2011-06-09 Fisser TPACK ORD

Technological Pedagogical Content Knowlegde (TPACK): een bijdrage aan ict-ontwikkeling bij leraren
Petra Fisser & Joke Voogt
Universiteit Twente, Curriculumontwerp & Onderwijsinnovatie
Onderwijs Research Dagen
Maastricht, 9 juni 2011

Ronde Tafel Bijeenkomst van vandaag
Wie zitten er aan tafel?
Naam en rol/functie
Ervaringen met TPACK?
Korte toelichting TPACK model
Overzicht van recent onderzoek
Literatuuronderzoek
Vragenlijstonderzoek
Onderzoek docentontwerpteams
Ideeën voor het vervolg
De betekenis van het model en het meten van TPACK
Professionaliseringstrajecten voor leraren

Aanleiding
Elk jaar wordt opnieuw geconstateerd dat het ict-gebruik van leerkrachten in het onderwijs groeit, maar toch achterblijft bij de verwachting die men heeft (zie bijvoorbeeld de jaarlijkse Vier in Balans Monitor van Kennisnet)
Onderzoek Kennisnet (2010): het duurt nog tien jaar voordat elke leraar ict gebruikt.
Leerkrachten die wel ict gebruiken:
gemiddeld acht uur per week
ict-repertoire niet erg uitgebreid en gevarieerd

Aanleiding
Verschillen tussen leraren en ict-gebruik
gevolg van individuele en technologie gerelateerde kenmerken
maar ook resultaat van een complex proces van modererende variabelen waarbij pedagogische en inhoudelijke aspecten niet los van technologische beschouwd mogen worden (Tondeur, van Braak & Valcke, 2008)
Het door Mishra en Koehler (2006) ontwikkelde Technological Pedagogical Content Knowledge (TPACK) model brengt deze drie aspecten samen

Uitgangspunten TPACK
Leraren geven les in zeer complexe, dynamische omgevingen
Dit vereist verschillende soorten gespecialiseerde kennis
Effectief onderwijs wordt grotendeels bepaald door het hebben en kunnen toepassen van rijke, goed georganiseerde en geïntegreerde kennis op verschillende gebieden, waaronder
Kennis van het inhoudsdomein (Content)
Kennis over de student, en hoe hij/zij denkt en leert (Pedagogy)
Kennis over technologie die het onderwijs kan ondersteunen (Technology)
EN DE RELATIES TUSSEN DEZE ASPECTEN

Het TPACK model
Koehler & Mishra (2006):
De integratie van ICT in de onderwijspraktijk is gebaat bij een zorgvuldige afstemming tussen vakinhoud, vakdidactiek en de mogelijkheden van ICT
leraren die ICT willen integreren moeten daarom competent zijn op alle drie domeinen en moeten kennis hebben van de context waarin zij lesgeven

Content knowledge
Kennis van feiten, concepten, theorieën en procedures
Verklarende kaders
“ regels” voor bewijs-voering
Pedagogical knowledge
Voorkennis van leerlingen
Inzet van bronnen
Klassenmanagement
Ontwikkeling & implementatie van lessen
Evaluatie van leerprestaties
Technological Knowledge
Vaardigheden om specifieke ict-toepassingen te hanteren
In staat zijn om specifieke ict-toepassingen aan te leren en op waarde te schatten
Een functioneel begrip van ICT

Pedagogical Content Knowledge: Vakdidactiek, de kennis die de leraar heeft om het vak vorm te geven en aan te passen met het oog op instructie Technological Content Knowledge: Kennis over relatie tussen technologie en vakinhoud en hoe vakinhoud op nieuwe manieren gepresenteerd kan worden Technological Pedagogical Knowledge: Kennis over relatie tussen technologie en didactiek en hoe didactiek kan veranderen ten gevolge van ict

