technische overeenstemming moet bieden. Je moet weten dat de « vierhoekenclausule » niet onrechtmatig mag worden gehanteerd. In juridische taal zegt men dat deze clausule steeds te goeder trouw moet worden ingeroepen en dat ze geen bedrog of grove schuld mag dekken. Daartegenover staat dat de houder er belang kan bij hebben bepaalde voorbereidende documenten aan het contract toe te voegen. Daartoe kan hij de grote fasen van de onderhandeling en de nagestreefde doeleinden vermelden in de inleiding van het contract. Hij kan ook de voorbereidende documenten bij het contract voegen. In dat geval vallen die documenten in het toepassingsgebied van het contract. 3. Belangrijkste verplichtingen van de ontwerper 13. - De belangrijkste taak van de siteontwerper bestaat erin de site te ontwerpen zoals hij werd gedefinieerd. Met deze waarheid als een koe willen we de nadruk leggen op het belang van een zo duidelijk mogelijke omschrijving van de door de ontwerpen te verlenen dienst, met vermelding van de technische details en de nagestreefde doeleinden. De technische definitie omvat de beschrijving van de te volgen boomstructuur, het gebruik van de framingtechniek, het gebruik van een dynamische programmeertaal, enz. De doelstellingen houden verband met interface, interactiviteit, functionaliteit, enz. De ontwerper verbindt zich ertoe de site te creëren binnen een bepaalde termijn maar met een zekere soepelheid. In het contract kun je de ontwerper opleggen zelf de afgesproken taak uit te voeren of integendeel uitdrukkelijk vermelden dat hij de taak mag toeleveren. Buiten het ontwerpen van de site kan de ontwerper zich verbinden tot eventuele complementaire dienstverrichtingen : zo kan hij hosting zoeken of stappen doen om een domeinnaam te bekomen. Deze verbintenissen moeten in het contract staan. 4. Belangrijkste verplichtingen van de sitehouder 14. - Je moet actief deelnemen aan het ontwerp van de site, niet enkel door de nodige informatie te verstrekken, maar ook door je volledige medewerking te verlenen : het product moet immers aan je verwachting beantwoorden. Weet echter dat de informatie die zich op de site bevindt op internationaal niveau openbaar wordt. Als tegenprestatie voor het ontwerpen van de site moet de klant de afgesproken prijs betalen. De na te leven principes, de betalingswijze, de keuze tussen een forfaitaire prijs en een prijsaanpassingsformule kunnen contractueel worden vastgelegd. 5. Belangrijke clausules 15. - Buiten de inleiding en de bepaling van de belangrijkste verplichtingen van de partijen moet je een aantal clausules opnemen die vaak van fundamenteel belang zijn voor de partijen. Het gaat vooral om clausules over intellectuele eigendom, aansprakelijkheid, vertrouwelijkheid en niet-aanwerving van werknemers die voor een medecontractant werken. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 22
  23. 23. Intellectuele eigendom 16. - Als betaler van het websiteontwerp moet je weten dat je geen enkel recht op de betaalde site hebt, tenzij het minimumrecht om de site te gebruiken. Idealiter heb je er belang bij om in de overdracht van de volgende rechten te voorzien om je site vrij te kunnen exploiteren en uitwerken : - het reproductierecht : het on line brengen en de exploitatie van de site vergen reproducties (met name voor de overgang van een drager naar een andere); - het aanpassingsrecht : ontwikkeling van de site en over het algemeen van elke in het werk aangebrachte wijziging; - het recht van communicatie aan het publiek : het plaatsen van informatie op het web is een handeling van communicatie aan het publiek; - het vertaalrecht. Het is niet altijd noodzakelijk rechten te bekomen op de programmeercode. Ze blijven vaak de eigendom van de ontwerper. Opgelet : het voor het siteontwerp gebruikte materiaal dat je ter beschikking stelt van de ontwerper stelt (beelden, geluidsbestanden, enz.) en het door de ontwerper verstrekte materiaal (software, gecreëerde elementen, enz.) moeten in overeenstemming zijn met de rechten van derden en mogen niet onwettig zijn. Aansprakelijkheid 17. - In het contract voor het ontwerpen van een website wordt een aansprakelijkheidsclausule opgenomen om te weten wie aansprakelijk is als de houder, de ontwerper of de gebruikers van de site schade ondervinden. In sommige gevallen kan de schade aanzienlijk zijn (bijvoorbeeld als het gaat om een website voor financiële diensten). Bij het opstellen van je contract moet je aandacht hebben voor het vastleggen van de waarborgen die elke partij verleent. Aanvaard geen clausules die bepalen dat de websiteontwerper geen enkele waarborg biedt voor de verleende diensten of geleverde software. Kies eerder voor een clausule die bepaalt dat hij geen enkele waarborg biedt in geval van overmacht of elke andere gebeurtenis die de ontwerper redelijkerwijs niet kon voorzien. Vertrouwelijkheid 18. - De samenwerking in het kader van je contract veronderstelt een dialoog. In dit kader is vertrouwelijkheid een belangrijke verplichting van de sitehouder en de ontwerper. Deze vertrouwelijkheidsverplichting kan onder andere betrekking hebben op vertrouwelijke en financiële informatie, toegangscodes, wachtwoorden, factureringsgegevens, informatie over hardware, software, diensten en inhoud van de informatiestroom tussen houder en websitebezoekers. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 23
  24. 24. Niet-aanwerving van werknemers die voor een medecontractant werken 19. - In sommige gevallen kan de ontwerper of de houder geneigd zijn een werknemer die een bepaalde techniek onder de knie heeft maar voor zijn medecontractant werkt, van deze laatste af te snoepen. Als je een dergelijk risico vermoedt, kun je in het contract vermelden dat geen enkele contracterende partij tijdens een bepaalde periode een beroep mag doen op werknemers of consultanten van de andere partij. Om de doeltreffendheid ervan te verhogen, kun je eventueel een strafbeding bijvoegen dat het bedrag van de eventueel verschuldigde vergoeding bepaalt, ingeval de andere partij deze overeenkomst niet naleeft. 6. Opleveringsprocedure 20. - Het is belangrijk een controleprocedure in het contract vast te leggen. Daardoor kan je oordelen of de site behoorlijk is ontworpen, met andere woorden of het lastenboek nageleefd is. Deze zogenaamde opleveringsprocedure is essentieel omdat ze de ontwerper van iedere aansprakelijkheid ontlast, behalve als er een apart onderhoudscontract bestaat of als de klant de garantie van de verborgen gebreken inroept2. De grootste moeilijkheid bestaat erin de juiste formulering van de controleprocedure te bepalen : waarop ze slaat en hoe ze tot stand moet worden gebracht. Je moet de functionele site op het netwerk kunnen beoordelen en een verkeerssimulatie verrichten. Je moet ook nagaan of je de webpagina kan lezen met de gangbare navigatiesoftware. Denk ook aan het kader waarin eventuele verbeteringen moeten gebeuren. 