Meerjaren Monumentenbeleidsplan St.Maarten

  • 1,178 views
Uploaded on

Meerjaren Monumentenbeleidsplan St.Maarten

Meerjaren Monumentenbeleidsplan St.Maarten

More in: News & Politics
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,178
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Meerjaren Monumentenbeleidsplan Sint MaartenPREAM Consultants N.V/PREAM ArchitectsJuli 2009
  • 2. “Monumenten zijn de parels van ons gemeenschappelijkeerfgoed, waarin niet louter geschiedenis en cultuur huizen,maar de geest van de tijd van onze voorouders, die wemoeten koesteren en beschermen voor de huidige entoekomstige generaties.” Mw. Drs. L.R. Morales (Programma manager Monumenten, Trekker van de Monumentenzorg en Ambtelijke Ondersteuner Monumentenraad, St. Maarten).“De Monument Preservation Foundation heeft gekozenvoor een zuiver pragmatisch beleid: redden wat er nog teredden valt.” Dhr. Drs. L. Coombs (voormalig voorzitter Sint Maarten Monuments Preservation Foundation).
  • 3. INHOUDSOPGAVE0 Verantwoording.............................................................................................................. 11. Samenvatting ............................................................................................................ 22. Inleiding .................................................................................................................... 3 2.1 Algemeen....................................................................................................... 3 2.2 Doelstellingen ................................................................................................ 4 2.3 Monumentenbeleid en sociaal, cultureel, economisch en ruimtelijk beleid (relatie overige beleidsterreinen) .......................................................... 43. Monumenten op St. Maarten...................................................................................... 8 3.1 Historisch context........................................................................................... 8 3.2 Bevolking....................................................................................................... 9 3.3 De Sint Maartense historische architectuur ................................................... 10 3.4 Historisch-cultureel erfgoed ........................................................................ 12 3.5 Monumenten in de bebouwde kom .............................................................. 13 3.5.1 Philipsburg ....................................................................................... 13 3.5.2 Simpson Bay. ................................................................................... 17 3.6 Monumenten buiten de bebouwde kom ........................................................ 18 3.6.1 Fortificaties ...................................................................................... 18 3.6.2 Plantages en landhuizen.................................................................... 21 3.6.3 Industriële monumenten.................................................................... 21 3.6.4 Woonhuizen buiten de bebouwde kom.............................................. 22 3.6.5 Begraafplaatsen ................................................................................ 22 3.6.6 Waterputten en Dry Walls................................................................. 22 3.7 Archeologische vindplaatsen ........................................................................ 22 3.8 Scheepswrakken en artefacten ...................................................................... 234. Wettelijk kader van de Monumentenzorg ................................................................ 25 4.1 Monumentenlandsverordening 1989............................................................. 25 4.2 Monumenteneilandsverordening................................................................... 26 4.3 Besluit inrichting en werkwijze Monumentenraad ........................................ 26 4.4 Besluit criteria voor de aanwijzing van beschermde monumenten................. 27 4.5 Besluit inrichting en beheer register van beschermde monumenten............... 28 4.6 Vergoedingen............................................................................................... 295. Het restauratieprogramma. ....................................................................................... 30 5.1 Toetsingscriteria........................................................................................... 30 5.2 Philipsburg................................................................................................... 31 5.2.1 Gebouwen in Philipsburg .................................................................. 31 5.2.2 Stedelijke structuur Philipsburg ........................................................ 31 5.2.3 Plan van aanpak Philipsburg ............................................................. 32 5.3 Simpson Bay ............................................................................................... 33 5.4 Monumenten buiten de bebouwde kom ....................................................... 33 5.4.1 Forten en batterijen .......................................................................... 33 5.4.2 Plantages en landhuizen.................................................................... 34 5.4.3 Industriële monumenten.................................................................... 36 5.4.4 Woonhuizen buiten de bebouwde kom.............................................. 37 5.4.5 Begraafplaatsen ................................................................................ 37 5.4.6 Oude kaarten, boeken (archiefstukken van grote cultuurhistorische belang/roerende monumenten) ............................. 37 5.5 Aanwijzen van beschermde monumenten ..................................................... 38
  • 4. 5.6 Financiële aspecten ..................................................................................... 38 5.7 Prioriteiten en planning (Aanwijsprogramma) .............................................. 39 5.8 Noodherstelplan .......................................................................................... 416. Rol van de overheid ................................................................................................ 41 6.1 Juridisch instrumentarium .......................................................................... 41 6.1.1 Aanwijzen van beschermde monumenten ......................................... 41 6.1.2 Register van beschermde monumenten ............................................ 42 6.1.3 Aanwijzen van beschermde stads- en dorpsgezichten........................ 42 6.1.4 Vergunningen .................................................................................. 42 6.1.5 Beroep ............................................................................................. 43 6.1.6 Rapportage ....................................................................................... 43 6.2 Financieel instrumentarium .......................................................................... 43 6.2.1 Subsidies en zachte leningen............................................................. 43 6.2.2 Fiscale incentives.............................................................................. 477. Organisatie .............................................................................................................. 49 7.1 Algemeen..................................................................................................... 49 7.2 Overheid ...................................................................................................... 49 7.3 Monumentenraad ......................................................................................... 50 7.4 Monumentenfonds........................................................................................ 50 7.5 Overige organisaties op eilandelijk niveau.................................................... 53 7.6 Organisaties op Landelijk en Internationaal niveau....................................... 548. Informatievoorziening.............................................................................................. 55 8.1 Algemeen..................................................................................................... 55 8.2 Voorlichting en documentatie....................................................................... 559. Landelijke en Internationale Verdragen en Regelgeving (overzicht)......................... 58 Landverordening in en uitvoer..................................................................... 60 Monumentenlandsverordening .................................................................... 60 Landverordening grondslagen RO (PB 1976, no 195) ................................. 60 Archieflandsverordening (PB 1989, no 64)................................................... 60 Landsverordening overdracht stranden ......................................................... 61 Landsverordening Maritiem beheer (dec 2007)............................................. 61 ICOMOS...................................................................................................... 63 Verdragen getekend in Koninkrijksverband ............................................................. 6410. Monitoring en evaluatie ......................................................................................... 68 9.1 Wet- en regelgeving .................................................................................... 68 9.2 Aanwijzen beschermde monumenten........................................................... 68 9.3 Uitvoering restauraties................................................................................. 6811. Aangewezen tot Beschermde Monumenten op St. Maarten ...................................... 6912. Literatuur................................................................................................................. 76Bijlagen
  • 5. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten0 VerantwoordingIn april 2002 heeft PREAM Consultants N.V. in samenwerking met SBO (Afdeling Strategie,Beleid en Ontwikkeling; sinds 2004, DPP, Directie Programma’s en Projecten) van hetEilandgebied St. Maarten en het Monumentenbureau van de Dienst RuimtelijkeOntwikkeling en Volkshuisvesting van het Eilandgebied Curaçao, een Plan van Aanpak voorhet monumentenbeleid op St. Maarten opgesteld. Het definitieve rapport werd in juni 2002aan het Bestuurscollege van het Eilandgebied St. Maarten overhandigd.In dit plan van aanpak worden als eerste stappen genoemd het inventariseren van demonumenten op het eiland en het opstellen van een beleidsplan. In juni 2003 werd dedefinitieve versie van de inventarisatie aan het eilandgebied aangeboden.Dit beleidsplan is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met en onder begeleiding vande monumentenwerkgroep van het Eilandgebied St. Maarten, bestaande uit medewerkers vande afdelingen VROM en SBO/DPP (dhr. L. Brown, mw. L. Morales).De Sint Maarten National Heritage Foundation (mw. E. Bosch) heeft een belangrijke bijdragegeleverd door het beschikbaar stellen van de monumenteninventarisatie welke in hunopdracht in 1995 werd uitgevoerd.Van grote waarde was de ondersteuning van de DROV (Dienst Ruimtelijke Ontwikkeling enVolkshuisvesting op Curaçao, mw. C. Manuel en mw. G. Jonkhout-Gehlen), welke werdgegeven in het kader van de samenwerkingsovereenkomst tussen VROM en de DROV.Second Opinion is verkregen van de NRF (Nationaal Restauratie Fonds Nederland, dhr. P.Baars en dhr. J. De Jong) en Kraaij Consultants (dhr. E. Kraaij).Alvorens dit beleidsplan in zijn definitieve vorm te gieten, heeft de monumentenraad van St.Maarten zijn advies uitgebracht.De samenstellers van dit beleidsplan zijn alle betrokkenen bijzonder erkentelijk voor hunbijdragen en inbreng.PREAM Architects blz. 1 van 77
  • 6. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten1. SamenvattingDit rapport is als volgt samengesteld.Het eerste hoofdstuk bestaat uit deze samenvatting terwijl het tweede hoofdstuk dedoelstellingen van dit beleidsplan en het sociaal-economisch en ruimtelijk beleidskaderbehandelt.Het derde hoofdstuk gaat in op de inventarisatie van St. Maarten’s historisch cultureelerfgoed, voorafgegaan door een beschrijving van het historisch kader waaraan het erfgoed isontsproten.Met uitzondering van het eilandsbesluit dat de bijdrage van de overheid in de kosten vanonderhoud en herstel van monumenten (subsidie) regelt, is het wettelijk kader, zo is in hetvierde hoofdstuk beschreven, afgerond.Hoofdstuk 5 geeft inzicht in het restauratieprogramma door middel van een selectie van demonumenten die het waard zijn om beschermd en behouden te worden. Aan de selectie is eenkostenraming voor behoud en restauratie van deze objecten gekoppeld die uitkomt op NAF.22.885.750,00 (peildatum 2006). Uitgangspunt is dat het restauratieprogramma in 10 jaar zoukunnen worden uitgevoerd. Dit is o.a. afhankelijk van bereidheid van monumenten eigenarenen beschikbare fundings (van overheid.en overige instellingen).In het zesde hoofdstuk wordt de rol die de overheid bij de uitvoering van hetmonumentenbeleid beschreven. Hierbij staan haar twee instrumenten ter beschikking: eenjuridisch instrumentarium, te weten het stelsel van wet- en regelgeving, en een financieelinstrumentarium, zowel direct in de vorm van subsidies als indirect middels voorzieningen inde belasting sfeerHet zevende hoofdstuk gaat in op de organisatie, zowel binnen als buiten de overheid, die oppoten gezet moet worden voor de uitvoering van het monumentenbeleid. Naast demonumentenraad, die reeds is geïnstalleerd, zal binnen de afdeling VROM eenmonumentenbureau opgezet en bemand (m/v) moeten worden. Voor de uitvoering van debijdrageregeling wordt gekeken naar de mogelijkheid om gebruik te maken van een bestaandeinstantie, waarbij wordt gedacht aan de St. Maarten Housing Financing Foundation.Voor het welslagen van de uitvoering van het beleid is een goede informatievoorzieningonontbeerlijk. In hoofdstuk 8 is aangegeven dat de informatie in eerste instantie gericht moetworden op de ambtenaren binnen het overheidsapparaat die bij het monumentenbeleidbetrokken zijn. Vervolgens vormen de eigenaren van monumenten uiteraard een belangrijkedoelgroep voor de voorlichtingscampagnes. Voorts moet het publiek in het algemeen, zowelinwoners als bezoekers, op de hoogte worden gehouden van de doelstellingen en voortgangvan de monumentenzorg. Last but not least, wil monumentenzorg op blijvende steun van debevolking kunnen rekenen, moet speciale aandacht worden geschonken aan de voorlichtingvan de jeugd op het eiland.Voor de bewaking van het proces zijn een aantal toetsingscriteria gegeven in hoofdstuk 9. Hetgaat met name om drie aspecten: • afronden wet- en regelgeving • aanwijzen van beschermde monumenten • uitvoeren van het restauratieprogramma.Tot slot wordt in hoofdstuk 10 een lijst met de geraadpleegde literatuur gegeven.PREAM Architects blz. 2 van 44
  • 7. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten2. Inleiding2.1 AlgemeenEen terugblik op de recente geschiedenis van St. Maarten laat zien dat het eiland zich metname in de jaren tachtig van de twintigste eeuw vooral heeft geconcentreerd op de uitbreidingvan de toeristenindustrie, en wel in hoofdzaak in kwantitatieve zin. Steeds meer en steedsgrotere hotels verrezen, en ook het aantal winkels, restaurants en andere op toerisme gerichtevoorzieningen dat werd geopend nam een enorme vlucht waardoor een schaalvergrotingoptrad in de bebouwde omgeving van het eiland. Met deze ontwikkelingen deed ook eeninternationale bouwstijl zijn intrede waardoor naast de schaal ook de oorspronkelijkekarakteristieken van de bebouwde omgeving op het eiland naar de achtergrond verdwenen. Opzich is dit niet zo bijzonder; overal ter wereld bestaat het oude naast het nieuwe, want deruimtelijke en functionele eisen die nu gesteld worden laten zich in veel gevallen niet plaatsenin traditionele gebouwen en wat 60 jaar geleden hypermoderne en soms controversieoproepende gebouwen waren, zijn nu beschermde monumenten. Echter het gevaar dreigt weldat St. Maarten door het verdwijnen van het cultureel erfgoed in het algemeen en historischegebouwen in het bijzonder, op den duur haar culturele identiteit verliest en zich daardoorsteeds minder gaat onderscheiden van andere belangrijke toeristenbestemmingen.St. Maarten heeft haar inwoners en bezoekers veel te bieden op het gebied van ontspanning envermaak, waar het multi-culturele karakter nog een extra dimensie aan geeft.Monumentenzorg kan daar een stukje unieke St. Maartense cultuurhistorie en identiteit aantoevoegen. Het moet dan ook duidelijk zijn dat monumentenbeleid van de overheid niet alleengemotiveerd wordt door een nostalgisch gevoede hang naar het verleden maar door interesseen respect voor de geschiedenis van St. Maarten en haar inwoners en door het besef dat medein de geschiedenis het unieke karakter van het eiland is verankerd. Juist dit karakter kan eenbelangrijke bijdrage leveren aan de aantrekkingskracht en profilering op de toeristenmarkt.Monumentenbeleid behoeft dan ook niet op gespannen voet te staan met economischeontwikkeling maar kan er juist aan bijdragen. Misschien niet van vandaag op morgen maarwel op de langere termijn, als de steeds kritischer en cultuurbewuster wordende toerist meeren meer op de kwaliteit van de bestemming zal letten.Naast het economische motief, namelijk de diversificatie van het “Toeristisch Product St.Maarten”, dient monumentenzorg ook een sociaal-cultureel motief, te weten de beschermingvan St. Maarten’s cultureel erfgoed om het te behouden voor de huidige en toekomstigegeneraties inwoners van St. Maarten, ter illustratie van het verleden en voor het begrip van hetheden.2.2 DoelstellingenMonumentenzorg heeft als doelstelling het behoud en herstel van zoveel mogelijk cultuur-historisch waardevolle objecten en structuren. Het monumentenbeleid heeft tot doel te komentot een beheersing van het proces tot behoud van het cultureel erfgoed.PREAM Architects blz. 3 van 77
  • 8. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenAan de overheid de taak om de randvoorwaarden te scheppen waarbinnen het beleid totontwikkeling en uitvoering kan komen. Naast het stimuleren van positieve ontwikkelingen inhet algemeen zijn deze randvoorwaarden kadervormend (juridisch, financieel), normbepalenden controlerend.2.3 Monumentenbeleid vs sociaal, cultureel, economisch en ruimtelijk beleid; relatie met overige beleidsterreinenHet ontwikkelen van een monumentenbeleid past in het sociaal economisch beleid van heteilandgebied, zoals in de afgelopen jaren in een aantal nota’s is vastgelegd.Multi- annual Policy Plan van Sint Maarten (MAPP)In het MAPP, op 22 mei 1998 vastgesteld door de eilandsraad, zijn programma’s enbijbehorende doelstellingen vervat voor het te voeren beleid voor de diverseoverheidssectoren.Het economisch-toeristisch beleid kan op hoofdlijnen als volgt worden samengevat.De Sint Maartense economie is nog steeds erg afhankelijk van toerisme. Volgens het MAPPmoet het beleid gericht zijn op o.a. het uitbreiden van het aantal en het verbeteren van dekwaliteit van attracties op Sint Maarten. Tevens dienen ecologische, historische en cultureleattracties te worden gestimuleerd (cultural heritage of the island, archeology, ‘reliving thepast’). In het MAPP wordt onder ‘Economic diversification’ (project nr. 16) gesteld dat:‘diversification of industry in support of tourism’ dient plaats te vinden.Wat betreft het behoud van cultuurmonumenten is het volgende van belang.In het MAPP wordt aangegeven dat het cultuurbeleid c.q. ‘Cultural Policy’ (leesmonumentenbeleid) ontwikkeld moet worden. De ontwikkeling van een monumentenbeleid isop St. Maarten van start gegaan en met het onderhavig beleidsplan een feit geworden.Nadat in 2000 de Monumenteneilandsverordening (in 1989 kwam demonumentenlandsverordening tot stand!) van kracht is geworden, heeft het Bestuurscollegeprioriteit gegeven aan de uitvoering hiervan. Dit heeft onder meer geresulteerd in deoprichting van de Sint Maarten Monuments Preservation Foundation in 2001. Dezeparticuliere stichting heeft o.a. als doelstelling het restaureren, behoud en beheer vanmonumenten. In het zelfde jaar 2001 werd de Monumentenraad (MR) ingesteld. DeMonumentenraad heeft tot taak het Bestuurscollege en de Eilandsraad te adviseren over zakendie betrekking hebben op de monumentenzorg.Bij de aanwijzing van de monumenten zal worden voortgebouwd op de in 1994 door hetEilandgebied uitgegeven brochure ‘Proposed Protected Historical sites and buildings on SintMaarten, First Group’. Met het opstellen van een gedegen Monumentenbeleidsplan en hetuitvoeren van de benodigde stappen om te komen tot het aanwijzen van Monumenten wordtuitvoering gegeven aan de betreffende doelstellingen van het Multi Annual Policy Plan. Dit isessentieel daar motivatie voor het financieren van projecten in het kader van hetMonumentenbeleid, o.a. onderbouwd zal worden vanuit het economische programma(duurzaamheid/MAPP).PREAM Architecs blz. 4 van 77
  • 9. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenHet St. Maarten Comprehensive Economic Development Plan 2004-2007, SectorEconomy and Tourism (Department of Economic Policy and Research, 2001).Ook in dit plan wordt de nadruk gelegd op het herstellen (‘recovery strategy’) en revitaliserenvan de economie door nieuwe, veelzijdige ontwikkelingen in gang te zetten ten behoeve vaneen duurzame economische ontwikkeling. Hierbij wordt veel belang toegekend aan het verderontwikkelen van de toeristische industrie middels diversificatie van het toeristisch product en"improvement of the visitors experience".1 Met het aanwijzen en beschermen en vervolgenshet restaureren, consolideren etc. van monumenten plus het creëren van cultuur attractie wordthet toeristische product veelzijdiger en bereikt de overheid meer aandacht van de bevolkingvoor haar cultuur- historisch erfgoed. Conform het Departement of Economic Policy andRedearch is er momenteel (2009) geen vervolgplan door BC goedgekeurd.Governing Program 2007 - 2011In het programma voor de regeerperiode van 2003 tot 2007 werd onder het hoofdstuk overHousing and Urban Development gesteld dat de bescherming van het historisch bezit van St.Maarten in het algemeen en bescherming van monumenten in het bijzonder een primairelement van de ontwikkelingsvisie is.Er is in 2007 een Governing Program 2007-2011 aangenomen door BC (Democratische PartijDP). Nu er per juni 2009 een nieuwe samenstelling van het Bestuurscollege geïnstalleerd is(National Alliance samen met onafhankelijke lid Theo Heyliger), wordt dit GoverningProgram herschreven aan de hand van het National Alliance Manifesto 2007 (‘The NewBeginning”, een regeerprogramma van genoemde politieke partij). Er wordt in dit Manifestoniet specifiek ingegaan op ons cultureel erfgoed. Aanbevelingswaardig is om ons cultureelerfgoed als aandachtspunt op te nemen in het Governing Program 2007-2011.Development Prespective for Philipsburg and the Greater Great Bay AreaOok het Greater Great Bay Developement Perspective, ontwikkeld door de Gemeente Almerein samenwerking met TKA, (Mei 2003) gaat in op het belang van het behoud van St.Maarten’s Monumenten. Om met name de monumenten in Philipsburg effectief tebeschermen, wordt voorgesteld om het op de zandbank gelegen “oude” stad totconservatiezone te benoemen en zowel de daarin gelegen monumenten als de historischestructuur middels de ruimtelijke ontwikkelingswetgeving te beschermen.De Multi Annual Integral Social Development Policy Plan of St. Maarten 2002 andBeyond (MISOP)Dit Meerjaren Integrale Sociale OntwikkelingsPlan (MISOP) is verlopen. Het plan is in 2005geëvalueerd en de belangrijkste conclusies en aanbevelingen zijn, dat er meer aandacht moetkomen voor de doelgroepen. Er is nog geen nieuwe MISOP opgesteld, maar de overheid is aanhet werken aan een vervolg van dit plan. Het idee van het streven naar ‘Capacity building’blijft een goede uitgangspunt en impuls en kan ook bij NGO’s in het Monumentenveld worden 1 uit de Daily Herald d.d. 01-09-2000 over de uitgangspunten van het EDPPREAM Architects blz. 5 van 77
