Misschien dat u Markje zolang thuis een beetje  les kunt geven …? Natuurlijk heeft  óók úw zoon  recht op onderwijs..!! Ma...
Curatieve  aanpak voortijdig schoolverlaten Paulo Moekotte Lectoraat “Onderwijsarrangementen in maatschappelijke context”
Curatieve aanpak VSV Wat gebeurt er met de jongeren die,  om welke reden dan ook,  toch niet in het systeem passen en  nie...
Duidelijke afbakening of niet? In preventieve zin:  leg de criteria bij het onderwijs, dat  moet aantonen  dat het alles h...
Kerntaken van het onderwijs Kwalificerende functie Economische agenda Socialiserende functie Sociale agenda
Een paar cijfers (07/08) circa 155.000 leerlingen (17%)  voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en  leerwegonder...
Afbakening doelgroep <ul><li>Een belangrijke vraag is wie er deel uitmaken van de doelgroep; daarbij gaat het zowel om (h)...
Vraagstukken <ul><li>Na de afbakening volgen vraagstukken rondom:  </li></ul>? Daarbij betrekken we tevens het perspectief...
Aanbevelingen ! <ul><li>Loopbaan van de jongere als uitgangspunt; instellingen zijn passanten </li></ul><ul><li>Toegankeli...
 
<ul><ul><li>lokaal of  regionaal bekostigde voorzieningen (opvangprojecten,  leerwerkplaatsen) </li></ul></ul>tijdelijk ‘ ...
Ontwikkelpunten Organiseren/toepassen werkzame aanpakken Onderzoek/kennis differentiatiemogelijkheden Aandacht voor schaal...
Knelpunten Gebrek aan visie op de ‘onderkant’ Rafelige structuur van het aanbod Dreigend expertiseverlies <ul><ul><li>Over...
De ‘werkzame’ aanpak? individueel bepaalde  leerdoelen individuele programma’s nadruk persoonlijke  ontwikkeling intensiev...
Managen van aanbod <ul><li>A program large enough to serve all future dropouts in a school (students at risk) would end up...
Sociaal kapitaal <ul><li>Identificatie vindt plaats via bijvoorbeeld ‘functionele identificatie’ in de eigen sociale conte...
Leiderschap: sociale architectuur <ul><li>Sociaal architect: </li></ul><ul><li>ontwerpt de sociale ruimte  </li></ul><ul><...
De rol van technologie <ul><li>Onderwijs hanteert ‘mediating tools’ </li></ul><ul><li>“ The design of organizations, of so...
Socialisatie <ul><li>Kohnstamm lezing “Het spoor bijster” (27 maart a.s.) :  </li></ul><ul><li>Socialisatie is  “beheersin...
Nadruk op gedragsbeheersing <ul><li>Nadelen:  </li></ul><ul><li>ondermijnt ouderlijk gezag     gevoelige relatie tussen o...
Managen van verwachtingen Wettelijke verplichting? Passend bij de school? Draagvlak binnen/buiten de school? Concurrentieo...
Afwegingskader <ul><li>Hoe is de maatschappelijke vraag/verwachting tot stand gekomen? </li></ul><ul><li>Ligt de oorzaak b...
Besluitvorming Close to certainty Far from certainty Far from agreement Close to agreement “ Bounded rationality”
Hoe organiseren? de MULTIFUNCTIONELE SCHOOL:  een maximumvariant die naast onderwijs ook ‘diensten’ aanbiedt als ontspanni...
Nabijheid van deskundigheid Generiek     arrangementen Specifiek :    voorzieningen Incidenteel :     jeugdzorg selecti...
Managen van de keten Kennisbasis Kennisbasis Docent/SLB-er Jeugdzorgmedewerker   Handelings-repertoire Protocollen Registr...
Wie pakt die taken op? <ul><li>1) bijbrengen van waarden en normen  (83%) </li></ul><ul><ul><li>meer aandacht in lerarenop...
Discussie/debat <ul><li>Verwachtingen </li></ul><ul><li>Visie </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid </li></ul><ul><li>Ver...
<ul><li>Dank voor de aandacht en bijdrage aan het debat. </li></ul><ul><li>We wensen u een prettige en leerzame conferenti...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Curatieve aanpak voortijdig schoolverlaten

