Your SlideShare is downloading. ×
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Bangkok Tourism Master Plan 2011-2015

1,012

Published on

แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ฉบับสมบูรณ์ …

แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ฉบับสมบูรณ์
พ.ศ. 2554 - พ.ศ. 2558

Published in: Education
0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,012
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
35
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. กองการทองเที่ยว สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร แผนพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร ๒๕๕๔-๒๕๕๘ รายงานฉบับสมบูรณ
  • 2. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558
  • 3. เลขที่ ISBN 978-616-272-016-1 รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 พิมพ์ครั้งที่ 1 เดือนมกราคม 2555 จ�ำนวน 500 เล่ม จ�ำนวน 235 หน้า ลิขสิทธิ์เป็นของ กองการท่องเที่ยว ส�ำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร เลขที่ 17/1 ถนนพระอาทิตย์ กรุงเทพมหานคร 10200 โทรศัพท์/โทรสาร 0-2225-7614 Website : www.bangkoktourist.com ศึกษาและจัดท�ำโดย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 114 สุขุมวิท 23 คลองเตยเหนือ วัฒนา กรุงเทพ 10110 โทรศัพท์ 0-2664-1000 โทรสาร 0-2258-0311 website : www.swu.ac.th
  • 4. ค�ำน�ำ อุตสาหกรรมการท่องเที่ยว เป็นอุตสาหกรรมที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็ว น�ำมาซึ่งรายได้ให้แก่ พี่น้องประชาชนและประเทศชาติเป็นจ�ำนวนมาก ในท่ามกลางสถานการณ์การท่องเที่ยวของโลก ที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วในสังคมโลกปัจจุบัน ท�ำให้อุตสาหกรรมการท่องเที่ยวมีการแข่งขันกัน ในระดับสูงทั้งด้านการพัฒนาทรัพ ยากรการท่ อ งเที่ ย ว การประชาสั ม พั น ธ์ การตลาดทั้ ง ในและ ต่างประเทศ การพัฒนาการเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว การพัฒนาเทคโนโลยีด้านการท่องเที่ยว การก�ำหนด มาตรการรักษาความปลอดภัยของนักท่องเที่ยว เพื่อน�ำไปสู่การพัฒนาการให้บริการที่เป็นเลิศ กรุ ง เทพมหานครได้ รั บ การคั ด เลื อ กจากผู ้ อ ่ า นนิ ต ยสาร Travel & Leisure ให้ เ ป็ น เมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดในโลก ถึง 3 ครั้ง คือ ในปี พ.ศ. 2551 พ.ศ. 2553 และ พ.ศ. 2554 โดยมี ปัจจัยการคัดเลือก ทีสำคัญคือ สถานทีและทัศนียภาพทีสวยงาม เอกลักษณ์ทางศิลปวัฒนธรรมประเพณี ่� ่ ่ อาหารและแหล่งจับจ่าย ความเป็นมิตรไมตรีของผูคน และความคุมค่าของเงินทีใช้จาย กรุงเทพมหานคร ้ ้ ่ ่ ตระหนักถึงความส�ำคัญของการส่งเสริม อนุรกษ์และการพัฒนาการท่องเทียว ซึงเป็นปัจจัยหลักในการพัฒนา ั ่ ่ เศรษฐกิจของประเทศ จึงได้จัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ขึ้ น โดยมี วั ต ถุ ป ระสงค์ เ พื่ อ เป็ น กรอบในการส่ ง เสริ ม และพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานคร “มุงสูมหานครท่องเทียวทีดทสด” เพือเป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเทียวทัวโลก โดยมียทธศาสตร์ ่ ่ ่ ่ ี ี่ ุ ่ ่ ่ ุ ในการขับเคลื่อน 5 ด้าน ประกอบด้วย การอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรการท่องเที่ยวอย่างสร้างสรรค์ และยั่งยืน การพัฒนาและส่งเสริมการตลาดการท่องเที่ยว การเพิ่มประสิทธิภาพกลไกบริหารจัดการ การท่องเที่ยวเชิงเครือข่าย การพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ทางด้านการท่องเที่ยว และการพัฒนา คุณภาพบริการด้านการท่องเที่ยว ผมหวังเป็นอย่างยิงว่า แผนพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 จะเป็น ่ ่ กรอบและแนวทางในการพัฒนาและส่งเสริมการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ได้อย่างสร้างสรรค์และ ยั่งยืน น�ำมาซึ่งรอยยิ้มและความประทับใจของผู้มาเยือนทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติตลอดไป (หม่อมราชวงศ์สุขุมพันธุ์ บริพัตร) ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร
  • 5. สารบัญ หน้า ค�ำน�ำ สารบัญ สารบัญตาราง สารบัญแผนผัง สารบัญแผนภูมิ สารบัญแผนที่ บทที่ 1 บทน�ำ 1.1 หลักการและเหตุผล 1.2 วัตถุประสงค์โครงการ 1.3 เป้าหมายของโครงการ 1.4 ลักษณะโครงการ บทที่ 2 กรอบแนวคิดการศึกษา 2.1 กรอบแนวคิดในการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 2.2 แนวทางการด�ำเนินโครงการ 2.3 พื้นที่ศึกษา 2.4 งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร บทที่ 3 สถานการณ์การท่องเที่ยว 3.1 สถานการณ์การท่องเที่ยวโลก 3.2 แนวโน้มการท่องเที่ยวของประเทศไทย 3.3 สถานการณ์การท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร 3.4 ผลการวิเคราะห์ศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของ กรุงเทพมหานคร 3.5 แนวโน้มการพัฒนาเมืองท่องเที่ยวที่ส�ำคัญ บทที่ 4 พฤติกรรมของนักท่องเที่ยวชาวไทยและชาวต่างชาติใน กรุงเทพมหานคร 4.1 พฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวไทย 4.2 พฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 1 3 4 4 5 6 9 9 30 32 37 44 46 50 64
  • 6. สารบัญ (ต่อ) หน้า บทที่ 5 ทัศนคติของชาวกรุงเทพมหานครต่อการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร 5.1 ข้อมูลส่วนบุคคลของชาวกรุงเทพมหานครในกลุ่มตัวอย่าง 5.2 ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครต่อการพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน 5.3 การคาดการณ์การเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดขึ้นจากการพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครในอนาคต 5.4 แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 5.5 แนวทางการพัฒนาการสื่อสารเพื่อสร้างทัศนคติที่ดี ต่อการร่วมพัฒนา บทที่ 6 การวิเคราะห์ศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร 6.1 ศักยภาพทรัพยากรการท่องเที่ยวในแต่ละเขตของ กรุงเทพมหานคร 6.2 ประเภทแหล่งท่องเที่ยว 6.3 การขยายตัวของเมืองในการรองรับการท่องเที่ยว บทที่ 7 ศักยภาพการบริหารจัดการการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร 7.1 ศักยภาพการบริหารจัดการการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 7.2 แนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครที่เหมาะสม ทั้งในระดับส่วนกลางและ ในระดับเขต บทที่ 8 บทบาทของหน่วยงานที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร 8.1 บทบาทของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร 8.2 ข้อจ�ำกัดของหน่วยงานต่างๆ ต่อการพัฒนาการท่องเทียว ่ กรุงเทพมหานคร 8.3 โอกาสของหน่วยงานต่างๆ ต่อการพัฒนาการท่องเทียว ่ กรุงเทพมหานคร บทที่ 9 กฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 9.1 การสังเคราะห์กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับ การพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 77 79 82 86 88 91 100 109 113 132 134 150 150 151
  • 7. สารบัญ (ต่อ) หน้า บทที่ 10 แผนยุทธศาสตร์และนโยบายที่เกี่ยวกับการพัฒนาการท่องเที่ยวของ กรุงเทพมหานคร 10.1 การสังเคราะห์แผนยุทธศาสตร์และนโยบายที่เกี่ยวกับ การพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 10.2 ทิศทางการพัฒนาเศรษฐกิจ สังคมและการท่องเที่ยว ของประเทศและของกรุงเทพมหานครตามแผนยุทธศาสตร์ ต่างๆ 157 193 บทที่ 11 แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 11.1 หลักการและเหตุผล 11.2 วิสัยทัศน์ 11.3 พันธกิจ 11.4 เป้าประสงค์การพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 11.5 ยุทธศาสตร์ เป้าประสงค์ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 11.6 เครือข่ายการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร 11.7 เครือข่ายการท่องเที่ยวเชื่อมโยงของกรุงเทพมหานคร 214 223 บทที่ 12 การแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติ การติดตามและประเมินผล 12.1 การแปลงแผนไปสู่การปฏิบัติ 12.2 การติดตามและประเมินผล 226 227 บรรณานุกรม คณะผู้จัดท�ำ 203 205 205 205 205 229 232
  • 8. สารบัญตาราง หน้า ตารางที่ 1.1 ตารางที่ 2.1 ตารางที่ 3.1 ตารางที่ 3.2 ตารางที่ 3.3 ตารางที่ 3.4 ตารางที่ 3.5 ตารางที่ 3.6 ตารางที่ 3.7 ตารางที่ 3.8 ตารางที่ 3.9 ตารางที่ 3.10 ตารางที่ 3.11 ตารางที่ 3.12 ตารางที่ 3.13 ตารางที่ 4.1 ตารางที่ 4.2 ตารางที่ 4.3 ตารางที่ 4.4 ผลการส�ำรวจเมืองที่ดีที่สุดในโลก เมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุด ในโลกและ เมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดของเอเชีย โดยนิตยสาร ทราเวล แอนด์ เลเชอร์ ระหว่างปี พ.ศ. 2550-2553 สรุปงานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร จ�ำนวนนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2546-2550 จ�ำนวนวันพักของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2548-2550 ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2548-2550 จ�ำนวนครั้งการท่องเที่ยวต่อปีของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2548-2550 รายได้จากนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2548-2550 ถิ่นที่อยู่ของนักท่องเที่ยวชาวไทยของกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ถิ่นที่อยู่ของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติของกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ลักษณะการเดินทางของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 สถานที่พักแรมของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อวันของนักท่องเที่ยวชาวไทย ในกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อวันของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ในกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 สถิตินักท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2540-2553 ผลการวิเคราะห์ศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของ กรุงเทพมหานคร ข้อมูลส่วนบุคคลของนักท่องเที่ยวชาวไทยในกลุ่มตัวอย่าง พฤติกรรมการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานครของนักท่องเที่ยว ชาวไทย รูปแบบการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานครที่นักท่องเที่ยวชื่นชอบ สถานที่ท่องเที่ยวในเขตกรุงเทพมหานครที่นักท่องเที่ยวสนใจ 13 38 49 49 50 50 50 51 51 51 52 52 53 53 55 60 63 65 66
  • 9. สารบัญตาราง (ต่อ) หน้า ตารางที่ 4.5 ตารางที่ 4.6 ตารางที่ 4.7 ตารางที่ 4.8 ตารางที่ 4.9 ตารางที่ 4.10 ตารางที่ 4.11 ตารางที่ 4.12 ตารางที่ 4.13 ตารางที่ 5.1 ตารางที่ 5.2 ตารางที่ 5.3 ตารางที่ 5.4 ตารางที่ 5.5 ตารางที่ 5.6 ตารางที่ 5.7 ตารางที่ 5.8 ตารางที่ 6.1 ตารางที่ 6.2 ความพร้อมในการให้บริการตามองค์ประกอบของการท่องเที่ยว (6As) ของกรุงเทพมหานคร ความพร้อมในการให้บริการตามกลยุทธ์การตลาดการท่องเที่ยว 16Ps ของกรุงเทพมหานคร ระดับศักยภาพของสถานที่ท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร ตามองค์ประกอบ การท่องเที่ยว ข้อมูลส่วนบุคคลของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติในกลุ่มตัวอย่าง พฤติกรรมการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ สถานที่ท่องเที่ยวในเขตกรุงเทพมหานครที่นักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติสนใจ ความพร้อมในการให้บริการตามองค์ประกอบของการท่องเที่ยว (6As) ของกรุงเทพมหานคร ความพร้อมในการให้บริการตามกลยุทธ์การตลาดการท่องเที่ยว 16Ps ของกรุงเทพมหานคร ระดับศักยภาพของสถานที่ท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร ตามองค์ประกอบการท่องเที่ยว ข้อมูลส่วนบุคคลของชาวกรุงเทพมหานครที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครต่อการพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครในปัจจุบัน ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ด้านประชากรและการเมือง ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ด้านนิเวศและสภาพแวดล้อม ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ด้านเศรษฐกิจ ความคิดเห็นของชาวกรุงเทพมหานครเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง ด้านสังคมและวัฒนธรรม ระดับการมีส่วนร่วมในการพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ของคนในชุมชน ระดับการรับข่าวสารของชาวกรุงเทพมหานครผ่านสื่อ ประเภทต่างๆ ผลิตภัณฑ์ทางการท่องเที่ยวที่โดดเด่นของแต่ละเขต ในกรุงเทพมหานคร สรุปศักยภาพของทรัพยากรทางการท่องเที่ยวของเขตต่างๆ ในกรุงเทพมหานคร 69 71 74 76 77 80 82 84 86 88 90 93 94 95 96 97 99 115 120
  • 10. สารบัญตาราง (ต่อ) หน้า ตารางที่ 8.1 บทบาทของหน่วยงานต่างๆ ที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตารางที่ 9.1 กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับสถานบริการ ด้านการท่องเที่ยว ตารางที่ 9.2 กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับการก�ำหนดการใช้พื้นที่ ตารางที่ 9.3 กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารพื้นที่หรือ แหล่งท่องเที่ยว ตารางที่ 9.4 กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารจัดการ ธุรกิจท่องเที่ยว ตารางที่ 9.5 กฎหมายและระเบียบต่างๆ ที่เกี่ยวกับการบริหารการท่องเที่ยว ตารางที่ 10.1 ยุทธศาสตร์การพัฒนาและกลยุทธ์ (ร่าง) แผนพัฒนา การท่องเที่ยวแห่งชาติ พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 10.2 ยุทธศาสตร์การพัฒนาและกลยุทธ์ (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์ กู้วิกฤติและมาตรการ กระตุ้นการท่องเที่ยว พ.ศ. 2552-2555 ตารางที่ 10.3 ยุทธศาสตร์การพัฒนาตามแผนบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552-2555 ตารางที่ 11.1 แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตามยุทธศาสตร์ที่ 1 ตารางที่ 11.2 แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตามยุทธศาสตร์ที่ 2 ตารางที่ 11.3 แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตามยุทธศาสตร์ที่ 3 ตารางที่ 11.4 แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตามยุทธศาสตร์ที่ 4 ตารางที่ 11.5 แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการการพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร ตามยุทธศาสตร์ที่ 5 ตารางที่ 11.6 ทรัพยากรการท่องเที่ยวที่โดดเด่นที่สุดในแต่ละเขตของ กรุงเทพมหานคร ตารางที่ 11.7 สรุปจ�ำนวนเขตของแต่ละเครือข่าย ตารางที่ 11.8 โครงการท่องเที่ยวสัมผัสธรรมชาติกลางเมืองหลวง ของเครือข่ายการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของกรุงเทพมหานคร ตารางที่ 11.9 โครงการพัฒนาศักยภาพการท่องเที่ยวย้อนรอยประวัติศาสตร์ ตารางที่ 11.10 โครงการท่องเที่ยววิถีไทยในกรุงเทพมหานคร 145 163 164 164 165 166 183 185 194 217 219 221 222 224 226 228 230 231 232
  • 11. สารบัญตาราง (ต่อ) หน้า ตารางที่ 11.11 โครงการส่งเสริมการท่องเที่ยวสวรรค์บนดิน แหล่งจับจ่าย ใช้สอยและพักผ่อนหย่อนใจในกรุงเทพมหานคร ตารางที่ 11.12 โครงการพัฒนาการท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้ ตารางที่ 11.13 โครงการแสดงแสงสีเสียงลุ่มน�้ำเจ้าพระยาย้อนรอยวิถีชีวิต และประวัติศาสตร์จากกรุงธนบุรีสู่กรุงรัตนโกสินทร์ 233 234 236
  • 12. สารบัญแผนผัง หน้า แผนผังที่ 2.1 แผนผังที่ 2.2 แผนผังที่ 6.1 แผนผังที่ 6.2 แผนผังที่ 7.1 แผนผังที่ 10.1 แผนผังที่ 10.2 กรอบแนวคิดในการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร กระบวนการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร (พ.ศ. 2554–2558) ผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2542 ผังเมืองรวมกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2549 โครงสร้างการบริหารด้านการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร กรอบการสังเคราะห์แผนยุทธศาสตร์และนโยบาย เพื่อหาแนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร เป้าหมายต�ำแหน่งทางการตลาด 16 17 121 121 126 168 189
  • 13. สารบัญแผนภูมิ หน้า แผนภูมิที่ 3.1 อัตราการขยายตัวของ GDP เฉลี่ยของโลกและจ�ำนวน นักท่องเที่ยวโลก ปี พ.ศ. 2532-2551 แผนภูมิที่ 3.2 การฟื้นตัวของภาวะเศรษฐกิจและการเดินทางของผู้โดยสาร ปี ค.ศ. 2009-2011 แผนภูมิที่ 3.3 คาดการณ์จ�ำนวนการเดินทางของนักท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชีย และแปซิฟิก ระหว่างปี พ.ศ. 2551-2555 แผนภูมิที่ 3.4 คาดการณ์อัตราการเติบโตของจ�ำนวนนักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติของประเทศต่างๆ ปี พ.ศ. 2553-2555 แผนภูมิที่ 3.5 จ�ำนวนและอัตราการเปลี่ยนแปลงของนักท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2548-2553 แผนภูมิที่ 3.6 อัตราการเปลี่ยนแปลงของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ของโลกและของไทย ปี พ.ศ. 2548-2553 แผนภูมิที่ 3.7 สัดส่วนนักท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2548 และ ปี พ.ศ. 2553 จ�ำแนกตามภูมิภาค แผนภูมิที่ 3.8 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศจ�ำแนกตามภูมิภาค ปี พ.ศ. 2548-2553 แผนภูมิที่ 3.9 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศจ�ำแนกตามภูมิภาค ปี พ.ศ. 2553 แผนภูมิที่ 3.10 รายได้จากการท่องเที่ยวและอัตราการเปลี่ยนแปลง ของรายได้ปี พ.ศ. 2548-2553 แผนภูมิที่ 3.11 สัดส่วนรายได้จากนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศปี พ.ศ. 2553 จ�ำแนกตามภูมิภาค แผนภูมิที่ 3.12 สถิตินักท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครระหว่าง ปี พ.ศ. 2540-2552 แผนภูมิที่ 7.1 สรุปงบประมาณกรุงเทพมหานครปีงบประมาณ 2551 (1 ตุลาคม พ.ศ. 2550- 30 กันยายน พ.ศ. 2551) แผนภูมิที่ 7.2 สรุปการจัดสรรงบประมาณกรุงเทพมหานครปีงบประมาณ พ.ศ. 2551 (1 ตุลาคม พ.ศ. 2550-30 กันยายน พ.ศ. 2551) 41 42 43 44 45 45 46 46 47 48 48 54 126 128
  • 14. สารบัญแผนที่ หน้า แผนที่ 6.1 เส้นทางรถไฟฟ้าใหม่ แผนที่ 11.1 แผนที่เครือข่ายการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร แผนที่ 11.2 แผนที่เครือข่ายการท่องเที่ยววิถีชีวิตลุ่มน�้ำเจ้าพระยา 122 229 235