  • 10. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartentoegepast. Dit streven zou bijvoorbeeld doorvertaald kunnen worden naar het ‘leggen vaninterlinks c.q. samenwerkingsverbanden tussen de instellingen die Monumentenzorg.’Integrated Cultural Policy Framework of St. Maarten, 2007Op 4 juni 2007 is dit plan, opgesteld door ‘The Cultural Policy Steering Committee of SaintMartin’ (aangeboden op 30 mei 2007) door de Eilandsraad vastgesteld.Daarin wordt in hoofdstuk 1 The Policy onder sub 1. Cultural Heritage vooral gerefereerdnaar de taal als communicatiemiddel voor culturele identificatie en wordt gesteld dat religieals ‘spiritual awareness’ een belangrijke rol speelt in de culturele ontwikkeling van een land.In paragraaf 1.4 Archeologie staat dat door archeologische onderzoek kennis van prehistorische, koloniale en moderne bezetting van het eiland verkregen wordt, waarmee hetverleden en activiteiten door vroegere bewoners beter gewaardeerd kunnen worden.Belangrijk voor de Sint Maartense bevolking is, dat bewerkstelligt wordt: 1. promoten van de wetgeving voor het restaureren en beschermen van ons cultureel erfgoed; 2. het creëren en de versterking van wetgeving op het gebied van en culturele eigendommen (inclusief artefacten); 3. promoten en ondersteunen van educatieve inspanningen met als doel ontwikkeling en actieve waardering van ‘National Heritage’ (Nationaal Erfgoed); 4. erkennen dat alle archeologische vondsten eigendom zijn van de overheid en het volk van St. Maarten; 5. verzekeren dat het archeologische belang van artefacten en eigendommen toevertrouwd worden aan een overheidsinstantie ter bescherming daarvan; 6. verzekeren dat aandacht wordt gegeven aan de bescherming van roerende cultuurgoederen.Opmerking ten aanzien van punt 4.: gesteld kan worden dat de Monumenteneilands-verordening aangeeft welke vondsten wanneer van wie zijn. Deze hoeven niet altijd perdefinitie eigendom te zijn van de overheid.In het hoofdstuk van ‘Cultural Documentation and Registration worden Archieven genoemden wordt gesteld dat erkend dient te worden dat documentatie en registratie alsmedeconservatie/bescherming belangrijke waarden vertegenwoordigen bij het informeren van debevolking en dat het belangrijk is voor het begrijpen van het verleden en de vorming van hethuidige gemeenschap.Onder hoofdstuk 5.4 ‘Architecture’ van genoemde ‘Integrated Cultural Policy Framework’wordt gepleit voor het onderhouden en restaureren van gebouwen met een traditionelearchitectuur.Ten slotte staat onder het hoofdstuk 8. ‘Culture and Tourism’ in paragraaf 8.1-3, dat SintMaarten en haar bevolking de ontwikkeling van programma’s dient te stimuleren waarin meeraandacht is voor culturele erfgoed.PREAM Architecs blz. 6 van 77
  • 11. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenOpmerking: De diverse besproken onderdelen uit het ‘Integrated Cultural Policy FrameworkSt. Maarten’ dienen nader uitgewerkt te worden. Een aantal onderdelen worden onder diversehoofdstukken in dit Monumentenbeleidsplan al beschreven. Bij de uitvoering van dezebeleidslijnen kan op onderdelen specifiekere taken worden geformuleerd door de afdelingen,directies dan wel entiteiten die zich daarmee bezig gaan houden.PREAM Architects blz. 7 van 77
  • 12. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten3. Monumenten op Sint Maarten3.1 Historische contextIn de pre-historie, dit is voor Amerika inclusief het Caraïbisch gebied het tijdperk vóór dereizen van Columbus, werden de eilanden bewoond door indianenvolken die vanaf zo’n 6000jaar geleden vanuit Venezuela (de Orinoco delta) naar de eilanden migreerden.Archeologische vondsten op Sint Maarten verwijzen over het algemeen naar Saladoïdevolken, zo genoemd naar het aardewerk dat ze gebruikten. Deze volken kwamen in de eersteeeuwen na het begin van de christelijke jaartelling naar de eilanden. (Sipkens Smit, blz.35).Waarschijnlijk werd Sint Maarten incidenteel door de indianen bewoond daar het eiland nietover permanente zoetwaterbronnen beschikt. Er zijn geen meldingen van ontmoetingen tussende oorspronkelijke bewoners en de Spanjaarden die als eerste Europeanen het eiland aandedenen Pieter Schouten, die als eerste Nederlander in 1624 het anker uitwierp voor St. Maartennoteert dat het eiland onbewoond was.Toen de Nederlanders (Zeeuwen om precies te zijn) in 1632 zich op Sint Maarten vestigden,waren zij in eerste instantie op zoek naar een tussenstation in het verkeer tussen het vaste landvan Zuid Amerika en Europa. Daarnaast hadden de natuurlijke zoutpannen, de grootste achterPhilipsburg, de huidige hoofdstad van het Nederlandse gedeelte, een grote aantrekkingskracht. Door de geschiedenis heen, tot halverwege de twintigste eeuw, blijft het winnen en verhandelen van zout een factor van meer of minder belang in de economie van het eiland. Het succes van de oogsten was afhankelijk van een aantal factoren, zoals de staat van onderhoud van de zoutpannen, welke volgens Hartog (blz. 238) over het algemeen slecht was, de politieke toestanden (oorlogen en veroveringen) en klimatologische omstandigheden zoals orkanen en hevige regenval. Zoals door het hele Caraïbische gebied werd ook op Sint Maarten snel na de kolonisatie begonnen met de verbouw van handelsgewassen (Hartog, blz. 90). In eerste instantie werden katoen en tabak geteeld maar al snel werd massaal overgeschakeld op suikerriet, het gewas dat zo ongeveer synoniem met West-Indië werd. Suikerriet is een zeer bederfelijk gewas en moet daarom vrijwel onmiddellijk na de oogst verwerkt worden. Franse kaart van de Kleine Antillen uit 1686PREAM Architecs blz. 8 van 77
  • 13. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenDit betekende dat de verbouwer van het riet ook moest kunnen beschikken over installaties omhet riet te verwerken. Zo ontstonden de plantages met de residentiele en industrielebouwwerken waarvan restanten nu nog op vrijwel alle eilanden terug te vinden zijn.De suikercultuur heeft op Sint Maarten nooit de hoogte bereikt als op andere eilanden, hetgeenook mag blijken uit de volgende cijfers. Op het hoogtepunt van de plantagecultuur rond 1790,er waren toen 92 plantages op het Nederlandse gedeelte, bestond de bevolking uit 1345 vrijen(blanken en kleurlingen) en 4226 slaven, een verhouding van 1:3. In dezelfde periodewoonden op Nevis zo’n 1000 blanken en 8400 slaven, terwijl op Jamaica in 1734 deverhouding tussen blanken en slaven 1:11 bedroeg (Hartog, blz. 290).De opkomst van bietsuiker en de afschaffing van de slavernij zorgde voor de ineenstorting vande suikerrietcultuur en daarmee de economie van de eilanden. De inwoners trokken voor eendeel weg en de achterblijvers voorzagen in hun levensonderhoud door het verbouwen vanvoedingsgewassen op de voormalige plantages en visvangst.In het begin van de twintigste eeuw doen zich nieuwe economische mogelijkheden voor op deCaraïbische eilanden. De oliebronnen van Venezuela stimuleerden de opkomst vanolieverwerkende industrie, o.a. op Aruba en Curaçao. De werkgelegenheid in deze industriehad een grote aantrekkingskracht, ook op de bevolking van de Bovenwindse Eilanden, en veleSt. Maartenaren vestigden zich op de Benedenwinden. De achtergebleven familie werdfinancieel ondersteund middels periodieke postwissels.Behalve de economische (monetaire) impuls, werden de eilanden door deze ontwikkelingenook aan hun culturele isolement onttrokken door het personenverkeer tussen St. Maarten en deBenedenwinden.Na de tweede wereldoorlog zette zich een nieuwe economische ontwikkeling in: de toeristen-industrie. In 1947 werd het Sea View hotel geopend in Philipsburg en in 1955 het Little BayBeach Hotel. Na 1970, in dat jaar opende Mullet Bay Hotel zijn poorten, namen deontwikkelingen een hoge vlucht en transformeerde St. Maarten zich tot een bestemming voormassatoerisme. De inkomsten uit deze sector en de schier eindeloze werkgelegenheid brachteneen welvaart die het eiland nog nooit had gekend.3.2 BevolkingDe eerste kolonisten op St. Maarten waren Zeeuwen. Een blik in het telefoonboek anno hedenleert echter dat typisch Engelse namen het meest voorkomen, terwijl Engels de voertaal is. Datdit niet van de laatste tijd is mag blijken uit de volgende opmerking van Teenstra, die in 1826het eiland bezocht: “Men vindt in deze Hollandsche kolonie slechts vier geboren Nederlanders, die allen reeds bejaarde lieden zijn. De taal, die er gebezigd wordt, is uitsluitend de Engelsche, zoodanig zelfs, dat de vrouwen, kinderen, en nog veel minder de huisbedienden, de Hollandsche taal verstaan noch spreken.” (Teenstra, blz. 306)PREAM Architects blz. 9 van 77
  • 14. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenBlijkbaar hebben veel lieden van Britse afkomst zich hier in de loop der tijden gevestigd.Migratie was in het plantage-tijdperk (en nu nog) een veel voorkomend verschijnsel in hetCaribisch gebied. Gedreven door economische en/of politieke motieven verplaatste men zich,vergezeld van het hele hebben en houden, naar een ander eiland. Deze beweging heeft richtingSt. Maarten een extra stimulans gekregen door een maatregel van Commandeur John Philipshalverwege de achttiende eeuw. Om de economie een impuls te geven bood hij buitenlanderslanderijen aan, naar oppervlak evenredig met de slavenmacht die zij met zich mee namen. Metname planters van de Britse eilanden hebben hier gebruik van gemaakt. De achternaam vanhun eigenaars werden veelal door de slaven overgenomen, zodat deze gebleven zijn, ook alzijn de originele dragers al lang vertrokken.Het zal duidelijk zijn dat de toestroom van Britten behalve de namen ook de ontwikkeling vande cultuur sterk beïnvloed heeft en dat deze grote overeenkomsten vertoont met die van deomringende Brits West-Indische eilanden. (Sypkens Smit, blz. 111)De ontwikkelingen in de toeristenindustrie tenslotte zorgde voor een vrijwel mondialeaantrekkingskracht waardoor zich de multi-culturele samenleving ontwikkelde die wij nukennen.3.3 De Sint Maartense historische architectuurZoals in de vorige paragraaf vermeld, vertonen de geschiedenis en cultuur groteovereenkomsten met die van de omringende eilanden, hetgeen ook in de historischearchitectuur tot uitdrukking komt. Er is dan ook eerder sprake van traditionele West-Indischearchitectuur dan van specifieke St. Maartense traditionele architectuur, waarmee wordtbedoeld de architectuur, zoals die zich heeft ontwikkeld in de periode tussen het begin van dekolonisatie en de afschaffing van de slavernij, onder invloed van de sociaal-economischestructuur, tradities en fysische omstandigheden, en daarna vrijwel onveranderd gehandhaafd isgebleven tot ver in de twintigste eeuw. Het is een combinatie van Amer-indiaanse, Afrikaanseen Europese invloeden, gecombineerd met de mogelijkheden van de lokaal beschikbarematerialen en aangepast aan de klimatologische omstandigheden.De exponent van de traditionele West-Indische architectuur is het frame huis, zo genoemdnaar de constructiewijze.De eerste kolonisten woonden in hutten, opgetrokken uit lokaal gevonden materialen, vooraltakken en twijgen en daarom ook wel “Thatch House” of “Wattle House”genoemd. Dezebouwwijze bleef bij de minderbedeelden nog lang gangbaar.PREAM Architecs blz. 10 van 77
  • 15. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenMet de opkomst van de middenklasse en de aanvoer van goedkoop gezaagd hout uit NoordAmerika ontwikkelde zich het frame huis. In zijn simpelste vorm bestaat het frame huis, netzoals de hutten, uit een rechthoekige plattegrond, meestal overdwars verdeeld in twee ruimteswaarbij de entree in de lange gevel is geplaatst, direct toegang gevend tot de grootste van detwee kamers. De wanden zijn opgebouwd uit houten stijlen met een boven-en onderregel, opde hoeken voorzien van schoren. De stijlen zijn aan de buitenzijde betimmerd met planken,waarop soms weer shingels (kleine, elkaar overlappende plankjes) worden aangebracht. Hethuis heeft een houten vloer en is voorzien van een zadel-of schilddak, met een hoek van 40Etot 45E zonder dakoverstek. De relatief steile daken waren noodzakelijk vanwege debeschikbare dakbedekking, die bestond uit palmbladeren of suikerriet dan wel houten shingels.Deze materialen moeten onder een relatief grote hoek worden aangebracht om waterdichtheidte verkrijgen. Het geheel werd meestal geplaatst op poeren, samengesteld uit rotsblokken.Deze basis-unit kon, afhankelijk van welstand en behoefte, worden uitgebreid door er een ofmeerdere units aan elkaar te koppelen.Later, rond de wisseling van de negentiende naar de twintigste eeuw, kwamen metalengolfplaten beschikbaar als dakbedekking en konden ook ruimtes met minder steil hellendedaken worden toegevoegd, waaronder ook galerijen en porches. Voor een weergave van devele mogelijke variaties op dit thema kan verwezen worden naar “Caribbean TraditionalArchtecture” van J. van Andel, waarin een inventarisatie van de woonhuizen van Philipsburgis gegeven. De voorbeelden, afgedrukt in het boek “Caribbean Popular Dwelling”(Berthelot enGaumé) laten zien aan dat het frame huis op alle eilanden van de Kleine Antillen als devolkswoning heeft gediend c.q. dient.Naast de beschikbare materialen en de inbreng van de Afrikaanse ambachtslieden, is de WestIndische bouwstijl ook beïnvloed door de bouwstijlen in Europa.In haar boek “Caribbean Georgian” onderscheidt Pamela Gosner twee perioden in deontwikkeling van de West-Indische architectuur. In de eerste, de vroege periode, waren debouwwerken rechtstreeks afgeleid van de kleine stadshuizen en boerderijen, zoals dekolonisten die uit het vaderland kenden. Het was in de tijd dat de Renaissance in Noord-Europa invloed kreeg in de hogere kringen, terwijl de lagere klassen qua bouwstijl en -methoden in de Middeleeuwen verkeerden. En uit deze lagere klassen waren de nieuwebewoners afkomstig. Bewijzen van de middeleeuwse architectuur vindt Gosner inbeschrijvingen en in uit de vroege periode overgebleven exemplaren, welke volgens haar“firmly medieval both in construction methods and style” zijn. De tweede, volgens Gosnerbeslissende, periode in de ontwikkeling van de West Indische architectuur werd ingeluid doorde introductie in de koloniën van geïllustreerde boekwerken van architecten uit de BritseClassicistische “Georgian” periode, met name het “Book of Architecture” van James Gibbs,gepubliceerd in 1728. Het grote succes van dit werk, en later door volgelingen uitgegevenboeken, zowel in Engeland als in de koloniën, was te danken aan het feit dat de erinweergegeven ontwerpen vrij simpel van opzet en detaillering waren, waardoor eenvoudig aante passen aan lokale omstandigheden. Dit in tegenstelling tot publicaties in het meer strikteClassicisme volgens Inigo Jones en Wren, zoals de Engelse vertaling Paladio’s “QuattroPREAM Architects blz. 11 van 77
  • 16. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenLibri” (1715) en de “Vitruvius Brittanicus” (1715 - 1725), welke alleen invloed hebben doengelden onder de aristocratie.Op zich veranderde de afschaffing van de slavernij niet veel aan de sociale verhoudingen in demaatschappij. Plantage-eigenaren en landarbeiders, de voormalige slaven, waren voor hunbestaan nog net zo afhankelijk van elkaar. Wel had de emancipatie, tezamen met anderefactoren zoals de opkomst van de suikerbiet, tot gevolg dat de suikercultuur in elkaar zakteterwijl zich vooralsnog geen nieuwe bronnen van bestaan aandienden. De plantages werdenverlaten of opgedeeld in kleine bedrijfjes waar consumptie-gewassen verbouwd werden. Doorhet wegvallen van de handel waren de eilanden nu ook afgesneden van contacten met debuitenwereld en voor de architectuur begint een periode van stabilisatie. De bouwwijze en -stijl zoals die zich in de plantagetijd heeft ontwikkeld, blijft ongewijzigd tot het moment datEuropa en nu vooral Noord Amerika de eilanden herontdekken. Zo staat vast dat de rijstwerk-met-bladeren- hutten tot in het begin van vorige eeuw zijn gebouwd (zie Glasscock, blz. 101)en de traditionele frame huizen tot in de veertiger jaren van de twintigste eeuw.De moderne tijd doet wat betreft de architectuur zijn intrede rond 1950, o.a. door de contactenmet de benedenwindse eilanden. St. Maartenaren die op Aruba en Curaçao in de olie-industriewerk hadden gevonden, kwamen daar in aanraking met nieuwe ideeën over vormgeving en hetgebruik van moderne materialen zoals beton en staal.2Terug op St. Maarten werd deze nieuw verworven kennis toegepast in de bouw van woningen.Ook aan de bestaande houten huisjes worden reparaties met moderne materialen uitgevoerdwaardoor de aanblik van St. Maarten verandert.Met de opkomst en de groei van het toerisme doet ook de internationale en grootschaligebouwstijl zijn intrede waardoor de traditionele bebouwing naar de achtergrond wordt gedrukt.3.4 Historisch-cultureel erfgoedDe geschiedenis van menselijke occupatie op Sint Maarten heeft een rijk spoor nagelaten, watnu het historisch-cultureel erfgoed van de samenleving vormt. Dit erfgoed omvat zowel degebouwde omgeving als (gebruiks)voorwerpen, gewoonten en gebruiken. Hetmonumentenbeleid richt zich op tastbare, roerende of onroerende zaken, door mensenhandvervaardigd, conform de definitie van het begrip “monument” volgens deMonumenteneilandsverordening (AB 2000 Nr. 1) die luidt: “een roerende of onroerende zaak,die tenminste vijftig jaar geleden is vervaardigd en die van algemeen belang wordt geachtwegens zijn schoonheid, zijn kunstwaarde, zijn betekenis voor de wetenschap, de geschiedenisvan het land of zijn volkenkundige waarde.”In de volgende paragrafen wordt ingegaan op de historische objecten zoals die zijn vastgelegdin de inventarisatie die in 2003 is uitgevoerd in opdracht van het Eilandgebied. 2 Deed door deze contacten de moderne tijd zijn intrede op St. Maarten, de Bovenwinders die zich opAruba en Curaçao vestigden, introduceerden dààr hun cultuur en bouwwijze waardoor op de Benedenwinden eengroot aantal houten frame huizen zijn gebouwdPREAM Architecs blz. 12 van 77
  • 17. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenDe behandelde objecten zijn geografisch en wat betreft context als volgt onder verdeeld: 1. monumenten in de bebouwde kom: a. Philipsburg b. Simpson Bay 2. monumenten buiten de bebouwde kom, a. fortificaties b. plantages en landhuizen c. industriële monumenten d. woonhuizen.3.5 Monumenten in de bebouwde kom3.5.1 PhilipsburgOntstaanPhilipsburg werd gesticht in 1733 op de zandbank tussen de Great Salt Pond en Great Bay.Waarom toen besloten werd om de bestaande nederzetting nabij de Cul de Sac begraafplaats teverlaten en een “Nieuwe Durp” te stichten is uit de beschikbare bronnen niet duidelijk.Lesterhuis en Van Oers (zie literatuurlijst) geven als mogelijke verklaring dat de zandbankzich nabij de op dat moment belangrijkste ankerplaats voor de Great Bay bevindt -daarvoorgingen de schepen in Simpson Bay en “Kay Bay” voor anker- terwijl één van de belangrijksteeconomische motoren, de zoutpannen, zich aan de andere kant van de locatie bevinden.Hierdoor was een goed overzicht op de goederenstroom mogelijk en werd het benodigdetransport in tijd en afstand aanzienlijk verkort. Daarnaast wordt aangevoerd dat deNederlanders zich meer op hun gemak voelden met bouwen op vlak land en wordt langs dekust optimaal geprofiteerd van de verkoelende zeebries.Om wat voor reden dan ook, in 1733 besloot de raad, onder leiding van vice-commandeurMartin Meyers ”een durp te maken aan de Grote Baai”. Het besluit om het “Nieuwe Durp”daartoe te verkavelen in “erven van 40 treden vierkant” duidt op de aanwezigheid van eenplan.Voor de ontsluiting van de nieuwe nederzetting werd in 1737 een oeververbinding gemaaktover de Fresh Pond. Er zijn geen redenen om aan te nemen dat dit niet op de plek van dehuidige Prins Bernhard brug was. De inwoners gebruikten deze verbinding onder andere omnaar de kerk te gaan die zich nog in Cul de Sac bevond.Onder het bewind van John Philips krijgt het Nieuwe Durp zijn huidige naam. In brieven uit1738 komt voor het eerst de naam Philipsburg naar voren.Stedenbouwkundige structuurIn hun studie “The Urban Heritage of Philipsburg” gaan Lesterhuis en Van Oers verder in ophet ontstaan, de groei en de structuur van Philipsburg. Voor een volledig overzicht wordt naardeze studie verwezen.Interessant is de verhandeling over het stedenbouwkundige concept van de nederzetting.Volgens hun theorie is het plan van Philipsburg georganiseerd rond twee assen. De primaire asPREAM Architects blz. 13 van 77
  • 18. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenverwijst naar de oorspronkelijke reden om zich te vestigen op St. Maarten, namelijk deaanwezigheid van zout. De as loopt van de Great Salt Pond via het Courthouse en de WatheySquare, waarop vroeger de Waag was gesitueerd, naar het strand voor het plein waar de botenafmeerden. Deze boten vervoerden het zout vervolgens naar de zeegaande schepen die bijPoint Blanche voor anker lagen. Opvallend is dat deze primaire, op het economischbestaansrecht gebaseerde as, weer actueel is, maar nu in omgekeerde volgorde: decruiseschepen zetten de toeristen af bij Point Blanche, die vervolgens met tenders naar deCaptain Hodge Wharf worden vervoerd, om daarna aan land te gaan op de Wathey Square enlangs het Courthouse naar de Labega Square te wandelen om zich vandaar over het eiland teverspreiden.Design concept van Philipsburg (zie lit. 10)De primaire as staat loodrecht op het belangrijkste kenmerk van het omliggende landschap, indit geval de zandbank tussen Great Bay en de Great Salt Pond.Parallel aan de zandbank en haaks op de primaire as loopt de secundaire as, namelijk deFrontstreet. Deze secundaire as verbindt de belangrijkste openbare gebouwen met de WatheySquare, de belangrijkste openbare ruimte van de stad.Het Courthouse is een visueel referentiepunt voor wie de stad langs de primaire as benadert.Volgens de studie is het zeldzaam in de Nederlandse stedenbouw in de koloniën dat aan eengebouw een dergelijke waarde wordt gegeven. Meestal worden de gebouwen parallel aan devoorgevel benaderd, hetgeen bij het Courthouse ook het geval is als men van de secundaire as,PREAM Architecs blz. 14 van 77
  • 19. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartende Frontstreet, uitgaat, waarmee de belangrijke positie die dit gebouw in destedenbouwkundige opzet van Philipsburg inneemt nog maar weer eens benadrukt wordt.Naast de hoofdopzet langs twee assen zijn de haaks op de secundaire as lopende stegenkenmerkend voor de stedenbouwkundige opzet van de stad.Volgens Van Andel (blz 13) is het niet aannemelijk dat de stegen bewust zijn aangelegd.Veeleer zouden ze langzaam maar zeker zijn ontstaan door geregeld gebruikte paden tussen deFrontstreet en de Backstreet, die parallel loopt aan de Frontstreet, en van de Frontstreet naarhet strand en van de Backstreet naar de Great Salt Pond.ArchitectuurPhilipsburg kent slechts een gering aantal gebouwen die als monumentaal (hier in de zin van“indrukwekkend”) aangeduid kunnen worden, te weten het Courthouse, de Methodisten Kerken de pastorie (“The Manse”) en de Brick Building bij genoemde kerk. Voor het overigebestond de bebouwde omgeving vooral uit woonhuizen.Over de architectuur van die huizen in het Philipsburg uit het begin van de 19de eeuw wetenwe het een en ander dankzij Teenstra, die schrijft: “De Huizen zijn in het geheel niet prachtig gebouwd; behalve dat zij klein zijn, zijn zij laag van verdieping, tot welke bouwtrant men door de allesverwoestende orkanen wordt genoodzaakt. De kleinste huisjes zijn geheel van hout opgetrokken, en rondom met kleine plankjes (singles) beslagen. Van de overige zijn de muren, eveneens als die van de geringere woningen in Kaap de Goede Hoop, van ruwe onreegelmatige klipsteenen opgebouwd. (...) Alleen enige der grootste huizen zijn van twee verdiepingen, waarvan als dan het beneden gedeelten of voor een pakhuis van negotie, of voor eene bergplaats voor provisiën gebezigd wordt. Van dezen zijn de muren uitwendig wit gepleisterd, en van binnen zeer bont behangen, en de daken met singels gedekt. De grootste luister, en de meeste aangenaamheid dezer groote huizen, bestaat in derzelver breede gallerijen, waarop ruime port brisées uitkomen.”Dit beeld komt overeen met wat te zien is op foto’s, genomen in de eerste helft van de 20steeeuw. Frontstreet voor 1950 Backstreet begin 20ste eeuwPREAM Architects blz. 15 van 77
