Cac trieu chung cua viem phuc mac

Các triệu chứng của VIÊM PHÚC MẠC Phan Huỳnh Tiến Đạt Y2009B

ĐẠI CƯƠNG
Viêm phúc mạc (VPM): tình trạng viêm nhiễm của lá phúc mạc khi trong khoang bụng có mủ, dị vật, dịch tiêu hóa, phân, dịch mật, dịch tụy, nước tiểu, …
Phân loại:  Nguyên phát – thứ phát  Khu trú – toàn thể  Vi khuẩn – hóa học  Cấp tính – mãn tính
Phần lớn VPM ngoại khoa là VPM thứ phát, cấp tính thường do một ổ nhiễm trùng đường tiêu hóa (thủng tạng rỗng, viêm ruột thừa vỡ, viêm túi mật hoại tử, …)

GIẢI PHẪU LÁ PHÚC MẠC
1. LÁ PHÚC MẠC
Là một màng trơn láng lót mặt trong thành bụng, bao bọc kín hay che phủ một phần các tạng trong khoang bụng.
Gồm 3 phần:  Lá thành  Lá tạng  Các mạc: mạc treo, mạc nối,…

2. XOANG PHÚC MẠC
Là một khoang ảo, chứa khoảng 100ml dịch vàng trong, có nhiều protein, đảm bảo độ trơn láng của PM.
Chia làm 2 túi:  Túi nhỏ (hậu cung mạc nối)  Túi lớn (phần còn lại của xoang PM)

SINH LÝ LÁ PHÚC MẠC
Chức năng cơ học :  Treo các tạng vào thành bụng  Dịch trong xoang PM làm cho các tạng không dính vào nhau, có thể trượt lên nhau dễ dàng.
Chức năng bảo vệ : do mạc nối lớn  Cung cấp đại thực bào  Cùng với các tạng lân cận khu trú ổ viêm nhiễm, ngăn không cho lan tràn vào khoang bụng.
Chức năng hấp thu : tái hấp thu dịch, điện giải, máu, không khí và các chất khí.

TRIỆU CHỨNG CƠ NĂNG
Đau bụng  Vị trí: khắp bụng hoặc khu trú  Tính chất đau: đau liên tục, đau tăng lên khi ho hay cử động
Nôn ói  Nôn khan, nôn không nhiều (do PM bị kích thích)  Gđ trễ: nôn nhiều do tắc ruột cơ năng gây ứ đọng dịch.
Bí trung đại tiện : do liệt ruột cơ năng, cũng có thể BN còn trung tiện nhưng ít và không giảm đau

TRIỆU CHỨNG THỰC THỂ
1. NHÌN
Bụng không di động theo nhịp thở
Các thớ cơ nổi hằn rõ (thủng dạ dày)
Bụng trướng (do liệt ruột cơ năng gây ứ đọng dịch và hơi)

2. SỜ
Co cứng thành bụng : sờ nắn bụng thấy cứng và kèm theo đau bụng
Cảm ứng phúc mạc : ở BN có thành bụng mỏng, yếu hay VPM gđ trễ. Dùng đầu ngón trỏ ấn trên thành bụng khiến BN đau chói, nhăn mặt, gạt tay người khám
Phản ứng dội (dấu Blumberg) : thường gặp trong VPM gđ sớm. Các đầu ngón tay ấn xuống từ từ và nhẹ nhàng trên thành bụng rồi buông tay đột ngột, BN thấy đau chói

Các dấu hiệu của VPM từ sớm đến muộn:
Đau chỉ điểm
Phản ứng dội
Cảm ứng phúc mạc
Co cứng thành bụng

Nguyên tắc khám VPM từ nông vào sâu:
Bụng gồng cứng như gỗ (lá phúc mạc không chấp nhận bất kỳ sự co dãn nào)
Đề kháng thành bụng : nhìn bụng không gồng, ấn nông thì thành bụng co cứng (lá phúc mạc còn cho phép sự di động tương đối)
Phản ứng thành bụng : ấn sâu thì thành bụng co cứng (lá phúc mạc không cho phép căng dãn quá mức)
Phản ứng dội : tạo ra sự co dãn đột ngột lá phúc mạc (lá phúc mạc chấp nhận sự căng dãn, nhưng không chấp nhận căng dãn đột ngột)

3. GÕ
Gõ vang : do liệt ruột gây ứ đọng dịch và hơi
Gõ đục vùng thấp : khi có dịch tự do trong ổ bụng
Mất vùng đục trước gan : trong thủng tạng rỗng, hơi dồn lên vùng cao xen giữa thành bụng trước và gan

4. NGHE
Ít có giá trị chẩn đoán
Nhu động ruột giảm hoặc mất do liệt ruột

5. THĂM ÂM ĐẠO – TRỰC TRÀNG
Khi các triệu chứng trên thành bụng không rõ ràng
Có giá trị trong chẩn đoán VPM tiểu khung và trên BN có thành bụng dày mỡ
Túi cùng Douglas căng do tụ dịch, ấn đau (tiếng kêu Douglas)

TRIỆU CHỨNG TOÀN THÂN
1. DẤU HIỆU NHIỄM TRÙNG
Môi khô, lưỡi dơ, hơi thở hôi, thở nhanh nông, mạch nhanh rõ
Sốt cao 39-40 o C
2. DẤU HIỆU NHIỄM ĐỘC
Thường gặp trong VPM gđ trễ
Lơ mơ, nói nhảm, lúc tỉnh lúc mê, lo âu hốt hoảng
Mặt hốc hác, mắt trũng sâu, đờ đẫn
Mạch nhanh, huyết áp kẹp tụt
Thiểu niệu, vô niệu

TRIỆU CHỨNG CẬN LÂM SÀNG
1. XÉT NGHIỆM MÁU
Công thức máu:  BC 15.000-20.000/mm 3  NEU 85-95%
Ion đồ: rối loạn Na + , K + , Cl -
Urê/máu: tăng cao

2. X-quang
Liềm hơi dưới hoành : trong VPM do thủng tạng rỗng
Bụng mờ đều : do có dịch tự do trong khoang bụng
Thành ruột dày lên : do dịch xen kẽ giữa các quai ruột
Dấu hiệu Laurell : đường sáng hai bên thành bụng mất đi hay ngắt quãng

3. Siêu âm
Dịch tự do hay các ổ tụ dịch khu trú trong khoang bụng
Ruột dãn trướng

http://www.ngoaikhoathuchanh.info	149
http://ngoaikhoathuchanh.info	58
url_unknown	2

Cac trieu chung cua viem phuc mac

by phanhuynhtiendat

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

3 Embeds 209

Statistics

Cac trieu chung cua viem phuc mac Presentation Transcript