Pardus 2008 Sunumu

Pardus Nedir?

Hazırlayan Seval Ünver

[email_address]

Türkiye’de Linux

Red Hat 5 tabanlı Turkuaz Dağıtımı

Gelecek Linux 1,2,3

Yerelleştirme Çalıştırmaları

Türkçe en yüksek çeviri oranlarından birine sahip

Linux Kullanıcıları Derneği (LKD)

E-posta listeleri

LinuxNet Dergisi

Turkix gibi Live CD'ler(Çalışan CD’ler)...

Ulusal İşletim Sistemimiz : Pardus

Pardus / Uludağ

Bir Linux dağıtımıdır.

Adını Anadolu Pars'ının Latince’sinden aldı( Panthera pardus tulliana ).

TÜBİTAK – UEKAE tarafından 2003'ten beri geliştiriliyor..

ÇOMAR, TASMA, YALI, PİSİ gibi kendi geliştiricilerimizin elinden çıkmış, dağıtıma özel araçlar..

Uludağ; Ulu sal Dağ ıtım

Pardus Tarihçe

2003: Kavramsal hazırlık. ”Neden?”, ”Nasıl?”, ”Kim ile?”

2003 sonu: ”Dağıtım”

2004 ilk çeyrek: Geliştirici ekibin toplanması, teknik analiz ve alt yapının hazırlanması

2005 ilkçeyrek: Pardus Çalışan CD (1 Şubat)

2005 sonu: Pardus 1.0 (26 Aralık)

2006 sonu: Pardus 2007 (18 Aralık)

2007 başı: Pardus 2007.1 (16 Mart)

Pardus Bileşenleri/Projeleri

YALI ( Y et A nother L inux I nstaller)

Kurulum Yazılımı, Pardus’un, paketlerin kurulumu için..

ÇOMAR ( CO nfiguration MA nage R )

Yapılandırma Yöneticisi, Yazılımların birbiri ile uyumlu çalışması için..

PİSİ ( P ackages I nstalled S uccessfully as I ntended)

Paket Yönetim Sistemi, Paketlerin sisteme kurulması/çıkarılması için..

Zemberek-Pardus

Türkçe yazım denetimi ve gramer kontrolü için..

Diğer Projeler (KDE Masaüstü ortamı, OpenOffice.org çözümü..)

Pardus Geliştirici Ekibi Bu kadar değiller..

Pardus Geliştirici Ekibi

Tabloda Pardus SVN depolarında erişim hakkı bulunan Pardus geliştiricilerin bilgileri isim sırası ile yer almaktadır.

Pardus

Masaüstü ortamı ve Kurulumu..

Veee....

PARDUS

PARDUS 2008 ekranı

Pardus Kurulumu

1.ÖN HAZIRLIK

Yedek almak

Çoklu sürüm için disk bölümü oluşturmak

Pardus yüklü sisteme başka işletim sistemi eklemek

Yedek almak

Pardus kurulumuna başlamadan önce yedekleme yapmanız gerekebilir. Çünkü pardusu kuracağınız disk bölmesini biçimlendirme sırasında varolan dosyalarınız kaybolacaktır.

Bu yüzden varsa önemli dosya ve belgelerinizi başka bir diske veya depolama aygıtına kopyalayın.

Pardus'u eski sisteminizle beraber kullanacaksanız mutlaka önce verilerinizin yedeğini alın.

Pardus'un yeni sürümünü yüklerken bilgisayarınızdaki eski Pardus sürümünü veya başka bir işletim sistemi varsa onu saklayabilirsiniz. Buna çoğunlukla çoklu önyükleme veya çift önyükleme yapılandırması adı verilir.

Böldüğünüz disk alanının Pardus için uygun olan dosya sistemi şekli ile biçimlendirilmesi gerekir. Windows2000 ve daha üstü sürümlerde NTFS dosya sistemi kullanırken, Pardus EXT3 adlı dosya sistemini kullanılır.

Eğer Windows kullanıyorsanız 'Partition Magic' adlı programı kullanabilirsiniz.

Fakat eğer pardus veya linux tabanlı başka bir işletim sistemi kullanıyorsanız bazı komutlarla EXP3 dosya sistemi ile formatlama yapmanız gerekir.

