Statistische steekproeven :: Hulpmiddel voor accountant of speeltje van EDP-auditor?

  • 1,016 views
Uploaded on

Nut, noodzaak en werking van statistische steekproeven in het werkveld van de accountant en belastingadviseur.

Nut, noodzaak en werking van statistische steekproeven in het werkveld van de accountant en belastingadviseur.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,016
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3

Actions

Shares
Downloads
15
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Statistische steekproevenHulpmiddel voor de accountant ofspeeltje van de EDP-auditor?
  • 2. IntroductieWil Peters RE RA• Ruim 20 jaar ervaring bij Belastingdienst (8 jr) en Douane (14 jr) – Boekenonderzoeken VPB/OB/LB/DR/ACC etc. – Initiële onderzoeken vergunningverlening douane (AO/IB, geautomatiseerde systemen) – 2006-2009 : Lid Kennisgroep Vaktechniek Controle, Voorzitter Commissie Vaktechniek EDP-auditing Belastingdienst/Douane• 3 jaar adviespraktijk KPMG Meijburg & Co – Customs & Trade (50%) + Tax Accounting & Control Services (50%)• Zelfstandig m.i.v. maart 2012 – IT-audit & Control Services – Specialisaties: • Tax/customs Audit & Control Services – Data-analysis – Statistical sampling
  • 3. Inhoud  Hoe goed kunnen mensen schatten?  Noodzaak gegevensgerichte controle  Statistische steekproeven  Inbedding in controle-aanpak  Relatie met risico-analyse  Conclusies
  • 4. Vraag Hoe goed is het menselijk inschattingsvermogen ? © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 4
  • 5. Wat doet Linda? “Linda is 31 jaar oud, vrijgezel, erg uitgesproken en slim. Ze is afgestudeerd psychologe. Als student was ze erg betrokken bij onderwerpen als discriminatie en sociale rechtvaardigheid en ze nam deel aan anti-kernwapen demonstraties.” Wat is waarschijnlijker? a) Linda werkt bij een bank. b) Linda werkt bij een bank en is actief in de vrouwenbeweging © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 5
  • 6. Hoeveel kost de gum? “Een potlood en gum kosten samen € 1,10. De potlood kost 1 euro meer dan de gum. Hoeveel kost de gum?” © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 6
  • 7. “Jumping to conclusions’’ © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 7
  • 8. Systematische denkfouten Mensen redeneren niet louter rationeel (homo economicus), maar maken systematische denkfouten (cognitive traps)  Inschatting risico’s en kansen (prospect theory)  Referentieniveau (anchoring and adjustment)  Aversie tegen verlies (loss aversion)  Voorkeur voor het bestaande (status quo bias)  Overschatting kans op een specifiek geval (conjunction fallacy)http://nl.wikipedia.org/wiki/Daniel_Kahneman © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 8
  • 9. Risico-inschatting Als een accountant besluit tot een kleine steekproef, doet hij dat dan terecht? AR = IR * ICR * DR Anders geformuleerd: wat is de validiteit van de risico-inschatting door de accountant?  Gemiddeld schatten accountants risico’s vrij aardig in, maar de spreiding is erg groot  In de praktijk beoordeelt vrijwel geen enkele auditor achteraf of de risico- inschattingen juist zijn  Bij continue evaluatie op statistisch verantwoorde manier:  Verhoging kwaliteit risico-analyse  Verhoging efficiency van de controleValidation of Risk Assessment in Auditing, Ed Broeze, Limpberg Instituut, ISBN 90 8659 0551 © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 9
  • 10. Waarde van een control framework Transacties Beheersingsraamwerk Niet onderkend Geaccepteerd Niet werkende risico risico beheersmaatregel Inrichting: Fout in de aangifte a.g.v. • Niet onderkende risico’s niet gedeteceerde risico’s • Geaccepteerde risico’s Operationeel: • Niet werkende beheersmaatregelen © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 10
  • 11. Controlemix• Controlemix = mix(systeem- + gegevensgerichte controlewerkzaamheden) Gegevensgerichte controle transactie- gegevens Transacties Beheersingsraamwerk Niet onderkend Geaccepteerd Niet werkende risico risico beheersmaatregel Controle effectiviteit beheersings- Fout in de aangifte a.g.v. niet gedeteceerde risico’s maatregelen © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 11
  • 12. Omvang is probleem Declaration Data-analyse Sampling Transactions © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 12
  • 13. Voordelen statistische steekproeven1. Steekproef maakt omvang (te) grote populatie hanteerbaar2. Steekproef is objectief en representatief voor de hele onderzochte verantwoording3. Steekproef is niet beperkt tot digitale gegevens, ook papieren brondocumenten worden in de controle betrokken4. Omvang steekproef wordt afgeleid uit vooraf gestelde eisen t.a.v. betrouwbaarheid en materialiteit5. Materiële fouten worden met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid ontdekt6. In één steekproef kunnen verschillende controles worden gecombineerd7. Bevindingen kunnen worden gekwantificeerd in termen van financiële impact8. Fouten worden geanalyseerd, geduid en gekwantificeerd: structurele fouten worden daarbij afgezonderd en integraal opgelost © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 13
  • 14. Hoe werkt het? Uitgangspunt: we willen goedkeuren Goedkeuren: resterende fout <= materialiteit Controlerisico: goedkeuren, terwijl resterende fout > materialiteit Controle: verzamelen zodanig aantal goede waarnemingen om met 95% zekerheid te kunnen stellen dat resterende fout niet groter is dan materialiteit © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 14