7. Onderhoud 21. - Als je het ontwerp gecontroleerd hebt, moet je zorgen voor de eventuele verbetering, aanpassing en zelfs ontwikkeling van de site. In dit geval wordt er van onderhoud gesproken, d.w.z : - onderhoud/verbetering heeft tot doel fouten of gebreken weg te werken; - onderhoud/aanpassing beoogt wijzigingen in functie van de ontwikkeling van de technieken of de regelgeving; - onderhoud/ontwikkeling dekt de nieuwe behoeften van de houder die voortvloeien uit de ontwikkeling van nieuwe toepassingen of de evolutie van de configuratie. Weet dat je geen « recht op onderhoud » hebt. Men beschouwt dat de ontwerper verplicht is zijn fouten te verbeteren vóór de definitieve oplevering van de website in het kader van zijn contract voor websiteontwerp. Maar alle verbeteringen, updates en latere ontwikkelingen horen bij een afzonderlijk contract. Je hebt er dus alle belang bij het onderhoud te regelen zodra het contract voor websiteontwerp is opgesteld, als je wil dat de ontwerper het voor zijn rekening neemt. Door middel van een ontbindingsprocedure met een opzeggingstermijn kun je de voorwaarden en de duur van het onderhoud bepalen. 2 De garantie van de verborgen gebreken veronderstelt echter dat de klant een voldoende ernstig gebrek bewijst, wat helemaal niet eenvoudig is op computervlak. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 24
  25. 25. Naar gelang de aard van je site kan het updaten heel frequent gebeuren. Daar dit niet altijd grote technische capaciteiten vergt, kan het interessant zijn een personeelslid te vormen voor die taak. 2. Bijkomende diensten naast het ontwerpen van websites 22. - Naast het ontwerpen van een site worden een aantal bijkomende diensten verleend : toegang tot het internet, hosting, onderhoud, positionering binnen zoekmotoren, marketing, enz. Zijn deze contracten van bijkomende diensten noodzakelijkerwijs gekoppeld aan het contract voor websiteontwerp ? 23. - NEEN. Sommige ondernemingen bieden deze bijkomende diensten aan naast het ontwerpen van websites. Deze verplichtingen kunnen dan in de vorm van een afzonderlijke clausule opgenomen worden in het contract met de siteontwerper. Ze kunnen echter ook de vorm van een autonoom contract aannemen. Als je de verschillende verplichtingen niet in hetzelfde contract vermeldt, worden ze als autonoom beschouwd. Zo is de ontwerper die een contract gesloten heeft helemaal niet verplicht een tweede contract te sluiten (de siteontwerper hoeft geen onderhoudscontract aan te gaan). De verdwijning van een contract tast echter ook niet noodzakelijkerwijs het bestaan van andere contracten aan (de ontbinding van het contract voor het ontwerpen van een site leidt niet tot de ontbinding van het hosting- of onderhoudscontract). Om dit door de partijen vaak ongewenste effect te voorkomen, kun je aan de afzonderlijke contracten een clausule toevoegen die een verband legt tussen die contracten. Je kan de inwerkingtreding van een contract afhankelijk maken van de ondertekening of de uitvoering van een ander contract (opschortende voorwaarde). Je kan het bestaan van het contract afhankelijk maken van de ondertekening van een ander contract : het eerste contract is nietig als het tweede niet is ondertekend (ontbindende voorwaarde). Een laatste oplossing is de ondertekening door alle partijen van een gemeenschappelijk lastenboek dat aan ieder contract wordt toegevoegd. Hoe host ik mijn site en wat is een hostingcontract ? 24. - Hosting kan op verschillende wijzen worden opgevat : je kan je site zelf hosten of een beroep doen op een externe hostprovider. De hosting van je website vereist een diepgaande technische kennis en voorzorgsmaatregelen die voor het systeem belangrijk zijn. Als je besluit je website te laten hosten, moet je een hostingcontract sluiten. Het hostingcontract is een overeenkomst waarbij de hostprovider geheugenruimte en GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 25
  26. 26. verwerkingscapaciteit van zijn machines te jouwer beschikking stelt. Na de ondertekening van het contract moet je de door de hostprovider opgelegde technische regels naleven : - je mag een bepaalde ruimte niet overschrijden; - eventueel moet je specifiek materiaal gebruiken; - je moet de in het contract afgesproken prijs betalen; - je moet sommige verplichtingen inzake de inhoud nakomen. Zo mag je alleen geoorloofde informatie verwerken en moet je de openbare orde en goede zeden eerbiedigen. Wat is webmarketing en positionering binnen de zoekmotor ? 25. - Een heleboel sites doen elke dag hun intrede op het internet. Om je te onderscheiden en je site bekend te maken, kun je : - goede metatags in de programmering gebruiken zodat je website goed gepositioneerd is binnen de zoekmotoren (over het gebruik van metatags vindt je meer onder nr. 130 en verder); - je website doen opnemen in een gids; - een beroep doen op marketingdiensten, promotionele follow-up, … Je kan overwegen de websiteontwerper of een derde met de promotionele follow-up van je site te belasten. Deze nieuwe verplichtingen moeten contractueel worden vastgelegd. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 26
  27. 27. Deel 3 - Merken en domeinnamen GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 27
  28. 28. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 28
  29. 29. Wat is een domeinnaam ? 26. - Om een minimum aan orde op het internet te behouden, is elk van de tientallen miljoenen computers die met elkaar verbonden zijn, geïdentificeerd door een IP-adres, dat uit 4 getallen met maximum 3 cijfers bestaat. Zo is het IP-adres van de Kamer van Volksvertegenwoordigers bijvoorbeeld 193.190.127.2 en dat van de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer 194.78.86.94. Om toegang te krijgen tot de site, volstaat het dat adres in te voeren op de plaats die daartoe werd ontworpen door je navigatiesoftware, zoals je kunt zien op onderstaande afbeelding. Om de IP-adressen makkelijker te onthouden, kunnen de getallen waaruit ze bestaan wel omgezet worden in een domeinnaam. Zo gaat het er trouwens meestal aan toe op het net, waar je geen 193.190.127.2 hoeft te typen, maar gewoon http://www.dekamer.be, dat automatisch in een IP-adres wordt omgezet door een conversiesysteem, DNS genoemd (Domain Name System). Een domeinnaam is dus makkelijk te onthouden, maar niet technisch noodzakelijk. Welke domeinnaam moet ik kiezen ? 27. - Je domeinnaam kies je in twee stappen : eerst de stam en dan de uitbreiding. Dat moet je heel zorgvuldig doen, want de herkenbaarheid van je site op het internet hangt ervan af. Over het algemeen is de stam de naam van de natuurlijke of rechtspersoon die de site beheert en stemt de uitbreiding overeen met de aard van de uitgeoefende bedrijvigheid of met de geografische zone waar deze bedrijvigheid wordt uitgeoefend. Handelsmaatschappijen kiezen meestal een naam in « .com » en « .be », particulieren en verenigingen zonder winstoogmerk een naam in « .org » en internationale organisaties een naam in « .int » Bestaande uitbreidingen 28. - Er bestaan momenteel twee soorten uitbreidingen op het internet. De eerste categorie omvat de zogenaamde « territoriale » uitbreidingen. Die komen heel veel voor en gaan van « .ac » voor Ascension Island over « .be » voor België tot « .zw » voor Zimbabwe. De meeste instellingen die de toekenning van « nationale » domeinnamen beheren, bepalen zeer strenge regels voor de registratie van hun uitbreiding (zo moet de maatschappelijke zetel zich op hun grondgebied bevinden), maar andere zoals « .am » (Armenië) eisen helemaal niets voor een registratie; hier geldt enkel de regel "die eerst komt, eerst maalt". Die laatste soort uitbreiding, die ook de « .ac » (Ascensioneiland) en GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 29