Ya da Gparted(Disk Bölümü Düzenleyicisi) programı ile Pardus'ta kendinize yeni bir disk alanı yaratabilirsiniz.

Pardus'un kurulumu esnasında da istediğiniz disk bölümlendirmesini ve biçimlendirmesini yapabilirsiniz.

Şunu unutmayınız ki Pardus’un kurulacağı disk bölümünün boyutu en az 4 GB olmak zorundadır. Pardus’a sonradan kurmak isteyebileceğiniz oyunları, programları da düşünerek 10-15 GB’lik bir alana ihtiyacınız olabileceğini de göz ardı etmemelisiniz.

Pardus ile başka bir işletim sistemini aynı anda sabit diskinize yani harddiskinize kurabilirsiniz. Sabit diskinizin boyutu el verdiği müddetçe iki ve hatta daha fazla sayıda işletim sistemi kurmanız mümkündür.

Eğer bilgisayarınıza Pardus'tan sonra Windows türü bir işletim sistemi kurunca açılıştaki seçim ekranının yok olduğunu görürseniz Grub'u tekrar kurarak bu seçim ekranını geri getirebilirsiniz. “ GRUB'u kurtarmak ” sayfasından GRUB hakkında bilgi alabilirsiniz.

2.KURULUM HAZIRLIĞI

Tavsiye Edilen Donanım Özellikleri

Desteklenen Donanımların Listesini Bulma

Tavsiye Edilen Donanım Özellikleri

Pardus'u ortalama bir donanım ile çalıştırabilirsiniz.

İyi bir verim almak için en az 512 MB RAM (bellek) ve

1200 Mhz işlemci tavsiye edilir. Aşağıda belirtilen

temel donanımlar, Pardus'u çalıştırmanızı

sağlayacaktır:

256 MB RAM (512 MB önerilir)‏

800 Mhz Intel veya AMD işlemci (en az 1200 MHz önerilir)‏

En az 4 GB boş disk alanı (10 GB önerilir)‏

Desteklenen Donanımların Listesini Bulmak

Sisteminizin Pardus için uygun olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Bunun için, Pardus Donanım Uyumluluk Listesine http://pardon.pardus.org.tr/ adresinden ulaşılabilir.

Bazı çok yeni donanımlar piyasaya çıktıklarında yeni standartlarla gelirler. Bu donanımlara sürücü yazılımlarının hazırlanması zaman alabilir. Dolayısıyla, en son model ek donanımlardan bazılarına Linux altında destek bulmakta zorlanabilirsiniz.

3.SİSTEM KURULUMU

Genel Kamu Lisansı Kabulu

CD Sürücüsü Kontrolü

Klavye Seçimi

Zaman Dilimi Ayarları

Kullanıcı Tanımlamaları ve Ayarlamaları

Yönetici Ayarları

Disk Bölümlendirme

Ön Yükleyici Seçimi

Sistem Kurulumu

Çalışan CD – Kurulan CD

Pardus 2008 iki farklı biçimde karşımıza çıkıyor: Kurulan ve Çalışan .

İnternetten iso dosyası indirin ve “Kalıbı yazdır” ile yazdırın. (http://www.pardus.org.tr/indir)

Ülkemizin ve hatta dünyanın dört bir yanına dağılmış Pardus CD Temin Gönüllüleri size en makul süre içinde CD temin edeceklerdir. (http://tr.pardus-wiki.org/PardusCDTemini)‏

Kurulum

Yalı Çalışmaya Başlar

Genel Kamu Lisansi Kabulu

CD Sürücüsü Kontrolü

Klavye Seçimi

Zaman Dilimi Ayarları

Kullanıcı Tanımlamaları ve Ayarlamaları

Yönetici Ayarları

Disk Bölümlendirme

Kendiniz Bölümlendirmek İsterseniz

Farklı Sabit Disk Bölümlendirme İşlemleri

Disk Bölümleme Kıstasları

Pardus sistem dosyalarının oluşturulacağı bölüm zorunludur.

Kullanıcı dosyaları bölümü ve takas alanı isteğe bağlıdır. Ancak her ikisini de oluşturmanızı tavsiye ederiz.

