Hitit Dini ve Mitolojisi

4,767 views
4,281 views

Published on

Published in: Travel, Technology
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,767
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
226
Actions
Shares
0
Downloads
71
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hitit Dini ve Mitolojisi

  1. 1. Hitit Dini ve Mitolojisi Yrd. Doç. Dr. Meltem Doğan-Alparslanİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  2. 2. Hitit Dönemi’nde Anadolu’da Yer İsimlerini Gösteren Haritaİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  3. 3. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  4. 4. Hitit Kral Listesiİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  5. 5. Hitit Çivi Yazılı Tablet Örnekleriİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  6. 6. Hitit Çivi Yazılı Tablet Örnekleriİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  7. 7. Tabletlerin Yazımı İçin Kullanılan Araç: STYLUSİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  8. 8. Hitit Çivi Yazılı Bir Tablet Örneği Çivi Yazılı Bir Tabletin Toprakta Buluşuİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  9. 9. Başkent Boğazköy, Yazılıkaya Açık Hava Tapınağıİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  10. 10. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  11. 11. Hitit Kralı II. Muvatalli’ye ait bir mühür baskısı üzerinde yer alan Tanrı ve Kral tasviriİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  12. 12. Hitit Tanrıları (etnik kökenlerine göre)● Hint-Avrupalı Tanrılar (Hitit-Luwi-Pala)● Asianik Tanrılar (Hatti-Hurri-Sümer)●Semitik Tanrılar (Assur-Babil)● Indo-Ari Tanrılar (Eski Hint) İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Hititoloji Ana Bilim Dalı
  13. 13. Hattili TanrılarFırtına Tanrısı & Güneş Tanrıçası Çifti:Taru & WurušemuOğulları: Telipinu ve Karısı HatepinuKızları: MezullaTorunları: ZintuhiYeraltı Tanrıları: Lelwani, İšduštaya, PapayaSavaş ve Salgın Hastalıklar ile Veba Tanrısı:Šulinkatte Sümer Tanrıları Ninive kentinin İştar’ıSavaş Tanrısı: Wurunkatte Suların Tanrısı: EaBüyü ile ilgili Tanrıça: Katahzipuri Güneş Tanrısı: Şamaš ve Karısı Aya Ay Tanrısı: Sin ve Karısı Ningal İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Hititoloji Ana Bilim Dalı
  14. 14. Hurrili Tanrılar Hitit TanrılarıFırtına Tanrısı & Güneş Tanrıçası İlk Hitit belgelerinden biri olan AnittaÇifti: metninde “bizim tanrımız” olarakTešup & Hepat bahsedilen tanrı Šiu, daha sonra Hititçe metinlerde genel olarak “tanrı”Oğulları: Šarruma anlamına gelen kelime olarak kullanılmıştır.Çift Cinsiyetli Tanrıça: Šaušga Işık Tanrısı: Šiu Hint Tanrıları Tahıl ve Hububat Tanrısı: Halki İndra At üzerindeki Tanrı: Pirwa Mitra Tanrılaştırılmış Gün: Šiwat Varuna Tanrılaştırılmış Gece: İšpant Nasatya Luwi Tanrıları Çoğunlukla başkent Hattuşa dışındaki Hitit merkezlerinde tapınım görürlerdi. Adları genellikle sihirle ilgili törensel eylemlerde geçerdi. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Hititoloji Ana Bilim Dalı
  15. 15. Mezopotamya Haritasıİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  16. 16. M.Ö. II. Binyılda Anadoluİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  17. 17. M.Ö. II. Binyıl Anadolusundaki Mitolojiler • Hatti kökenli; İlluyanka Hikâyesi, Kaybolan Tanrı Mitolojisi, Gökten Düşen Ay Mitolojisi, Kamrušepa Mitolojisi. • Hurri kökenli; Kumarbi Efsanesi, Hedammu Mitosu, Ullikummi Şarkısı, Avcı Kešši’nin Masalı ve Appu Masalı. • Mezopotamya kökenli; Gılgameš Destanı.İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  18. 18. Zalpa Hikâyesi“Kaneš kraliçesi bir yıl içinde 30 erkek çocuk doğurdu. „Ben ne biçim bir şey doğurdum!‟ dedi. Kraliçe kapları pislikle doldurdu, çocukları içine koyup, ırmağa bıraktı. Irmak onları Zalpuwa Ülkesi‟nde denize çıkarttı. Tanrılar, çocukları denizden alıp, büyüttüler”. İstanbul Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi Hititoloji Ana Bilim Dalı