TPACK
TPACK gaat dus verder dan de drie kerngebieden vakinhoud, vakdidactiek en technologie, het gaat om de interactie tussen de verschillende kerngebieden
Aandachtspunten:
Er is geen beste oplossing die geldt voor elke docent, elk vak, of elke onderwijsvisie
De vaardigheid van de docent om te “spelen” met de kerngebieden en het overlap tussen de gebieden is van groot belang
Het negeren van deze complexiteit leidt tot te makkelijke oplossingen of mislukkingen

Vorig jaar op de ORD: TPACK literatuurstudie
Doel: stand van zaken met betrekking tot TPACK in wetenschappelijke literatuur
Resultaten:
Onderzoek naar TPACK nog fragmentarisch en kleinschalig
Ondersteuning van leraren in opleiding via geïntegreerde, actieve aanpak, samenwerken het ontwerpen en ontwikkelen van zinvolle “artifacten” vanaf het begin van de opleiding
Ondersteuning van leraren tijdens nascholing: aansluiten bij dagelijkse praktijk van leraren, TPACK ontwikkelen door in docentontwerpteams te werken aan authentieke vraagstukken over technologie, didactiek en vakinhoud

Vorig jaar op de ORD: TPACK literatuurstudie
Conclusie:
Wetenschappelijk onderzoek naar TPACK nog maar net begonnen
TPACK veelbelovend, aansprekend en uitgaand van de professionaliteit van de leraar
Nog niet voldoende aandacht voor opvattingen van leraren
Ontwikkelen van TPACK
actief en integraal, in langer traject (niet via 1 vak of cursus)
op basis van praktijkproblemen
in docentontwerpteams
Meten van TPACK moet verder ontwikkeld worden

Dit jaar op de ORD:
Resultaten
TPACK vragenlijstonderzoek
TPACK docentontwerpteams
Discussie:
de betekenis van het model en het meten van TPACK
professionaliseringstrajecten voor leraren

TPACK Vragenlijstonderzoek

Onderzoek naar het “TPACK-gehalte” van pabostudenten
Gebruik gemaakt van TPACK Survey van Schmidt et al (2009)
Vertaald en aangepast aan Nederlandse context
Keuze voor een specifieke C: techniekonderwijs
Extra vragen toegevoegd aan PCK, TCK en TPK
Extra vragen over self-efficacy techniekonderwijs toegevoegd
Extra vragen over attitude ten aanzien van ICT toegevoegd
Getest bij kleine groep respondenten
Afgenomen bij (tot nu toe, begin april) 286 pabostudenten van 2 verschillende instellingen
Betrouwbaarheid vragenlijst α .92

TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten
286 respondenten: 68 man (24%), 218 vrouw (76%)
leerjaar 1: 170 (59,4%) leerjaar 2: 78 (27,3%) leerjaar 3: 29 (10,1%) leerjaar 4: 9 (3,1%)
Vooropleiding MBO: 95 (33,2%) HAVO: 169 (59,1%) VWO: 18 (6,3%) Anders: 4 (1,4%)
Profiel op vooropleiding N&T: 9 (3,1%) N&G: 45 (15,7%) E&M: 83 (29,0%) C&M: 77 (26,9%) Anders: 69 (24,1%)

Van de 286 respondenten:
173 nog nooit een keuzeopdracht techniek gedaan
217 nog nooit het vak techniek gegeven op stageschool
Dus let op!
alle resultaten m.b.t. TPACK moeten gelezen worden in de context van techniekonderwijs!
niet het meest populaire vak onder pabostudenten en leerkrachten basisonderwijs

TPACK vragenlijstonderzoek: resultaten 1=volledig oneens, 2=oneens, 3=noch eens/noch oneens, 4=eens, 5=helemaal eens Gemiddelde totaal Gemiddelde leerjaar 1 Gemiddelde leerjaar 2 Gemiddelde leerjaar 3 Gemiddelde leerjaar 4 TK PK CK PCK TCK TPK TPCK 3,30 3,68 3,14 3,20 3,00 3,37 3,05 3,30 3,62 3,17 3,17 3,00 3,34 3,06 3,25 3,68 3,06 3,19 3,02 3,39 3,06 3,32 3,91 3,15 3,28 2,98 3,46 2,93 3,60 3,98 3,44 3,50 3,08 3,40 3,17

Maar: wat betekent dit? En kunnen we TPACK wel op deze manier meten?
We weten dat de cirkels in het model met elkaar interacteren
Kunnen we wel aannemen dat bijvoorbeeld TK+CK=TCK, TK+PK=TPK of dat PCK+TK=TPCK? en is het zo dat TPK+TCK+PCK=TPCK?