  • 20. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenRecente ontwikkelingenToerisme is de belangrijkste instigator geweest voor recente ontwikkelingen op Sint Maarten.Op 21 oktober 1947 opende het eerste hotel zijn deuren in Philipsburg en sinds de jaren zestigvan de vorige eeuw is toerisme de motor van de lokale economie. De werkgelegenheid die degroei van het toerisme met zich meebracht heeft geleid tot migratie van de omliggendeeilanden en de Benedenwindse eilanden van de Nederlandse Antillen naar Sint Maarten.Mede als gevolg van het grote aantal Amerikaanse toeristen en door de toestroom vanmigranten raakt de identiteit en cultuur van de bewoners van Sint Maarten georiënteerd op deVerenigde Staten.Als midden jaren 70 van de vorige eeuw de mobiliteit toeneemt als gevolg van de stijgendewelvaart op Sint Maarten ontstaan woonwijken buiten Philipsburg en Simpson Bay. Mensentrekken naar de nieuwe woonwijken en met name Frontstreet wordt een commercieel centrumdat zich richt op de cruise-toeristen die het eiland bezoeken. Backstreet blijft een residentieelgebied met meer op de lokale markt gerichte detailhandel.In Philipsburg wordt tussen 1966 en 1968 de Pond Fill gerealiseerd en vervolgens ontwikkeld.De overheid neemt het grootste gedeelte van de grond in gebruik; in 1978 wordt een nieuwbestuurskantoor gebouwd op de Pond Fill en langs de Pond Fill Road verschijnenpolitiewoningen. De resterende grond wordt voor het grootste gedeelte verpacht aan enontwikkeld door private instellingen.In de binnenstad wordt het effect van het veranderde grondgebruik zichtbaar. Door hetcommerciële karakter van Frontstreet wordt het gebied aantrekkelijk voor grondspeculatie,terwijl de hogere grondprijzen en huren leiden tot een verder teruglopen van het aantalwoningen in het gebied. De consequenties van deze ontwikkelingen voor het straatbeeld vanPhilipsburg worden het meest duidelijk in Frontstreet: de traditionele bouw wordt in veelgevallen niet geschikt geacht de nieuwe programmas te huisvesten en wordt vervangen dooreigentijdse bouwwerken van een andere schaal en materialisering, zonder dat er pogingen zijngedaan om de bestaande bouw te integreren. Als de traditionele gebouwen wel behoudenblijven zijn in veel gevallen dermate ingrijpende wijzigingen doorgevoerd om de nieuwegebruikseisen te accommoderen dat het oorspronkelijke karakter van de panden verloren gaat.Als gevolg van bovengenoemde ontwikkelingen is veel van het oorspronkelijkekarakteristieke stadsbeeld van Philipsburg verloren gegaan.Er zijn gelukkig uitzonderingen. Een enkele eigenaar heeft zijn gebouw weliswaar van deoorspronkelijke functie tot winkelpand omgebouwd maar met respect voor het historischkarakter. Ook zijn er voorbeelden van nieuwbouw die zich wel voegen in het bestaande beeld.Geïnventariseerde monumentenIn Philipsburg zijn 101 objecten, meest gebouwen, geteld die voldoen aan de zeer ruimgeïnterpreteerde definitie van “monument” volgens de eilandsverordening, zie de in opdrachtvan het Eilandgebied Sint Maarten uitgevoerde inventarisatie van juni 2003.PREAM Architecs blz. 16 van 77
  • 21. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten3.5.2 Simpson BayVan oudsher kende de Nederlandse kant van St. Maarten in Simpson Bay een tweedenederzetting naast Philipsburg.Over het ontstaan en de geschiedenis van het dorp is weinig bekend. Wellicht dat het zijnnaam te danken heeft aan John Simpson, commandeur van St. Maarten in 1667. Bekend is ookdat voor de stichting van Philipsburg, de baai voor Simpson Bay als ankerplaats werdgebruikt. In de loop van de 18de eeuw verschijnt het dorp op kaarten en wordt het ingeschriften genoemd, samen met familienamen als Vlaun, Peterson, Halley en Lejuez, die ernu nog te vinden zijn. Vermoedelijk werd er voornamelijk gevist en wat handel gedreven.In september 1819 werd St. Maarten door een zware orkaan getroffen waarbij volgensTeenstra “ 384 woonhuizen (...) zijn totaal vernield geworden (...) terwijl de overige 76 huizen, alleen zwaar beschadigd zijn geworden. Alle plantagegebouwen waren geheel en al tegen de grond geslagen en vernield. Een klein in Groot Baai gelegen vaartuig, werd door den storm als met handen opgenomen, en in een reeds opengestormd huis, op ene billard-tafel geworpen, waarbij beiden verbrijzelden.” Teensta, blz. 288Door deze storm werd Simpson Bay zo goed als weggevaagd. Ook barste de zandbank waarophet dorp is gelegen waardoor een open verbinding ontstond tussen de baai en de lagune enSimpson Bay geïsoleerd raakte. Dit isolement werd pas in 1933 opgeheven door de bouw vaneen brug.Sommige inwoners herbouwden hun huis, anderen vertrokken naar The Corner, aan de voetvan de heuvel in het oostelijk deel van de baai.Over de historische architectuur is weinig meer bekend dan dat er in 1868 een inmiddels weerverdwenen schooltje werd gebouwd en in 1894 een Rooms Katholieke Kerk, waarin nu eenspeelschooltje is gevestigd.Recente ontwikkelingenVan origine bevond de bebouwing zich aan weerszijde van de Old Simpson Bay Road enstrekte zich uit van wat nu het kanaal tussen de baai en de lagune is tot de begraafplaats.In 1943 werd vlak bij het dorp het Prinses Juliana vliegveld geopend. Het vliegveld werd in dejaren 60 van de vorige eeuw uitgebreid waartoe een flinke aanvulling van de laguneplaatsvond. Tegelijk met de uitbreiding van het vliegveld werd de Airport Road aangelegdzodat het doorgaande verkeer zich niet meer door het oude dorp hoefde te wringen.Langs de Airport Road ontstond een nieuw op het toerisme gericht commercieel centrum metwinkels en restaurants e.d. In dezelfde periode breidde de bebouwing zich ook uit naar hetwesten, met name met woningen en kleinschalige hotelontwikkelingen en in het oude dorpverdwenen de traditioneel gebouwde woningen om vervangen te worden door gebouwen inmoderne materialen en van een schaal die niet meer past bij het oorspronkelijke weefsel, datwerd gekenmerkt door een lage bebouwingsdichtheid en -hoogte.PREAM Architects blz. 17 van 77
  • 22. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenGeïnventariseerde monumentenIn het inventarisatierapport zijn in Simpson Bay 12 objecten opgenomen diemonumentwaardig zouden kunnen zijn. Van de 12 objecten zijn er 10 woonhuizen, 1 is eenkerkgebouw en ook de oude gouvernementscisterne is op de lijst geplaatst3.6 Monumenten buiten de bebouwde kom3.6.1 FortificatiesDe koloniale tijd was een woelige periode waarin de eilanden regelmatig het toneel waren vanoorlogen en strijd. Op de eerste plaats werden de eilanden vaak meegetrokken in de Europeseoorlogen (Sint Maarten wisselde 15 maal van vlag in de periode van 1632 tot 1816) endaarnaast was het er altijd het risico van aanvallen van piraten en, zeker in het begin van dekolonisatie, van indianen. Vandaar dat vanaf het begin van de occupatie van de eilanden doorde Europeanen veel aandacht werd besteed aan de bouw van fortificaties en andereverdedigingswerken ter bescherming van de (economische) belangen en de bevolking.Ook op St. Maarten begonnen de Nederlanders vrijwel onmiddellijk nadat zij zich in 1631 ophet eiland hadden gevestigd met de bouw van een fort op de landtong tussen de Grote en deKleine Baai.In de loop der eeuwen zijn er rond de Grote Baai verschillende batterijen gebouwd terverdediging van Philipsburg en de ankerplaatsen. Van een viertal van deze fortificaties zijn ernog restanten aanwezig.Fort AmsterdamEen van de bekendste en belangrijkste, en tevens meest controversiële, monumenten op St.Maarten is Fort Amsterdam. Het fort werd in 1631 gesticht door de Nederlanders op eenlandtong ten westen van het huidige Philipsburg. Twee jaar later werd het fort overgenomendoor de Spanjaarden die het versterkten en aanzienlijk uitbreidden. Bij hun vertrek in 1648braken zij het fort af. Pas in 1737 werd het fort weer in gebruik genomen door deNederlanders, na een restauratie in opdracht van John Philips, nu onder de naam FortAmsterdam. Na een periode van Franse en Engelse bezetting kwam St. Maarten in 1816 weerin Nederlandse handen. Fort Amsterdam is daarna echter niet meer in gebruik genomen.In 1970 werd het schiereiland met de restanten van het fort verkocht aan de eigenaren van hetLittle Bay Hotel. Thans is het deels in eigendom van de Divi groep.Het fort heeft een belangrijke monumentale waarde als de eerste Europese nederzetting op St.Maarten. De diverse bewoningslagen kunnen veel vertellen over de geschiedenis van heteiland zoals onderzoek door prof. Baart, de stadsarcheoloog van Amsterdam, in 1987 al heeftaangetoond. Naast het cultuur-historisch belang kan het fort, mede door zijn fraaie ligging ophet nog redelijk ongerepte schiereiland, een belangrijke toeristische attractie worden.PREAM Architecs blz. 18 van 77
  • 23. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenPREAM Architects blz. 19 van 77
  • 24. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenFort Willem IDe Engelsen zijn in 1801 met de bouw van het Fort Willem I begonnen om landingen opLittle Bay te voorkomen en noemden het Fort Trigge. Na de overname van het eiland in 1816noemden de Nederlanders het fort naar hun koning Willem I. In 1846 werd het buiten gebruikgesteld en viel het snel aan verval te prooi.Het fort is gelegen op de top van Fort Hill en de locatie biedt een prachtig uitzicht overPhilipsburg, Great Bay en Fort Amsterdam en de wijde omgeving. Uitzicht van Fort Willem I over Fort AmsterdamSt. Peter’s BatterijDe St. Peter’s Battery is gebouwd in 1748, tijdens het bestuur van vice commandeur AbrahamHeyligger Pz. op de oostelijke oever van Great Bay en bestond uit een muur met kanonnen,een wachthuis en een grote cisterne. Van de batterij zijn alleen cisterne, waarvan het dak isverdwenen, en de ruïne van het wachthuis nog te zien. De rest is verdwenen onder de weg naarPoint Blanche.Old Spanish FortGebouwd door de Spanjaarden in de eerste helft van de 17de eeuw als uitkijkpost is dezefortificatie met Fort Amsterdam een van de oudste objecten op St. Maarten en tevens een vande weinige overblijfselen uit de Spaanse periode.Het object bevindt zich in de achtertuin van een woonhuis binnen de gated community vanMonte Vista.PREAM Architecs blz. 20 van 77
  • 25. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten3.6.2 Plantages en landhuizenZoals beschreven onder “historisch kader” heeft zich door de eeuwen heen met wisselendsucces een plantagecultuur ontwikkeld op St. Maarten. In de eerste jaren na de kolonisatiewerd met name tabak en katoen verbouwd, in de 18de en 19de eeuw was vooral de verbouwvan suikerriet belangrijk. Omdat suikerriet direct na de oogst verwerkt moet worden, zijn desuikerplantages tevens “industriële” complexen, waar suikerriet tot rietsuiker werd verwerkt.Dit proces beslaat de volgende stappen: • persen: het sap wordt uit de rietstengels geperst; • koken: in grote ijzeren ketels wordt de melasse gekookt tot de suiker is gekristalliseerd; • drogen: De gekristalliseerde suiker werd vervolgens in kegelvormige aardewerken kruiken gedaan en te drogen gezet.Bij een suikerplantage zal men derhalve altijd de (restanten van) de volgende elemententerugvinden: • een molen (op St. Maarten of een veemolen of een windmolen) • een kookhuis • een “curing” huis • een cistern, waarin de restanten melasse worden opgevangen, hier werd rum van gestooktIn 1790 schrijft de pas benoemde commandeur Rink in een brief aan het bestuur van de WICdat St. Maarten op dat moment 92 plantages kent waarvan er 35 suikerriet verbouwen.Van deze 92 plantages zijn een negental opgenomen in de inventarisatie. Zij vormen eengetuigenis van een belangrijk onderdeel van de geschiedenis van het eiland.3.6.3 Industriële monumenten.Hoewel een suikerriet plantage met zijn suiker verwerkende voorzieningen ook als een“industrieel complex” aangeduid zou kunnen worden, wordt hier een aparte plek ingeruimdvoor de industrie die een belangrijke plaats inneemt in de geschiedenis van St. Maartennamelijk het winnen en verwerken van zout uit de Great Salt Pond.Ten eerste zijn er in het verleden een aantal civiel-technische werken uitgevoerd die eropgericht waren te voorkomen dat het zoete regenwater uit de omliggende heuvels in de zoutpanzou stromen. Het Kanaal van Rolandus, de (inmiddels weer voor een groot deel gedempte)Phoebe Pond en Long Wall zijn hier voorbeelden van. Het Kanaal van Rolandus speelt nogsteeds een belangrijke rol in de afwatering van Sucker Garden en, middels een gemaal, van depond zelf. Daarnaast zijn er nog restanten aanwezig van de verkaveling van het oostelijk deelvan de pond door middel van natuurstenen dammen èn de restanten van een zoutfabriek bijFoga in Sucker Garden.PREAM Architects blz. 21 van 77
  • 26. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten3.6.4 Woonhuizen buiten de bebouwde komNaast de plantagehuizen zijn nog een aantal woonhuizen buiten de bebouwde kom bewaardgebleven. Veelal zijn dit fraaie voorbeeld van wat als traditionele West Indische architectuuris gedefinieerd.3.6.5 BegraafplaatsenVan de begraafplaatsen op het eiland is de begraafplaats bij de Bush Road - L.B. Scott Roadomdat dit een onderdeel was van het oudste dorp van St. Maarten. Ook bevindt zich hier defundering van de eerste hervormde kerk, waarop zich het graf van John Philips bevindt.3.6.6 Waterputten en dry wallsHoewel niet in de inventarisatie opgenomen, vormen de waterputten en dry walls, zo genoemdomdat de stenen droog, dus zonder gebruik van mortel, worden gestapeld, belangrijkeoverblijfselen van het agrarische verleden van het eiland. Met name de dry walls ook welslave walls genoemd, zijn daarnaast belangrijke elementen in het historische cultuurlandschap.Deze objecten zullen separaat van de reeds uitgevoerde inventarisatie in kaart wordengebracht (inventarisatie, beschrijving, aanwijzing) en, in samenhang met binnen het ruimtelijkontwikkelingsbeleid aan te wijzen groengebieden, worden beschermd.3.7 Archeologische vindplaatsenOnder andere de recente vondst van een begraafplaats nabij het Vineyard Building tijdensbouwwerkzaamheden, geeft het belang aan van een adequate bescherming en beheer vanarcheologische vindplaatsen. Over het algemeen is het zo dat de tastbare overblijfselen uit hetverleden, zoals monumenten, het verhaal vertellen van de bovenste lagen van de toenmaligemaatschappij om de simpele reden dat de hogere klassen de middelen hadden om duurzamematerialen toe te passen in hun bouwwerken. Ook de geschreven geschiedenis gaat meestalover het deel van de bevolking dat het voor het zeggen had. Voor kennis over het leven van deminderbedeelden zijn we voor een groot deel afhankelijk van archeologische bronnen. Dezebronnen zijn bijzonder kwetsbaar, de geringste verstoring kan de vindplaats waardeloosmaken voor interpretatie. Bescherming van bekende archeologische vindplaatsen is daaromvan groot belang. Daarnaast moet de overheid de mogelijkheid krijgen om archeologischonderzoek af te dwingen alvorens bouwwerkzaamheden aanvangen op locaties waarvan hetvermoeden bestaat dat er zich sporen van vroegere bewoning bevinden. Het BC laat haaropdracht archeologische onderzoeken uitvoeren (zoals bij besluit BC210306, Cupecoy Bay).Zie verder ook in relatie tot archeologie het Besluit Meldpunt Maritiem archeologisch erfgoed.PREAM Architecs blz. 22 van 77
  • 27. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten(Zie ook ‘Verdrag van Malta’, Publicatieblad 86 in 1998 door de Nederlandse Antillenondertekend).Recent is een wijzigingsvoorstel door het Bestuurscollege goedgekeurd met betrekking totarcheologische vindplaatsen. Ook wordt in dit wijzigingsvoorstel de verordening aangepastaan de Landsverordening Administratief Recht (LAR, PB 2001 NR. 79).De essentie van het ‘Verdrag van Malta’, is dat dit als aanvulling van de huidigeMonumenteneilandsverordening en Ruimtelijke wetgeving een aantal veranderingen met zichmee brengt op bestuurlijk en beleidsmatig gebied, die zullen moeten worden opgenomen inhet Eilandelijk Ontwikkelingsplan. Enkele belangrijke uitgangspunten van het verdrag zijn:a. Het streven naar behoud en bescherming van archeologische waarden is hetbeleidsuitgangspunt voor alle overheden. De archeologische monumentenzorg moet verankerdworden in het ruimtelijke ordeningsproces;b. invoering van het ‘verstoorder betaalt principe’: d.w.z de kosten van noodzakelijkearcheologische werkzaamheden komen voor rekening van de initiatiefnemer van debodemverstorende activiteit.3.8 Scheepswrakken en artefactenIn de Monumentenlandsverordening (P.B. 1989, no. 55) is twee jaar geleden, in het kader vande implementatie voor de Nederlandse Antillen van het Verdrag van Valletta inzake debescherming van het archeologisch erfgoed (Trb. 1992, 97), een definitie van archeologischerfgoed opgenomen. Onder archeologisch erfgoed worden verstaan “bouwwerken,voorwerpen of resten verstaan die zelfstandig of gezamenlijk, en al dan niet in de context vande vindplaats, duiden op menselijke activiteiten die in het verleden hebben plaatsgevonden,doch in elk geval langer dan vijftig jaar geleden”.Sint Maarten zou haar Meldpunt voor Archeologisch (maritieme) goederen in moeten richtenbij het bureau dat Monumentenbeleid maakt en/of uitvoert. Dit staat in het tweede lid vangenoemd artikel 32, te weten het aanhouden en beheren van een openbare lijst van maritiemarcheologisch erfgoed in de binnenwateren, de territoriale zee en de aansluitende zone van deeilanden Een ieder die in een van deze gebieden een zaak aantreft, waarvan hij weet ofredelijkerwijze kan vermoeden dat het maritiem archeologisch erfgoed betreft, is verplicht ditte melden bij het Meldpunt archeologisch erfgoed. Vanzelfsprekend vloeien uit een meldingwerkzaamheden voort bij het desbetreffende Meldpunt. Dit zal immers op verantwoorde wijzemoeten vaststellen of de aangetroffen zaak inderdaad dient te worden aangemerkt als maritiemarcheologisch erfgoed. Zonder of in afwijking van een daartoe strekkende ontheffing van hetbestuurscollege is het verboden zodanig erfgoed of onderdelen hiervan op te graven, teverwijderen, te verplaatsen, te beschadigen of anderszins te verstoren (artikel 32, vierde lid,van de Landsverordening maritiem beheer).PREAM Architects blz. 23 van 77
  • 28. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenIngeval het erfgoed onder water zich in de aansluitende zone van de territoriale zee bevindt, isde Minister van Onderwijs en Cultuur het bevoegde bestuursorgaan om te beslissen op eenaanvraag om ontheffing en omtrent de aan een ontheffing te verbinden voorwaarden.Scheepswrakken en archeologische artefacten (ook overige onderzeese monumentaleobjecten) zullen separaat van de reeds uitgevoerde inventarisatie in kaart moeten wordengebracht en conform regelgeving en afgesloten verdragen (ook in Antilliaans verband) daartoemoeten worden beschermd. Zie ook ‘Maritiem beheer en regelgeving’.Voor de objecten zoals de Dry walls (3.6.6.), waterputten 3.6.6.), scheepswrakken (par. 3.7 en3.8), wordt voorgesteld om separaat van de reeds uitgevoerde inventarisatie deze in kaart tebrengen (lokaliseren, inventariseren, beschrijven, aanwijzing etc.) en, in samenhang met devoor hen geldende regelgeving en afgesloten verdragen (ook op Antilliaans niveau) deze voorzover mogelijk te beschermen.PREAM Architecs blz. 24 van 77
  • 29. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten4. Wettelijk kader van de monumentenzorgDe beleidskaders worden gevormd door het stelsel van verordeningen en besluiten diebetrekking hebben op de monumentenzorg.4.1 Monumentenlandsverordening 1989In 1977 hebben de Staten van de Nederlandse Antillen een monumentenlandsverordeninggoedgekeurd, welke in 1979 van kracht is geworden. Op grond van deze Landsverordening isde Minister van Onderwijs en Cultuur bevoegd te beschermen monumenten en stads- endorpsgezichten aan te wijzen. Van deze bevoegdheid heeft het land geen gebruik gemaakt.Onder invloed van de alom aanwezige wens naar decentralisatie hebben de Staten in 1989 eennieuwe monumentenlandsverordening goedgekeurd. Deze Monumenten-landsverordening1989 geeft de Eilandgebieden de bevoegdheid binnen door het land vastgestelde kaders zelf tebeschermen monumenten en stads- en dorpsgezichten aan te wijzen.De volgende zaken worden door de Monumentenlandsverordening 1989 rechtstreeks geregeld:1. de definitie wat onder beschermde en onbeschermde monumenten en stads- en dorpsgezichten moet worden verstaan.2. de verplichting van de hypotheekbewaarder om wijzigingen in de kadastrale tenaamstelling of aanduiding van een beschermd onroerend monument aan de bewaarder van het eilandsregister van beschermde monumenten door te geven.3. regelgeving op het gebied van noodzakelijke inbreuken op het eigendomsrecht voor het behoud van monumenten waaronder een verbod om zonder vergunning van het bestuurscollege graafwerk te verrichten of te laten verrichten ter opsporing of ter onderzoeking van monumenten alsmede een verbod om zonder vergunning van het bestuurscollege aan een beschermd monument wijzigingen aan te brengen, het te verplaatsen of te slopen.4. de procedure van de vergunningverlening bij beschermde monumenten alsmede het recht op schadevergoeding bij weigering van een vergunning of verlening van een vergunning onder voorwaarden.5. de verplichting tot onderhoud en herstel aan de eigenaren van beschermde monumenten waarbij, indien de eigenaren hierin nalatig zijn, het bestuurscollege, op kosten van de eigenaar, tot dit onderhoud en herstel kan overgaan.6. regelgeving betreffende een doelmatige uitvoering van het beleid ten aanzien van archeologische monumenten waarin noodzakelijke inbreuken op het eigendomsrecht worden gesanctioneerd waardoor het hiervoor benodigde graafwerk alsmede het omgaan met de opgegraven voorwerpen kan worden gereguleerd.7. regelgeving voor het toekennen van schadevergoeding ter zake van de gedoogplicht om graafwerk te dulden.8. regelgeving ten behoeve van het bestuurscollege ter bescherming van wezenlijke belangen van de godsdienstoefening, in beslissingen die deze belangen raken.PREAM Architects blz. 25 van 77
  • 30. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten9. mogelijkheden voor bestuursdwang door het bestuurscollege en de gedoogplicht daarvan voor de eigenaren alsmede de mogelijkheden voor het bestuurscollege de voor rekening van een ander gedane uitgaven bij dwangbevel in te vorderen.De Monumentenlandsverordening 1989 stelt zelf de overtreding van deze bepalingen strafbaaren regelt tenslotte de bevoegdheden van degenen die belast zijn met het opsporen vanstrafbaar gestelde feiten.Voor verdere details zij verwezen naar de tekst van de Monumentenlandsverordening 1989 ende Memorie van Toelichting op het ontwerp van deze landsverordening.4.2 Monumenteneilandsverordening (AB 2000 nr. 1)Op grond van de Monumentenlandsverordening 1989 wordt in de eilandsverordening deonderstaande onderwerpen geregeld:1. de procedure voor aanwijzing van beschermde monumenten en stads- en dorpsgezichten alsmede de publicatie, de registratie en de kennisgeving daarvan.2. de beroepsprocedure voor belanghebbenden zowel ten aanzien van beslissingen genomen krachtens de eilandsverordening als ten aanzien van beslissingen genomen krachtens hetgeen rechtstreeks bij de Monumentenlandsverordening 1989 is geregeld.3. regels op grond waarvan naar redelijkheid en billijkheid een tegemoetkoming in de kosten van onderhoud en herstel van beschermde monumenten wordt verleend aan de particuliere eigenaren, in geval die kosten direct voortvloeien uit het vanwege algemeen belang tot beschermd monument verklaren.4. regels omtrent een billijke schadevergoeding, indien een beschermd roerend monument in bruikleen aan het Eilandgebied dient te worden overgedragen.Voorts is in de eilandsverordening de instelling van de monumentenraad vastgelegd, is hetadministratief beroep tegen besluiten krachtens de lands- en eilandsverordening geregeld enzijn de Eilandsverordening Ruimtelijke Ontwikkelingsplanning (EROP) en de Bouw- enWoningverordening (BWV) aangepast.4.3 Besluit inrichting en werkwijze Monumentenraad (AB 2001 nr. 47)Bij eilandsbesluit houdende algemene maatregelen is de inrichting en de werkwijze van demonumentenraad geregeld. De leden worden op basis van hun expertise (geschiedenis vaneiland en volk, architectuur, bouwkunde, financiële en juridische aspecten van deMonumentenzorg etc.) benoemd.De taak van de monumentenraad, namelijk “het bestuurscollege en de eilandsraad gevraagd enongevraagd van advies te dienen over aspecten, betrekking hebbende op de monumentenzorgen de werkzaamheden te verrichten die hem bij of krachtens enige verordening zijnopgedragen” wordt in het besluit verder uitgewerkt.PREAM Architecs blz. 26 van 77