  19. 19. Kaybolan Tanrı Mitolojisi“Pencereleri sis doldurdu, evi duman doldurdu... Koyun kuzusunu, inekbuzağısını istemedi, arpa ve buğday yetişmez oldu... Dağlar, ağaçlar,çiçekler kurudu... Büyük Güneş Tanrısı bir ziyafet verip bin tanrıyı davetetti. Onlar yediler, içtiler ama doymadılar... Fırtına Tanrısı’nın babası,tanrılara, oğlunun öfkelendiğini ve gittiğini, beraberinde bolluğu vebereketi götürdüğünü söyledi. Bunun üzerine onu aramaya başladılar amabulamadılar. Onu bulması için hızlı kartalı gönderdiler, ancak o dabulamadı... Ana Tanrıça, Kaybolan Fırtına Tanrısı’nı bulması için arıyıgörevlendirdi. Arı, kayıp tanrıyı bir ormanda uyurken bulur, onu sokarakuyandırır. Bu sefer daha çok sinirlenen Fırtına Tanrısı, etrafı kasıpkavurmaya başlar, ülke daha da zor duruma düşer. Ne yapacaklarınışaşıran tanrılar sonunda büyüye başvururlar ve Fırtına Tanrısı’nısakinleştirirler. Tanrı evine döner ve ülkesi ile tekrar ilgilenir,pencerelerden sis kalkar… Ocakta ateş yanar... Ana çocuğuna, koyunkuzusuna kavuşur... ”İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  20. 20. Kaybolan Tanrı Mitolojisi’nden bir başka pasaj “Taht Tanrıçası kartalı çağırır ve ona gönderdiği yeşil ormanda kimin oturduğunu ve ne yaptıklarını sorar. Kartal, ormanda Yeraltı Tanrıçaları‟nın oturduğunu ve bir iğ tuttuklarını ve kralın yıllarını eğirdiklerini söyler”.İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  21. 21. Kumarbi Efsanesi “Eskiden ilk yıllarda, gökyüzü krallığında Tanrı Alalu vardı. İlk tanrılardan kudretli Anu da onun önünde durur, onun ayaklarına kapanırdı. Alalu dokuz yıl gökyüzünde kral kaldı. Sonunda Anu, Alalu‟ya savaş açtı ve Alalu‟yu yendi. Alalu aşağıya, karanlık topraklara kaçtı. Daha sonra Anu gökyüzü tahtına geçti. Alalu‟nun oğlu olan kudretli Kumarbi, Anu‟nun önünde durur, onun ayaklarına kapanırdı. Anu‟nun dokuzuncu krallık yılında, Kumarbi ona savaş açtı. Kendisinden kaçan Anu‟yu yakalayan Kumarbi, onun „uzvunu‟ ısırdı ve Anu‟nun erkekliği, Kumarbi‟nin içine aktı. ….İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  22. 22. ……Kumarbi, Anu‟nun erkekliğini yutunca sevindi ve güldü. Bunun üzerine Anu; „Bunun için çok sevinme. Senin içine ağır bir yük koydum: Önce seni Fırtına Tanrısı Tešup‟a gebe bıraktım. İkinci olarak, seni karşı durulmaz Aranzah Nehri‟ne ve üçüncü olarak kudretli Tanrı Tašmišu‟ya gebe bıraktım. Ayrıca iki korkunç tanrıya daha gebe bıraktım. Öyle olacaksın ki, gelip başını kayalıklara vuracaksın!‟ Daha sonra Kumarbi saklanıp ağzındakileri tükürdü. Ancak yine de bedeninin çeşitli yerlerinden çocukların doğmasına engel olamadı”.İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  23. 23. Kumarbi Efsanesi Theogonia ●Anu ●Uranos ●Kumarbi ●Kronos ●Tešup ●Zeusİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  24. 24. Aslantepe’den Bir Orthostat Üzerinde Fırtına Tanrısı ile İlluyanka’nın Mücadelesi Zeus’un Typhon ile Mücadelesiİstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı
  25. 25. Kumarbi Efsanesi“Kumarbi Tešup‟u alt etmek için planlar düşünmektedir.Aklına kurnazlık gelince hızla yerinden kalkıp asasını elinealır, hızlı rüzgarları bir ayakkabı gibi ayaklarına giyer veyola koyulur. Serin bir kaynağa varır, orada çok büyük birkaya vardır. Birden isteği uyanır ve daha sonra beraberolduğu bu kayadan Ullikummi adını verdiği bir çocuğu olur.Düşmanı Tešup‟u yok etmesi için uygun biri olanUllikummi‟yi, tanrılar ve özellikle de Tešup görmedenbüyümesi için, Ubelluri‟nin omuzlarına yerleştirir”.İstanbul Üniversitesi, Edebiyat FakültesiHititoloji Ana Bilim Dalı

×