  • 15. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 บทที่ 1 กรอบการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 1 1.1 หลักการและเหตุผล อุ ต สาหกรรมการท่ อ งเที่ ย วของไทยใน ปั จ จุ บั น มี บ ทบาทส� ำ คั ญ มากต่ อ เศรษฐกิ จ ของ ประเทศ สามารถน�ำเงินตราต่างประเทศเข้ามาสู่ ประเทศไทยมากกว่าห้าแสนล้านบาทต่อปี ทังยังก่อ ้ ให้เกิดการจ้างงาน การกระจายรายได้ไปสูอตสาหกรรม ุ่ ที่เกี่ยวเนื่องและประชาชนในพื้นที่ การกระจาย ความเจริญด้านต่างๆ ไปสู่ภูมิภาค ทั้งการสร้าง ระบบสาธารณูปโภคและสิ่งอ�ำนวยความสะดวก การท่องเทียวยังเป็นเครืองมือส�ำคัญในการยกระดับ ่ ่ คุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ พัฒนาสังคม อนุรักษ์และฟื้นฟูวัฒนธรรม อนุรักษ์และคุ้มครอง สิ่ ง แวดล้ อ ม รวมทั้ ง สร้ า งกระบวนการเรี ย นรู ้ อย่างไรก็ตาม การท่องเที่ยวไม่เพียงก่อให้เกิด ผลกระทบเชิงบวกเท่านัน หากแต่ยงสร้างผลกระทบ ้ ั เชิ ง ลบอี ก มากมายหากไม่ ไ ด้ รั บ การวางแผน การพัฒนาและบริหารจัดการที่เหมาะสม ประเทศไทยมีแหล่งท่องเทียวทีมชอเสียงเป็น ่ ่ ี ื่ ที่ รู ้ จั ก อย่ า งแพร่ ห ลายทั้ ง ในระดั บ ภู มิ ภ าคและ ระดับโลก โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครซึ่งไม่เพียง เป็นเมืองหลวง เป็นศูนย์กลางความเจริญด้านต่างๆ อาทิ เทคโนโลยี การศึกษา เศรษฐกิจ การเมือง การปกครอง สาธารณสุข การสือสาร การคมนาคม ่ ขนส่งและการท่องเทียว เป็นต้น หากแต่กรุงเทพมหานคร ่ ยั ง เป็ น เมื อ งที่ ร�่ ำ รวยวั ฒ นธรรมที่ ส อดผสาน อย่างลงตัวกับประวัตศาสตร์ทรงคุณค่าอันยาวนาน ิ มีแหล่งนันทนาการ มากมายทีเ่ ปิดโอกาสให้นกท่องเทียว ั ่ ได้ จั บ จ่ า ยใช้ ส อย สั ม ผั ส กั บ อาหารนานาชนิ ด ความบั น เทิ ง ครบครั น สวนสาธารณะส� ำ หรั บ การพั ก ผ่ อ นหย่ อ นใจ สนามกี ฬ าส� ำ หรั บ การออกก�ำลังกาย มีศลปะวิทยาการทีพร้อมเปิดโอกาส ิ ่ ให้ทกคนได้เรียนรูและเป็นเมืองทีมแหล่งท่องเทียว ุ ้ ่ี ่ เชิงนิเวศอยูทามกลางความเจริญ กรุงเทพมหานคร ่ ่ จึงเป็นศูนย์กลางด้านต่างๆ ทังในระดับภูมภาคและ ้ ิ ระดับโลก รวมถึงเป็นเมืองทีพร้อมกระจายความเจริญ ่ สู่จังหวัดต่างๆ ทั้งในบริเวณใกล้เคียงและห่างไกล ออกไป หากกรุงเทพมหานครประสบปัญหาก็จะ ส่ ง ผลกระทบต่ อ จั ง หวั ด อื่ น ๆ อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง เช่นเดียวกับการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร ที่ เ ป็ น ฐานการท่ อ งเที่ ย วส� ำ คั ญ ของประเทศ หากการท่องเทียวของกรุงเทพมหานครไม่เข้มแข็งพอ ่ ก็ จ ะเชื่ อ มต่ อ ความอ่ อ นแอไปยั ง การท่ อ งเที่ ย ว ในภาพรวมของประเทศ สะท้อนให้เห็นความส�ำคัญ ของการท่องเทียวของกรุงเทพมหานครทีมตอประเทศ ่ ่ี่ ทั้งในระดับจุลภาคและมหภาคได้เป็นอย่างดี ห า ก จ ะ พิ จ า ร ณ า ถึ ง บ ท บ า ท ข อ ง กรุงเทพมหานครต้องค�ำนึงถึง 2 นัยยะ กล่าวคือ นั ย ยะแรก คื อ ในเชิ ง พื้ น ที่ ซึ่ ง กรุ ง เทพมหานคร มีเนือทีทงหมด 1,568.737 ตารางกิโลเมตร และ ้ ่ ั้ เป็นที่ตั้งของหลายหน่วยงาน นัยยะที่สอง คือ กรุ ง เทพมหานครเป็ น เขตการปกครองพิ เ ศษ ตามพระราชบั ญ ญั ติ ร ะเบี ย บบริ ห ารราชการ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 ทีตองบริหารจัดการ ่้ ด้านต่างๆ ในพื้นที่กรุงเทพมหานครเอง หากแต่ กรุงเทพมหานครเป็นทั้งเมืองหลวงและศูนย์กลาง ด้านต่างๆ การบริหารจัดการกรุงเทพมหานครจึง มีความเชือมโยงกับหลายหน่วยงานและมีลกษณะ ่ ั การด�ำเนินงานที่มีความแตกต่างจากพื้นที่อื่นๆ
  • 16. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 กรุงเทพมหานครมีบทบาทสูงมากต่อการพัฒนา การท่องเที่ยวของประเทศหรืออาจกล่าวได้ว่า กรุ ง เทพมหานครเป็ น หั ว ใจของการท่ อ งเที่ ย ว ของประเทศ ด้ ว ยความได้ เ ปรี ย บในการเป็ น ศูนย์กลางการเดินทางของนักท่องเทียว โดยเฉพาะ ่ นั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวต่ า งชาติ ที่ ต ้ อ งการท่ อ งเที่ ย ว ในแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ ของประเทศไทยและ ประเทศเพื่อนบ้านแถบอินโดจีน อย่างไรก็ตาม กระแสการเปลี่ ย นแปลงในปั จ จุ บั น ก่ อ ให้ เ กิ ด ความท้าทายในการพัฒนาอุตสาหกรรมการท่องเทียว ่ ของกรุงเทพมหานครหลายประการ เช่น ความวุนวาย ่ ทางการเมื อ งที่ เ กิ ด ขึ้ น ในกรุ ง เทพมหานคร อย่ า งต่ อ เนื่ อ ง การเติ บ โตของการคมนาคม การเดินทางไปยังแหล่งท่องเทียวโดยตรงในจังหวัด ่ อื่นโดยไม่ผ่านกรุงเทพมหานคร ภาวการณ์เติบโต ของเมืองท่องเที่ยวคู่แข่ง เป็นต้น ล้วนกระทบต่อ การเติบโตของการท่องเทียวของกรุงเทพมหานคร ่ โดยตรง กรุงเทพมหานครจึงจ�ำเป็นต้องพัฒนา และเพิ่ ม ขี ด ความสามารถในการแข่ ง ขั น ซึ่ ง ประสบความส�ำเร็จไม่น้อย ดังปรากฏหลักฐาน ชั ด เจนจากผลการส� ำ รวจความคิ ด เห็ น ของ นักท่องเที่ยวทั่วโลกโดยนิตยสารทราเวล แอนด์ เลเชอร์ (Travel & Leisure Magazine) (ดังตารางที่ 1.1) ซึ่งแสดงให้เห็นถึงอันดับที่เพิ่มขึ้นและลดลง ของกรุ ง เทพมหานครในการเป็ น เมื อ งที่ ดี ที่ สุ ด ในโลก จากอันดับที่ 3 ในปี พ.ศ. 2550 เพิ่มเป็น อันดับที่ 1 ในปี พ.ศ. 2551 ลดลงเป็นอันดับที่ 3 ในปี พ.ศ. 2552 และกลับมาเป็นอันดับที่ 1 อีกครัง ้ ในปี พ.ศ. 2553 ส�ำหรับการเป็นเมืองท่องเที่ยว ทีดทสดในโลกและเมืองท่องเทียวทีดทสดของเอเชีย ่ ี ี่ ุ ่ ่ ี ี่ ุ ตารางที่ 1.1 ผลการส�ำรวจเมืองที่ดีที่สุดในโลก เมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดในโลกและเมืองท่องเที่ยวที่ดี ที่สุดของเอเชียโดยนิตยสารทราเวล แอนด์ เลเชอร์ ระหว่างปี พ.ศ. 2550-2553 เมืองท่องเที่ยว Bangkok, Thailand Chiang Mai, Thailand Florence, Italy San Miguel de Allende, Mexico Rome, Italy Sydney, Australia Buenos Aires, Argentina Oaxaca, Mexico Barcelona, Spain New York, United States of America ปี พ.ศ. 2553 ล�ำดับ คะแนน 1 90.30 2 89.35 3 89.17 4 89.09 5 6 7 8 9 10 88.60 87.99 87.98 87.78 87.71 87.68 ปี พ.ศ. 2552 ล�ำดับ คะแนน 3 86.80 5 86.18 6 85.61 9 11 4 8 84.63 84.27 86.22 84.65 ปี พ.ศ. 2551 ปี พ.ศ. 2550 ล�ำดับ คะแนน ล�ำดับ 1 87.61 3 5 86.24 1 7 4 2 8 85.12 86.49 87.24 85.03 4 5 2 6 ที่มา : www.travelandleisure.com เข้าถึง 20 มีนาคม พ.ศ. 2554 2
  • 17. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 3 การพิ จ ารณารางวั ล ดั ง กล่ า วใช้ เ กณฑ์ 6 ประเด็น คือ สถานทีทองเทียว (Sights) ศิลปวัฒนธรรม ่่ ่ (Culture and Arts) ภั ต ตาคารและอาหาร (Restaurants and Food) ผู้คน (People) แหล่งจับจ่ายใช้สอย (Shopping) และความคุมค่า ้ (Value) ซึ่งกรุงเทพมหานครได้รับรางวัลดังกล่าว อย่างต่อเนื่องถึง 4 ปี อันเป็นเครื่องหมายยืนยัน ความนิยมของนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลกได้ เป็นอย่างดี กระนันก็ตาม ยังมีปจจัยภายในและภายนอก ้ ั ที่ เ ป็ น จุ ด อ่ อ นและเป็ น อุ ป สรรคต่ อ การพั ฒ นา การท่องเทียวของกรุงเทพมหานคร ทังศักยภาพของ ่ ้ การบริหารจัดการภายในกรุงเทพมหานครที่ไม่มี หน่วยงานรับผิดชอบด้านการท่องเทียวโดยตรงใน ่ ระดับเขต สถานการณ์ความไม่สงบทางการเมือง ของประเทศที่ มั ก ใช้ ก รุ ง เทพมหานครเป็ น ศูนย์กลางในการเรียกร้องและเดินขบวนประท้วง ปั ญ หาเศรษฐกิ จ ทั้ ง จากภายในและภายนอก ประเทศ ภาวะการแข่งขันทางการท่องเที่ยวที่ ท วี ความรุนแรงมากขึ้นโดยเฉพาะจากเมืองท่องเที่ยว คูแข่งต่างๆ ทีปรับกลยุทธ์การส่งเสริมการท่องเทียว ่ ่ ่ ในหลายรู ป แบบ พฤติ ก รรมนั ก ท่ อ งเที่ ย วที่ เปลียนแปลงไป การถดถอยอย่างรุนแรงของตลาด ่ นักท่องเทียวชาวต่างชาติ รวมทังสภาพการท่องเทียว ่ ้ ่ ของโลกในภาพรวมทีเ่ ปลียนแปลงไป ล้วนเป็นปัจจัย ่ ที่กรุงเทพมหานครต้องพิจารณาและวิเคราะห์ สภาพแวดล้อมต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนา การท่องเทียวเพือน�ำมาจัดท�ำแผนพัฒนา การท่องเทียว ่ ่ ่ ของกรุ ง เทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ให้สอดคล้องกับสถานการณ์การท่องเที่ยวโลก และแนวโน้มการพัฒนาเมืองท่องเที่ยวที่ส� ำคัญ ทั่วโลก พฤติกรรมของนักท่องเที่ยว ทัศนคติของ ชาวกรุงเทพมหานครในฐานะเจ้าบ้าน ศักยภาพ ทรัพยากรทางการท่องเทียวและการบริหารจัดการ ่ การท่องเที่ยว บทบาทของหน่วยงานที่เกี่ยวกับ การพัฒนาการท่องเที่ยว กฎหมาย ระเบียบและ แผนยุ ท ธศาสตร์ ใ นระดั บ ต่ า งๆ ซึ่ ง เป็ น การให้ ความส�ำคัญอย่างรอบด้านทั้งปัจจัยภายในและ ภายนอก บนฐานความสมดุ ล ของการพั ฒ นา การท่องเที่ยวระหว่างนักท่องเที่ยวและเจ้าบ้าน ดังนัน เพือให้การพัฒนาการท่องเทียวเป็นไปตาม ้ ่ ่ ทิศทางทีสร้างสรรค์ สอดคล้องกับสภาพเศรษฐกิจ ่ สั ง คม วั ฒ นธรรมและสิ่ ง แวดล้ อ มในปั จ จุ บั น ส� ำ นั ก วั ฒ นธรรม กี ฬ า และการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครจึงจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเทียว ่ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 1.2 วัตถุประสงค์โครงการ 1.2.1 เพือให้กรุงเทพมหานครมีแผนพัฒนา ่ การท่องเทียวกรุงเทพมหานคร (พ.ศ. 2554-2558) ่ ซึ่งมีการก�ำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจและยุทธศาสตร์ ในการพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานคร ในด้านต่างๆ อย่างชัดเจนและมีประสิทธิภาพ โดยสอดคล้องกับแผนบริหารราชการกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552-2555 แผนพั ฒ นาเศรษฐกิ จ และสั ง คมแห่ ง ชาติ ฉ บั บ ที่ 10 แผนพั ฒ นา การท่องเที่ยวแห่งชาติ และแผนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ด้านการท่องเที่ยว 1.2.2 เพื่ อ ให้ ไ ด้ แ ผนงาน โครงการและ ข้อเสนอแนะตามแผนในข้อ 1.2.1 ซึงกรุงเทพมหานคร ่ และหน่วยงานทีเ่ กียวข้อง สามารถน�ำไปปฏิบตเิ พือ ่ ั ่ ให้บรรลุตามยุทธศาสตร์ที่ก�ำหนด 1.2.3 เพือให้หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน ่ องค์กร ผู้ประกอบการและประชาชนที่เกี่ยวข้อง ด้านการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานครมีส่วนร่วม ในการพัฒนาการท่องเที่ยว 1.2.4 เพื่ อ ให้ เจ้ า หน้ า ที่ ป ฏิ บั ติ ง านด้ า น การท่องเทียวของกรุงเทพมหานครได้ศกษาเรียนรู้ ่ ึ วิธีการและกระบวนการจัดท�ำแผนในข้อ 1.2.11.2.3
  • 18. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 1.3 เป้าหมายของโครงการ 1.3.1 จั ด ท� ำ แผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุ ง เทพมหานคร (พ.ศ. 2554-2558) โดยครอบคลุมทรัพยากรและศักยภาพแหล่งท่องเทียว ่ ทุกส�ำนักงานเขต จ�ำนวน 1 แผน 1.3.2 จัดท�ำแผนงาน โครงการและข้อเสนอ แนะให้สอดคล้องกับแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร (พ.ศ. 2554-2558) 1.3.3 การจั ด ล� ำ ดั บ ความส� ำ คั ญ ของ แผนงานโครงการต่างๆ และสามารถด�ำเนินการ ตามแผนพัฒนาการท่องเที่ยวได้อย่างเป็นระบบ 1.4 ลักษณะโครงการ 1.4.1 เป็นโครงการต่อเนื่องในการจัดท�ำ แผนแม่บทเพือพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ ่ ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2548-2552) 1.4.2 สอดคล้ อ งกั บ แผนบริ ห ารราชการ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2552-2555 แผนพัฒนา เศรษฐกิจ และสังคมแห่งชาติฉบับที่ 10 แผนพัฒนา การท่องเที่ยวแห่งชาติและแผนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ด้านการท่องเที่ยว 1.4.3 มีแผนงาน โครงการและข้อเสนอแนะ ที่ ส อดคล้ อ งกั บ แผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 4
  • 19. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 บทที่ 2 กรอบแนวคิดการศึกษา 2.1 กรอบแนวคิดในการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 สถานการณการทองเที่ยวโลก แนวโนมการทองเที่ยว ของประเทศไทยและการพัฒนา เมืองทองเที่ยวที่สำคัญของโลก พฤติกรรมของนักทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร การดำเนินการ ตามแผนพัฒนา การทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร ทัศนคติของ ชาวกรุงเทพมหานครตอ การพัฒนาการทองเที่ยว ศักยภาพทรัพยากร การทองเที่ยวและศักยภาพ การบริหารจัดการ การทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร บทบาทของหนวยงาน ที่เกี่ยวกับการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร แผนพัฒนา การทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร การดำเนินงาน ตามแผนภายใต ความรวมมือจาก ภาคสวนตางๆ การพัฒนา การทองเที่ยวของ กรุงเทพมหานคร อยางสรางสรรคและ ยั่งยืน กฎหมาย ระเบียบและ แผนยุทธศาสตรที่เกี่ยวกับ การพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร แผนผังที่ 2.1 กรอบแนวคิดในการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ่ 5
  • 20. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 2.2 แนวทางการด�ำเนินโครงการ แนวทางการด�ำเนินงานเพือจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ่ ่ สรุปกระบวนการด�ำเนินงานได้ดังแผนผังที่ 1.2 ขั้นที่ ๑ การเก็บรวมรวมและวิเคราะหขอมูล - การวิเคราะหสถานการณการทองเที่ยวโลก แนวโนมการทองเที่ยวของประเทศไทยและการพัฒนาเมืองทองเที่ยวที่สำคัญของโลก - การสำรวจและวิเคราะหพฤติกรรมการทองเที่ยวของนักทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร - การสำรวจและวิเคราะหทัศนคติของชาวกรุงเทพมหานครตอการพัฒนาการทองเที่ยว - การสำรวจและวิเคราะหศักยภาพทรัพยากรการทองเที่ยวและศักยภาพการบริหารจัดการการทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร - การศึกษาบทบาทของหนวยงานที่เกี่ยวกับการทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร - การวิเคราะหกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวกับการพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร - การสังเคราะหแผนยุทธศาสตรอื่นๆ ที่เกี่ยวกับการพัฒนาการทองเที่ยวของกรุงเทพมหานคร - การจัดประชุมเพื่อรับฟงขอมูลเพิ่มเติมจากกลุมเปาหมาย ขั้นที่ ๒ การรางแผนฯ ๑. การจัดประชุมเพื่อรางแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานคร ๒. การจัดประชุมเพื่อรางแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ ๑.๑ การจัดประชุมระดมความคิดเพื่อพิจารณารางแผนพัฒนา การทองเที่ยวกรุงเทพมหานครจากกลุมเปาหมายหลัก ๑.๒ การประชุมประชาพิจารณแผนพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร ๑.๓ การประชุมเพื่อยกรางแผนพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานคร ๒.๑ การจัดประชุมระดมความคิดเพื่อพิจารณารางแผนพัฒนา การทองเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ จากกลุมเปาหมายหลัก ๒.๒ การประชุมประชาพิจารณแผนพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่จากกลุมเปาหมาย ๒.๓ การประชุมเพื่อยกรางแผนพัฒนาการทองเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ ขั้นที่ ๓ การเผยแพรและฝกอบรม ๑. การประชุมชี้แจงแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ ๒. การประชุมฝกอบรมบุคลากรของกรุงเทพมหานครที่เกี่ยวของ ๓. การเผยแพรแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการทองเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ แผนผังที่ 2.2 กระบวนการจัดท�ำแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ขั้นที่ 1 การเก็บรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล ขั้นตอนนี้มีเป้าหมายเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์และสภาพแวดล้อมการแข่งขันของอุตสาหกรรม การท่องเที่ยวเพื่อให้ได้ข้อมูลส�ำหรับใช้ในการวางแผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครที่เป็นจริง เป็นปัจจุบนและมีความหมายในเชิงกลยุทธ์ โดยมีรายละเอียดแนวทาง การด�ำเนินงานในแต่ละประเด็น ั ดังต่อไปนี้ 6
  • 21. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 7 1.1 การวิเคราะห์สถานการณ์การท่องเทียวโลก ่ แนวโน้ ม การท่ อ งเที่ ย วของประเทศไทยและ การพั ฒ นาเมื อ งท่ อ งเที่ ย วที่ ส� ำ คั ญ ของโลก เป็นการวิเคราะห์กลุมเมืองท่องเทียวทีมผลิตภัณฑ์ ่ ่ ่ี การท่ อ งเที่ ย วคล้ า ยคลึ ง กั บ กรุ ง เทพมหานคร อาทิ ลอนดอน ปารีส โรม เป็นต้น ซึ่งเป็นเมืองที่มี วัฒนธรรมอันสวยงาม ประวัติศาสตร์อันยาวนาน และเป็ น เมื อ งหลวงของประเทศต่ า งๆ ที่ เ ป็ น เมืองท่องเทียวมีชอเสียงสามารถดึงดูดนักท่องเทียว ่ ื่ ่ ได้ จ ากทั่ ว ทุ ก มุ ม โลก และกลุ ่ ม เมื อ งท่ อ งเที่ ย ว ที่ เ ป็ น คู ่ แข่ ง ส� ำ คั ญ กั บ กรุ ง เทพมหานคร อาทิ โตเกียว ปักกิ่ง โซล สิงคโปร์ ดูไบ เป็นต้น เหล่านี้ เป็นเมืองท่องเที่ยว ที่ก�ำลังเติบโตอย่างรวดเร็ว มี ก ารส่ ง เสริ ม การตลาดอย่ า งเต็ ม ที่ แ ละสร้ า ง สิ่งดึงดูดใจนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นเพื่อขยายส่วนแบ่ง ทางการตลาดการท่องเที่ยว 1.2 การส�ำรวจและวิเคราะห์พฤติกรรม ของนักท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ประกอบด้วย ่ การส�ำรวจพฤติกรรมการท่องเทียวของนักท่องเทียว ่ ่ จากกลุ่มตัวอย่างนักท่องเที่ยวชาวไทย 400 คน นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 400 คน และวิเคราะห์ ข้อมูลแต่ละกลุ่ม ทั้งข้อมูลส่วนบุคคล ลักษณะ การเดินทาง ผูรวมเดินทาง การเลือกทีพก การรับรู้ ้่ ่ ั ข้อมูลข่าวสารการท่องเทียว กิจกรรมการท่องเทียว ่ ่ ระยะเวลาพ�ำนักและการใช้จ่าย เป็นต้น 1.3 ก ารส� ำ รวจและวิ เ คราะห์ ทั ศ นคติ ของชาวกรุ ง เทพมหานครต่ อ การพั ฒ นา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร การส�ำรวจทัศนคติในการพัฒนาการท่องเทียว ่ ของกลุ ่ ม ตั ว อย่ า งที่ เ ป็ น ชาวกรุ ง เทพมหานคร 400 คน กระจายตามเขตต่างๆ เพื่อวิเคราะห์ ผลกระทบด้านต่างๆ ทั้งเชิงบวกและเชิงลบ 1.4 การส� ำ รวจและวิ เ คราะห์ ศั ก ยภาพ ทรั พ ยากรทางการท่ อ งเที่ ย วและศั ก ยภาพ การบริหาร จัดการการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ เป็นการค้นหาผลิตภัณฑ์ทางการท่องเทียวที่ ่ โดดเด่นในแต่ละเขตและวิเคราะห์ศกยภาพในการบริหาร ั จั ด การการท่ อ งเที่ ย วของกรุ ง เทพมหานคร ทั้งในระดับเขตและระดับส่วนกลาง 1.5 การศึ ก ษาบทบาทของหน่ ว ยงานที่ เกียวกับการพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ ่ เป็ น การวิ เ คราะห์ บ ทบาทของหน่ ว ยงาน ต่ า งๆ ที่ เ กี่ ย วกั บ การพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย วของ กรุงเทพมหานคร 1.6 วิ เ คราะห์ ก ฎหมายและระเบี ย บที่ เกียวกับการพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ ่ เป็ น การวิ เ คราะห์ ก ฎหมายและระเบี ย บ ต่ า งๆ ที่ เ กี่ ย วกั บ การพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุ ง เทพมหานคร อาทิ พระราชบั ญ ญั ติ รั ก ษา ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยของ บ้านเมือง พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติควบคุม อาคาร พ.ศ. 2522 พระราชบัญญัติส่งเสริมและ รักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ. 2547 เป็นต้น 1.7 การสังเคราะห์แผนยุทธศาสตร์อนๆ ที่ ื่ เกียวกับการพัฒนาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ ่ เป็ น การสั ง เคราะห์ แ ผนยุ ท ธศาสตร์ แ ละ แผนพัฒนาอื่นๆ ในระดับที่สูงกว่าและเกี่ยวข้อง กับการพัฒนาการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร อาทิ แผนพั ฒ นาเศรษฐกิ จ และสั ง คมแห่ ง ชาติ ฉบับที่ 10 พ.ศ. 2550-2554 (ร่าง) แผนพัฒนา การท่ อ งเที่ ย วแห่ ง ชาติ พ.ศ. 2555-2559 แผนการตลาดของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2553 แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร 12 ปี (พ.ศ. 2552-2563) เป็นต้น 1.8 การจัดประชุมเพือรับฟังข้อมูลเพิมเติม ่ ่ จากกลุ่มเป้าหมาย เป็ น การน� ำ ผลการวิ เ คราะห์ ทั้ ง หมดตาม ประเด็นข้างต้นมาคืนข้อมูลและรับฟังข้อเสนอแนะ เพิ่มเติมจากกลุ่มเป้าหมายหลัก 6 กลุ่ม ได้แก่