  • 31. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenDaarnaast worden de procedures, het lidmaatschap en de financiële aspecten behandeld. Vooreen volledige inzage wordt naar het betreffende besluit verwezen.4.4 Besluit Criteria voor de aanwijzing van te beschermen monumenten (AB 2003 nr. 24)In dit eilandsbesluit houdende algemene maatregelen wordt aangegeven aan welkselectiecriterium of welke selectiecriteria een monument moet voldoen om als beschermdmonument aangewezen te kunnen worden. Selectiecriteria worden daarbij gedefinieerd als:“maatstaven waaraan een monument moet voldoen om op grond daarvan te wordenaangewezen tot beschermd monument als bedoeld in artikel 4 eerste lid, van deeilandsverordening”. De criteria luiden:1. Architectonische waarde2. Cultuur-historische waarde3. Zeldzaamheid4. Bekendheid van de maker, bouwmeester of architect5. Stedenbouwkundige of landschappelijke waarde.Voorts is in dit besluit vastgesteld wat een aanwijzing behelst, te weten:1. de vermelding van de locatie en het type monument;2. een beschrijving van het monument waaruit de monumentale waarde blijkt van het monument waaraan een beschrijving van een monument bij aanwijzing moet voldoen.Volgens het besluit bevat een beschrijving in ieder geval één of meer van de volgendeelementen:1. een beschrijving van de kenmerken van een monument of de te beschermen onderdelen daarvan die het behouden waard zijn;2. de motivering waarom een monument in het algemeen belang wordt aangewezen als beschermd monument;3. de algemene architectonische en karakteristieke verschijningsvormen;4. de historische situering van het monument in zijn omgeving5. de interne structuur en indeling alsmede het functionele karakter van het monument;6. een monumentenkaart met kadastrale aanduiding, waarop per perceel in kaart is gebracht welke gebouwen of delen van gebouwen en welke delen van het bijbehorende monument uit oogpunt van het behoud van monumenten beschermd moeten worden.Alle beschrijvingen voor monumenten dienen volgens dit stramien te geschieden en voor detoekomst wordt deze stramien (gebaseerd op de Monumenteneilandsverordening) alsminimale beschrijving vereiste gehanteerd.PREAM Architects blz. 27 van 77
  • 32. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten4.5 Eilandbesluit inrichting en beheer register van beschermde monumenten, beschermde stads- en dorpsgezichten (AB 2004 nr. 14)Het eilandbesluit houdende algemene maatregelen (Ebham) ‘EilandbesluitMonumentenregister’ vastgesteld op 14 september 2004 en afgekondigd op 20 september2004 is van kracht. Dit besluit is gebaseerd op artikelen 7, tweede lid, en 14, tweede lid vande Monumenteneilandsverordening.Conform de Monumenteneilandsverordening is ten aanzien van dit register het volgendevastgelegd:S het register berust onder het bestuurscollegeS het register ligt voor een ieder ter inzage in een kantoor van het eilandgebiedS een ieder kan zich op zijn kosten afschriften doen verstrekken.In genoemde eilandsbesluit wordt aangegeven hoe het BC het Monumentenregister ingerichtheeft met relevante gegevens betreffende beschermde (roerende en onroerende) monumentenen stads- en dorpsgezichten.. Een essentieel onderdeel naast de datum van deverordening/afkondiging van het besluit tot beschermd monument en de locatiegegevens, is deomschrijving van het algemene belang dat de aanwijzing tot beschermde monument/stads- endorpsgezicht rechtvaardigt.Het register (voorzien van registerbladen met relevante gegevens over een beschermdmonument) is openbaar en wordt beheerd door het Bestuurscollege. Het bevindt zich bij deAfdeling Algemene en Interne Zaken van de overheid. Dit betekent dat de gegevens voor eenieder opvraagbaar en in te zien zijn.Het is de bedoeling om dit register digitaal aan te leggen, zodat via het via internettoegankelijk is voor een ieder.Het BC is bevoegd ambtshalve of op verzoek van een belanghebbende in het registerwijzigingen te doen aanbrengen of beschermde monumenten, de Monumentenraad gehoord,van het register af te voeren, doch slechts conform artikelen 4, 5 en 6 van dit ebham en tenzijde wijzigingen in het register geen veranderingen in de mate van bescherming te weeg zullenbrengen of van ondergeschikte aard zijn en de monumentale waarde van het beschermdemonument niet aantasten.Het bestuurscollege dient, indien het een onroerend goed betreft, deze binnen 14 dagen nainschrijving van een beschermd monument in genoemde register, door middel van eenafschrift kennis aan de hypotheekbewaarder (Kadaster en Openbare Registers).Aan de andere kant dient de hypotheekbewaarder binnen 14 dagen kennis aan het BC te gevenvan wijzigingen in de kadastrale tenaamstelling of kadastrale aanduiding van een beschermdmonument of stads- of dorpsgezicht.Een structurele samenwerking tussen het eilandgebied (de overheidsafdeling die hiertoeverantwoordelijk is: ‘nu AIZ (Algemene Interne Zaken)’ en het ‘Stichting Kadaster enOpenbare Registers’ is van evident belang om het beheer en de inhoud van genoemdeMonumentenregister up to date te houden, in het belang van juiste informatievoorziening aanhet publiek. Het is raadzaam om genoemde samenwerking tevens schriftelijk vast te leggenPREAM Architecs blz. 28 van 77
  • 33. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartentussen de overheid en het Kadaster en Openbare Registers (gelegen aan de Backstreet 118,Philipsburg, St. Maarten).Eveneens per eilandsbesluit houdende algemene maatregelen heeft het bestuurscollege deinrichting en beheer van het register van beschermde stads en dorpsgezichten vastgelegd,conform artikel 14, tweede lid, van de monumenteneilandsverordening.Een eilandsbesluit houdende algemene maatregelen met betrekking tot de inrichting en beheervan het register van beschermde archeologische vindplaatsen is inmiddels ook afgekondigd in2007.4.6 VergoedingenVolgens artikel 16 de monumenteneilandsverordening zal het bestuurscollege bijeilandsbesluit houdende algemene maatregelen regels geven “voor de gevallen waarin en dewijze waarop” tegemoetkomingen in de kosten van onderhoud en herstel van beschermdemonumenten kunnen worden toegekend.In artikel 17 van de monumenteneilandsverordening is opgenomen dat het bestuurscollege bijeilandsbesluit houdende algemene maatregelen regels dient te geven over deschadevergoeding die kan worden toegekend, indien een beschermd roerend monument inbruikleen aan het eilandgebied is overgedragen.Op verzoek van het Bestuurscollege is door ABC Advies een opzet gemaakt voor desubsidiëring in de kosten van onderhoud en restauratie van beschermde monumenten, zie hetrapport Operationalisering Monumentenbeleid Eilandgebied St. Maarten van augustus 2003.De in dit rapport beschreven beste scenario voor Sint Maarten ten aanzien van ‘subsidiestelselc.q. organisatie’ wordt nader beschreven in paragraaf ‘Monumentenfonds’ onder hoofdstuk6.2. Financiële Instrumentarium.PREAM Architects blz. 29 van 77
  • 34. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5. Het restauratieprogramma.In hoofdstuk 2 is een overzicht gegeven van Sint Maarten’s monumenten. In dit hoofdstukwordt ingegaan op de selectie van monumenten die in aanmerking komen voor plaatsing op delijst van beschermde monumenten en daarbij tevens voor instandhouding. Voorts wordtingegaan op de financiële consequenties indien het beleid tot uitvoering wordt gebracht.5.1 ToetsingscriteriaIn de in opdracht van het eilandgebied uitgevoerde inventarisatie (juni 2003) zijn de potentiëleonroerende monumenten geclassificeerd volgens een systeem dat is gebaseerd op driehoofdgroepen, die op hun beurt weer zijn onderverdeeld in drie componenten. Zo zijn negencriteria ontstaan waarop de objecten beoordeeld zijn: • Cultuurhistorische waarde o Situering o Architectuur o Historie • Gaafheid o Gaafheid van de omgeving o Gaafheid van de hoofdvorm o Gaafheid van de detaillering • Zeldzaamheid o Zeldzaamheid van de situering o Zeldzaamheid van de architectuur o Zeldzaamheid van de historieVoor Archeologische monumenten komt er nog als toetsingscriteria bij: o Schoonheid, betekenis voor de wetenschap of cultuurhistorische waarde.Deze toetsingscriteria wijken af van de criteria zoals genoemd in het Eilandsbesluit criteriaaanwijzing te beschermen monumenten en kunnen daarom alleen dienen als een indicatie vande potentiële monumentale waarde.Om de komen tot aanwijzing van beschermde monumenten volgens artikel 4 van demonumenteneilandsverordening worden de monumenten getoetst aan de criteria volgens hetgenoemde Eilandsbesluit, zie ook par. 4.4.In de bijlagen is een lijst opgenomen met in totaal 74 monumenten die op basis van dezeselectiecriteria in aanmerking komen voor de status van beschermd monument. Deze lijst is totstand gekomen naar aanleiding van adviezen van de monumentenraad, het monumentenbureauvan de DROV Curaçao en twee studenten Kunstgeschiedenis van de Universiteit van Utrechtdie door het eilandgebied in 2003 waren belast met het beschrijven van de monumenten op St.Maarten. In de volgende paragrafen wordt deze selectie nader beschouwd en een plan vanaanpak voor het behoud en beheer van de monumenten beschreven.PREAM Architecs blz. 30 van 77
  • 35. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5.2 Philipsburg5.2.1 Gebouwen in PhilipsburgVan de in totaal 74 objecten die voor bescherming in aanmerking komen zijn er 49 inPhilipsburg gesitueerd. Bij het formuleren van een plan van aanpak voor het behoud en beheervan deze monumenten spelen andere factoren dan monumentenbehoud alleen een belangrijkerol. Zo is duidelijk dat de commerciële belangen in Philipsburg groot zijn. Door het toerismezijn de grondprijzen enorm gestegen en monumentenzorg kan hierdoor op gespannen voetkomen te staan met de belangen van de eigenaren. Om die reden zijn de potentiele tebeschermen monumenten in drie groepen verdeeld.De eerste groep van 16 objecten bestaat in hoofdzaak uit openbare gebouwen en een aantalbijzondere woonhuizen. Over het algemeen is de verwachting dat de eigenaren mee zullenwerken aan het verkrijgen van de beschermde status. Voor deze groep zullen de proceduresm.b.t. het verkrijgen van de beschermde status met hoge prioriteit worden ingezet.De tweede groep bestaat in hoofdzaak uit woonhuizen welke zich in particulier bezitbevinden. Alvorens te besluiten om deze panden tot beschermd monument aan te wijzenzullen de respectievelijke eigenaren worden benaderd en geïnformeerd over de rechten enplichten van de eigenaar van een beschermd monument, waarna nader overleg zalplaatsvinden met de betrokkenen alvorens de procedures aan te vangen.De laatste groep omvat 13 objecten die in principe op dezelfde wijze benaderd worden als detweede groep, echter met een lagere prioriteit.Voor een overzicht van de hier beschreven groepen van monumenten zie de bijlagen.5.2.2 Stedelijke structuur PhilipsburgHoewel in de inventarisatie buiten beschouwing gelaten, voldoet de stedenbouwkundigestructuur van het oorspronkelijke deel van Philipsburg, dit is het Philipsburg van voor dePondfill, aan alle kenmerken van een monument en is als drager van de gebouwde omgevingmede bepalend voor het straatbeeld van de binnenstad. Bescherming van destedenbouwkundige structuur is om meerdere redenen wenselijk:S Het stelsel van stegen, open ruimtes en zichtlijnen is uniek voor St. Maarten.S De structuur van de stegen staat onder druk door nieuwbouw. De stegen worden verder vaak slecht onderhouden.S De oorspronkelijke open bebouwingsstructuur – waarbij de aanwezigheid van het strand en Great Bay aan de ene zijde en Great Salt Pond aan de andere zijde ten alle tijden voelbaar was- staat onder druk door de realisatie van de Pond Fill en nieuwbouw die over het algemeen aan alle zijden tot de erfgrens reikt.S De beeldkwaliteit van de nieuwbouw zoals die de laatste jaren is verschenen laat in veel gevallen te wensen over.PREAM Architects blz. 31 van 77
  • 36. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenOp de kaart die de bebouwingshoogte in Philipsburg weergeeft kan ook de veranderendestructuur goed worden onderscheiden.In de Frontstreet fungeert de Pompsteeg als een breeklijn: in het gebied ten westen van dePompsteeg is de oorspronkelijke open bebouwingsstructuur vrijwel intact. De aanwezigheidvan het strand en Great Bay is voelbaar in dit deel van Frontstreet. In het gebied ten oostenvan de Pompsteeg / Wedeuwensteeg is met name in Frontstreet de verdichting van debebouwing evident. In de Backstreet is een vergelijkbare ontwikkeling waarneembaar, waarbijde Schoolsteeg als breeklijn fungeert.Daarnaast kunnen als bijzondere stedenbouwkundige ruimten het gebied rond de MethodistChurch Compound en het Wathey Square en omgeving worden benoemd. Tot slot bezit hetgedeelte van de Frontstreet tussen de Guava Berry Factory en het Rinkhuis kwaliteiten uitcultuur-historisch oogpunt.Deze visie zou omgezet moeten worden in actiepunten. Zo zouden deze ‘essembles’ in hetOntwikkelingsplan van Philipsburg meegenomen moeten worden als ‘beschermd stads- endorpsgezicht’.5.2.3 Plan van aanpak PhilipsburgOm de cultuurhistorische waarden van Philipsburg op een adequate wijze te beschermenzullen de volgende stappen worden gezet:S Van de in 5.2.1. aangeduide monumenten worden er zoveel mogelijk als haalbaar opgenomen op de lijst van beschermde monumenten. Deze objecten worden beschermd en behouden.S De stedenbouwkundige structuur van het oude Philipsburg, Fronstreet, Backstreet en de stegen, wordt onderkend als monument en wordt als zodanig beschermd door middel van een ontwikkelingsplan conform de Eilandsverordening Ruimtelijke Ontwikkelingsplanning.S In het ontwikkelingsplan voor Philipsburg worden de karakteristieken van het oude Philipsburg geconsolideerd middels bestemmings- en bebouwingsvoorschriften. Zie ook par. 3.4 van het Development Prespective for Philipsburg and the Greater Great Bay Area (TKA rapport). De gebieden die hiervoor in aanmerking komen zijn aangegeven op de kaart ‘te behouden stadsgezichten’, bijlage 6.: -Frontstreet tussen de Kerkhofstraat en de Weduwensteeg -Backstreet tussen de Kerkhofstraat en de schoolsteeg -Frontstreet en Backstreet rond de Methodist Church Compound -Het gebied rond het Wathey Square -De Frontstreet vanaf de West Indian Tavern tot het Rink HouseGezien het tempo waarmee de traditionele architectuur verdwijnt uit het straatbeeld vanPhilipsburg is het van belang om naast de bescherming van objecten een gericht renovatieplanop te stellen dat is gekoppeld aan een tijdpad. Hoewel voor het opstellen van een tijdpad meerinzicht nodig is in met name de eigendomsverhoudingen, de beschikbare budgetten en dePREAM Architecs blz. 32 van 77
  • 37. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenbouwcapaciteit op Sint Maarten, is vooruitlopend op dergelijke informatie een eerste opzetgemaakt om tot een gefundeerd beeld van de totale restauratieomvang te komen.Hiertoe is van de monumenten die in aanmerking komen voor plaatsing op de lijst vanbeschermde monumenten de staat van onderhoud van de betreffende panden geïnventariseerden aangegeven als “goed”, “matig” en “slecht” Monumenten in goede staat behoevenonderhoud, in matige staat herstel en objecten in slechte staat dienen gerenoveerd te worden.Door aan deze drie ingrepen een eenheidsprijs per vierkante meter te koppelen wordt ook eenglobale indicatie verkregen van de kosten die aan de uitvoering van de werkzaamheden zijnverbonden, zie bijlagen.5.3 Simpson BayVan de objecten die in Simpson Bay zijn geïnventariseerd, voldoen er een drietal aan deselectiecriteria, zie overzicht bijlagen. Voor alle duidelijkheid, de in breuksteen opgetrokkenRooms Katholieke kerk “Mary Star of the Sea” is sterk beeldbepalend in Simpson Bay maarechter pas in 1965 opgeleverd. Het gebouw is dus nog geen 50 jaar oud en komt derhalvevolgens de definitie pas in 2015 in aanmerking voor plaatsing op de monumentenlijst.De sfeer van het oude Simpson Bay zal op een aantal daarvoor in aanmerking komendelocaties bewaard worden door middel van een ontwikkelingsplan, waarin wordt vastgelegd datwonen de belangrijkste bestemming blijft en waarin de bebouwingshoogte en -dichtheidworden beperkt in relatie met de schaal van het dorp.5.4 Monumenten buiten de bebouwde kom5.4.1 Forten en batterijenDe geïnventariseerde forten en batterijen vormen samen een ensemble van deverdedigingswerken van Philipsburg en de Grote Baai en dienen daarom als geheel beschermden behouden te worden.Over de wijze waarop de forten behouden moeten worden, restauratie/consolidatie, zullennadere uitspraken gedaan moeten worden, waarbij de volgende overwegingen een rol spelen.Fort Amsterdam.De acquisitie en restauratie van Fort Amsterdam heeft voor het eilandgebied de hoogsteprioriteit. De onderhandelingen met de huidige eigenaren die tot de overdracht moeten leidenzijn gaande. Indien deze succesvol worden afgerond zal in overleg met het aangrenzende DiviLittle Bay hotel een ontwikkelings- en restauratieplan worden opgesteld.Voor de aard van de restauratie zijn in hoofdzaak twee benaderingen denkbaar. De eerste iseen consolidatie van de op het terrein aanwezige restanten van de defensiewerken. Volgens dehuidige opvattingen over restauraties is dit wellicht de meest zuivere benadering.Om het fort als toeristische attractie te optimaliseren ligt het meer voor de hand om het tereconstrueren in de staat zoals we die kennen van historische prenten en tekeningen. VanPREAM Architects blz. 33 van 77
  • 38. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenmeerdere kanten is hierbij gewaarschuwd voor een Mickey Mouse effect: een aldusgereconstrueerd fort zal altijd een 21ste eeuwse interpretatie zijn van een 18de eeuws fort metalle neigingen tot romantiseren van dien. De vraag is of dit zo ernstig is, zolang duidelijk iswelke delen origineel zijn en welke geïnterpreteerde toevoegingen.Fort Willem IZoals eerder gesteld zal Fort Willem I door zijn ligging en bereikbaarheid niet de attractiekunnen worden zoals bijvoorbeeld Fort Amsterdam. Mede om deze reden zal vooralsnogalleen geïnvesteerd worden in het schoonmaken en consolidatie daarvan.St. Peter’s batterij.Hoewel er weinig rest van de St. Peter’s batterij maakt de locatie aan de (wandel)route tussende Cruise Terminal en de stad het de moeite waard om de ruïnes te consolideren en metinformatiepanelen te exposeren. Zo kunnen het bestaan daarvan en de geschiedenis zichtbaarworden gemaakt.Old Spanish FortZoals eerder opgemerkt is het Old Spanish Fort gesitueerd in de achtertuin van een privéwoning zodat in eerste instantie alleen in hoogst noodzakelijke instandhouding geïnvesteerdzal worden.5.4.2 Plantages en landhuizenVan de negen geïnventariseerde plantages bevinden er zich een vijftal in een dusdanigeconditie dat zij in aanmerking komen voor restauratie, en wel om de volgende redenen: • ze dragen de kenmerken van een plantagecomplex met de componenten zoals eerder genoemd; • de residentiële component bevindt zich bouwkundig in een dusdanige toestand, of is dusdanig gedocumenteerd, dat een verantwoord restauratieplan kan worden gemaakt; • de complexen bevinden zich in een landschappelijk relatief onaangetaste omgeving.De plantages die aan deze criteria voldoen zijn:1. Belvedère2. Industry (Emilio’s)3. Madame’s Estate4. Mary’s Fancy5. Union FarmHet beleid zal zich richten op de wettelijke bescherming, restauratie en instandhouding vandeze plantagecomplexen. Middels ruimtelijke ontwikkelingsplannen zal er naar wordengestreefd om de directe omgeving van de plantage complexen in hun landelijke staat tebehouden.PREAM Architecs blz. 34 van 77
  • 39. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenDe plantages:6. Retreat7. Bishop Hill8. Ebenezer9. Bethlehemzijn dusdanig vervallen of aangetast dat het niet haalbaar is om tot restauratie over te gaan.Wel zijn deze complexen van cultuur-historisch belang. Daarom worden deze gebieden totbeschermd archeologisch monument verklaard, mede ten behoeve van nader onderzoek.Met betrekking tot de restauratie en het behoud en beheer van deze plantages wordt verder hetvolgende voorgesteld.1. Ten behoeve van de museale ontwikkeling van het landhuis Belvedère met de omgeving, inclusief de ruïnes van de plantage Bishop Hill, is de stichting Belvedère Cultural Park and Museum Foundation opgericht. De contouren voor de ontwikkeling van het project zijn vastgelegd in een haalbaarheidsstudie, waarvan de restauratie van het plantagehuis en de omringende gebouwen uiteraard onderdeel uitmaakt. Er bestaan dus geen obstakels om de planvorming voor de restauratie te starten en de nodige financiën te vergaren.2. Emilio’s Estate is een bijzonder fraai en tevens nog redelijk in tact voorbeeld van een suikerplantage. Na plaatsing op de lijst van beschermde monumenten dient met de erfgenamen van wijlen Emilio Wilson overeenstemming te worden bereikt over de aanpak van de restauratie.3. Hoewel de landerijen van de voormalige plantage zijn ontwikkeld, o.a. met het Madam’s Estate winkelcentrum, is het oude plantagehuis nog geheel vrijstaand en vormt het een fraai landschappelijk element aan de rand van “Groot Philipsburg”. Mede om die reden verdient het gebouw het om in oude glorie hersteld te worden.4. Het complex Mary’s Fancy bestaat uit een fraai plantagehuis en de oude suikerfabriek. Op het terrein bevinden zich een aantal cottages die als woonruimte worden verhuurd. De gebouwen zijn gesitueerd in een uniek, weelderig tuinlandschap. Hoewel het hoofdgebouw er van de buitenkant redelijk uitziet, schijnt het houtwerk onder de verflagen flink aangetast te zijn door termieten. Het complex staat al enige jaren te koop en om de toekomst van dit monument in eigen hand te houden wil het eilandgebied de mogelijkheden onderzoeken om tot aankoop over te moeten gaan en in samenwerking met de St. Maarten Monuments Preservation Foundation (SMMPF) het herstel ter hand te nemen. Indien de aankoop en de restauratie uit subsidies bekostigd kan worden, zou de opbrengst uit de exploitatie van het hoofdgebouw en de cottages een financiële basis voor verdere activiteiten van de SMMPF kunnen vormen.PREAM Architects blz. 35 van 77
  • 40. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5. Union Farm plantagehuis is in de 17de eeuw gebouwd en waarschijnlijk een van de oudste gebouwen op het eiland. Het twee-verdiepingen gebouw is opgetrokken in natuursteen. Het gebouw is in particulier bezit en bevindt zich in een goede staat6. De plantage Retreat was in de 18de eeuw het eigendom van commandeur Rink maar het complex is vooral bekend van de aquarel die Fahlberg er in 1816 van maakte en waarvan reproducties nu menige wand sieren. Van het complex, dat is gesitueerd ten westen van de Zaegers Gut en tegen de zuidgrens van de wijk St. Peters, zijn alleen de stenen suikerfabriek en de tredmolen nog over. Het gebouw is verdeeld in appartementen en daarbij flink aangetast. Om deze reden wordt aan restauratie geen prioriteit gegeven.7. De ruïnes van de plantage Bishop Hill bevinden zich op het terrein van de Belvedère Cultural Park and Museum Foundation en dienen te worden blootgelegd, schoongemaakt en geconsolideerd, waarna ze onderdeel van een wandelroute door het gebied kunnen gaan uitmaken.8. De restanten van de Ebenezer plantage bevinden zich temidden van een woonwijk, op overheidsterrein. Na consolidatie kunnen ze opgenomen worden in een buurtpark.9. De ruïnes van de plantage Bethlehem bevinden zich op particulier terrein en zijn met name van belang voor historisch-archeologisch onderzoek. Indien met de eigenaren overeenstemming kan worden bereikt over de toegang tot het gebied, kunnen de ruïnes worden geconsolideerd en ten toon gesteld.Het landhuis de Vineyard neemt in dit rijtje een aparte plaats in omdat het gebouw nooitonderdeel van een plantage heeft uitgemaakt. Wel is het een fraai voorbeeld van een landhuisen samen met de Courthouse een van de bekendste en meest in het oog springende historischegebouwen op St. Maarten. Uiteraard wordt dit huis, dat als een bouwpakket rond 1871 uitBaltimore werd ingevoerd, op de lijst van beschermde monumenten geplaatst. Het is een vande weinige objecten die aan alle vijf de criteria volgens het Besluit Criteria voor de aanwijzingvan te beschermen monumenten voldoet.Het gebouw is klaarblijkelijk in goede staat en behoeft alleen onderhoud.5.4.3 Industriële monumentenRond de zoutpond bevinden zich verschillende elementen die verband houden met dezoutindustie (Rolanduskanaal, Phoebe Pond, de stenen dammen en stakes, Foga zoutfabriek,Long Wall) en samen als industrieel complex aangeduid kan worden.Echter de restanten van de zoutindustrie bevinden zich in minder florissante toestand. DePhoebe Pond is gedempt, de Long Wall is verbreed en volgebouwd en het patroon van dedammen is aangetast door aanvullingen van de pond.PREAM Architecs blz. 36 van 77