  30. 30. « .vg » (Virgineilanden) omvat, is dus niet echt territoriaal meer, maar ligt eigenlijk dichter bij algemene uitbreidingen zoals « .com ». De tweede categorie slaat op uitbreidingen die de aard van de bedrijvigheid aanduiden. Ze omvat algemene uitbreidingen (gTLDs)3 van het type « .com » voor handelsvennootschappen, « .net » voor sites die verband houden met de werking van het internet en « .org » voor organisaties en instellingen zonder winstoogmerk, evenals uitbreidingen bestemd voor specifieke instellingen (sTLDs)4 : « .gov » voor regeringen, « .int » voor internationale organisaties en « .mil » voor militaire activiteiten. Niets belet je verscheidene domeinnamen met dezelfde stam maar met een verschillende uitbreiding te laten registreren. Naar gelang van de gekozen uitbreiding wend je je gewoon tot de autoriteit die bevoegd is voor de toekenning van de soort domeinnaam die je gekozen hebt; je moet de door die autoriteit opgelegde voorwaarden naleven. 3 Generic Top Level Domains 4 Special Top Level Domains MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 30
  31. 31. Tot wie moet ik me wenden om mijn domeinnaam te laten registreren ? 29. – Uitbreiding Wie contacteren ? Prijs5 .com www.dotEarth.com registreren : 25 USD voor de eerste 2 jaar .org .net maatschappijen minder hoge prijs geaccrediteerd door ICANN6 .be www.dns.be7 12,10 EUR (BTW inbegrijpen) voor het eerste België jaar 12,10 (BTW inbegrijpen) voor elk bijkomend jaar .fr www.nic.fr 18 EUR of 39 EUR zonder BTW Frankrijk details : www.nic.fr/enregistrement/couts.html .nl www.domain-registry.nl/ cfr. rubriek "de regels", dan "tarieven" Nederland .lu www.dns.lu 50 EUR basisprijs Luxemburg 40 EUR/jaar voor het onderhoud details/ www.dns.be/fr/fees pr.htm .de www.nic.de 116 EUR het eerste jaar Duitsland 58 EUR per bijkomend jaar Andere www.alldomains.com/ 5 Dit zijn enkel richtprijzen, die op 6 december 2001 op de vermelde sites voorkwamen. Vaak moeten ze worden verhoogd met een bedrag dat aan je internetaanbieder verschuldigd is. Het eerste wat je dus moet doen, is inlichtingen inwinnen bij je provider. 6 Zie http://www.icann.org/registrars/accredited-list.html 7 Het Belgische gedeelte van de DNS dat zich met de sites in ".be" bezighoudt, wordt sedert 1 november 1999 beheerd door de vzw "DNS BE". De stichtende leden van die vzw zijn de vereniging van providers (ISPA, www.ispa.be), de vereniging van belangrijke consumenten van telecomdiensten (Beltug, www.beltug.be) en Agorial (www.agoria.be). GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 31
  32. 32. Welke criteria moet ik in acht nemen ? 30. - Voor « .com », « .org » en « .net » moet je geen specifieke criteria in acht nemen (voor zover de domeinnaam beschikbaar is), doch dat is helemaal niet het geval voor de meeste « territoriale » domeinnamen. In België bijvoorbeeld mag « .be » enkel worden gebruikt door handelsvennootschappen, openbare of privé-instellingen en verenigingen die een « reële en redelijke » wettelijke activiteit uitoefenen8. Deze maatschappijen of organisaties moeten in België gevestigd of vertegenwoordigd zijn. Kan iemand de door mij gekozen domeinnaam betwisten ? In « .com », « .org » en « .net » 31. – Stel dat je « regen.com » wil laten registreren. Sedert 21 april 1999 beschikt de Amerikaanse maatschappij Network Solutions Inc. (NSI) niet meer over het monopolie om domeinnamen in « .com », « .org » en « .net » te registreren. Ze behoudt wel de verantwoordelijkheid en het technisch beheer van de databank der namen en servers van namen, maar andere maatschappijen hebben de nodige accreditatie gekregen om rechtstreeks domeinnamen te registreren in de NSI- databanken. Nu is het wel zo dat al die maatschappijen domeinnamen registreren zonder vooraf na te gaan of het recht van derden werd geëerbiedigd. Het volstaat dat « regen.com » nog niet is gebruikt en dat je op je erewoord verklaart het recht te hebben die naam te gebruiken en hij wordt je onmiddellijk toegekend. Het kan echter wel gebeuren dat het gebruik van die naam vroeg of laat wordt betwist. Om dergelijke problemen op te lossen, vaardigde de ICANN99 de « Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy »10 uit, een handvest dat sinds 1 december 1999 bij wijze van proef toepasselijk is op een beperkt aantal geaccrediteerde maatschappijen. Daarom willen wij het eerder hebben over een ander handvest voor het oplossen van geschillen, namelijk datgene dat wordt gehanteerd door de maatschappij NSI11, die de meeste domeinnamen registreert. Volgens dit handvest kan de houder van het merk « regen » een bezwaarschrift indienen bij de maatschappij NSI indien het teken « regen » vroeger als merknaam werd gedeponeerd. NSI zal je in gebreke stellen om haar binnen 30 dagen het bewijs te leveren van jouw rechten op dat teken. Als je bewijst dat je houder was van het merk « regen » vóór het indienen van het bezwaarschrift of als je een recht bezit op « regen » (bijvoorbeeld omdat je Mijnheer Regen heet), dan blijft de domeinnaam de jouwe. NSI zal je vragen die naam af te staan als dat niet het geval is. 8 « association with a reasonable, demonstrable and legal activity », www.dns.be 9 Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (www.icann.org) 10 http://www.icann.org/udrp/udrp-policy-24oct99.htm 11 http://www.networksolutions.com/legal/dispute-policy.html MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 32
  33. 33. Uiteraard is deze procedure vrijblijvend en berust ze op een minnelijke schikking. Je kunt nog altijd aanvaarden of weigeren om af te zien van het gebruik van « regen.com ». Als je aanvaardt, dan beschik je over 90 dagen om over te stappen op de nieuwe naam die je zelf mag kiezen (bijvoorbeeld « regen.net »). In dat geval verschijnt gedurende die 90 dagen een bericht op de pagina www.regen.com, waarin de internetter gevraagd wordt voortaan de website www.regen.net te raadplegen. Als je weigert om je binnen 30 dagen naar die regeling te schikken, dan wordt de domeinnaam opgeschort tot een rechtbank zich over de zaak uitspreekt. In « .be » 32. - Aangezien er voor de registratie van domeinnamen in « .be » een strengere procedure geldt, is er hier ook minder betwisting. Tegenwoordig moet je noodzakelijkerwijze beschikken over een recht op de naam die je aanvraagt, want de instelling DNS BE gaat na of die naam hetzij een firmanaam is die in het handelsregister ingeschreven is, hetzij de naam van de maatschappij of de vereniging zoals vermeld in de door het Belgisch Staatsblad bekendgemaakte statuten, hetzij een merk dat bij het Benelux-Merkenbureau geregistreerd is. Het kan echter gebeuren dat de houder van het recht op dezelfde naam als de jouwe het recht op de geregistreerde naam betwist. In zo'n geval houdt DNS BE