Pardus Dosyalarının konulacağı bölüm

Ön Yükleyici Seçimi

Son Basamak

Kurulan Paket Bilgilerini Sunma

Sistem Kurulumu

Kurulumun bitişi

Birden fazla işletim sistemini tanıma ve bunları açılışta otomatik başlatma

Pardus Açılış Ekranı

4.TEMEL YAPILANDIRMA

Kurulum Sonrası Kaptan Çalışması

Fare Yapılandırması

Panel Yapılandırması

Çoklu Masaüstü Yapılandırması

Duvar Kağıdı Yapılandırması

Ağ Ayarları Yapılandırması

Paket Yöneticisi Yapılandırması

Yapılandırmanın Sonlanışı

Kurulum Sonrası Kaptan Çalışması

Kurulum sonrası temel masaüstü yapılandırmasında, kurulumun ardından bilgisayarınızı ilk açtığınızda karşınıza çıkan Kaptan Masaüstü Sihirbazı'nı kullanabilirsiniz.

Kaptan Masaüstü Sihirbazı, kullanıcıların genel masaüstü ihtiyaçlarının gerektirdiği düzenlemeleri kolaylaştırmak amacıyla hazırlanmıştır.

Kaptan Masaüstü Sihirbazı ilk olarak ekranda böyle karşınıza gelmektedir.

Kaptan Sihirbazı ile Yapılandırabilecekleriniz

Fare Yapılandırması v

Panel Yapılandırması

Çoklu Masaüstü Yapılandırması

Duvar Kağıdı Yapılandırması

Ağ Ayarları Yapılandırması-I

Ağ Ayarları Yapılandırması-II

Ağ Ayarları Yapılandırması-III

Ağ Ayarları Yapılandırması-IV

Ağ Ayarları Yapılandırması-V

Ağ Ayarları Yapılandırılması-VI

Paket Yöneticisi Yapılandırması

Yapılandırmanın Sonlanışı

Pardus - Panel

Temel masaüstü bileşenleri;

Panel

Arkaplan

TASMA

5. YALI

YALI (Yet Another Linux Installer), Pardus için geliştirilen yeni bir kurulum yazılımıdır. Hızlı ve sorunsuz bir biçimde kullanıcıların işletim sistemini kurulum medyasından hedef sisteme yerleştirir.

YALI'nın Başlıca Özellikleri:

YALI'nın belli başlı özelliklerini şu şekilde sıralamak mümkündür:

NTFS Disk Bölümlerini Küçültme

Kolay Sabit Disk Bölümleme Ekranı

Farklı Sabit Disk Bölümlendirme İşlemleri

Birden fazla işletim sistemini tanıma ve bunları açılışta otomatik başlatma

Kurulan Paket Bilgilerini Sunma

Pardus'da neler vardı..

70 dil desteği (Türkçe, İngilizce, Almanca, Hollandaca ve İspanyolca kurulum)

AppArmor güvenlik yazılımı

Gelişmiş donanım tanıma sistemi (Müdür)

Gelişmiş güç yönetimi (Suspend/Hibernate v.b.)

Gelişmiş X yapılandırma aracı (Zorg)

Güncel paketler/teknolojiler [bkz: AIGLX:)]

Masaüstü arama yazılımları (Beagle/Kerry)

Ntfs-3g ile NTFS disklere yazma desteği

Onlarca yeni oyun (Çok güzeller:P)

Suse’nin gelişmiş Kicko? menüsü

Xen ve Qemu gibi sanal makina yazılımları

2.6.25 çekirdek ve çok daha fazla donanım desteği

GCC 4.3.3, Python 2,5, Java 6 gibi önemli altyapı yenilikleri

Çoklu masaüstü, ağ ayarları, depo ekleme gibi sihirbazları ile yeni Kaptan

Kurulum sonrasında Kaptan'ın, özellikle dizüstü bilgisayarlardakidahili web kameranızı tanıyıp, avatar olarak kullanabileceğiniz birfotoğrafınızı çekmesi

Çok daha hızlı bir PiSi ve hızlı depo güncellemeleri

Paketleri güncellerken hız limiti koyabilme

Göç Aracı ile Windows'taki ayar, belge ve adres defterlerinin Pardus'a aktarımı

Mozilla Firefox 3.0

OpenOffice.org 2.4

Yeni DBus ile uzaktan yönetimde etkinlik

Yeni ConsoleKit ile ağınızdaki bir bilgisayardaki kullanıcı haklarını(mesela 1.000 km ötede, memlekette kardeşinizin başına oturduğubilgisayarı) değiştirebilme

Sistemde yapılan değişiklikleri atomik olarak geri alabilme

Sisteminizdeki paketlerin o anki durumunun snapshot'unu alabilme ve bunları kaydetme

XDelta desteği : Tüm paketi değil, o paketin sadece değişen kısmını güncelleme

Nvidia kartlar için özel yapılandırma ayarları

ATI kartlar için büyük sürprizler : )

Pardus'ta neler vardı..