  • 41. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenWat nog resteert van de dammen dient daarom beschermd te worden aangezien het een mooivoorbeeld vormt van een menselijke ingreep in het landschap ten behoeve van economischeactiviteiten.Hoewel de zoutfabriek tot een ruïne is vervallen en de omgeving weinig aantrekkelijk meer is,dient ook dit monument om zijn cultuur-historische waarde en zeldzaamheid beschermd teworden. Er dienen consolidatiewerken te worden uitgevoerd om verder verval te voorkomen.5.4.4 Woonhuizen buiten de bebouwde komIn de toelichting op de inventarisatie is aangegeven dat alleen gave voorbeelden vanwoonhuizen buiten de bebouwde kom zijn opgenomen. Om deze reden komen de drie pandendie in de inventarisatie voorkomen in aanmerking voor plaatsing op de lijst van beschermdemonumenten. Deze panden zijn:S L.B. Scott Road 105S A.T. Illidge Road 49S A.T. Illidge Road 935.4.5 BegraafplaatsenDe Cul de Sac begraafplaats is uit cultuur-historische overwegingen van groot belang. Ookzou archeologisch onderzoek gegevens op kunnen leveren over de prille periode van deEuropese, met name Nederlandse aanwezigheid op het eiland. Dit gebied zal daarom alsarcheologisch monument worden beschermd en in stand gehouden.5.4.6 Oude kaarten, boeken (archiefstukken) van Cultuurhistorisch belang (roerende monumenten)Het streven moet zijn om roerende monumenten als deze zoveel mogelijk te behouden doorconservatie. Bij oude boeken kan gedacht worden aan het digitaliseren daarvan, zodat degegevens op een veilige wijze opengesteld kunnen worden voor het publiek. Zo heeft hetKadaster diverse zeer oude boeken met cultuurhistorische en volkenkundige informatie, diegeconserveerd dienen te worden (om verdergaande verval en uiteindelijk verlies tegen tegaan). De overheid kan het Kadaster in contact brengen met instanties als DEN (DigitaliserenErfgoed Nederland Stichting) om fundings en technieken en expertise binnen te halen tenbehoeve van conservatie en digitaliseren hiervan.PREAM Architects blz. 37 van 77
  • 42. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5.5 Aanwijzen van beschermde monumentenConform artikel 4 van de monumenten-eilandsverordening zullen de procedures wordenopgestart om de geselecteerde monumenten als wettelijk beschermde monumenten aan tewijzen. De procedures m.b.t. de aanwijzing worden beschreven in par. 6.1.1. Voor deuitvoering zie verder par. 5.7.5.6 Financiële aspectenOm inzicht te krijgen in het kapitaal dat in totaal nodig zal zijn om de objecten die voorkomenop de concept lijst van te beschermen monumenten in stand te houden, is een raming gemaaktvan de instandhoudingkosten. Hiertoe zijn van de gebouwen als eerste de benodigde ingreepbepaald: onderhoud voor monumenten in goede staat, restauratie voor monumenten inredelijke staat en reconstructie voor monumenten in slechte staat. Voor deze ingrepen zijn dekosten vastgesteld op respectievelijk NAF. 500,00 per m2 vloeroppervlak, NAF. 1.500,00 perm2 vloeroppervlak en NAF. 3.000,00 per m2 vloeroppervlak. Door nu het vloeroppervlak vande monumenten te vermenigvuldigen met deze kengetallen worden de kosten bepaald.Van de restauratie van het plantagehuis Belvedère en de consolidatie van de omliggenderuïnes is een raming opgesteld. Deze raming dient tevens als norm voor de restauratie van deoverige plantages, voor zover deze voor restauratie in aanmerking komen.De restauratie- dan wel consolidatiekosten van de overige objecten zijn ingeschat op basis vanomvang en ingreep.De gegeven ramingen zijn globaal van karakter en dienen in dit kader om een beeld te krijgenvan de totale restauratieopgave.Samengevat wordt de uitvoering van het restauratieprogramma geraamd op NAf. 22.885.750,naar hoofdgroepen als volgt onderverdeeld (peildatum 2006):Monumenten buiten de bebouwde komPlantage- en landhuizen restauratie NAF. 10.300.000Plantage- en landhuizen consolidatie NAF. 175.000Fortificaties NAF. 5.150.000Zoutindustrie NAF. 130.000Begraafplaatsen NAF. 100.000Overige objecten NAF. 215.000Subtotaal NAF. 16.070.000PhilipsburgPhilipsburg prioriteit hoog NAF. 2.710.100Philipsburg prioriteit midden NAF. 2.533.800Philipsburg prioriteit laag NAF. 1.337.200Subtotaal NAF. 6.581.100Simpson Bay NAF. 234.650PREAM Architecs blz. 38 van 77
  • 43. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5.7 Prioriteiten en planning.De uitvoering van het restauratieprogramma is vooral afhankelijk van een drietal factoren, teweten:S capaciteit bij de overheidS beschikbaarheid van financiënS capaciteit van de bouwsector op het eiland, en met name de sectie daarvan die toegerust is voor de uitvoering van het specialistische restauratiewerk.Omdat deze niet ongelimiteerd beschikbaar zijn, zal de uitvoering van hetrestauratieprogramma over meerdere jaren uitgesmeerd moeten worden. Vooralsnog is hierbijuitgegaan van een periode van 10 jaar, zoals aangegeven in het schema “meerjarenuitvoeringsplan” in de bijlagen. Wat betreft de keuzes en prioriteiten die mede aan hetuitvoeringsschema ten grondslag liggen het volgende.Zoals al eerder gesteld, heeft Fort Amsterdam de hoogste prioriteit van het Eilandgebied en zalter hand worden genomen zodra er overeenstemming met de huidige eigenaren is bereikt. Deeventuele aankoop van het schiereiland is overigens niet in het restauratiebudget begrepen. Alsonderdeel van het Fort Amsterdam project zal ook de consolidatie van de overige driefortificaties rond Philipsburg worden uitgevoerd.Ook de beeldkwaliteit van Philipsburg, waarbinnen begrepen de staat van de monumenten,heeft een hoge prioriteit bij het Eilandgebied. Gezien het feit dat dit onderdeel van hetrestauratieprogramma uit een groot aantal objecten en dus “deelprojecten” bestaat is derealisatie over vijf jaren verdeeld. De uiteindelijk haalbaarheid zal voor een groot deelafhangen van de medewerking van de eigenaren, zie ook par. 5.2.1.De restauratie en consolidatie van de plantages zal over een periode van 10 jaar wordenuitgevoerd, zie bijlagen. Naast het verkrijgen van de medewerking van de eigenaren enfinanciering moeten voor deze objecten nuttige bestemmingen worden gezocht om deinstandhouding na de restauratie te garanderen.Met uitzondering van de ruïnes van de zoutfabriek Foga, die op korte termijn geconsolideerdmoeten worden om verder verval te voorkomen, kunnen de overige objecten na het vijfde jaarworden aangepakt, als na voltooiing van Fort Amsterdam en Philipsburg het jaarlijkserestauratiebudget terugloopt.Vooruitlopend op het restauratieproces worden de monumenten tot beschermde monumentenaangewezen. Voor het aanwijzen van monumentwaardige objecten/panden tot beschermdemonumenten, wordt de volgende fasering in de tijd aangehouden:PREAM Architects blz. 39 van 77
  • 44. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenProgramma van Aanwijzingen tot Beschermd MonumentS tweede helft 2008 : 30 monumenten: van deze monumenten is de aanwijzing reeds voorbereid, zie bijlagenS tweede helft 2009 : 25 monumentenS eerste helft 2010 : 20 monumentenS tweede helft 2010 : restant5.8 NoodherstelplanEr is in dit monumentenbeleidsplan een globale restauratieprogramma opgenomen, waarinprioriteiten zijn voorgesteld. Deze activiteiten dienen in principe in een bepaalde tijdstraject(voorstel is 10 jaar) te worden opgepakt.Echter in bepaalde gevallen (bijv. na orkaansituaties of anders) kan er een noodsituatieontstaan, waarbij het herstel of een minimale consolidatie van de toestand van een monumentnoodzakelijk is, omdat het betreffende pand dan anders spoedig tot onherstelbareschades/ruines zullen geraken. Voor deze gevallen zal een noodherstelplan dienen te wordenopgesteld, waarbij een ‘spaarpotje’ dient te worden opgezet van waaruit op korte termijn eenrestauratie/consolidatie kan worden uitgevoerd. De stichting Monumentenfonds zou dit in haarbeleid kunnen opnemen en een aparte potje hiervoor kunnen creëren.Zo’n noodherstel houdt met name in het dichtmetselen van leegstaande monumenten, hetdichtsmeren van lekke goten, het stutten van onstabiele muren en het rapen van ongepleisterdewanden. Een gerenommeerd bouwtechnisch bureau met verstand van Monumentale waardenvan panden kan het noodherstel van panden uitvoeren. De kosten van het noodherstelplandienen nog geraamd te worden. Bij het noodherstelplan zullen de eigenaren van de daarvoor inaanmerking komende panden gekoppeld worden aan het aanschrijvingsbeleid van de overheid.PREAM Architecs blz. 40 van 77
  • 45. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten6. Rol van de overheid6.1 Juridisch instrumentariumNaast een algemeen coördinerende, stimulerende en voorwaardenscheppende rol heeft deoverheid in relatie tot het monumentenbeleid tot taak uitvoering te geven aan demonumentenlandsverordening, de monumenteneilandsverordening en de daaraan gerelateerdeeilandsbesluiten houdende algemene maatregelen.6.1.1 Aanwijzen van beschermde monumenten.Conform artikelen 4 van de eilandsverordening kan het bestuurscollege, al dan niet op verzoekvan een belanghebbende, monumenten aanwijzen tot beschermd monument. Hiertoe dient devolgende procedure gevolgd te worden.S Beschrijving. Een besluit tot aanwijzing moet met redenen omkleed zijn waartoe het bestuurscollege een beschrijving van het te beschermen monument opstelt (laat opstellen), zoals omschreven in artikel 3 van het Besluit criteria aanwijzing te beschermen monumenten (AB 2003 nr. 24). Naast de vermelding van de locatie en het type monument bevat de beschrijving in ieder geval één of meerdere van de volgende elementen: - een beschrijving van de kenmerken van een monument of de te beschermen onderdelen daarvan die het behouden waard zijn; - de motivering waarom een monument in het algemeen belang wordt aangewezen als beschermd monument; - de algemene architectonische en karakteristieke verschijningsvormen; - de historische situering van het monument in zijn omgeving; - de interne structuur en indeling alsmede het functionele karakter van het monument; - een monumentenkaart met kadastrale aanduiding, waarop per perceel in kaart is gebracht welke gebouwen of delen van gebouwen en welke delen van het bijbehorende monument uit oogpunt van het behoud van monumenten beschermd moeten worden.De criteria op basis waarvan een monument tot beschermd monument kan wordenaangewezen zijn beschreven in artikel 2 van genoemde besluit, zie par. 3.4.S Beroep Het besluit tot aanwijzing wordt per aangetekend schrijven aan de eigenaren, de rechthebbenden en, in geval om aanwijzing is verzocht, aan de verzoeker ter kennis gebracht en tevens voor een periode van 30 dagen ter inzage gelegd.PREAM Architects blz. 41 van 77
  • 46. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten In de periode van ter inzagelegging kunnen de eigenaren, rechthebbenden en verzoeker een beroepschrift tegen het besluit tot aanwijzing bij de eilandsraad indienen. Ook in het geval een verzoek tot aanwijzing wordt afgewezen kan de verzoeker tegen dit besluit bij de eilandsraad in beroep gaan.S Besluit De eilandsraad beslist, na schriftelijk advies bij de monumentenraad te hebben ingewonnen, binnen 6 maanden over het beroep.3S Inschrijving in het register Monumenten worden in het register ingeschreven nadat de aanwijzing definitief of onherroepelijk is geworden, zie par. 5.1.26.1.2 Register van beschermde monumenten.Volgens artikel 7 van de monumenteneilandsverordening houdt het bestuurscollege eenregister bij van beschermde monumenten. De inrichting en het beheer van dit register moetnader worden geregeld in een eilandsbesluit houdende algemene maatregelen.6.1.3 Aanwijzen van beschermde stads- en dorpsgezichtenVolgens artikel 13 van de monumenteneilandsverordening, kunnen bij het vaststellen van eenontwikkelingsplan als bedoeld in de Eilandsverordening ruimtelijke ontwikkelingsplanning(AB 1993 nr. 13, EROP) stads- en dorpsgezichten die uit een oogpunt van historische,stedenbouwkundige, toeristische of culturele waarden voor bescherming van het algemeenaanzicht voor bescherming in aanmerking komen, worden aangewezen tot beschermd stads- ofdorpsgezicht.Daarnaast kan de overheid, zonder direct over te gaan tot het aanwijzen van een beschermddorps- of stadsgezicht, middels bebouwings- en bestemmingsvoorschriften destedenbouwkundige context behouden ter ondersteuning van individuele monumenten ofclusters van monumenten.6.1.4 VergunningenVolgens artikel 5 van de monumentenlandsverordening moet bij het bestuurscollege eenmonumentenvergunning worden verkregen voor de navolgende ingrepen aan beschermdemonumenten: - afbreken of verplaatsen - vernielen of beschadigen - in enig opzicht wijzigen3 Indien het wijzigingsvoorstel van monumentenverordening door de eilandsraad wordt aangenomen, zie ookpar. 4.2, dient de beroepsprocedure volgens de LAR gevolgd te worden en vervalt de beroepsgang via deeilandsraad.PREAM Architecs blz. 42 van 77
  • 47. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten - herstellen, gebruiken of laten gebruiken op een wijze waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht.Deze monumentenvergunning moet schriftelijk bij het bestuurscollege worden aangevraagd.Het bestuurscollege maakt het verzoek en haar besluit bekend via de dagbladen en doortervisielegging.Indien een vergunning wordt gevraagd voor het zonder herstel geheel of gedeeltelijk afbrekenvan een beschermd monument, vraagt het Bestuurscollege advies aan de monumentenraad.6.1.5 BeroepConform artikel 3, lid e, van de monumentenlandsverordening is in artikel 18 van demonumenteneilandsverordening vastgelegd dat belanghebbenden bij de eilandsraad in beroepkunnen gaan tegen besluiten van het bestuurscollege die het krachtens de monumentenlands-of de monumenteneilandsverordening heeft genomen.Belanghebbenden kunnen in beroep gaan bij: - besluit tot aanwijzing tot beschermd monument - afwijzing van een verzoek tot aanwijzing tot beschermd monument - verlenen van een sloopvergunning - weigeren van een sloopvergunning - verlenen van een subsidiebeschikking - weigeren van een subsidiebeschikking.Echter, met de invoering van de Landsverordening administratief recht (LAR, PB 2001 nr. 79)is de beroepsgang naar de eilandsraad overbodig geworden daar de LAR voorziet in eenberoepsgang naar het Gerecht in Eerste Aanleg. De monumenteneilandsverordening moet aande LAR worden aangepast. Tot die tijd kan zowel bezwaar aangetekend worden bij deeilandsraad als de LAR procedure worden gevolgd.6.1.6 RapportageIn artikel 2 van de monumenteneilandsverordening is aangegeven dat het bestuurscollegetenminste jaarlijks aan de eilandsraad rapporteert over de aanwezigheid van monumenten enstads- en dorpsgezichten en over de toestand waarin de beschermde monumenten en debeschermde stads- en dorpsgezichten zich bevinden.6.2 Financieel instrumentarium6.2.1 Subsidies en zachte leningenVolgens de monumentenlandsverordening van 1989 heeft de eilandelijke overheid debevoegdheid om eigenaren te dwingen tot onderhoud en herstel van beschermde monumenten.PREAM Architects blz. 43 van 77
  • 48. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenTegenover de plicht tot onderhoud staat het recht voor eigenaren van beschermdemonumenten op een bijdrage van eilandswege in de kosten daarvan. Met andere woorden, ermoet een subsidieregeling in het leven geroepen worden.Confrorm artikel 16 Monumenten eilandverordening (Hoofdstuk IV Vergoedingen) uit deMonumenteneilands-verordening (AB 2000, nr. 1.) dient er een ebham (eilandbesluithoudende algemene maatregelen) opgesteld te worden, waarin regelen worden aangegevenover de gevallen waarin en de wijze waarop aan monumenteneigenaren/belanghebbenden eentegemoetkoming in de kosten van onderhoud en herstel kunnen worden toegekend.Sint Maarten dient als het ware een ‘subsidieregeling voor onderhoud en restauratie vanbeschermde monumenten’ op te stellen en door haar BC vast te stellen.In verband hiermee heeft BC Sint Maarten bij ABC advies (Veenendaal, Nederland) in 2003opdracht gegeven om dhr. Otto Steenbrink van ABC onderzoek te laten doen, om teachterhalen welke keuze Sint Maarten zou moeten maken ten aanzien van desubsidiestructuur en systeem van subsidiering in de kosten voor restauratie en onderhoud vanbeschermde monumenten: m.a.w.: welk soort subsidieregeling/methodiek voor a. restauratiesen b. Onderhoud het beste voor Sint Maarten zou zijn, gegeven haar specifiekeMonumentenopgave en situatie.In zijn rapport ‘Operationalisering Monumentenbeleid Eilandgebied Sint Maarten N.A,augustus 2003’, geeft Otto Steenbrink conclusies en aanbevelingen waarvan onderstaand eenaantal relevante naar dit beleidsplan zijn meegenomen: a. dat het Eilandgebied Sint Maarten voldoende mate is toegerust om haar Monumenteneilandsverordening (MEV) toe te passen; b. dat het BC een subsidieregeling ebham dient op te stellen en vast te stellen; c. dat het particulier initiatief een belangrijke rol kan vervullen bij de uitvoering van het monumentenbeleid; d. dat BC dient te beslissen op een particuliere instelling (NGO) dient te belasten met de uitvoering en financiering van een subsidiestelsel voor restauratie en onderhoud van beschermde monumenten; e. dat BC zorg draagt voor de toepassing van de MEV en een subsidieregeling met een Meerjaren Uitvoeringsprogramma Onderhoud en Restauratie (MUPOR) moet vaststellen, met als doel om restauratie en onderhoud van beschermde monumenten te bewerkstelligen; f. dat BC een bevoegdhedenstructuur voor de uitvoering en financiering van het subsidiestelsel vast stelt, waarmee een particuliere instelling is belast; g. dat deze particuliere instelling (NGO) conform het vastgestelde monumentenbeleid (door BC vastgestelde subsidieregeling) uitvoering geeft aan toekenning van subsidies aan monumenteneigenaren t.b.v. onderhoud en restauratie van hun monumenten; h. dat het Eilandgebied Sint Maarten ten behoeve van restauraties en onderhoud van beschermde monumenten ten laste van haar begroting een nader vast te stellen jaarlijkse (R&O)budget overeenkomstig de subsidieregeling moet creëren/vaststellen en deze subsidie verlenen aan de particuliere instelling welke zal worden belast met de financiering en uitvoering van het monumentensubsidiestelsel.PREAM Architecs blz. 44 van 77
  • 49. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenIn het ABC advies is een concept subsidieregeling ebham opgesteld die momenteel ambtelijkdoor Directie Programma en Projecten wordt uitgewerkt.In voorbereiding is ook een BC advies om te beslissen dat een particuliere instelling ofoverheidsstichting, te weten de Stichting Monumentenfonds Sint Maarten in het leven wordtgeroepen en zal worden belast met de uitvoering en financiering van het subsidiestelsel voorrestauratie en onderhoud van beschermde monumenten. In genoemde BC advies wordt ookaan het BC geadviseerd om genoemde stichting jaarlijks te voorzien van een budget om demonumenten subsidiestelsel (overheidstaken overeenkomstig de ebham conform artikel 16van de MEV, t.w. subsidieregeling) te kunnen uitvoeren.Dhr. Steenbrink noemt in zijn rapport de Stichting Monumentenfonds Curaçao (MFC) die opsuccesvolle wijze gebruik maakt van financiering door Nederland, een jaarlijkse bijdrage vanhet eilandgebied Curaçao, bancaire leningen tegen gunstige voorwaarden (rente en aflossing)en die overeenkomsten met het Nationaal Restauratiefonds Nederland (NRF) heeft, waarbijtegen gunstige voorwaarden een $-lening is afgesloten. De Ontwikkelingsbank voor deNederlandse Antillen (OBNA) vervult bij MFC een belangrijke bancaire tussenschakel. DeMFC verstrekt restauratiehypotheken die bestaat uit een deel subsidie en een deel lening.Hierdoor kan het fonds beschikken over een z.g. revolving fund dat wordt gevoed uit deaflossingen op de hypotheek en de te betalen rente. Tevens financiert de MFC op deze wijzehaar eigen apparaatskosten.De MFC fungeert als loket voor de beoordeling van restauratieplannen o.a. ten behoeve van devergunningverlening door het Eilandgebied en zorgt voor de bouwkundige begeleiding vanrestauratiewerkzaamheden.Het ABC rapport geeft een aanbeveling voor de organisatiestructuur van de monumentenzorgop Sint Maarten die de meeste kansen biedt op een succesvolle uitvoering van demonumentenzorg. Daarbij worden de volgende doelstellingen en vereisten aangegeven: a. de exploitatiekosten voor de organisatiestructuur dienen op een laag niveau te liggen; b. de financiering van de Monumentenzorg moet consistent en duurzaam zijn; c. voor de financiering van de monumentenzorg mogen bancaire middelen worden ingezet waaronder hypothecaire leningen.Er worden 3 modellen/Organisatievormen met voor en nadelen weergegeven, die voor hetEilandgebied Sint Maarten van toepassing kunnen worden verklaard. 1. Het eilandgebied wordt volledig belast met de uitvoering van het beleid voor Monumentenzorg. Deze wordt afgeraden vanwege de relatief hoge apparaatskosten en het inzicht dat het op langere termijn niet duurzaam en consistent zal zijn, vooral doordat er nauwelijks mogelijkheden zijn om panden zelf te verwerven, te restaureren en exploiteren. 2. Het Eilandgebied richt ZELF een stichting op die binnen het bestuursapparaat functioneert. Dit wordt afgeraden vanwege de kleinschaligheid op Sint Maarten, de niet eenduidigheid richting burger en omdat er geen bancaire functie verricht kanPREAM Architects blz. 45 van 77
  • 50. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten worden, maar ook omdat er geen praktische mogelijkheid voor verwerking van restauratie en exploitatie van monumenten geboden wordt. 3. Het eilandgebied Sint Maarten belast een bestaande of op te richten Stichting met de uitvoering en financiering van het subsidiestelsel naar de normen en uitvoeringsvoorwaarden zoals door het Eilandgebied wordt vastgesteld. De stichting dient aan een aantal voorwaarden te voldoen, zoals: voldoende know-how in huis hebben om de financiering van de monumentenzorg in al haar aspecten en facetten te kunnen uitvoeren (subsidieverlening in restauratie en onderhoud het verstrekken van leningen met hypothecaire zekerheid etc.). Deze laatste taak kan genoemde stichting met een bancaire instelling tegen gunstige voorwaarden uitvoeren. Voor het eilandgebied Sint Maarten moet het mogelijk zijn dit structuur neer te zetten, die aan het vereiste voor een strikt onafhankelijk toepassing van de subsidieregeling voldoet en werkbaar is voor de relatieve kleinschaligheid van de monumentenzorg op Sint Maarten.ABC raadt het Eilandgebied sint Maarten aan om een particuliere instelling met uitvoering enfinanciering van het subsidiestelsel volgens dit derde model te belasten. Het eilandgebiedformuleert daartoe de vereiste voorwaarden.Deze organisatiestructuur kan ten zeerste bevorderen dat de financiering van demonumentenzorg voor de overheid een zorg minder wordt. Bij het eilandgebied Curaçao heeftmen de ervaring hiermee opgedaan die heeft geleerd dat voor de financiering van deuitvoering door een private instelling, de geldverstrekkers in een meerdere mate bereid zijnfinancieel bij te springen dan indien dat een eilandelijke overheid betreft.Momenteel wordt in verband hiermee door Directie Programma’s en Projecten insamenwerking met het Monumentenfonds Curaçao een ‘MeerjarenprogrammaBijdrageregeling Monumentenzorg Sint Maarten 2009-2015’ opgesteld voor het regelen vansubsidies van de overheid aan Monumenteneigenaren/belanghebbenden.Het is als het ware een subsidieregeling waarbij aan de hand van een Meerjarenprogrammavoor Onderhoud en Restauratie van beschermde monumenten subsidienormen voor hoogtevan subsidies en prioriteiten voor restauratie en onderhoud worden vastgesteld (subsidiabelekosten op eenvoudige wijze vaststellen).Hierin zullen zaken worden opgenomen als: Planbeoordeling bij herstel van Monumenten(algemene beoordelingskader en ontvankelijkheidtoets, inhoudelijke toets e.d.);Planbeoordeling bij Onderhoud van Monumenten; het Subsidiestelsel (subsidiegrondslag enrichtlijnen voor niet/subsidiabele kosten aan de hand van begroting en normenstelsel);Subsidies bij restauratie en bij onderhoud, De Financiën (restauratieopgave,financieringsbehoefte via Monumentenfonds en Opbouw fondsen). Daarnaast wordtaangegeven hoe een Evaluatie dient te worden uitgevoerd (jaarlijkse verantwoordingen etc.).Om subsidieregeling te financieren zullen financieringsbronnen moeten worden gevonden.Deze kunnen betrekking hebben op: - overheidsgelden van het eilandgebied; - particuliere fondsen; - bancaire financiering;PREAM Architecs blz. 46 van 77