Clusteranalyse (eerste resultaten) laat zien dat
TK vormt wel 1 schaal
PK vormt wel 1 schaal
PCK en CK worden gecombineerd
TCK en TPK worden gedeeltelijk gecombineerd
TPCK wordt uit elkaar gehaald in 2 schalen
Voorbeeld van een vraag uit TPCK 1: “Ik kan natuur en techniek lessen geven waarbij ICT, vakinhoud en didactiek op een juiste manier zijn geïntegreerd ”
Voorbeeld van een vraag uit TPCK 2: “Ik toon leiderschap door anderen binnen mijn school te helpen om vakinhoud, ICT en didactiek te combineren”

Kunnen we dan iets zeggen over de pabostudenten en hun TPACK in relatie tot techniekonderwijs?
Geslacht correleert met TK, PCK-CK, TCK-TPK en TPCK1 en 2  Mannen schatten zichzelf hoger in dan vrouwen als het gaat om ICT, techniek, de integratie van ICT in techniekonderwijs en zien zichzelf meer als leider dan vrouwen
Leerjaar correleert met PK  Hoe verder je bent in de studie hoe vertrouwder je je voelt op het gebied van algemene didactiek
Profiel op de vooropleiding correleert met TK en PCK-CK  Als je een N-profiel hebt gehad bij je vooropleiding schat je jezelf hoger in op het gebied van ICT, techniek en vakdidactiek van techniekonderwijs

TPACK Docentontwerpteams

Voorbeeld uit Koeweit (nog geen grootschalig onderzoek in NL) -> PhD study Ghaida Alayyar, UT
78 studenten van de lerarenopleiding basisonderwijs (science)
In groepen van 3 a 4 studenten een ict-oplossing bedenken voor een probleem uit de praktijk
12 weken
Beoordeling door T, P en C-experts

“ In an effort to uncover and understand more of the complexity inherent to the interdependence and situatedness of the TPACK construct, an attempt should be made to have a multiple- method assessment of teachers’ technology integration knowledge ”
Onderscheid tussen “observable learning outcomes” en “self-reported measures”

Instrument Purpose Measurement type Observable OR Self-reported Presentation Rubric Assess the ability to present the idea behind the final product for experts and peers Observation Observable Explanation Checklist Assess the ability to argue and explain the rationale behind the chosen design, ICT, pedagogy, & content Observation Observable TPACK Definition Rubric Assess the ability to define TPACK concepts. Open ended questionnaire Observable TPACK Reflection Rubric Assess the ability to apply TPACK in real teaching practice Open ended questionnaire Observable Lesson Plan Rubric Assess the quality of ICT integration lesson plan Performance assessment Observable Product Rubric Assess the quality of ICT integration in the product Performance assessment Observable ICT skill test Assess the ICT skills Performance assessment Observable TPACK survey Assess the self-reported TPACK Survey Self-reported

TPACK docentontwerpteams: resultaten
Self-reported TPACK: significante groei
Factor Pre Mean (SD) Post Mean (SD) P (level of significance) Effect size TK 3.15 (.548) 3.80 (.506) 0.0001 1.23 CK 3.55 (.735) 4.13 (.404) 0.0001 0.98 PK 3.65 (.499) 4.28 (.379) 0.0001 1.41 PCK 3.58 (.699) 4.22 (.457) 0.0001 1.09 TCK 3.20 (.664) 4.22 (.494) 0.0001 1.74 TPK 3.10 (.481) 4.21 (.438) 0.0001 2.42 TPACK 2.99 (.475) 4.12 (.419) 0.0001 2.53