  • 22. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 1) ผู้บริหารของกรุงเทพมหานคร 2) บุ ค ลากรที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การจั ด การ การท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร 3) ตัวแทนผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยว และธุรกิจที่เกี่ยวข้อง 4) หน่วยงานภาครัฐอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง 5) ตัวแทนนักวิชาการด้านการท่องเที่ยว 6) ตัวแทนชุมชนและปราชญ์ท้องถิ่น ขั้นที่ 2 การร่างแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ ขั้ น ตอนนี้ มี เ ป้ า หมายเพื่ อ น� ำ ข้ อ มู ล และ ผลการวิเคราะห์ที่ได้จากขั้นที่ 1 มาใช้ในการร่าง แผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 และแผนพัฒนาการท่องเทียว ่ กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ โดยเปิดโอกาสให้ ทุ ก ภาคส่ ว นที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การท่ อ งเที่ ย วของ กรุงเทพมหานคร ได้แก่ ส�ำนักวัฒนธรรม กีฬา และ การท่องเที่ยว ส�ำนักงานเขต ผู้ประกอบการธุรกิจ ท่องเที่ยว องค์กรบริหารแหล่งท่องเที่ยว ชุมชน นั ก วิ ช าการ ได้ เ สนอความคิ ด เห็ น เพื่ อ ยกร่ า ง แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะ พื้ น ที่ บ นฐานผลการวิ เ คราะห์ จ ากขั้ น ที่ 1 ทีครอบคลุมทุกมิตของการพัฒนาการท่องเทียวด้วย ่ ิ ่ กระบวนการมีสวนร่วมทีสงเสริมให้ภาคส่วนต่างๆ ่ ่่ ที่เกี่ยวข้องนี้มีความรู้ความเข้าใจในแผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนา การท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานครเฉพาะพื้ น ที่ ที่ร่างขึ้น ซึ่งเอื้อต่อการด�ำเนินงานร่วมกันในเชิง เครือข่ายพันธมิตร ในการด�ำเนินการตามแผนพัฒนา การท่องเทียวกรุงเทพมหานครเพือน�ำไปสูการปฏิบติ ่ ่ ่ ั ทีสมฤทธิผล โดยมีขนตอนในการด�ำเนินการ ดังนี้ ่ั ์ ั้ 2.1 การจัดประชุมเพือจัดท�ำร่างแผนพัฒนา ่ การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็ น การประชุ ม ระดมความคิ ด ร่ ว มกั น ระหว่างคณะท�ำงาน คณะที่ปรึกษาและผู้บริหาร ของกรุงเทพมหานคร โดยน� ำผลการวิเคราะห์ ข้อมูลจากขั้นที่ 1 มาสังเคราะห์สภาพแวดล้อม ของการพัฒนา การท่องเทียวกรุงเทพมหานครและ ่ ก�ำหนดวิสัยทัศน์ ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ แผนงาน ตัวชี้วัดและโครงการเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยวของ กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 2.2 การจั ด ประชุ ม ระดมความคิ ด เพื่ อ พิ จ ารณาร่ า งแผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็นการประชุมระดมความคิดกลุมเป้าหมาย ่ 6 กลุม ซึงประกอบด้วย ผูบริหารของกรุงเทพมหานคร ่ ่ ้ บุคลากรทีเ่ กียวข้องกับการจัดการการท่องเทียวของ ่ ่ กรุงเทพมหานคร ตัวแทนผูประกอบการธุรกิจท่องเทียว ้ ่ และธุรกิจทีเ่ กียวข้อง หน่วยงานภาครัฐอืนๆ ทีเ่ กียวข้อง ่ ่ ่ ตัวแทนนักวิชาการด้านการท่องเทียว ตัวแทนชุมชน ่ และปราชญ์ท้องถิ่น แล้วประมวลความคิดเห็น เพื่ อ ปรั บ ปรุ ง ร่ า งแผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพืนทีให้มความสมบูรณ์มากขึน ้ ่ ี ้ 2.3 การจัดประชุมเพือสรุปร่างแผนพัฒนา ่ การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็นการน�ำความคิดเห็นที่ได้จากการประชุม ระดมความคิดมาประมวลผลและใช้เป็นแนวทาง ในการปรั บ ปรุ ง แผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ให้มีความสมบูรณ์ โดยการประชุ ม ระดมความคิ ด ร่ ว มกั น ระหว่ า ง 8
  • 23. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 คณะท� ำ งาน คณะที่ ป รึ ก ษาและผู ้ บ ริ ห ารของ กรุงเทพมหานครก่อนน�ำไปประชาพิจารณ์ต่อไป 2.4 การประชุมประชาพิจารณ์แผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็ น การน� ำ ร่ า งแผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุ ง เทพมหานครเฉพาะพื้ น ที่ ที่ ป รั บ ปรุ ง ตาม ข้อเสนอแนะจากการประชุมระดมความคิดและ ประชุมสรุปร่างแผนฯ มาจัดประชุมประชาพิจารณ์ กับกลุ่มเป้าหมายทั้ง 6 กลุ่มข้างต้น 9 ขั้นที่ 3 การเผยแพร่และการฝึกอบรม ขันตอนนีมเี ป้าหมายเพือชีแจง สร้างการรับรู้ ้ ้ ่ ้ และความเข้ า ใจต่ อ แผนพั ฒ นาการท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพืนทีทผานการประชาพิจารณ์ ้ ่ ี่ ่ แล้ ว แก่ ก ลุ ่ ม เป้าหมายหลัก 3 กลุ่ม คือ 1) ผู้บริหารกรุงเทพมหานคร 1) บุคลากรกรุงเทพมหานครที่ปฏิบัติงาน เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว 1) กลุ่มอื่นๆ ได้แก่ สื่อมวลชน นักวิชาการ ผูประกอบการเอกชน หน่วยงานราชการ ้ อื่นๆ ผู้น�ำชุมชนและปราชญ์ท้องถิ่น การเผยแพร่และการฝึกอบรมประกอบด้วย 3 กิจกรรมดังนี้ 3.1 การจั ด ประชุ ม ชี้ แ จงแผนพั ฒ นา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครและแผนพัฒนา การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็นการจัดประชุมชีแจงแผนพัฒนาการท่องเทียว ้ ่ กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุ ง เทพมหานครเฉพาะพื้ น ที่ แ ก่ ผู ้ บ ริ ห าร กรุ ง เทพมหานครทั้ ง ระดั บ ส่ ว นกลางและ ส�ำนักงานเขต เพื่อให้กลุ่มผู้บริหารตระหนักถึง ความส� ำ คั ญ และประโยชน์ ข องแผนฯ และ มีความรู้ความเข้าใจต่อองค์ประกอบของแผนฯ ซึ่ ง จะท� ำ ให้ ส ามารถแปลงแผนไปสู ่ ก ารปฏิ บั ติ ในระดับต่างๆ ได้ ทั้งการจัดท�ำแผนยุทธศาสตร์ และพั ฒ นาในระดั บ หน่ ว ยงานหรื อ พื้ น ที่ แ ละ การวางแผนงานหรือด�ำเนินโครงการให้สอดคล้อง กับแผนพัฒนา การท่องเทียวกรุงเทพมหานครได้ ่ 3.2 ก า ร ฝ ึ ก อ บ ร ม บุ ค ล า ก ร ข อ ง กรุงเทพมหานครที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยว เป็นการฝึกอบรมให้บคลากรของกรุงเทพมหานคร ุ ที่เกี่ยวกับการท่องเที่ยวทั้งระดับส่วนกลางและ ส�ำนักงานเขตให้สามารถเขียนแผนพัฒนาการท่องเทียว ่ ในระดับเขต ระดับเครือข่ายการท่องเที่ยวและ โครงการที่สอดคล้องกับแผนฯ ได้ 3.3 การเผยแพร่แผนพัฒนาการท่องเทียว ่ กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่ เป็นการเผยแพร่แผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครและแผนพัฒนาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเฉพาะพื้นที่แก่กลุ่มเป้าหมาย กลุมอืนๆ ทีเ่ กียวข้อง ได้แก่ สือมวลชน นักวิชาการ ่ ่ ่ ่ ผู้ประกอบการเอกชน หน่วยงานราชการอื่นๆ ผูนำชุมชนและปราชญ์ทองถิน เพือให้เกิดการรับรู้ ้ � ้ ่ ่ และความเข้าใจต่อแนวทางการพัฒนาการท่องเทียว ่ ของกรุงเทพมหานคร อันจะน�ำไปสู่การท�ำงาน อย่างบูรณาการระหว่างหน่วยงานของกรุงเทพมหานคร และภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง 2.3 พื้นที่ศึกษา พื้นที่กรุงเทพมหานคร 2.4 งานวิ จั ย ที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การท่ อ งเที่ ย ว กรุงเทพมหานคร การท่องเทียวกรุงเทพมหานครได้รบความสนใจ ่ ั จากนักวิจัยหลายท่านในการศึกษา โดยในครั้งนี้
  • 24. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ขอน�ำเสนอสรุปผลการวิจัยที่เกี่ยวข้อง 17 เรื่อง ดังนี้ 2.4.1 แนวทางการพั ฒ นาการตลาด การท่องเทียวเชิงนิเวศส�ำหรับนักท่องเทียวสูงอายุ ่ ่ ชาวญี่ ปุ ่ น ในกรุ ง เทพมหานคร โดยสมหมาย เที่ยงแท้ (2549) ซึ่งมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาพฤติกรรมและรูปแบบความต้องการ การท่องเทียว ความสนใจและความคิดเห็น ่ ของนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่น 2) ศึกษาความคิดเห็น ทัศนคติของหน่วยงาน ภาครัฐบาล ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง กับการท่องเทียวทีมตอตลาดนักท่องเทียว ่ ่ี่ ่ สูงอายุชาวญี่ปุ่น 3) ศึกษาสภาพพืนทีทวไปในแหล่งท่องเทียว ้ ่ ั่ ่ ที่นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นนิยมเดินทาง ไปเยี่ยมเยือนบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ ถนนสีลม สยามช้อปปิ้งเซ็นเตอร์ ถนน สุขุมวิท 4) วิเคราะห์ศักยภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม การท่ อ งเที่ ย ว สั ง คม เศรษฐกิ จ ใน แหล่งท่องเที่ยวที่นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่น นิยมเดินทางไปท่องเที่ยวบริเวณเกาะ รัตนโกสินทร์ ถนนสีลม สยามช้อปปิ้ง เซ็นเตอร์ ถนนสุขุมวิท 5) ศึ ก ษาแนวทางการพั ฒ นาการตลาด การท่องเทียวเชิงนิเวศส�ำหรับนักท่องเทียว ่ ่ สูงอายุชาวญี่ปุ่นในกรุงเทพมหานคร การศึกษาใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสั ม ภาษณ์ เชิ ง ลึ ก และการสั ง เกตการณ์ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยบุคคล 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) เจ้าหน้าทีรฐบาล/รัฐวิสาหกิจ ่ั 2) ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้อง 3) นักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่นที่มีอายุ มากกว่า 50 ปีขึ้นไป (นักท่องเที่ยว 20 คน เป็นผูชาย 10 คน ผูหญิง 10 คน) ้ ้ รวมกลุ่มตัวอย่างทั้งสิ้น 51 คน ผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมและรูปแบบ ความต้ อ งการการท่ อ งเที่ ย ว ความสนใจและ ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่น พบว่ า นั ก ท่ อ งเที่ ย วส่ ว นใหญ่ มี อ ายุ อ ยู ่ ใ นช่ ว ง 50-60 ปี โดยจะเดิ น ทางมาในช่ ว งวั น หยุ ด มีระยะเวลาพ�ำนัก 7-10 วัน เหตุทมาเทียวเมืองไทย ี่ ่ เพราะคนไทย มีอธยาศัยดี มีไมตรีจต มีความสุภาพ ั ิ ท� ำ ให้ อ ยากเดิ น ทางกลั บ มาพ�ำ นั ก ระยะยาวใน ประเทศไทย หลังเกษียณอายุการท�ำงาน ที่พัก ในกรุ ง เทพมหานครระหว่ า งการท่ อ งเที่ ย ว คื อ อพาร์ ต เม้ น ท์ โดยจะเลื อ กที่ มี ค วามปลอดภั ย ทั้งทางด้านร่างกายและทรัพย์สิน มีสิ่งอ� ำนวย ความสะดวกและสภาพแวดล้อมดี ระดับราคาทีพก ่ ั ที่พอใจอยู่ในระดับราคา 2,000-3,000 บาท ส�ำหรับค่าใช้จ่ายที่นอกเหนือจากค่าที่พักจะอยู่ที่ ประมาณวันละ 2,000-3,000 บาท มีความสนใจ ทีจะซือผลิตภัณฑ์ ผ้าไหมหรือผ้าฝ้ายและผลิตภัณฑ์ ่ ้ หัตถกรรมพื้นบ้าน รูปแบบการท่องเที่ยว ไม่ชอบ การจั บ จ่ า ยใช้ ส อยต้ อ งการไปท่ อ งเที่ ย วใน แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ โบราณสถาน ในต่างจังหวัด เช่น จังหวัดพระนครศรีอยุธยาด้วย ส�ำหรับแหล่งข้อมูลการท่องเทียวจะหาจากอินเตอร์เน็ต ่ แผ่นพับ หนังสือน�ำเที่ยวและบริษัทน�ำเที่ยว ปัญหาทีนกท่องเทียวสูงอายุชาวญีปนพบคือ ่ ั ่ ่ ุ่ 1) การสือสารกับพนักงานสนามบิน โรงแรม ่ ทีพกอาศัย ร้านอาหาร คนขับแท็กซีหรือ ่ ั ่ สามล้อเครื่องและสถานบริการต่างๆ ซึ่ ง ไม่ ส ามารถสื่ อ สารกั น ให้ เข้ า ใจได้ อย่างชัดเจน 2) ป้ายสื่อความหมายหรือป้ายบอกทาง มีแต่ภาษาไทยกับภาษาอังกฤษ อยากให้ มีภาษาญี่ปุ่นด้วย 10
  • 25. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 11 3) ไม่ชอบพฤติกรรมการหลอกลวงไม่จริงใจ ของคนขายของ สิ น ค้ า ไม่ มี คุ ณ ภาพ เหมาะสมกับราคา 4) เบื่ อ หน่ า ยการจราจรที่ ติ ด ขั ด ใน กรุงเทพมหานคร ความคิดเห็น ทัศนคติของหน่วยงานภาครัฐบาล หรือรัฐวิสาหกิจและผูประกอบการ ทีเกียวข้องกับ ้ ่ ่ การท่องเทียวทีมตอตลาดนักท่องเทียวสูงอายุชาวญีปน ่ ่ี่ ่ ่ ุ่ หน่วยงานภาครัฐ มีความสนใจที่จะพัฒนา การตลาดกลุ ่ ม เป้ า หมายนั ก ท่ อ งเที่ ย วสู ง อายุ ชาวญี่ปุ่น ซึ่งเป็นหน้าที่ของบริษัทไทยลองสเตย์ ด�ำเนินการเรืองการท่องเทียวส�ำหรับกลุมนักท่องเทียว ่ ่ ่ ่ สูงอายุในรูปแบบการพ�ำนักระยะยาว ส�ำหรับเรือง ่ การก� ำ หนดมาตรฐานควบคุ ม ราคาสิ น ค้ า และ บริการการท่องเทียวถือว่าท�ำได้ยาก เพราะคนไทย ่ ไม่กลัวกฎหมาย ต้องแก้ไข ด้วยมิตจตวิญญาณและ ิิ การมีส่วนร่วมของชุมชน โดยการอบรมให้ความรู้ ความเข้าใจถึงผลกระทบจากปัญหาการท่องเที่ยว ส่วนแนวทางการโฆษณาประชาสัมพันธ์การท่องเทียว ่ ในกรุงเทพมหานครและ แหล่งท่องเที่ยวอื่นๆ พบว่า ยังไม่มเี ว็บไซต์ทเี่ ป็นภาษาญีปนของหน่วยงาน ่ ุ่ ราชการ ผู้ประกอบการบริษัทน�ำเที่ยวเห็นว่ายังมอง ไม่เห็นผลประโยชน์ทางด้านก�ำไรที่จะได้รับจาก นักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่น ผู ้ ป ระกอบการโรงแรมและที่ พั ก อาศั ย มีความสนใจทีจะประสานความร่วมมือกับหน่วยงาน ่ ภาครัฐ ธุรกิจเอกชนอืนๆ และชุมชนในการส่งเสริม ่ พัฒนาการตลาด แต่ผู้ประกอบการบางรายที่เป็น โรงแรมที่มีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับของนักท่องเที่ยว ไม่มความสนใจทีจะประสาน ความร่วมมือ เนืองจาก ี ่ ่ เห็นว่าสามารถหาลูกค้าเองได้ ผู ้ ป ระกอบการขนส่ ง ทางเรื อ บางราย โดยเฉพาะเรือหางยาวเช่าเหมาล�ำและเรือน�ำเทียว ่ ระหว่างกรุงเทพมหานครกับอยุธยา ได้รบผลกระทบ ั จากราคาน�้ำมันที่เพิ่มสูงขึ้น ท�ำให้มีต้นทุนสูงขึ้น และไม่มีการประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวทางเรือ อย่างจริงจัง ผู้ประกอบการภัตตาคารหรือร้านอาหาร แต่ละร้านมีการจัดเสนอสินค้าที่แตกต่างกัน เช่น บางร้านเสนอขายอาหารสุขภาพส�ำหรับผู้สูงอายุ บางร้านเสนออาหารพร้อมชมการแสดงร�ำไทย ปัญหาที่พบคือ บุคลากรในร้านอาหารขาดความรู้ ด้านภาษาญี่ปุ่นเพื่อการสื่อสาร ผูประกอบการสถานบริการนวดแผนโบราณ ้ และสปามี ค วามสนใจที่ จ ะร่ ว มมื อ กั บ ภาครั ฐ เอกชนและชุมชนในการส่งเสริมการตลาดท่องเทียว ่ ส� ำ หรั บ นั ก ท่ อ งเที่ ย วสู ง อายุ แต่ ยั ง ไม่ มี โ อกาส ด�ำเนินงานร่วมกัน ผูประกอบการร้านขายของทีระลึกมีความสนใจ ้ ่ ที่ จ ะร่ ว มมื อ กั บ ภาครั ฐ เอกชนและชุ ม ชนใน การส่งเสริมการตลาดและร่วมมือกันพัฒนารูปแบบ การน�ำเสนอสินค้าของที่ระลึก สภาพพืนทีทวไปในแหล่งท่องเทียวทีนกท่องเทียว ้ ่ ั่ ่ ่ั ่ ชาวญี่ปุ่นนิยมเดินทางไปเยี่ยมเยือน คือ บริเวณ เกาะรัตนโกสินทร์ ถนนสีลม สยามช้อปปิงเซ็นเตอร์ ้ ถนนสุขุมวิท ซึ่งกรุงเทพมหานครมีศักยภาพทาง การท่องเทียวหลายด้าน สามารถรองรับนักท่องเทียว ่ ่ สูงอายุชาวญีปนได้ แต่สงอ�ำนวยความสะดวกและ ่ ุ่ ิ่ ความปลอดภัยในด้านต่างๆ ยังไม่เพียงพอและมี การจัดการทีเ่ หมาะสมในบางส่วน ควรหาแนวทาง พัฒนาเพื่อให้เกิดความพร้อม ดังนี้ ที่พักอาศัย ในบริเวณที่ศึกษามีที่พักอาศัย หลากหลายรูปแบบทั้งเกสเฮ้าส์ อพาร์ตเม้นท์ โรงแรมหลายระดับ กระจายอยูทวไปและมีจำนวน ่ ั่ � เพียงพอในการให้บริการแก่นักท่องเที่ยว ภั ต ตาคารหรื อ ร้ า นอาหาร มี ใ ห้ บ ริ ก าร หลากหลายรูปแบบ ในร้านมีเมนูอาหารและราคา ที่ชัดเจนทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไทย บางร้าน ได้รับการรับรองความสะอาดจากกรมอนามัย
  • 26. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ห้องน�ำ ในแหล่งท่องเทียวมีหองน�้ำทีสะอาด ้ ่ ้ ่ และมีจ�ำนวนเพียงพอ แต่ในแหล่งชุมชน เช่น ชุมชนปากคลองตลาด ชุมชนถนนข้าวสาร มีหองน�ำ ้ ้ สาธารณะทีไม่คอยสะอาด ขาดการดูแล ขาดระบบ ่ ่ อ�ำนวยความสะดวกส�ำหรับผู้สูงอายุ สถานที่ จ อดรถ การไม่ มี ส ถานที่ จ อดรถ เป็นปัญหาส�ำคัญส�ำหรับแหล่งท่องเที่ยวบางแห่ง เช่น วัดต่างๆ มีที่จอดรถแต่ก็คับแคบมาก ไม่มี พื้นที่ส�ำหรับจอดรถบัสขนาดใหญ่ สภาพถนน กรุงเทพมหานครมีสภาพถนน ที่มีศักยภาพเหมาะสม แต่มีปัญหาเรื่องการจราจร ติดขัด ถังขยะ กรุงเทพมหานครมีเพียงพอ แต่ขาด การคัดแยกขยะ บริการข้อมูลข่าวสาร กรุงเทพมหานครมี ศูนย์ประชาสัมพันธ์ขอมูลข่าวสารทาง การท่องเทียว ้ ่ กระจายอยูทวไปในบริเวณแหล่งท่องเทียว แต่เจ้าหน้าที่ ่ ั่ ่ ขาดความสามารถในการใช้ภาษาญี่ปุ่น การวิเคราะห์ศักยภาพทางด้านสิ่งแวดล้อม การท่องเที่ยว สังคม เศรษฐกิจ ในแหล่งท่องเที่ยว ที่นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นนิยมเดินทางไปท่องเที่ยว บริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ ถนนสีลม สยามช้อปปิ้ง เซ็นเตอร์และถนนสุขุมวิท สามารถสรุปผลได้ดังนี้ จุดแข็ง (Strengths) 1) กรุงเทพมหานครมีศักยภาพทางด้ า น การท่ อ งเที่ ย วสู ง ทั้ ง แหล่ ง ท่ อ งเที่ ย ว ทางธรรมชาติ ประวั ติ ศ าสตร์ แ ละ โบราณสถาน ศิ ล ปวั ฒ นธรรมและ กิจกรรมงานประเพณี แหล่งท่องเที่ยว เพื่อสุขภาพและการพักผ่อนหย่อนใจ แหล่งท่องเทียวทางวิถชวต แหล่งจับจ่าย ่ ีีิ ใช้สอยที่มีความหลากหลาย 2) มีสงอ�ำนวยความสะดวก สาธารณูปโภค ิ่ 3) มีการบริการทางการแพทย์และสาธารณสุข ที่ได้มาตรฐาน 4) มีเส้นทางคมนาคมที่สามารถเชื่อมโยง ไ ป ยั ง แ ห ล ่ ง ท ่ อ ง เ ที่ ย ว ภ า ย ใ น กรุงเทพมหานคร และจังหวัดใกล้เคียง ได้อย่างสะดวกรวดเร็ว 5) มีความพร้อมทางด้านที่พักอาศัย 6) ชาวกรุงเทพมหานครมีอธยาศัยไมตรีทดี ั ี่ เต็มใจต้อนรับนักท่องเที่ยว 7) ค่าครองชีพในกรุงเทพมหานครไม่สงเกินไป ู 8) มีอาหารอร่อยและอุดมสมบูรณ์ จุดอ่อน (Weakness) 1) กรุงเทพมหานครยังขาดแนวทางการพัฒนา การตลาดการท่องเทียวโดยชุมชนมีสวนร่วม ่ ่ อย่างเป็นระบบ 2) มีปัญหามลภาวะทางสิ่งแวดล้อม 3) บุ ค ลากรในหน่ ว ยงานที่ เ กี่ ย วข้ อ งกั บ การท่องเที่ยวทั้งภาครัฐหรือรัฐวิสาหกิจ เอกชนและชุมชนในบางส่วนขาดความรู้ ความเข้าใจทางด้านภาษาและวัฒนธรรม ของชาวญี่ปุ่น 4) มี ป ั ญ ห า ท า ง ด ้ า น อ า ช ญ า ก ร ร ม ความปลอดภั ย ในชี วิ ต และทรั พ ย์ สิ น ปั ญ หายาเสพติ ด ปั ญ หาโสเภณี โดยเฉพาะโสเภณีเด็ก 5) มีที่จอดรถไม่เพียงพอ 6) ขาดการประชาสั ม พั น ธ์ ที่ เ พี ย งพอ โดยเฉพาะเรื่ อ งป้ า ยประชาสั ม พั น ธ์ ป้ายบอกสถานทีทองเทียว ป้ายสือความหมาย ่่ ่ ่ เส้ น ทางการเดิ น ทางและไม่ มี ป ้ า ย ที่เป็นภาษาญี่ปุ่น 7) การกระจุกตัวของแหล่งท่องเที่ยว โอกาส (Opportunities) 1) กรุ ง เทพมหานครมี โ อกาสยกระดั บ คุณภาพสินค้าและบริการการท่องเที่ยว ให้ได้มาตรฐาน โดยเฉพาะด้านบุคลากร การท่องเที่ยว 12
  • 27. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 2) ท� ำ ให้ เ กิ ด การพั ฒ นาอสั ง หาริ ม ทรั พ ย์ ทีเ่ กียวข้องกับการท่องเทียวพ�ำนักระยะยาว ่ ่ ในรูปแบบใหม่ 3) การสร้างงาน/สร้างอาชีพ และก่อให้เกิด การพัฒนาทักษะรูปแบบใหม่ๆ 4) สร้างความร่วมมือในการสนับสนุนและ ส่งเสริมพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ 5) มีโอกาสในการส่งเสริมพัฒนาการตลาด แบบเจาะกลุ่มเป้าหมาย โดยประสาน ความร่วมมือระหว่างหน่วยงานภาครัฐ เอกชนและชุมชน อุปสรรค (Threats) 1) การก่อการร้ายและเหตุการณ์ความไม่สงบ ภายในประเทศ 2) สภาวะความแปรปรวนของเศรษฐกิจโลก 3) สถานการณ์ความไม่แน่นอนทางการเมือง 4) สถานการณ์ภัยธรรมชาติ 2.4.2 พ ฤ ติ ก ร ร ม ก า ร ท ่ อ ง เ ที่ ย ว ใ น กรุงเทพมหานครของผู้เยี่ยมเยือนชาวไทย โดย นัฐพร เกิดกลาง (2552) ซึงมีวตถุประสงค์การวิจย ่ ั ั ดังนี้ 1) ศึ ก ษาพฤติ ก รรมการท่ อ งเที่ ย วของ นักท่องเที่ยวและนักทัศนาจร 2) ศึ ก ษาปั จ จั ย ที่ มี อิ ท ธิ พ ลต่ อ ค่ า ใช้ จ ่ า ย เฉลี่ยของนักท่องเที่ยวและนักทัศนาจร 3) ศึกษาค่าความยืดหยุ่นของค่าใช้จ่ายต่อ รายได้ของนักท่องเทียวและนักทัศนาจร ่ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถามจาก นักท่องเที่ยวและนักทัศนาจรชาวไทยที่เดินทาง ท่ อ งเที่ ย วปี พ.ศ. 2551 จ� ำ นวน 400 คน ใช้การวิเคราะห์ข้อมูลพฤติกรรมการท่องเที่ยว โดยใช้ความถี่ ร้อยละและสร้างสมการถดถอย พหุเชิงเส้นเพือหาปัจจัยทีมอทธิพลต่อค่าใช้จายเฉลีย ่ ่ีิ ่ ่ 13 ผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมการใช้จายเฉลีย ่ ่ ต่อคนต่อวันของนักท่องเที่ยวและนักทัศนาจร โดยส่วนใหญ่มีการใช้จ่าย 1,501-2,500 บาท วัตถุประสงค์หลักในการเดินทางส่วนใหญ่เพื่อ การท่องเที่ยว และพักผ่อน ความถี่ในการเดินทาง ส่วนใหญ่ 4-5 ครั้งต่อปี สถานที่ท่องเที่ยวหลัก ส่วนใหญ่ คือ แหล่งจับจ่ายใช้สอย ปัจจัยทีมอทธิพลต่อค่าใช้จายในกรุงเทพมหานคร ่ีิ ่ ของนักท่องเที่ยว ด้านอายุ สถานภาพโสด จ�ำนวน ผูรวมเดินทางและจ�ำนวนวันหยุดเฉลียในรอบ 1 ปี ้่ ่ แปรผกผั น กั บ ค่ า ใช้ จ ่ า ยเฉลี่ ย ในขณะที่ ร ายได้ ต่อเดือน แหล่งท่องเที่ยวประเภทแหล่งจับจ่าย ใช้สอย สถานทีพกค้างคืนประเภทโรงแรม รูปแบบ ่ ั ยานพาหนะประเภทเครื่ อ งบิ น แปรผั น ตาม ค่าใช้จ่ายเฉลี่ย ส�ำหรับปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อค่าใช้จ่ายเฉลี่ย ในกรุ ง เทพมหานครของนั ก ทั ศ นาจรชาวไทย พบว่า รายได้ต่อเดือน รูปแบบพาหนะโดยสาร และเครื่องบิน จ�ำนวนวันหยุดเฉลี่ยในรอบ 1 ปี แหล่งท่องเที่ยวประเภทแหล่งจับจ่ายใช้สอยและ โบราณสถานหรือวัดแปรผันตามค่าใช้จ่ายเฉลี่ย ค่าความยืดหยุนของค่าใช้จายเฉลียต่อรายได้ ่ ่ ่ ของนักท่องเทียวและนักทัศนาจรมีคาความยืดหยุน ่ ่ ่ สูง หมายความว่า การท่องเทียวเป็นสินค้าราคาแพง ่ ที่เกินความจ�ำเป็นในการด�ำรงชีวิตตามทัศนะของ นักท่องเที่ยวและนักทัศนาจรชาวไทย จากผลการศึกษาทีพบว่า รายได้ แหล่งท่องเทียว ่ ่ ประเภทแหล่ ง จั บ จ่ า ยใช้ ส อย รู ป แบบพาหนะ ประเภทเครื่องบินมีอิทธิพลต่อค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของ นักท่องเที่ยวและนักทัศนาจร ซึ่งส่งผลให้รายได้ จากการท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น ดังนั้นจึงควรรณรงค์ให้ นักท่องเที่ยวที่มีรายได้มากมาท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น เช่น นักท่องเที่ยวชาวไทยที่ประกอบอาชีพธุรกิจ ส่วนตัว และนักท่องเที่ยวชาวอเมริกันและยุโรป เพราะเป็นกลุ่มนี้มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ยสูง