het bij de eerst geregistreerde naam (« first come, first served »-principe) en kunnen de firma's desnoods naar de rechtbank stappen om het geschil te regelen. Wat moet ik doen als iemand de door mij gekozen domeinnaam al gebruikt ? Dit is een uiterst ingewikkelde materie. Wij beperken ons dus tot enkele bondige antwoorden. Bij geschillen raden wij je ten stelligste aan het advies in te winnen van een gespecialiseerde jurist, die jouw geval grondig en genuanceerd kan bekijken. Geval van de maatschappij sneeuw 33. - Stel dat je eigenaar bent van de in België gevestigde roomijsfabriek « Sneeuw » en dat je het merk « Sneeuw » deponeerde. Daartoe moest je twee principes naleven : - het principe van de specialiteit : je merk werd gedeponeerd voor een specifiek product (roomijs), en - het principe van de territorialiteit : je merk werd gedeponeerd om op een welbepaald grondgebied te worden gebruikt (bijvoorbeeld België, Frankrijk en Duitsland). a) Stel nu dat een kleurpotloodfabriek hetzelfde merk « Sneeuw » deponeerde in België en de domeinnaam « sneeuw.be » reserveerde. b) Nadien constateer je dat een Canadees roomijsbedrijf, « Sneeuw » genaamd, de domeinnaam « sneeuw.com » reserveerde. Dat bedrijf deponeerde zijn merk in Canada. Zoiets is best mogelijk, want jij deponeerde jouw merk enkel voor België, Frankrijk en Duitsland. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 33
  34. 34. c) Ten slotte reserveerde een privé-persoon, mijnheer XYZ, de domeinnaam « sneeuw.org » om er een site mee te maken over een onderwerp dat hem boeit : de wetenschappelijke verklaring van de vorming en de samenstelling van sneeuw. Je wil de naam « http://www.sneeuw.be » laten registreren (geval A) 34. - Je wil wel de naam http://www.sneeuw.be laten registreren, maar wanneer je die woorden op het internet typt, verschijnt de site van de kleurpotloodfabriek Sneeuw. Het is namelijk zo dat, volgens het principe van de specialiteit, twee maatschappijen die op hetzelfde grondgebied actief zijn, maar tot verschillende sectoren behoren, het teken « sneeuw » wettelijk mogen uitbaten als zij dat teken als merknaam hebben laten registreren12. De kleurpotloodfabriek is dus ook een rechtmatig gebruiker van het merk « sneeuw » en mag net als jij de domeinnaam « sneeuw.be » gebruiken voor zover ze de door DNS BE opgelegde criteria in acht neemt (wat het geval is, vermits de vzw de aangevraagde domeinnaam voor haar reserveerde). Aangezien er technisch gezien slechts één domeinnaam « sneeuw.be » mag bestaan, zal in geval van geschil voorrang worden gegeven aan deze of gene maatschappij, op grond van de regel « die eerst komt, eerst maalt ». Conclusie : je had die domeinnaam maar vroeger moeten laten registreren ! Je wil de naam « http://www.sneeuw.com » laten registreren (geval B) 35. - Ook hier is iemand je voor geweest : de domeinnaam die je gekozen hebt, wordt reeds gebruikt. De Canadese maatschappij is de rechtmatige houder van het merk « Sneeuw » in Canada en mag het gebruiken voor producten van dezelfde soort als de jouwe. Tot nog toe bestonden beide maatschappijen naast elkaar, maar via het net komen ze bij manier van spreken plots oog in oog te staan. De Canadese site is dus toegankelijk in België en maakt gebruik van een in België beschermd teken. Het zou dus moeten mogelijk zijn de Canadese maatschappij te verbieden de domeinnaam te gebruiken (Het is wel zo dat zodra je jouw domeinnaam gerecupereerd hebt, de Canadese site dat ook kan vermits jouw site beschikbaar is in Canada !). Wellicht zal de rechter het principe « die eerst komt, eerst maalt » hanteren ten voordele van de Canadese maatschappij. Ook hier had je dus sneller moeten zijn. Je wil de naam « http://www.sneeuw.org » laten registreren (geval C) 36. - Je kunt die domeinnaam enkel terugkrijgen als je aantoont dat mijnheer XYZ een fout beging (moeilijk te bewijzen) of dat hij om commerciële redenen gebruik maakt van de domeinnaam "sneeuw.org" en zo schade berokkent aan jouw merk. Je kunt ook proberen te bewijzen dat mijnheer XYZ die naam reserveerde met het enige doel je te benadelen (zijn site bevat slechts een halve pagina uitleg over de vorming en samenstelling van sneeuw en van bij het eerste contact stelde mijnheer XYZ je voor de domeinnaam "sneeuw.org" van hem - tegen een woekerprijs - terug te kopen) en dat hij zich schuldig maakt aan domain name grabbing13 of cybersquatting. 12 Afgezien van de uitgebreide bescherming van bekende merken. 13 D.w.z. « de opzettelijke registratie van een domeinnaam (in casu « sneeuw.com ») die een teken bevat dat door een derde (jouw maatschappij) wordt gebruikt als handelsnaam of merk met de bedoeling de eigenaar van het merk te verhinderen een website te maken onder die domeinnaam ». D. PAUKER, « Introduction to MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 34
  35. 35. Je hebt de domeinnaam die je wou kiezen teruggekregen Als je bij vonnis hebt bekomen dat de naam « sneeuw.com » jou krachtens de Eenvormige Benelux-Merkenwet wordt teruggegeven, dan rest je nog een probleem : hoe kan je dat vonnis in het buitenland laten uitvoeren ? In Canada is die wet namelijk niet van toepassing. Je zal een beroep moeten doen op de lange, dure en onzekere exequatur- procedure, waarbij een vreemd land de waarde van het vonnis erkent en het op zijn grondgebied doet uitvoeren alsof het door een van zijn eigen rechtbanken zou zijn uitgesproken. Je hebt je domeinnaam niet teruggekregen Het enige wat je dan kan doen, is een andere domeinnaam kiezen (roomijs.com of sneeuw.net) en betreuren dat je niet hebt geluisterd naar de mensen die je aanraadden je domeinnaam onmiddellijk te reserveren. domain name disputes », http://www.law.georgetown.edu/lc/internic/recent/recli.html, vertaald door A. LEFEBVRE, « Nom de domaine et droit des marques : la fin du grabbing ? », noot onder Comm. Bruxelles (Psdt), 3/1/1997, in « Droit de l'informatique et des télécoms », 97/4, Editions des Parques, Parijs, blz. 37. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 35
  36. 36. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 36
  37. 37. Deel 4 - Mee te delen informatie (voor elke soort website) GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 37
  38. 38. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 38
