Pardus Nedir?
Hazırlayan Seval Ünver
sevalunver@gmail.com

Türkiye’de Linux
• Red Hat 5 tabanlı Turkuaz Dağıtımı
• Gelecek Linux 1,2,3
• Yerelleştirme Çalıştırmaları
• Türkçe en yüksek çeviri oranlarından birine
sahip
• Linux Kullanıcıları Derneği (LKD)
• E-posta listeleri
• LinuxNet Dergisi
• Turkix gibi Live CD'ler(Çalışan CD’ler)...
• Ulusal İşletim Sistemimiz : Pardus

Pardus / Uludağ
• Bir Linux dağıtımıdır.
• Adını Anadolu Pars'ının Latince’sinden
aldı(Panthera pardus tulliana).
• TÜBİTAK – UEKAE tarafından 2003'ten
beri geliştiriliyor..
• ÇOMAR, TASMA, YALI, PİSİ gibi kendi
geliştiricilerimizin elinden çıkmış,
dağıtıma özel araçlar..
• Uludağ; Ulusal Dağıtım

Pardus Tarihçe
• 2003: Kavramsal hazırlık. ”Neden?”, ”Nasıl?”,
”Kim ile?”
• 2003 sonu: ”Dağıtım”
• 2004 ilk çeyrek: Geliştirici ekibin toplanması,
teknik analiz ve alt yapının hazırlanması
• 2005 ilkçeyrek: Pardus Çalışan CD (1 Şubat)
• 2005 sonu: Pardus 1.0 (26 Aralık)
• 2006 sonu: Pardus 2007 (18 Aralık)
• 2007 başı: Pardus 2007.1 (16 Mart)

Pardus Bileşenleri/Projeleri
• YALI (Yet Another Linux Installer)
Kurulum Yazılımı, Pardus’un, paketlerin kurulumu için..
• ÇOMAR (COnfiguration MAnageR)
Yapılandırma Yöneticisi, Yazılımların birbiri ile uyumlu çalışması için..
• PİSİ (Packages Installed Successfully as Intended)
Paket Yönetim Sistemi, Paketlerin sisteme kurulması/çıkarılması için..
• Zemberek-Pardus
Türkçe yazım denetimi ve gramer kontrolü için..
• Diğer Projeler (KDE Masaüstü ortamı, OpenOffice.org çözümü..)

Pardus Geliştirici Ekibi
Bu kadar değiller..

Pardus Geliştirici Ekibi
• Tabloda Pardus SVN depolarında
erişim hakkı bulunan Pardus
geliştiricilerin bilgileri isim sırası ile yer
almaktadır.

Pardus
• Masaüstü ortamı ve
Kurulumu..
• Veee....
•PARDUS

PARDUS 2008 ekranı

PARDUS 2008 ekranı

Pardus Kurulumu

1.ÖN HAZIRLIK

Yedek almak

Çoklu sürüm için disk bölümü
oluşturmak

Pardus yüklü sisteme başka işletim
sistemi eklemek

Yedek almak

Pardus kurulumuna başlamadan önce yedekleme
yapmanız gerekebilir. Çünkü pardusu kuracağınız
disk bölmesini biçimlendirme sırasında varolan
dosyalarınız kaybolacaktır.

Bu yüzden varsa önemli dosya ve belgelerinizi
başka bir diske veya depolama aygıtına kopyalayın.

Pardus'u eski sisteminizle beraber kullanacaksanız
mutlaka önce verilerinizin yedeğini alın.

Çoklu sürüm için disk bölümü
oluşturmak

Pardus'un yeni sürümünü yüklerken
bilgisayarınızdaki eski Pardus sürümünü veya
başka bir işletim sistemi varsa onu saklayabilirsiniz.
Buna çoğunlukla çoklu önyükleme veya çift
önyükleme yapılandırması adı verilir.

Böldüğünüz disk alanının Pardus için uygun olan
dosya sistemi şekli ile biçimlendirilmesi gerekir.
Windows2000 ve daha üstü sürümlerde NTFS
dosya sistemi kullanırken, Pardus EXT3 adlı dosya
sistemini kullanılır.