795 views
657 views

Published on

Presentatie gegeven tijdens de managementconferentie van het Consortium voor Innovatie op 25 maart 2009

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
795
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Curatieve aanpak voortijdig schoolverlaten

    1. 1. Misschien dat u Markje zolang thuis een beetje les kunt geven …? Natuurlijk heeft óók úw zoon recht op onderwijs..!! Maar we oriënteren ons momenteel nog even op de meest optimale regeling…
    2. 2. Curatieve aanpak voortijdig schoolverlaten Paulo Moekotte Lectoraat “Onderwijsarrangementen in maatschappelijke context”
    3. 3. Curatieve aanpak VSV Wat gebeurt er met de jongeren die, om welke reden dan ook, toch niet in het systeem passen en niet in staat zijn een startkwalificatie te behalen? Zijn we in staat om én het doel van de startkwalificatie voor iedereen overeind te houden én tegelijk te erkennen dat er alternatieven nodig zijn voor degenen voor wie een startkwalificatie onbereikbaar is?
    4. 4. Duidelijke afbakening of niet? In preventieve zin: leg de criteria bij het onderwijs, dat moet aantonen dat het alles heeft gedaan om de jongere binnen reguliere kaders te begeleiden, daar niet in slaagt en dat dientengevolge deze jongere thuishoort in de speciale voorziening. In curatieve zin: leg de criteria bij de jongere, die zich als het ware moet 'kwalificeren' voor toelating tot een voorziening.
    5. 5. Kerntaken van het onderwijs Kwalificerende functie Economische agenda Socialiserende functie Sociale agenda
    6. 6. Een paar cijfers (07/08) circa 155.000 leerlingen (17%) voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs en leerwegondersteunend onderwijs in het vmbo (2000=T  +25%) 34.083 Bve 14.713 Vo 48.796 VSV (07-08) 72% 24566 N.-armoedecumulatiegebied 28% 9517 Armoedecumulatiegebied 36% 12137 N.-autochtoon 64% 21946 Autochtoon 40% 13581 Vrouw 60% 20502 Man n = 1581 ROA 2009 16% werk leuker 20% studiekeuze 23% persoonlijke problemen
    7. 7. Afbakening doelgroep <ul><li>Een belangrijke vraag is wie er deel uitmaken van de doelgroep; daarbij gaat het zowel om (h)erkenning als om afbakening van de groep risicojongeren: </li></ul><ul><ul><li>‘ niet-kunners’ ( 4%) </li></ul></ul><ul><ul><li>‘ risicovolle uitvallers’ (44%) </li></ul></ul><ul><ul><li>‘ bewuste opstappers’(52%) </li></ul></ul>
    8. 8. Vraagstukken <ul><li>Na de afbakening volgen vraagstukken rondom: </li></ul>? Daarbij betrekken we tevens het perspectief van een leven lang leren, juist ook voor deze jongeren. Voorkomen beroep op zorg Voorkomen beroep op zorg <ul><ul><li>de doelen die we wensen te bereiken </li></ul></ul><ul><ul><li>de relatie met werk: wat houdt werken zonder startkwalificatie in? </li></ul></ul>de wijze waarop dat gerealiseerd kan worden <ul><ul><li>met de doelgroep in het middelpunt van de belangstelling </li></ul></ul>de wenselijke organisatie van het aanbod
    9. 9. Aanbevelingen ! <ul><li>Loopbaan van de jongere als uitgangspunt; instellingen zijn passanten </li></ul><ul><li>Toegankelijkheid in de vorm van goede allocatie </li></ul><ul><li>Passende bekostiging </li></ul><ul><li>Continuïteit in benadering, organisatie en aanpak </li></ul><ul><li>Twee sporen: </li></ul><ul><ul><li>regionaal waar mogelijk; </li></ul></ul><ul><ul><li>bovenregionaal waar noodzakelijk. </li></ul></ul>