  • 51. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten - uitkeringen ten behoeve van het Eilandgebied Sint Maarten uit Ontwikkelingsfondsen; - NRF-leningen tegen gunstige voorwaarden.De Monumentenfonds Sint Maarten zal naast het verstrekken van subsidies ook zachteleningen/restauratiehypotheken (uit de NRF middelen) aan monumenteneigenarenverstrekken.Zachte leningenHet eilandgebied St. Maarten heeft in januari 2009 een protocol van samenwerkingondertekend met het Ministerie van OCW inzake restauratie, onderhoud en bescherming vanmonumenten en afgesproken dat er een Revolvingfund op Sint Maarten in het leven wordtgeroepen. Hieruit vloeit voort dat op Sint Maarten een Stichting Monumentenfonds SintMaarten in het leven geroepen wordt, die de door het Ministerie van OCW via het NationaalRestauratie Fonds (NRF) beschikbaar gestelde middelen van € 1,25 miljoen voor SintMaarten, gaat beheren en inzetten om monumenteneigenaren van zachte leningen te voorzienvoor genoemde doelen. De bedoeling is dat leningen tegen rente van ca 2% tot 3%(hypothecaire restauratieleningen) door de Monumentenfonds Sint Maarten kunnen wordenverstrekt aan monumenteneigenaren uit het Revolving Fund zie ook par. 7.2.6.2.2 Fiscale incentivesRestaureren is een kostbare aangelegenheid, zeker in vergelijking met nieuwbouw of “nietmonumentale” verbouwingen. Daarom zal een bijdrage ineens in de kosten van herstel, eensubsidie, in combinatie met een lening met een lage rente, als maatregelen het meeste effecthebben om eigenaren van beschermde monumenten te stimuleren om tot herstel over te gaan.Daarnaast hebben bestaande fiscale faciliteiten invloed op de uiteindelijke lasten voor debetrokken eigenaren, te weten: - investeringsaftrek voor bedrijven - onderhoudskosten voor huurwoningen die deel uitmaken van een beleggingsvermogen - aftrek in het kader van de bepaling van de belastbare inkomsten uit eigen woning - aftrek van rente en kosten van geldleningen.Naast de bestaande faciliteiten kan nog gedacht worden aan het verruimen van fiscalefaciliteiten, zoals het verruimen van de investeringsaftrek en de herinvoering van deonderhoudsaftrek.Belastingdienst regelingenIn samenwerking met de Inspectie der Belastingen (Belastingdienst), de Beleidsafdeling voorMonumenten en Afdeling Juridische zaken dient gestreefd te worden naar het ontwikkelen vaneen samenhangend en eenvoudig uitvoerbaar pakket van fiscale en financiële maatregelen(stimuleringsmaatregelen) om de investering in monumenten aantrekkelijker te maken voorPREAM Architects blz. 47 van 77
  • 52. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenzowel de monumenteneigenaar als de projectontwikkelaar. Op deze wijze kan op meerstructurele basis duurzaam herstel van onze monumenten worden bevorderd.Denkbare activiteiten hierbij zijn: inventarisatie en analyse van fiscale en financiëlemogelijkheden, een onderzoek naar bevordering van investeringen. Deze zaken kunnen danopgenomen en verwerkt te worden in het ‘Meerjaren programma BijdrageregelingMonumentenzorg’ en de belastingwetgeving.PREAM Architecs blz. 48 van 77
  • 53. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten7. Organisatie7.1 AlgemeenVoor de uitvoering van het monumentenbeleid zal een organisatie opgezet moeten worden dieeffectief en doelgericht aan de vraag kan voldoen en tevens qua organisatie en omvang isafgestemd op de lokale restauratieopgave. Ter vergelijking, in het Curaçaose monumentenplanvan 1990 gaat men uit van een opgave ten bedrage van 343 miljoen gulden terwijl in ditrapport het totale restauratieprogramma op 27,5 miljoen gulden wordt geraamd.7.2 OverheidEilandstaken MonumentenzorgMomenteel is het onduidelijk welke afdelingen welke Monumententaken op hun bordjehebben. Veel wordt volgens de Monumentenverordening of uit het huidige organisatieplaatjevan de Overheid, toebedeeld aan VROM en conform een aantal BC besluiten worden takentoebedeeld aan de Directie Programma’s en Projecten (DPP).Maar sinds ca 1 jaar (juni 2008) heeft het BC de nieuwe ‘Organisatieplannen’ voor de diversetoekomstige Ministeries vastgesteld. Diverse Monumentenbeleidstaken die bij VROM lagen,worden in hoofdlijnen conform het Organisatieplan voor het Ministerie van Onderwijs,Cultuur, Jeugd en Sport (OCJS) aan dit ministerie toebedeeld, zodra de Ministeries zijngevormd/Sint Maarten het Land status heeft bereikt. Naar verwachting zal dit rond half 2010het geval zijn.Echter, in de Organisatieplannen zijn de taken/bevoegdheden vrij ruim en algemeenbeschreven en dienen nader gespecificeerd te worden, ook op taken en bevoegdheden-niveauper afdeling. Er zijn zoveel monumententaken op beleids- en uitvoeringsniveau, zodat eennadere takenverdeling nodig is. Momenteel wordt er door DPP aan de hand van de OP’s, deBC besluiten en de Monumenteneilandsverordening een document voorbereid dat tot doelheeft deze duidelijkheid in taken/bevoegheden duidelijk te maken.Monumenten Taken uit ‘Integrated Cultural Policy Framework of St. Maarten’Eilandsbesluit 4 juni 2007.Policy on Cultural Heritage: onder 1.4 Archeologie (het doen van archeologische onderzoek,promoten SXM Heritage, Wetgeving creëren op gebied van ‘preservation and restoration,including division of artifacts and cultural property), educatie inzake heritage en archeologie,onder 4.1 en 4.2 Culturele documentatie en registratie van en conserveren van Archieven.In Organisatieplan (OP) Onderwijs Cultuur Jongeren en Sport, en OP VROM staat:Monumentenzorg is vanuit een cultuurhistorisch oogpunt, de verantwoordelijkheid van hetMinisterie van Onderwijs. De werkgroep van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur, Jeugd-en Sportzaken heeft voorgesteld om monumentenzorg bij het Ministerie van OCJS onder tebrengen, vanwege het feit dat de subsidie vanuit Afdeling SCO wordt gegeven. De werkgroepvan het Ministerie van VROM gaat hiermee akkoord. Echter de uitvoerings- en inspectietakenPREAM Architects blz. 49 van 77
  • 54. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten(bijvoorbeeld restauratie zullen door ‘Nieuwe Werken en Beheer’ worden gedaan. Dus beideministeries zijn medeverantwoordelijk voor de uitvoering hiervan.Afdeling Vervoer, Toerisme en Telecommunicatie (voormalig Toeristenbureau) heeft volgenshet Organisatieplan Economische Zaken tot taak ‘het verbeteren van het product ‘St Maarten’.Aangezien monumenten beschouwd worden als een toeristisch product, kunnensamenwerkingsverbanden worden gezocht met deze afdeling om gemeenschappelijke doelente bereiken.7.3 MonumentenraadConform artikel 3 van de monumenteneilandsverordening is er een monumentenraad die tottaak heeft het bestuurscollege en de eilandsraad “gevraagd en ongevraagd” van advies tedienen met betrekking tot de monumentenzorg en de overige taken te verrichten als opgegevenvolgens de eilandsverordening. Volgens de verordening ligt er ook een adviserende taak voorde monumentenraad in het geval er beroep bij de eilandsraad wordt ingediend. Hoe zich ditverhoud tot de Landsverordening administratief recht moet nader worden ingevuld.Bij eilandsbesluit houdende algemene maatregelen is de inrichting en werkwijze van de raadnader uitgewerkt.De eilandsraad heeft vervolgens per besluit van 20 september 2001 (nr. 47) de leden van deraad benoemd. Het bestuurscollege tot slot heeft per besluit van 23 juli 2002 respectievelijk devoorzitter (besluit nr. 898) en een ondersteunend secretaris (besluit nr. 899) benoemd.7.4 MonumentenfondsAanleidingOp 7 januari 2009 hebben het eilandgebied Sint Maarten en het Ministerie van OCW(Onderwijs Cultuur en Wetenschappen) van Nederland het ‘Samenwerkingsprotocol van deMonumentenzorg op Sint Maarten’ (aangaande de Revolving Fund) ondertekend(respectievelijk door Gedeputeerde Roy R. Marlin en minister Dr. Ronald H.A. Plasterk) naaraanleiding van het BC besluit 181108.De ondertekening van genoemd protocol is ontstaan uit het initiatief van de StichtingNationaal Restauratiefonds (NRF, onderdeel van OCW), die in 2004 heeft geconstateerd dathet erfgoed op de Nederlandse Antillen een gemeenschappelijk bezit is binnen het koninkrijken tevens dat het verval van het monumentenbestand op de Nederlandse Antillen met rasseschreden voortzet. NRF heeft daarom er bij de Nederlandse regering voor gepleit om buiten deontwikkelingssamenwerkingsovereenkomst gelden beschikbaar te stellen voor eenNederlands Antilliaans Monumentenfonds. In opdracht van het NRF is daarom eeninventarisatie van de monumenten en de monumentenzorg uitgevoerd en gepubliceerd in“Monumenten op de Nederlandse Antillen” en “Rekenen met monumenten op deNederlandse Antillen” (NIB Consult B.V., mei 2004).PREAM Architecs blz. 50 van 77
  • 55. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenHet eilandgebied moet conform genoemde ‘Samenwerkingsprotocol van de Monumentenzorgop Sint Maarten’ een organisatie in het leven roepen die de financiële bijdrage van de overheidaan het monumenten restauratieproces zal beheren.Na diverse gesprekken met banken (WIB, OBNA, RBTT) om deze Revolving Fund op terichten, hebben de banken aangegeven geen kredietrisico te willen dragen tegen het door NRFaan te wenden startkapitaal van 1,25 miljoen euro in zo’n fonds.De Directie Programma’s en Projecten (DPP) heeft als trekker van de Monumentenzorg opSint Maarten en na gesprekken en steuntoezegging van dhr. Herman George (DirecteurMonumentenfonds Curaçao) en het NRF, geconcludeerd dat de overheid van Sint Maarten hetbeste zelf een Stichting Monumentenfonds Sint Maarten (SMFSM) kan oprichten, die vooreen groot deel onafhankelijk van de politiek kan opereren, rekeninghoudend met devoorwaarden uit genoemd samenwerkingsprotocol en de Corporate Governance Code die doorBC begin 2009 is geaccordeerd.Het Samenwerkingsprotocol van de Monumentenzorg op Sint Maarten’ vormt als het ware debasis voor de oprichting van de Stichting Monumentenfonds Sint Maarten (SMFSM).DoelHet doel van de stichting is dan ook het bevorderen van het herstel en behoud vanmonumenten, één en ander binnen het kader van de beleidsdoelstellingen van het EilandgebiedSint Maarten door het verlenen van financieringsfaciliteiten aan belanghebbenden en hetverlenen van diensten op financieel en administratief gebied, alsmede in het verwerven,beheren en beschikbaar stellen van geldmiddelen ten behoeve van bestedingen in het kadervan restauratie en onderhoud van Monumenten.De SMFSM zal de subsidies namens de overheid beheren en uitkeren aanMonumenteneigenaren/belanghebbenden en tevens gunstige leningen (uit het Revolving Fundaangewend door NL) verstrekken voor het niet-subsidiabele deel van de projectkosten.De stichting zal ook de bouwtechnische en kosten-technische beoordeling van desubsidieaanvragen op zich nemen. De SMFSM houdt met haar beleid ten aanzien van desubsidieverstrekking aan monumenteneigenaren voor restauratiedoeleinden in principerekening met het vastgestelde Monumentenbeleidsplan en de vastgestelde ‘Bijdrageregeling(subsidieregeling)’ tussen BC en de SMFSM.Organisatiestructuur 1. de leden voor de SMFSM worden geworven op grond van kennis/deskundigheid en ervaring die de SMFSM nodig heeft om verantwoord te kunnen opereren; 2. het Raad van Toezicht model wordt als stichtingsvorm voor de SMFSM gehanteerd volgens de principes van Corporate Governance; 3. de SMFSM gaat niet alleen de Revolving Funds voor Restauratie voor Monumenten (de 1,25 miljoen euro uit NRF/Nederland) beheren, maar ook conform de Monumenten eilandverordening van Sint Maarten (AB 2001, nr. 1), de subsidiebedragen die de overheid voor het zelfde doel (restauratie) en onderhoud van Monumenten wettelijk moet bestemmen, beheren en aan de Monumenteneigenaren/belanghebbenden aanwenden voor genoemde doelen (restauratie en onderhoud) volgens een nog op te stellen contract/bijdrageregeling tussen de SXM overheid en de SMFSM.PREAM Architects blz. 51 van 77
  • 56. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenOndersteuning van het EilandgebiedOm de Revolving Fund te kunnen beheren en aan monumenteneigenaren subsidiebedragen tekunnen verstrekken, is het evident dat het BC de SMFSM financieel jaarlijks ondersteunt. Deoverheid kan hiervoor haar verplichting om conform de Monumenteneilandsverordeningsubsidies aan monumenteneigenaren te verstrekken, als het ware uitbesteden aan de SMFSM.Hiertoe dient zo spoedig mogelijk na de oprichting van de SMFSM een ‘Bijdrageregeling c.qcontract tussen het eilandgebied SXM en de SMFSM’ overeengekomen te worden. Dezebijdrageregeling is momenteel in de maak bij DPP, met ondersteuning van de StichtingMonumentenfonds Curaçao. Verder kan het eilandgebied de SMFSM ondersteunen met het terbeschikking stellen van de Algemene Directeur met een vereiste profiel voor de opstartfase.Deze kan worden voorgelegd aan Raad van Toezicht ter goedkeuring. Bij de opstartfasemoeten o.a. het structuur van de organisatie, de procedures/voorlichting voormonumenteneigenaren als de contracten/spelregels (Agreements) met de eilandoverheid en deoverige externe partijen (voor subsidies/leningen en financiële regelingen) in place wordengezetDe stichting moet bij de opstart zo ‘low profile’ mogelijk beginnen, om haar de mogelijkheidte geven om ‘Revolving Fund’ op te bouwen. Dit is een voorwaarde voor het voortbestaan vande stichting. Vanuit de filosofie van de NRF kan de SMFSM dan middelen genereren om elkjaar meer monumenteneigenaren tegemoet te komen in hun restauratiedoelen.Ondersteuning vanuit Stichting Monumentenfonds Curaçao en de NRFDe directeur van de Stichting Monumentenfonds Curaçao, dhr. Herman George, heeft goederelaties met het Nationaal Restauratiefonds (NRF) van het ministerie van OCW en heeft SintMaarten gratis ondersteuning toegezegd voor 1 jaar lang vanaf de oprichting van de StichtingMonumentenfonds Sint Maarten. De ondersteuning zit ‘m vooral in het verlenen vankennis/expertise en benodigde documenten en programma’s om de startfase van de SMFSMsoepel te laten verlopen. Dhr. George treedt dan ook op als adviseur van DPP/Heteilandgebied en de SMFSM voor haar opstartfase.De SMFSM kan richtlijnen en criteria voor de restauratie van Sint Maartense Monumentenopstellen. Ten behoeve van het behoud van de authenticiteit en de integriteit van monumentenbij restauraties en het kweken van de juiste attitude en historisch en bouwtechniek van hetgebouwde erfgoed is het nodig om architecten, opdrachtgevers/aannemers kennis vaninternationaal aanvaarde regels voor de restauratie van monumenten bij te brengen. Voor hetbehoud van de cultuurhistorische waarde van de gebouwen is het handig dat de SMFSM eenhandleiding voor de restauratie van monumenten opstelt, die richtlijnen en criteria bevat voorhet bouw historisch onderzoek, de voorbereiding van het restauratieontwerp en de uitvoeringvan de restauratie. Het verzorgen van sessies voor een juiste toepassing van de richtlijnen zouaanbevelingswaardig zijn als onderdeel van dit traject.Ten behoeve van monumenteneigenaren zouden ook infobrochures opgesteld moeten wordenover het restauratieproces (bijvoorbeeld een Restauratiewijzer) en ook om de procedure voorsubsidie/lening verstrekking aan hen en publiek in het algemeen uit te leggen.PREAM Architecs blz. 52 van 77
  • 57. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenTen slotte kan de SMFSM naast het eilandgebied Sint Maarten met de SMF Curaçao, de SintMaarten Housing and Development Foundation, de SHTA, de NRF e.a. relevante organisaties,de benodigde samenwerkingsverbanden aangaan (uitwisseling van expertise etc.) ten dienstevan haar doelen.7.5 Overige organisaties op eilandelijke niveauDe St. Maarten National Heritage Foundation zet zich al vele jaren in voor het behoud van St.Maartens erfgoed. Zo is in 1992 op initiatief van de stichting een monumenteninventarisatieuitgevoerd en zijn publicaties verzorgd, waaronder een wandelroute langs de monumenten vanPhilipsburg. Vanuit haar doelstellingen, achtergronden en kennis van de geschiedenis van St.Maarten en haar monumenten, kan de St. Maarten Heritage Foundation een belangrijke rolspelen bij het identificeren van monumenten en bij het proces van beschrijven, aanwijzen enrestaureren en tevens bij de voorlichting naar het publiek in het algemeen.De St. Maarten Monuments Preservation Foundation is recent op particulier initiatiefopgericht met als doel een actieve rol te vervullen in het proces van restauratie en beheer vanmonumenten. In samenwerking met de overheid zou deze stichting zich moeten richten op hetverkrijgen van fondsen voor de aankoop en restauratie van monumentale gebouwen. Alseenmaal een of meerdere panden in bezit zijn verkregen, kan uit de exploitatie daarvan eenfonds worden gevormd voor de ontwikkeling van verdere activiteiten.Voor de St. Maarten Housing and Development Foundation is in dit beleidsplan een mogelijkerol weggelegd als beheerder van de subsidiegelden en verstrekker van leningen voor niet-subsidiabele restauratiekosten. Daarnaast zouden er raakvlakken kunnen ontstaan tussen devolkshuisvestingstaak van de St. Maarten Housing Development Foundation enmonumentenzorg, naar voorbeeld van de FKP op Curaçao, die historische panden heeftopgekocht, gerestaureerd en voor bewoning geschikt gemaakt.St. Maarten Hotel and Tourism Association (SHTA) is een overkoepelende organisatie datbehartigt de belangen aangaande Toerisme op Sint Maarten. Robert Du Bourcq, executiveproject manager van SHTA (Sint Maarten Hospitalitiy & Trade Association), zietmogelijkheden in samenwerking met de overheid aangaande diversificatie van het toeristischproduct (gesprek met DPP, 11 juli 2009). Gezien het belang dat gehecht wordt aanmonumentenzorg voor de ontwikkeling van het toeristisch product zou dede overheid van Sint Maarten contacten moeten onderhouden met de SHTA om degemeenschappelijke doelen ten aanzien van diversificatie van het Toeristisch Product (o.a. metmonumenten activiteiten) uit te werken. Zo zouden Monumentenkaarten en luisterbandjesgemaakt kunnen worden, waarmee toeristen via wandeltochten meer kunnen leren over onzemonumenten en cultuur historisch erfgoed en kunnen bijvoorbeeld ookbewustwordingsactiviteiten voor scholen uitgevoerd worden via een gezamenlijk opgestelde(cultureel erfgoed)programma..PREAM Architects blz. 53 van 77
  • 58. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenUiteraard is er een belangrijke rol weggelegd voor de particuliere eigenaren van monumenten.Eigenaren van beschermde monumenten kunnen door de overheid worden gedwongen totonderhoud en herstel van het object, waar tegenover staat dat de eigenaren op hun beurt weerrecht hebben op een financiële bijdrage in de kosten van onderhoud en herstel.Hoewel de medewerking van de eigenaren dus wettelijk afgedwongen kan worden, heeft hetproces tot behoud van het erfgoed weinig kans van slagen als het niet kan rekenen op eenbreed gedragen steun van de eigenaren. Gerichte publiciteit en financiële incentives moetenertoe leiden dat ook deze groep zich zal inzetten voor het restauratieproces.7.6 Organisaties op Landelijk en Internationaal niveauLandelijke OrganisatiesHet Instituut voor National Archeological and Anthropological Memory Management(Stichting NAAM)De NAAM werd opgericht in 1989 en was voorheen ‘The National Museum’, was directbetrokken van de Nederlandse Antilliaanse overheidsafdeling voor wetenschappelijkonderzoek, Archeological Anthropological Institute of the Netherlands Antilles (AAINA). Ditinstituut werd opgericht om archeologisch en antropologisch onderzoek te doen op deAntilliaanse eilanden. Naam beheert ook collecties van archeologisch erfgoed (zoals preColombiaanse archeologische artefacten en etnografische objecten van de 19e eeuw tot en metheden). NAAM is ook het Meldpunt voor Maritiem Archeologisch erfgoed.In het kader van Landvorming Sint Maarten zijn er onderhandelingen tussen de leden (elkeiland heeft een lid in NAAM) gaande om te bepalen welke entiteit de artefacten, c.q. objectenvan Sint Maarten zal gaan beheren. Daarnaast zijn er momenteel regelingen gaande over hetoverdragen van het ‘Meldpunt Maritiem Archeologisch erfgoed’ aan de eilanden in verbandmet het binnenkort verkrijgen van de Landstatus. Zie ook ‘Landelijke regelgeving betreffendeMeldpunt Maritiem Archeologisch erfgoed’.Ministerie van Onderwijs Cultuur (Antilliaans verband).Internationale OrganisatiesZie ook ‘Verdragen en Regelingen op Internationaal Niveau.’Het onder het Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen (OCW) in Nederlandvallende Nationaal Restauratie Fonds (NRF) heeft al contacten lopen met DPP aangaande deoprichting van het Revolving Fund voor Sint Maarten.Er is door Nederland, Ministerie OCW (minister Plasterk) en het eilandgebied Sint Maarteneen Protocol voor Samenwerking Revolving Fund voor Monumenten op Sint Maarten op 12januari 2009 ondertekend, om monumenten te onderhouden en te restaureren.PREAM Architecs blz. 54 van 77
  • 59. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten8. Informatievoorziening8.1 AlgemeenVoor het welslagen van het monumentenbeleid is een goede informatievoorziening eenabsolute voorwaarde. De informatievoorziening is niet alleen van belang voor het creëren enin stand houden van voldoende maatschappelijk draagvlak, waarin diverse doelgroepen zijnaan te wijzen, maar richt zich ook op de direct betrokkenen bij het beleidsproces.8.2 Voorlichting en documentatieVoorlichting en documentatie richt zich op de eerste plaats op de volgende groepen die directbetrokken zijn bij het monumentenbeleid: 1. OverheidsapparaatIn eerste instantie dient binnen de overheid in het algemeen en bij het monumentenbeleidbetrokken ambtenaren in het bijzonder een draagvlak gecreëerd te worden. Binnen hetoverheidsapparaat moet het cultuur-historisch besef tot leven komen, wil het ook aanslaan. Ditdeel van de inspanningen levert resultaten op in bijna alle volgende fasen. Het is belangrijk datbinnen de overheid, zowel bij ambtenaren als bestuurders, de overtuiging heerst dat heteilandgebied een aantal waardevolle elementen binnen haar grenzen heeft die behoudenmoeten worden. Als deze overtuiging wordt gedeeld, kost het minder moeite om waar nodigsteun te krijgen.Om dit besef te doen ontstaan kan gebruik gemaakt worden van bestaande organisaties,bijvoorbeeld voor het geven van lezingen over monumenten op het eiland in het algemeen ofspecifieke objecten of voor het organiseren van een excursie voor ambtenaren en bestuurders.2. MonumenteneigenarenDe monumentenzorg is zeer gebaat bij het in een vroeg stadium enthousiast krijgen van deeigenaren van (potentiële) monumenten. Zij moeten in een zo vroeg mogelijk stadium bij hetproces betrokken worden. De meest directe manier daartoe is voorlichting, collectief ofindividueel. Het eilandgebied realiseert zich dat het daadwerkelijke behoud van monumentengrotendeels afhankelijk is van de goede wil van de eigenaren.Het eilandgebied moet duidelijkheid bieden over de te volgen procedure bij het inventariserenen selecteren van beschermde monumenten en wat de rechten en plichten zijn van de eigenaarvan een beschermd monument. Het moet ook duidelijk zijn voor eigenaren hoe hun belanghierbij een rol speelt en wat de beroepsmogelijkheden zijn.Alle informatie met betrekking tot de procedures en beroepsmogelijkheden ten behoeve vande eigenaren zal in brochures worden samengevat. Daarnaast zou periodiek een nieuwsbriefkunnen worden uitgegeven om eigenaren, en overige betrokkenen, op de hoogte te houden vande vorderingen.PREAM Architects blz. 55 van 77