Yeni CUPS sürücüsü ve bilgisayara çok daha fazla yazıcının tanıtılabilecek olması

Yazıcı tanıtma sihirbazı

Composite desteğinin açık olarak gelmesi. Compiz'e benzer bazı efektlere kurulumla sahip olabilme

Ve hepsinden önemlisi yepyeni bir YALI ... Disk bölümlendirme işlemlerinin son derece kolaylaşması

Pardus 2009 Yenilikleri

KDE4 masaüstü ortamı

Daha kullanışlı ve daha hızlı çalışan arayüzlü bir PiSi Paket Yöneticisi

QT 4 ara yüzleri

ext4 dosya sistemi desteği

Grafikler için GEM Bellek Yöneticisi

Geliştirilmiş Sürücü Desteği

Disk Koruma

Network Yenilikleri (2.6.30 kernel, UWB (Ultra Wide Band) desteği, Kablosuz USB, UWB-IP, ve Nokia’nın Phonet Network Protocol teknolojilerini destekliyor.)

Daha hızlı, daha kararlı ve daha yetenekli bir Pardus..

Pardus 2009 Açılış Ekranı

Pardus 2009

Pardus – Dosya Yöneticisi

Dosya Yöneticisi ;

Konqueror

Dosya Sistemi Yapısı

Linux – Dosya/Dizin Yapısı

/root (Kök)

/ bin : Temel komutları, uygulamaları içerir.

/ boot : Çekirdek ve açılışta kullanılan dosyaları içerir.

/ dev : Donanım, aygıt dosyalarını içerir.

/ etc : Sistem ayarları, yapılandırma bilgisini içerir.

/ home : Kullanıcıların verilerini içerir.

/ lib : Çekirdek modülleri ve paylaşılan kod kütüphanelerini içerir.

/ mnt : Çeşitli dosya sistemi/aygıtlarını içerir.

/ proc : Süreçler ve donanım yapılandırmaları için bilgi merkezidir.

/ root : Sistem yöneticisinin (yani “root” kullanıcısının) ev dizinidir.

/ usr : Tüm kullanıcılarca paylaşılan verileri içeren dizindir.

/tmp: Geçici dosyaları içerir.

/local: Yerel uygulama ve bileşenleri içerir.

/var: Değişken veriler, kuyruk ve log dosyalarını içerir.

OpenOffice.org

1980'li yıllarda geliştirilen StarOffice'in kaynak kodlarının açılmasıyla meydana gelen oluşumun ve programın adıdır.

Çağdaş bir ofis yazılımıdır. 80 milyonu aşan indirme sayısı..

OpenOffice.org Writer (Kelime İşlemci)

OpenOffice.org Calc (Hesap Tablosu)

OpenOffice.org Impress (Sunum Hazırlama)

OpenOffice.org Draw (Vektörel Çizim)

OpenOffice.org Base (Veritabanı)

OpenOffice.org Math (Formül hazırlama)

Özgür yazılım ve diğer özgür yazılımlarla uyumlu çalışabilme..

MS Office dosyalarını açma ve Ms Office biçiminde kaydetme

Belgeleri PDF olarak kaydetme..

OASIS (Open Standards XML File Format) belge biçimi..

OpenOffice.org-Türkiye - www.openoffice.org.tr

Windows Programların Pardus (Linux) Karşılıkları

İnternet Uygulamaları

Çoklu ortam (Medya) Uygulamaları

Grafik Uygulamaları

Ofis ve Düzenleyici Uygulamalar

Diğer Uygulamalar

Dinleme zahmetine katlandığınız için Teşekkür Ederim. Sorularınız ? Seval Ünver TOBB ETÜ Bilgisayar Mühendisliği [email_address] http://sevalunver.blogspot.com/ Teşekkürler..

Pardus Nedir?