    10. 11. <ul><ul><li>lokaal of regionaal bekostigde voorzieningen (opvangprojecten, leerwerkplaatsen) </li></ul></ul>tijdelijk ‘ beschikbaar’ beperkt toegankelijk experimentele status aangepaste onderwijsroutes (vmbo-leerwerktrajecten, AKA-opleidingen) verschillende vormen van regulier bekostigd onderwijs (speciaal onderwijs, praktijkonderwijs additionele ondersteuning (leerwegondersteuning, zorgbudget) Programma’s en voorzieningen
    11. 12. Ontwikkelpunten Organiseren/toepassen werkzame aanpakken Onderzoek/kennis differentiatiemogelijkheden Aandacht voor schaalproblemen <ul><ul><li>Aandacht voor (ontwikkeling) professionals </li></ul></ul>
    12. 13. Knelpunten Gebrek aan visie op de ‘onderkant’ Rafelige structuur van het aanbod Dreigend expertiseverlies <ul><ul><li>Overbelasting ‘regulier’ onderwijs </li></ul></ul>
    13. 14. De ‘werkzame’ aanpak? individueel bepaalde leerdoelen individuele programma’s nadruk persoonlijke ontwikkeling intensieve begeleiding kleinschalige setting flexibele aanpak binnen een duidelijke structuur nadruk op praktische leer- en werkvormen AANPAK deels accent arbeidsmarkt / werk AANPAK
    14. 15. Managen van aanbod <ul><li>A program large enough to serve all future dropouts in a school (students at risk) would end up serving well under half the dropouts if it were to use common risk factors to identify its participants. (Gleason & Dynarski 2002) </li></ul>! (…) the practice of transferring troublesome students to an alternative setting could increase the odds that students do not graduate (…) one ore more non-promotional school changes between 8 th and 12 th grade can increase a student’s odds of not graduating by 50% (Rumberger & Larson, 1998) !
    15. 16. Sociaal kapitaal <ul><li>Identificatie vindt plaats via bijvoorbeeld ‘functionele identificatie’ in de eigen sociale context en in persoonlijke netwerken (WRR, 2007) </li></ul><ul><li>(In)formele participatie van studenten in elkaar overlappende sociale verbanden van belang (Van Wieringen, 2006) </li></ul><ul><li>Social support networks (<> preventie): </li></ul><ul><ul><li>relatie(s) met peers </li></ul></ul><ul><ul><li>hechting / identificatie met school </li></ul></ul><ul><ul><li>leren leren </li></ul></ul><ul><ul><li>sociale competenties </li></ul></ul>
    16. 17. Leiderschap: sociale architectuur <ul><li>Sociaal architect: </li></ul><ul><li>ontwerpt de sociale ruimte </li></ul><ul><li>biedt ruimte om mee te ontwerpen </li></ul><ul><li>creëert de noodzakelijke voorwaarden voor sociale interactie </li></ul><ul><li>stelt de juiste vragen </li></ul><ul><li>arrangeert de dialoog </li></ul><ul><li>bevordert betrokkenheid en instemming </li></ul>Lerende netwerken = Sociale netwerken
    17. 18. De rol van technologie <ul><li>Onderwijs hanteert ‘mediating tools’ </li></ul><ul><li>“ The design of organizations, of societies actually, always follows the available communications technology.” </li></ul><ul><li>“ While technology is involved in almost any design, the crucial and defining aspect of design is its distinction from technology.” </li></ul><ul><li>“ In the area of human affairs, technique is usually insufficient, if not counter-productive.” </li></ul><ul><li>“ If professionals come to rely only on technique, they fail.” </li></ul>“ Management by design” Richard Farson