Çoklu sürüm için disk bölümü oluşturmak

– Eğer Windows kullanıyorsanız 'Partition Magic' adlı
programı kullanabilirsiniz.
– Fakat eğer pardus veya linux tabanlı başka bir
işletim sistemi kullanıyorsanız bazı komutlarla
EXP3 dosya sistemi ile formatlama yapmanız
gerekir.
– Ya da Gparted(Disk Bölümü Düzenleyicisi) programı
ile Pardus'ta kendinize yeni bir disk alanı
yaratabilirsiniz.
– Pardus'un kurulumu esnasında da istediğiniz
disk bölümlendirmesini ve biçimlendirmesini
yapabilirsiniz.
– Şunu unutmayınız ki Pardus’un kurulacağı disk
bölümünün boyutu en az 4 GB olmak zorundadır.
Pardus’a sonradan kurmak isteyebileceğiniz oyunları,
programları da düşünerek 10-15 GB’lik bir alana
ihtiyacınız olabileceğini de göz ardı etmemelisiniz.

Pardus yüklü sisteme başka işletim sistemi
eklemek

Pardus ile başka bir işletim sistemini aynı anda
sabit diskinize yani harddiskinize kurabilirsiniz.
Sabit diskinizin boyutu el verdiği müddetçe iki ve
hatta daha fazla sayıda işletim sistemi kurmanız
mümkündür.

Pardus yüklü sisteme başka işletim sistemi
eklemek

Eğer bilgisayarınıza Pardus'tan sonra Windows türü bir
işletim sistemi kurunca açılıştaki seçim ekranının yok
olduğunu görürseniz Grub'u tekrar kurarak bu seçim
ekranını geri getirebilirsiniz. “GRUB'u kurtarmak”
sayfasından GRUB hakkında bilgi alabilirsiniz.

2.KURULUM HAZIRLIĞI

Tavsiye Edilen Donanım Özellikleri

Desteklenen Donanımların Listesini Bulma

Tavsiye Edilen Donanım Özellikleri
Pardus'u ortalama bir donanım ile çalıştırabilirsiniz.
İyi bir verim almak için en az 512 MB RAM (bellek) ve
1200 Mhz işlemci tavsiye edilir. Aşağıda belirtilen
temel donanımlar, Pardus'u çalıştırmanızı
sağlayacaktır:

256 MB RAM (512 MB önerilir)

800 Mhz Intel veya AMD işlemci (en az 1200 MHz
önerilir)

En az 4 GB boş disk alanı (10 GB önerilir)

Desteklenen Donanımların Listesini Bulmak

Sisteminizin Pardus için uygun olup olmadığını
kontrol edebilirsiniz. Bunun için, Pardus Donanım
Uyumluluk Listesine http://pardon.pardus.org.tr/
adresinden ulaşılabilir.

Bazı çok yeni donanımlar piyasaya çıktıklarında
yeni standartlarla gelirler. Bu donanımlara sürücü
yazılımlarının hazırlanması zaman alabilir.
Dolayısıyla, en son model ek donanımlardan
bazılarına Linux altında destek bulmakta
zorlanabilirsiniz.

3.SİSTEM KURULUMU

Genel Kamu Lisansı Kabulu

CD Sürücüsü Kontrolü

Klavye Seçimi

Zaman Dilimi Ayarları

Kullanıcı Tanımlamaları ve
Ayarlamaları

Yönetici Ayarları

Disk Bölümlendirme

Ön Yükleyici Seçimi

Sistem Kurulumu

Çalışan CD – Kurulan CD

Pardus 2008 iki farklı biçimde karşımıza çıkıyor:
Kurulan ve Çalışan.

İnternetten iso dosyası indirin ve “Kalıbı yazdır” ile
yazdırın.(http://www.pardus.org.tr/indir)

Ülkemizin ve hatta dünyanın dört bir yanına
dağılmış Pardus CD Temin Gönüllüleri size en
makul süre içinde CD temin edeceklerdir.
(http://tr.pardus-wiki.org/PardusCDTemini)

Kurulum

Yalı Çalışmaya Başlar

Genel Kamu Lisansi Kabulu

CD Sürücüsü Kontrolü

Klavye Seçimi

Zaman Dilimi Ayarları

Kullanıcı Tanımlamaları ve
Ayarlamaları

Yönetici Ayarları

Disk Bölümlendirme

Kendiniz Bölümlendirmek İsterseniz

Farklı Sabit Disk Bölümlendirme İşlemleri

Disk Bölümleme Kıstasları

Pardus sistem dosyalarının oluşturulacağı bölüm
zorunludur.

Kullanıcı dosyaları bölümü ve takas alanı isteğe bağlıdır.
Ancak her ikisini de oluşturmanızı tavsiye ederiz.