  • 28. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 2.4.3 ปัจจัยจูงใจทีมผลต่อพฤติกรรมด้าน ่ ี การท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นในเขต กรุงเทพมหานคร โดยวีรยุทธ์ เกื้อกิ้ม (2548) ซึ่งมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาลักษณะทางประชากรศาสตร์ทมผล ี่ ี ต่ อ พฤติ ก รรมด้ า นการท่ อ งเที่ ย วของ นักท่องเทียวชาวญีปนในเขตกรุงเทพมหานคร ่ ่ ุ่ 2) ศึกษาปัจจัยจูงใจที่มีผลต่อพฤติกรรม ด้ า นการท่ อ งเที่ ย วของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ชาวญี่ปุ่นในเขตกรุงเทพมหานคร 3) ศึ ก ษาทั ศ นคติ ที่ มี ผ ลต่ อ พฤติ ก รรม ด้ า นการท่ อ งเที่ ย วของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ชาวญี่ปุ่นในเขตกรุงเทพมหานคร ปัจจัยจูงใจของนักท่องเที่ยวแบ่งเป็น 3 ด้าน คือ 1) ปัจจัยจูงใจเกิดจากเหตุผล ได้แก่ ความสะดวก ในการซื้อสินค้า ความหลากหลายของ รูปแบบและราคาของทีพก ความหลากหลาย ่ ั ของสถานที่ท่องเที่ยว 2) ปั จ จั ย จู ง ใจเกิ ด จากอารมณ์ ได้ แ ก่ ความสนุ ก สนานและความบั น เทิ ง ความตื่นเต้นเร้าใจ 3) ปั จ จั ย จู ง ใจเกิ ด จากการรั บ รู ้ ข ้ อ มู ล ข่าวสารเกี่ยวกับแหล่งท่องเที่ยว ได้แก่ การรับรู้ข้อมูลผ่านสื่อหนังสือพิมพ์หรือ นิตยสารหรือวารสารหรือแผ่นพับหรือ โปสเตอร์ สือโทรทัศน์ วิทยุ อินเตอร์เน็ต ่ ผ่ า นทางเพื่ อ นหรื อ บิ ด ามารดาหรื อ คนในครอบครัวหรือเจ้าหน้าที่ภาครัฐ และข้อมูลผ่านบริการการท่องเที่ยว งานวิ จั ย นี้ ใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี วิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวชาวญีปนทีเ่ ดินทางมา ่ ่ ่ ุ่ ท่องเทียวในเขตกรุงเทพมหานคร จ�ำนวน 400 คน ่ ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวม ข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า 1) เพศและรายได้ ที่ แ ตกต่ า งกั น ของ นั ก ท่ อ งเที่ ย วมี ผ ลต่ อ พฤติ ก รรม ด้ า นการท่ อ งเที่ ย วของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ชาวญีปนในเขตกรุงเทพมหานคร ส่วนอายุ ่ ุ่ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรสและอาชีพ ไม่มีผลต่อพฤติกรรมด้านการท่องเที่ยว 2) นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ มีวัตถุประสงค์ ในการท่องเทียวเพือการพักผ่อนหย่อนใจ ่ ่ ใช้เวลาในการท่องเทียว 5-10 วัน เดินทาง ่ มาโดยล�ำพัง โดยมีการวางแผนการเดินทาง ท่องเที่ยวล่วงหน้า ส่วนใหญ่ท่องเที่ยว กรุงเทพมหานครเป็นครั้งแรก เลือกใช้ เกสต์เฮ้าส์ เป็นสถานทีพกแรม มีคาใช้จาย ่ ั ่ ่ ประมาณ 30,000 บาท ประเภท ของการท่ อ งเที่ ย วที่ ช อบมากที่ สุ ด คื อ การเทียวชมโบราณสถานและอยากกลับ ่ มาท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานครซ�้ ำ อี ก ในอนาคต 3) ป ั จ จั ย จู ง ใจ ที่ มี ผ ล ต ่ อ พ ฤ ติ ก ร ร ม ด้ า นการท่ อ งเที่ ย วของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ชาวญีปนในเขตกรุงเทพมหานคร พบว่า ่ ุ่ ปั จ จั ย จู ง ใจเกิ ด จากเหตุ ผ ลส่ ว นใหญ่ เกิดจากความหลากหลายของรูปแบบ และราคาของที่พัก ปัจจัยจูงใจเกิดจาก อารมณ์สวนใหญ่เกิดจากความสนุกสนาน ่ และความบันเทิง และปัจจัยจูงใจเกิดจาก การรั บ รู ้ ข ้ อ มู ล ข่ า วสารเกี่ ย วกั บ แหล่ ง ท่ อ งเที่ ย วส่ ว นใหญ่ รั บ รู ้ ข ้ อ มู ล ข่าวสารผ่านทางเพื่อน 4) ทัศนคติของนักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นที่มี ต่อกรุงเทพมหานคร พบว่า ทัศนคติต่อ ที่ พั ก สถานบั น เทิ ง ร้ า นอาหารและ สถานที่ ท ่ อ งเที่ ย วโบราณสถานอยู ่ ใ น ระดับดี ส่วนทัศนคติตอธุรกิจน�ำเทียวและ ่ ่ แหล่งจับจ่ายใช้สอยอยูในระดับปานกลาง ่ 14
  • 29. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 15 2.4.4 ปัจจัยทีมผลต่อพฤติกรรมการท่องเทียว ่ี ่ เชิ ง ส่ ง เสริ ม สุ ข ภาพของนั ก ท่ อ งเที่ ย วในเขต กรุงเทพมหานคร โดยสิริคนางค์ ปานศรี (2549) ซึ่งมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึ ก ษาสถานการณ์ แ ละศั ก ยภาพของ สถานประกอบการท่องเทียวเชิงส่งเสริม ่ สุขภาพในเขตกรุงเทพมหานคร 2) ศึกษาพฤติกรรมการท่องเทียวเชิงส่งเสริม ่ สุ ข ภาพของนั ก ท่ อ งเที่ ย วในเขต กรุงเทพมหานคร 3) วิเคราะห์ปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัย ส่ ว นประสมทางการตลาดสิ น ค้ า และ บริการทีมผลต่อพฤติกรรมการท่องเทียว ่ี ่ เชิ ง ส่ ง เสริ ม สุ ข ภาพของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ในเขตกรุงเทพมหานคร 4) ศึกษาปัญหา อุปสรรคและข้อเสนอแนะ เกี่ยวกับการปรับปรุงแก้ไขและพัฒนา การท่องเทียวเชิงส่งเสริมสุขภาพให้ดขน ่ ี ึ้ การศึ ก ษาใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี วิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวทีใช้บริการการท่องเทียว ่ ่ ่ ่ เชิ ง ส่ ง เสริ ม สุ ข ภาพในเขตกรุ ง เทพมหานคร มี อ ายุ ตั้ ง แต่ 20 ปี ขึ้ น ไป จ� ำ นวน 385 คน และผูประกอบการท่องเทียวเชิงส่งเสริมสุขภาพในเขต ้ ่ กรุงเทพมหานครจ�ำนวน 15 คน เครื่องมือที่ใช้ ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามและ แบบสัมภาษณ์ ส�ำหรับปัจจัยส่วนประสมการตลาด ที่น�ำมาศึกษาครั้งนี้ประกอบด้วยปัจจัยด้านสินค้า ราคา ช่องทางการจัดจ�ำหน่าย การส่งเสริมการตลาด บุคลากร ขั้นตอนการให้บริการและภาพลักษณ์ ขององค์กร ผลการศึกษามีดังนี้ 1) สถานประกอบการท่องเทียวเชิงส่งเสริม ่ สุขภาพในเขตกรุงเทพมหานคร ด�ำเนิน กลยุทธ์ทางการตลาดโดยเน้นวัฒนธรรม ไทยที่ มี ก ารนวดแผนไทยและการมี บุคลากรทีมความเต็มใจให้บริการเป็นหลัก ่ี โดยจ� ำ นวนนั ก ท่ อ งเที่ ย วที่ ใช้ บ ริ ก าร มีแนวโน้มเพิมขึนอย่างรวดเร็ว ซึงเพิมขึน ่ ้ ่ ่ ้ มากกว่าร้อยละ 50 ในแต่ละปี นอกจากนี้ กรุงเทพมหานครยังมีศกยภาพด้านเศรษฐกิจ ั โครงสร้างพื้นฐานและการมีทรัพยากร ทางการท่ อ งเที่ ย วอื่ น ๆ ที่ เ หมาะสม นอกจากนีภาครัฐยังให้การสนับสนุนใน ้ การพั ฒ นาธุ ร กิ จ ประเภทนี้ อ ย่ า งมาก แต่ปญหาส�ำคัญ คือ การควบคุมมาตรฐาน ั การให้บริการ พนักงานผู้ให้บริการและ การประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรูเ้ กียวกับ ่ การท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ 2) นักท่องเที่ยวที่ใช้บริการการท่องเที่ยว เชิงส่งเสริมสุขภาพในเขตกรุงเทพมหานคร ส่วนใหญ่เป็นผู้หญิง มีอายุระหว่าง 4160 ปี สถานภาพโสด การศึกษาระดับ ปริ ญ ญาตรี ประกอบอาชี พ พนั ก งาน บริษทหรือห้างร้านมากทีสด และมีรายได้ ั ุ่ เฉลี่ย 20,000-29,999 บาทต่อเดือน 3) นักท่องเที่ยวที่ใช้บริการการท่องเที่ยว เชิงส่งเสริมสุขภาพในเขตกรุงเทพมหานคร นิยมใช้บริการในวันหยุดสุดสัปดาห์และ วันหยุดนักขัตฤกษ์ โดยมากับเพื่อนหรือ มากับคู่รัก มีค่าใช้จ่ายในการใช้บริการ ครั้งละประมาณ 500-1,500 บาท วัตถุประสงค์หลักในการใช้บริการ คือ เพือการพักผ่อนหย่อนใจและคลายเครียด ่ ประเภทของการบริการทีนยมใช้มากทีสด ่ ิ ุ่ คือ การนวดแผนไทย 4) นักท่องเที่ยวที่ใช้บริการการท่องเที่ยว เชิงส่งเสริมสุขภาพในเขตกรุงเทพมหานคร มีความเห็นเกี่ยวกับปัจจัยส่วนประสม ทางการตลาดของสินค้าทีมผลต่อพฤติกรรม ่ี การท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ พบว่า ปัจจัย ด้านสินค้า ราคา การส่งเสริมการตลาด บุ ค ลากร ขั้ น ตอนการให้ บ ริ ก ารและ ภาพลักษณ์องค์กรมีผลต่อพฤติกรรม
  • 30. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 การท่องเทียวเชิงสุขภาพอยูในระดับมาก ่ ่ ส่วนปัจจัยด้านช่องทาง การจัดจ�ำหน่าย มีผลต่อพฤติกรรมการท่องเทียวเชิงสุขภาพ ่ อยู่ในระดับปานกลาง 5) การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรม การท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพของ นักท่องเที่ยวในเขตกรุงเทพมหานคร พบว่า อายุ ระดับการศึกษาและรายได้ ต่อเดือนของนักท่องเทียวมีผลต่อพฤติกรรม ่ การท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ 6) ปัญหาอุปสรรคและข้อเสนอแนะเกียวกับ ่ การปรับปรุงแก้ไขและพัฒนาการท่องเทียว ่ เชิงส่งเสริมสุขภาพ พบว่า สถานประกอบการ ส่วนมากไม่มีการก�ำหนดการบริการให้ เป็นมาตรฐานเดียวกัน ขาดการจัดระเบียบ การพัฒนาวิชาชีพและส่งผลต่อการขาด บุคลากรในระดับผู้บริหารและพนักงาน ปฏิบตการ รัฐบาลไม่ได้ให้การสนับสนุน ัิ การเจรจากับต่างชาติ รัฐบาลควรส่งเสริม การผลิตบุคลากร การพัฒนาคุณภาพ การนวดแผนไทยให้ ไ ด้ ม าตรฐาน ให้มีใบประกอบโรคศิลป์ สถานบริการ การท่ อ งเที่ ย วเชิ ง ส่ ง เสริ ม สุ ข ภาพมี การขยายตัวอย่างรวดเร็ว จึงประสบปัญหา ในการควบคุม ตรวจสอบมาตรฐานของ สถานบริการ บางแห่งเปิดอย่างผิดกฎหมาย ให้บริการอย่างไม่ได้มาตรฐาน ไม่มีทั้ง คุณภาพและความปลอดภัย ส่งผลเสีย ต่ อ ภาพลั ก ษณ์ ข องผู ้ ป ระกอบการ ที่ท�ำอย่างถูกต้องตามกฎหมาย 2.4.5 การออกแบบสัญลักษณ์เพือส่งเสริม ่ การท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร โดยธิวัฒน์ จุลมัจฉา (2547) ซึ่งมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ ศึ ก ษาและออกแบบสั ญ ลั ก ษณ์ เ พื่ อ ส่ ง เสริ ม การท่ อ งเที่ ย วในกรุ ง เทพมหานคร กรณี ศึ ก ษา เกาะรัตนโกสินทร์ โดยมีขนตอนการด�ำเนินงานดังนี้ ั้ 1) ส�ำรวจความคิดเห็นของนักท่องเที่ยว ที่ ม าเยื อ นกรุ ง เทพมหานครที่ มี ต ่ อ ป้ายสัญลักษณ์ตางๆ ในสถานทีทองเทียว ่ ่ ่ ่ บริเวณเกาะรัตนโกสินทร์ 2) น�ำความคิดเห็นที่ได้จากข้อ 1) มาเป็น แนวทางในการสร้ า งสรรค์ ผ ลงาน การออกแบบป้ายสัญลักษณ์ประเภท ต่างๆ ในขั้ น ตอนการส� ำ รวจความคิ ด เห็ น ของ นักท่องเที่ยว กลุ่มตัวอย่างเป็นนักท่องเที่ยวที่มา ท่องเทียวบริเวณเกาะรัตนโกสินทร์จำนวน 100 คน ่ � โดยสุมตัวอย่างแบบบังเอิญ ซึงแบ่งเป็นนักท่องเทียว ่ ่ ่ ชาวไทย 50 คน และนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 50 คน เก็บแบบสอบถามนักท่องเที่ยวเกี่ยวกับ ความต้องการและความคิดเห็นทีมตอป้ายสัญลักษณ์ ่ี่ และสัมภาษณ์ความคิดเห็นเกี่ยวกับการออกแบบ สัญลักษณ์สำหรับส่งเสริมการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร � ่ จากนักออกแบบและผูทรงคุณวุฒทางการออกแบบ ้ ิ สัญลักษณ์ จ�ำนวน 3 ท่าน ผลการส�ำรวจความคิดเห็น นักท่องเที่ยวสรุปได้ดังนี้ 1) การสื่อความหมายของสัญลักษณ์ ป้ายสัญลักษณ์บอกข้อมูลสถานที่ท่องเที่ยว ต่างๆ ของกรุงเทพมหานครยากต่อการสือความหมาย ่ เนืองจากนักท่องเทียวบางคนไม่เคยมาสถานทีนน ่ ่ ่ ั้ มาก่ อ น ไม่ เ คยเห็ น สถานที่ จ ริ ง จึ ง ต้ อ งอาศั ย ภาพสัญลักษณ์ของป้ายบอกทางต่างๆ ประกอบ การเดินทาง แต่ภาพสัญลักษณ์ที่มีอยู่ไม่สามารถ สื่อให้เห็นถึงสถานที่นั้นได้ ภาพสัญลักษณ์ที่ใช้ สือความหมายของสถานทีตางๆ ขาดความเป็นเอกภาพ ่ ่่ ในเรืองของรูปแบบ ความงามและการสือความหมาย ่ ่ ที่ชัดเจน 2) ความคิดเห็นและความต้องการป้ายสัญลักษณ์ ของนักท่องเที่ยว 16
  • 31. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เห็นความส�ำคัญของ การมี ป ้ า ยสั ญ ลั ก ษณ์ ว ่ า เป็ น สิ่ ง จ� ำ เป็ น ส� ำ หรั บ การเดินทางท่องเทียว แต่ปายทีมอยูในปัจจุบนมีทตง ่ ้ ่ี ่ ั ี่ ั้ ไม่ชัดเจน สังเกตหาได้ยาก ต้องพยายามมองหา จึงจะพบเห็น การสื่อความหมายของป้ายไม่ดี มองดูไม่รเู้ รือง ไม่สวยงามควรปรับปรุงให้มรปแบบ ่ ีู ที่สวยงาม ในขันตอนการออกแบบป้ายสัญลักษณ์ ผูวจย ้ ้ิั น�ำความคิดเห็นทีได้จากการส�ำรวจจากนักท่องเทียว ่ ่ จากนักออกแบบและผูทรงคุณวุฒดานการออกแบบ ้ ิ้ สั ญ ลั ก ษณ์ มาเป็ น แนวทางในการออกแบบ ป้ายสัญลักษณ์ เป็นป้ายสัญลักษณ์ที่บอกข้อมูล สถานทีทองเทียวซึงแบ่งตามภูมทศน์กรุงรัตนโกสินทร์ ่่ ่ ่ ิ ั และเส้นทางวัฒนธรรม จากกองการท่องเที่ยว ส� ำ นั ก ปลั ด กรุ ง เทพมหานคร โดยแบ่ ง เส้ น ทาง การท่องเทียวเป็น 5 เส้นทางคือ ่ เส้ น ทางที่ 1 สยามอารยะ แผ่ น ดิ น พระพุทธเจ้าหลวง เส้นทางที่ 2 ยลเมืองจากมุมสูง เส้นทางที่ 3 สีสันชีวิตย่านเก่า เส้นทางที่ 4 อัญมณีแห่งราชนาวีไทย เส้นทางที่ 5 สราญรมย์ชมอุทยานและย่าน เก่าสามแพร่ง ผูวจยได้ออกแบบป้ายสัญลักษณ์บอกทิศทาง ้ิั ของการเดิ น ทางไปยั ง สถานที่ ต ่ า งๆ ของ กรุงเทพมหานครและป้ายสัญลักษณ์สิ่งอ� ำนวย ความสะดวกและบริ ก าร หลั ง จากนั้ น ได้ น� ำ ป้ายสัญลักษณ์ทออกแบบไว้ไปประเมินผล โดยน�ำ ี่ รูปแบบการออกแบบสัญลักษณ์ไปทดสอบจริง และสั ม ภาษณ์ นั ก ท่ อ งเที่ ย วจ� ำ นวน 40 คน ผลการสั ม ภาษณ์ ส รุ ป ได้ ว ่ า นั ก ท่ อ งเที่ ย วใน กลุมตัวอย่างมีความพอใจกับสัญลักษณ์ภาพทีผวจย ่ ่ ู้ ิ ั ออกแบบและพัฒนาขึ้นมาใหม่มากกว่ารูปแบบ สัญลักษณ์เดิมที่ใช้จริงของกรุงเทพมหานคร 17 2.4.6 ระบบสนับสนุนนักท่องเที่ยวเพื่อ การวางแผนการท่องเทียว กรณีศกษาการท่องเทียว ่ ึ ่ กรุงเทพมหานคร โดยอรอุมา วิภาตานนท์ (2550) มี วั ต ถุ ป ระสงค์ ก ารวิ จั ย เพื่ อ จั ด ท� ำ เว็ บ ไซต์ ระบบสนั บ สนุ น นั ก ท่ อ งเที่ ย วเพื่ อ การวางแผน การท่องเทียว กรณีศกษาการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ่ ึ ่ การพั ฒ นาครั้ ง นี้ มี ลั ก ษณะแบบ Web Base Application โดยใช้โปรแกรม PHP version 5.0.4 ระบบการจั ด การฐานข้ อ มู ล โปรแกรม MySQL สามารถใช้ ง านและท� ำ งานร่ ว มกั บ โปรแกรมภาษา PHP ได้เป็นอย่างดี เว็บไซต์ที่ได้ จะใช้สนับสนุนการเดินทางท่องเที่ยวได้เนื่องจาก 1) ระบบสามารถแสดงข้อมูลการท่องเทียว ่ ในเขตกรุงเทพมหานคร 2) ระบบสามารถแสดงภาพของสถานที่ ท่องเที่ยวในเขตกรุงเทพมหานคร 3) ระบบสามารถเลือกสถานที่ท่องเที่ยวที่ น่ า สนใจได้ เพื่ อ ใช้ ใ นการวางแผน การท่องเที่ยว 4) ร ะ บ บ ส า ม า ร ถ บ อ ก ร า ย ล ะ เ อี ย ด รถโดยสารประจ�ำทางทีใช้ในการเดินทาง ่ ไปยังสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ 2.4.7 ทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเทียว ่ ชาวต่างชาติทมตอวัดพระศรีรตนศาสดาราม โดย ี่ ี ่ ั เพ็ญพัชร สุวรรรสนธิชย (2547) ซึงมีวตถุประสงค์ ั ่ ั การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาทัศนคติของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ ที่มีต่อวัดพระศรีรัตนศาสดาราม 2) ศึ ก ษาพฤติ ก รรมการท่ อ งเที่ ย ววั ด พระศรีรตนศาสดารามของนักท่องเทียว ั ่ ชาวต่างชาติ
  • 32. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 การวิจยนีใช้ระเบียบวิธวจยเชิงปริมาณ โดยใช้ ั ้ ีิั แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวม ข้อมูล กลุ่มตัวอย่างเป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่เข้ามาท่องเที่ยวในวัดพระศรีรัตนศาสดาราม โดยไม่ได้มาเป็นกลุมทัวร์ จ�ำนวน 400 คน และใช้วธี ่ ิ การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ผลการศึกษาพบว่า นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็น ชาวยุโรป เป็นเพศชายและเพศหญิงในจ�ำนวนที่ ใกล้เคียงกัน มีอายุ 20-39 ปี ส่วนใหญ่นับถือ ศาสนาคริสต์ มีวัตถุประสงค์เพื่อการพักผ่อน ก า ร รั บ รู ้ ข ้ อ มู ล ข ่ า ว ส า ร เ กี่ ย ว กั บ วั ด พระศรี รั ต นศาสดารามของนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ชาวต่างชาติอยู่ในระดับค่อนข้างน้อย ประเภท การท่ อ งเที่ ย วที่ ช อบ คื อ การท่ อ งเที่ ย วแบบ ศิ ล ปวั ฒ นธรรมและจารี ต ประเพณี ส่ ว นใหญ่ มาท่องเทียววัดพระศรีรตนศาสดารามเป็นครังแรก ่ ั ้ มากับเพือน ใช้เวลาอยูในวัดพระศรีรตนศาสดาราม ่ ่ ั ประมาณ 2 ชั่วโมง ส่วนมากเที่ยวในวั น จั น ทร์ วั น ศุ ก ร์ ช่วงเวลาที่มีนักท่องเที่ยวมากที่สุด คือ เวลา 12.00-14.00 น. ทัศนคติของนักท่องเที่ยวชาวต่ า งชาติ ต ่ อ วัดพระศรีรัตนศาสดารามด้านต่างๆ มีดังนี้ 1 ) ด ้ า น วั ด นั ก ท ่ อ ง เ ที่ ย ว เ ห็ น ว ่ า วัดพระศรีรตนศาสดารามมีความงดงาม ั มากที่สุดและมีเอกลักษณ์โดดเด่น 2) ด้านราคา นักท่องเที่ยวเห็นว่า การมา ท่องเทียวครังนีถอว่าคุมค่ามาก บัตรเข้าชม ่ ้ ้ื ้ มีราคาปานกลาง 3) ด้ า นบุ ค ลากร นั ก ท่ อ งเที่ ย วเห็ น ว่ า เจ้าหน้าที่ให้บริการมีจ�ำนวนเพียงพอ และพนักงานเดินโต๊ะมีไมตรีจิตดีมาก 4) ด้านสถานที่ นักท่องเทียวเห็นว่า สถานที่ ่ ดี ม าก สะอาด มี ค วามเป็ น ระเบี ย บ เรียบร้อยและมีความปลอดภัยสูง 2.4.8 ความคิดเห็นของนักท่องเทียวทีมตอ ่ ่ ี่ การเข้าชมพิพธภัณฑ์พระทีนงวิมานเมฆ พระราชวัง ิ ่ ั่ ดุสิต โดยเบญจมาศ กนกฉันท์ (2549) ซึ่งมี วัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อทราบความคิดเห็นของ นักท่องเที่ยวที่มีต่อการเข้าชมพิพิธภัณฑ์พระที่นั่ง วิมานเมฆ พระราชวังดุสิต โดยแบ่งเป็น 4 ด้าน ดังนี้ 1) ด้านการจัดการและการด�ำเนินงาน 2) ด้านบุคลากรผู้ให้บริการ 3) ด้ า นสถานที่ อุ ป กรณ์ แ ละสิ่ ง อ� ำ นวย ความสะดวก 4) ด้านกิจกรรมการแสดง โดยใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี ก ารวิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวทีเ่ ดินทางมายังพระทีนง ่ ่ ่ ั่ วิมานเมฆ พระราชวังดุสิต จ�ำนวน 400 คน เป็ น นั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวไทย 200 คน และเป็ น นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 200 คน ใช้วิธีการ สุ ่ ม ตั ว อย่ า งแบบบั ง เอิ ญ และใช้ แ บบสอบถาม เป็นเครืองมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษา ่ พบว่า นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างเป็นเพศชาย และเพศหญิงในจ�ำนวนที่ใกล้เคียงกัน ส่วนใหญ่ มีอายุระหว่าง 21-40 ปี และมีอาชีพรับราชการ ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยวที่มีต่อการเข้าชม พิพธภัณฑ์พระทีนงวิมานเมฆ โดยรวมและรายด้าน ิ ่ ั่ ทั้งการจัดการและการด�ำเนินงาน บุคลากรผู้ให้ บริการ สถานที่ อุปกรณ์และสิงอ�ำนวยความสะดวก ่ กิจกรรมการแสดงอยู่ในระดับปานกลาง ส� ำ หรั บ ปั จ จั ย ที่ มี ผ ลต่ อ ความคิ ด เห็ น ของ นักท่องเที่ยวที่มีต่อพิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆ พบว่า เพศ อายุ อาชีพและภูมิล�ำเนาไม่มีผลต่อ ความคิดเห็นของนักท่องเทียว นอกจากนี้ ยังพบว่า ่ นักท่องเที่ยวชาวไทยกับนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ มีความคิดเห็นต่อพิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆ ไม่แตกต่างกัน 18