    18. 19. Socialisatie <ul><li>Kohnstamm lezing “Het spoor bijster” (27 maart a.s.) : </li></ul><ul><li>Socialisatie is “beheersing van probleemgedrag”: </li></ul><ul><li>omgang gedrag jeugdigen verwarrend en moeilijk  ondersteuning deskundigen </li></ul><ul><li>individueel probleemgedrag, verstoorde emotionele ontwikkeling  ‘autoritaire’ aanpak door deskundigen </li></ul><ul><li>omgang jongeren met veranderende omstandigheden (flexibiliteit  werkzekerheid) </li></ul><ul><li>burgerschapsvorming </li></ul><ul><li>samenwerking tussen ouders, jongeren en school </li></ul><ul><li>het beheersen van segregatie </li></ul><ul><li>de ontwikkeling van een verbindende schoolcultuur </li></ul>
    19. 20. Nadruk op gedragsbeheersing <ul><li>Nadelen: </li></ul><ul><li>ondermijnt ouderlijk gezag  gevoelige relatie tussen ouders scholen dreigt te destabiliseren. </li></ul><ul><li>nadruk therapeutisch onderwijs  leerkrachten komen minder toe aan onderwijzen intellectueel stimulerende onderwerpen. </li></ul>
    20. 21. Managen van verwachtingen Wettelijke verplichting? Passend bij de school? Draagvlak binnen/buiten de school? Concurrentieoverweging? Competenties en vaardigheden aanwezig? Voldoen huisvesting e.a. voorzieningen? Kosten-baten analyse? Inpassen in onderwijspro-gramma? Aanpassen aan interne organisatie? Samenwerken met externen? Uitbesteden?
    21. 22. Afwegingskader <ul><li>Hoe is de maatschappelijke vraag/verwachting tot stand gekomen? </li></ul><ul><li>Ligt de oorzaak binnen of buiten de school? </li></ul><ul><li>Speelt disfunctioneren van andere partijen een rol? </li></ul><ul><li>Verwachten vooral andere partijen dat de school deze taak oppakt, of komt het initiatief hiertoe vooral vanuit de school zelf? </li></ul><ul><li>Hangt de maatschappelijke vraag/verwachting samen met de leerlingenpopulatie van de school? </li></ul><ul><li>Hoe verhoudt de maatschappelijke taak zich tot het primaire proces, leren en onderwijzen? </li></ul><ul><li>Past de taak/verwachting bij andere vragen die op de school afkomen of is deze daarmee strijdig? </li></ul>
    22. 23. Besluitvorming Close to certainty Far from certainty Far from agreement Close to agreement “ Bounded rationality”
    23. 24. Hoe organiseren? de MULTIFUNCTIONELE SCHOOL: een maximumvariant die naast onderwijs ook ‘diensten’ aanbiedt als ontspanning en opvang; de ‘SOBERE’ SCHOOL: een minimumvariant die zich richt op de wettelijke kwalificerende en socialiserende taken; de NETWERKSCHOOL: een tussenvariant die taken op zich neemt en in de uitvoering vooral samenwerking zoekt met anderen.
    24. 25. Nabijheid van deskundigheid Generiek  arrangementen Specifiek :  voorzieningen Incidenteel :  jeugdzorg selectie indicatie SLB ZAT 80 % 20 %
    25. 26. Managen van de keten Kennisbasis Kennisbasis Docent/SLB-er Jeugdzorgmedewerker Handelings-repertoire Protocollen Registratie . Onderwijsketen ( architectuur ) Zorgketen ( architectuur ) ELD EPD Processen Leerplan ( Be)handelplan Keten
    26. 27. Wie pakt die taken op? <ul><li>1) bijbrengen van waarden en normen (83%) </li></ul><ul><ul><li>meer aandacht in lerarenopleiding (25%) </li></ul></ul><ul><ul><li>wat valt onder kerncurriculum? (32%) </li></ul></ul><ul><li>2) inspelen op grote verschillen in niveaus (81%) </li></ul><ul><li>3) zorg voor leerlingen met leer- en/of gedragsproblemen of extra getalenteerde leerlingen (80%) </li></ul><ul><li>4) zorg voor veiligheid (67%). </li></ul>Leraren vinden zelf dat zij maatschappelijke taken moeten oppakken (Werken in het onderwijs, 2009)
    27. 28. Discussie/debat <ul><li>Verwachtingen </li></ul><ul><li>Visie </li></ul><ul><li>Verantwoordelijkheid </li></ul><ul><li>Verzorging </li></ul>
    28. 29. <ul><li>Dank voor de aandacht en bijdrage aan het debat. </li></ul><ul><li>We wensen u een prettige en leerzame conferentie! </li></ul>

    ×