  • 60. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten3. ToeristenEen belangrijk argument voor het formuleren en uitvoeren van het monumentenbeleid is dediversificatie van het toeristenproduct. Het spreekt dan ook vanzelf dat voorlichting eninformatievoorziening zich ook op die sector richt. Hierbij hoeft de overheid niet altijd hetinitiatief te nemen maar zal wel initiatieven van derden motiveren en stimuleren. Te denkenvalt onder andere aan: • wandelroute langs historische gebouwen, zoals voor Philipsburg reeds is uitgegeven door de St. Maarten National Heritage Foundation • organiseren van excursies langs historische gebouwen en locaties • uitgeven van informatiebrochures en boekwerken4. Inwoners van het eilandgebied.Hoewel als laatste in deze rij genoemd, vormen de inwoners van het eiland een belangrijkedoelgroep waarop de voorlichting en informatie zich zal richten. Naast de eerder genoemdecommunicatiemiddelen zullen voor de voorlichting aan de inwoners ook via de lokale mediaworden ingeschakeld, te weten:S TV/radio en pers, hierbij zal er naast algemene beleidszaken meer openheid over de aanpak van monumenten en de resultaten daarvan aan de orde komen;S kleine brochures en monografieën kunnen worden uitgegeven via kranten, boekhandels en verspreiding op scholen en instituten;S Films en documentaires welke in brede kring worden vertoond om ook buiten St. Maarten bekendheid over het monumentenbezit te verschaffen;S roulerende tentoonstellingen over specifieke restauratieplannen en monumenten in het algemeen;S lezingen en symposia over monumentenbeleid in de ruimste zinS openstellen van geslaagde restauraties voor het publiekS documentatie en trainingsprogramma’s voor de betrokkenen in de vakwereld, zoals architecten en aannemers;S stimuleren van oude ambachten.5. Scholieren en studentenWil erfgoedbehoud in het algemeen en monumentenzorg in het bijzonder kunnen rekenen opeen brede en blijvende steun in de samenleving, moet de jeugd, die zoals het spreekwoord zegtde toekomst heeft, bewust gemaakt worden van de waarde maar ook de kwetsbaarheid vanhaar historisch erfgoed. De onderwijsinstituten op St. Maarten moeten worden gemotiveerdom op monumenten gerichte culturele achtergrondeducatie in het lesprogramma op te nemen.Zeker in de beginfase, waarin een maatschappelijk draagvlak voor het monumentenbeleid vangroot belang is, zal een belangrijke taak zijn weggelegd voor de Eilandsvoorlichtingsdienst(GIS), aangestuurd door het monumentenbureau binnen de afdeling VROM. Voorts kan eenberoep worden gedaan op andere partijen die zich inzetten voor het behoud van het erfgoed,met name de St. Maarten National Heritage Foundation.PREAM Architecs blz. 56 van 77
  • 61. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenVoor punten 3, 4 en 5 geldt verder:Via de Monumentenbeleidsafdeling van de overheid, eventueel in samenwerking met deStichting Monumentenfonds Sint Maarten en de Heritage Foundation zouden deonderwijsinstellingen en de bevolking in het algemeen over de waarde en het belang van onserfgoed moeten worden voorgelicht en hun bijdrage aan de eigen geschiedenis en cultuur.Hiermee creëer je draagvlak voor je Monumentenbeleid. Gezamenlijk zouden genoemdeentiteiten projecten kunnen opzetten van identificatie en ontwikkeling voor erfgoed educatievoor scholen, wijken etc. (voorbeeld kan zijn om een jaarkalender op te stellen met activiteitenvoor Monumenten bewustwording op het eiland).De beleidsafdeling voor Monumentenzorg kan ook samen met de beleidsafdeling voorEconomie & Toerisme en bijv de SHTA projecten definiëren en uitvoeren, waarbij deuitgangspunten van ICOMOS als basis dienen.PREAM Architects blz. 57 van 77
  • 62. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten9. Landelijke en Internationale Verdragen en RegelgevingHet Recht van Onze Schatten, ‘Wetgeving Bescherming Cultureel Erfgoed NederlandseAntillen en Aruba’ NAAM, 2005 , Update juli 2006 (Bron, NAAM)OVERZICHT WETGEVING BESCHERMING CULTUREEL ERFGOEDNED. ANTILLEN & ARUBAWetgeving TerrestreVerdrag van Malta Landsverordening Monumenten Monumenteneilandsverordening Curaçao (MEVC) Monumenteneilandsverordening St. Maarten (MEVS)Wetgeving Handel, Export en Intellectueel eigendomUNESCO-Verdrag: bescherming van het levende culturele erfgoedUNESCO-Verdrag: illegale invoer, uitvoer en eigendomsoverdracht van cult. eigendomNiet getekend door Koninkrijk Landsverordening In- en Uitvoer Eilandsverordening St. EustatiusWetgeving Marien GebiedVerdrag van MaltaUNESCO-Verdrag inzake cultureel erfgoed onder water (Rules)VN-Zeerechtverdrag Rijkswet instelling Exclusieve Economische Zone Rijkswet instelling aansluitende zones (voorstel ingediend bij Tweede Kamer) Landsverordening Maritiem Beheer (in wording) Landsbesluit stranden, zee en binnenwateren Landsverordening Grondslagen ROP (ruimtelijke ontwikkelingplanning) EROC Curaçao EOP Curaçao EROB Bonaire EROP St. Maarten WOR Aruba (in wording) ROP Aruba (in wording)Meldpunt Maritiem Archeologisch erfgoedEr is op 1 juni 2009 door de Minister van Onderwijs en Cultuur een Ministeriële Beschikkingin de Curaçaose Courant afgekondigd, dat stoelt op artikel 32, eerste lid, van deLandsverordening. Het betreft het maritiem beheer houdende aanwijzing van een dienst in elkPREAM Architecs blz. 58 van 77
  • 63. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarteneilandgebied ter vervulling van de functie van Meldpunt maritiem archeologisch erfgoed alsbedoeld in de Landsverordening maritiem beheer.Als Meldpunt maritiem archeologisch erfgoed wordt voor het eilandgebied Sint Maartenaangewezen: de dienst waaronder de bescherming van archeologisch erfgoed ressorteert. Bijde vervulling van de taken, omschreven in artikel 32, tweede lid, en die, voortvloeiend uitartikel 32, derde lid, van de Landsverordening maritiem beheer stelt het desbetreffendeMeldpunt maritiem archeologisch erfgoed het Instituut voor National Archeological andAnthropological Memory Management (Stichting NAAM) in de gelegenheid terzake teadviseren.Ingeval een melding zaken betreft die zich bevinden in de aansluitende zone van de territorialezee van een eilandgebied, draagt de desbetreffende dienst, bedoeld in artikel 1, ervoor zorg datde Minister van Onderwijs en Cultuur onverwijld langs schriftelijke weg wordt ingelicht.De onderhavige ministeriële beschikking voorziet in de aanwijzing van een instelling op elkeiland, die de functie vervult van Meldpunt voor maritiem archeologisch erfgoed. Daarmeewordt uitvoering gegeven aan artikel 32, eerste lid van de Landsverordening maritiem beheer(P.B. 2007, no. 18). Gelet op de nader te noemen taken van het Meldpunt, ligt het in de rededeze functie in elk eilandgebied te laten vervullen door de eilandelijke dienst waaronder debescherming van archeologisch erfgoed ressorteert. In de Monumentenlandsverordening (P.B.1989, no. 55) is twee jaar geleden, in het kader van de implementatie voor de NederlandseAntillen van het Verdrag van Valletta inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed(Trb. 1992, 97), een definitie van archeologisch erfgoed opgenomen. Onder archeologischerfgoed worden verstaan “bouwwerken, voorwerpen of resten verstaan die zelfstandig ofgezamenlijk, en al dan niet in de context van de vindplaats, duiden op menselijke activiteitendie in het verleden hebben plaatsgevonden, doch in elk geval langer dan vijftig jaar geleden”.De wettelijke taken van het Meldpunt zijn geregeld in het tweede lid van genoemd artikel 32,te weten het aanhouden en beheren van een openbare lijst van maritiem archeologisch erfgoedin de binnenwateren, de territoriale zee en de aansluitende zone van de eilanden. Een ieder diein een van deze gebieden een zaak aantreft, waarvan hij weet of redelijkerwijze kanvermoeden dat het maritiem archeologisch erfgoed betreft, is verplicht dit te melden bij hetMeldpunt archeologisch erfgoed. Vanzelfsprekend vloeien uit een melding werkzaamhedenvoort bij het desbetreffende Meldpunt. Dit zal immers op verantwoorde wijze moetenvaststellen of de aangetroffen zaak inderdaad dient te worden aangemerkt als maritiemarcheologisch erfgoed. Zonder of in afwijking van een daartoe strekkende ontheffing van hetbestuurscollege is het verboden zodanig erfgoed of onderdelen hiervan op te graven, teverwijderen, te verplaatsen, te beschadigen of anderszins te verstoren (artikel 32, vierde lid,van de Landsverordening maritiem beheer). Ingeval het erfgoed onder water zich in deaansluitende zone van de territoriale zee bevindt, is de Minister van Onderwijs en Cultuur hetbevoegde bestuursorgaan om te beslissen op een aanvraag om ontheffing en omtrent de aaneen ontheffing te verbinden voorwaarden.Bij de uitoefening van deze taken bestaat, in aanvulling op de ter plaatse aanwezigedeskundigheid, in voorkomende gevallen behoefte aan gespecialiseerd advies en assistentiePREAM Architects blz. 59 van 77
  • 64. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenvan een kennis- en documentatiecentrum, dat bovendien over een ruime ervaring op hetgebied van erfgoed onder water beschikt. Het Instituut voor National Archeological andAnthropological Memory Management (NAAM) is het meest geëigend om deze adviesfunctiete vervullen. In het bestuur van de Stichting NAAM hebben personen uit alle eilandgebiedenzitting. De kosten die zijn gemoeid met de zojuist bedoelde werkzaamheden van dezestichting, worden door het Land gedragen.Landsverordening In- en Uitvoer, zoals deze luidt na wijzigingen,P.B. 1968-2002, no. 109Regelen m.b.t. de in- (het brengen van goederen in het vrije verkeer / het brengen vangoederen binnen de landsgrenzen) en uitvoer van goederen (het brengen van goederen buitenhet vrije verkeer / het brengen van goederen buiten de landsgrenzen).Artikel 3.a “invoer van goederen” en “uitvoer van goederen” mede iedere handeling, die kennelijkrechtstreeks gericht is op het bewerkstelligen van invoer of uitvoer van goederen.1. De uitvoer van goederen van archeologische of andere cultuurhistorische waarde is verboden.2. De Minister van Onderwijs en Cultuur kan het verbod, bedoeld in het eerste lid, op een daartoe strekkend verzoek ontheffing verlenen.3. Een ontheffing kan onder beperkingen worden verleend en aan een ontheffing kunnen voorschriften worden verbonden.Monumentenlandsverordening (A.B. 1990, no. 5)Artikel 18, lid 2Van vondsten bij opgravingen en graafwerk, zijnde roerende monumenten, althansvoorwerpen, waarvan de vinder redelijkerwijze moet vermoeden, dat zij als zodanig dienen teworden beschouwd, zal hetzij door de vinder, hetzij door de uitvoerder dergraafwerkzaamheden of diens plaatsvervanger binnen 3 dagen kennis worden gegeven aan hetBestuurscollege.In Lid 4 wordt gesteld dat de eigenaar van een beschermd roerend monument op aanwijzingvan het Bestuurscollege verplicht is tot het afstaan daarvan in bruikleen aan het EilandgebiedCuraçao ter openbare bezichtiging.Landsverordening grondslagen ruimtelijke ontwikkelingplanning (P.B. 1976, no. 195)Archieflandsverordening (PB. 1989, no. 64)PREAM Architecs blz. 60 van 77
  • 65. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenLandsbesluit van de 22ste januari 2005, no. 7, houdende overdracht van de stranden derzee en de binnenwateren, met de daarin gelegen eilanden en platen aan deeilandgebiedenArtikel 1Aan de eilandgebieden worden overgedragen:I. de stranden der zee die eigendom zijn van de openbare rechtspersoon de NederlandseAntillen; enII. de binnenwateren, met de daarin gelegen eilanden en platen, die eigendom zijn van de openbare rechtspersoon de Nederlandse Antillen.Landsverordening Maritiem Beheer (december 2007)Status: Goedgekeurd door Staten, februari 2007In deze landsverordening en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: a. minister : de Minister van Verkeer en Vervoer; i. marien-archeologisch erfgoed : archeologisch of cultuurhistorisch erfgoed als bedoeld in artikel 1, eerste lid, van het op 2 november 2001 tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake cultureel erfgoed onder water, voor zover geheel of gedeeltelijk gelegen op of in de bodem van de binnenwateren, de territoriale zee of de exclusieve economische zone, met dien verstande dat de zaak ouder dan vijftig jaar is; j. zee : alle mariene wateren, met uitzondering van de binnenwateren van de landen van het Koninkrijk en die van andere staten; k. binnenwateren : de wateren van de Nederlandse Antillen gelegen landinwaarts vanaf de basislijnen, genoemd in het Besluit van 23 oktober 1985 (P.B. 1985, no. 174), tot de laagwaterlijn; m. territoriale zee : de territoriale zee van het Koninkrijk in de Nederlandse Antillen, bepaald bij het Besluit van 23 oktober 1985 (P.B. 1985, no. 174) ter uitvoering van artikel 1 van de Rijkswet uitbreiding van de territoriale zee van het Koninkrijk in de Nederlandse Antillen (P.B. 1985, no. 73); n. aansluitende zone : de door het Koninkrijk ingestelde aansluitende zone, voor zover deze betrekking heeft op de Nederlandse Antillen; z. SPAW-protocol : het op 18 januari 1990 te Kingston getekende Protocol betreffende de bijzondere beschermde gebieden en de in de natuur levende dieren en planten, met bijlagen (Trb.PREAM Architects blz. 61 van 77
  • 66. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten 1990, 115), behorende bij het op 24 maart 1983 te Cartagena de Indias gesloten Verdrag inzake de bescherming en ontwikkeling van het mariene milieu in het Caraïbisch gebied (Trb. 1983, 152); bb. UNESCO-Verdrag : het op 2 november 2001 te Parijs tot stand gekomen Verdrag van de Verenigde Naties inzake de bescherming van cultureel erfgoed onder water.Artikel 41. De minister is, voor zover het onderwerpen betreft die bij of krachtens deze landsverordening worden geregeld en voor zover in deze landsverordening geen ander bestuursorgaan wordt aangewezen, beheerder van de territoriale zee en de exclusieve economische zone.2. De beheerder is bevoegd aanwijzingen te geven aan de gebruikers van de maritieme zone onder zijn beheer.Artikel 201. Het is verboden zonder of in afwijking van een vergunning van de beheerder, bouwwerken te hebben, aan te leggen of te doen aanleggen in of op de bodem van de territoriale zee of de exclusieve economische zone.2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op landaanwinning en op werkzaamheden die een verandering van het niveau of van de gesteldheid van de zeebodem tot gevolg hebben.Artikel 211. Bij de beoordeling van de aanvraag voor een vergunning als bedoeld in artikel 20, eerste lid, worden de effecten van de aanleg en het gebruik van het voorgenomen bouwwerk op het mariene milieu, de natuur, de veiligheid van de scheepvaart en het marien-archeologisch erfgoed uitdrukkelijk in overweging genomen.4. Indien het voor de beoordeling van de aanvraag noodzakelijk is onderzoek te verrichten, dan zijn de kosten hiervan, onverminderd artikel 10, voor rekening van de aanvrager.6. Aan een vergunning kunnen voorschriften en beperkingen worden verbonden in het belang van de veiligheid van de scheepvaart en de bescherming van het mariene milieu, de natuur en het marien-archeologisch erfgoed.Artikel 291. Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kunnen delen van de territoriale zee of van de exclusieve economische zone tot beschermd gebied als bedoeld in artikel 4 van het SPAW-Protocol worden aangewezen.3. Een aanwijzing als bedoeld in het eerste lid kan mede geschieden ter bescherming van marien-archeologisch erfgoed.PREAM Architecs blz. 62 van 77
  • 67. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten5. Een landsbesluit als bedoeld in het eerste lid regelt het gebruik van het beschermde gebied, waarbij in het bijzonder beperkingen of verboden kunnen worden opgelegd aan de vaart.Artikel 311. Er is een Meldpunt marien-archeologisch erfgoed. De Minister van Onderwijs en Cultuur wijst een instelling aan waar het Meldpunt wordt ondergebracht.2. Het marien-archeologisch erfgoed gelegen binnen de gebieden waar de Nederlandse Antillen rechtsmacht uitoefenen, wordt opgenomen in een openbare lijst die wordt aangehouden en beheerd door het Meldpunt marien-archeologisch erfgoed, onder vermelding van ten minste de nauwkeurige plaats, de aard en de voornaamste kenmerken van het betrokken erfgoed.3. Een ieder die een zaak in een gebied als bedoeld in het tweede lid aantreft, waarvan hij weet of redelijkerwijze kan vermoeden dat het marien-archeologisch erfgoed betreft, meldt dit bij het Meldpunt marien-archeologisch erfgoed.4. Het is verboden, zonder of in afwijking van een daartoe strekkende ontheffing van het bestuurscollege, marien-archeologisch erfgoed of onderdelen hiervan, op te graven, te verwijderen, te verplaatsen, te beschadigen of anderszins te verstoren.5. Het opgraven, verwijderen, verplaatsen of anderszins van marien-archeologisch erfgoed of onderdelen hiervan, dat zich bevindt in de aansluitende zone, wordt aangemerkt als een verboden handeling als bedoeld in het vierde lid.6. De Minister van Onderwijs en Cultuur kan een ontheffing verlenen van een verbod als bedoeld in het vijfde lid.7. Bij landsbesluit, houdende algemene maatregelen, kunnen nadere regels worden gesteld ter uitvoering van dit artikel.Artikel 321. Bij of krachtens eilandsverordening worden nadere regels gesteld met betrekking tot de zorg voor het marien-archeologisch erfgoed wat zich bevindt in de binnenwateren van een eilandgebied en de territoriale zee rondom een eilandgebied.2. Een eilandsverordening bevat in elk geval regels ten aanzien van: a. de wijze waarop een ontheffing als bedoeld in artikel 31, vierde lid, wordt aangevraagd, ter inzage wordt gelegd en beoordeeld; b. de advisering door deskundigen ten aanzien van een aanvraag en de eisen die aan deze worden gesteld; c. de voorwaarden waaronder een ontheffing wordt verleend en de hieraan te verbinden beperkingen en voorschriften, met inachtneming van de Regels opgenomen in de bijlage bij het UNESCO-verdrag; d. de opstelling en uitvoering van een beheersplan.ICOMOSEr is door NA een Internationaal handvest voor Cultuur Toerisme op 23 oktober ..?ondertekend. Deze gaat over het management van Toerisme op Cultuur historisch waardevolleplaatsen. Het omvat landschappen, biodiversiteit, historische plaatsen/gebieden, gebouwen,PREAM Architects blz. 63 van 77
  • 68. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartencollecties, cultuurgebruiken/tradities. ICOMOS (international Council on Monuments andSites) stelt als opsteller van dit handvest, dat Beleidsmakers, monumenteninstellingen,eigenaren van Monumenten/cultuurgoederen bestemmingsplan en ontwikkelingsplan makersals ook het toeristisch bedrijfsleven het behoud/concerveren van ons erfgoed (natuurlijk encultureel erfgoed) als een uitdaging zou moeten zien.Uitgangspunten:Nationaal en internationaal toerisme zijn belangrijke dragers van culturele uitwisseling, dit isgoed voor begrip en behoud van cultureel erfgoed.De relatie tussen historische plaatsen en toerisme is dynamisch en kan conflicterende waardeninhouden. Zij moet behandeld worden op duurzame wijze voor de huidige en toekomstigegeneraties.Planning en behoud van toerisme voor historische plaatsen moeten garanderen dat de ervaringvan bezoekers waardevol, bevredigend en plezierig is.De gastgemeenschappen en inheemse volkeren moeten worden betrokken bij de planning voorbehoud van erfgoed en toerisme.Toeristische en behoudactiviteiten moeten voordelig zijn voor de gastgemeenschap.Programma’s ter bevordering van het toerisme moeten de kenmerken van natuurlijk encultureel erfgoed beschermen en benadrukken.De beleidsafdeling voor Monumentenzorg kan samen met de beleidsafdeling voor Economie& Toerisme en bijv de SHTA projecten definiëren en uitvoeren, waarbij de genoemdeuitgangspunten als basis dienen.Verdragen getekend door het Koninkrijk der Nederlanden (Bron NAAM)Het Verdrag van MaltaDit verdrag is op 16 januari 1992 te Valletta (Malta) tot stand gekomen. Het verdrag heeft nog geen gelding voorhet Koninkrijk der Nederlanden. Voor wat betreft de Nederlandse Antillen dient gewacht te worden op deuitvoeringswetgeving (info verkregen van: Directie Buitenlandse Betrekkingen).Status: Het verdrag werd in 1998 met een goedkeuringswet door het Koninkrijk bekrachtigd. Alledrie de landen,Nederland, de Nederlandse Antillen en Aruba, hebben zich door het accepteren van de wet van 1998 verplichtom de bepalingen van het verdrag in te voeren. Het verdrag dat nu voor de Nederlandse Antillen geldt, gaat inprincipe na de staatkundige wijziging ook gelden voor het nieuwe land Curaçao.28-03-2006: De Tweede Kamer stemde dinsdag in met de nieuwe archeologiewet. Doel is betere bescherming tebieden voor archeologische resten in de bodem. Rijk, provincies, gemeenten en bedrijven krijgen te maken metnieuwe voorschriften. Met de wet wordt uitvoering gegeven aan het Verdrag van Valetta (Malta), dat een grootaantal Europese landen veertien jaar geleden ondertekenden.Voorgeschiedenis en betekenis van het verdrag (door H. van Gijssel, WJZ, NL)Het is een verdrag tussen de Lidstaten van de Raad van Europa. Het staat open voorondertekening door de Lidstaten en andere Staten die partij zijn bij het Europees CultureelVerdrag. Voor het Koninkrijk der Nederlanden heeft Minister d’Ancona het Verdrag op 16januari 1992 ondertekend. Daarmee is Nederland evenwel nog niet Partij geworden bij hetVerdrag; daarvoor is instemming van de wetgever nodig (een goedkeuringswet) alsmedeimplementatiewetgeving. De Nederlandse goedkeuringswet – twee artikelen - dateert van 27PREAM Architecs blz. 64 van 77
  • 69. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maartenfebruari 1998. De implementatiewetgeving heeft vorm gekregen in het onderhavigewetsvoorstel (“Wet op de archeologische monumentenzorg”).Een belangrijk uitgangspunt van het verdrag is het streven naar behoud in de bodem. Als ergeen noodzaak is om op te graven, dient het bodemarchief met rust te worden gelaten. Wehebben immers maar beperkte mogelijkheden om dat “archief” werkelijk zinvol teonderzoeken. Zowel qua menskracht als qua technische kennis als qua wetenschappelijkeinzichten. Als gevolg van de enorme verstedelijking en toename van de infrastructuur die in detweede helft van de vorige eeuw is begonnen en voorlopig nog niet is geëindigd, verdwijnt hetarcheologische erfgoed echter in hoog tempo. Dat heeft vergaande gevolgen voor demogelijkheden van de westerse mens om zijn geschiedenis te leren kennen. Dat besef ligt tengrondslag aan het Verdrag van Malta dat mede tot doel heeft archeologie als een volwaardigbelang te laten meewegen in de besluitvorming ter zake van de ruimtelijke inrichting (artikel 5van het verdrag). Daarbij is een vergelijking gemaakt met het milieubelang: schade aan hetmilieu dient zoveel mogelijk te worden voorkomen; daar waar andere belangen moetenprevaleren dienen schadebeperkende maatregelen te worden getroffen die door de veroorzakermoeten worden gefinancierd. Vertaald naar de archeologie: archeologische sporen dienenzoveel mogelijk onaangetast in de bodem te worden bewaard (behoud in situ); indien anderebelangen moeten prevaleren, moet er worden opgegraven (noodonderzoek) op kosten van deverstoorder (artikel 6 van het verdrag).Internationale verdragen en regelgevingOvereenkomst inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van dewereldDit verdrag is op 16 november 1972 te Parijs tot stand gekomen en geldt voor de NederlandseAntillen sinds 26 november 1992. Het verdrag geldt ook voor Nederland en Aruba.(info verkregen van: Directie Buitenlandse Betrekkingen)UNESCO WORLD HERITAGE CONVENTION (UIT: WWW.UNESCO.ORG)CONVENTION CONCERNING THE PROTECTION OF THE WORLD CULTURALAND NATURAL HERITAGETHE GENERAL CONFERENCE of the United Nations Educational, Scientific and CulturalOrganization meeting in Paris from 17 October to 21 November 1972, at its seventeenthsession,Noting that the cultural heritage and the natural heritage are increasingly threatened withdestruction not only by the traditional causes of decay, but also by changing social andeconomic conditions which aggravate the situation with even more formidable phenomena ofdamage or destruction,PREAM Architects blz. 65 van 77