  39. 39. 1. Informatie die je verplicht bent mee te delen 37. - Met je computer geraak je makkelijk aan een heleboel informatie. Maar dit kan de privacy in het gedrang brengen en gevaarlijk zijn voor de hele maatschappij. Om te vermijden dat de verwerking van persoonsgegevens de vrijheid schaadt, legt de wet een aantal gedragingen aan banden. Welke informatie over via het internet verkregen persoonsgegevens moet ik aan de internetter meedelen ? 38. - Een Europese richtlijn14 heeft hierover zeer strenge regels bepaald. Aangezien deze richtlijn werd omgezet in de nationale wetgeving van de meeste lidstaten, kunnen wij ervan uitgaan dat de wetgeving over de persoonlijke levenssfeer vrij homogeen is in Europa. Als persoon verantwoordelijk voor de verwerking van die gegevens moet je de wet naleven van de lidstaat waar je gevestigd bent15. In dit hoofdstukje vertellen we wat je moet doen om in orde te zijn met de Belgische wet16. We beperken ons tot algemene aanbevelingen en raden je aan voor specifieke zaken te gaan kijken naar de wetteksten of een specialist te raadplegen. Wanneer moet ik informatie meedelen ? 39. - De wet is van toepassing als er persoonsgegevens worden verwerkt. Ze geeft een definitie van die twee termen : - je verwerkt persoonsgegevens als je ze verzamelt, vastlegt, bewaart, ordent, verspreidt of, al dan niet met behulp van geautomatiseerde procédés, op een andere wijze behandelt; - persoonsgegevens : iedere informatie over een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon17. Waar moet ik informatie meedelen ? 40. - De informatie moet op de website geplaatst worden. Het volstaat dus niet op de eerste pagina van de site een hypertekstlink te leggen naar een pagina waar alle nuttige informatie te vinden is (een soort van « handvest voor de bescherming van de persoonlijke 14 Het gaat om de Richtlijn van 24 oktober 1995 van het Europese Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens, PBEG, 23 november 1995, L 281/31. 15 In werkelijkheid is de regel over de toepasbaarheid van de wet ingewikkelder. Ook al ben je niet in België gevestigd, toch kan je onderworpen zijn aan de Belgische wet. Dat is bijvoorbeeld zo als je de gegevens verwerkt met machines die zich in België bevinden. 16 Het gaat om de wet van 8 december 1992 tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer, gewijzigd bij de wet van 11 december 1998 tot omzetting van de richtlijn van 24 oktober 1995. 17 Een bestand met anonieme gegevens dat aan een bestand met persoonsgegevens kan worden gekoppeld, wordt een bestand over identificeerbare personen. Dat bestand is dus onderworpen aan de wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer als het wordt verwerkt. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 39
  40. 40. levenssfeer» of, in het Engels, « privacy policy »). Je moet ook een link tot stand brengen met alle pagina's van jouw site die persoonsgegevens verzamelen. Welke informatie moet ik meedelen ? 41. - Als je gegevens begint te verwerken, moet je in regel : - jezelf kenbaar maken (als persoon verantwoordelijk voor de verwerking van de databank); - je adres opgeven (geografisch en/of elektronisch adres); - vermelden met welk doel je de gegevens verwerkt; - de betrokken persoon op de hoogte brengen dat hij zich kosteloos kan verzetten tegen directe marketing; - de betrokken persoon op de hoogte brengen dat hij toegang kan krijgen tot de gegevens; - de betrokken persoon op de hoogte brengen dat hij het recht heeft de gegevens te doen verbeteren; - de bestemmeling van de gegevens vermelden; - bepalen of een antwoord op de vragen verplicht of niet verplicht is en vermelden welke de gevolgen zijn wanneer niet wordt geantwoord. Buiten die inlichtingen, die op de site moeten worden vermeld, moet je je ook houden aan de andere bepalingen van de wet over de registratie bij de Commissie voor de Bescherming van de Persoonlijke Levenssfeer, het beheer van bestanden en de te treffen veiligheidsmaatregelen. reglementering of zelfregulering? 42. - Naast de nationale wetgevingen ontstaan er op het internet sommige gebruiken. De actoren van het internet leggen zichzelf vrijwillig een gedragscode op om het vertrouwen van de internetters te stimuleren en de elektronische handel te ontwikkelen. Eens ze verklaard hebben de gedragscode te aanvaarden, moeten ze die ook naleven. In de volgende vragen maken wij een onderscheid tussen de voorschriften die door de wet zijn opgelegd en de regels die kunnen worden nageleefd door elke webmaster die een kwaliteitslabel18 inzake bescherming van de persoonlijke levenssfeer wenst aan te brengen. Wat moet ik doen als mijn site informatie over personen verspreidt ? 43. - Stel dat je de naam van personen met of zonder adres, hun telefoonnummer, e- mailadres, enz. moet verspreiden op jouw website. Om welke reden je dat ook doet 18 Over kwaliteitslabels, zie deel 10. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 40
  41. 41. (professionele, commerciële, administratieve, sociaal-culturele of andere betrekkingen), je moet een aantal principes over de verspreiding van persoonsgegevens in acht nemen. De naam van bedienden en hun telefoonnummer op het werk worden ook als persoonsgegevens beschouwd. Wat zegt de wet ? Je moet de betrokken personen meedelen dat zij recht hebben op toegang tot gegevens over hen en dat zij het recht hebben die gegevens te doen wijzigen, verbeteren of schrappen. Je moet hun ook zeggen hoe ze die rechten kunnen uitoefenen. Wat raden wij je aan ? Je kan voor een van de volgende twee oplossingen kiezen, telkens met eerbiediging - zij het op een verschillend niveau - van de privacy : - ofwel vraag je het akkoord van de betrokkenen vooraleer de gegevens over hen op het internet worden verspreid. Om te vermijden dat je site wordt lamgelegd, kun je ervan uitgaan dat ze ermee instemmen als ze niet geantwoord hebben binnen een bepaalde termijn (die voldoende lang is …). Je moet hun wel meedelen dat zij je steeds mogen verzoeken gegevens over hen niet langer op je site te verspreiden; - ofwel meld je die personen dat er over hen gegevens zijn verspreid en dat zij je steeds mogen verzoeken gegevens over hen niet langer op je site te verspreiden. Heb ik specifieke verplichtingen als de gebruikers mij per e- mail kunnen contacteren ? 44. - Stel dat je je e-mailadres op je webpagina plaatst en dat de gebruikers van je site berichten naar jou sturen. Op die manier kom je in het bezit van een aantal gegevens die je kan verwerken : inhoud, datum en uur van ontvangst, e-mailadres van de auteur van het bericht, zijn naam en voornaam alsook andere informatie die automatisch doorgestuurd wordt door zijn software voor elektronische post. Wat zegt de wet ? Je moet de betrokken personen meedelen dat zij recht op toegang hebben tot gegevens over hen en dat zij het recht hebben die gegevens te doen wijzigen, rechtzetten of schrappen. Je moet hun ook zeggen hoe ze die rechten kunnen uitoefenen. Die personen mogen je steeds, en zonder daartoe een reden op te geven, vragen hun elektronisch adres te schrappen indien je het voor directe-marketingdoeleinden gebruikt. Je moet bepalen hoe lang je e-mailadressen bewaart in functie van het gebruik dat je ervan maakt. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 41