Pardus Dosyalarının konulacağı bölüm

Ön Yükleyici Seçimi

Son Basamak

Kurulan Paket Bilgilerini Sunma

Sistem Kurulumu

Kurulumun bitişi

Birden fazla işletim sistemini tanıma ve
bunları açılışta otomatik başlatma

Pardus Açılış Ekranı

4.TEMEL YAPILANDIRMA

Kurulum Sonrası Kaptan Çalışması

Fare Yapılandırması

Panel Yapılandırması

Çoklu Masaüstü Yapılandırması

Duvar Kağıdı Yapılandırması

Ağ Ayarları Yapılandırması

Paket Yöneticisi Yapılandırması

Yapılandırmanın Sonlanışı

Kurulum Sonrası Kaptan
Çalışması

Kurulum sonrası temel masaüstü yapılandırmasında,
kurulumun ardından bilgisayarınızı ilk açtığınızda karşınıza
çıkan Kaptan Masaüstü Sihirbazı'nı kullanabilirsiniz.

Kaptan Masaüstü Sihirbazı, kullanıcıların genel masaüstü
ihtiyaçlarının gerektirdiği düzenlemeleri kolaylaştırmak
amacıyla hazırlanmıştır.

Kaptan Masaüstü Sihirbazı ilk olarak ekranda böyle karşınıza gelmektedir.

Kaptan Sihirbazı ile Yapılandırabilecekleriniz

Fare Yapılandırması
v

Panel Yapılandırması

Çoklu Masaüstü Yapılandırması

Duvar Kağıdı Yapılandırması

Ağ Ayarları Yapılandırması-I

Ağ Ayarları Yapılandırması-II

Ağ Ayarları Yapılandırması-III

Ağ Ayarları Yapılandırması-IV

Ağ Ayarları Yapılandırması-V

Ağ Ayarları Yapılandırılması-VI

Paket Yöneticisi Yapılandırması

Yapılandırmanın Sonlanışı

Pardus - Panel
• Temel masaüstü bileşenleri;
Panel
Arkaplan

TASMA

5. YALI

YALI (Yet Another Linux Installer), Pardus için
geliştirilen yeni bir kurulum yazılımıdır. Hızlı ve
sorunsuz bir biçimde kullanıcıların işletim sistemini
kurulum medyasından hedef sisteme yerleştirir.

YALI'nın Başlıca Özellikleri:
YALI'nın belli başlı özelliklerini şu şekilde
sıralamak mümkündür:
 NTFS Disk Bölümlerini Küçültme
 Kolay Sabit Disk Bölümleme Ekranı
 Farklı Sabit Disk Bölümlendirme İşlemleri
 Birden fazla işletim sistemini tanıma ve
bunları açılışta otomatik başlatma
 Kurulan Paket Bilgilerini Sunma

Pardus'da neler vardı..
• 70 dil desteği (Türkçe, İngilizce, Almanca,
Hollandaca ve İspanyolca kurulum)
• AppArmor güvenlik yazılımı
• Gelişmiş donanım tanıma sistemi (Müdür)
• Gelişmiş güç yönetimi (Suspend/Hibernate v.b.)
• Gelişmiş X yapılandırma aracı (Zorg)
• Güncel paketler/teknolojiler [bkz: AIGLX:)]
• Masaüstü arama yazılımları (Beagle/Kerry)
• Ntfs-3g ile NTFS disklere yazma desteği
• Onlarca yeni oyun (Çok güzeller:P)
• Suse’nin gelişmiş Kicko? menüsü
• Xen ve Qemu gibi sanal makina yazılımları

Pardus'da neler vardı..
• 2.6.25 çekirdek ve çok daha fazla donanım
desteği
• GCC 4.3.3, Python 2,5, Java 6 gibi önemli altyapı
yenilikleri
• Çoklu masaüstü, ağ ayarları, depo ekleme gibi
sihirbazları ile yeni Kaptan
• Kurulum sonrasında Kaptan'ın, özellikle dizüstü
bilgisayarlardakidahili web kameranızı tanıyıp,
avatar olarak kullanabileceğiniz birfotoğrafınızı
çekmesi
• Çok daha hızlı bir PiSi ve hızlı depo
güncellemeleri
• Paketleri güncellerken hız limiti koyabilme
• Göç Aracı ile Windows'taki ayar, belge ve adres
defterlerinin Pardus'a aktarımı

Pardus'da neler vardı..
• Mozilla Firefox 3.0
• OpenOffice.org 2.4
• Yeni DBus ile uzaktan yönetimde etkinlik
• Yeni ConsoleKit ile ağınızdaki bir bilgisayardaki
kullanıcı haklarını(mesela 1.000 km ötede,
memlekette kardeşinizin başına
oturduğubilgisayarı) değiştirebilme
• Sistemde yapılan değişiklikleri atomik olarak geri
alabilme
• Sisteminizdeki paketlerin o anki durumunun
snapshot'unu alabilme ve bunları kaydetme
• XDelta desteği : Tüm paketi değil, o paketin
sadece değişen kısmını güncelleme
• Nvidia kartlar için özel yapılandırma ayarları
• ATI kartlar için büyük sürprizler : )