TPACK-related learning outcomes
Measure (total points) Kind of instrument Min-Max Mean SD Presentation (6) Observation 0-6 4.88 .892 Explanation (4) Observation 0-4 3.44 .519 TPACK Definition (3) Open ended questionnaire 0-3 1.90 .657 TPACK Reflection (15) Open ended questionnaire 0-15 10.47 2.849 Lesson plan Score (16) Performance assessment 1-16 12.74 3.206 Product score (60) Performance assessment 0-60 50.99 5.928

Correlaties TPACK-related learning outcomes

Twee andersoortige resultaten:
Correlatie tussen de verschillende TPACK kennisdomeinen is in eerste instantie (pre-test) niet aanwezig of laag, in tweede instantie (post-test) wel aanwezig en hoog
waarschijnlijk helpt het docenten in opleiding dus om een beter geïntegreerd beeld te krijgen van ict in het onderwijs / TPACK na het werken in een docentontwerpteam
Er is nauwelijks/geen correlatie tussen self-reported data en measurable learning outcomes

TPACK docentontwerpteams: discussie/vragen
Nauwelijks/geen correlatie tussen self-reported data en measurable learning outcomes… waarom? 2 mogelijke redenen:
Er worden 2 verschillende dingen gemeten
Wat docenten in opleiding denken te weten
Wat docenten in opleiding laten zien in de praktijk
Het niveau waarop gemeten wordt
De TPACK vragenlijst meet op een abstract niveau (“ Ik kan ICT-toepassingen kiezen die versterken wat en hoe ik onderwijs geef ”)
De andere instrumenten meten op veel concreter niveau (student kan aantonen/beargumenteren dat zij de “juiste” ict-toepassing heeft gekozen)

TPACK, vervolgonderzoek

TPACK: ideeën voor het vervolg
Op basis van het vragenlijstonderzoek: wat is de betekenis van het model en het meten van TPACK
Meer (praktijk)onderzoek is nodig
verder analyseren van de resultaten op de vragenlijst
meer aandacht voor attitude!
ontwikkelen nieuwe vragenlijst?
naast vragenlijst ook gebruik maken van instrumenten om lesplannen te beoordelen en observaties uit te voeren
longitudinaal en op meerdere momenten meten
Nu: op basis van resultaten op de vragenlijst en een analyse van de curricula van de pabo’s aanbevelingen doen voor een betere ict-integratie in het pabo-onderwijs

TPACK: ideeën voor het vervolg
Op basis van het docentontwerpteam onderzoek
Inrichtingen van professionaliseringstrajecten voor leraren (in opleiding) en flankerend onderzoek
Voorbeeld: project “Twente’s got Talent” waarin leraren
in een team samenwerken aan de ontwikkeling van techniekonderwijs dat ondersteund wordt met ict-toepassingen
werken aan de hand van een duidelijke fasering (ADDIE)
ondersteuning krijgen van een vakdocent van de pabo en/of een onderwijskundige en/of een ict-expert
Voor- en achteraf de TPACK-vragenlijst invullen, beoordelen resultaten met behulp van TPACK Rubric of andere instrumenten

TPACK, de volgende stappen
Doorlopend overleg met ontwikkelaars/onderzoekers van het TPACK model & de TPACK vragenlijst
Nederlandse vertaling (en aanpassing) van verschillende TPACK meetinstrumenten
Inzetten van de instrumenten op pabo’s, lerarenopleidingen en op scholen (niet beperkt tot techniekonderwijs!)
Praktijkonderzoek rondom TPACK en docentontwerpteams in Nederland en Vlaanderen, maar ook in Koeweit, Ghana, Tanzania, Indonesië, Ethiopië, ….
Meer informatie? http://www.tpack.nl [email_address]

2011-06-09 Fisser TPACK ORD

by Petra Fisser on Jun 09, 2011

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

Statistics

2011-06-09 Fisser TPACK ORD — Presentation Transcript