  42. 42. Als je overweegt verzamelde e-mailadressen door te spelen aan derden, dan moet je de betrokken personen daarover inlichten door dit te vermelden naast je elektronisch adres en hun meedelen dat ze zich mogen verzetten tegen een dergelijke overdracht. Welke informatie moet ik verstrekken als mijn site discussieruimten bevat ? 45. – Discussieruimten zijn plaatsen waar mensen zich over diverse onderwerpen kunnen uitspreken. Je hebt er belang bij de behandelde onderwerpen te beheersen om te vermijden dat je aansprakelijk wordt gesteld voor uitlatingen van sommige gebruikers. Pedofilie, aanzetting tot rassenhaat, geweld en revisionisme zijn stuk voor stuk onderwerpen waarvoor je aansprakelijk kan worden gesteld. Je moet weten dat de aansprakelijkheid van de webmaster doorgaans vergeleken wordt met die van de hoofdredacteur van een krant die moet kiezen wat hij zal opnemen in zijn rubriek « lezersbrieven ». Wat zegt de wet ? Je moet de bezoekers inlichten over het doel van deze discussieruimte. Je moet hun ook verbieden de persoonlijke gegevens die zich in die ruimten bevinden voor commerciële doeleinden te verzamelen en te gebruiken. Je moet de betrokken personen informeren over het bestaan en de uitoefeningsmodaliteiten van het recht van toegang, rechtzetting en schrapping van de bijdragen die op naam worden verspreid op de discussieruimten van de site. Wat raden wij je aan ? Wij raden je aan een beroep te doen op een bemiddelaar die, nog voor de informatie wordt verspreid, elke bijdrage schrapt die jouw burgerlijke of strafrechtelijke aansprakelijkheid op het spel kan zetten of die de reputatie of intimiteit van een derde kan schaden. De rol van die bemiddelaar moet wel duidelijk worden gedefinieerd. Wij adviseren je de bezoekers op de hoogte te brengen van de manier waarop die discussieruimten functioneren. Vermeld onder meer de eventuele aanwezigheid van een bemiddelaar. Wat gebeurt er als mijn site de gebruikers voorstelt een formulier in te vullen ? Wat zegt de wet ? 46. – Je moet de gebruikers meedelen of ze al dan niet verplicht zijn te antwoorden en met welk doel je informatie verzamelt. Verder moet je hen inlichten over het bestaan en de MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 42
  43. 43. wijze van uitoefening van het recht tot toegang, rechtzetting en schrapping van gegevens die hen aanbelangen. Als je bovendien van plan bent gegevens over bezoekers van je website door te spelen aan derden, dan moet je die internauten hiervan op de hoogte brengen. Opgelet : die gegevens mogen niet voor onbeperkte tijd worden bewaard. De duur van de bewaring moet worden verantwoord door het doel van de verwerking. Wat raden wij je aan ? 47. – Als je op basis van formulieren informatie verzamelt, raden wij je aan de gebruikers de gelegenheid te geven akkoord of niet akkoord te gaan met de verspreiding van hun gegevens (bijvoorbeeld door het aankruisen van een vakje op het formulier). Wat de duur van de gegevensverwerking voor marketingdoeleinden betreft, raden wij je aan de gegevens uit te wissen als je geen antwoord hebt gekregen na twee opeenvolgende verzoeken en ze te schrappen ten laatste 15 maanden nadat je ze hebt verzameld. We raden je ook aan informatie over personen waarmee je een contractuele band hebt niet langer te bewaren dan de tijdspanne waarin het bestaan of de uitvoering van het contract kan worden betwist. Wat zijn mijn verplichtingen als ik gegevens over websiteaansluitingen uitbaat ? 48. – Je kan heel wat informatie verzamelen over bezoekers van je site : datum, uur, internetadres, protocol van de computer, geraadpleegde pagina’s, enz. Zo’n gegevens zijn van kapitaal belang om te weten hoe vaak je site wordt bezocht en om je site te kunnen verbeteren. Wat zegt de wet ? De wet zegt niets over het gebruik van die gegevens, voor zover ze geen namen bevatten. Als de gegevens gekoppeld kunnen worden aan andere informatie die je hebt verzameld via andere middelen (formulieren, e-mails en dergelijke meer), worden ze als geïdentificeerd of identificeerbaar beschouwd. In dat geval moet je de wet op de bescherming van de persoonlijke levenssfeer naleven. Je moet de gebruiker meedelen dat je die gegevens hebt verzameld en je mag ze niet langer bewaren dan de tijd die nodig is voor het doel van de verwerking. Een termijn van tien jaar vermelden op een cookie die informatie bevat over een persoon is bijvoorbeeld helemaal buitenmaats. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 43
  44. 44. Wat raden wij je aan ? Aan de hand van procédés zoals cookies (waardoor een site informatie kan opslaan in de computer van een gebruiker) of java-applets (onderdelen van een site weergegeven door de browser van de gebruiker) kunnen gegevens worden verzameld. Wij raden je aan de bezoekers te informeren dat die technieken in hun machine worden gebruikt en dat ze zich hiertegen kunnen verzetten. 2. Verplicht mee te delen informatie voor specifieke sites 49. - Als je je niet beperkt tot het verkrijgen van een venster op het web, maar je ook aan e-commerce wil doen, moet je een aantal specifieke wetten eerbiedigen. Daarin staat vermeld dat je de consument sommige gegevens moet meedelen vóór en na zijn aankoop. Meer details hierover vind je in deel 5 over « de verkoop van goederen en diensten ». 3. Je kunt informatie toevoegen om jezelf te beschermen Een clausule tot beperking van de aansprakelijkheid 50. - Als je informatie op het internet verspreidt of handelsverrichtingen uitvoert, heb je bepaalde verplichtingen. Zo moet je die informatie op wettelijke wijze verzamelen, verwerken en verspreiden. Verder moet je kwaliteitsinformatie verstrekken, d.w.z. nauwkeurige feiten, volledige en bijgewerkte gegevens. Je aansprakelijkheid kan dus op het spel staan als je door niet-naleving van die verplichtingen economische of morele schade toebrengt aan de bestemmelingen of aan derden. Ook al is de dienst die je verleent gratis, toch blijf je aansprakelijk. Je kan een clausule tot beperking van je aansprakelijkheid aanbrengen op je site. Het gebruik van zo'n clausule ligt wel gevoelig want de geldigheid ervan is omstreden. Naar gelang van de manier waarop ze opgesteld is, kan ze als nietig worden beschouwd. Vraag raad aan een specialist om eventueel een clausule tot beperking van je aansprakelijkheid op te stellen en denk eraan dat die clausule jouw aansprakelijkheid niet in die mate kan beperken dat je helemaal geen verplichtingen meer hebt (in principe kan een clausule tot beperking van de aansprakelijkheid niet tot gevolg hebben dat een van de hoofdverplichtingen van een verdragsluitende partij wegvalt). In die clausule kun je een « voorbehoud » inbouwen over de voorgestelde dienst door de aandacht van de gebruiker te vestigen op eventuele onzekerheden of twijfels, niet- gecontroleerde bronnen, controverses, de datum van de jongste bijwerking, enz. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 44
  45. 45. Een clausule over de auteursrechten invoegen 51. - Op je site kun je een clausule over de auteursrechten plaatsen. Die vermelding waarborgt niet dat je effectief houder bent van de auteursrechten van wat zich op je site bevindt. Daardoor stel je je echter wel aan derden voor als houder van de rechten, wat je een comfortabeler positie verschaft. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 45
  46. 46. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 46
  47. 47. Deel 5 - Verkoop van goederen en diensten GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 47
  48. 48. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 48