Pardus'ta neler vardı..
• Yeni CUPS sürücüsü ve bilgisayara çok daha fazla
yazıcının tanıtılabilecek olması
• Yazıcı tanıtma sihirbazı
• Composite desteğinin açık olarak gelmesi.
Compiz'e benzer bazı efektlere kurulumla sahip
olabilme
• Ve hepsinden önemlisi yepyeni bir YALI ... Disk
bölümlendirme işlemlerinin son derece
kolaylaşması

Pardus 2009 Yenilikleri
• KDE4 masaüstü ortamı
• Daha kullanışlı ve daha hızlı çalışan arayüzlü bir
PiSi Paket Yöneticisi
• QT 4 ara yüzleri
• ext4 dosya sistemi desteği
• Grafikler için GEM Bellek Yöneticisi
• Geliştirilmiş Sürücü Desteği
• Disk Koruma
• Network Yenilikleri (2.6.30 kernel, UWB (Ultra
Wide Band) desteği, Kablosuz USB, UWB-IP, ve
Nokia’nın Phonet Network Protocol teknolojilerini
destekliyor.)
• Daha hızlı, daha kararlı ve daha yetenekli bir
Pardus..

Pardus 2009 Açılış Ekranı

Pardus 2009

Pardus – Dosya Yöneticisi
• Dosya Yöneticisi ;
Konqueror
Dosya Sistemi Yapısı

Linux – Dosya/Dizin Yapısı
/root (Kök)
/bin: Temel komutları, uygulamaları içerir.
/boot: Çekirdek ve açılışta kullanılan dosyaları içerir.
/dev: Donanım, aygıt dosyalarını içerir.
/etc: Sistem ayarları, yapılandırma bilgisini içerir.
/home: Kullanıcıların verilerini içerir.
/lib: Çekirdek modülleri ve paylaşılan kod kütüphanelerini içerir.
/mnt: Çeşitli dosya sistemi/aygıtlarını içerir.
/proc: Süreçler ve donanım yapılandırmaları için bilgi merkezidir.
/root: Sistem yöneticisinin (yani “root” kullanıcısının) ev dizinidir.
/usr: Tüm kullanıcılarca paylaşılan verileri içeren dizindir.
/tmp: Geçici dosyaları içerir.
/local: Yerel uygulama ve bileşenleri içerir.
/var: Değişken veriler, kuyruk ve log dosyalarını içerir.

OpenOffice.org
• 1980'li yıllarda geliştirilen StarOffice'in kaynak kodlarının açılmasıyla
meydana gelen oluşumun ve programın adıdır.
• Çağdaş bir ofis yazılımıdır. 80 milyonu aşan indirme sayısı..
• OpenOffice.org Writer (Kelime İşlemci)
• OpenOffice.org Calc (Hesap Tablosu)
• OpenOffice.org Impress (Sunum Hazırlama)
• OpenOffice.org Draw (Vektörel Çizim)
• OpenOffice.org Base (Veritabanı)
• OpenOffice.org Math (Formül hazırlama)
• Özgür yazılım ve diğer özgür yazılımlarla uyumlu çalışabilme..
• MS Office dosyalarını açma ve Ms Office biçiminde kaydetme
• Belgeleri PDF olarak kaydetme..
• OASIS (Open Standards XML File Format) belge biçimi..
• OpenOffice.org-Türkiye - www.openoffice.org.tr

Windows Programların Pardus (Linux)
Karşılıkları
İnternet Uygulamaları

Windows Programların Pardus (Linux)
Karşılıkları
Çoklu ortam (Medya) Uygulamaları

Windows Programların Pardus (Linux)
Karşılıkları
Grafik Uygulamaları

Windows Programların Pardus (Linux)
Karşılıkları
Ofis ve Düzenleyici Uygulamalar

Windows Programların Pardus (Linux)
Karşılıkları
Diğer Uygulamalar

Teşekkürler..
Dinleme zahmetine katlandığınız için
Teşekkür Ederim.
Sorularınız ?
Seval Ünver
TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği
sevalunver@gmail.com
http://sevalunver.blogspot.com/

Pardus Nedir?
Hazırlayan Seval Ünver
TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği
sevalunver@gmail.com