  • 15. ff gevoel krijgen: goedkeuren? © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 15
  • 16. ff gevoel krijgen: goedkeuren? © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 16
  • 17. Maximaal aantal rode knikkers? 1 x trekking Goed © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 17
  • 18. Maximale fout na 1 x trekken groene knikker © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 18
  • 19. Maximale fout na 2 x trekken groene knikker © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 19
  • 20. Maximale fout na 3 x trekken groene knikker © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 20
  • 21. Maximale fout na n x trekken groene knikker © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 21
  • 22. Bepalen steekproefomvang, ingewikkeld? n x p = 3(*) n = steekproefomvang p = maximaal toelaatbare foutfractie = materialiteit / populatieomvang (M)(*) Bij vooraf verwachte fout (VVF) = 0 en betrouwbaarheid 95% © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 22
  • 23. Voorbeelden Voorbeeld 1 Voorbeeld 2 p n 1% 300  Betrouwbaarheid 95%  Betrouwbaarheid 95% 2% 150  VVF = 0  VVF = 0 3% 100 4% 75  M = € 10 mln  M = € 10 mln 5% 60  Materialiteit € 100K  p = 2% Vraag 1 Vraag 2  Steekproefomvang n?  Steekproefomvang n?  Materialiteit? © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 23
  • 24. Cell sampling Transacties Cel intervallen Steekproef 1 1 3 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 Transacties worden Te controlerengeraakt naar rato van posten hun omvang  Cel interval = J = M/n  Transacties worden geraakt naar rato van hun omvang  Heel grote transacties (>2J, zgn. “2J-posten”) worden per definitie geraakt, dus integraal (buiten steekproef om) gecontroleerd  Geraakte transacties wordt gecontroleerd mbv. bronbescheiden, evt. aangetroffen foutfractie is representatief voor de betreffende cel  Als transactie in meer dan één cel is geraakt:  1x controleren telt voor 2 of 3 keer mee  Maar, evt. geconstateerde fout telt dan ook 2 of 3 keer mee… © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 24
  • 25. Foutfractie (taint) Bookvalue Auditvalue Error Taint 10.000 9.000 1.000 0,1 20 10 10 0,5 400 0 400 1 300.000 330.000 -30.000 - © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 25
  • 26. Trekkingslijst © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 26
  • 27. Trekkingslijst © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 27
  • 28. Foutbegrippen Bekende fout (BF) Maximale fout (MF: complexe berekening) Geprojecteerde fout (PF: som taintings * J) Waarschijnlijke fout (PF - BF) Toevallige fout Systematische fout © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 28
  • 29. Evaluatie Start systematische ja integraal herstellen afwijkingen systematische afwijkingen geconstateerd? nee ja nee nee overleg met toevallige geringe, toelaatbare herstel populatie Belastingdienst, afwijkingen afwijkingen? mogelijk/haalbaar? totale omvang afwijking = geconstateerd? foutprojectie nee ja ja nee Belastingdienst herstellen bekende opsporen en identificeren goedkeuren populatie accepteert correctie afwijkingen afwijkingen foutprojectie? ja corrigeren foutprojectie Einde © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 29
  • 30. Dus géén risico-analyse meer…? Afwezig zijn van inherente risico’s + Kwaliteit interne beheersing kan worden uitgedrukt in korting op steekproef:  Ontbreken inherente risico’s: korting 20% (+onderbouwen)  Adequate AO/IB: korting 75% (+toetsen b/w)  Specifieke fiscale maatregelen: korting 85% (+toetsen b/w)  Controle door derden: korting 100% (+dossierreview) Dus, stel:  Bruto-steekproef 300 euro’s  AO/IB adequaat, korting 225 euro’s + bestaan en werking AO/IB op toereikende wijze vaststellen  Netto-steekproef 75 euro’s © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 30
  • 31. Dual purpose testing Transacties Cel intervallen Steekproef 1 1 3 1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1A Controle Transacties worden getrokken geraakt naar rato van posten hun omvang Beheersingsraamwerk Niet onderkend Geaccepteerd risico risico Niet werkendeB beheersmaatregel Beheersmaatregelen van aantal getrokken posten beoordelen © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 31
  • 32. Statistical sampling Is krachtig hulpmiddel Staat niet los van risico-analyse Moet worden ingebed in controle-aanpak Vormt onmisbare schakel in te verzamelen controlebewijs,  als onderzoekspopulaties (te) groot zijn, en  andere controlemiddelen falen (of inefficiënt zijn) © 2012 Prosperius.bv. All rights reserved. 32
  • 33. Tijdbesteding Onder voorwaarde van (vlotte) beschikbaarheid data:  IT-auditwerk (datadefinitie, -collectie, -validatie): 2-4 uur  Uren IT klant: 2-4 uur  Sampling werk (trekking, samenstellen steekproeflijst, evaluatie): 2-4 uur  Verzamelen posten  Uren klant: 4-8 uur  Beoordeling posten: 6-12 uur  Rapportage: 4-6 uur  Overleg: 4 uur IT-auditor Accountant Klant Totaal IT-audit 2-4 2-4 4-8 Sampling 2-4 2-4 Verzamelen 4-8 4-8 Controle 6-12 6-12 Rapportage 2-3 2-3 4-6 Overleg 2 2 4 Totaal 8-13 10-17 6-12 24-42 © 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 33
  • 34. Prosperius.bv Dank voor uw aandacht! Prosperius.bv Julianastraat 57 6181GP ELSLOO +31624410002 prosperius.bv@gmail.com www.prosperius.nl© 2013 Prosperius.bv. All rights reserved. 34