  • 33. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 19 2.4.9 การศึกษาพฤติกรรมการท่องเที่ยว ของนักท่องเทียวชาวญีปนทีเ่ ดินทางมาท่องเทียว ่ ่ ุ่ ่ ในประเทศไทยแบบจัดการท่องเทียวด้วยตนเอง: ่ กรณีศึกษาบริเวณพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ โดย เปรมวดี ณ นครพนม (2545) ซึ่งมีวัตถุประสงค์ การวิจัยเพื่อ 1) ศึ ก ษาพฤติ ก รรมการท่ อ งเที่ ย วของ นั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวญี่ ปุ ่ น ที่ เ ดิ น ทางมา ท่องเที่ยวในประเทศไทยแบบจัดการ ท่องเที่ยวด้วยตนเอง 2) เพื่ อ ศึ ก ษาอิ ท ธิ พ ลของสั ง คมและ วั ฒ นธรรมญี่ ปุ ่ น ที่ มี ผ ลต่ อ พฤติ ก รรม การท่องเทียวของนักท่องเทียวชาวญีปน ่ ่ ่ ุ่ ที่เดินทางมาท่องเที่ยวในประเทศไทย แบบจัดการท่องเที่ยวด้วยตนเอง การวิจัยนี้ใช้ทั้งระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ การศึกษาเชิงปริมาณใช้การเก็บ แบบสอบถามนักท่องเทียวชาวญีปนจ�ำนวน 100 คน ่ ่ ุ่ ที่มาท่องเที่ยวในบริเวณพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์ 5 แห่ ง ได้ แ ก่ วั ด พระเชตุ พ นวิ ม ลมั ง คลาราช วรมหาวิ ห าร พิ พิ ธ ภั ณ ฑสถานแห่ ง ชาติ ถนน ข้าวสาร บางล�ำพูและป้อมพระสุเมรุ สุ่มตัวอย่าง โดยวิธการสุมแบบบังเอิญ ส่วนการศึกษาเชิงคุณภาพ ี ่ ใช้วิธีการสังเกตพฤติกรรมการท่องเที่ยวโดยไม่ให้ นักท่องเทียวรูตวและการสัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการ ่ ้ั จ� ำ นวน 10 ราย นอกจากนี้ยังมีการสัมภาษณ์ ผูคาขายของรถเข็นหรือแผงลอยอย่างไม่เป็นทางการ ้้ อีกจ�ำนวน 4 ราย ผูวจยแบ่งกลุมนักท่องเทียวเป็น 4 กลุม ตาม ้ิั ่ ่ ่ ลั ก ษณะอาชี พ ได้ แ ก่ นั ก เรี ย นหรื อ นั ก ศึ ก ษา พนั ก งานบริ ษั ท พนั ก งานรั ฐ วิ ส าหกิ จ หรื อ ข้าราชการ และแม่บ้าน ผลการศึกษาพบว่า 1) นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ เป็นนักเรียนหรือนักศึกษา มีรายได้ตอเดือน ่ น้อยกว่า 100,000 เยน แรงจูงใจที่ เดินทางมายังประเทศไทย อันดับหนึงคือ ่ สถานที่ท่องเที่ยวน่าสนใจ รองลงมาคือ มีคาใช้จายถูก วัตถุประสงค์ในการท่องเทียว ่ ่ ่ คือ ต้องการชมสถานที่ท่องเที่ยวทาง ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม 2) กิจกรรมที่ปฏิบัติในแหล่งท่องเที่ยว คือ การเที่ ย วชมบ้ า นเมื อ งอย่ า งผิ ว เผิ น ทั้งการเยี่ยมชมสถานที่ท่องเที่ยวทาง ประวัตศาสตร์ วัฒนธรรมหรือการเทียวชม ิ ่ ภู มิ ทั ศ น์ การพั ก ผ่ อ นหย่ อ นใจของ นักท่องเที่ยว คือ การจับจ่ายใช้สอย แสดงให้เห็นว่า ค่านิยมทางสังคมของ ญี่ ปุ ่ น ยั ง มี อิ ท ธิ พ ลต่ อ กิ จ กรรมหลั ก ที่ นักท่องเที่ยวปฏิบัติ 3) ค่านิยมของสังคมและวัฒนธรรมญี่ปุ่น มีอทธิพลต่อระยะเวลาพักของนักท่องเทียว ิ ่ ชาวญี่ปุ่น กล่าวคือ กลุ่มแม่บ้านและ กลุ่มคนท�ำงานไม่ต้องการหยุดงานเป็น เวลานาน มาท่องเทียวโดยพักในเมืองไทย ่ ประมาณ 7 วัน ส่วนกลุ่มนักเรียนหรือ นักศึกษาจะมีวันพักประมาณ 12 วัน มีค่าใช้จ่ายเฉลี่ย 27,020.20 บาท ต่อคน หรือประมาณวันละ 2,391.17 บาท ต่อคน ส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายส�ำหรับ ที่พัก รองลงมาคือ จับจ่ายใช้สอยและ เพื่อการเดินทาง ส่วนใหญ่เลือกพักใน เกสต์เฮ้าส์เพราะค่าใช้จายถูกกว่าโรงแรม ่ นักท่องเทียวญีปนมีกำหนดการท่องเทียว ่ ่ ุ่ � ่ ทีเ่ จาะจงมาทีประเทศไทยทีเ่ ดียว โดยเน้น ่ การท่ อ งเที่ ย วในกรุ ง เทพมหานคร สถานที่ท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานคร ที่ ไ ด้ รั บ ความนิ ย มจากนั ก ท่ อ งเที่ ย ว มากที่สุด คือ พระบรมมหาราชวังและ วัดพระศรีรัตนศาสดาราม นิยมไปชม แหล่งท่องเที่ยวที่มีความเกี่ยวเนื่องกับ
  • 34. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ประวั ติ ศ าสตร์ นอกจากมาเที่ ย วใน กรุ ง เทพมหานครแล้ ว จั ง หวั ด อื่ น ที่ นั ก ท ่ อ ง เ ที่ ย ว นิ ย ม คื อ จั ง ห วั ด พระนครศรี อ ยุ ธ ยา เชี ย งใหม่ ภู เ ก็ ต นอกจากท่องเที่ยวในประเทศไทยแล้ว นั ก ท่ อ งเที่ ย วยั ง ต้ อ งการเดิ น ทาง ไปท่องเทียวในประเทศอืนในแถบภูมภาค ่ ่ ิ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น กัมพูชา ลาว พม่าและเวียดนามด้วย 4) นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ต้องการกลับมาเยือนประเทศไทยซ�ำอีก ้ โดยตั้งใจจะวางแผนการท่องเที่ยวด้วย ตนเอง เพื่ อ จะได้ พั ก ผ่ อ นในสถานที่ ทีตองการได้เป็นเวลานานๆ และต้องการ ่้ สัมผัสวิถีชีวิตผู้คนในท้องถิ่นให้มากขึ้น กล่าวได้วา พฤติกรรมการท่องเทียวของ ่ ่ นั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวญี่ ปุ ่ น ที่ ต ้ อ งการจั ด โปรแกรมการท่ อ งเที่ ย วด้ ว ยตนเองนี้ เปลียนไป คือ นิยมท่องเทียวอย่างธรรมดา ่ ่ ใกล้ ชิ ด กั บ วิ ถี ชี วิ ต ของคนในชุ ม ชน แต่พฤติกรรมการท่องเที่ยวบางอย่าง ยังอิงอยูกบค่านิยมทางสังคมและวัฒนธรรม ่ั ของญีปน คือ ยังนิยมกิจกรรมการท่องเทียว ่ ุ่ ่ ทีเน้น การชมบ้านเมืองอย่างผิวเผินและ ่ มีกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เป็นรูปแบบ คล้ายๆ กัน การทีนกท่องเทียวต้องการใช้ ่ ั ่ เวลาอยูในประเทศไทยนานขึน แสดงให้ ่ ้ เห็นถึงการปรับเปลียนแนวปฏิบตทางสังคม ่ ัิ บางอย่างของคนญีปน คือ ให้ความส�ำคัญ ่ ุ่ กับการใช้เวลาว่างในการท่องเทียวนานขึน ่ ้ ไม่เน้นความส�ำคัญเรืองการงานมากเหมือน ่ คนญี่ปุ่นในสมัยก่อน 5) ปัญหาที่พบในการท่องเที่ยวครั้งนี้ คือ การถูกหลอกลวง โกงค่าโดยสารจาก คนขับรถแท็กซี่และรถตุ๊กตุ๊ก 2.4.10 ปจจัยทีมผลต่อความพึงพอใจโดยรวม ั ่ี จากการท่องเทียวของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ ่ ที่ ม าเที่ ย วในวั ด พระเชตุ พ นวิ ม ลมั ง คลาราช วรมหาวิหาร โดยวันเพ็ญ เบอร์เนทท์ (2549) ซึ่งมีวัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาลักษณะทางประชากรศาสตร์ที่มี ผลต่ อ ความพึ ง พอใจโดยรวมจาก การท่องเทียวของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ ่ ทีมาเทียวในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราช ่ ่ วรมหาวิหาร 2) ศึกษาปัจจัยจูงใจทีมผลต่อความพึงพอใจ ่ี โดยรวมจากการท่องเทียวของนักท่องเทียว ่ ่ ชาวต่างชาติที่มาเที่ยวในวัดพระเชตุพน วิมลมังคลาราชวรมหาวิหาร โดยปัจจัย จูงใจ ได้แก่ สถานที่ เหตุผลและอารมณ์ งานวิจัยนี้ใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่ก�ำลัง ท่องเทียวในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราชวรมหาวิหาร ่ จ�ำนวน 385 คน สุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงและ ใช้แบบสอบถามเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษา พบว่า นักท่องเทียวส่วนใหญ่มอายุระหว่าง 20-29 ปี ่ ี สถานภาพสมรส ส่ ว นใหญ่ เ ป็ น ชาวเยอรมั น จบการศึกษาระดับปริญญาตรี มีอาชีพประกอบ ธุรกิจส่วนตัว สาเหตุที่มาเที่ยวเนื่องจากต้องการ นวดแผนโบราณ มากั บ บริ ษั ท ทั ว ร์ นิ ย มมาใน วันอาทิตย์ เวลา 12.00-14.00 น. นักท่องเที่ยว มีความพึงพอใจในระดับดี อายุ สั ญ ชาติ ระดั บ การศึ ก ษาและอาชี พ มีผลต่อความพึงพอใจโดยรวมจากการท่องเที่ยว ของนั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวต่ า งชาติ ที่ ม าเที่ ย วใน วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราชวรมหาวิหาร ส่วนเพศ และสถานภาพสมรสไม่ มี ผ ลต่ อ ความพึ ง พอใจ โดยรวม 20
  • 35. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ปัจจัยจูงใจที่มีผลต่อความพึงพอใจโดยรวม จากการท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่ ม าเที่ ย วในวั ด พระเชตุ พ นวิ ม ลมั ง คลาราช วรมหาวิหาร สรุปได้ดังนี้ 1) ปั จ จั ย จู ง ใจด้ า นสถานที่ อ ยู ่ ใ นระดั บ ดี ปัจจัยทีมผลต่อความพึงพอใจ คือ การที่ ่ี วั ด พ ร ะ เช ตุ พ น วิ ม ล มั ง ค ล า ร า ช วรมหาวิหาร มีพระนอนเป็นสิ่งดึงดูดใจ ความสวยงามของสิ่ ง ก่ อ สร้ า งต่ า งๆ ภายในวัด รวมถึงตุ๊กตาจีนด้วย 2) ปั จ จั ย จู ง ใจด้ า นเหตุ ผ ลอยู ่ ใ นระดั บ ดี ปัจจัยทีมผลต่อความพึงพอใจ คือ การที่ ่ี วั ด พ ร ะ เช ตุ พ น วิ ม ล มั ง ค ล า ร า ช วรมหาวิ ห ารเป็ น แหล่ ง ความรู ้ แ ละ ศิลปวัฒนธรรม แหล่งพักผ่อนหย่อนใจ อีกด้วย 3) ปัจจัยจูงใจด้านอารมณ์อยู่ในระดับดี ปัจจัยทีมผลต่อความพึงพอใจ คือ การที่ ่ี วั ด พ ร ะ เช ตุ พ น วิ ม ล มั ง ค ล า ร า ช วรมหาวิหารเป็นศูนย์รวมความศรัทธา ทางศาสนา นอกจากนียงเป็นแหล่งพักผ่อน ้ั หย่อนใจให้ความเพลิดเพลินอีกด้วย 4) ปัจจัยจูงใจด้านข้อมูลข่าวสารอยูในระดับ ่ น้อย ข่าวสารที่ได้รับค่อนข้างน้อยและ ได้รบข่าวสารจากผูให้บริการการท่องเทียว ั ้ ่ อินเตอร์เน็ต และแผ่นพับหรือใบปลิว 2.4.11 ความพึงพอใจทีมตอการจัดกิจกรรม ่ี่ นันทนาการของผู้ใช้บริการสวนวชิรเบญจทัศ โดยเลิ ศ วลี ภ รณ์ อรุ ณ ชั ย รั ต น์ (2549) ซึ่ ง มี วัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อศึกษาและเปรียบเทียบ ความพึงพอใจที่มีต่อการจัดกิจกรรมนันทนาการ ของผูใช้บริการสวนวชิรเบญจทัศ โดยแบ่งความพึงพอใจ ้ ของนักท่องเที่ยวออกเป็น 4 ด้าน ดังนี้ 21 1) การจัดการและการด�ำเนินงาน 2) บุคลากร ผู้ให้บริการ 3) สถานที่ อุปกรณ์และสิงอ�ำนวยความสะดวก ่ 4) กิจกรรมการแสดง โดยใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี ก ารวิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักท่องเที่ยวที่เข้ามาท�ำกิจกรรม นันทนาการในสวนวชิรเบญจทัศ จ�ำนวน 400 คน สุ ่ ม ตั ว อย่ า งแบบบั ง เอิ ญ และใช้ แ บบสอบถาม เป็นเครืองมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ซึงผลการศึกษา ่ ่ พบว่า นั ก ท่ อ งเที่ ย วกลุ ่ ม ตั ว อย่ า งส่ ว นใหญ่ เ ป็ น เพศหญิง มีอายุระหว่าง 26-35 ปี กิจกรรมที่ท�ำ คือ การปันจักรยาน รองลงมา คือ การปิกนิก การเดิน ่ การวิง ความถีในการมาเทียวทีนประมาณเดือนละ ่ ่ ่ ่ ี่ ครั้ง นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่และ ความพึงพอใจด้านการจัดการและการด�ำเนินงาน บุคลากรผูให้บริการ สถานที่ อุปกรณ์และสิงอ�ำนวย ้ ่ ความสะดวกอยูในระดับปานกลาง ส่วนความพึงพอใจ ่ ด้านการจัดกิจกรรมนันทนาการอยู่ในระดับมาก 2.4.12 ความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว ชาวไทยที่ มี ต ่ อ การจั ด การแหล่ ง ท่ อ งเที่ ย ว สวนสัตว์ดสต โดยเบญจมาศ ประยูรหงษ์ (2549) ุิ ซึงมีวตถุประสงค์การวิจยเพือศึกษาและเปรียบเทียบ ่ ั ั ่ ความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีต่อ การจัดการแหล่งท่องเทียวสวนสัตว์ดสต โดยจ�ำแนก ่ ุิ ความพึงพอใจออกเป็น 5 ด้าน คือ การจัดการและ การด�ำเนินงาน บุคลากร สถานที่และสิ่งอ�ำนวย ความสะดวก กิจกรรมนันทนาการ สภาพแวดล้อม และส่ ว นจั ด แสดง โดยใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี ก ารวิ จั ย เชิงปริมาณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวชาวไทย ่ ่ ที่ เ ดิ น ทางมายั ง แหล่ ง ท่ อ งเที่ ย ว สวนสั ต ว์ ดุ สิ ต จ�ำนวน 400 คน ใช้วธการสุมตัวอย่างแบบบังเอิญ ิี ่ และใช้ แ บบสอบถามเป็ น เครื่ อ งมื อ ในการเก็ บ รวบรวมข้อมูล
  • 36. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่มีอายุ ระหว่าง 15-25 ปี สถานภาพโสด ภูมลำเนาอยูใน ิ� ่ กรุงเทพมหานครและปริมณฑล ส่วนใหญ่เดินทาง มาท่องเทียวกับเพือน รองลงมา คือ มากับครอบครัว ่ ่ ผลการศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเทียวพบว่า ่ ความพึ ง พอใจโดยรวมและความพึ ง พอใจ ด้านการจัดการและการด�ำเนินงาน บุคลากรและ กิ จ กรรมนั น ทนาการอยู ่ ใ นระดั บ ปานกลาง ส่ ว นความพึ ง พอใจด้ า นสถานที่ แ ละสิ่ ง อ�ำ นวย ความสะดวก สภาพแวดล้อมและส่วนจัดแสดง อยู่ในระดับมาก ปัจจัยทีมผลต่อความพึงพอใจของนักท่องเทียว ่ี ่ ชาวไทยที่ มี ต ่ อ การจั ด การแหล่ ง ท่ อ งเที่ ย ว สวนสัตว์ดุสิต พบว่า อายุ ภูมิล�ำเนาและลักษณะ การเดินทางมีผลต่อความพึงพอใจของนักท่องเทียว ่ ส่วนเพศและสถานภาพสมรสไม่มผลต่อความพึงพอใจ ี ของนักท่องเที่ยว 2.4.13 การกลับมาเทียวซ�ำถนนข้าวสาร ่ ้ ของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ โดยมุทตา แมนเมตตกุล ่ ิ (2548) ซึงมีวตถุประสงค์การวิจยเพือศึกษาปัจจัย ่ ั ั ่ ทีมผลต่อการตัดสินใจกลับมาเทียวซ�ำถนนข้าวสาร ่ี ่ ้ ของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ใช้ระเบียบวิธีวิจัย เชิงปริมาณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ ่ ทีเ่ ดินทางมาท่องเทียวทีถนนข้าวสาร จ�ำนวน 200 คน ่ ่ ใช้วธการ สุมตัวอย่างแบบบังเอิญและใช้แบบสอบถาม ิี ่ เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษาพบว่า นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ เป็นชาวยุโรป เพศหญิง สถานภาพโสด มีอายุระหว่าง 21-30 ปี จบการศึกษาระดับปริญญาตรี รายได้ ต่อปีต�่ำกว่า 10,000 เหรียญสหรัฐ ส่วนใหญ่ เคยเดินทางมาเทียวทีถนนข้าวสารมากกว่า 1 ครัง ่ ่ ้ มีวตถุประสงค์ในการมาทีถนนข้าวสารเพือพักผ่อน ั ่ ่ ในช่วงวันหยุด เดินทางมากับเพื่อน มีระยะเวลา พ�ำนักประมาณ 1-3 วัน มีค่าใช้จ่ายประมาณ 800 เหรียญสหรัฐ ใช้จายเฉลียวันละ 40 เหรียญสหรัฐ ่ ่ จังหวัดที่ต้องการเดินทางไปมากที่สุด คือ กระบี่ ปัจจัยที่มีผลให้กลับมาเที่ยวซ�้ำ คือ ถนนข้าวสาร มีสถานบันเทิงและร้านอาหาร อยู่ใกล้สถานที่ ท่องเที่ยวส�ำคัญอื่นๆ เช่น พระบรมมหาราชวัง นอกจากนี้ยังมีเหตุผลเรื่องราคาค่าอาหารและ บริการอื่นๆ ที่ไม่แพงมาก 2.4.14 กระบวนการตัดสินใจเลือกสถานทีพก ่ ั ของนั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวต่ า งชาติ : กรณี ศึ ก ษา สถานที่พักแรมถนนข้าวสาร กรุงเทพมหานคร โดยกนกพร ศิรโรจน์ (2545) ซึงมีวตถุประสงค์เพือ ิ ่ ั ่ 1) ศึ ก ษากระบวนการตั ด สิ น ใจเลื อ ก สถานที่ พั ก แรมที่ ถ นนข้ า วสารของ นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ 2) ศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติตอการบริการสถานทีพกแรม ่ ่ ั ที่ถนนข้าวสาร งานวิ จั ย นี้ ใช้ ร ะเบี ย บวิ ธี วิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวชาวต่างชาติทเี่ ดินทาง ่ ่ มาพั ก แรมที่ ถ นนข้ า วสารจ� ำ นวน 384 คน ใช้แบบสอบถามเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษา พบว่า นักท่องเที่ยวในกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็น นักศึกษาเป็นเพศชายมากกว่า เพศหญิง อายุต�่ำกว่า 25 ปี มีภมลำเนาอยูในทวีปยุโรปมีรายได้ตอเดือน ูิ� ่ ่ ต�่ ำ กว่ า 1,000 เหรี ย ญสหรั ฐ วั ต ถุ ป ระสงค์ ในการมาเมื อ งไทยเพื่ อ การพั ก ผ่ อ นในวั น หยุ ด ตั้ ง ใจพั ก ที่ ถ นนข้ า วสาร 3-4 วั น มี ค ่ า ใช้ จ ่ า ย ประมาณวันละ 6-10 เหรียญสหรัฐ กระบวนการ ตัดสินใจของนักท่องเที่ยวมี 2 แบบ คือ 1) นั ก ท่ อ งเที่ ย วที่ ตั ด สิ น ใจเลื อ กสถานที่ พักแรมก่อนเดินทางมาถึงกรุงเทพมหานคร ได้รบทราบข้อมูลทีพกแรมบนถนนข้าวสาร ั ่ ั จากเพื่อนหรือคนใกล้ชิดหรือคนรู้จัก หรือตนเองเคยมีประสบการณ์มาพักที่ ถนนข้าวสารมาก่อนแล้ว 22
  • 37. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 23 2) นั ก ท่ อ งเที่ ย วเป็ น ผู ้ ที่ ตั ด สิ น ใจเลื อ ก ที่ พั ก แรมหลั ง จากที่ เ ดิ น ทางมาถึ ง กรุงเทพมหานครแล้ว แม้จะได้รบข้อมูล ั จากเพื่อนหรือคนใกล้ชิดหรือคนที่รู้จัก กันมาก่อนแล้วก็ตองการส�ำรวจด้วยตนเอง ้ ให้แน่ใจก่อนตัดสินใจ ส�ำหรับปัจจัยส�ำคัญที่มีผลต่อการตัดสินใจ เลือกที่พักของนักท่องเที่ยว คือ ปัจจัยเรื่องราคา ทีพกบนถนนข้าวสารมีราคาถูกกว่าทีพกในสถานที่ ่ ั ่ ั ท่องเที่ยวอื่นๆ ทั้งนี้อาจเนื่องจากนักท่องเที่ยว ในกลุ ่ ม ตั ว อย่ า งส่ ว นใหญ่ เ ป็ น นั ก ศึ ก ษา ซึ่ ง มี งบประมาณในการท่อ งเที่ ยวไม่ มากนัก ท�ำ ให้ ต้องค�ำนึงถึงเรื่องราคาเป็นปัจจัยส�ำคัญ ปัจจัย รองลงมา ได้แก่ ท�ำเลที่ตั้งของที่พัก ถนนข้าวสาร อยู ่ ใ กล้ ส ถานที่ ท ่ อ งเที่ ย วที่ ส� ำ คั ญ ๆ เช่ น พระบรมมหาราชวังและวัดพระศรีรตนศาสดาราม ั นอกจากนี้ ความสะอาดของทีพกก็เป็นอีกปัจจัยหนึง ่ ั ่ ที่นักท่องเที่ยวให้ความส�ำคัญ นั ก ท่ อ งเที่ ย วมี ค วามพึ ง พอใจการบริ ก าร สถานที่พักแรมที่ถนนข้าวสารโดยรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง แต่ เ มื่ อ พิ จ ารณาความพึ ง พอใจใน ด้านต่างๆ พบว่า ด้านราคาห้องพัก ท�ำเลทีตงของสถานทีพกแรม ่ ั้ ่ ั ความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน นักท่องเที่ยว มีความพึงพอใจอยู่ในระดับมาก ด้ า นสิ่ ง อ� ำ นวยความสะดวกในห้ อ งพั ก ด้านการสื่อสารโทรคมนาคม ด้านสภาพแวดล้อม โดยรอบสถานที่พัก ด้านองค์ประกอบสถานที่ พั ก ผ่ อ น ด้ า นบริ ก ารและคุ ณ ภาพการบริ ก าร ด้านการคมนาคมขนส่ง ด้านการบริการข้อมูลข่าวสาร ส�ำหรับนักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจ อยู่ในระดับปานกลาง ด้ า นการบริ ก ารรถเช่ า นั ก ท่ อ งเที่ ย วมี ความพึงพอใจอยู่ในระดับน้อย ปัญหาทีนกท่องเทียวไม่พงพอใจ คือ มลพิษ ่ ั ่ ึ ทางอากาศ ทางเสียงและการจราจรติดขัด 2.4.15 การเปิดรับสือและความคิดเห็นต่อ ่ การท่องเทียวเชิงอนุรกษ์จากส�ำนักวัฒนธรรมกีฬา ่ ั และการท่องเทียวกรุงเทพมหานครของประชาชน ่ เขตบางขุนเทียน โดย ศิรลกษณ์ แย้มพยุง (2550) ิั ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึ ก ษาการเปิ ด รั บ สื่ อ ประชาสั ม พั น ธ์ การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของประชาชน ในเขตบางขุนเทียน 2) ศึกษาความคิดเห็นของประชาชนทีมตอ ่ี่ การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของประชาชน ในเขตบางขุนเทียน 3) ศึกษาความคิดเห็นของประชาชนทีมตอ ่ี่ สือประชาสัมพันธ์การท่องเทียวเชิงอนุรกษ์ ่ ่ ั ของประชาชนในเขตบางขุนเทียน การวิจัยครั้งนี้ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปริมาณ โ ด ย ใช ้ แ บ บ ส อ บ ถ า ม เ ป ็ น เ ค รื่ อ ง มื อ ใ น การเก็บรวบรวมข้อมูล กลุมตัวอย่างเป็นประชาชน ่ ทัวไปทีอาศัยอยูในเขตบางขุนเทียน จ�ำนวน 400 คน ่ ่ ่ ใช้ วิ ธี ก ารสุ ่ ม ตั ว อย่ า งแบบบั ง เอิ ญ และการสุ ่ ม แบบเจาะจง เก็บข้อมูลจากประชาชนทีเ่ ข้ามาในบริเวณ ห้างสรรพสินค้าทีตงอยูในเขตบางขุนเทียน 3 แห่ง ่ ั้ ่ คือ ห้างเซ็นทรัลพลาซ่า ห้างบิ๊กซีและห้างเทสโก้ โลตัส ผลการศึกษา พบว่า 1) กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มี การศึกษาระดับปริญญาตรี เป็นพนักงาน บริษัทเอกชน มีรายได้ระหว่าง 5,00010,000 บาทต่อเดือน 2) การเปิดรับสือประชาสัมพันธ์การท่องเทียว ่ ่ เชิ ง อนุ รั ก ษ์ ข องประชาชนในเขต บางขุนเทียน ในระยะเวลา 1 เดือน กลุ ่ ม ตั ว อย่ า งมี ก ารเปิ ด รั บ ข่ า วสาร การท่องเทียวเชิงอนุรกษ์จากสือมวลชน ่ ั ่ มากที่สุด โดยเปิดรับข่าวสารผ่านสื่อ โทรทัศน์มากทีสด รองลงมา คือ สือวิทยุ ุ่ ่ และอินเตอร์เน็ต ขณะทีมการเปิดรับสืออืนๆ ่ี ่ ่ ค่อนข้างน้อย