  • 70. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenConsidering that deterioration or disappearance of any item of the cultural or natural heritageconstitutes a harmful impoverishment of the heritage of all the nations of the world,Considering that protection of this heritage at the national level often remains incompletebecause of the scale of the resources which it requires and of the insufficient economic,scientific, and technological resources of the country where the property to be protected issituated,Recalling that the Constitution of the Organization provides that it will maintain, increase, anddiffuse knowledge, by assuring the conservation and protection of the worlds heritage, andrecommending to the nations concerned the necessary international conventions,Considering that the existing international conventions, recommendations and resolutionsconcerning cultural and natural property demonstrate the importance, for all the peoples of theworld, of safeguarding this unique and irreplaceable property, to whatever people it maybelong,Considering that parts of the cultural or natural heritage are of outstanding interest andtherefore need to be preserved as part of the world heritage of mankind as a whole,Considering that, in view of the magnitude and gravity of the new dangers threatening them, itis incumbent on the international community as a whole to participate in the protection of thecultural and natural heritage of outstanding universal value, by the granting of collectiveassistance which, although not taking the place of action by the State concerned, will serve asan efficient complement thereto,Considering that it is essential for this purpose to adopt new provisions in the form of aconvention establishing an effective system of collective protection of the cultural and naturalheritage of outstanding universal value, organized on a permanent basis and in accordancewith modern scientific methods,Having decided, at its sixteenth session, that this question should be made the subject of aninternational convention,Adopts this sixteenth day of November 1972 this Convention.I. DEFINITION OF THE CULTURAL AND NATURAL HERITAGEArticle 1For the purposes of this Convention, the following shall be considered as "cultural heritage":monuments: architectural works, works of monumental sculpture and painting, elements orstructures of an archaeological nature, inscriptions, cave dwellings and combinations offeatures, which are of outstanding universal value from the point of view of history, art orscience;groups of buildings: groups of separate or connected buildings which, because of theirarchitecture, their homogeneity or their place in the landscape, are of outstanding universalvalue from the point of view of history, art or science;sites: works of man or the combined works of nature and man, and areas includingarchaeological sites which are of outstanding universal value from the historical, aesthetic,ethnological or anthropological point of view.PREAM Architecs blz. 66 van 77
  • 71. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenII. NATIONAL PROTECTION AND INTERNATIONAL PROTECTION OF THECULTURAL AND NATURAL HERITAGEArticle 4Each State Party to this Convention recognizes that the duty of ensuring the identification,protection, conservation, presentation and transmission to future generations of the culturaland natural heritage referred to in Articles 1 and 2 and situated on its territory, belongsprimarily to that State. It will do all it can to this end, to the utmost of its own resources and,where appropriate, with any international assistance and co-operation, in particular, financial,artistic, scientific and technical, which it may be able to obtain.VI. EDUCATIONAL PROGRAMMESArticle 27 1. The States Parties to this Convention shall endeavor by all appropriate means, and in particular by educational and information programmes, to strengthen appreciation and respect by their peoples of the cultural and natural heritage defined in Articles 1 and 2 of the Convention. 2. They shall undertake to keep the public broadly informed of the dangers threatening this heritage and of the activities carried on in pursuance of this Convention.PREAM Architects blz. 67 van 77
  • 72. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten10. Monitoring en evaluatieDe uitvoering van het monumentenbeleid is in hoofdzaak in een drietal, elkaar overlappendefasen onder te verdelen, te weten:1. Wet- en regelgeving2. Aanwijzen van beschermde monumenten3. Uitvoering restauratiesBeoordeling van de voortgang van de uitvoering kan op deze onderdelen plaatsvinden. Deuitgangspunten voor de beoordeling worden hieronder aangegeven. De afdeling VROM vanhet Eilandgebied, verantwoordelijk voor het monumentenbeleid, dient de monitoring enevaluatie uit te voeren.10.1 Wet- en regelgevingTer afronding van de wet- en regelgeving m.b.t het monumentenbeleid dienen het volgendeeilandsbesluiten houdende algemene maatregelen te worden voorbereid en vastgesteld:S besluit m.b.t. de tegemoetkoming in de kosten voor onderhoud en herstel van beschermde monumenten.Voor dit besluit is het concept Meerjarenprogramma Bijdrageregeling in voorbereiding bijDPP.10.2 Aanwijzen beschermde monumentenPer juni 2009 zijn achttien monumenten ingeschreven in het monumentenregister, zie bijlage“aangewezen monumenten”. Bij acht aangewezen monumenten is bezwaar ingediend.Momenteel zijn 25 dossiers in voorbereiding.10.3 Uitvoering restauratieVoor de uitvoering van de restauraties is een 10-jaren plan opgesteld. De haalbaarheid is inhoge mate afhankelijk van twee factoren:S bereidheid van de monumentenbezittersS beschikbaarheid van fondsen, zowel bij de monumentenbezitters als bij de overheid in zijn rol van subsidieverstrekker.De overheid zal op beide terreinen pro-actief moeten optreden en bijsturen om het projectbinnen hert raamwerk van de planning uit te voerenPREAM Architecs blz. 68 van 77
  • 73. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten11. Aangewezen Monumenten tot Beschermd Monument op St. MaartenDoor BC is op 26 juli 2005 de volgende Monumenten aangewezenPer BC besluit BC260705 zijn de volgende monumenten aangewezen: a. Fort Amsterdam (item B04 of the 2003 proposed monuments list) @ b. Union Farm Plantation House, (item B016 of the 2003 proposed monuments list)* c. Vineyard Building, W.G. Buncamper road 162 (item B01 of the 2003 proposed monuments list) @ d. Methodist Church, Frontstreet 90 (item P060 of the 2003 proposed monuments list) * e. Methodist Manse, Frontstreet 90 (item P061 of the 2003 proposed monuments list)* f. Brick Building, Frontstreet 90 (item P062 of the 2003 proposed monuments list)* g. Guavaberry Emporium, Frontstreet 8 (item P045 of the 2003 proposed monuments list)* h. Passanggrahan Royal Guest House, Frontstreet 19 (item P047 of the 2003 proposed monuments list)*Door BC is op 4 maart 2008 de volgende Monumenten aangewezenBij BC besluit (BC040308) is op 4 maart 2008 onder Agendapunt 16 de lijst van tebeschermen monumenten bekrachtigt. Het BC Besluit was om de volgende objecten alsBeschermde monumenten aan te wijzen. Directeur ROB is door BC belast met de uitvoeringvan dit besluit, met kennisgeving aan de afdelingen JZ en Directie Programma’s en Projecten.Approval to designate the following 20 objects as protected monuments: i. Bishop Hill (item B-18 of the 2003 proposed monuments list) @ j. Madame Estate item (item B-15)* k. L.B. Scott Road #105 (item B-08)* l. Dutch Reformed Church/Public Cemetery Cul-de-Sac (item B-07)* m. Mary’s Fancy Plantation (item B-10) @ n. Frontstreet #134 (item P-073)* o. The White House (item P-074)* p. Zoutfabriek Foga (item B-20)* q. Plantage Belvedère (item B-019) @ r. Verkaveling Zoutpan (item B-21)* s. Backstreet #171 (item P-038)* t. Backstreet #153 (item P-033)* u. Backstreet #152 (item P-032)* v. Backstreet #93 (item P-018)*PREAM Architects blz. 69 van 77
  • 74. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten w. Donchee’s Café and Bake Shop, Backstreet #88 (item P-017)* x. Backstreet #28 (item P-006)* y. St. Joseph Convent (item P-048)? z. Courthouse (item P-058)* aa. Fronthouse #113 (item P-068)* bb. Emilio Wilson Estate (item B-09) @ 2. Approval of the enclosed draft Island Resolutions to designate these monuments as protected. The resolutions once approved will be inscribed in the public registry of protected monuments. 3. Approval of the enclosed draft letters to the property owners of the monuments to be protected on the premise that the ownership of the monuments will yet be verified based on more recent title searches for the properties.Opgenomen in Monumenten Register (*)De met * aangegeven monumenten zijn tevens na beroepstermijn opgenomen in hetMonumentenregister (op 31 oktober 2008).Objecten waar Bezwaar is aangetekend door eigenaren/belanghebbenden (@)De met @ gemarkeerde monumenten hebben kennelijk bezwaar aangetekend. De bezwarenzijn doorgestuurd naar de Monumentenraad voor advies. De bezwaarmakers dienen binnen hetberoepstermijn van BC een antwoord te krijgen op hun bezwaren.Momenteel worden de volgende lichting ‘aan te wijzen monumenten’ door VROMvoorbereid, ter aanwijzing tot beschermde monumenten door BC, conform eerder aangegevenaanwijzingsprogramma in dit beleidsplan.PREAM Architecs blz. 70 van 77
  • 75. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenEnkele aangewezen en beschermde MonumentenItem B08, LB Scott Road 105Item B016, Union Farm Plantation HousePREAM Architects blz. 71 van 77
  • 76. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenItem B015, Madame EstateItem B20, Zoutfabriek FogaPREAM Architecs blz. 72 van 77
  • 77. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenItem P060, Methodist Church, FrontstreetItem P061, Methodist Manse, Frontstreet 90, PhilipsburgPREAM Architects blz. 73 van 77
  • 78. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenItem P058, Courthouse, PhilipsburgItem P074, The White House, Frontstreet, PhilipsburgPREAM Architecs blz. 74 van 77
  • 79. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenItem P017, Donchee’s Café and Bake Shop, Backstreet 88, PhilipsburgItem P018, Backstreet 93, PhilipsburgPREAM Architects blz. 75 van 77
  • 80. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. Maarten12. LiteratuurBij het samenstellen van dit rapport is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:S Dr. J. Hartog, “De Bovenwindse Eilanden”, Aruba 1964S J. Parry & P. Sherlock, “A Short History Of The West Indies”, London 1971S H.D. Teenstra, “De Nederlandsche West-Indiese eilanden in derzelver tegenwoordige toestand”, Amsterdam 1837S J. Glasscock, “The making of an island” 1985S M.Sypkens Smit, “rapport ter (voorlopige) afsluiting van het cultureel antropologisch onderzoek op St. Maarten, N.A.”, 1981S P. Gosner, “Caribbean Georgian”, Washington 1982S J. Berthelot & M. Gaume, “Caribbean Popular Dwelling”, Parijs 1982S Joan D. van Andel, “Caribbean Traditional Architecture”, Leiden 1985S Eilandgebied St. Maarten, “Proposed Protected Historical Sites and Buildings on St. Maarten, first group”, St. Maarten 1994S D. Lesterhuis en R. van Oers, “The Urban Heritage of Philipsburg”, Delft 2001S DROV Curaçao, “Het Monumentenplan”, Willemstad 1990S DROV / MFC Curaçao, “Plan di Monumento 2000+”, Willemstad 2001S Stichting Nationaal Restauratiefonds e.a. “Monumentenzorg lokaal op koers”, Den Haag 2000.S Development Prespective for Philipsburg and the Greater Great Bay Area, Gemeente Almere, B.V TKA. Mei 2003.S “Monumenten op de Nederlandse Antillen”, Stichting Nationaal Restauratiefonds (NRF), Juni 2004.S “Rekenen met monumenten op de Nederlandse Antillen” , NIB Consult B.V., mei 2004.S De Monumenteneilandsverordening Sint Maarten (AB 2000, nr. 1 vastgesteld op 21 december 1999 en door gezaghebber afgekondigd op 5 januari 2000) en daaruit voortvloeiende ebhammen. In dit document noemen we het kortheidshalve MEV.S Huidige organisatiestructuur en toekomstige Organisatieplannen (OP) van de relevante Ministeries van het Eilandgebied Sint Maarten.PREAM Architecs blz. 76 van 77
  • 81. Meerjaren Monumentenbeleidsplan St. MaartenBijlagen 1. Kaart geïnventariseerde monumenten Philipsburg 2. Kaart geïnventariseerde monumenten Simpson Bay 3. Potentieel te beschermen monumenten 4. Kaart prioriteiten monumenten Philipsburg 5. Kaart bebouwingshoogte Philipsburg 6. Kaart te behouden stadsgezichten in Philipsburg 7. Raming restauratiekosten gebouwen Philipsburg 8. Raming kosten meerjaren uitvoeringsplan 9. Meerjaren uitvoeringsschemaPREAM Architects blz. 77 van 77
  • 82. PREAM Consultants N.V. project : Monumenteninventarisatie onderwerp : potentieel te beschermen monumenten datum : 21 mei 2004 Selectiecriteria I architectonische waarde II cultuurhistorische of traditionele waarde III zeldzaamheid IV bekendheid maker, bouwmeester, architect V stedenbouwkundige of landschappelijke waarde Monumenten buiten de bebouwde komvolg# ID Straat + nummer oud # Naam Object I II III IV V 1 B01 W.G. Buncamper Road 162 Vineyard - - - - - 2 B02 J. Yrausquin Blvd. - St. Peters Batterij - 3 B03 uiterste punt Pointe Blanche - Old Spanish Fort - 4 B04 Schiereiland Fort Amsterdam - Fort Amsterdam - - - 5 B05 Fort Hill - Fort Willem I - - 6 B06 Union Road - Grensmonument - 7 B07 ten westen van Bush Road rotonde - Dutch Reformed Cemetery - - - 8 B08 L.B. Scot Road 105 - - - - - - 9 B09 L.B. Scot Road 53 - Emilios (bijnaam Golden Rock), Industry - - - - 10 B10 L.B. Scot Road z/n Marys Fancy - - - - 11 B12 S.W. Hazel Road / R.I. Mayan Road Ebenezer Plantation - - 12 B15 A.T. Illidge Road - Madame Estate - - - - 13 B16 Dutch Quarter Union Farm - - - - 14 B17 weg van Dutch Quarter naar French Quarte - Plantation Betlehem - 15 B18 Bishop Hill Road - Bishop Hill - 16 B19 Oyster Pond Road plantage Belvedere - - - - 17 B20 Arch Road, Foga Zoutfabriek Foga - - - - 18 B21 Great Salt Pond Verkaveling zoutpan - - - - 19 B22 L.B. Scot Road z/n Bettys Estate - 20 B23 Union Road Vrm. Leonard Conner School - - - - - 21 B13 A.T. Illidge Road 49 - - - - 22 B14 A.T. Illidge Road 93 - - - -
  • 83. Monumenten in Philipsburg ID Straat + nummer oud # Naam Object I II III IV V23 P002 Backstreet 12 12 - - - - -24 P006 Backstreet 28 30 BG: Selections wholesale and retail. Verdieping: - - - - -25 P007 Backstreet z/n 31 onderdeel St. Joseph School - - - -26 P009 Backstreet z/n (achter de Backstreet Clinic) 36 - - -27 P013 Backstreet 44 50 - - - - -28 P017 Backstreet 88 96 Donchees café & bake shop - -29 P018 Backstreet 93 93 - - - - -30 P023 Backstreet 107 103 - - - - -31 P024 Backstreet 109 105 - - - - - -32 P032 Backstreet 152 168 - - - - - -33 P033 Backstreet 153 155 - - - - - -34 P035 Backstreet 159 161 - - - - - -35 P038 Backstreet 171 171 - - - - - -36 P039 Backstreet 177 177 - - - - - -37 P040 Backstreet 180 200 - - - - -38 P043 Backstreet 188 212 - - -39 P044 Backstreet 191 191 - - -40 P045 Frontstreet 8 (z/n) 8 Guavaberry emporium -41 P046 Frontstreet 17 11 Tendal Holding Real Estate -42 P047 Frontstreet 19 15 Pasanggrahan Royal Guest House - - - -43 P048 Frontstreet 26 22 St. Joseph Convent - -44 P050 Frontstreet 28 24 vrm. St. Joseph School, nu Tommy Hilfiger - - - - -45 P052 Frontstreet 37 ? 29 Rink House - - - - -46 P054 Frontstreet 51 (z/n) 43 St. Martins Church - -47 P056 Frontstreet 56 46 Ballerina Jewelers - - -48 P058 Frontstreet 58 (z/n) 48 Courthouse - -49 P059 Frontstreet 59 53 Joes Jewelry Outlet/ Goldmine/ Caribbean BLVD - -50 P060 Frontstreet 90 80 Methodist Church - - -51 P061 Frontstreet 90 80 Methodist Manse - -52 P062 Frontstreet 90 Backst Brickbuilding (op terrein kerk) - - -53 P063 Frontstreet 96 84 LEscargot - -
  • 84. ID Straat + nummer oud # Naam Object I II III IV V54 P065 Frontstreet 100 88 Oranje School - -55 P067 Frontstreet 111 - -56 P068 Frontstreet 113 95 - - -57 P070 z/n Frontst - - -58 P071 Frontstreet 126 114 Baby bop play school & nursery - - -59 P073 Frontstreet 134 120 - - -60 P074 Frontstreet 144 122 The White House - -61 P076 Frontstreet 159 131 - - -62 P077 Frontstreet 161 133 -63 P078 Frontstreet 162 142 - - -64 P079 Frontstreet 167 137 Wajang Doll - -65 P080 Frontstreet 171 141 - -66 P081 Frontstreet 179 151 - - -67 P092 Cannegieterstreet, t.o. W.I.B. onbekeZuster Borgia School - -68 P093 Hendrikstraat 4 4 Lucky Too gift shop - -69 P095 Naast de pier, C.Wathey Square - Oorlogsmonument - - -70 P097 Hotelsteeg 3 1 - -71 P099 Smidsteeg 3 3 - - - - Monumenten in Simpson Bay ID Straat + nummer oud # Naam Object I II III IV V72 S05 Simpson Bay Road 26 20 vrm. St. Petrus Gonzales Chapel, Bedrock Playschool - - -73 S09 Simpson Bay Road - Gov. Cistern - -74 S11 Simpson Bay Road 44 44 onbekend - -
  • 85. PREAM Consultants N.V. project : monumentenbeleidsplan St. Maartenonderdeel : raming restauratiekosten gebouwen Philipsburg datum : Februari 2006 volg # ID Straat + nummer Naam Object Toestand Prijs per m2 BVO in m2 restauratiekosten 1 P002 Backstreet 12 - slecht 3,000 10 30,000 2 P007 Backstreet z/n onderdeel Joseph School slecht 3,000 156 469,200 3 P006 Backstreet 28 BG: Selections wholesale and retail. goed 500 425 212,550 4 P009 Backstreet z/n (achter Bstreet Clinic) - slecht 3,000 44 132,300 5 P013 Backstreet 44 - redelijk 1,500 48 72,150 6 P017 Backstreet 88 Donchees café & bake shop goed 500 318 158,800 7 P018 Backstreet 93 - goed 500 70 35,200 8 P023 Backstreet 107 - slecht 3,000 41 123,900 9 P024 Backstreet 109 - slecht 3,000 48 144,000 10 P032 Backstreet 152 - goed 500 324 161,800 11 P033 Backstreet 153 - redelijk 1,500 32 47,700 12 P035 Backstreet 159 cisterne slecht 13 P038 Backstreet 171 - slecht 3,000 65 195,000 14 P039 Backstreet 177 - slecht 3,000 116 346,800 15 P043 Backstreet 188 - goed 500 82 41,200 16 P044 Backstreet 191 - goed 500 60 29,900 17 P045 Frontstreet 8 (z/n) Guavaberry emporium slecht 3,000 48 144,300 18 P046 Frontstreet 17 Tendal Holding Real Estate goed 500 44 22,100 19 P047 Frontstreet 19 Pasanggrahan Royal Guest House goed 500 319 159,650 20 P048 Frontstreet 26 St. Joseph Convent goed 500 1,435 717,600 21 P050 Frontstreet 28 Tommy Hilfiger goed 500 577 288,700 22 P052 Frontstreet 37 ? Authentic Royal Delft Blue goed 500 263 131,700 23 P054 Frontstreet 51 (z/n) St. Martins Church goed 500 458 228,950 24 P056 Frontstreet 56 Ballerina Jewelers goed 500 60 30,000 25 P058 Frontstreet 58 (z/n) Courthouse goed 500 655 327,400 26 P059 Frontstreet 59 Joes Jewelry Outlet/ Goldmine/ etc. redelijk 1,500 449 672,900 27 P060 Frontstreet 90 Methodist Church goed 500 261 130,500 28 P061 Frontstreet 90 Methodist Manse goed 500 211 105,550 29 P062 Frontstreet 90 Brickbuilding (op terrein kerk) goed 500 214 107,050 30 P063 Frontstreet 96 LEscargot goed 500 127 63,600 31 P065 Frontstreet 100 Oranje School goed 500 206 103,150 32 P067 Frontstreet 111 - goed 500 134 67,200 33 P068 Frontstreet 113 - goed 500 107 53,550 34 P070 Frontstreet z/n - slecht 3,000 10 30,000 35 P071 Frontstreet 126 Baby Bop Play School goed 500 92 45,950 36 P073 Frontstreet 134 - slecht 3,000 46 136,500 37 P074 Frontstreet 144 The White House goed 500 248 123,850 38 P076 Frontstreet 159 - goed 500 147 73,450 39 P077 Frontstreet 161 - goed 500 91 45,700 40 P078 Frontstreet 162 - redelijk 1,500 39 59,100 41 P079 Frontstreet 167 Wajang Doll slecht 3,000 74 223,200 42 P080 Frontstreet 171 - goed 500 52 25,800 43 P081 Frontstreet 179 - slecht 3,000 40 120,600 44 P085 Frontstreet 197 - slecht 3,000 46 136,500 45 P092 Cannegieterstreet, t.o. W.I.B. Zuster Borgia School goed 500 291 145,500 46 P093 Hendrikstraat 4 Lucky Too gift shop goed 500 60 29,850 47 P095 oorlogsmonument goed 48 P097 Hotelsteeg 1 redelijk 1,500 32 48,450 49 P099 Smidsteeg - goed 500 64 31,750 Page 1
  • 86. PREAM Consultants N.V. project : monumentenbeleidsplan St. Maartenonderdeel : meerjaren uitvoeringsplan datum : Februari 2006 Monumenten buiten de bebouwde kom Prioriteit hoog volg# ID Straat + nummer oud # Naam Object restauratiekosten 1 B01 W.G. Buncamper Road 162 Vineyard 300,000 2 B02 J. Yrausquin Blvd. - St. Peters Batterij 25,000 3 B03 uiterste punt Pointe Blanche - Old Spanish Fort 25,000 4 B04 Schiereiland Fort Amsterdam - Fort Amsterdam 5,000,000 5 B05 Fort Hill - Fort Willem I 100,000 6 B06 Union Road - Grensmonument 7 B07 ten westen van Bush Road rotonde - Dutch Reformed Cemetery 100,000 8 B08 L.B. Scot Road 105 - - 70,000 9 B09 L.B. Scot Road 53 - Emilios (bijnaam Golden Rock), Industry 2,500,000 10 B10 L.B. Scot Road z/n Marys Fancy 2,500,000 11 B12 S.W. Hazel Road / R.I. Mayan Road Ebenezer Plantation 25,000 12 B13 A.T. Illidge Road 49 - - 50,000 13 B14 A.T. Illidge Road 93 - - 50,000 14 B15 A.T. Illidge Road - Madame Estate 2,500,000 15 B16 Dutch Quarter Union Farm 75,000 16 B17 weg van Dutch Quarter naar French Quarte - Plantation Betlehem 25,000 17 B18 Bishop Hill Road - Bishop Hill 25,000 18 B19 Oyster Pond Road plantage Belvedere 2,500,000 19 B20 Arch Road, Foga Zoutfabriek Foga 30,000 20 B21 Great Salt Pond Verkaveling zoutpan 100,000 21 B22 L.B. Scot Road z/n Bettys Estate 25,000 22 B23 Union Road Vrm. Leonard Conner School 45,000 16,070,000
  • 87. Monumenten in Philipsburg Prioriteit hoogvolg# ID Straat + nummer oud # Naam Object restauratiekosten 1 P006 Backstreet 28 30 BG: Selections wholesale and retail. Verdieping: - 212,550 2 P007 Backstreet z/n 31 onderdeel St. Joseph School 469,200 3 P017 Backstreet 88 96 Donchees café & bake shop 158,800 4 P018 Backstreet 93 93 - 35,200 5 P032 Backstreet 152 168 - 161,800 6 P038 Backstreet 171 171 - 195,000 7 P047 Frontstreet 19 15 Pasanggrahan Royal Guest House 159,650 8 P050 Frontstreet 28 24 vrm. St. Joseph School, nu Tommy Hilfiger 288,700 9 P052 Frontstreet 37 ? 29 Rink House 131,700 10 P058 Frontstreet 58 (z/n) 48 Courthouse 327,400 11 P060 Frontstreet 90 80 Methodist Church 130,500 12 P061 Frontstreet 90 80 Methodist Manse 105,550 13 P062 Frontstreet 90 Backst Brickbuilding (op terrein kerk) 107,050 14 P065 Frontstreet 100 88 Oranje School 103,150 15 P074 Frontstreet 144 122 The White House 123,850 16 P095 Naast de pier, C.Wathey Square - Oorlogsmonument 2,710,100
  • 88. Monumenten in Philipsburg Prioriteit middenvolg# ID Straat + nummer oud # Naam Object restauratiekosten 1 P033 Backstreet 153 155 - 47,700 2 P035 Backstreet 159 161 - 25,000 3 P043 Backstreet 188 212 - 41,200 4 P045 Frontstreet 8 (z/n) 8 Guavaberry emporium 24,050 5 P046 Frontstreet 17 11 Tendal Holding Real Estate 22,100 6 P048 Frontstreet 26 22 St. Joseph Convent 717,600 7 P054 Frontstreet 51 (z/n) 43 St. Martins Church 228,950 8 P056 Frontstreet 56 46 Ballerina Jewelers 30,000 9 P059 Frontstreet 59 53 Joes Jewelry Outlet/ Goldmine/ Caribbean BLVD 672,900 10 P063 Frontstreet 96 84 LEscargot 63,600 11 P067 Frontstreet 111 67,200 12 P068 Frontstreet 113 95 - 53,550 13 P071 Frontstreet 126 114 Baby bop play school & nursery 45,950 14 P073 Frontstreet 134 120 - 136,500 15 P076 Frontstreet 159 131 - 73,450 16 P077 Frontstreet 161 133 - 45,700 17 P079 Frontstreet 167 137 Wajang Doll 37,200 18 P080 Frontstreet 171 141 - 25,800 19 P092 Cannegieterstreet, t.o. W.I.B. onbekeZuster Borgia School 145,500 20 P093 Hendrikstraat 4 4 Lucky Too gift shop 29,850 2,533,800
  • 89. Monumenten in Philipsburg Prioriteit laagvolg# ID Straat + nummer oud # Naam Object restauratiekosten 1 P002 Backstreet 12 12 - 30,000 2 P009 Backstreet z/n (achter de Backstreet Clinic) 36 - 132,200 3 P013 Backstreet 44 50 - 144,200 4 P023 Backstreet 107 103 123,900 5 P024 Backstreet 109 105 - 144,000 6 P039 Backstreet 177 177 - 346,800 7 P040 Backstreet 180 200 - 96,300 8 P044 Backstreet 191 191 - 29,900 9 P070 z/n Frontst - 30,000 10 P078 Frontstreet 162 142 - 59,100 11 P081 Frontstreet 179 151 - 120,600 12 P097 Hotelsteeg 3 1 - 48,450 13 P099 Smidsteeg 3 3 - 31,750 1,337,200 Monumenten in Simpson Bay Prioriteit hoogvolg# ID Straat + nummer oud # Naam Object restauratiekosten 1 S05 Simpson Bay Road 26 20 vrm. St. Petrus Gonzales Chapel, Bedrock Playschool 116,550 2 S09 Simpson Bay Road - Gov. Cistern 50,000 3 S11 Simpson Bay Road 44 44 onbekend 68,100 234,650
  • 90. PREAM Consultants N.V. project : monumentenbeleidsplan St. Maartenonderdeel : meerjaren uitvoeringsplan datum : Februari 2006 Totaal NAF jaar 1 jaar 2 jaar 3 jaar 4 jaar 5 jaar 6 jaar 7 jaar 8 jaar 9 jaar 10 Fortificaties 5,150,000 1,750,000 1,750,000 1,650,000 Philipsburg 6,581,100 1,350,000 1,350,000 1,350,000 1,350,000 1,181,100 Plantage en landhuizen 10,475,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,050,000 1,025,000 Zoutindustrie 130,000 130,000 Begraafplaatsen 100,000 100,000 Simpson Bay 234,650 234,650 Overige objecten 215,000 215,000 Totaal per jaar 22,885,750 4,280,000 4,150,000 4,050,000 2,400,000 2,231,100 1,150,000 1,284,650 1,265,000 1,050,000 1,025,000