  49. 49. 52. - Als je op je website producten of diensten te koop aanbiedt, moet je sommige principes naleven, zoals de regels inzake consumentenbescherming bij verkoop op afstand. Vooral de regels over reclame en verkoop op afstand zijn hier van belang. Opgelet ! Bovengenoemde regels gelden slechts als je klant een consument is, d.w.z. een « natuurlijke of rechtspersoon die uitsluitend voor niet-beroepsmatige doeleinden op de markt gebrachte producten of diensten verwerft of gebruikt ». Als je klant een professional is, ben je niet verplicht je aan deze regels te houden. 1. Wat met reclame ? 53. - Als je een product of dienst op je site voorstelt om de verkoop ervan te bevorderen, ben je onderworpen aan de regels inzake reclame. Dit betekent dat je eerst moet vermelden dat het om een reclameboodschap gaat door op een leesbare, duidelijke en ondubbelzinnige wijze het woord « reclame » aan te brengen. Tevens moet je je houden aan de regels inzake misleidende reclame en vergelijkende reclame. De reclame die je op je site brengt mag niet misleidend zijn en mag dus : - geen beweringen, inlichtingen of afbeeldingen bevatten die kunnen leiden tot misvattingen omtrent een product of dienst, - geen beweringen, inlichtingen of afbeeldingen bevatten die kunnen leiden tot misvattingen over de verkoper, - geen belangrijke informatie weglaten, - geen kwaad spreken van een andere verkoper of van zijn producten en diensten, - geen misleidende of afbrekende vergelijkingen bevatten, - geen verwarring doen ontstaan met een ander product, een andere dienst of een andere verkoper, - geen product of dienst promoten waarvan de voorraad ontoereikend is, - bij de consument niet ten onrechte de zekerheid wekken dat hij een product of dienst heeft gewonnen. Mits je je houdt aan bepaalde voorwaarden, mag je vergelijkende reclame maken, met andere woorden de naam vermelden van een concurrent of verwijzen naar producten en diensten aangeboden door een concurrent. Vergelijkende reclame mag dus : - niet misleidend zijn, - geen subjectieve vergelijking maken, - geen verwarring zaaien, - het imago van een concurrent niet afbreken, - geen onrechtmatig voordeel halen uit de reputatie van een merk of een commerciële naam, - een product of dienst niet voorstellen als een imitatie of een reproductie van een product of dienst van een beschermd merk of met een beschermde handelsnaam. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 49
  50. 50. 2. Welke informatie plaats ik op mijn site ? Welke informatie moet ik vooraf verschaffen ? 54. - Zodra je producten of diensten on line te koop aanbiedt, moet je volgende informatie verschaffen : - je identiteit en geografisch adres; - de belangrijkste kenmerken van het product of de dienst; - de prijs; - in voorkomend geval de leveringskosten; - de wijze van betaling, levering of uitvoering van de overeenkomst; - het al dan niet bestaan van een verzakingsrecht; - de wijze van terugneming en teruggave van het product; - de kosten voor het gebruik van de techniek voor communicatie op afstand, wanneer die op een andere grondslag dan het basistarief worden berekend; - de geldigheidsduur van het aanbod of de prijs; - in geval van duurzame of periodieke dienstverlening of levering van een product, de minimumduur van de overeenkomst. Deze informatie moet duidelijk op de site worden vermeld en gemakkelijk te begrijpen zijn. Wat met de bevestiging van de informatie ? Zodra de klant heeft besteld, moet je de informatie bevestigen. Welke informatie? 55. - Je moet bepaalde inlichtingen, die reeds op de site aanwezig zijn, herhalen : - je identiteit en geografisch adres, - de prijs van het betrokken product of de betrokken dienst, - in voorkomend geval, de leveringskosten, - de wijze van betaling, levering of uitvoering van de overeenkomst, - het al dan niet bestaan van een verzakingsrecht, - de geldigheidsduur van het aanbod of de prijs, - in geval van duurzame of periodieke verlening van een dienst of levering van een product, de minimumduur van de overeenkomst. Verder moet je informatie geven over : - het verzakingsrecht : je moet één van de volgende twee ad hoc clausules vermelden, naar gelang de overeenkomst in een verzakingsrecht voorziet of niet : « De consument heeft het recht de verkoper mee te delen dat hij van de aankoop afziet, zonder een boete te moeten betalen en zonder een reden te MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 50
  51. 51. moeten opgeven, binnen … werkdagen (ten minste 7 dagen) vanaf de dag die volgt op de levering van het product of op het sluiten van de dienstverleningsovereenkomst. » of « De consument beschikt niet over het recht om van de aankoop af te zien ». Het beding moet in vetgedrukte letters en in een kader los van de tekst op de eerste bladzijde staan. - het geografisch adres waar de consument met zijn klachten terechtkan; - de bestaande service en commerciële waarborgen; - de voorwaarden waaronder de consument de overeenkomst kan opzeggen, indien deze van onbepaalde duur is of een duur van meer dan één jaar heeft. De overeenkomsten onderworpen aan een verzakingsrecht en de andere De situatie is verschillend naar gelang je een product of een dienst aanbiedt. Je biedt een product aan : in principe is de overeenkomst onderworpen aan een verzakingsrecht behalve voor de volgende producten : - op maat vervaardigde producten of producten die duidelijk een persoonlijk karakter hebben; - producten die snel bederven; - producten die niet kunnen worden teruggestuurd of die snel beschadigd raken; - audio- of video-opnamen of ontzegelde computerprogramma's; - kranten, tijdschriften of magazines. Denk eraan dat het je in deze gevallen vrij staat de consument een verzakingsrecht te verschaffen. Je biedt een dienst aan : het verzakingsrecht is van toepassing, behalve in twee gevallen : - een dienst die onmiddellijk wordt verleend (bijvoorbeeld op het netwerk) ; - loterijbiljetten of weddenschappen. Wanneer ? 56. - De bevestiging moet aan de consument worden meegedeeld : - voor producten : ten laatste bij de levering; - voor diensten : vóór de uitvoering van de overeenkomst, m.a.w. voordat de consument de bestelde dienst ontvangt. Het is echter mogelijk dat de dienst met goedvinden van GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 51
  52. 52. de consument voor het einde van de verzakingstermijn wordt geleverd. In dit geval kun je de bevestiging tijdens de uitvoering van de overeenkomst sturen. Onder welke vorm ? 57. - Je kan de bevestiging aan de consument meedelen op een traditionele "papieren drager" of op een "duurzame drager", d.w.z. elektronische post, een diskette, een cd-rom. Je moet echter vooraf nagaan welke bevestiging de consument wenst : het heeft weinig zin hem een cd-rom te sturen als hij geen cd-lezer heeft ! Ga dus na wat voor apparatuur hij bezit. Voor jou is de meest voor de hand liggende procedure hem de bevestiging via elektronische post mee te delen (voor zover de consument over een elektronisch adres beschikt : vergeet niet dat consumenten je ook kunnen contacteren via een cybercafé of een andere openbare gelegenheid !). Sancties bij niet-naleving van de informatieplicht 58. - Er bestaan twee sancties, afhankelijk van de ontbrekende informatie : - bij ontbreken van het beding dat de consument informeert over zijn recht om van de aankoop af te zien : het product of de dienst wordt geacht niet op voorafgaand verzoek van de consument te zijn geleverd. De consument is niet verplicht het product of de dienst terug te geven of te betalen; - bij ontbreken van het beding waarin staat dat de consument het recht niet heeft om van de aankoop af te zien of bij ontbreken van elke andere informatie bij de bevestiging : de consument beschikt over een verzakingstermijn van drie maanden. 