  • 38. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 3) ประชาชนมีทศนคติทดตอการท่องเทียว ั ี่ ี ่ ่ เชิงอนุรกษ์ ทีเปิดโอกาสให้นกท่องเทียว ั ่ ั ่ ได้รบความรูและสัมผัสธรรมชาติมากขึน ั ้ ้ จึงเห็นด้วยกับการท�ำให้แหล่งท่องเที่ยว มีสภาพแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติ 4) ประชาชนมีทศนคติทดตอสือประชาสัมพันธ์ ั ี่ ี ่ ่ การท่องเทียวเชิงอนุรกษ์ แต่เห็นว่า ควรเน้น ่ ั ความชัดเจนของข้อมูลในการท่องเที่ยว เชิงอนุรักษ์ การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ผ่านสือวิทยุ โทรทัศน์ รวมถึงป้ายบอกทาง ่ ไปยังแหล่งท่องเที่ยว 2.4.16 The Shopping Behavior of International Tourist Shoppers Case Study – Shopping Street in Bangkok โดย Saengduen Ratinthorn (2006) ซึ่ ง มี วั ต ถุ ป ระสงค์ ก ารวิ จั ย เพื่ อ ศึ ก ษาพฤติ ก รรม การท่องเทียวและพฤติกรรมการจับจ่ายใช้สอยของ ่ นักท่องเที่ยว การรับรู้และความคาดหวังเกี่ยวกับ แคมเปญ “Shopping Destination of Asia” งานวิ จั ย นี้ ใ ช้ ร ะเบี ย บวิ ธี วิ จั ย เชิ ง ปริ ม าณ กลุมตัวอย่างเป็นนักท่องเทียวชาวต่างชาติทจบจ่าย ่ ่ ี่ ั ใช้ ส อยที่ ส ยามพารากอน สยามดิ ส คอปเวอรี่ สยามเซ็นเตอร์และดิเอ็มโพเรียม จ�ำนวน 400 คน ่ เก็บข้อมูลในเดือนมีนาคม 2549 ใช้แบบสอบถาม เป็นเครืองมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ผลการศึกษา ่ มีดังนี้ 1) นักท่องเทียวกลุมตัวอย่างส่วนใหญ่เป็น ่ ่ ชาวยุ โรป รองลงมาเป็ น ชาวเอเชี ย ชาวออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ตามล�ำดับ วั ต ถุ ป ระสงค์ ก ารมาเมื อ งไทยเพื่ อ การท่องเที่ยวหรือพักผ่อน ส่วนใหญ่ มากับครอบครั ว คู ่ รั ก และกลุ ่ ม เพื่ อ น เป็นนักท่องเทียวแบบ FIT โดยมีการจัด ่ โปรแกรมการท่ อ งเที่ ย วเอง ที่ ม ากั บ กลุ่มทัวร์มีเพียงส่วนน้อย ตั้งใจจะพักที่ กรุ ง เทพมหานครประมาณ 1-3 วั น มีค่าใช้จ่ายตลอดการเดินทาง 5012,000 เหรี ย ญสหรั ฐ ความตั้ ง ใจ ในการท่องเทียวเมืองไทยอันดับแรก คือ ่ เยี่ยมชมแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม รองลงมาเป็ น การจั บ จ่ า ยใช้ ส อย อย่ า งไรก็ ต าม เหตุ ผ ลที่ นั ก ท่ อ งเที่ ย ว มาจับจ่ายใช้สอยก็เพราะการบอกต่อกัน เกี่ยวกับความมีชื่อเสียงของสินค้าและ ความสะดวกในการเดิ น ทางไปยั ง แหล่งจับจ่ายใช้สอยเพราะมีรถไฟฟ้า BTS ผ่าน 2) อุ ป สรรคของการจั บ จ่ า ยใช้ ส อย คื อ ภาษาทีใช้ในการสือสารระหว่างนักท่องเทียว ่ ่ ่ กับผู้ขายสินค้า ขนาดของเสื้อผ้าและ รองเท้าทีมขายอยูในห้างไม่เหมาะสมกับ ่ี ่ นักท่องเที่ยว 3) การหาข้ อ มู ล เกี่ ย วกั บ แหล่ ง จั บ จ่ า ย ใช้สอย ถ้าเป็นนักท่องเที่ยวผู้หญิงจะ ทราบข้อมูลจาก Travel Magazine และ Guide Book ส่วนนักท่องเที่ยวผู้ชาย จะทราบข้อมูลจากเว็บไซต์ 4) นั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวออสเตรเลี ย และ นิวซีแลนด์จะให้ความส�ำคัญกับการจับจ่าย ใช้สอยเป็นอันดับแรก ส่วนนักท่องเที่ยว ชาวยุ โรป ชาวเอเชี ย อเมริ ก าและ แคนาดา ให้ความส�ำคัญกับการจับจ่าย ใช้ ส อยเป็ น อั น ดั บ ที่ ส องรองจาก การท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม 5) เมือเปรียบเทียบค่าใช้จายในการจับจ่าย ่ ่ ใช้สอยระหว่างกลุ่มนักท่องเที่ยว พบว่า รายได้และสถานภาพสมรสของนักท่องเทียว ่ ไม่มผลต่อจ�ำนวนค่าใช้จายในการจับจ่าย ี ่ ใช้สอย 24
  • 39. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 25 6) ข้อมูลที่นักท่องเที่ยวได้รับจาก Travel Magazine, Guide Book และเว็บไซต์ มีประโยชน์ ส�ำหรับนักท่องเที่ยวเป็น อย่างมากในการวางแผนการท่องเที่ยว 7) เมือเปรียบเทียบประเทศไทยกับสิงคโปร์ ่ และฮ่องกงภายใต้แคมเปญ “Shopping Destination of Asia” แล้ว นักท่องเทียว ่ มี ค วามเห็ น ว่ า ประเทศไทยได้ เ ปรี ย บ สิงคโปร์และฮ่องกง ด้วยเหตุผลหลัก 3 ประการคือ ความเป็นมิตรของคนไทย สินค้าราคาถูกกว่าและสถานทีทองเทียว ่ ่ ่ ที่ ดึ ง ดู ด ใจ ด้ ว ยเหตุ ผ ลเหล่ า นี้ ท� ำ ให้ นักท่องเที่ยวต้องการจะกลับมาเที่ยว ประเทศไทยซ�้ำอีก 8) ข้อเสนอแนะเพือการปรับปรุงการท่องเทียว ่ ่ ในแหล่งจับจ่ายใช้สอยคือ ปรับปรุงระบบ การจราจรบนถนนทีตงของแหล่งจับจ่าย ่ ั้ ใช้สอย ท�ำให้นักท่องเที่ยวเดินทางได้ สะดวกมากขึ้นและปรับปรุงสิ่งอ�ำนวย ความสะดวกส�ำหรับนักท่องเที่ยว เช่น สิ่งอ�ำนวยความสะดวกส�ำหรับผู้สูงอายุ และผู้พิการ 9) ข้อเสนอแนะเพือการพัฒนาการท่องเทียว ่ ่ ที่ เ ป็ น แหล่ ง จั บ จ่ า ยใช้ ส อยดั ง นี้ คื อ สถานการณ์ทางการเมืองที่ไม่สงบใน ประเทศไทยท�ำให้นักท่องเที่ยวไม่มั่นใจ ในความปลอดภัย ไทยจึงควรให้ขอมูลแก่ ้ นักท่องเทียวว่า ประเทศไทยมีแหล่งท่องเทียว ่ ่ ที่น่าสนใจมากมาย กระจายตัวอยู่ตาม ภูมภาคต่างๆ ทัวประเทศ หากสถานการณ์ ิ ่ ทางการเมืองไม่สงบในกรุงเทพมหานคร นักท่องเทียวก็สามารถท่องเทียวภาคอืน ่ ่ ่ ส่วนสือประชาสัมพันธ์ทมประโยชน์และ ่ ี่ ี เข้าถึงนักท่องเที่ยวมากกว่าสื่ออื่นๆ คือ Travel Magazine, Guide Book และ เว็บไซต์ ดังนั้น ควรใช้สื่อประชาสัมพันธ์ ดั ง กล่ า วเป็ น สื่ อ หลั ก ในการส่ ง เสริ ม การท่องเที่ยวของไทย 2.4.17 A Study into the Typologies of International Tourists and their Motivations for Staying on Khao Sarn Road โดย Rungporn Rojpalakorn (2006) ซึ่งมี วัตถุประสงค์การวิจัยเพื่อ 1) ศึ ก ษาวั ต ถุ ป ระสงค์ ใ นการมาเที่ ย วที่ ถนนข้าวสารของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ 2) จัดกลุ่มนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่มา ท่องเทียวทีถนนข้าวสาร โดยจัดกลุมตาม ่ ่ ่ พฤติกรรมการบริโภคของนักท่องเทียว ่ 3) ศึกษาสินค้าและบริการทีเ่ ป็นทีนยมของ ่ ิ นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่มาท่องเที่ยว ที่ถนนข้าวสาร 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว ชาวต่างชาติที่มีต่อถนนข้าวสาร กลุ่มตัวอย่างเป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ที่ ม าเที่ ย วที่ ถ นนข้ า วสาร จ� ำ นวน 120 คน ในการจั ด กลุ ่ ม นั ก ท่ อ งเที่ ย วตามแนวคิ ด ของ Yehudi Cohen ซึ่งอธิบายปรากฏการณ์เพื่อให้ เกิ ด ความเข้ า ใจพฤติ ก รรมการบริ โ ภคของ นั ก ท่ อ งเที่ ย ว โดย Cohen แบ่ ง นั ก ท่ อ งเที่ ย ว ออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) Organized Mass Tourists เป็ น นักท่องเที่ยวแบบกลุ่มทัวร์ที่เดินทาง ท่องเที่ยวกับบริษัทน�ำเที่ยว ซึ่งบริษัท อ� ำ นวยความสะดวกให้ ทั้ ง ด้ า นที่ พั ก อาหาร พาหนะในการเดิ น ทาง และ การเข้าถึงแหล่งท่องเทียวด้วย นักท่องเทียว ่ ่ กลุ่มนี้ไม่ต้องวิตกกังวลในการวางแผน การท่องเที่ยว ต้องการประสบการณ์ เกี่ ย วกั บ ความสุ ข ความสนุ ก สนาน
  • 40. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ไม่คาดหวังที่ในประสบการณ์เกี่ยวกับ วัฒนธรรมประเพณีและความเป็นอยู่ ของชุมชนในแหล่งท่องเที่ยว 2) Individual Mass Tourists เป็ น นักท่องเทียวทีมประสบการณ์การท่องเทียว ่ ่ี ่ ในแหล่งท่องเทียวนันแล้ว สามารถเดินทาง ่ ้ ท่ อ งเที่ ย วได้ ด ้ ว ยตนเอง แต่ ยั ง คงใช้ บริการบริษทน�ำเทียวอยูบางเพืออ�ำนวย ั ่ ่ ้ ่ ความสะดวกในการเข้าถึงแหล่งท่องเทียว ่ 3) Explorer เป็นนักท่องเที่ยวที่หลีกหนี ความจ�ำเจ ไม่ชอบท่องเทียวในแหล่งท่องเทียว ่ ่ ทีมคนมากมาย ชอบส�ำรวจเส้นทางและ ่ี แหล่งท่องเทียวใหม่ๆ ไม่สนใจความหรูหรา ่ หรือความสะดวกสบาย ต้องการเปิดรับ ประสบการณ์ใหม่ๆ ชอบศึกษาวิถีชีวิต ความเป็ น อยู ่ แ ละขนบธรรมเนี ย ม ประเพณีของชุมชนในแหล่งท่องเที่ยว 4) Drifter เป็นนักท่องเที่ยวที่มีพฤติกรรม คล้ า ยกั บ กลุ ่ ม Explorer แต่ ไ ม่ ใช่ นักท่องเทียวแบบ Backpacker หลีกเลียง ่ ่ การท�ำกิจกรรมกับคนหมู่มาก พยายาม ท�ำตัวให้กลมกลืนกับคนในชุมชน สิ่งที่ แตกต่างจากกลุม Explorer คือ นักท่องเทียว ่ ่ กลุ ่ ม Drifter จะไม่ ส นใจศึ ก ษาหรื อ รับประสบการณ์ใหม่ๆ เกี่ยวกับวิถีชีวิต และขนบธรรมเนียนประเพณีของชุมชน ในแหล่งท่องเที่ยว นอกจากนี้ Cohen ยังแบ่งความคาดหวังใน การท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวเป็น 5 แบบคือ 1) ต้ อ งการหลี ก หนี ค วามซ�้ ำ ซากจ� ำ เจ จากงานประจ�ำทีทำให้เกิดความเหนือยล้า ่ � ่ และเบื่อหน่าย 2) ต้ อ งการพั ก ผ่ อ นหย่ อ นใจ คาดหวั ง ความหรูหรา สะดวกสบาย นักท่องเทียว ่ กลุมนีจะมีการบริโภคทรัพยากรในชุมชน ่ ้ อย่างมาก จึงมีผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคมและวิถีชีวิตชุมชนเป็นอย่างมาก 3) ต้องการประสบการณ์ใหม่ๆ ทีทำให้ชวต ่ � ีิ มีความหมายมากขึน กลุมนีจะไม่รบกวน ้ ่ ้ วิถีชีวิตของชุมชนมากนัก 4) ต้องการค้นหาตัวตนทีแท้จริงของตนเอง ่ (Self Actualization) ต้องหารูปแบบ การด�ำเนินชีวตใหม่ๆ มากกว่าการเดินทาง ิ เพื่ อ ท่ อ งเที่ ย ว ชอบมี ส ่ ว นร่ ว มกั บ กิจกรรมของชุมชน 5) ต้ อ งการหลี ก หนี ค วามซ�้ ำ ซากจ� ำ เจ ต้องการมีส่วนร่วมกับสังคมใหม่ๆ เพื่อ ความเจริญทางจิตวิญญาณ ไม่ได้ตองการ ้ ความหรูหราและความสะดวกสบายมากนัก ดังนั้น กลุ่มนี้จะไม่สร้างผลกระทบต่อ เศรษฐกิจและสังคมในชุมชนมากนัก ผลการศึกษาพบว่า นักท่องเที่ยวที่ท่องเที่ยว ที่ ถ นนข้ า วสารส่ ว นใหญ่ มี วั ต ถุ ป ระสงค์ เ พื่ อ การพักผ่อน มีอายุระหว่าง 15-30 ปี เป็นกลุ่ม Explorer และกลุ่ม Drifter ความคาดหวังที่ ต้องการจะได้รับจากการท่องเที่ยวที่ถนนข้าวสาร คือ หลีกหนีความซ�ำซากจ�ำเจ ใช้เวลาว่างในวันหยุด ้ และหาประสบการณ์ใหม่ๆ ไม่คาดหวังในความหรูหรา ความสะดวกสบาย แต่คาดหวังในความปลอดภัย ของชีวตและทรัพย์สน นักท่องเทียวทีถนนข้าวสาร ิ ิ ่ ่ ชอบเข้ า ร่ ว มกิ จ กรรมกั บ คนในชุ ม ชน เพราะ ต้องการได้รับความสนุกสนานและความบันเทิง ดังนั้น นักท่องเที่ยวจึงมีการใช้จ่ายเพื่อซื้ออาหาร และเครื่องดื่ม แม้จะไม่ได้เป็นเงินจ�ำนวนมากนัก แต่กมผลดีตอเศรษฐกิจบนถนนข้าวสาร นักท่องเทียว ็ี ่ ่ ทีเ่ ป็นกลุม Explorer จะเปิดรับประสบการณ์ใหม่ๆ ่ ชอบศึ ก ษาความเป็ น อยู ่ แ ละขนบธรรมเนี ย ม ประเพณีของชุมชน จึงชอบเข้าร่วมกิจกรรมกับ คนในชุมชน นับได้วานักท่องเทียวเหล่านีกอให้เกิด ่ ่ ้่ ผลกระทบต่อสภาพสังคมในชุมชนถนนข้าวสารไม่นอย ้ 26
  • 41. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 นักท่องเที่ยวที่ท่องเที่ยวที่ถนนข้าวสารใน ปัจจุบันต่างจากเมื่อ 5 ปีก่อน กล่าวคือ ปัจจุบัน นักท่องเทียวของถนนข้าวสารไม่มเี พียงนักท่องเทียว ่ ่ แบบ Backpacker แต่ยังมีนักท่องเที่ยวระดับ ชนชันกลางซึงเป็นนักท่องเทียวทีมคณภาพมากขึน ้ ่ ่ ่ีุ ้ ธุรกิจประเภทต่างๆ บนถนนข้าวสารจึงมีการพัฒนา กิ จ การให้ มี ร ะดั บ สู ง ขึ้ น ตามคุ ณ ลั ก ษณะของ นักท่องเที่ยวด้วย นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติพบ ปั ญ หาคนขั บ รถแท็ ก ซี่ แ ละรถสามล้ อ ชอบตาม ถนนข้าวสารมีคนขอทานมากทั้งที่เป็นเด็กและ คนพิการ ส่วนข้อเสนอแนะในการพัฒนาถนนข้าวสาร คือ ภาครัฐควรใช้ถนนข้าวสารเป็นสถานทีจดแสดง ่ั ศิลปะและดนตรีเพื่อแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมของ นักท่องเที่ยวชาติต่างๆ จะท�ำให้เกิดความสัมพันธ์ ทีดระหว่างนักท่องเทียวและคนในชุมชน นอกจากนี้ ่ี ่ ยังสามารถใช้ถนนข้าวสารเป็นศูนย์ภาษา ให้มี การแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรียนภาษาของคนในชาติ ต่างๆ ได้ด้วย ตารางที่ 2.1 สรุปงานวิจยทีเ่ กียวข้องกับการท่องเทียวกรุงเทพมหานคร ั ่ ่ เรื่อง/พื้นที่ศึกษา 1. แนวทางการพัฒนาการตลาดการท่องเที่ยว เชิงนิเวศส�ำหรับนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่น ในกรุงเทพมหานคร/ พื้นที่ศึกษา กรุงเทพมหานคร 2. พฤติกรรมการท่องเที่ยวในกรุงเทพมหานครของ ผู้เยี่ยมเยือนชาวไทย/ พื้นที่ศึกษา กรุงเทพมหานคร ----- --- -- 3. ปัจจัยจูงใจที่มีผลต่อพฤติกรรมด้านการท่องเที่ยว -ของนักท่องเทียวชาวญีปนในเขตกรุงเทพมหานคร/ ่ ่ ุ่ พื้นที่ศึกษา กรุงเทพมหานคร --- 27 สรุปผลการศึกษา นักท่องเที่ยวชอบท่องเที่ยวในแหล่งท่องเที่ยว ทางประวัติศาสตร์ โบราณสถาน แหล่งข้อมูลการท่องเที่ยวจะหาจากอินเตอร์เน็ต แผ่นพับ หนังสือน�ำเที่ยวและบริษัทน�ำเที่ยว ปัญหาอุปสรรคนักท่องเที่ยวพบ คือ การสื่อสาร หน่วยงานภาครัฐบาลหรือรัฐวิสาหกิจและ ผู้ประกอบการที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว มีความสนในตลาดนักท่องเที่ยวสูงอายุชาวญี่ปุ่น สถานที่ท่องเที่ยวหลัก คือ แหล่งจับจ่ายใช้สอย อายุ สถานภาพสมรส จ�ำนวนผู้ร่วมเดินทางและ จ�ำนวนวันหยุดเฉลี่ยในรอบ 1 ปี เป็นปัจจัยที่มี อิทธิพลต่อค่าใช้จ่ายในกรุงเทพมหานครของ นักท่องเที่ยว ค่าความยืดหยุ่นของค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อรายได้มี ค่าความยืดหยุ่นสูง หมายความว่า ในทัศนะของ นักท่องเที่ยว การท่องเที่ยวเป็นสินค้าราคาแพง ที่เกินความจ�ำเป็นในการด�ำรงชีวิต เพศและรายได้ของนักท่องเที่ยวมีผลต่อพฤติกรรม การท่องเที่ยว ส่วนอายุ ระดับการศึกษา สถานภาพสมรสและอาชีพ ไม่มีผลต่อพฤติกรรม การท่องเที่ยว ปัจจัยจูงใจเกิดจากความหลากหลายของรูปแบบ และราคาของทีพก ความสนุกสนานและความบันเทิง ่ ั นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นมีทัศนคติที่ดีต่อ การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร
  • 42. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 เรื่อง/พื้นที่ศึกษา 4. ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรม การท่องเที่ยว เชิงส่งเสริมสุขภาพของนักท่องเที่ยว ในเขตกรุงเทพมหานคร/ พื้นที่ศึกษา กรุงเทพมหานคร --- สรุปผลการศึกษา สถานประกอบการด�ำเนินกลยุทธ์ทางการตลาด โดยเน้นวัฒนธรรมไทยที่มีการนวดแผนไทยและ การมีบุคลากรที่มีความเต็มใจให้บริการเป็นหลัก อายุ ระดับการศึกษาและรายได้ต่อเดือนของ นักท่องเที่ยวเป็นปัจจัย ที่มีผลต่อพฤติกรรม การท่องเที่ยวเชิงส่งเสริมสุขภาพ นักท่องเที่ยวเห็นความส�ำคัญของป้ายสัญลักษณ์ แต่ป้ายที่มีอยู่ในปัจจุบันมีที่ตั้งที่ไม่ชัดเจน การสื่อความหมายไม่ดีและไม่สวยงาม พัฒนาเว็บไซต์ที่สามารถสนับสนุนการเดินทาง ท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร 5. การออกแบบสัญลักษณ์เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยว -ในกรุงเทพมหานคร/ พื้นที่ศึกษา เกาะรัตนโกสินทร์ 6. ระบบสนับสนุนนักท่องเที่ยว เพื่อการวางแผน -การท่องเที่ยว กรณีศึกษาการท่องเที่ยว กรุงเทพมหานคร/ พื้นที่ศึกษา กรุงเทพมหานคร 7. ทัศนคติและพฤติกรรมของนักท่องเที่ยว -- การรับรู้ข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับ ชาวต่างชาติที่มีต่อวัดพระศรีรัตนศาสดาราม/ วัดพระศรีรัตนศาสดารามของนักท่องเที่ยว พื้นที่ศึกษา วัดพระศรีรัตนศาสดาราม ชาวต่างชาติอยู่ในระดับค่อนข้างน้อยแต่มีทัศนคติ ที่ดีต่อวัดพระศรีรัตนศาสดาราม 8. ความคิดเห็นของนักท่องเที่ยว ที่มีต่อการเข้าชม -- ความคิดเห็นในด้านต่างๆ ของนักท่องเที่ยวที่มีต่อ พิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆ พระราชวังดุสิต/ การเข้าชมพิพิธภัณฑ์พระที่นั่งวิมานเมฆอยู่ใน พื้นที่ศึกษา พระที่นั่งวิมานเมฆ ระดับดี -- เพศ อายุ อาชีพและภูมลำเนาไม่มผลต่อความคิดเห็น ิ� ี ของนักท่องเที่ยว 9. การศึกษาพฤติกรรม การท่องเที่ยวของ -- แรงจูงใจที่มาประเทศไทย คือ สถานที่ท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวชาวญี่ปุ่นที่เดินทางมาท่องเที่ยวใน น่าสนใจ ประเทศไทย แบบจัดการท่องเที่ยวด้วยตนเอง: -- นักท่องเที่ยวชอบการไปเยี่ยมชมสถานที่ท่องเที่ยว กรณีศึกษาบริเวณพื้นที่เกาะรัตนโกสินทร์/ ทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมหรือการเที่ยวชม พื้นที่ศึกษา เกาะรัตนโกสินทร์ ภูมิทัศน์ แต่เป็นการชมอย่างผิวเผิน 10. ปัจจัยที่มีผลต่อความพึงพอใจ โดยรวมจาก -- ปัจจัยที่มีผลต่อความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว การท่องเทียวของนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ทีมาเทียว ่ ่ ่ ่ คือ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราชวรมหาวิหารมี ในวัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราชวรมหาวิหาร/ พระนอนที่ดึงดูดใจ ความสวยงามของสิ่งก่อสร้าง พื้นที่ศึกษา วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราช ต่างๆ ภายในวัด รวมถึงตุ๊กตาจีนและ วรมหาวิหาร เป็นแหล่งความรู้และศิลปวัฒนธรรม 11. ความพึงพอใจที่มีต่อการจัดกิจกรรมนันทนาการ -- กิจกรรมที่นักท่องเที่ยวท�ำ คือ การปั่นจักรยาน ของผู้ใช้บริการสวนวชิรเบญจทัศ/ การปิกนิก การเดิน การวิ่งออกก�ำลังกาย พื้นที่ศึกษา สวนวชิรเบญจทัศ -- ความถี่ในการมาเที่ยวประมาณเดือนละครั้ง -- นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจในระดับปานกลาง 28
  • 43. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 เรื่อง/พื้นที่ศึกษา 12. ความพึงพอใจของนักท่องเที่ยวชาวไทยที่มีต่อ การจัดการแหล่งท่องเที่ยวสวนสัตว์ดุสิต/ พื้นที่ศึกษา สวนสัตว์ดุสิต --- 13. การกลับมาเที่ยวซ�้ำถนนข้าวสารของนักท่องเที่ยว -ชาวต่างชาติ/ พื้นที่ศึกษา ถนนข้าวสาร 14. กระบวนการตัดสินใจเลือกสถานที่พักของ นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ: กรณีศึกษาสถานที่ พักแรมถนนข้าวสาร กรุงเทพมหานคร/ พื้นที่ศึกษา ถนนข้าวสาร -- 15. การเปิดรับสื่อและความคิดเห็นต่อการท่องเที่ยว เชิงอนุรักษ์จากส�ำนักวัฒนธรรม กีฬา และ การท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ของประชาชน เขตบางขุนเทียน/ พื้นที่ศึกษา เขตบางขุนเทียน 16. The Shopping Behavior of International Tourist Shoppers Case Study – Shopping Street in Bangkok/ พื้นที่ศึกษา Shopping Street in Bangkok -- -- -- สรุปผลการศึกษา ความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง อายุ ภูมิล�ำเนาและลักษณะการเดินทางมีผลต่อ ความพึงพอใจของนักท่องเที่ยว ส่วนเพศและ สถานภาพสมรสไม่มีผลต่อความพึงพอใจ ปัจจัยที่มีผลให้นักท่องเที่ยวกลับมาเที่ยวซ�้ำ ทีถนนข้าวสาร คือ สถานบันเทิงและร้านอาหารทีตง ่ ่ ั้ อยู่ใกล้สถานที่ท่องเที่ยวส�ำคัญๆ ราคาอาหารและ บริการอื่นๆ ไม่แพงมาก ปัจจัยส�ำคัญที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกที่พักของ นักท่องเที่ยว คือ ราคาที่พักที่ถนนข้าวสารถูกกว่า ที่พักในสถานที่ท่องเที่ยวอื่น นักท่องเที่ยวมีความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับ ปานกลาง ประชาชนเปิดรับข่าวสารผ่านสื่อโทรทัศน์มากที่สุด รองลงมาคือ วิทยุและอินเตอร์เน็ต ประชาชนมีความคิดเห็นที่ดีต่อการท่องเที่ยวเชิง อนุรักษ์ -- นักท่องเที่ยวมีวัตถุประสงค์ในการมาเมืองไทยเพื่อ การท่องเที่ยวหรือการพักผ่อน ส่วนใหญ่มากับ ครอบครัว -- ความตั้งใจในการมาไทยอันดับแรก คือ ต้องการ เยี่ยมชม แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ส่วนการจับจ่ายใช้สอยเป็นความตั้งใจในอันดับรอง -- อุปสรรคของการจับจ่ายใช้สอย คือ ภาษาที่ใช้ใน การสื่อสาร เสื้อผ้าและรองเท้าที่มีขายอยู่ในห้าง มีขนาดไม่เหมาะสมกับนักท่องเที่ยว 17. A Study into the Typologies of -- นักท่องเที่ยวมีวัตถุประสงค์ในการท่องเที่ยวเพื่อ International Tourists and their Motivations การพักผ่อน for Staying on Khao Sarn Road/ -- นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่เป็นกลุ่ม Explorer และ พื้นที่ศึกษา Khao Sarn Road กลุ่ม Drifter คาดหวัง ที่จะได้รับประสบการณ์ ใหม่ๆ จากการท่องเที่ยว หลีกหนี ความซ�้ำซาก จ�ำเจ ไม่ได้คาดหวังในความหรูหราและ ความสะดวกสบาย 29
  • 44. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 บทที่ 3 สถานการณ์การท่องเที่ยว 3.1 สถานการณ์การท่องเที่ยวโลก องค์การการท่องเทียวโลก (WTO) คาดการณ์ ่ ว่าในปี พ.ศ. 2563 จะมีนักท่องเที่ยวเดินทาง ระหว่างประเทศเพิ่มขึ้นเป็น 1.56 พันล้านคน โดยเป็นผู้ที่เดินทางท่องเที่ยวภายในภูมิภาคของ ตนเองจ� ำ นวน 1.2 พั น ล้ า นคน ในขณะที่ อี ก 378 ล้านคน เป็นผูทเดินทางไกลข้ามจากภูมภาค ้ ี่ ิ หนึง ไปยังอีกภูมภาคหนึง หากจ�ำแนกตามภูมภาค ่ ิ ่ ิ จะพบว่ า ยุ โรปเป็ น ภู มิ ภ าคที่ จ ะมี นั ก ท่ อ งเที่ ย ว มากทีสด (717 ล้านคน) รองลงมาเป็นเอเชียตะวันออก ุ่ และแปซิฟก (397 ล้านคน) อเมริกา (282 ล้านคน) ิ แอฟริกา (77 ล้านคน) ตะวันออกกลาง (69 ล้านคน) และเอเชียใต้ (19 ล้านคน) ตามล�ำดับ (ส�ำนักวิจัย เศรษฐกิจและประเมินผล บริษัทเอ็กเซลเลนท์ บิสเนส แมเนจเม้นท์ จ�ำกัด, 2553) หากพิจารณาอัตราการขยายตัวของมูลค่า ผลิตภัณฑ์ภายในประเทศ (GDP) ของโลกและ อัตราการขยายตัวของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวโลก ระหว่างปี พ.ศ. 2532-2551 พบว่า การเดินทาง ท่ อ งเที่ ย วในภาพรวมมี ทิ ศ ทางสอดคล้ อ งกั บ การขยายตัวทางเศรษฐกิจยกเว้นในบางปีที่เกิด เหตุ ก ารณ์ ที่ ส ่ ง ผลกระทบต่ อ ความเชื่ อ มั่ น ด้านความปลอดภัยก็จะมีผลให้การเดินทางของ นักท่องเทียวชะลอตัว เช่น การเกิดสงครามอ่าวเปอร์เซีย ่ ในปี พ.ศ. 2534 เหตุ ก ารณ์ วิ น าศกรรมใน สหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2546 และการระบาดของ โรคทางเดิ น หายใจเฉี ย บพลั น รุ น แรง (SARS) ในปี พ.ศ. 2551 เป็นต้น ดังแผนภูมิที่ 3.1 ๑๒.๐ ๑๐.๐ ๘.๐ ๖.๐ ๔.๐ ๒.๐ ๒๕๕๑ ๒๕๕๐ ๒๕๔๙ ๒๕๔๘ ๒๕๔๗ ๒๕๔๖ ๒๕๔๕ ๒๕๔๔ ๒๕๔๓ ๒๕๔๒ ๒๕๔๑ ๒๕๔๐ ๒๕๓๙ ๒๕๓๘ ๒๕๓๗ ๒๕๓๖ ๒๕๓๕ ๒๕๓๔ ๒๕๓๓ -๒.๐ ๒๕๓๒ ๐.๐ แผนภูมิที่ 3.1 อัตราการขยายตัวของ GDP เฉลี่ยของโลกและจ�ำนวนนักท่องเที่ยวโลก ปี พ.ศ. 2532-2551 ที่มา: International Monetary Fund, World Tourism Organization อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 30
  • 45. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 องค์ ก ารการท่ อ งเที่ ย วโลกยั ง ระบุ อี ก ว่ า ภูมภาคเอเชียแปซิฟกมีความส�ำคัญด้านการท่องเทียว ิ ิ ่ เป็นอันดับ 2 ของโลก รองจากยุโรป โดยมีสวนแบ่ง ่ การตลาดร้อยละ 20.00 ของจ�ำนวนนักท่องเทียว ่ ทั้งหมดของโลก ซึ่งในช่วงปี พ.ศ. 2533-2551 การท่องเที่ยวในภูมิภาคนี้มีแนวโน้มของส่วนแบ่ง การตลาดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจากนักท่องเที่ยว 55.80 ล้ า นคน ในปี พ.ศ. 2533 เป็ น 184.10 ล้านคน ในปี พ.ศ. 2551 หรือเพิ่มขึ้น จากร้ อ ยละ 12.70 ในปี พ.ศ. 2533 เป็ น ร้อยละ 20.00 ในปี พ.ศ. 2551 โดยภูมิภาคที่มี อัตราการเติบโตค่อนข้างสูง ได้แก่ เอเชียแปซิฟิก ด้านเหนือ ซึงเพิมขึนจากร้อยละ 6.00 ในปี พ.ศ. 2533 ่ ่ ้ เป็นร้อยละ 11.00 ในปี พ.ศ. 2551 และ เอเชียแปซิฟิกด้านใต้เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 4.80 ในปี พ.ศ. 2533 เป็นร้อยละ 6.70 ในปี พ.ศ. 2551 สภาการเดิ น ทางและการท่ อ งเที่ ย วโลก (World Travel & Tourism Council) คาดการณ์ ว่าอัตรา การเติบโตของการเดินทางท่องเทียวทัวโลก ่ ่ จะอยู ่ ใ นระดั บ ปานกลางจากปี พ.ศ. 2553 ไปจนถึงปี พ.ศ. 2554 ซึงการใช้จายในการเดินทาง ่ ่ เพือธุรกิจและท่องเทียวจะลดลงติดต่อกันเป็นปีทสอง ่ ่ ี่ ประมาณร้อยละ 2 องค์การการท่องเทียวโลกคาดการณ์วาอัตรา ่ ่ การเจริญเติบโตของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวโลก ในระยะยาวนั้น จะเติบโตประมาณร้อยละ 4.40 ต่อปี (ในช่วงระหว่างปี พ.ศ. 2553-2563) ซึงประเทศ ่ ในกลุมเศรษฐกิจใหม่อย่างจีนและอินเดียมีสวนส�ำคัญ ่ ่ ที่ท�ำให้อัตราการเจริญเติบโตของอุตสาหกรรม การท่ อ งเที่ ย วขั บ เคลื่ อ นไปข้ า งหน้ า ทั้ ง นี้ นักท่องเที่ยวชาวจีนจะเดินทางออกนอกประเทศ ประมาณ 95 ล้านคน ภายในปี พ.ศ. 2563 และ จะมีตลาดการท่องเทียวภายในประเทศทีแข็งแกร่ง ่ ่ การคาดการณ์ดงกล่าวสอดคล้องกับการคาดการณ์ ั ของสภาการเดินทางและการท่องเทียวโลกซึงคาดว่า ่ ่ ในปี พ.ศ. 2553 แนวโน้มการเดินทางระหว่าง ประเทศจะกลับมาเติบโตประมาณร้อยละ 1-2 และในปี พ.ศ. 2554 การฟื้นตัว ที่ดีขึ้นของ ภาวะเศรษฐกิ จ และการเดิ น ทางของผู ้ โ ดยสาร (Passenger Traffic) จะเป็นปัจจัยส�ำคัญที่ท�ำให้ การท่องเที่ยวทั่วโลกขยายตัว โดยคาดว่าภูมิภาค เอเชียแปซิฟิกจะมีแนวโน้มการเติบโตมากกว่า ร้อยละ 5 ดังแผนภูมิที่ 3.2 +5.5 % +6 +3.3 % +4 +2 +0 -2 -4 -3.1 % 2009 2010 2011 แผนภูมิที่ 3.2 การฟื้นตัวของภาวะเศรษฐกิจและการเดินทางของผู้โดยสาร ปี ค.ศ. 2009-2011 ที่มา: www.unwto.org เข้าถึง 31 ตุลาคม พ.ศ. 2553 31
  • 46. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 จากการคาดการณ์ดังกล่าว ภูมิภาคที่ได้รับ ผลกระทบจากวิกฤติเศรษฐกิจโลกมากที่สุด คือ ยุโรปซึ่งมีการเดินทางท่องเที่ยวลดลงร้อยละ 8 ตามด้วยอเมริกาซึ่งจะลดลงร้อยละ 7 และเอเชีย แปซิฟกลดลงร้อยละ 5 ทังนี้ ภูมภาคเอเชียแปซิฟก ิ ้ ิ ิ จะมีแนวโน้มการเติบโตลดลงต�่ำที่สุด และจะเป็น ภู มิ ภ าคที่ จ ะกระตุ ้ น การฟื ้ น ตั ว ของอุ ป สงค์ การท่องเทียวและเดินทางทัวโลก และจากรายงาน ่ ่ ขององค์การการท่องเที่ยวโลกในเดือนเมษายน พ.ศ. 2553 พบว่า ในไตรมาสแรกของ ปี พ.ศ. 2553 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวที่เดินทางระหว่างประเทศ ทั่วโลกรวมทั้งสิ้นประมาณ 900-920 ล้านคน ซึงเป็นอัตราเพิมขึนร้อยละ 3-4 จากปี พ.ศ. 2552 ่ ่ ้ และจะก่ อ ให้ เ กิ ด รายได้ จ ากการท่ อ งเที่ ย วโลก ประมาณ 870-880 พั น ล้ า นเหรี ย ญสหรั ฐ หรือเพิ่มขึ้นร้อยละ 2-3 และจากการคาดการณ์ การขยายตัวของนักท่องเทียวในภูมภาคเอเชียและ ่ ิ แปซิฟก ระหว่างปี พ.ศ. 2551-2555 มีแนวโน้ม ิ เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ดังแผนภูมิที่ 3.3 450,000,000 400,000,000 350,000,000 300,000,000 250,000,000 200,000,000 150,000,000 100,000,000 50,000,000 0 2551-2553 2554 2555 ปี แผนภูมที่ 3.3 คาดการณ์จ�ำนวนนักท่องเทียวภูมภาคเอเชียและแปซิฟกระหว่างปี พ.ศ. 2551-2555 ิ ่ ิ ิ ที่มา: www.pata.org เข้าถึง 31 ตุลาคม พ.ศ. 2553 3.2 แนวโน้มการท่องเที่ยวของประเทศไทย สมาคมส่งเสริมการท่องเที่ยวภูมิภาคเอเชีย แปซิฟิก (PATA) คาดการณ์ว่าการท่องเที่ยวของ ไทยมีโอกาสจะเติบโตได้ถึงร้อยละ 6 แต่เนื่องจาก ปัญหาการเมืองภายในประเทศ ซึ่งอาจท�ำให้ไทย สูญเสียขีดความสามารถในการแข่งขัน และอาจส่งผล ให้เสียโอกาสทีจะขยายตัวได้ตามทีพยากรณ์ไว้ ดังนัน ่ ่ ้ แนวโน้มการขยายตัวของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ไทยในปี พ.ศ. 2554 จึงอยู่ภายใต้เงื่อนไขที่ว่า “ไทยต้องไม่ได้รับผลกระทบทางการเมือง” เมื่อพิจารณาการคาดการณ์อัตราการเติบโต ของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติของประเทศ ต่างๆ ในเอเชียระหว่างปี พ.ศ. 2553-2555 จะเห็นได้ว่าประเทศญี่ปุ่นมีจ�ำนวนนักท่องเที่ยว ชาวต่ า งชาติ ม ากที่ สุ ด รองลงมาเป็ น เกาหลี มาเลเซียและไทยตามล�ำดับ (ดังแผนภูมิที่ 3.4) 32
  • 47. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 18 16 16.62 14 12 10 8 6 10.14 9.28 5.98 5.37 4.96 4 4.06 3.93 3.71 3.65 3.61 2.73 2 0 แผนภูมิที่ 3.4 คาดการณ์อัตราการเติบโตของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติของประเทศต่างๆ ปี พ.ศ. 2553-2555 ที่มา: ดัดแปลงจาก www.pata.org เข้าถึง 31 ตุลาคม พ.ศ. 2553 ส�ำหรับประเทศไทย นักท่องเที่ยวระหว่าง ประเทศมีแนวโน้มเพิมขึนอย่างต่อเนือง โดยเพิมขึน ่ ้ ่ ่ ้ เฉลี่ยร้อยละ 7.51 ต่อปี จากสถิตินักท่องเที่ยว ระหว่างประเทศทีเดินทางมาประเทศไทยระหว่าง ่ ปี พ.ศ. 2548-2553 พบว่า จ�ำนวนนักท่องเทียว ่ มีแนวโน้มเพิมขึนอย่างต่อเนืองจาก 11,516,936 คน ่ ้ ่ ในปี พ.ศ. 2548 เป็ น 15,814,683 คน ในปี พ.ศ. 2553 ซึ่งเป็นปีที่ประเทศไทยมีจ�ำนวน นักท่องเที่ยวสูงสุด โดยมีอัตราการเพิ่มขึ้นเฉลี่ย ร้อยละ 7.51 ต่อปี (ดังแผนภูมิที่ 3.5) อันเป็น ผลมาจากการเพิมขึนของจ�ำนวนนักท่องเทียวโลก ่ ้ ่ และความเข้มแข็งของปัจจัยพืนฐานด้านการท่องเทียว ้ ่ 33 ของไทย เช่น การเปิดให้บริการของสนามบิน สุ ว รรณภู มิ การมี สิ น ค้ า ทางการท่ อ งเที่ ย วที่ หลากหลาย เช่น แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ วัฒนธรรม นันทนาการการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (บริการทางการแพทย์หรือสปา) เป็นต้น นอกจากนี้ ยังมีการจัดกิจกรรมระดับ World Event ทีสนับสนุน ่ ด้ า นการท่ อ งเที่ ย ว เช่ น มหกรรมพื ช สวนโลก งานเทศกาลสงกรานต์ เป็นต้น ซึงท�ำให้ประเทศไทย ่ ได้รับรางวัลด้านการท่องเที่ยวระดับโลกหลาย รายการเป็นประจ�ำ อาทิ รางวัล Best Tourist Country และ Best Country Brand for Value for Money เป็นต้น
  • 48. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 18,000,000 15,841,683 13,821,802 14,464,228 14,584,220 14,149,841 +20.01 16,000,000 14,000,000 12,000,000 11,516,936 8,000,000 6,000,000 0 +5.00 +4.65 +0.83 -1.15 2,000,000 2548 +20.00 +15.00 +11.96 +10.00 10,000,000 4,000,000 +25.00 +0.00 -2.98 2549 2550 2551 2552 2553 -5.00 แผนภูมิที่ 3.5 จ�ำนวนและอัตราการเปลี่ยนแปลงของนักท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2548-2553 ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 ดั ง ที่ ก ล่ า วข้ า งต้ น ว่ า จ� ำ นวนนั ก ท่ อ งเที่ ย ว ระหว่างประเทศของไทยเปลี่ยนแปลงตามทิศทาง ของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวโลก เมื่อพิจารณาอัตรา การเปลี่ ย นแปลงของจ� ำ นวนนั ก ท่ อ งเที่ ย วโลก ระหว่าง ปี พ.ศ. 2548-2553 พบว่า จ�ำนวน นักท่องเที่ยวโลกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยมีอัตรา การขยายตัวสูงสุดร้อยละ 6.38 ในปี พ.ศ. 2550 ทั้งนี้ในปี พ.ศ. 2551 นักท่องเที่ยวโลกเริ่มชะลอ ตัวและมีจ�ำนวนลดลง ในปี พ.ศ. 2552 เนื่องจาก วิกฤติการณ์การเงินในสหรัฐอเมริกาและยุโรป (Hamburger Crisis) แต่กลับมาขยายตัวอีกครั้ง ในปี พ.ศ. 2553 ส�ำหรับจ�ำนวนนักท่องเที่ยว ระหว่างประเทศของไทยพบว่า โดยภาพรวมมี การเปลี่ยนแปลงในทิศทางที่สอดคล้องกับจ�ำนวน นักท่องเที่ยวโลก แต่ในบางปีมีการเปลี่ยนแปลง ทีรนแรง โดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2552 นักท่องเทียว ุ่ ่ โลกลดลงร้อยละ 2.98 ในขณะที่นักท่องเที่ยว ของไทยลดลงร้อยละ 4.24 (ดังแผนภูมิที่ 3.6) อันเนืองมาจากสถานการณ์ความวุนวายทางการเมือง ่ ่ ภายในประเทศ +25.00 +20.01 +20.00 +15.00 +10.00 +5.00 +0.00 -5.00 +11.96 +5.25 2548 -1.15 +5.49 2549 +6.38 +4.65 2550 +2.11 2551 +5.50 -2.98 2552 2553 -10.00 แผนภูมิที่ 3.6 อัตราการเปลี่ยนแปลงของจ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศของโลกและของไทย ปี พ.ศ. 2548-2553 ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและ UNWTO อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 34
  • 49. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 เมือวิเคราะห์สดส่วนนักท่องเทียวชาวต่างชาติ ่ ั ่ ของไทยจ�ำแนกตามภูมภาค พบว่า ใน ปี พ.ศ. 2553 ิ มี นั ก ท่ อ งเที่ ย วอาเซี ย นมากที่ สุ ด จ� ำ นวน 4,415,789 คน คิดเป็นร้อยละ 27.87 ของจ�ำนวน นักท่องเที่ยวระหว่างประเทศทั้งหมด รองลงมา เป็ น นั ก ท่ อ งเที่ ย วยุ โ รป เอเชี ย ตะวั น ออก ปี 2548 ตะวันออก กลาง โอเชียเนีย 2.54 % 4.48 % แอฟริกา 0.74 % เอเซียใต้ อาเซียน 4.41 % 25.61 % อเมริกา 7.24 % ยุโรป 24.74 % เอเชียใต้ อเมริกา โอเชียเนีย ตะวันออกกลางและ แอฟริกา ตามล�ำดับ และเมื่อเปรียบเทียบสัดส่วน ดังกล่าวกับปี พ.ศ. 2548 พบว่า อาเซียนมี ความส�ำคัญเพิ่มขึ้นจากอันดับ 3 เป็นอันดับ 1 ดังแผนภูมิที่ 3.7-3.9 ปี 2553 ตะวันออก กลาง 3.76 % โอเชียเนีย แอฟริกา 5.13 % 0.80 % เอเซียใต้ 6.52 % อเมริกา 6.41 % ยุโรป 27.41 % เอเชีย ตะวันออก 29.94 % อาเซียน 27.87 % เอเชีย ตะวันออก 23.11 % แผนภูมิที่ 3.7 สัดส่วนนักท่องเที่ยว ปี พ.ศ. 2548 และ ปี พ.ศ. 2553 จ�ำแนกตามภูมิภาค ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 4,500,000 4,000,000 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 1,500,000 1,000,000 500,000 0 35 2548 2549 2550 2551 2552 2553 แผนภูมิที่ 3.8 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศจ�ำแนกตามภูมิภาค ปี พ.ศ. 2548-2553 ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553
  • 50. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 5,000,000 4,500,000 +30.00 4,415,789 4,341,447 +24.96 4,000,000 3,660,704 3,500,000 3,000,000 2,500,000 2,000,000 1,500,000 1,000,000 +25.00 +23.00 +20.00 +17.80 +15.00 +13.04 +11.27 +6.93 856,286 500,000 +10.00 +10.13 1,032,909 812,191 +0.34 +5.00 595,298 127,059 +0.00 แผนภูมิที่ 3.9 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศจ�ำแนกตามภูมิภาคปี พ.ศ. 2553 ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 จากแผนภูมที่ 3.9 สถิตรายได้จากการท่องเทียว ิ ิ ่ ระหว่างปี พ.ศ. 2548-2553 พบว่า ประเทศไทย มีรายได้จากการท่องเทียวเพิมขึนอย่างต่อเนืองจาก ่ ่ ้ ่ 36,380.36 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2548 เป็น 585,961.80 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2553 ซึ่ง เป็ น รายได้ ที่ เ พิ่ ม สู ง ที่ สุ ด ของไทยหรื อ มี อั ต รา การขยายตัวเฉลี่ยร้อยละ 11.90 ต่อปี ส�ำหรับ ภู มิ ภ าคที่ก่อให้เกิดรายได้มากที่สุด คื อ ยุ โรป (227,679.09 ล้านบาท) คิดเป็นร้อยละ 38.86 รองลงมาได้แก่ เอเชียตะวันออก อาเซียน อเมริกา โอเชียเนีย เอเชียใต้ ตะวันออกกลาง และแอฟริกา ตามล�ำดับ ดังนั้น แม้จ�ำนวนนักท่องเที่ยวยุโรป จะสูงเป็นอันดับ 2 และก่อให้เกิดรายได้สูงที่สุด ขณะทีเ่ อเชียตะวันออกมีจำนวนน้อยกว่านักท่องเทียว � ่ อาเซียนแต่กอให้เกิดรายได้จาก การท่องเทียวสูงกว่า ่ ่ นอกจากนี้ เมื่อเปรียบเทียบกับปีที่ผ่านมาพบว่า รายได้จากนักท่องเที่ยวเอเชียใต้มีอัตราการขยาย ตัวสูงสุด (+33.96 %) รองลงมาได้แก่ เอเชีย ตะวันออก แอฟริกา ตะวันออกกลาง โอเชียเนีย อาเซียน ยุโรปและอเมริกา ตามล�ำดับ เมื่ อ วิ เ คราะห์ ก ารขยายตั ว ของรายได้ จากการท่ อ งเที่ ย วกั บ การขยายตั ว ของจ� ำ นวน นักท่องเที่ยวในช่วงปี พ.ศ. 2548-2553 พบว่า รายได้จากการท่องเที่ยวขยายตัวสอดคล้องกับ จ�ำนวนนักท่องเทียว แต่เร่งตัวขึนในระดับทีสงกว่า ่ ้ ู่ โดยเฉพาะในช่วงปี พ.ศ. 2550-2553 ทีขยายตัว ่ สูงกว่าจ�ำนวนนักท่องเทียวอย่างชัดเจนและชะลอตัว ่ ในปี พ.ศ. 2552 จากวิกฤติสถาบันการเงินใน อเมริกาและยุโรป สะท้อนให้เห็นถึงระดับการใช้จาย ่ ของนักท่องเทียวทีเ่ พิมขึนอย่างชัดเจน โดยส่วนหนึง ่ ่ ้ ่ เป็นผลมาจากการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวระดับ บน (High-End) เช่น นักท่องเทียวยุโรป โดยเฉพาะ ่ นั ก ท่ อ งเที่ ย วรั ส เซี ย และยุ โรปตะวั น ออก และ พฤติกรรมการใช้จ่ายของนักท่องเที่ยวบางกลุ่ม เช่น เอเชียตะวันออกและตะวันออกกลาง เป็นต้น (กรมการท่องเที่ยว, 2553) ดังแผนภูมิที่ 3.103.11 36
  • 51. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 700,000.00 600,000.00 547,781.81 482,319.17 500,000.00 400,000.00 +35.00 +31.29 367,380.36 574,520.52 510,255.05 +20.00 +14.84 +15.00 +13.57 +10.00 300,000.00 +5.00 +4.88 +0.00 200,000.00 -4.42 100,000.00 - 585,961.80 +30.00 +25.00 -5.00 -10.00 -11.19 2548 2549 2550 2551 2552 2553 -15.00 แผนภูมิที่ 3.10 รายได้จากการท่องเที่ยวและอัตราการเปลี่ยนแปลงของรายได้ปี พ.ศ. 2548-2553 ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 โอเชียเนีย 7.27 % เอเซียใต้ 5.00 % ตะวันออกกลาง แอฟริกา 4.58 % 0.86 % อเมริกา 8.16 % อาเซียน 16.45 % เอเชียตะวันออก 18.82 % ยุโรป 38.86 % แผนภูมิที่ 3.11 สัดส่วนรายได้จากนักท่องเที่ยวระหว่างประเทศปี พ.ศ. 2553 จ�ำแนกตามภูมิภาค ที่มา : ส�ำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกรมการท่องเที่ยว อ้างถึงในกรมการท่องเที่ยว, 2553 37 3.3 สถานการณ์การท่องเทียวของกรุงเทพมหานคร ่ หากจะพิจารณาสถานการณ์การท่องเที่ยว ของกรุงเทพมหานครระหว่างปี พ.ศ. 2546-2550 จะพบว่า จ�ำนวนนักท่องเที่ยวชาวไทยมีแนวโน้ม เพิ่มขึ้น ในขณะที่นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติลดลง ในปี พ.ศ. 2550 อาจเนื่องมาจากสถานการณ์ ความวุ่นวายทางการเมืองภายในประเทศซึ่งเกิด ภาวการณ์ ขาดความเชื่ อ มั่ น จากชาวต่ า งชาติ (ดังตารางที่ 3.1) เมื่อพิจารณาจ�ำนวนวันพักของ นั ก ท่ อ งเที่ ย ว ระหว่ า งปี พ.ศ. 2548-2550
  • 52. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 จะพบว่ามีแนวโน้มลดลง (ดังตารางที่ 3.2) ในขณะที่ ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยก็ลดลง (ดังตารางที่ 3.3) และ จ�ำนวนครั้งการท่องเที่ยวได้ลดลงอย่างต่อเนื่อง (ดังตารางที่ 3.4) ส่วนรายได้จากนักท่องเที่ยว มีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลง (ดังตารางที่ 3.5) ส�ำหรับถินทีอยูของนักท่องเทียวชาวไทยของ ่ ่ ่ ่ กรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 พบว่า ส่วนใหญ่ (ร้อยละ 40.83) เป็นนักท่องเที่ยวจากภาคกลาง (ดังตารางที่ 3.6) ส่วนนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ส่วนใหญ่เป็นนักท่องเทียวชาวเอเชีย คิดเป็นร้อยละ ่ 49.57 (ดังตารางที่ 3.7) นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ เดินทางโดยรถส่วนตัว คิดเป็นร้อยละ 44.18 (ดังตารางที่ 3.8) โดยนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ ส่วนใหญ่ เลือกพักโรงแรม ในขณะที่นักท่องเที่ยว ชาวไทยเลื อ กพั ก บ้ า นญาติ ห รื อ บ้ า นเพื่ อ น (ดังตารางที่ 3.9) นักท่องเที่ยวชาวไทยใช้จ่าย เพื่อความบันเทิงมากที่สุด (ดังตารางที่ 3.10) ส่วนนักท่องเทียวชาวต่างชาติใช้จายค่าทีพกมากสุด ่ ่ ่ ั (ดังตารางที่ 3.11) ตารางที่ 3.1 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2546-2550 ปี 2546 2547 2548 2549 2550 นักท่องเที่ยว ชาวไทย (คน) ชาวต่างชาติ (คน) 19,524,010 9,780,143 21,091,449 11,699,909 22,570,049 12,268,212 23,800,757 12,371,381 24,325,088 11,628,458 รวม อัตราการเพิ่ม (%) 29,304,153 32,791,448 34,838,704 36,172,138 35,953,546 + 7.01 + 11.90 + 6.24 + 3.83 - 0.60 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ตารางที่ 3.2 จ�ำนวนวันพักของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2548-2550 นักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวชาวไทย นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวม จ�ำนวนวันพักเฉลี่ย (วัน) ปี พ.ศ. 2548 ปี พ.ศ. 2549 ปี พ.ศ. 2550 3.76 3.66 3.53 3.73 3.26 3.56 3.75 3.49 3.54 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 38
  • 53. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ตารางที่ 3.3 ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2548-2550 นักท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวชาวไทย นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวม ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อคนต่อวัน (บาท) ปี พ.ศ. 2548 ปี พ.ศ. 2549 ปี พ.ศ. 2550 2,953.91 2,923.86 2,866.98 3,790.95 3,764.60 3,741.57 3,295.81 3,326.62 3,197.07 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ตารางที่ 3.4 จ� ำ นวนครั้ ง การท่ อ งเที่ ย วต่ อ ปี ข องนั ก ท่ อ งเที่ ย วกรุ ง เทพมหานคร ระหว่ า ง ปี พ.ศ. 2548-2550 นักท่องเทียว ่ นักท่องเที่ยวชาวไทย นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวม จ�ำนวนครั้งของการท่องเที่ยวต่อปี ปี พ.ศ. 2548 ปี พ.ศ. 2549 ปี พ.ศ. 2550 4.69 2.47 2.25 2.34 2.03 1.14 3.86 2.32 1.99 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ตารางที่ 3.5 รายได้จากนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2548-2550 นักท่องเทียว ่ นักท่องเที่ยวชาวไทย นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวม รายได้จากนักท่องเที่ยว (ล้านบาท) ปี พ.ศ. 2548 ปี พ.ศ. 2549 ปี พ.ศ. 2550 184,815.60 190,933.82 186,145.30 165,946.20 145,648.07 147,266.39 350,761.80 336,621.89 333,411.69 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 39