3. Sluiten van de overeenkomst : welke stappen? 59. - Bij het sluiten van de overeenkomst zijn de volgende fasen vereist : - toegang tot de algemene verkoopsvoorwaarden; - eindverificatie van de transactie; - mogelijkheid fouten te verbeteren. Toegang tot de algemene verkoopsvoorwaarden Buiten de toegang tot de algemene verkoopsvoorwaarden via je homepage is een andere stap vereist bij het sluiten van de overeenkomst : je bent ertoe gehouden de consument de mogelijkheid te geven je verkoopsvoorwaarden te lezen vóór het sluiten van de overeenkomst. Eindverificatie van de transactie Welke stappen je ook gepland hebt om de overeenkomst te sluiten, je bent verplicht de consument een pagina voor te leggen met een samenvatting van de transactie (gekozen MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 52
  53. 53. producten, prijs, betalingsvoorwaarden, levering, enz.), alvorens hij zich definitief verbindt. Zo'n pagina biedt het voordeel dat de consument zijn instemming met kennis van zaken kan geven. Mogelijkheid fouten te verbeteren In het kader van deze samenvatting moet de consument de mogelijkheid krijgen fouten te verbeteren : als hij fouten in zijn bestelling vindt bij het nakijken van de samenvattingspagina, moet hij de nodige wijzigingen kunnen aanbrengen, zoniet heeft de samenvatting geen zin. 4. Levering van het bestelde product of van de bestelde dienst 60. - De levering van het product of de dienst moet hoe dan ook gebeuren binnen 30 dagen vanaf de dag die volgt op de dag van ontvangst van de bestelling. Je mag wel een andere termijn voorstellen, maar enkel met de instemming van de consument. 5. Vooruitbetaling 61. – Volgens de wet mag je de consument niet verplichten te betalen vóór het einde van de verzakingstermijn. Deze bescherming heeft tot doel de consumenten niet te ontmoedigen om hun verzakingsrecht uit te oefenen. In de praktijk moet je dus ten minste één andere betalingswijze voorstellen dan de vooruitbetaling en de consument laten kiezen. GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 53
  54. 54. 6. Betaling Welk(e) soort(en) on line betalingswijzen moet ik aan mijn klanten voorstellen in het kader van een site voor elektronische handel ? 62. - Tegenwoordig bestaan er heel wat instrumenten en systemen om via het internet te betalen. Bij de keuze van de betaalinstrumenten die je aan de consumenten kunt voorstellen voor hun aankopen op je site, moet je rekening houden met sommige criteria : - eerst moet je de bedragen kennen die doorgaans worden betaald. Als het gaat om middelgrote of aanzienlijke bedragen, zijn de kredietkaart of de debetkaart passende middelen. Voor kleine bedragen is een herlaadbare kaart het meest aangewezen; - tevens moet je het doelpubliek definiëren. Als het uitsluitend gaat om Belgische inwoners, zijn de kredietkaart en de herlaadbare kaart geschikt. Als je klanten daarentegen in het buitenland wonen, raden wij je aan voor een internationaler betaalmiddel zoals de kredietkaart te opteren 1. Kredietkaart Wat moet je doen om deze betalingswijze voor te stellen ? Een overeenkomst sluiten 63. - Vooraf moet je een overeenkomst sluiten met de uitgever van de gekozen kredietkaart(en) (Visa, Master Card) om ze als betaalmiddel te kunnen aanvaarden. Om op het internet te betalen met een kredietkaart moet je het nummer en de vervaldatum van je kaart meedelen. De mededeling van dit nummer via het internet bevat risico's : eenieder die in het bezit komt van deze cijfers kan daarmee betalingen op afstand uitvoeren. Het is dus van groot belang deze overbrenging van gegevens te beveiligen. Een beveiligingssysteem installeren 64. - Beveiligingssystemen zijn talrijk en verscheiden van aard. Voor sommige systemen moeten zowel de verkoper als de consument een veiligheidssoftware installeren; voor andere moeten enkel de verkoper of de browser dit doen. De meest bekende systemen zijn waarschijnlijk het SSL-protocol (Secure Socket Layer) en het SET-protocol (Secure Electronic Transactions), die werden ontwikkeld door grote Amerikaanse computer- en kredietkaartfirma's. Het belangrijkste verschil tussen deze twee protocollen is dat het SSL-protocol zonder elektronische identificatie van de consument werkt (enkel de verkoper wordt uitdrukkelijk geïdentificeerd via een elektronisch certificaat), terwijl het SET-protocol alle partijen bij de transactie elektronisch identificeert. Om SSL te gebruiken, volstaat het dat de consument over een recente browser beschikt, terwijl hij een beveiligingssoftware moet kopen en installeren om SET te gebruiken. MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN 54
  55. 55. Heel wat firma's (bijvoorbeeld IBM) hebben dergelijke protocollen ontwikkeld en als basis gebruikt om producten voor de beveiliging van betalingen te ontwerpen (ze stellen « sleutelklare» oplossingen voor die je op je site kunt installeren). Er bestaan ook andere systemen (bijvoorbeeld Buyonline aangeboden door Belgacom in samenwerking met Citycorp (www.buyonline.belgacom.be) of Easypaymentâ aangeboden door Ubizen19). Hoe gebeurt de betaling ? 65. - De consument moet gewoon zijn kaartnummer en de vervaldatum meedelen tijdens een beveiligde sessie (bijvoorbeeld door middel van een protocol zoals SSL of SET). Welke zijn de voor- en nadelen van deze betalingswijze ? 66. - Voordelen Met een kredietkaart kun je middelgrote of zelfs aanzienlijke betalingen uitvoeren. Je kunt ook betalingen uit het buitenland aanvaarden, omdat het systeem toegankelijk is in de meeste landen van de wereld. 67. - Nadelen Er zijn twee nadelen : - het bedrag wordt door de kaartuitgever betrekkelijk laat op je rekening gestort; - als er geen veiligheidsmaatregelen worden getroffen om de vertrouwelijkheid van het kaartnummer te waarborgen, bestaat er een vrij groot risico dat het nummer onderschept en gebruikt wordt door een derde die daartoe geen toestemming heeft. 2. Debetkaart 68. - Onlangs bood de onderneming Banksys de mogelijkheid aan met Bancontact/Mister Cash op het internet te betalen. Het gaat om een debetkaart, m.a.w. de betaling gebeurt on line op grond van een betaalvergunning verleend door de server van Banksys, die vooraf het saldo nagaat van de bankrekening waarnaar de kaart verwijst. Wat moet je doen om deze betalingswijze voor te stellen ? Een overeenkomst sluiten 69. - Om dit soort betaalmiddel te kunnen aanvaarden, moet je vooraf een overeenkomst sluiten met Banksys die je de nodige elementen verschaft om de openbare en privé-code te genereren waarmee de betaling kan worden beveiligd. Banksys fungeert als certificerende instantie om de openbare code van de verkoper te certificeren (m.a.w. Banksys verklaart je identiteit voor echt aan de consument). 19 Zie http://www.ubizen.com/products/032/index.html GIDS VOOR WEBSITEHOUDERS EN WEBSITEONTWERPERS 55

×