  • 54. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ตารางที่ 3.6 ถิ่นที่อยู่ของนักท่องเที่ยวชาวไทยของกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ถิ่นที่อยู่ ภาคกลาง ภาคตะวันตก ภาคตะวันออก ภาคเหนือ ภาคใต้ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวม จ�ำนวน (คน) 9,934,076 2,334,228 3,312,320 2,457,294 3,579,832 2,707,347 24,325,088 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ร้อยละ 40.83 9.60 13.62 10.10 14.72 11.13 100.00 ตารางที่ 3.7 ถิ่นที่อยู่ของนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติของกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ถิ่นที่อยู่ อเมริกา ยุโรป โอเชียเนีย เอเชีย ตะวันออกกลาง แอฟริกา รวม ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 จ�ำนวน (คน) 1,004,040 3,098,506 627,568 5,764,117 484,407 649,820 11,628,458 ร้อยละ 8.63 26.65 5.40 49.57 4.17 5.59 100.00 ตารางที่ 3.8 ลักษณะการเดินทางของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 พาหนะที่เดินทาง เครื่องบิน รถไฟ รถโดยสาร รถส่วนตัว รวม นักท่องเที่ยวชาวไทย (คน) 872,454 6,341,081 8,522,296 8,589,257 24,325,088 นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ รวม (คน) 425,618 1,298,072 1,295,153 7,636,234 2,611,240 11,133,536 7,296,447 15,885,704 11,628,458 35,953,546 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ร้อยละ 3.61 21.24 30.97 44.18 100.00 40
  • 55. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ตารางที่ 3.9 สถานที่พักแรมของนักท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 สถานที่พัก โรงแรม เกสต์เฮาส์ บังกะโลหรือรีสอร์ท บ้านญาติหรือบ้านเพื่อน บ้านพักรับรองของทางราชการ อื่นๆ รวม นักท่องเที่ยว รวม ชาวไทย (คน) ชาวต่างชาติ (คน) 3,468,287 9,851,462 13,319,749 12,434,576 623,338 13,057,914 52,502 52,502 93,767 368,748 462,515 16,049,132 10,843,548 26,892,680 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 ร้อยละ 49.53 48.56 0.20 1.72 100.00 ตารางที่ 3.10 ค่าใช้จายเฉลียต่อคนต่อวันของนักท่องเทียวชาวไทยในกรุงเทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 ่ ่ ่ หมวดค่าใช้จ่าย ค่าที่พัก ค่าอาหารและเครื่องดื่ม ค่าซื้อสินค้าและของที่ระลึก ค่าใช้จ่ายเพื่อความบันเทิง ค่าบริการท่องเที่ยวภายในจังหวัด ค่าพาหนะเดินทางในจังหวัด ค่าใช้จ่ายอื่นๆ รวม ค่าใช้จ่าย (บาท) 501.46 430.64 600.31 733.04 166.92 350.95 83.66 2,866.98 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 41 ร้อยละ 17.49 15.02 20.94 25.57 5.82 12.24 2.92 100.00
  • 56. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ตารางที่ 3.11 ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่ อ คนต่ อ วั น ของนั ก ท่ อ งเที่ ย วชาวต่ า งชาติ ใ นกรุ ง เทพมหานคร ปี พ.ศ. 2550 หมวดค่าใช้จ่าย ค่าที่พัก ค่าอาหารและเครื่องดื่ม ค่าซื้อสินค้าและของที่ระลึก ค่าใช้จ่ายเพื่อความบันเทิง ค่าบริการท่องเที่ยวภายในจังหวัด ค่าพาหนะเดินทางในจังหวัด ค่าใช้จ่ายอื่นๆ รวม ค่าใช้จ่าย (บาท) 1,039.88 663.79 973.11 435.73 161.30 357.49 110.26 3,741.57 ร้อยละ 27.79 17.74 26.01 11.65 4.31 9.55 2.95 100.00 ที่มา: www2.tat.or.th เข้าถึง 15 ตุลาคม พ.ศ.2553 แต่หากพิจารณาจ�ำนวนนักท่องเที่ยวของ กรุงเทพมหานครระหว่างปี พ.ศ. 2540-2553 จะพบว่า มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง หากแต่ ปี พ.ศ. 2551-2552 โดยเฉพาะปี พ.ศ. 2551 จ�ำนวนนักท่องเที่ยวลดลงกว่า 800,000 คน ในขณะที่ปี พ.ศ. 2552 จ�ำนวนนักท่องเที่ยว ลดลงกว่า 500,000 คน เนื่องจากนักท่องเที่ยว โลกเริ่ ม ชะลอตั ว และมี จ� ำ นวนลดลง เพราะ ในปี พ.ศ. 2552 เกิ ด กฤติ ก ารณ์ ก ารเงิ น ใน สหรัฐอเมริกาและยุโรป (Hamburger Crisis) เกิดโรคระบาดไข้หวัด 2009 และสถานการณ์ ความวุ ่ น วายทางการเมื อ งภายในประเทศ ดังตารางที่ 3.12 และแผนภูมิที่ 3.12 ตารางที่ 3.12 สถิตินักท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครระหว่างปี พ.ศ. 2540-2553 ปี พ.ศ. 2540 2541 2542 2543 2454 2545 2546 2547 2548 2549 จ�ำนวน (คน) 20,225,943 20,857,248 21,712,401 23,276,347 24,513,812 26,518,256 29,304,153 32,791,448 34,838,704 36,172,138 42
  • 57. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ปี พ.ศ. 2550 2551 2552 2553 (3 ไตรมาสแรก) จ�ำนวน (คน) 35,953,546 35,110,693 30,037,911 23,351,158 ที่มา: ดัดแปลงจาก www2.tat.or.th และ www.tourism.go.th เข้าถึง 2 เมษายน พ.ศ. 2554 40,000,000 30,000,000 20,000,000 10,000,000 0 2540 2541 2542 2543 2544 2545 2546 2547 2548 2549 2550 2551 2552 แผนภูมิที่ 3.12 สถิตินักท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครระหว่างปี พ.ศ. 2540-2552 ที่มา: ดัดแปลงจาก www2.tat.or.th และ www.tourism.go.th เข้าถึง 2 เมษายน พ.ศ. 2554 43 แนวโน้มสถานการณ์การท่องเทียวปี พ.ศ. 2554 ่ ซึ่ ง เป็ น ปี ที่ มี ปัญหาเงินเฟ้อ คาดว่าปัจจัยหนุ น ที่เกิดขึ้นจะมีก�ำลังมากกว่าปัจจัยฉุด โดยคาดว่า ตลาดในประเทศ คนไทยจะมีการเดินทางท่องเทียว ่ ภายในประเทศ จ�ำนวน 91 ล้านคน มีรายได้จาก การท่ อ งเที่ ยวประมาณ 432,000 ล้านบาท ในอัตราการเพิ่มขึ้นร้อยละ 4.60 ส�ำหรับตลาด ต่ า งประเทศ น่ า จะสามารถสร้ า งรายได้ จ าก การท่องเที่ยวเพิ่มขึ้นร้อยละ 9.00 ประมาณการ รายได้ 600,000 ล้านบาท และประมาณการ จ�ำนวนนักท่องเทียว 15.50 ล้านคน ซึงทางสมาคม ่ ่ ส่งเสริมการท่องเทียวภูมภาคเอเชียแปซิฟก (PATA) ่ ิ ิ ได้พยากรณ์แนวโน้มการขยายตัวของนักท่องเทียว ่ ในปี พ.ศ. 2554 ว่ามีโอกาสเติบโตสูงถึงร้อยละ 6.00 หรือมากกว่า ภายใต้เงือนไขทีไม่มผลกระทบ ่ ่ ี ทางการเมื อ งอี ก ซึ่ ง ประเทศไทยยั ง คงอาศั ย ความเป็นมิตร ความหลากหลายของแหล่งท่องเทียว ่ และความคุ้มค่าเงินเป็นจุดแข็งของประเทศไทย ในการแข่ ง ขั น ในตลาดโลก โดยการท่ อ งเที่ ย ว แห่ ง ประเทศไทย (ททท.) จะใช้ ก ลยุ ท ธ์ ส ร้ า ง ความเข้มแข็งให้แบรนด์ “ประเทศไทย” ใช้แคมเปญ “Amazing Thailand: Always Amazes You” โดยเฉพาะอย่างยิ่งเสน่ห์ของคนไทย วิถีชีวิตที่เป็น เอกลักษณ์เฉพาะของคนไทย เป็นตัวแทนของ “เสน่หความเป็นไทย” ทีมเี อกลักษณ์โดดเด่นเฉพาะตัว ์ ่ โดยการท่องเทียวเป็นส่วนหนึงของชีวตทีเชือมโยง ่ ่ ิ ่ ่ เป็นเอกลักษณ์ไทยอย่างยังยืน (www.tourism.go.th ่ เข้ า ถึ ง 2 เมษายน พ.ศ. 2554) ซึ่ ง แนวโน้ ม การขยายตัวทางการท่องเทียวของกรุงเทพมหานคร ่ ก็ จ ะสอดคล้ อ งกั บ แนวโน้ ม การขยายตั ว ของ ประเทศไทยเช่นกัน
  • 58. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 3.4 ผลการวิเคราะห์ศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร จากการวิเคราะห์ศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครทั้งจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาสและ อุปสรรค ได้ผลดังตารางที่ 3.13 ตารางที่ 3.13 ผลการวิเคราะห์ศักยภาพด้านการท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานคร จุดแข็ง 1. กรุงเทพมหานครได้รับการโหวตให้เป็นเมือง ที่ดีที่สุดในโลก เมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดในโลก และเมืองท่องเที่ยวที่ดีที่สุดของเอเชีย จึงเป็น จุดหมายปลายทางที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย 2. ท�ำเลที่ตั้งเอื้อต่อการพัฒนา ทั้งการเป็นเมือง หลวงและศูนย์กลางความเจริญในหลายด้าน 3. กรุงเทพมหานครเป็นองค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นรูปแบบพิเศษที่สามารถบริหาร จัดการการท่องเที่ยวได้เอง 4. ความหลากหลายของทรัพยากรทางการท่องเทียว ่ ทีสามารถตอบสนองความต้องการของนักท่องเทียว ่ ่ ได้ 5. โครงสร้างพื้นฐาน สิ่งอ�ำนวยความสะดวกได้รับ การพัฒนาและมีการคมนาคมหลากหลายรูปแบบ 6. ความพร้อมของการบริการทางการแพทย์และ สาธารณสุข 7. อัธยาศัยไมตรีของชาวกรุงเทพมหานครและ ความคุ้มค่าเงินจากการท่องเที่ยว 8. มีภูมิปัญญาท้องถิ่นที่หลากหลายสามารถ ยกระดับสู่การท่องเที่ยวได้ 9. มีหน่วยงานหลักที่ด�ำเนินงานการท่องเที่ยว โดยตรง คือ กองการท่องเที่ยว สังกัด ส�ำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว 10. ฝ่ายพัฒนาชุมชนและฝ่ายปกครองเป็นผู้ดูแล งานด้านการท่องเที่ยวในระดับเขตจึงสามารถ ด�ำเนินงานด้านการท่องเที่ยวควบคู่กับ การพัฒนาชุมชนและการปกครองได้ 11. มีแผนแม่บทเพื่อพัฒนาการท่องเที่ยว เป็นแนวทางในการด�ำเนินงานในภาพรวม ของกรุงเทพมหานคร 12. มีแหล่งงบประมาณทีสามารถขอรับการสนับสนุน ่ ได้จากงบส่วนกลางของกรุงเทพมหานครและ งบอุดหนุนจากรัฐบาล จุดอ่อน 1. การเป็นองค์กรใหญ่ในรูปแบบการปกครองพิเศษส่งผล ให้การด�ำเนินงานล่าช้าเพราะมีขั้นตอน ที่ซับซ้อนจึงไม่ทันต่อการแข่งขัน 2. ระเบียบการเบิกจ่ายงบประมาณด้านการท่องเที่ยว ยุ่งยาก จึงเบิกจ่ายได้น้อย 3. ความเสือมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติและสิงแวดล้อม ่ ่ ทังปัญหามลพิษทางน�ำ อากาศ เสียง ฝุนละอองและขยะ ้ ้ ่ 4. ทัศนียภาพบนทางเท้าขาดความเป็นระเบียบ 5. การจราจรติดขัด 6. การบริการในแหล่งท่องเที่ยวยังไม่ได้มาตรฐาน 7. ราคาสินค้าและบริการที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยว บางอย่างยังไม่มีมาตรฐาน 8. จุดยืนภาพลักษณ์ทางการท่องเที่ยวไม่ชัดเจน 9. โปรแกรมการท่องเที่ยวส�ำเร็จรูปขาดความทันสมัย 10. ภาคเอกชนบางส่วนขาดจริยธรรมในการด�ำเนินธุรกิจ 11. ปัญหาทางด้านอาชญากรรม ความปลอดภัยในชีวิต และทรัพย์สิน 12. ขาดการเฝ้าระวัง ติดตามและประเมินผลการพัฒนา การท่องเที่ยวของกรุงเทพมหานครอย่างมี ประสิทธิภาพและต่อเนื่อง 13. ข้อมูลข่าวสารของแหล่งท่องเที่ยวรวมทั้งป้ายบอกทาง และป้ายสื่อความหมายขาดความชัดเจน 14. เจ้าของแหล่งท่องเที่ยวมีทั้งที่เป็นของกรุงเทพมหานคร ภาครัฐส่วนอืน ภาคเอกชนและชุมชน กรุงเทพมหานคร ่ จึงมีข้อจ�ำกัดในการบริหารจัดการ 15. ชาวกรุงเทพมหานครยังมีจตส�ำนึกในการดูแลรักษา ิ แหล่งท่องเทียวและการเป็นเจ้าบ้านทีดนอย ่ ่ี้ 16. ชุมชนและประชาสังคมยังขาดจิตส�ำนึกและ การมีส่วนร่วมในการพัฒนาการท่องเที่ยว 17. กรุงเทพมหานครมีอ�ำนาจทางกฎหมายเพียงบางส่วน ในการดูแลการท่องเที่ยว 18. ความไม่พร้อมของสิ่งอ�ำนวยความสะดวกและ โครงสร้างพื้นฐานส�ำหรับคนพิการและผู้สูงอายุ 44
  • 59. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 จุดแข็ง 13. บุคลากรในระดับบริหารมีความรู้ ด้านการบริหารการท่องเที่ยวและ ให้การสนับสนุนการท่องเที่ยวอย่างชัดเจน โอกาส 1. นโยบายรัฐบาลส่งเสริมการท่องเที่ยว 2. หน่วยงานภาครัฐมีนโยบายและแผนงาน ในการสนับสนุนความเป็น “มหานคร แห่งการท่องเที่ยว” พัฒนาโครงข่ายคมนาคม และโครงสร้างพื้นฐานอย่างต่อเนื่อง 3. นักการเมืองระดับชาติให้ความส�ำคัญและ สนับสนุนงบประมาณในการบริหารจัดการ การท่องเที่ยว 4. ความเป็นเมืองหลวงส่งผลให้หลายหน่วยงาน ให้ความสนใจทั้งจากหน่วยงานภายในและ ภายนอกประเทศ 45 จุดอ่อน 19. ห้องน�้ำและสถานที่จอดรถในแหล่งท่องเที่ยว ไม่เพียงพอ 20. สื่อประชาสัมพันธ์ยังไม่สามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ ทุกกลุ่ม 21. ช่องทางในการเผยแพร่ความรู้ด้านการท่องเที่ยว แก่บุคลากรทางการท่องเที่ยวยังมีน้อย 22. ขาดการบูรณาการแผนพัฒนาการท่องเที่ยวระหว่าง ส่วนกลางกับระดับเขตและระหว่างกรุงเทพมหานคร กับปริมณฑล 23. การบริหารจัดการขาดการบูรณาการและ ความต่อเนือง ่ ขึ้นอยู่กับนโยบายของผู้บริหารที่เปลี่ยนตามวาระ 24. โครงสร้างการบริหารของส�ำนักงานเขตต่างๆ ยังไม่มีหน่วยงานที่รับผิดชอบด้านการท่องเที่ยว โดยตรงและส�ำนักงานเขตมีบทบาท เป็นผู้ประสานงานหรือสนับสนุนประชาชนเท่านั้น 25. บุคลากรและอ�ำนาจหน้าที่ของส่วนกลางมีจ�ำกัด ทั้งด้านปริมาณและศักยภาพ 26. บุคลากรด้านการท่องเที่ยวของส�ำนักงานเขต ไม่เพียงพอและขาดความรู้ ประสบการณ์ ทักษะ ด้านการบริหารจัดการการท่องเที่ยว 27. ส�ำนักงานเขตไม่เข้าใจแผนแม่บทเพือพัฒนา ่ การท่องเทียวของกรุงเทพมหานครจึงไม่สามารถเขียน ่ โครงการเพือของบประมาณจากส่วนกลางได้ ่ 28. ส�ำนักงานเขตขาดงบประมาณในการด�ำเนินงาน ด้านการพัฒนาการท่องเที่ยวอย่างต่อเนื่อง อุปสรรค 1. สถานการณ์ความไม่สงบทางการเมือง 2. ถูกแทรกแซงจากการเมืองระดับประเทศ 3. เสถียรภาพของการเมืองในระดับประเทศ ส่งผลต่อความต่อเนื่องในการก�ำหนดนโยบาย ด้านการท่องเที่ยว 4. กฎหมาย ระเบียบและข้อบังคับไม่เอื้อต่อการพัฒนา 5. สถานการณ์ความผันผวนทางเศรษฐกิจ 6. ปัญหาโรคระบาด 7. ภัยธรรมชาติ 8. ประชาชนส่วนใหญ่อพยพมาจากที่อื่น จึงขาดความส�ำนึกรักในถิ่นฐาน
  • 60. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 โอกาส 5. รัฐกระจายอ�ำนาจให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิน ่ มีอ�ำนาจในการบริหารจัดการ 6. สามารถด�ำเนินงานด้านการท่องเที่ยว ในเชิงบูรณาการร่วมกับหน่วยงานอื่นๆ ได้ ทั้งการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย กระทรวง วัฒนธรรม เป็นต้น 7. การสนับสนุนการบริหารจัดการจากหน่วยงาน ภายนอกทั้งการเพิ่มพูนความรู้ เทคโนโลยีและ งบประมาณ 8. หลายหน่วยงานให้ความสนใจจึงกระตุ้น ผู้รับผิดชอบให้ต้องด�ำเนินการบริหารจัดการ ให้มีมาตรฐาน 9. ภาคเอกชนมีความเข้มแข็งและ รวมตัวกันเหนียวแน่นเพื่อประกอบธุรกิจและ ส่งเสริมการท่องเที่ยว 10. ความนิยมใช้อินเตอร์เน็ตและสังคมออนไลน์ ซึ่งสามารถประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวได้ รวดเร็ว 3.5 แนวโน้มการพัฒนาเมืองท่องเทียวทีส�ำคัญ ่ ่ เมืองท่องเที่ยวส�ำคัญของโลกมีการพัฒนา อยูตลอดเวลาเพือครองส่วนแบ่งตลาดท่องเทียวและ ่ ่ ่ มุ ่ ง ไปสู ่ ค วามเป็ น เมื อ งท่ อ งเที่ ย วชั้ น น� ำ ที่ ไ ด้ รั บ การยอมรั บ จากนั ก ท่ อ งเที่ ย วทั่ ว ทุ ก มุ ม โลก ซึงการวิเคราะห์เมืองคูแข่งทางการท่องเทียวแบ่งเป็น ่ ่ ่ 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเมืองท่องเที่ยวที่มีผลิตภัณฑ์ การท่องเที่ยวคล้ายคลึงกับกรุงเทพมหานครและ กลุ ่ ม เมื อ งท่ อ งเที่ ย วที่ เ ป็ น คู ่ แ ข่ ง ส� ำ คั ญ ของ กรุงเทพมหานคร 3.5.1 กลุ่มเมืองท่องเที่ยวที่มีผลิตภัณฑ์ การท่องเที่ยวคล้ายคลึงกับกรุงเทพมหานคร กรุงเทพมหานครมีผลิตภัณฑ์การท่องเที่ยว ทั้งการท่องเที่ยวเชิงนิเวศการท่องเที่ยวทางศิลปะ วิทยาการ การท่องเทียวทางวัฒนธรรม การท่องเทียว ่ ่ ทางประวัตศาสตร์และการท่องเทียวเพือนันทนาการ ิ ่ ่ ล้วนเป็นจุดเด่นในการดึงดูดนักท่องเทียวให้มาเยือน ่ อุปสรรค เมื่ อ กล่ า วถึ ง เมื อ งท่ อ งเที่ ย วส�ำ คั ญ อื่ น ๆ ก็ ต ้ อ ง พิจารณาถึงกรุงลอนดอน กรุงปารีสและกรุงโรม ทีลวนเป็นเมืองหลวงของประเทศ เฉกเช่นเดียวกับ ่้ กรุ ง เทพมหานครและเป็ น เมื อ งท่ อ งเที่ ย วที่ นักท่องเที่ยวทั่วโลกรู้จักอย่างแพร่หลาย ซึ่งเป็น ความท้าทายของกรุงเทพมหานครในการผลักดัน ให้ ไ ปสู ่ จุ ด เดี ย วกั บ เมื อ งท่ อ งเที่ ย วเหล่ า นั้ น โดยแต่ละเมืองดังกล่าวมีการพัฒนาการท่องเทียวดังนี้ ่ 1) กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ เป็นเมือง ที่ เ ต็ ม เปี ่ ย มไปด้ ว ยวั ฒ นธรรม ประวั ติ ศ าสตร์ ความทั น สมั ย และกลิ่ น อายของชนชั้ น สู ง กรุงลอนดอนใช้แคมเปญ “Only in London” ส่ ง เสริ ม การท่ อ งเที่ ย วซึ่ ง สามารถสร้ า งรายได้ มากถึง 100 ล้านปอนด์ ด้วยความร่วมมือของเขต ท่องเที่ยวหลัก 4 เขต ในกรุงลอนดอนร่วมกัน ประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวในเขตต่างๆ ของ กรุงลอนดอนให้เป็นทีรจก มากขึนในกลุมนักท่องเทียว ่ ู้ ั ้ ่ ่ 46
  • 61. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ท้องถิ่น กลุ่มสหราชอาณาจักรและประเทศอื่นๆ อี ก ทั้ ง ยั ง จั ด กิ จ กรรมรองรั บ กี ฬ าโอลิ ม ปิ ก และ พาราลิมปิกในปี พ.ศ. 2555 กรุงลอนดอนจึงได้ ชือว่าเป็นเมืองทีมความสุดยอดด้านกีฬา “Ultimate ่ ่ี Sport City” เป็นอันดับ 4 ผสานกับความพร้อม ของสาธารณูปโภคและสิ่งอ�ำนวยความสะดวกที่ สามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้ทุกกลุ่ม 2) กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส น�ำจุดเด่น ของเมืองมาเป็นจุดขายและดึงดูดนักท่องเที่ยว ซึง Lonely Planet ยกให้ปารีสเป็นเมืองทีโรแมนติก ่ ่ ที่สุดในโลก และในปี พ.ศ. 2551 ผู้ใช้ Trip Advisor โหวตให้ปารีสเป็นเมืองที่โรแมนติกที่สุด ของยุโรป ปารีสจึงจัดแคมเปญในเดือนกุมภาพันธ์ โดยใช้ชื่อว่า “Romantic Paris” ปารีสได้ชื่อว่า เป็นเมืองแห่งแฟชันและการจับจ่ายใช้สอย โดยจัด ่ แคมเปญ “Paris, shopping capital celebrates its winter sales” ซึงได้รบการตอบรับเป็นอย่างดี ่ ั ท�ำให้มีการจัดต่อเนื่องมาเป็นเวลาสี่ปีแล้ว อีกทั้ง ยังจัด “Paris Smiles for You” เพือให้นกท่องเทียว ่ ั ่ รับรู้ว่าปารีสยินดีต้อนรับนักท่องเที่ยวที่มาเยือน การท่องเทียวฝรังเศสมียทธศาสตร์ในการท�ำให้ ่ ่ ุ ประเทศมีนักท่องเที่ยวเดินทางมามากที่สุด โดยใช้ ความสะดวกรวดเร็วในการเดินทางเป็นเคล็ดลับ ส�ำคัญ ดังนั้น ฝรั่งเศสจึงมีนโยบายพัฒนาระบบ ขนส่งมวลชนเพื่อให้เป็นศูนย์กลางการคมนาคม เพื่ อ การท่ อ งเที่ ย วอย่ า งจริ ง จั ง โดยการสร้ า ง รถไฟความเร็วสูง TGV (Train Grande Vitesse) แข่งกับการโดยสารเครื่องบินท�ำให้การเดินทาง สะดวกขึ้นและสนับสนุนให้สร้างภาพยนตร์เรื่อง The Da Vinci Code ซึงอนุญาตให้ใช้พพธภัณฑ์ลฟวร์ ่ ิ ิ ู (The Grand Louvre) เป็นสถานทีถายท�ำ อันเป็น ่่ การส่งเสริมสถานที่ให้เป็นที่รู้จักของคนทั่วโลก ปัจจุบันพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ มีนักท่องเที่ยวเพิ่มขึ้น อย่างรวดเร็ว กว่าปีละ 5 ล้านคน 47 3) กรุงโรม ประเทศอิตาลี จากค�ำกล่าวที่ว่า “ถนนทุกสายมุ่งสู่กรุงโรม” สะท้อนให้เห็นถึงพลัง ดึ ง ดู ด นั ก ท่ อ งเที่ ย วของกรุ ง โรม ที่ เ ป็ น เช่ น นี้ เนื่ อ งจากกรุ ง โรมมี ผ ลิ ต ภั ณ ฑ์ ก ารท่ อ งเที่ ย วที่ น่าสนใจมากมาย อาทิ วัฒนธรรม อนุสาวรีย์ โบราณสถาน ซากปรักหักพังหรือสถาปัตยกรรม โบราณ บ้านเรือน ถนนและหอคอยต่างๆ เป็นต้น โดยเฉพาะวัฒนธรรมของชาวโรมที่บ่งชี้ให้เห็น การผสมผสานของวั ฒ นธรรมอั น หลากหลาย ทั้งศิ ล ปะ ดนตรี กี ฬ า การจั บ จ่ า ย อาหารและ ตลาดกลางแจ้งก็เป็นอีกสิงหนึงทีสะท้อนความเป็น ่ ่ ่ กรุงโรมได้เป็นอย่างดี ประเทศอิตาลีได้รบความสนใจ ั จากนักท่องเทียวทังกลุมเดิมและกลุมใหม่อย่างต่อเนือง ่ ้ ่ ่ ่ 3.5.2 กลุ ่ ม เมื อ งท่ อ งเที่ ย วที่ เ ป็ น คู ่ แข่ ง ส�ำคัญของกรุงเทพมหานคร การมุ่งไปสู่ความเป็นเมืองท่องเที่ยวชั้นน�ำ ต้องวิเคราะห์เมืองท่องเที่ยวคู่แข่งเพื่อประกอบ การวางแผนด�ำเนินการในการก้าวไปสูภาวะแข่งขัน ่ ที่กรุงเทพมหานครได้เปรียบ ซึ่งเมืองท่องเที่ยว คู่แข่งส�ำคัญ ได้แก่ กรุงโตเกียว กรุงปักกิ่ง กรุงโซล สิงคโปร์และดูไบ เป็นต้น 1) กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น มีความมั่งคั่ง ทางประวั ติ ศ าสตร์ วั ฒ นธรรมและทรั พ ยากร ธรรมชาติที่งดงาม ซึ่งสามารถผสานกับเทคโนโลยี ที่ล�้ำสมัยได้อย่างกลมกลืน เหล่านี้เป็นแม่เหล็ก ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกให้สัมผัสความเป็น ญี่ปุ่นอย่างแท้จริง องค์การส่งเสริมการท่องเที่ยว ญีปนได้ให้คำแนะน�ำนักท่องเทียวว่าควรจะท่องเทียว ่ ุ่ � ่ ่ ในประเทศญี่ปุ่นให้ครบทั้ง 4 ฤดูกาล เนื่องจาก ความงดงามในแต่ละฤดูกาลจะแตกต่างกันออกไป การส่ ง เสริ ม การท่ อ งเที่ ย วของกรุ ง โตเกี ย วให้ ความส� ำ คั ญ กั บ การส่ ง เสริ ม แหล่ ง ท่ อ งเที่ ย ว จุดต่างๆ ให้เป็นที่รู้จัก โดยการน�ำเอาจุดเด่นหลัก ของแต่ ล ะพื้ น ที่ ม าเป็ น จุ ด ดึ ง ดู ด นั ก ท่ อ งเที่ ย ว ซึ่งกรุงโตเกียว มีย่านธุรกิจที่มีชื่อเสียงโด่งดัง คือ
  • 62. รายงานฉบับสมบูรณ์ แผนพัฒนาการท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2554-2558 ย่ า นชิ น จู กุ (อาจจะเปรี ย บได้ กั บ ย่ า นสี ล มของ กรุงเทพมหานคร) ส่วนย่านทีเป็นศูนย์รวมสินค้าที่ ่ มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น มีห้างสรรพสินค้าและร้านค้า ปลีกจ�ำนวนมาก คือ ย่านกินซ่า รวมถึงย่านชิบูยา และฮาราจู กุ ซึ่ ง เป็ น ย่ า นที่ ไ ด้ รั บ ความนิ ย ม จากเด็ ก วั ย รุ ่ น ในการซื้ อ สิ น ค้ &#x